Transcript GEZ 12 januari 2022.pdf

Zijn die meegenomen in het traject of niet? Verder wil ik even aanstippen de motie die toen in de in juli ongeveer is aangenomen door de rest van de raad buiten ons en de SP volgens mij om een werkgroep samen te stellen waarin staat: roept het college op om samen met een raadswerkgroep de windvisie nader uit te werken en deze uitwerking ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad. Nadere uitwerking richt zich onder andere op de uitwerking van de criteria voor procesparticipatie, financiële participatie en draagvlak, en een toe te passen meetlat voor de beoordeling van een participatie en draagvlak. Ik neem aan dat die criteria van tevoren worden vastgesteld door onze raad en die mee te geven in het onderzoek. Dan weet degene die het onderzoek doet waar die rekening mee moeten houden. Je gaat toch niet eerst een onderzoek doen en gaat dan pas aangeven aan dat onderzoek: ja, wacht even, je had hier en hier rekening mee moeten houden. Ik neem aan dat die mensen die onderzoek gaan doen, die twee bedrijven, eigenlijk willen weten: gemeente Kerkrade, wat zijn jullie criteria dan waar jullie de motie voor hebben opgesteld? Dus ik wil even weten van de wethouder of betreffende ambtenaar: wat is de stand van zaken van die motie en wanneer komen die criteria van die werkgroep naar boven, waarbij het onderzoek dan rekening mee moet gaan houden.

Want achteraf is het natuurlijk het paard achter wagen spannen. Verder wil ik nog wel even memoreren aan de ambtenaar die aangaf dat men in goed overleg is met de provincie. Nu vraag ik mij af werkelijk waar, dat wij verrast worden met een brief van de provincie, terwijl de Einstein Telescope al een tijdje loopt, het project windmolens al een tijdje loopt en niemand onder elkaar even heeft getipt: let even op, het één kan met het andere te maken krijgen. En er wordt opeens een brief gestuurd die als een verrassing aankomt bij drie colleges. Dus nu is mij de bewoordingen we zijn in goed overleg met de provincie, weet ik niet hoe ik die in deze moet inschatten. Bij mij moet ik eerlijk zeggen, schat ik hem niet ze hoog in als dit zo verteld wordt gelet op het verleden in dit dossier. J.P.J. Essers voorzitter

Maar daar mag de wethouder of de ambtenaar mij zeggen wat dan in goed overleg in deze wel inhoudt. Tot zover. Dank u wel. Fractie Lokaal Alternatief

Wel, dan ga ik terug naar Lokaal Alternatief. Mevrouw Szalata, u bent weer aanwezig? Fractie SP

Nog altijd problemen, merk ik. Dan ga ik verder naar de SP. Meneer Van Beek. Dank u wel, Voorzitter. Voorzitter gezien de ontwikkelingen met de Einstein Telescope die maken duidelijk dat er kan zo maar weer iets gebeuren waardoor je helemaal op het verkeerde pad zou kunnen blijken te zitten en het focussen op één specifieke zaak als windmolens is enorm riskant. Het is heel erg noodzakelijk dat we zo veel mogelijk ons richten op zoeken naar alternatieven. Zoals ook de heer Paas zei: "Je hebt zoveel windmolens nodig, wat heb je eigenlijk aan die paar windmolens?" Dus daarom ook ons appèl om vooral door te gaan en zo intensief mogelijk te zoeken naar alternatieven. J.P.J. Essers voorzitter

We komen daar dadelijk op terug als we onze motie voorleggen. Dank u wel, Voorzitter. Fractie CDA Kerkrade

Meneer Hoofs, aan u het woord. Ja, dank u wel, Voorzitter. Ik heb geprobeerd dat even voor mijzelf samen te vatten. Begrijp ik nu goed dat Nikhef de input van de initiatiefnemers, één integraal plan nodig heeft voor haar onderzoek? Dat daarvoor fase drie dus deels doorlopen moet worden? Dat vervolgens Nikhef met haar resultaten gaat komen en dat dit weer invloed heeft op het plan? En dat pas daarna het plan naar onze mening aan de raad kan worden voorgelegd? En als daar overeenstemming over is, dan pas een eventuele procedure voor de omgevingsvergunning kan worden opgestart en aan bod kan komen? En ja, ik wil graag even horen of ik dit nou op de goede manier heb samengevat, want dit is wel J.P.J. Essers voorzitter

zoals wij het graag zouden zien. Dank u wel. Fractie Lokaal Alternatief

Dank u wel. Dan maak ik toch een poging om terug te gaan naar mevrouw Szalata. Lukt dat? Ja, ik ben er weer. Ik ben weer aangeland. Ja, alles gehoord hebbende, denken wij dat het toch goed is om naar fase drie te gaan. En er is natuurlijk nog een hele hoop uit te zoeken. Dat is ook duidelijk. Maar dat kan wat ons betreft in deze fase gebeuren. We willen wel het stuk nog meenemen terug naar de fractie, omdat wij wel de motie nog van de SP graag willen bekijken. J.P.J. Essers voorzitter

Dat hebben we nog niet kunnen bespreken. VVD Kirchroa

Oké, dank u wel. Dan ga ik over naar de VVD. Meneer Driessen. Dank u wel, Voorzitter. Kijk, als ik het goed begrepen heb, is dit dus een tussenstap voor een definitieve besluit voor de omgevingsvergunning. Als dat zo is, moeten we natuurlijk ook het Nikhef onderzoek afwachten. We zouden ook graag zien dat nu dat Einsteingebeuren tussendoor is komen fietsen, dat de initiatiefnemers toch kijken of er al alternatieven zijn die alle fases niet hinderen. Met andere woorden, je hebt andere windturbines die, ik noem ze maar even gemakshalve wokkels, die zodra je, als je daar een aantal van op een rij zet, hindert dat minder naar de mensen, naar slagschaduw. En tegelijkertijd naar het Einsteingebeuren. Laten we dat daar in ieder geval ook iets van vinden en of dat ook past en hun traject. Kijk, als we dit zo bekijken en men komt toch terug naar de raad en hier wordt dus geen definitief besluit genomen dat men het kan afronden, kunnen wij daarvoor zijn. Alleen daardoor. En we hopen dan ook dat na gedegen onderzoek wij een stuk wijzer worden als we dadelijk de berichtgeving krijgen. J.P.J. Essers voorzitter

Dank u wel. Fractie Burgerbelangen

Dank u wel. Dan ga ik over naar BurgerBelangen. Meneer Geers. Dank u wel, Voorzitter. Als ik alles een beetje kort samenvat wat ik vandaag gehoord heb, blijkt eigenlijk dat heel veel nog onduidelijk is, heel veel nog onderzocht moet worden en dat we eigenlijk op dit moment op een tussenpad staan. Het is in ieder geval fase twee naar fase drie gaan en dat wij als raad eigenlijk nog het definitief besluit kunnen nemen met een aantal factoren die vandaag hier genoemd zijn die we dan in acht kunnen nemen. We kunnen in ieder geval akkoord gaan met het besluit om naar stap drie te gaan J.P.J. Essers voorzitter

en dat we dan als raad op het laatste moment definitief besluiten. Tot zover. H. Wiermans wethouder

Dank u wel. Dan ga ik over naar de wethouder voor de beantwoording en hij zal voor een verdere verdeling zorgdragen. Wethouder, aan u het woord. Dank u wel, Voorzitter. In ieder geval wil ik graag op de opmerking maar ook de vraag van de heer Krasovec antwoorden waarin hij stelt: het traject van de Einstein Telescope, althans de kandidaten daarvoor, dat loopt al een hele tijd. De windmolens lopen al een hele tijd. Hoe kan dat nu dat wij eind december er een brief van de provincie krijgen. Nou, ik ben het helemaal met de heer Krasovec eens en ik zal niet herhalen welke krachttermen ik gebruikt heb het toen ik dit allemaal las. Want ik heb mij toen ook afgevraagd hoe dit in godsnaam mogelijk is binnen een provinciale organisatie om de drie gemeenten daarmee te confronteren. En dit zal ook onderwerp, dat heb ik al aangegeven, onderwerp van een

gesprek zijn dat wij met een gedeputeerde zullen hebben en daar zullen wij hun uiteraard kennis te laten nemen van het ongenoegen dat wij daarover hebben. Dat moge in ieder geval duidelijk zijn. En wat ook aangegeven moet worden is dat uiteraard, en dat is door Marc ook al aangegeven, wij zullen in de tussenfase ook nog sessies organiseren voor de drie gemeenten, de commissies die daar in die gemeenten met dit onderwerp bezig zijn, en uiteraard en dat is ook al aangegeven, zijn er ook nog de momenten dat de verschillende raden ook besluitvorming moeten nemen ten aanzien van de omgevingsvergunning en de omgevingsinpassing. Dus dat wil ik in ieder geval nog zeggen. En de overige vragen zullen de twee heren Marc en Thijs beantwoorden, Voorzitter. Dank u wel wethouder. Dan geef ik het woord aan de heer Gerardts. Kerkrade Ambtenaar

Ja, dank u wel, Voorzitter. Ten aanzien van de eerste vraag met betrekking tot twee verschillende trajecten. Dus er werd voorgesteld dat de Einstein Telescope één traject is en dat er een ander traject is voor de omgevingsvergunning. Nogmaals denken wij dat het beste zal zijn om fase drie gewoon zo voor te stellen dat de initiatiefnemers het projectplan verder concretiseren en dat parallel daaraan, in samenwerking met initiatiefnemers het Nikhef daar onderzoek kan doen, omdat het Nikhef direct input nodig heeft van de initiatiefnemers om haar onderzoek te kunnen doen. Dus wat ons betreft zijn dat twee, niet twee verschillende trajecten. Sowieso is het goed om te benadrukken dat er besluitvorming zal plaatsvinden ter afronding van fase drie. Dus dan is de raad aan zet om iets te vinden van het plan en al dan niet over te gaan tot het verstrekken van een vergunning. Dan de tweede vraag. Zul je windmolens moeten bouwen om een antwoord te krijgen voor het onderzoek van Nikhef? Nee, wat belangrijk is, is dat je aan de voorkant weet wat het precieze plan is. Dus je zal het concrete plan eigenlijk in kaart moeten brengen, want dan weet je namelijk bijvoorbeeld hoe hoog de turbines zullen zijn, wat voor een type turbine.

Dan kun je nadenken over de dynamo, wat motor daarin zit, over de slagfrequentie van turbines, waar die precies komen te staan, hoe dat zal zijn van de Einstein Telescope. Wat voor een grond dat is waar die turbines op staan. Allemaal dat soort gegevens heb je nodig om te kunnen modelleren wat de trillingseffecten zijn op de Einstein Telescope. Dus nee, je hoeft ze niet te bouwen. Je moet enkel weten wat precies het plan is. Maar dat vergt diepgaand onderzoek, ruimtelijk technisch, vanuit de initiatiefnemers en dat vergt ook natuurlijk nauwe samenwerking met de omgeving. Dus dat is nog wel een traject wat daarvoor bewandeld moet worden. Anders kun je het onderzoek simpelweg niet doen. Een derde punt: wie betaalt het onderzoek? Hoe zit het met de klimaatdoelstellingen? Ik denk, net als in de eerste termijn, is ook door mij gesteld, dat zijn ook dingen die wij moeten bespreken met de provincie. Ook in het kader van wat wethouder Wiermans zegt. Wij redelijk laat zijn geïnformeerd over de brief en het verzoek. Het vierde punt: molens aan de Duitse grens op Avantis, wat is daar het effect van? Op dit moment zijn dat redelijk kleine molens, maar wordt wel verondersteld dat daar grotere molens in de toekomst zullen komen. Dus ook die zullen negatieve effecten al dan niet hebben op de Einstein Telescope.

Ook dat zal nader onderzocht moeten worden en bekeken moeten worden en besproken moeten worden. Dus ook, ja, eigenlijk refererend naar hetgeen we in de eerste termijn hebben besproken, laat dat ook nogmaals zien dat er een hoop gebeurt dat invloed heeft op de Einstein Telescope en dit maar één van de vele projecten is en hopelijk ook door jullie zo gezien wordt. Dus ja, het laat gewoon zien: meer onderzoek is nodig om precies te weten of er überhaupt een effect is en wat het effect is. Wat dat met de kandidatuur doet. Want dat weet de provincie zelf ook nog niet op dit moment. Dus vandaar de noodzaak tot onderzoek om dat zeker te weten. Dan de laatste vraag: is input van de initiatiefnemers tijdens fase drie nodig? Ja, dat is correct. Dus dat sluit ook aan op wat ik eerder heb gezegd: "Je moet zaken weten over de hoogte, precieze locatie etcetera wil je kunt moduleren wat het effect J.P.J. Essers voorzitter

als dan niet zou kunnen zijn. Dhr. Fischer gemeente Kerkrade

Ik denk dat ik daarmee de vragen heb beantwoord. Dank u wel meneer Gerardts. Dan ga ik over naar de heer Fischer voor de beantwoording. Dank u wel, Voorzitter. Misschien nog aanvullend op wat collega Gerardts zei met betrekking tot onderzoek en vergunning. Dat kwam onder andere bij de Ouderenpartij en het CDA vroeg daar specifiek naar. Het is dus inderdaad zo onderzoek fase drie zal met name parallel plaatsvinden Nikhef en de ontwikkeling van de plannen. Op basis van de resultaten van die onderzoeken zal blijken of de windturbines in het zoekgebied interfereren met de kandidaatstelling voor de Einstein Telescope. Laten we even uitgaan van de positieve resultaten, dat de turbines de kandidatuur niet negatief zouden beïnvloeden. Dan kunnen de initiatiefnemers het plan verder uitwerken en dan kan de fase richting vergunningverlening gaan starten, want dan heb je ook dat je eigenlijk overal een go op hebt en nog uiteindelijk alleen nog een go nodig is vanuit de gemeenten met betrekking tot de medewerking aan de plannen. De Ouderenpartij vroeg ook nog naar wat haalbaar was en refereerde daarbij ook aan eerdere vragen die de partij gesteld heeft. Nou,

met name in het kader van de regionale energiestrategie de RES 1.0 die recent of eind vorig jaar nog is vastgesteld, maar ook de ontwikkelingen richting de RES 2.0 zijn we constant aan het kijken wat op dit moment realistische doelstellingen zijn voor de gemeenten op het gebied van energietransitie. Daarbij wordt natuurlijk gekeken naar de technieken die steeds verder ontwikkelen, maar ook naar de mogelijkheden die je als gebied hebt. Dus we kunnen daar op dit moment geen kwantitatieve doelstellingen bij benoemen anders dan al in de RES geformuleerd zijn. Maar we kijken met name in de RES inderdaad: wat is realistisch en wat is haalbaar? Even kijken, dan was van Ons Kerkrade nog de vraag met betrekking tot de stand van zaken met de motie die afgelopen jaar is ingediend. Bij die motie, daar bent u ook over geïnformeerd, dat die motie niet is doorgezet, althans de de afronding daarvan zoals die voorzien was, daar is met de nieuwe plannen zoals die nu voorliggen van de initiatiefnemers door het college gezegd: "Wij willen toch kijken dat wij met de werkgroep opnieuw samenkomen om te gaan kijken of we met de kennis zoals we die nu hebben toch invulling kunnen gaan geven aan de criteria." Wat daarbij belangrijk is, dat is dat daarbij vroegtijdig ook die initiatiefnemers betrokken worden.

Met name omdat ook wat de heer Krasovec terecht zegt: "We kunnen niet aan het einde van het traject op een gegeven moment met eisen komen of met wensen komen." Dus de insteek is ook om de initiatiefnemers bij die raadswerkgroep te betrekken, om gezamenlijk invulling te geven aan de vraag die de raad heeft. Dan heb ik volgens mij, het enige punt is nog van de SP, die u opnieuw opriep om breed te kijken naar energie-alternatieven. Volgens mij heb ik die in de eerste termijn ook beantwoord, met name ook in het kader van de RES kijken wij breed naar welke mogelijkheden er zijn. J.P.J. Essers voorzitter

Dus daar hebben we zeker aandacht voor. Voorzitter, volgens mij heb ik daarmee de vragen beantwoord. Dank u wel. Ik denk ook dat alle vragen beantwoord zijn. Fractie Ons Kerkrade

Ik zie de heer Krasovec die aangeeft nog vragen te hebben. Meneer Krasovec, aan u het woord. Ja, kan aan mij liggen, misschien is het mij ontgaan, maar ik had de vraag nog van die onderzoeken van de provincie in het kader van het financiële bijdrage en de klimaatcompensatie en dat soort dingen allemaal. Dan zeggen ze: "Daar komt nog onderzoek naar." Die uitslagen daarvan, komen die nog terug in de raad Dhr. Fischer gemeente Kerkrade

of wordt dat op het einde van de rit gedaan? Dat is mij even ontgaan. Oké, dan geef ik het woord aan de heer Fischer. Dank u wel, Voorzitter. Ik denk dat we hierbij dezelfde toezegging kunnen doen, zoals we dat ook gedaan hebben op de vraag van het CDA of dat er tussentijds nog informatie terugkomt. We zullen dat met de portefeuillehouders verder ook ook afstemmen, maar we kunnen zeker tussentijds de raad informeren J.P.J. Essers voorzitter

over de resultaten daarvan en de stand van zaken. Oké, nu denk ik dat alle vragen beantwoord zijn. Mag ik aan de commissie vragen: kan het als akkoordstuk of als ontwerpstukbesluit? Even handje opsteken. Zeker voor degene die er voor is als akkoordstuk. Ik zie drie handjes die akkoord zijn. Dus het gaat als bespreekstuk naar de raad in dit geval. Dank u. Dan ga ik verder in dezelfde agenda. En daar hebben we, zoals ik heb aangegeven, Fractie SP

dan wil ik nu de motie van de SP ten aanzien van dit onderwerp behandelen en vragen om de motie toe te lichten. Milan van Beek, mag ik aan u het woord geven. Dank u wel, Voorzitter. Ja, naar aanleiding van vragen de SP naar mogelijkheid om substantiële stroom op te wekken door het plaats van zonnepanelen op daken is vorig jaar door wethouder Schneider aan de commissie meegedeeld dat na onderzoek bleek dat in Kerkrade te weinig daken daarvoor geschikt zijn om daarop genoeg zonnepanelen te leggen om inzet op zonnepanelen te laten lonen. Er is nog niet gesproken over het plaatsen van zonnepanelen op gevels. De laatste jaren zijn hierover steeds meer publicaties verschenen. Heel veel zonnepanelen hebben weliswaar gewoon niet een hele dag dezelfde opbrengst, maar kunnen wel tijdens de morgen- en vroege avondpiek, wanneer het energiegebruik thuis hoger is, een belangrijke bijdrage leveren. En ze kunnen ook, als het dak minder geschikt of te klein blijkt, toch tegen heel veel gevels van huizen alsook flatgebouwen etcetera als heel groot oppervlak worden geplaatst. Mogelijk zou dat ook nog een isolerend effect kunnen hebben of hiervoor geschikt kunnen worden gemaakt. Hoewel de opbrengst minder is, zijn er ook significante voordelen.

Hier een citaat uit een artikel op de website van de NOS op 6 juli 2020 met de titel: Zonnepanelen niet alle op daken maar ook op gevels, van professor Dobbelsteen van de TU Delft. Hij, ik citeer: 'Tot nu toe worden zonnepanelen vooral op daken geplaatst in een positie waarmee ze de minste stroom leveren. Maar als gevolg daarvan ontstaan er midden op de dag, op een zonnige dag, een grote piek in de productie van

elektriciteit die tot problemen op het stroomnet kunnen leiden. Bovendien zijn er winterse dagen zonder zon die weer tot tekorten kunnen leiden. Daarom is het heel belangrijk dat er ook verticale panelen komen die op het oosten, westen en zuiden gericht zijn. Die wekken dan vooral stroom op in de ochtend of juist in de namiddag en avond. En de verticale panelen op het zuiden wekken meer op in de winter als de zon laag staat. Daarmee krijg je een veel betere verdeling in de elektriciteitsproductie.' Of recent in de Limburger een artikel: Uniek in Nederland. Kunstwerk met 100 zonnepanelen voorziet Sittard van energie. Dit artikel geplaatst op 8 december 2021. Met in totaal 200 zonnepanelen op redemptieflats zijn goed voor een opbrengst van 16000 kWh per jaar. Genoeg om acht huishoudens van stroom te kunnen voorzien. Het TNO schrijft verder op haar website over de ontwikkeling samen met een aantal bedrijven het volgende: ' [onhoorbaar 01:42:06-01:42:06] hebben zich toegelegd op esthetiek design. Dat betekent het ontwerpen van zonnemodules die naadloos zijn in te passen in de bebouwde omgeving. Esthetiek en duurzaamheid gaan hier hand in hand. Zo zijn fantasieloze gevels van flatgebouwen om te toveren fraai ogende wanden die energie opwekken.

Dat biedt bijvoorbeeld coöperaties de kans hun woningbestand te verduurzamen door bij onderhoud en renovatie deze nieuwe PV-modules te installeren. Binnen afzienbare tijd moeten zonne-energie opwekkende zonnegevels, zonnepanelen in gevels in kostprijs kunnen concurreren met de meeste... Meneer Van Beek, mag ik even interrumperen? Wilt u het voorlezen van uw motie indienen en doen? Want u bent nu met andere zaken bezig. Ik wilde mijn motie motiveren. Ik ben zo klaar, het zijn de laatste regels. Uit het voornoemde, Voorzitter, blijkt dat gevelzonnepanelen ook nog mooi kunnen zijn om te zien. Dit in krasse tegenstelling tot die reusachtige horizonvervuilende windmolens. En dan hebben we het nog niet eens over de mogelijke schade aan mensen, flora en fauna van deze windmolens. Ik zal de motie erbij pakken. Even een momentje. Hierbij stelt de fractie van de SP een motie voor inzake gevelzonnepanelen. Er staat nog een microfoon open. Dank u wel. Wij verzoek u deze motie in stemming te brengen tijdens de raadsvergadering van 26 januari 2022. Constaterende dat... Meneer Van Beek, mag ik uw vragen alleen de tekst 'draagt het college op' voor te lezen? Ja.

Draagt het college op om een onderzoek, al dan niet in Parkstadverband te laten doen naar de beschikbare capaciteit van stroomopwekking door grootschalige toepassing van gevelzonnepanelen van alle mogelijke gebouwen als woonhuizen, flatgebouwen etcetera, de raad periodiek op de hoogte te houden van de genomen stappen, de vorderingen en de resultaten. Dank u, Voorzitter. H. Wiermans wethouder

Dank u wel. Dan nodig ik de wethouder uit om eventueel een reactie hierop te geven. Dank u Voorzitter. Daar ga ik nu geen reactie op geven. Wij zullen dat terugnemen naar het college, want daar zal het college een reactie op geven en die zullen wij tijdens de raadsvergadering J.P.J. Essers voorzitter

uiteraard dan ook geven, Voorzitter. Dank u wel. Voorzitter, uw microfoon staat uit. Voorzitter, deze staat ook uit. Wellicht ligt het systeem bij u eruit. Ja, hij gaat het doen. Prima. We waren even verloren van het geluid. Mag ik in ieder geval de commissie vragen of nog iemand reageren wil of nemen we de motie mee naar de raad? Graag een handje via opsteken. Voorzitter, mag ik even een vraag stellen? Fractie CDA Kerkrade

Dat mag u. Ik weet nou even niet precies waar ik mijn handje nou wel of niet voor moet opsteken. Ik zou hem in ieder geval graag mee terug naar de fractie willen nemen eerst. Nou, ik ga gewoon een rondje maken. Dus ik ga beginnen bij de PvdA. Fractie PvdA Kerkrade

Heeft u iets over de motie? Voorzitter, ik neem de motie sowieso terug naar de fractie. Ik wil alleen opmerken dat ik hem al te beperkt vind. Namelijk de reden die ik heb gehoord nu met betrekking tot energieopbrengst over één of andere wokkel die energie zou leveren. Daar kwam de heer Driessen mee. Ik heb nu de gevelpanelen en ik heb ook gehoord van de ambtenaren dat er constant wordt zocht naar alternatieven, ook met betrekking tot het opwekken van zonne-energie. Dus het is eigenlijk iets wat blijft in de toekomst, het innoveren op dat gebied, en het lijkt mij sterk om daar constant, als er iets nieuws gebeurt, telkenmale weer een motie in te dienen. Ik zou graag dan de motie zo omvat willen hebben: jongens, kijk uit naar een nieuwe ontwikkelingen en hou ons daarvan op de hoogte bijvoorbeeld. Dat was het. Maar ik neem hem sowieso mee terug naar de fractie, J.P.J. Essers voorzitter

want dat is nu even uit mijn kennis ontsprongen. Dank u wel. Fractie Ouderenpartij

Dank u wel. De heer Paas, Ouderenpartij. Ja, ik deel de woorden van de heer Van Drunen. J.P.J. Essers voorzitter

Ik zou het graag mee terugnemen het stuk, de motie, naar de fractie. Fractie Lokaal Alternatief

Dank u. Dank u wel. Lokaal Alternatief, mevrouw Szalata. Oké. Jammer genoeg krijgen we geen geluid. Maar mevrouw Szalata. Hoort u mij nou? Ja, u bent hoorbaar. J.P.J. Essers voorzitter

Oké. Ik had al aangegeven dat ik hem mee terug zou nemen naar de fractie. Ons Kerkrade, de heer Rozema. Wij nemen hem ook mee terug naar de fractie, Voorzitter. Prima. Het CDA heeft al gereageerd, dus dat is bekend. De VVD. Ook wij nemen hem mee terug naar de fractie, Voorzitter. Fractie Burgerbelangen

We willen eerst ook nog eens even kijken naar alternatieven. J.P.J. Essers voorzitter

Oké. BurgerBelangen. Dat geldt ook voor ons, Voorzitter. Prima, dan gaat de motie zoals altijd naar de raad. Mag ik dank zeggen aan de wethouder voor zijn inbreng en natuurlijk aan zijn ambtenaren, de heer Fischer, maar ook aan de heer Gerardts.

7 Ontwerpbesluit inzake vaststellen Grondstoffenplan Rd4 2022-2026 J.P.J. Essers voorzitter

Dank voor je inbreng. Dan gaan we over naar het volgende agendapunt en dat is agendapunt zeven. Agendapunt zeven is het ontwerpbesluit inzake vaststellen grondstoffenplan. Voor dit agendapunt is wethouder Bejas uitgenodigd. Verder is uitgenodigd de heer Bram van Roon van Rd4. De wethouder wordt van ambtelijke zijde bijgestaan door de heer Stevens en mevrouw Bastiaannet. Het grondstoffenplan 20222026 is de opvolger van het afvalinzamelplan 2004-2014 en het afvalbeheersplan 2014-2022. In dit grondstoffenplan wordt beschreven hoe de Rd$-gemeenten zich in de komende jaren gaan inzetten om vanuit de circulaire economiegedachte steeds meer toe te werken naar het circulaire beheer van grondstoffen en afval met als uiteindelijke ambitie om in 2050 grondstoffen efficiënt in te zetten en te hergebruiken zonder schappelijke emissies aan het milieu. Mag ik het woord aan de heer Van Hoorn geven die een presentatie gaat geven en wij verzoeken hem om met de tijdslijn van 15 minuten zeker rekening mee te houden. Voorzitter. H.J. Bejas wethouder

Sorry, ik had de wethouder overgeslagen, die zit achter mij, maar die had ik op dat ogenblik niet gezien. Ik geef even het woord aan de wethouder. Voorzitter, ik wil het even toch toelichten als nieuwe portefeuillehouder. Ik vind dit een ontzettend levend stuk. Daarom heb ik in feite de heer Van Roon gevraagd voor de presentatie. Die presentatie heeft u in feite toegezonden gekregen, maar ik vond die nog niet ja, zo duidelijk, dus ik heb hem gevraagd: doe die presentatie vandaag in het kort over. Je hebt er 15 minuten voor. Probeer de raad mee te nemen dat het zo duidelijk mogelijk is J.P.J. Essers voorzitter

dat de raad in feite zijn vraag kan stellen en dat we dan aansluitend via u, meneer de voorzitter, de beraadslaging kunnen starten. Ik dank u. Dank u wel. Dan geef ik het nu het woord aan de heer Van Roon om de presentatie te doen. Kerkrade Ambtenaar

Goedenavond allemaal. In de tussentijd wordt de presentatie opgestart. Het grondstoffenplan 2022-2026 dat hebben we in samenspraak met al onze 10 Rd4-gemeenten het afgelopen jaar opgesteld. We hebben daar een heel proces voor doorlopen ook het afgelopen jaar. Dat heeft u ook kunnen zien in de toegezonden presentatie die we eerder hebben laten toekomen ook en een aantal enquêtes gehouden hebben onder onze inwoners en jullie als raadsleden en commissieleden zijn er ook uitgevraagd vorig jaar. Waarna we met name het plan verder hebben uitgewerkt in actieplannen en die hebben we ook gepresenteerd, in ieder geval tijdens

een raadsconferentie begin oktober. Een aantal van de commissieleden zijn ook aanwezig toen geweest en vandaag is ook een korte samenvatting van diezelfde presentatie die toen ook gehouden is. Die is daarna ook nog gedeeld online, in ieder geval via de griffie ook. Dus daar heeft u ook al van kennis kunnen nemen. Ja, om vooruit te kunnen kijken is het heel erg belangrijk natuurlijk om te kijken: waar staan we op dit moment? En wat hebben we al bereikt? We hebben natuurlijk heel veel gedaan de afgelopen 15 jaar op het gebied van afvalbeleid. In ieder geval de resultaten zijn in dit plaatje eigenlijk mooi gerangschikt en kort samengevat. We zien eigenlijk met name de grootste stijging die we zien zit in het scheidingspercentage dat onze burgers zelf voor elkaar hebben gekregen. Van 55 procent naar 72 procent. Dit zijn gemiddelden in ieder geval die hier staan voor onze hele Rd4-regio. De gemeente Kerkrade zit rond de 70 procent op dit moment als afvalscheidingspercentage. Daarnaast zien we heel veel bezoekers voor de ondergrondse containers en een flinke toename van de milieuparkbezoeken de afgelopen jaren. Ja in cijfers, wat heeft ons dat gebracht? Een aantal grafieken in elkaar gezet, zijn ook in het document zelf uitgelegd hoe die in elkaar zit. Met name de belangrijkste lijn die erin te zien is, is het oranje lijn aan de bovenkant.

Dat is het scheidingspercentage door de jaren heen. Dus vanaf 2004 tot 2020. En we hebben 2019 ook erbij gepakt, omdat 2020 ook al het eerste jaar was dat corona intrede deed in onze regio. Mensen gingen thuiswerken, horecasluiting. Dat heeft natuurlijk een effect gehad van ongeveer een 10 procent op de totale hoeveelheid afval en grondstoffen die werd aangeboden. Ja, een tweede lijn is de rode lijn aan de onderkant. Daar zit in ieder geval ook de afname van de kosten voor de inzameling voor de wettelijke zorgtaken die de gemeenten hebben voor de inzameling van afval, dat die flink is afgenomen de eerste periode en we zien daar nu weer een tendens in van stijgende kosten die ook al eerder tijdens eerdere commissievergaderingen zijn behandeld welke dat ook zijn. Daarnaast hebben natuurlijk een mooie trend in de oranje balk aan de onderkant goed te zien. Die stijgende trend van de hoeveelheid grondstoffen in onze totale hoeveelheid afgedankt materiaal. Ja, om ook vooruit te kijken, moet we kijken: wat hebben we op dit moment al? We hebben een systeem, een uitgebreid systeem van acht milieuparken sinds vorige week. Het milieupark in Schin is er bijgekomen. Dat in de toekomst ook veel meer grondstoffenparken worden. 85 procent van de materialen die daar ingeleverd kunnen worden, zijn ook zowel gratis, maar ook grondstoffen voor een nieuwe toepassing.

We hebben een grote diversiteit aan inzamelmiddelen van ondergrondse containers tot kliko's tot straatvoorzieningen waar glas, papier, textiel gebracht kan worden tot kleinere inzamelmiddelen. Maatwerkoplossingen van zakken, bij sommige adressen nog om ieder geval te voldoen aan de wens van onze inwoners ook. Een hoge service- en dienstverlening met een gemakkelijke klachtenafhandeling vergeleken ook met andere vergelijkbare dienstverleners op het gebied van afval in Nederland ook. Wij rijden vrij makkelijk terug, mocht iemand te laat aanbieden. De klant is in principe altijd Koning bij de afhandeling van klachten. Dat doen we bewust ook om het gedrag van de mensen daarmee lichtelijk te beïnvloeden daardoor. Wij zien het terug ook in hoe mensen met afval omgaan. Een goed resultaat hè van 70 procent van afval dat al gescheiden wordt. Dat heeft in ieder geval ook daar zijn weerslag op. We hebben al serviceverlaging ingevoerd, de afgelopen drie jaar geleden is dat geweest. Nu in acht gemeenten en de laatste twee van de tien gemeenten die zullen dit voorjaar ook vorderen. Een ambitie, die hebben wij er vorig jaar, begin vorig jaar ook gedeeld al met de commissie en raden. Wat onze ambities zijn voor de komende jaren met als einddoel om afvalloos te zijn in 2050. Dat is een, ja, dat komt voort uit het Rijksbrede programma Nederland Circulair in 2050.

Dat ook inderdaad aangeeft dat we dan in principe alle materialen die we afdanken opnieuw ingezet kunnen worden als grondstof of als ander hergebruikt product. Voor de komende jaren, de eerste groei, de reikwijdte ook van dit plan, is 2026. Dat zijn dan 100 kilogram, daar willen we naartoe. Dan komen we uit op 80 procent afvalscheiding en een verdere doorgroei naar 2030 en dan daarna naar 2050 zelfs naar afvalloos. Waarbij wel gezegd moet worden dat voor het laatste stuk een hele grote rol is weggelegd natuurlijk voor de producenten die producten maken, maar aan andere kant ook voor de chemie en de verwerkers die ook een toepassing voor stromen waar nu in principe nog geen goede recycling voor mogelijk is. In de planvorming al heel even aangegeven, we hebben natuurlijk een stukje participatie al daarin gedaan. We 25.000 deelnemers gehad aan een aantal enquêtes waarbij de grote lijn eigenlijk hier in deze sheet ook benoemd is. De grootste wens, persoonlijk vind ik, naast natuurlijk de goede input die geleverd door onze inwoners, dat ook meegenomen natuurlijk is in de planvorming, is ook dat heel veel inwoners aangaven: we willen in de toekomst ook blijven meedenken. Ik denk dat dat ook in de grote wens is die we bereikt hebben.

Dat zijn meer dan 6.000 huishoudens die hebben aangegeven: we willen in de toekomst ook blijven meedenken, meesturen, meedoen of het liefst ook om verder te komen in dit dossier. En de raadsleden in ieder geval geven ook aan: we willen niet de koploper zijn van Nederland, maar we willen zeker ook niet achter doen en wil liever meegaan ook met die landelijke ambities en trends. Die zijn ook zo vertaald in de ambities in het plan. Ja, maar we zijn er nog niet. Drie kliko's te zien op het scherm. Eén van 2012, één van 2015 en één van 2019. Je ziet natuurlijk dat de totale hoeveelheid restafval, dat is dus de grijze container of de ondergrondse zakken, als je 't omrekent, dus de inhoud, de samenstelling van die grijze containers op dit moment. Je ziet natuurlijk een afname in kilo's dat per jaar wordt aangeboden

als fijn restafval. Dat is in ieder geval de laatste jaren flink afgenomen al met 35 kilogram. Maar wat zit er dan op dit moment nog in? Het bovenste gedeelte, het grijze gedeelte in de containertje is op dit moment het echte restafval. Je ziet dat dat ongeveer de helft is van wat er op dit moment in zit. Ja overige stromen aan de onderkant, dus in principe alle gekleurde stromen die aan de onderkant staan, daar is op dit moment al een systeem voor waar mensen het gratis kunnen brengen, al dan niet naar het milieupark, al dan niet aan huis, dat in principe op een andere manier vrij of in ieder geval afgedankt kan worden door onze inwoners. En het grootste gedeelte daarvan, de 29 procent, is gft-afval. Dat bestaat uit een paar onderdelen. Dat is natuurlijk een stukje groente- fruit- en tuinafval wat vrij komt na het koken. Maar er zit ook nog een heel groot gedeelte aan voedselresten in, voedselverspilling ook, producten die over de datum zijn. En een groot gedeelte daarvan nog een procent of zes, zeven is brood dat er heel veel in zit. En de uitdagingen voor de toekomst hè, die zijn ook meegenomen in dat plan.

Dat zijn waarom lukt afval scheiden nog niet bij iedereen? Waarom lukt het mensen in vergelijkbare woningen, in hetzelfde complex vaak, de ene bewoner het wel om netjes af te kunnen scheiden en andere mensen nog niet? Die mensen wil ik in ieder geval de komende jaren ook met elkaar in contact brengen om die ervaring ook veel meer met elkaar te laten delen. We hebben natuurlijk een diversiteit aan het type woningen, van galerijflats tot luxe villa's, boerderijwoningen en alles wat ertussen in zit. Dat heeft te maken met een verandering ook natuurlijk van gedrag en de denkwijze van onze inwoners. Was het vroeger afval, zijn het tegenwoordig al voor 70 procent grondstoffen. En daar willen we eigenlijk nog meer van maken de komende jaren. Ook al vaker, eerder ook bij eerdere commissievergaderingen aangeven, we hebben ook een duidelijke onderlinge samenhang natuurlijk tussen de kosten, de relatie met de openbare ruimte, het gedrag van mensen, hoe gaan ze daarmee om en natuurlijk duurzaamheidsdoelstellingen die we ook willen hebben in onze regio. En daarnaast hebben we ieder geval gekeken inderdaad naar de verruiming van mogelijkheden om grondstoffen gescheiden in te zamelen in relatie tot kosten natuurlijk. We kunnen dagelijks bij mensen alles gaan ophalen, maar tegen welke kosten? Er moet ook een stukje realiteitszin in zitten.

En wat heel erg belangrijk is de komende jaren, de grootste uitdaging, is de kwaliteit van die grondstof ook. Grondstoffen hebben ook natuurlijk een bepaalde waarde als ze ook van goede kwaliteit zijn. Anders wil de markt de vraagkant van grondstoffen ook gewoon niet hebben en dan moeten ze alsnog verbrand worden. De uitgangspunten zijn dat wij geen ingrijpende systeemaanpassingen willen doorvoeren. We hebben nu een basis hè. Die staat met veel containers, inzamelmiddelen, milieuparken, kringloopwinkels. Een heleboel dienstverlening die we nu al goed op orde hebben. Dat moet ook de basis zijn voor de komende jaren om verder te gaan. De basis blijft dit. Dat kwam ook met name uit de enquêtes, de inwoners gaven toch aan, ook raadsleden gaven die natuurlijk ook aan, wie meer produceert of wie meer gebruik moet maken van het systeem ook, dat moet ik er wel bij vertellen, die zal er ook meer voor moeten betalen of zijn inbreng in ieder geval daarin leveren. Waarbij ook nog opgemerkt is dat inderdaad kosten moeten beheersbaar blijven en toekomstbestendig. Zeker met de uitdaging die we de komende jaren voor onze kiezen krijgen. Hoe willen we dat gaan doen? Ja, het moet normaal zijn, het doel moet zijn in 2026 dat het normaal is voor veel mensen om 80 procent van hun afval te scheiden.

Het moet normaal zijn om op de juiste dag de container aan te bieden, de pmd-zak op tijd aan te bieden hè, niet al een week van te voren en het moet ook normaal zijn om afval in een container te doen en niet naast een container te zetten. Daar zijn in het verleden ook al diverse discussies over gevoerd en daar zal in ieder geval in de actieplannen flink aandacht aan gegeven worden. De focus is inderdaad op grondstoffen in plaats van op afval. Het doel is natuurlijk om die hoeveelheid restafval dat ook een duurdere stroom is dan de grondstoffen te beperken en meer grondstoffen in ieder geval te gaan inzamelen. En met name de optimalisatie van het huidige systeem. We hebben daar vier thema's voor bedacht: thema één participatie-, communicatie-, motivatiethema eigenlijk, waarin allerlei onderdelen zijn opgenomen. Die zijn allemaal terug te vinden in het document zelf. Verder zijn een heel aantal actieplannen die daarvoor zijn opgesteld. Hier staan ze genoemd in aantal dingen die wij gaan uitvoeren de komende jaren. Het tweede thema: een stukje dienstverlening. Een stukje voorzieningen ook. Ik zal een paar dingen even verder er uitlichten. Dat gaat inderdaad over meer service op grondstoffen, geen verdere verslechtering van de service. We proberen meer grondstoffen ook aan huis te gaan ophalen.

Dat kunnen we bijvoorbeeld doen met de huidige BEST-tas zoals we die op dit moment al inzamelen. Het is ook een stukje benadering van het hele dossier. Waar we vroeger spraken over afval en milieuparken, afvalparken, in ieder geval de stort waar mensen naartoe gaan, ook daar zichtbaar voor de mensen maken dat ze gaan naar een, zoals ze dat in het Duits zeggen Wehrstoffenpark. In het Nederlands hebben daar helaas niet zo'n mooi woord voor. Wij zijn in ieder geval gekomen tot grondstoffenpark, eigenlijk om dat ook zo uit gaan dragen naar onze inwoners ook. Dus er gebeuren op dit moment heel veel ontwikkelingen die we ook de afgelopen jaren, tijdens een aantal digitale conferenties ook gedeeld hebben met eenieder. Die blijven we ieder geval volgen. En daar zullen we op het moment dat die zich voordoen daarop inspelen. Dat is een stukje rolontwikkeling van de chemische sector, bijvoorbeeld in Geleen waar van alles speelt, de luierinzameling waarbij de eerste initiatieven zijn opgestart. Die volgen we

nauwlettend en daar gaan we zeker gebruik van maken van die kennis die elders wordt opgedaan op dit moment. Producentenverantwoordelijkheid. Producenten zijn verantwoordelijk voor de hele keten. Van design van een product tot aan de recycling van het product. Dat zien we ook steeds verder toenemen. We hadden daar vroeger een klein systeem voor batterijen bijvoorbeeld hè. Batterij kopen en in elke winkel kun je de batterij inleveren. Statiegeldsystemen, de pmd-inzameling is er een voorbeeld van. Dat zien we de komende jaren ook verder toenemen. Vanaf 1 januari is bijvoorbeeld ook een systeem waarbij producentenverantwoordelijkheid is voor matrassen is toegevoegd waarbij je ook een stukje verwijderingsbijdrage aan de matras betaald gaat worden waar in principe de inzameling mee gedaan moet worden. De kostenbeheersing hebben we vorig jaar ook uitgebreid. Al tijdens de begrotingsbehandeling meegenomen. Er is natuurlijk een bepaalde overgang naar een circulaire economie. Ik heb dadelijk een verder plaatje, daar wordt duidelijk wat dat inhoudt financieel gezien. Maar we hebben gewoon de aankomende jaren te maken met een aantal contracten die aflopen.

Dat zijn de grote verwerkingscontracten voor restafval en gft en de dalende vergoeding voor pmd en ook voor papier zien we terug waarbij wij pas verwachten dat over een jaar of zes, zeven inderdaad de circulariteit zo ver is toegenomen dat daar de grondstoffen ook een hogere waarde of lagere kosten gaan opleveren. De relatie met de openbare ruimte die spreekt denk ik voor zich. We gaan dat verder uitbreiden en de vraagstelling die al eerder gedaan is deze week, daar is ook een aantal antwoorden op gegeven. Kosten, opbrengsten, het gaat heel vaak over geld. Maar ik denk dat we met dit plan een grotere bijdrage kunnen leveren aan het creëren van bepaalde waarden. Een grotere meervoudige creatie van waarden zoals het heel mooi heet. Dat is natuurlijk niet alleen financieel. Een stukje arbeidsparticipatie waar het kan zal dan ook met doelgroepmedewerkers worden ingezet. Denk bijvoorbeeld aan sorteringen, maar met name ook hoe kunnen we eigenlijk een schonere en duurzamere omgeving creëren hier in Zuid-Limburg met een aantal uitdagingen eraan. Die zijn ook in dit document verder uitgewerkt met als uiteindelijk doel ook om... Sorry, ik sla één sheetje over. Het is een kostenstijging hè de transitie. We hebben al een aantal webinars het afgelopen jaar gehad waarin deze plaatjes ook zijn teruggekomen. We hebben die ook in het grondstoffenplan meegenomen.

Ja, we zitten nu inderdaad in die transitie richting die circulaire economie die op dit moment gewoon een kostenopdrijvend effect heeft, waarbij we wel gezien hebben in het verleden bij overgangen van economieën dat uiteindelijk daar wel de revenuen van terugkomen. Maar dat is op dit moment nog niet aan de orde. Wat willen we graag bereiken? Een stukje betere wereld, een stukje beter Zuid-Limburg, een stukje schoner Zuid-Limburg, een prettige leefomgeving voor onze inwoners. En daarmee dragen we ook bij aan de duurzame ontwikkelingsdoelen J.P.J. Essers voorzitter

van de Verenigde Naties. Tot zover de korte toelichting. Dank u wel. Meneer Van Roon, dat was een snelle toelichting die u heeft gedaan. Het was precies binnen de tijd zoals afgesproken en ik wil eigenlijk overgaan naar de commissie om eventueel in de eerste termijn hun vragen te stellen. Fractie PvdA Kerkrade

En dan ga ik over naar de PvdA. Wie mag ik het woord geven? De heer Van Drunen. Dank u wel, Voorzitter. Ik denk dat u uw microfoon moet uitzetten. Ik heb eigenlijk geen vragen want dit is een duidelijk stuk. Een goed stuk, een overzichtelijk stuk en een veelomvattend stuk. Ik stond versteld een beetje van alle actiepunten die zijn opgeschreven en die zijn uitgewerkt en de vier thema's. Genoeg te doen de komende jaren. Het doel van het hele plan is natuurlijk een bijdrage leveren aan de duurzaamheid, maar ook om de kosten te beperken en dat is gewoon wel even dat we binnen een aantal jaren die kosten toch zien verdubbelen. En daar moeten we ook even kijken hoe we dat gaan oplossen voor onze burgers. In ieder geval dit stuk en dit plan geeft in ieder geval genoeg houvast om die kostenstijging voor een gedeelte om te buigen en daar ben ik blij mee. Maar goed, we moeten toch nog eens een keer gaan praten over hoe we die verdubbeling voor de mensen kunnen tegengaan. We zien de energiekosten toenemen, nu de kosten van afval, grondstoffen, etcetera. Er komt heel veel op onze mensen af. Dus bedankt voor de toelichting. J.P.J. Essers voorzitter

Ik vond het uitstekend en heel kort gezegd en de stukken ook goed. Fractie Ouderenpartij

Maar voor de rest heb ik geen vragen. Dank u wel. Dank u wel. Dan ga ik naar de Ouderenpartij. De heer Paas. Dank u wel, Voorzitter. Ook van mij complimenten voor de presentatie. Het zag er allemaal goed uit, een goede vlotte presentatie. Ik had vragen voorbereid, de wethouder gaf dat ook in zijn inleiding aan, ik kan waarschijnlijk niet op alle vragen antwoord geven. Goed, ik neem het hem überhaupt niet kwalijk als hij daar geen antwoord kan geven en waarschijnlijk komt dat antwoord dan mogelijk van een nieuwe

portefeuillehouder na maart van dit jaar. Ik had de volgende tekst voorbereid en dan ga ik eventjes met u, Voorzitter, naar pagina 10 van het plan en daar vinden we een overzicht en in dat overzicht vinden we alle kilo's restafval en grofvuil van alle Rd4-gemeenten. En opvallend is dat de gemeente Kerkrade, de Kerkraadse inwoners, kennelijk het meeste restafval en grofvuil aanbieden per hoofd van de bevolking. En de Kerkenaar die biedt dan 152 kilo restafval aan en 162 kilo grofvuil. Als ik dat dan vergelijk bijvoorbeeld met de inwoners van Gulpen-Wittem, die bieden daarentegen slechts 105 kilo restafval en 117 kilo grofvuil per inwoner aan. En bij het scheiden van afval scoort Kerkrade erg slecht op de gemeente Heerlen na scoort Kerkrade het slechtst. En mijn vraag was eigenlijk aan de wethouder, maar goed, nogmaals, geen enkel probleem als de wethouder er geen antwoord op kan geven.

Ik had de volgende vraag bedacht: ik zou graag van de wethouder willen weten of en wat de wethouder er aan denkt te gaan doen om deze cijfers te verbeteren? En verder zou de Ouderenpartij graag van de wethouder willen weten of na te gaan is in welke wijken de gemeente Kerkrade nou het slechts scoort en als we dat weten, of er dan mogelijk een actie uitgezet kan worden richting die wijk? Maar nogmaals, geen enkel verwijt richting de wethouder mocht hij zeggen: "Dat kan ik op dit moment niet beantwoorden." Verder baart ons de prijsontwikkeling van de afvalverwerking zorgen en als de kosten blijven toenemen, wat we als politiek helaas niet kunnen beïnvloeden, dan zal het gevolg zijn dat we steeds meer met afvaldumpingen te maken krijgen en ook hier de vraag aan de wethouder wat hij hieraan denkt te doen? En tenslotte nog een compliment aan Rd$ dat met dit nieuwe beleid de kosten probeert te dempen. Als gevolg van nieuw beleid wordt de kostenstijging J.P.J. Essers voorzitter

met circa 8 miljoen euro gedempt en dat is in onze ogen Fractie Lokaal Alternatief

een compliment waard. Dank u wel, Voorzitter. Dank u wel. Dan ga ik naar Lokaal Alternatief. De heer Charlier. Ja, Voorzitter. Allereerst inderdaad een dank voor de duidelijke presentatie. Goede toelichting op de reeds verstrekte inhoud van tevoren. Wat ons meteen opvalt natuurlijk, het is al door zowel PvdA als de Ouderenpartij vermeld, de kostenverdubbeling. Iets waar je niet echt vrolijk van wordt natuurlijk. Zeker niet als je ziet dat het scheidingspercentage oploopt en dat daar toch hogere kosten tegenover staan. Iets wat heel moeilijk richting burgers uit te leggen is. Dus vandaar ook de vraag om dat in de communicatie vanuit Rd4 beter richting de burgers te communiceren, zodat ze begrijpen hoezo dat de kosten, ondanks dat zij beter afval scheiden, toch zo ver oplopen. En we sluiten aan bij de Ouderenpartij dat het oplopen van kosten, meer illegale dumpingen en bijplaatsingen tot gevolg zal hebben. En Ons Kerkrade had vooraf al vragen gesteld waarin ook gevraagd werd hoe daar mee om te gaan in de toekomst en heel eerlijk, zo duidelijk als de uitleg en de presentatie was, zo wollig vinden we de antwoorden op de maatregelen die genomen gaan worden om bijplaatsingen en illegale dumpingen te voorkomen. Wat hier staat zijn zulke algemene maatregelen dat we daar weinig in zien. We denken dat er echt heel concreet zaken gedaan moeten worden om dat te voorkomen.

Je ziet dat bijvoorbeeld het plaatsen van verkleining van de openingen van de prullenbakken totaal geen effect heeft, omdat de mensen het dan gewoon ernaast zetten. Dus er zal toch echt veel creatiever gekeken moeten worden volgens ons hoe dat te voorkomen, omdat het zwerfafval wat daardoor ontstaat, een heel grote ergernis is bij veel burgers. Dat dan ook nog afgezet tegen de kostenverdubbeling zal wel een heel erg pijnlijke actie zijn. J.P.J. Essers voorzitter

Dank u. Fractie Ons Kerkrade

Dank u wel. Dan ga ik over naar Ons Kerkrade. Meneer Vleugels. Ik geloof dat mijn microfoon. Nee het is goed zo. Dank u wel meneer de voorzitter. Eerst een woord van dank voor de goede presentatie en ten tweede een woord van dank voor de antwoorden op de vooraf gestelde vragen. Ik zie wel dat de heer Charlier wat betreft het aanvalsplan van dumpingen en bijplaatsingen de hamer op de kop sloeg. Dat is duidelijk. Daarvoor had ik vooraf gestelde vragen, dus ze waren dus niet helemaal duidelijk. Maar wat nu wel duidelijk is: in 2020 wordt een onderzoek gedaan naar de omvang van afvaldumping. Ik vraag me eigenlijk af: waarom is zo'n storend iets in de Parkstad-gemeenten niet eerder in kaart gebracht? Het is toch al jaren zo dat afvaldumpingen overal is? Ja, het gaat altijd maar geld kosten en geld kosten. En als ik dan de antwoorden zie, de heer Charlier zei het al: "Het is eigenlijk een beetje te summier." Het grondstoffenplan, ja, dat heb ik eens gelezen. Het ontbreekt daar eigenlijk aan echte handvaten. Vele actiepunten moeten nog onderzocht worden of doorontwikkeld worden. Ja, en dan vraag ik me eigenlijk af: is de slagingskans dat we die 100 kilogram in 2020, is dat nog wel reëel? Kunnen we dat wel halen? Daar ben ik eigenlijk toch wel een beetje bang voor. Dan wil ik toch naar die thema's. Nou ja, bij thema één lees ik: ja, iedereen doet mee. Onze

inwoners vinden normaal en makkelijk schone grondstoffen op de juiste plaats en manier aan te bieden. Nou, meneer de voorzitter, het zou zo moeten zijn. Maar de werkelijkheid is toch iets anders. En een toch grotere groep burgers, die ziet dat toch op een andere manier en het gebeurt toch maar niet. Indien het denkpatroon niet verandert van deze burgers, dan zal het een moeilijke opgave zijn. Hoe denkt men deze groep burgers te bereiken in die informatie, voorlichting of educatie niet mag baten? Wat gaat Rd4 en de gemeente daar dan aan het doen? Dan wil ik nog terugkomen op hoe goed de burger zijn best doet om minder afval te produceren en meer te scheiden, uiteindelijk moet de niet-vervuiler toch meer gaan betalen. En dan had ik het alleen maar over de niet-vervuiler. Hoe gaat men deze burgers motiveren om nog minder afval te produceren? Waarom wordt er geen diftarparadox onderzoek gedaan, zodat deze niet-vervuilende groep burgers eens een keertje echt wordt beloond? Een goede zaak vindt Ons Kerkrade de start van het eerste circulaire ambachtscentrum in Margraten.

Voorzitter, maar het repareren en het opknappen van die goederen in Heerlen bij het hoofdkantoor was toch al jaren lopende? En betekent dit nu dat de BEST-tassen in het vervolg allemaal richting Margraten zullen gaan? En dan wat te doen indien enkele Rd4-gemeenten het grondstoffenplan van deze af zullen wijzen, J.P.J. Essers voorzitter

wat wordt dan gedaan? Dit in eerste instantie. Fractie SP

Dank u wel. Dan ga ik over naar de SP. Ik neem aan de heer Piefer? Ja, Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, op dit moment. Volgens mij staat er nog een microfoon aan. Ja, dank u wel. Voorzitter, op dit moment, zo lezen we in de nota van toelichting zijn de kosten die met de uitvoering van het huidige grondstoffenplan gemoeid zijn 3.000.000 euro. De kosten gaan stijgen tot 6.600.000 euro en daar is al eerder aan gerefereerd door andere partijen. En dit wordt toegeschreven aan marktontwikkeling en kostenstijging. Er was geen enkele concrete onderbouwing van deze kostenstijgingen. Waarop is deze verdubbeling van de kosten gebaseerd? Voorzitter, op pagina 31 van het grondstoffenplan worden de resultaten van een enquête met betrekking tot afvalbeleid weergegeven. Voorzitter, we bespreken toch vandaag het afvalstoffenplan van Kerkrade? Dus weer appels met peren vergelijken. En daarbij komt ook nog dat de dienstenpakket en vooral de tarieven in Kerkrade en Landgraaf behoorlijk van elkaar verschillen. Waarom worden hier geen resultaten van Kerkrade dan weergegeven en niet liever Landgraaf? En daarmee te bedenken dat de lediging van een 240 litercontainer per keer drie euro 75 duurder is in Kerkrade dan in Landgraaf. Nou, het lijkt mij logisch dat je bijvoorbeeld tevredener bent in Landgraaf dan in Kerkrade, want ik betaal daar minder.

Voorzitter, als de wethouder ons wil overtuigen, dan moet hij dan ook met de goede cijfers komen. En tenslotte, Voorzitter, de inwoners betalen voor afvalverwerking en dat is logisch, maar de afvalverwerker ziet afval als grondstoffen. Net werd ook al gezegd: "We hebben het over grondstoffenpark." En grondstoffen zijn materialen die in een proces gebruikt worden om iets te maken of te fabriceren waar vervolgens weer omzet en winst mee gemaakt kan worden. Waar zit dan de winst voor de inwoners? En het argument dat hierdoor de tarieven minder hard stijgen, is voor de SP veel te zwak. En we blijven erbij, zolang de gemeenschappelijke regeling Rd4 geen uniformiteit gecreëerd wordt, blijft het een plan dat niet of nauwelijks aan onze inwoners uit te leggen valt. Fractie CDA Kerkrade

Tot zover een eerste termijn. Dank u wel. Dank u wel. Dan ga ik over naar het CDA. De heer Hoofs. Dank u wel, Voorzitter. Een goede zaak dat we uitgaan van grondstoffen in plaats van uitgaan van afval. Tijdens de laatste informatiebijeenkomst van Rd4 zijn de aanwezigen bij dit gedachtegoed goed meegenomen en ook nu vanavond weer. Ook dit onderwerp hoort naadloos thuis in het verder verduurzamen en de bijdrage die alle inwoners van Kerkrade daarin leveren. Dit is een plan met uitdagende thema's waar we op moeten inzetten. Ook hier is niets doen geen optie. Kijkend naar de kosten is het goed om hier in de communicatie nadrukkelijk bij stil te staan. En dan niet alleen de grafiek met verwerkingskosten met en zonder beleid, maar ook met een beeld van de kosten als we niet hier in deze gemeenschappelijke regeling waren gestapt. Daarnaast wordt vaak de link gelegd tussen tariefstijging en toename van zwerfvuil en dumping. Het is vandaag een paar keer al aan de orde gekomen. Ook hier stellen wij voor dat dit bij communicatie gelijk mee uitgedragen wordt. In het plan wordt aandacht geschonken aan producentenverantwoordelijkheid. Is het geen idee om met producenten binnen het Rd4-gebied hierover in gesprek te gaan over hoe zij een bijdrage kunnen leveren aan de grondstofstromen.

Wellicht zijn er al heel goede voorbeelden die dan door kennisuitwisseling door anderen gebruikt kunnen worden en dan kunnen we in onze regio hier stappen in zetten. We hadden verwacht in het grondstoffenplan gemeente Kerkrade, zoals het document getiteld is, meer specifieke info over Kerkrade te vinden. En de vraag is daarom: zijn er thema's waar Kerkrade in afwijkt zowel in positieve als in negatieve zin en zijn er voor Kerkrade

J.P.J. Essers voorzitter

dus extra aandachtspunten om het uitvoeringsprogramma te halen om dit te realiseren? VVD Kirchroa

Dat in de eerste termijn Voorzitter. Dank u wel. Dan ga ik over naar de VVD. Meneer Driessen. Dank u wel, Voorzitter. Het is mooi om te horen dat we inderdaad niet meer over afval maar over grondstoffen praten. We bereiken mooie resultaten en het kan altijd beter. Doel is die 80 procent. Wel maken ook wij ons zorgen over de nieuwe contracten. Het is allang bekend in dit jaar komen nieuwe contracten en we weten ook wel dat dat twee keer zo hoog zou kunnen worden. Het hoeft niet, ligt ook een beetje aan het onderhandelen, maar die richting zou het op kunnen gaan. Maar het verwerken moet wel betaalbaar blijven, want het demotiveert natuurlijk mensen als ze inderdaad goed scheiden en het prijsplaatje wordt steeds hoger. Hoe kunnen we nu de mensen bewegen dat nu iedereen meedoet? Kijk, iets wat demotiveert is natuurlijk ook het bijplaatsen en dumpen. Mij bereikten signalen van mensen die zagen dat mensen waren bij aan het plaatsen, maakten daar foto's van, waarschuwden de gemeente, waar het bericht kwam: ja, alleen op heterdaad kunnen we daar iets mee doen. Kijk, dan gaat de motivatie bij de mensen die het nog melden ook weg. Kijk en de kosten lopen toch voor ons allen op. Dus uiteindelijk zou ik daarin willen meegeven, en dat is dan aan de gemeente, om te kijken of het niet mogelijk is om nu eens als waarschuwing hoge boetes in het vooruitzicht te stellen.

Met andere woorden, luister als je gaat bijplaatsen of dumpen, dan kost je dat, ik roep maar wat 1.000 euro. Hang daar een bordje op. Misschien dat het het schrikeffect is dat mensen dan nog eens een keer gaan denken: verdorie ik moet het toch maar niet riskeren, want anders, met goede bedoelingen, zoals het nu gebeurt, er komt weer een busje aangereden en het wordt weer opgeladen en het gaat weer weg. Dus het motiveert niet om het niet bij te plaatsen. Dus met andere woorden: laten we daar vooral aandacht aan besteden. Diverse collega's hebben het ook aangekaart en misschien dat het punt met het ophangen: pas op, bijplaatsen of dumpen, boete 1.000 euro. Wie weet kan dat een schrikeffect hebben. Je moet ze te pakken krijgen, besef ik ook wel, maar laten we ook die kant eens op gaan. Er moet een schrikeffect van uitgaan dat dat een keer afgelopen is. Fractie Burgerbelangen

Maar voor de rest ziet het verhaal er goed uit en het was een duidelijke toelichting. Dank u wel. Dan ga ik naar BurgerBelangen. Wie mag ik het woord geven? Mij Voorzitter. Meneer Geers. Ja, dank u wel, Voorzitter. Inderdaad een duidelijk verhaal. Dank daarvoor. Ja, we hebben natuurlijk reeds op verschillende momenten onze zorgen geuit over stijgende kosten. En die stijgende kosten zie je ook eigenlijk in dit stuk prominent naar voren komen. We zullen er dan ook alles aan moeten doen om deze kosten zo goed mogelijk beheersbaar te houden en waar het kan zelfs goedkoper te maken. Enkele risico's die hier vandaag genoemd worden van stijgende kosten zijn ook dat mensen illegaal gaan dumpen en dat daardoor onze stad in leefbaarheid afneemt. Dat zijn natuurlijk dingen die we niet moeten willen en waar we dan ook de komende jaren in moeten blijven zetten op het tegengaan hiervan. Daarnaast is nog een punt, dat is ook genoemd, het uitleggen naar burgers, want zo als we kosten in rekening moeten brengen moeten we uitleggen waarvoor doen we dat, waarom is het verschil tussen mensen? En dat is heel belangrijk dat we dat kunnen uitleggen, want als je iets kunt uitleggen, dan ontstaat er ook begrip en daar moeten we dan ook de komende tijd op inzetten.

Ook is uniformiteit heel belangrijk, want het is voor ons is het misschien duidelijk waarom is er een verschil tussen verschillende gemeenten, maar voor een burger die ziet dat mijn afvalcontainer kost meer hier in Kerkrade dan die in een andere gemeente kost. Of andersom. En dat is ook iets waar wij dus zoveel mogelijk moeten gaan uniformeren. J.P.J. Essers voorzitter

Ja, voor nu is het plan voor ons duidelijk en hebben we daar geen verdere opmerkingen over. Dank u wel. Voor de vragen van de commissie. Dan ga ik over naar de wethouder die dan verder de beantwoording zal doen H.J. Bejas wethouder

en de vragen zal doorleiden naar de heer Van Roon en de heer Stevens. Wethouder aan u het woord. Dank u, Voorzitter. Heel kort in die drie weken dat ik actief ben als de wethouder Afval heb ik gemerkt dat het ontzettend irritant is wat er allemaal gebeurt in het Kerkraadse wat betreft afval en mentaliteit. Ik heb in feite nu al 12 berichten verzameld van mensen of via de mail of telefonisch die dan aangeven: kom eens hier kijken wat er allemaal voor rotzooi ligt. Het probleem waar ik daarbij heb is: dan ruim je het op en dan ligt het er morgen weer en dat wordt ook nog de rotzooitrapper gehonoreerd. Daarom heb ik in feite wel voorgesteld dat we vanaf 1 februari toch twee boa's gaan aanstellen die in ieder geval in Kerkrade gaan rondrijden en dan proberen in ieder geval mensen te betrappen, tussen aanhalingstekens, maar in ieder geval

dat we toch iets laten zien, dat wij als Kerkrade toch actie ondernemen. Daar zijn ook bedragen genoemd van bijvoorbeeld 1.000 euro. Nou, dat moet je in goed overleg met Justitie willen doen, maar ingaande 1 februari komen er dus twee boa's die dan in feite proberen de zaak goed te besturen, goed te begeleiden dat in ieder geval toch de waarschuwende vinger van die kant ook genomen wordt. Voor de rest wil ik de vraag doorspelen. De technische vragen, nogmaals, u hebt er begrip voor dat ik ze niet allemaal kan beantwoorden, maar ik geef in feite het woord aan Maurice Stevens die in eerste instantie samen met dan de heer Van Roon de vragen die openstaan met u zullen meenemen. Dank u wel. Meneer Stevens, aan u het woord. Dhr. Stevens gemeente Kerkrade