Jaarstukken 2021 versie 2022-06-21.pdf
Tekst van het document
Wanneer dat inderdaad het geval is, wordt de Officier van Justitie gevraagd om een proces te starten tot afgifte van een machtiging door de rechter (Zorgmachtiging), waardoor de betrokken persoon de zorg krijgt die deze nodig heeft maar niet vrijwillig wil accepteren. Naast dit onderzoek blijft de burgemeester bevoegd om in crisisgevallen direct verplichte zorg op te leggen. Dit kan als dit vanuit psychiatrisch oogpunt dringend noodzakelijk is om ernstig nadeel te voorkomen. Nieuw is dat de burgemeester ervoor moet zorgen dat de betrokken patiënt hierover vooraf wordt gehoord. Deze hoorplicht wordt uitgevoerd door de Nationale Hoorservice van de firma Khonraad. De uitvoering van de Wvggz vindt plaatst binnen de financiële kaders van de bestaande begroting en met gebruik van de beschikbare organisatorische ruimte. Tot slot neemt de gemeente deel aan de regelmatige afstemming van gemeenten met de andere betrokken partners. Dit is een verplichting die is afgesproken in artikel 8:31 Wvggz. Er vindt elke drie maanden overleg plaats op Zuid-Limburgse schaal. Hier wordt het aanbod van de verplichte zorg in de regio besproken en problemen hierbij. Vanaf 2021 wordt de inzet van de regionaal ingehuurde coördinator Wvggz, betaald door alle betrokken partners samen. De jaarlijkse bijdrage van de gemeente Kerkrade van € 2.476 is structureel voorzien in de begroting.
Geweld Hoort Nergens Thuis In 2020 zijn de regionale plannen voor Geweld Hoort Nergens Thuis Zuid-Limburg (2019-2023) opgeschreven. De acties en activiteiten zijn uitgelegd in een document. Dit document noemen we de Uitvoeringsagenda. De activiteiten zijn gehouden in de regio en in Kerkrade. Omdat er weinig middelen zijn, is het belangrijk om samen te werken en slimme verbindingen te maken. Door corona moeten we goed blijven opletten. Het is mogelijk dat er hierdoor een stijging is van kinderenen/of ouderenmishandeling.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren
6. Sociaal domein Omschrijving
Bron
Eenheid
Banen
CBS/LISA
Aantal per 1.000 inwoners 15-64 jaar
2020
555,2
795,9
768,5
Jongeren met een delict CBS voor de rechter CBS Kinderen in uitkeringsgezin Netto arbeidsparticipatie CBS
%
2020
1
1
1
%
2020
10
6
7
%
2020
58,6
68,4
65,1
CBS
%
2020
3
2
2
Werkloze jongeren
Periode Kerkrade Nederland
56
Limburg
CBS Personen met een bijstandsuitkering CBS Lopende reintegratievoorzieningen Jongeren met jeugdhulp CBS
Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
Aantal per 10.000 inwoners
2021
540,1
431,2
381,7
Aantal per 10.000 inwoners 15-64 jaar
2020
236,3
202
165,6
% Jongeren tot 18 jaar
2021
15,1
10,5
12,6
CBS
%
2021
1,9
1,1
1,5
CBS
%
2021
0,5
0,3
0,4
CBS
Aantal per 10.000 inwoners
2021
1070
649
743
2020
2021
Overige indicatoren
6. Sociaal domein Omschrijving
Bron
Eenheid
2017
Maatschappelijke participatie Burgeronderzoek
score 0-10
4,2
Cliënten Wmo (31 dec.)
Afd. WIZ
aantal
4.565
4.599
4.689
4.747
4.867
Toegekende rolvoorzieningen Afd. WIZ
aantal
236
188
185
165
137
Toegekende vervoersvoorz.
Afd. WIZ
aantal
687
629
587
719
677
Toegekende woonvoorz.
Afd. WIZ
aantal
172
166
200
257
200
Toegekende voorz. hulp bij het huishouden
Afd. WIZ
aantal
634
690
1.338
1.675
1.278
Toegekende voorz. begeleiding
Afd. WIZ
aantal
1.374
1.499
2.026
1.852
1.575
Vrijwilligers
Burgeronderzoek
%
29
27
30
Tevredenheid buurtvoorzieningen
Burgeronderzoek
%
59
65
60
Sociale cohesie
Burgeronderzoek
score 0-10
5,4
5,6
5,5
57
2018
2019 3,3
3,3
7. Volksgezondheid en milieu
A. Algemeen Omschrijving van het programma Beschermen van de volksgezondheid van de gehele lokale bevolking, met speciale aandacht voor de meest kwetsbare personen. De gemeente zorgt voor een goed en leefbaar milieu in Kerkrade. Dit doen we door bijvoorbeeld met zorg om te gaan met onze grond en gebouwen en het opwekken van duurzame energie zoals zonne-energie uit zonnepanelen. Klimaatbeleid of energiebesparing kan de aanjager zijn voor onderwijs en het scheppen van nieuwe banen door klimaat- en energieprojecten. Het bewust omgaan met natuur, gezondheid en milieu wordt waar mogelijk aangemoedigd. Hier hoort ook voorbeeldgedrag van de gemeente zelf bij. De gemeente staat op dat gebied open voor nieuwe ontwikkelingen en ideeën. Op het gebied van de inzameling van het huishoudelijk afval, controleert de gemeente Rd4. Daarnaast beheert de gemeente de riolering en begraafplaatsen. Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragrafen Lokale heffingen (§1) en Onderhoud kapitaalgoederen (§3). Voor het project VIE, zie programma 5 (programmalijnen) en programma 8 (fysieke realisatie). Taakvelden • 7.1 Volksgezondheid • 7.2 Riolering • 7.3 Afval • 7.4 Milieubeheer • 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
B. Speerpunten van beleid Inwoners bewust maken van het belang van duurzaamheid Relatie met taakveld(en): 7.4 Om onze omgeving en de aarde leefbaar te houden, werken we vooral aan maatregelen op het gebied van 58
energie. Hierbij is de eerste stap het besparen van energie en de tweede stap het opwekken van energie zonder fossiele brandstoffen (zoals olie, kolen en aardgas). Op die manier willen we naar een duurzame samenleving en willen we de effecten van klimaatverandering temperen door enerzijds gedragsverandering bij mensen (CO2 uitstoot verlagen) en anderzijds technisch/wetenschappelijke innovaties toe te passen (bijvoorbeeld opwek van elektriciteit met duurzame alternatieven). Voor verwarmen en koken gebruiken we nu nog vooral aardas. In de toekomst moeten naar een andere bron dan aardgas om te verwarmen en te koken. Dit heet de warmtetransitie waarbij we samen met partners en burgers onderzoeken welke bron het meest geschikt is voor een wijk. Ook voor elektriciteit moeten we nieuwe bronnen gebruiken zoals zon en wind. Om inwoners te helpen met het zelf opwekken van elektriciteit gaan we verder met het zonnepanelenproject. Naast het voorkomen van verdere klimaatverandering, moeten we ons ook voorbereiden op extremer weer zoals veel regen, droogte of warme zomers. We moeten maatregelen nemen zodat we ons kunnen aanpassen aan het veranderde klimaat. Een ander punt is het slimmer omgaan met grondstoffen. Onze natuurlijke grondstoffen raken op en we hebben veel afval. Slimmer hiermee omgaan kan ertoe leiden dat grondstoffen steeds weer opnieuw gebruikt kunnen worden.
Dit noemen we circulaire economie. Het bereiken van een duurzame wereld kunnen we als gemeente niet alleen. Hierbij hebben we anderen nodig en moeten wij als overheid een andere rol aannemen. We blijven samenwerken met partners in onze regio, zoals met de Parkstad-gemeenten in Parkstad Limburg Energie Transitie (PALET). Maar ook met andere partijen blijven we samenwerken aan onze doelen voor een duurzame wereld. We hebben ook onze inwoners hierbij nodig. Om hen meer bewust te maken van het belang van duurzaamheid blijven we hen informeren. De WoonWijzerWinkel helpt inwoners bij bijvoorbeeld het verduurzamen van hun woning. Ook vragen we inwoners om samen met de gemeente te werken aan de overstap naar andere vormen van energie. Goed beheer en onderhoud van de rioleringen Relatie met taakveld(en): 7.2 Het Gemeentelijk Watertakenplan 2020 -2024 is door de raad vastgesteld. Het is de basis voor het maken van de juiste beslissingen op het terrein van bodembescherming, waterkwaliteit en rioleringszorg. In dit plan staat beschreven op welke manier we het riool goed houden. Ook is aangegeven hoe aan de wettelijke eisen wordt voldaan en hoe de gemeente omgaat met regenwater en grondwater. In juli 2018 heeft Kerkrade samen met de overige Parkstadgemeenten, het Waterschap Limburg en WML de ‘Samenwerkingsovereenkomst Waterketen Regio Parkstad’ ondertekend.
Deze overeenkomst was ook in 2021 de basis voor de gezamenlijke inspanningen op het gebied van water en rioleringen. De beide periodes van wateroverlast in juni en in juli 2021 hebben het belang van deze samenwerking en van het Watertakenplan aangetoond. Ook in 2021 was de gemeente Kerkrade weer opdrachtgever voor reliningsprojecten in onder meer Heerlen, Landgraaf, Brunssum en Voerendaal. Relining betekent dat een riool aan de binnenzijde een kunststof kous krijgt. Daarmee kan het riool weer jaren mee en is het niet nodig de straat open te breken. Deze rol van de gemeente Kerkrade is een goed voorbeeld van de samenwerking met de collega-gemeenten in Parkstad. De verordening ‘Stimulering afkoppeling regenwater’ is in 2021 uitgevoerd. Een nieuwe en aangepaste overeenkomst is voorbereid voor 2022. De nieuwe overeenkomst biedt meer mogelijkheden voor maatwerk in de samenwerking tussen de gemeente en woningeigenaren. In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3) staan (bij het onderdeel ‘riolen’) het beleid, het budget en de uitgevoerde activiteiten meer uitvoerig beschreven.
59
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 7 Volksgezondheid en milieu
REK.
BEGR. Primair
2020
2021
REK.
1e formele bijstelling 2021
Actuele begroting 2021
2021
LASTEN 7.1 Volksgezondheid
2.441
2.620
2.825
2.599
2.598
7.2 Riolering
3.047
2.826
3.310
3.448
3.448
7.3 Afval
4.421
4.373
4.374
4.421
4.421
7.4 Milieubeheer
2.718
2.647
3.878
1.681
1.680
145
154
154
166
166
12.771
12.619
14.539
12.315
12.313
8
0
19
185
185
7.2 Riolering
5.377
5.279
5.757
5.845
5.773
7.3 Afval
6.063
5.912
6.197
6.249
6.249
7.4 Milieubeheer
1.819
1.633
2.606
982
982
60
45
45
76
76
13.326
12.868
14.624
13.337
13.265
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
TOTAAL LASTEN BATEN 7.1 Volksgezondheid
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
TOTAAL BATEN Investeringen
Bedrag * € 1.000
7 Volksgezondheid en milieu
Primaire V/U¹ E/M² raming krediet
Niet Actuele gevoteerd raming Gevoteerd Besteed 2021 naar krediet 2022
II Overige investeringen 7 Riolen
v
e
1.960
2.010
2.010
1.043
0
7 Woonwijzerwinkel Zuid-Limburg
u
-
47
47
47
47
0
7 Project zonnepanelen
u
-
0
1.950
1.950
0
0
2.007
4.007
4.007
1.090
0
III Leningen
Totaal Programma 7
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
D. Overige vermeldenswaardige zaken Duurzaamheid Op het gebied van het thema Duurzaamheid zijn in 2021 de volgende activiteiten uitgevoerd: • Parkstad Limburg Energie Transitie (PALET): in 2021 is verder uitvoering gegeven aan het Uitvoeringsprogramma PALET 3.0. Zo gaat onder meer het Zonnepanelenproject Parkstad Limburg gestaag door. De gemeente heeft in 2021 het budget hiervoor verhoogd met € 1.950.000 waarmee het totaal beschikbaar gestelde budget uitkomt op € 9.750.000. • Regionale Energie Strategie Zuid Limburg 1.0 (RES ZL 1.0): Kerkrade maakt deel uit van de RES ZL, samen met de provincie, het Waterschap, de gemeenten en andere maatschappelijke partners. De RESregio moet zorgdragen voor een regionale vertaling van nationale afspraken in het Klimaatakkoord gemaakt door de zgn. Klimaattafels 'elektriciteit' en 'gebouwde omgeving'. Kerkrade trekt hierin samen 60
•
• •
• •
•
•
•
• •
op met de andere Parkstadgemeenten. De gemeenteraad heeft in april 2021 ingestemd met de RES ZL 1.0. Onderdeel hiervan zijn de Kerkraadse ambities op het gebied van grootschalige duurzame energieopwekking op land (zon en wind) en het stimuleren van zonnepanelen op ‘grote’ daken (> 285m2). Samenwerking Wind Parkstad Zuid: Het project Windenergie Parkstad-Zuid is één van de majeure projecten om lokaal duurzame energie op te wekken. Met dit project nemen gemeente Heerlen, Kerkrade en Simpelveld verantwoordelijkheid, en slaan ze de handen ineen om te komen tot de realisatie van 4 tot 8 windturbines. Inwoners en ondernemers vormen een onmisbare schakel bij de realisatie van het project. De gemeenten hebben hierbij in het bijzonder aandacht voor lokale belangen en lokaal profijt. Dat ze het project samen met de omgeving oppakken, vormt een belangrijk uitgangspunt. In 2021 is fase 2 van het project afgerond. Initiatiefnemers hebben daarin aan hun plannen gewerkt waarbij ze recht gedaan hebben aan de randvoorwaarden en uitgangspunten die de drie gemeenten hebben gesteld aan de plannen. De initiatiefnemers hebben daarbij uiteraard de omgeving betrokken. Een onafhankelijk deskundigenpanel heeft de ingediende plannen getoetst aan de uitgangspunten die eerder, samen met de omgeving, zijn vastgesteld.
Het resultaat van de tweede fase wordt begin 2022 aan de raden voorgelegd, waarbij de raden wordt gevraagd om op basis van de reeds ingediende projectvoorstellen en schriftelijke onderlegger van beide partijen in te stemmen met verdere uitwerking in fase 3 van een gezamenlijk project door Statkraft en de Coöperaties. Doel van fase 3 is uiteindelijk een aanvraag omgevingsvergunning met ruimtelijk besluit, waarover eind fase 3 besluitvorming in B&W en raad zal plaatsvinden. Zonnepalen op gemeentelijk vastgoed: In 2021 is de verdere voorbereiding van het plaatsen van zonnepanelen op Sporthal Rolduc en het Flexiforum opgepakt. Ook hiermee wordt uitvoering gegeven aan de geldende doelstellingen in de beleidskaders PALET en RES ZL. Transitievisie Warmte (TVW): De gemeenteraad heeft in december 2021 de Transitievisie Warmte 1.0 gemeente Kerkrade vastgesteld. Ingezet wordt op een gemeentebrede aanpak om energiebesparing te stimuleren (onder meer via isoleren). Daarnaast is verder gewerkt aan een nadere analyse van de gebouwde omgeving om in de TVW-versie 2.0 (vast te stellen in 2022) gebieden aan te kunnen wijzen die als kansrijk worden gezien om hier te starten met het aardgasvrij maken van de woningen/gebouwen. Duurzaamheidskrant: begin 2021 heeft Kerkrade samen met de andere Parkstadgemeenten een Duurzaamheidskrant uitgegeven.
De inwoners werden hiermee geïnformeerd over de RES ZL en het Kerkraadse aandeel daarbinnen, de TVW 1.0 en de WoonWijzerWinkel Limburg. Regeling Reductie Energieverbruik (RRE): Kerkrade heeft samen met de andere Parkstadgemeenten een subsidie aangevraagd en gekregen in het kader van de landelijke RRE-regeling. Deze middelen zijn in 2021 via de WoonWijzerWinkel ingezet en wel als volgt: 90 korting op een WoonWijzer Energiebesparende Box met slechts een minimale eigen bijdrage van € 10. Een gratis adviesgesprek over het verduurzamen van de eigen woning t.w.v. € 69. Financiering verduurzaming woningen: er is gestart met de voorbereidingen van een lokale regeling om de verduurzaming van woningen te financiering, naar aanleiding van de in november 2021 door de raad aangenomen motie ‘Plan van aanpak invoering fonds voor verduurzamen particuliere woningen’. Grensoverschrijdende samenwerking energieprojecten: ook in 2021 onderzocht de gemeente de mogelijkheden voor grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van energieopwekking en warmte. Hiervoor zijn ambtelijk contacten gelegd en geïntensiveerd met het Ministerie van EZK en de Provincie Limburg. Project Inkoop Regionaal Duurzaam Opgewekte Energie (IRDOE): de gemeente is in 2021 aangehaakt bij project IRDOE-ZL, een samenwerking op Zuid-Limburgse schaal.
Hierin wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn om met het energieverbruik van de eigen aansluitingen de groei van duurzame opwekcapaciteit in de regio te stimuleren. Dit onderzoek loopt nog. Circulariteit: Kerkrade ontwikkelt in Parkstadverband -samen met en onder coördinatie van de Stadsregio Parkstad Limburg- een regionale strategie voor Circulaire Economie en werkt mee aan het opstellen van een regionaal uitvoeringsprogramma voor Circulair Bouwen. Klimaatadaptatie: omvat de volgende thema’s: wateroverlast, hitte, droogte en overstroming. Door het Rijk is de opgave gesteld om Nederland voor 2050 “klimaatproof” te maken. Deze ambitie is vastgelegd in het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. Ook Kerkrade zal klimaatbestendig en 61
waterrobuust moeten worden ingericht om ons aan te passen aan de extremere weersomstandigheden. De gevolgen van klimaatverandering hebben wij de afgelopen jaren ook aan den lijve kunnen ondervinden. De jaren 2018, 2019 en 2020 gaan de boeken in als hele droge en warme jaren, terwijl de wateroverlast in de zomer van 2021 nog vers in ieders geheugen is gegrift. In 2021 is er in regionaal verband samengewerkt aan het opstellen van een regionale klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda. Deze ‘Klimaatadaptatiestrategie Parkstad Limburg’ en ‘Actieprogramma Klimaatadaptatie Parkstad Limburg liggen in Q1 van 2022 voor ter vaststelling door het Samenwerkingsverband Water Parkstad Limburg. Uiteindelijk zal deze strategie aan de gemeenteraden van de PL-gemeenten voor vaststelling worden voorgelegd. De planning is dat dit na het zomerreces van 2022 zal gebeuren. De volgende stap is het in uitvoering nemen van het vastgestelde actieprogramma. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in maatregelen voor de korte, middellange en lange termijn en zal voor een deel in regionaal verband worden opgepakt. Verder zal bij het opstellen van de gemeentelijke Omgevingsvisie de klimaatadaptatiestrategie worden opgenomen en vertaald/uitgewerkt worden in de programma’s (bijv.
programma duurzaamheid en programma Vie/gezondheid) en het Omgevingsplan (algemene regels en kader voor vergunningverlening, toezicht en handhaving). Zwerfafval In 2021 is de Kerkraadse aanpak van het zwerfafval voortgezet. De Coronaregels waren tijdens lock-down periodes van invloed op het gebruik van de openbare ruimte. Om die reden is zoveel als mogelijk maatwerk geleverd. Voor het negende achtereenvolgende jaar heeft is het jaarplan voor de aanpak van zwerfvuil goedgekeurd door Nedvang en Nederland Schoon. Het jaarplan is vervolgens uitgevoerd en verantwoord aan Nedvang. In juli 2021 is de jaarlijkse meting van het zwerfafval uitgevoerd. Daarbij wordt de vervuilingsgraad op 50 punten in Kerkrade gemeten volgens de landelijke normen (CROW). De middelen die voor 2021 waren begroot, zijn geheel besteed. Begraafplaatsen De extra financiële middelen uit de begroting 2021 hebben extra onderhoud op de 6 gemeentelijke begraafplaatsen mogelijk gemaakt. Het resultaat is een verbetering van het kwaliteitsbeeld die de komende jaren verder zal worden doorgezet. Omdat geen gebruik gemaakt wordt van chemische middelen zal op de begraafplaatsen echter altijd sprake blijven van een zekere mate van onkruidgroei. De gemeente houdt met regelmaat toezicht op de begraafplaatsen.
De gemeente is daarnaast ook in overleg getreden met de parochies die zelf eigenaar en beheerder van een begraafplaats zijn. Doel daarvan is om kennis en ervaringen uit te wisselen en om samen te werken aan verdere verbeteringen. Na-ijlende effecten steenkoolwinning Voor de jaren 2017 t/m 2021 is een uitvoeringsprogramma opgesteld om met Rijksgelden, die via de provincie beschikbaar gesteld worden, maatregelen uit te voeren. Het uitvoeringsprogramma behelst onder andere het opsporen van 59 historische schachten, sanering van historische schachten en sanering van een viertal industriële schachten. Het onderzoek naar het opsporen van historische schachten heeft veel inzet gevraagd in 2021. In totaal zijn er op kaartmateriaal inmiddels 62 verschillende historische schachten geïdentificeerd. In 2021 zijn namelijk drie schachten toegevoegd aan de oorspronkelijke 59 op basis van aanvullend kaartmateriaal uit een archiefstuk van Rolduc. Tot eind 2021 zijn sinds 2017 21 historische schachten gevonden en zijn 6 schachten gesaneerd. Technisch voorbereid is de sanering van de industriële schacht Willem-II op de hoek Domaniale Mijnstraat/Nieuwstraat. De sanering zal in 2022 starten. In 2021 zijn de ingenieursdiensten voor het begeleiden van werkzaamheden rond saneren van schachten aanbesteed.
Begeleidend ingenieursbureau is IHS uit Aken geworden, hetzelfde bureau dat tot nu toe de werkzaamheden begeleid heeft. In totaal is voor de vijf genoemde subsidiejaren € 4,2 miljoen besteed. In 2021 is bij Gedeputeerde Staten een subsidieaanvraag ingediend voor de periode 2022 t/m 2026 voor een aanvullend bedrag van rond 3 miljoen euro. Redelijkerwijs te verwachten is dat deze aanvraag wordt gehonoreerd. BAG, BGT en BRO De BAG, BGT en BRO maken onderdeel uit van het stelsel van basisregistraties. De gemeente is bronhouder van deze basisregistraties en daarmee verantwoordelijk voor het opnemen van de juiste gegevens en voor de kwaliteit van deze gegevens in deze basisregistraties. De BAG bevat informatie over panden, verblijfsobjecten, standplaatsen, nummeraanduidingen, openbare ruimtes en woonplaatsen. In de BGT worden alle objecten zoals gebouwen, wegen, water, spoorlijnen en groen op een eenduidige manier 62
vastgelegd. In de BRO worden de gegevens over de ondergrond gefaseerd over diverse tranches ingevoerd, beheerd en beschikbaar gesteld op één plek. Het college heeft wettelijke taken op het gebied van de BAG, BGT en BRO en voert deze in medebewind uit. Het college legt over de uitvoering van deze zaken eenmaal per jaar verantwoording af aan het Rijk via het directoraat-generaal Bestuur, Ruimte en Wonen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Dit gebeurt middels de Audit systematiek: de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). Voor de BAG, BGT en BRO dient deze verantwoording afgelegd te worden middels een zelfevaluatie. Na het invullen van de zelfevaluatie vragenlijsten via de online ENSIA-tool wordt de samengestelde Verantwoordingsrapportage voor de BAG, BGT en BRO opgesteld. Deze evaluatie betreft de gegevenskwaliteit en de borging van beheerprocessen en de score die de gemeente hierop heeft behaald. Op basis hiervan zijn daar waar aan de orde ambtelijk verbetermaatregelen geformuleerd die door het College in de verantwoordingsrapportage worden vastgesteld zodat verantwoording kan worden afgelegd aan het Ministerie. De gemeenteraad wordt via de jaarrekening geïnformeerd over de resultaten van de verantwoording en verbeterpunten van de zelfevaluatie.
Eind 2021 is voor de drie basisregistraties de ENSIA-zelfevaluatie ingevuld over het jaar 2021 waarbij verbeterpunten zijn geformuleerd die door het College worden vastgesteld ter verantwoording aan het Ministerie en de Raad. De evaluaties laten voor de drie basisregistraties over 2021 samengevat het volgende beeld zien: Scores geobasisregistraties 2021 (tijdvak 1 januari 2021 tot en met 31 december 2021): Basisregistratie
Consequenties score Aan de behaalde score is geen directe consequentie verbonden, maar dat betekent niet dat er geen verbetermaatregelen zijn. Om toekomstige knelpunten te voorkomen, moeten de verschillen tussen BAG- en BGT-geometrie in 2022 worden weggewerkt. Door de invoering van de Omgevingswet en datagedreven werken zal het BAG gebruik van gegevens uit 92% basisregistraties immers fors toenemen en zal de gegevenskwaliteit van o.a. BAG en BGT van nog groter belang zijn. Een hogere datakwaliteit leidt tevens tot een betere dienstverlening naar burgers ten aanzien van subsidies, uitkeringen of andere zaken op het gebied van sociale zekerheid. < 75% onvoldoende vanaf 75% voldoende Basisregistratie
Score
Score
Verbetermaatregelen
Met inachtneming van de kwaliteitsprioriteiten zoals opgenomen in het Jaarplan Kwaliteit BAG 2022 zullen de verschillen in samenhang met de BGT worden weggewerkt zoals opgenomen in onderstaande uitvallijsten. - Geometrieverschil BGT-BAG - BAG-pand ontbreekt - BGT-pand ontbreekt - BAG-BGT statusconflicten
Consequenties score De interne monitoring van de BGT vormt nog steeds een aandachtspunt. De beschrijving en vastlegging van de BGT interne BGT processen kan verbeterd 100% worden. Hierdoor verbetert de verdere synchronisatie met de processen van Het Gegevenshuis. < 75% Onvoldoende vanaf 75% voldoende
Verbetermaatregelen
Basisregistratie
Verbetermaatregelen
Score
Consequenties score 63
Benoemen van coördinator
een
BGT-
De score van 88% wordt veroorzaakt doordat Kerkrade geen leveranciers gemachtigd heeft om aan te leveren aan het Bronhouderportaal. Leveranciers dienen de gegevens in BRO het juiste format aan te leveren, 88% waarna gemeente Kerkrade zelf de gegevens door levert aan het Bronhouderportaal. Dit is een bewuste keuze die geen invloed heeft op de kwaliteit van de BRO. < 60% Onvoldoende vanaf 60% voldoende Trend score geobasisregistraties: Registratie Score 2018
Vanwege de verklaring voor de score hiernaast bestaat geen aanleiding tot het formuleren van een verbetermaatregel. Indien in de toekomst wel leveranciers worden gemachtigd, wordt de situatie opnieuw beoordeeld.
Score 2019
Score 2020
Score 2021
BAG
68%
61%
76%
92%
BGT
50%
60%
90%
100%
BRO
N.v.t.
95,8%
100%
88%
Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) De uitvoering van de Wet BAG, het voldoen aan de wettelijke termijnen, de registratie van BAG-relevante objecten en het kwaliteitsbeheer over de juistheid van gegevens is voldoende geborgd binnen de eigen organisatie. In het verleden opgebouwde achterstanden, die voornamelijk tot stand zijn gekomen tijdens de initiële opbouw van de BAG, zijn echter nog niet volledig weggewerkt. In het verleden opgebouwde verschillen tussen BGT- en BAG-geometrie worden in 2022 in samenhang met de BGT onderzocht en weggewerkt. Met inachtneming van de kwaliteitsprioriteiten zoals opgenomen in het Jaarplan Kwaliteit BAG 2022 zullen uitvallijsten worden gegenereerd en opgelost. Met het oog op de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) verdienen de processen ten aanzien van vergunningvrij (ver)bouwen en de start- en gereedmeldingen vanuit Bouwtoezicht speciale aandacht. De komende jaren zullen voornamelijk in het teken staan van de doorontwikkeling naar de Samenhangende Objectenregistratie (SOR), de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Om ook in de toekomst in control te blijven, zal een duidelijk beleidsmatig kader nodig zijn voor sturing en ontwikkeling voor de BAG en het clusteronderdeel Geo-informatie in het algemeen.
Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) In het algemeen kan gesteld worden dat het beheer van de BGT voor het jaar 2021 op orde is. De gemelde mutaties worden binnen de wettelijk gestelde termijnen ingewonnen en verwerkt in de basisregistratie BGT. De verbetermaatregel geeft aan dat op het gebied van de algehele monitoring BGT als bronhouder nog een inhaalslag gedaan moet worden, ondanks het feit dat de BGT een 100% trendscore in 2021 heeft behaald. Basisregistratie Ondergrond (BRO) De BRO is op 1 januari 2018 ingevoerd en is met de huidige tranches voor Kerkrade nog van beperkte omvang. Op dit moment bestaat geen aanleiding tot verdere specifieke verbetermaatregelen. De daling in de BRO-score van 100% naar 88% wordt veroorzaakt door de keuze dat de gemeente Kerkrade, gezien het lage aantal geotechnische onderzoeken dat per jaar in opdracht wordt gegeven, geen vast contract met een leverancier van geotechnisch onderzoek heeft en daarmee geen doorlevering door de leverancier aan de Landelijke Voorziening-BRO (LV-BRO). Per opdracht wordt geregeld dat de leverancier gegevens conform de geldende NEN-norm aanlevert. De gemeente blijft bij deze keuze de geotechnische onderzoeken zelf aan de LV-BRO door te leveren. De interne bronhouder/beheerder BRO fungeert tevens als ‘interne controleur BRO’.
Daarmee is die functie ingevuld, aanlevering conform NEN-norm en de kwaliteit van de BRO gewaarborgd. 64
In 2022 wordt het proces rondom de BRO gemonitord, houdt de gemeente zicht op de verdere uitrol van de BRO en worden de noodzakelijke acties voor het implementeren van toepasselijke volgende tranches binnen de organisatie uitgezet. Daarmee heeft het college de BRO-registratie vormgeven voor zover de verplichting daartoe strekt en is het college in control voor de BRO. Daarmee is voor de ondergrond de relevante informatie beschikbaar (alhoewel dat met de huidige tranches voor Kerkrade nog maar een beperkte omvang heeft). Gezondheidsbeleid De gemeente is verantwoordelijk voor de algemene publieke volksgezondheid. Daartoe is de gemeente verplicht vanuit de ‘Wet publieke gezondheid’. Omdat de inwoners in Kerkrade gemiddeld minder gezond zijn dan in de rest van Nederland, doet de gemeente een extra stap. De gemeente maakt met Vie de stad en haar inwoners gezonder en vitaler. Gezondheid gaat hierbij verder dan niet ziek zijn. Vie staat voor een leven lang kansen. De programma’s van Vie zetten in op een gezonde jeugd, vitaal ouder worden en vitale wijken. Wat de gemeente allemaal doet staat in het Lokaal Uitvoeringsprogramma Vie. Een paar voorbeelden zijn: De Gezonde Basisschool van de Toekomst, Kei Gezond Kerkrade voor kinderen met overgewicht, Healthy Life voor volwassenen met overgewicht en Kansrijke Start voor de allerkleinsten en hun ouders.
Ook vanuit de gewone beleidslijn was er voor gezondheid veel aandacht. Voorbeelden zijn meer inzet op JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht) en de samenwerking met The Move Factory, een organisatie die de gemeente helpt sport- en beweegactiviteiten uit te voeren. Samen met andere gemeenten en de GGD is er gewerkt aan de opbouw van de nieuwe organisatie JeugdGezondheidsZorg. Ook is er gewerkt aan de doelen die staan in het regionaal gezondheidsbeleid 2020-2023 “Zuid Springt Eruit”. De GGD Zuid-Limburg informeert de gemeenteraad over hoe het gaat. Gezonde en vitale stad De gemeente heeft ingezet op de gezonde en vitale stad. Denk aan VIE-projecten als de Gezonde Basisschool van de Toekomst, De Limburgse Netwerkaanpak, Healthy Life en Kansrijke Start. En ook vanuit de gewone beleidslijn was hiervoor veel aandacht. Voorbeelden zijn meer inzet op JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht) en de samenwerking met The Move Factory, een organisatie die de gemeente helpt sporten beweegactiviteiten uit te voeren. Samen met andere gemeenten en de GGD is er gewerkt aan de opbouw van de nieuwe organisatie JGZ. Ook is er gewerkt aan de doelen die staan in het regionaal gezondheidsbeleid 2020-2023 “Zuid Springt Eruit”. De GGD Zuid-Limburg informeert de gemeenteraad over hoe het gaat.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 7. Volksgezondheid en milieu Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Omvang huishoudelijk restafval
CBS
Kg /inwoner
2019
141
161
123
Hernieuwbare elektriciteit
Berekening
%
2019
5
20
6,5
65
Kerkrade Nederland
Limburg
Overige indicatoren
7. Volksgezondheid en milieu Omschrijving
Bron
2017
2018
2019
2020
2021
Kosten kwijtschelding i.r.t. kst afvalverwerk.
BsGW / afd. % Milieu en Bouwen
10,8
10,5
8,1
6,8
7,5
Kosten kwijtschelding i.r.t. kst riolering
BsGW / afd. Stedelijk Beheer
%
10,6
11,3
11,8
8,8
9,2
Eigen oordeel matige Burgeronderzoek of slechte gezondheid
%
24
ervaren goede GGD gezond-heid volw.* Limburg Aangeboden restafval
Rd4-monitor
Eenheid
24
Zuid % tonnage
n.b.
69,1 7.068
66
6.582
6.415
6.860
6.646
8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het scheppen van optimale condities voor het woningaanbod en de woon- en leefomgeving alsook een wervend vestigingsklimaat. Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragrafen Onderhoud kapitaalgoederen (§3) en Grondbeleid (§7). Taakvelden • 8.1 Ruimtelijke ordening • 8.2 Grondexpl. (niet-bedr.terreinen) • 8.3 Wonen en bouwen
B. Speerpunten van beleid Versoepeling van de doorstroom in de lokale woningmarkt Relatie met taakveld(en): 8.1 en 8.3 Het uitvoeren van het woonbeleid dat op dit moment geldt: • ‘Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg (28 september 2016)’ • de ‘Regionale Woonvisie Parkstad Limburg, Lokale woonvisie gemeente Kerkrade 2017-2021 (april 2017) • beleidsregel ‘Ruim baan voor goede woningbouwplannen’ (december 2020) • beleidsregel ‘Wijziging bestemming/gebruik naar wonen gemeente Kerkrade’ (april 2021) 67
• beleidsregel ‘Woningsplitsing gemeente Kerkrade’ (juli 2021) Jaarlijks prestatieafspraken maken met de woningcorporaties. Het woonbeleid is gericht op het aantrekkelijk maken van de woon- en leefomgeving, zodat de inwoners van Kerkrade prettig en goed kunnen wonen. Leefbaarheid is daarbij van groot belang. En kwaliteit is belangrijker dan kwantiteit. Nieuwe woningen moeten bijdragen aan deze ambities, met als uitgangspunt 'de juiste woning op de juiste plek'. Om de woningmarkt te verbeteren zijn een aantal opgaven benoemd. Hierbij staat beschreven welke bijdrage aan de opgave in 2021 is gedaan. 1. Slopen van woningen in gebieden waar minder mensen willen wonen: o In 2021 zijn geen woningen gesloopt. De woningcorporatie HEEMwonen is bezig met het verhuizen van bewoners in de flats aan de Hertogenlaan. Dat zal in 2022 klaar zijn. De flats kunnen dan gesloopt worden. 2. Aanpak particuliere voorraad: We zetten in op kwalitatieve verbetering, verduurzaming en onttrekking van de particuliere woningvoorraad. Samen met de woningcorporaties hebben we projecten gestart om particuliere woningen aan te kopen, die de corporaties vervolgens nog een geruime periode verhuren en uiteindelijk zullen slopen. Particuliere eigenaren maken we bewust van de gevolgen van het langer thuis wonen en de verduurzaming van hun woningen.
De verbouwingen die zij uitvoeren, verbeteren de kwaliteit van hun woning. Particuliere eigenaren en ook huurders hebben in 2021 gebruik kunnen maken van de Woonwijzerwinkel. o Samen met woningcorporaties zijn een aantal projecten gestart om particulier bezit aan te kopen. De corporaties verhuren deze een aantal jaren. Daarna worden ze gesloopt. Een voorbeeld is de aankoop van de 2 flats aan de Zonstraat bij het project Rolduckerveld. o Daarnaast zijn er een aantal nieuwe projecten opgestart. Voor deze projecten heeft het Rijk subsidie gegeven: het Volkshuisvestingsfonds. De uitvoering loopt ca. 10 jaar 3. Verduurzamen van de woningvoorraad: De woningcorporaties hebben als doel gesteld om de woningvoorraad op gemiddeld energielabel B te brengen. Voor particuliere eigenaren draait het om bewustwording creëren en aanmoedigen om energetische maatregelen te nemen (b.v. Zonnepanelenproject, Woonwijzerwinkel). o Bewoners van Kerkrade hebben in 2021 gebruik kunnen maken van de Woonwijzerwinkel. o Bewoners van Kerkrade hebben ook in 2021 zonnepanelen kunnen aanschaffen via het Zonnepanelenproject Parkstad Limburg. (misschien heeft M&B nog aanvullingen?) o
4. Ongewenste plancapaciteit uit de markt halen c.q. kwalitatief verbeteren: Op onze programmering staan plannen die jaren geleden goedgekeurd zijn, maar die niet meer voldoen aan de vraag die er nu is. In 2021 is de bouwvergunning van het plan ‘Straterweg’ ingetrokken. Middels grondruil is deze locatie van de gemeente geworden. Wonen Zuid kan op een andere locatie woningen realiseren. Daarnaast is gestart met het intrekken van de bouwvergunning van het plan Heihof. We proberen deze plannen kwalitatief te verbeteren of, indien nodig, te schrappen. 5. Realiseren van aantrekkelijke woonmilieus: Bij de herstructureringsplannen maken we onze wijken ruimer, groener, gevarieerder en bevorderen we de leefbaarheid. o Bij nieuwe woningbouwplannen en bij herstructureringsplannen wordt ervoor gezorgd dat de woonomgeving aantrekkelijk blijf/wordt. 6. Inzetten op kwalitatieve verbetering van de woningen: Levensloopbestendig / zorggeschikt, goedkope (sociale) en betaalbare (middeldure) huurwoningen en koopwoningen tot de NHG-grens (€325.000,-) in kernen en centra nabij voorzieningen. o Nieuwe woningbouwplannen worden sinds 2021 getoetst aan de beleidsregel ‘Ruim baan voor goede woningbouwplannen’. Alleen woningen die ruimtelijk passen en voldoen aan de vraag, worden toegevoegd aan de Regionale Woningmarktprogrammering. Kwaliteit van woning en woonomgeving en de behoefte zijn belangrijk. 7.
Aanpak leegstand historische linten: Wij bieden ruimte om van leegstaande commerciële ruimte woningen te maken. De leefbaarheid is van groot belang hierbij. o In april 2021 heeft de gemeenteraad de beleidsregel ‘Wijziging bestemming/gebruik naar wonen gemeente Kerkrade’ vastgesteld. o In juli 2021 heeft de gemeenteraad de beleidsregel ‘Woningsplitsing gemeente Kerkrade’ vastgesteld.
68
Beide beleidsregels geven eigenaren van commerciële ruimten de ruimte om, onder voorwaarden, woningen te maken. 8. Wonen en zorg: Doordat mensen langer thuis moeten blijven wonen is de vraag naar levensloopbestendige woningen groter geworden. Daarnaast speelt de zogenaamde ambulantisering bij doelgroepen een rol: mensen die eerst binnen een intramurale setting woonden en nu steeds vaker met begeleiding en, wanneer dit mogelijk is, zelfstandig kunnen wonen. Zij moeten op de reguliere woningmarkt een woning zoeken. o Door de decentralisatie van de zorg, moeten mensen langer thuis wonen. o De gemeente zoekt (soms) in samenwerking met woningcorporaties naar mogelijkheden om mensen met begeleiding een woning te geven. o De noodzaak voor woon-zorgvisie is zeer duidelijk geworden in 2021, in 2022 zal deze opgepakt worden. o
Promoten van de verbeterde leefbaarheid van de stad onder de inwoners Relatie met taakveld(en): 8.1 en 8.3 In de Campagne ‘Beleef Kerkrade’ blijft wonen en leefbaarheid een belangrijke marketingpijler. Realisatie van VIE Relatie met taakveld(en): 8.3 Een aantrekkelijke en goed ingerichte leefomgeving stimuleert een gezonde leefstijl, waar beweging wordt aangemoedigd en waar ruimte is om te bewegen. Fysieke investeringen zijn nodig om niet-fysieke ontwikkelingen mogelijk te maken en te versterken. Tegelijkertijd zijn niet-fysieke ontwikkelingen nodig om fysieke ontwikkelingen te laten slagen. Het een kan niet zonder het ander, ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Met de afronding van de bouw op het voormalige ziekenhuisterrein in Kerkrade centrum begin 2022 is Vie ook een plek waar activiteiten ter bevordering van vitaliteit en gezondheid in samenhang aangeboden worden waar het niet haalbaar is om deze voorzieningen op wijkniveau overal aan te bieden. Maar Vie is ook een plek waar programma’s binnen het Vie gedachtegoed ontwikkeld en getest worden in een omgeving waarin de fysieke randvoorwaarden geclusterd zijn. Een centrale rol is hierin weggelegd voor de Vie-Innovatiehub Parkstad waarvoor ruimte is gereserveerd in het Vie-gebouw. Daarnaast voldoen de gebouwen van Vie aan de eisen van deze tijd.
Zo wordt energie opgewekt door middel van zonnepanelen en vindt de ontsmetting van zwemwater plaats op basis van de laatste beschikbare en geaccepteerde technieken. Implementatie Omgevingswet Relatie met taakveld(en): 8.4 De minister heeft onlangs laten weten dat de invoering van de Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) opnieuw wordt uitgesteld en per 1 januari 2023 in werking zullen treden. De gemeente zal vóór deze datum de noodzakelijke maatregelen en besluiten nemen om klaar te zijn voor de nieuwe wetten. De besluiten worden inhoudelijk besproken en voorbereid in de raadswerkgroep Omgevingswet, waarin alle raadsfracties deelnemen. In totaal zullen vijftien besluiten door het gemeentebestuur moeten worden genomen, die in delen worden aangeboden aan college en gemeenteraad, waarbij het meeste in 2021 is vastgesteld. Daarnaast wordt in samenwerking met de Stadsregio Parkstad Limburg en de Parkstadgemeenten een Regionaal Afstemmingskader Omgevingsvisies opgesteld, waarin de regionale omgevingsvraagstukken verder zijn uitgewerkt voortbouwend op de Strategische agenda Parkstad 2021-2030. Dit kader wordt in de tweede helft van 2022 voor vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad en is een belangrijke bouwsteen voor het opstellen van de gemeentelijke Omgevingsvisie.
Tegelijkertijd zal de gebiedsgerichte Ow pilot (Kerkrade-Noord, 2020-2022) begin 2022 worden afgerond. Daarbij is nadrukkelijk de samenwerking gezocht om het fysieke en sociale domein te verbinden door werken praktijkervaring op te doen door te werken in de geest van de nieuwe Ow. De opgedane kennis en ervaring zijn de ingrediënten voor de nieuwe gemeentelijke Omgevingswetdocumenten (Omgevingsvisie, -programma’s en -plan). Deze zullen de gemeentelijke structuurvisie inclusief de stadsdeelvisies, bestemmingsplannen, onderdelen van de Algemene Plaatselijke Verordening, diverse andere lokale verordeningen, delen van de regionale en thematische structuurvisies en beleidsstukken vervangen. De transitie vindt plaats in twee fases. Vóór 2025 moet een Omgevingsvisie inclusief programma’s worden vastgesteld en in de periode 2023-2030 zal gefaseerd het Omgevingsplan voor de gehele gemeente worden vastgesteld. 69
Niet alleen de nieuwe Omgevingswet maar ook de samenleving vraagt om een samenhangende benadering en aanpak van het fysieke en sociale domein, verdere digitalisering, een herverdeling van verantwoordelijkheden en het anders werken van de gemeente. Samen met stakeholders wordt door middel van het werken met pilots verkend en ervaren op welke wijze de gemeente en haar partners op een ander manier beter kunnen (samen)werken en welke strategie en instrumenten ingezet kunnen worden om te kunnen omgaan met maatschappelijke omgevingsvraagstukken nu en in de toekomst.
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
REK.
BEGR. Primair
2020
2021
REK.
1e formele bijstelling 2021
Actuele begroting 2021
2021
LASTEN 658
366
474
504
503
8.2 Grondexpl. (niet-bedr.terreinen)
1.130
489
2.166
502
502
8.3 Wonen en bouwen
3.659
2.199
6.054
3.569
3.557
TOTAAL LASTEN
5.447
3.053
8.694
4.575
4.562
8.1 Ruimtelijke ordening
BATEN 442
50
158
77
78
8.2 Grondexpl. (niet-bedr.terreinen)
1.252
721
2.544
1.107
1.107
8.3 Wonen en bouwen
2.401
607
4.219
2.115
3.128
TOTAAL BATEN
4.095
1.377
6.920
3.299
4.314
8.1 Ruimtelijke ordening
Investeringen Bedrag * € 1.000
Volkshuisvesting, ruimtelijke 8 ordening en stedelijke vernieuwing
Primaire V/U¹ E/M² raming krediet
Niet Actuele gevoteerd raming Gevoteerd Besteed 2021 naar krediet 2022
I Reguliere investeringen 8 Vie - leven in beweging
u
m
15.000
15.000
15.000
11.897
0
8 Super Local infra
u
m
350
500
500
35
0
8 Transferium Gebiedsexploitatie 8 Rolduckerveld
u
e/m
1.200
600
600
0
0
u
m
250
0
0
0
0
8 Businesscase Rolduckerveld
u
m
480
480
480
480
0
8 Stadsvernieuwing
u
m
500
200
0
0
200
17.780
16.780
16.580
12.412
200
Totaal Programma 8
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
D. Overige vermeldenswaardige zaken Transferium (8.1) In 2021 is overeenstemming bereikt over de aankoop van het laatste pand. Overdracht zal plaatsvinden in februari 2022 en aansluitend sloop. Met woningcorporatie Wonen Zuid worden plannen uitgewerkt voor een herontwikkeling van de locatie Transferium. Eerste ideeën gaan uit van de bouw van ca. 20 70
huurwoningen en renovatie van het voormalig postkantoor. Belangrijk is een goede koppeling met het Wauwelpad en een verbinding met de recreatieve route over het terrein van de Wiso split naar de Gaiabrug. Provincie Limburg heeft een no go besluit genomen ten aanzien van doortrekking van de Heuvellandlijn. Met de provincie vinden nog gesprekken plaats over een eventuele tegemoetkoming. Ruimtelijke ordening De gemeente geeft uitvoering aan de gemeentelijke structuurvisie Kerkrade 2010-2020 (maart 2011) en de drie stadsdeelvisies voor West (februari 2011), Oost I (december 2012) en Noord en Oost II (februari 2014). Een belangrijk item betreft de transformatieopgave van de Kerkraadse woningvoorraad (zie ook 8.3 Wonen en bouwen). Het betreft niet alleen de herstructurering van de woningvoorraad (kwalitatief en kwantitatief) maar ook andere omgevingsvraagstukken die voor Kerkrade van belang zijn. Bijvoorbeeld het op peil houden van de leefbaarheid/veiligheid en het voorzieningenniveau in de woonwijken, de herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen (m.n. zorgen voor een hogere werkgelegenheid per hectare), realisatie van goede verbindingen, het versterken en benutten van het groen t.b.v. een aantrekkelijk woonmilieu en recreatieve mogelijkheden, uitvoering geven aan de energietransitie en het beschermen van het cultuurhistorisch erfgoed.
De gemeente gaat verder met de actualisatie van de bestemmingsplannen. In 2021 zijn de volgende plannen in procedure gebracht: Bestemmingsplan Ontwerp bestemmingsplan Rolduckerveld, ter inzage gelegd 18 maart 2021 Wijzigingsplan Straterweg vastgesteld door B&W 20 juli 2021 Demografische ontwikkeling De regio Parkstad Limburg is, samen met Zeeland en Groningen, koploper in Nederland als het gaat om bevolkingsdaling. De bevolking in Kerkrade neemt sinds de jaren negentig af. Op basis van de meest recente prognose (Progneff 2019 update) zet de daling zich minder snel voort en verloopt meer geleidelijk, in dit geval met een afname van 6,9% tot 2030. Met name de verandering in de bevolkingssamenstelling (kleiner aandeel jeugd en een groter aandeel ouderen) is belangrijk. Het proces van ontgroening en vergrijzing zal zich naar verwachting in de komende jaren voortzetten. Daarnaast zal het aantal huishoudens geleidelijk naar verwachting afnemen met 4,3% tot 2030. Deze demografische veranderingen hebben een impact op de ontwikkeling van Kerkrade. In de berekeningen van de algemene uitkering is rekening gehouden met een geleidelijk dalend inwoneraantal en daarmee samenhangende maatstaven. Daarnaast treden nog allerlei andere effecten op. Zo zal door de nodige herstructurering het aantal woningen geleidelijk afnemen.
Als gevolg van demografische ontwikkelingen en marktontwikkelingen kan de structurele leegstand van gebouwen (met name kantoren, retail, maatschappelijk vastgoed, bedrijfsgebouwen) toenemen. Tevens zijn er minder opbrengsten uit belastingen, heffingen en leges (tenzij de tarieven evenredig stijgen). Verder zullen publieke voorzieningen in de woonomgeving (verder) onder druk komen te staan en kan een verslechtering van de arbeidsmarkt (afname van de beroepsbevolking) optreden die onvoldoende aansluit op de vraag. Tevens zal er sprake zijn van “kostenremanentie”. Het in stand houden van de infrastructuur, rioleringen, openbare ruimte en voorzieningen zal naar verwachting moelijker worden omdat het aantal gebruikers geleidelijk zal afnemen. Hierdoor zal de financiële last voor beheer en onderhoud van infrastructuur, rioleringen, openbare ruimte en voorzieningen per inwoner (verder) gaan toenemen. Kwantificering van het deel "Kerkrade" in de regiobreed optredende problematiek is gelet op de complexiteit en veelheid aan nog mogelijke scenario's, over een lange periode vooralsnog niet mogelijk. Wel wordt in regionaal verband m.n. middels het uitvoeringsprogramma IBA Parkstad 2016-2022 en de Decentralisatie-Uitkering Bevolkingsdaling (2016-2020) een extra bijdrage gegeven aan het aanpakken van de (gevolgen van de) bevolkingskrimp.
De Regiodeal Parkstad Limburg 2019-2022 heeft in 2021 hier een verdere impuls aan gegeven. Tot slot wordt bij nieuwe besluiten en nieuw beleid rekening gehouden met de effecten van de bevolkingsontwikkeling. Gebiedsontwikkeling Rolduckerveld Voor wat betreft de gebiedsontwikkeling Rolduckerveld stond ook 2021 in het teken van verdere voorbereiding van de fysieke start van de grootschalige herstructurering van het plangebied. Samen met de
71
uitvoeringspartners HEEMwonen en Wonen Zuid zijn de plannen verder geconcretiseerd en onder andere vertaald in een ontwerp bestemmingsplan. In maart 2021 is dit aan de raad voorgelegd en gepubliceerd. Verwerving en sloop In januari 2021 is de aankoop Blijde Boodschap kerk en bijbehorende parochiewoning doorgevoerd. De nog zittende huurders zijn met medewerking van Wonen Zuid passend van nieuwe huisvesting voorzien. De sloop van de kerk is in 2022 gepland. Woningcorporatie HEEMwonen heeft in 2021 de twee hoogbouwflats aan de Hertogenlaan onthuurd. De sloop van beide flats zal in de loop van maart 2022 starten. Stand van zaken businesscase hoogbouwflats Ook in 2021 is de verwerving van particuliere woningen hoogbouwflats Zonstraat zeer goed verlopen. Eind 2021 waren in totaal 138 van de 200 woningen in bezit van Wonen Zuid. Een aantal van de eigenaren kiest ervoor om (nog) niet tot verkoop over te gaan. Een deel hiervan zijn kleine beleggers die hun woning verhuren en ervoor kiezen om zo lang mogelijk rendement uit hun belegging te verkrijgen. Versnelling aankoop en sloop In 2021 is een subsidie Volkhuisvestigingsfonds toegekend, waarmee een versnelde aankoop en sloop van de hoogbouwflats Zonstraat kan worden doorgevoerd. Hiermee kan nu het betreffende deelgebied eerder herontwikkeld worden. De sloop is nu voorzien in 2031 in plaats van 2035.
Participatie en communicatie Ook in 2021 kon vanwege de Corona-crises slechts in beperkte mate uitvoering worden gegeven aan buurtactiviteiten. Communicatie-activiteiten vinden regelmatig plaats middels nieuwsbrieven en social media. In relatie tot het ontwerp bestemmingsplan Rolduckerveld is een traject doorlopen voor optimalisatie van het woningbouwprogramma. Sociaal Programma Rolduckerveld Het sociaal programma Rolduckerveld is eind januari vastgesteld en is nauw gerelateerd aan het uitvoeringsprogramma VIE. De uitvoeringsverantwoordelijkheid ligt in beginsel bij het Domein Burger. Diverse uitvoeringsprojecten en acties waren reeds of zijn inmiddels opgestart. Zo lopen inmiddels projecten op het gebied van geboortezorg, kwetsbare gezinnen, de gezonde basisschool, Welzijn op recept, Vitaal Kerkrade en de Voorzieningenwijzer. Financiën De financiering businesscase hoogbouwflats als ook de gebiedsontwikkeling Rolduckerveld zijn in 2019 financieel vertaald in de gemeentebegroting. Thans zijn er geen afwijkingen ten opzichte van de begroting voorhanden. Wonen en Zorg Eén van de speerpunten genoemd in het programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing is het thema wonen en zorg. Wonen, zorg en welzijn komen steeds meer samen in onze woningen en in de woonomgeving.
Het gaat hierbij om senioren die langer thuis moeten blijven wonen en door hun ouderdom meer verzorging en aanpassingen in huis nodig hebben. Daarnaast gaat het om mensen die kwetsbaar zijn en extra hulp nodig hebben, evenals kwetsbare burgers die vanuit beschermd wonen of een maatschappelijke opvang uitstromen naar een reguliere woning. En dan zijn er nog andere bijzondere doelgroepen die eveneens gehuisvest moeten worden, zoals de vergunninghouders en kenniswerkers. In 2021 zijn veel initiatieven op het gebied van wonen en zorg voorgelegd aan de gemeente. Hierdoor is de noodzaak voor het hebben van een kader duidelijk geworden. De Woonzorgvisie zal in 2022 opgepakt worden, om zodoende de behoefte in beeld te krijgen en duidelijkheid te kunnen schepen naar initiatiefnemers.
72
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade Nederland
Limburg
Gemiddelde WOZ-waarde CBS
€ 1.000
2021
163
290
231
Nieuw gebouwde woningen
BAG
Aantal per 1.000 woningen
2020
3
8,9
5,2
Demografische druk
CBS
%
2021
74,5
70,1
73,7
Gemeenschappelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
COELO
€
2021
797
733
766
Gemeenschappelijke COELO woonlasten meerpersoonshuishouden
€
2021
869
810
834
Overige indicatoren
8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Omschrijving
Bron
Eenheid
2017
Algemene kwaliteit van de woonomgeving
Burgeronderzoek score 0-10
6,8
Gesloopte woningen
BAG
aantal
105
300
6
-
1*
Toegevoegde woningen: - nieuwbouw
BAG aantal
93
23
59
32
71*
aantal
8
11
6
87
9*
- verbouw
73
2018
2019
2020
7,0
2021 6,9
Paragrafen
75
§1. Lokale heffingen
Algemeen In deze paragraaf staan het beleid van en de opbrengsten over de gemeentelijke heffingen en leges. In de jaarlijkse Tarievennota staan de tarieven, uitgangspunten en ontwikkelingen.
a. Beleid lokale heffingen en kwijtscheldingen Actuele ontwikkelingen
Kwijtschelding belastingschuld gedupeerden kinderopvang toeslag Lokale belastingschulden van gedupeerden van de affaire kinderopvangtoeslag van voor 31 december 2020 worden kwijtgescholden. In 2021 zijn de voorbereidingen voor de uitvoering van de landelijke regeling getroffen. Welke gedupeerden het betreft en de hoogte van de te compenseren bedragen zijn door de BsGW in beeld gebracht. De daadwerkelijke compensatie van deze schulden zal in 2022 plaatsvinden.
77
COVID-19 De Corona-pandemie heeft ook in 2021 de nodige financiële gevolgen gehad. Ondernemers zijn wederom hard geraakt. De gemeente heeft de ondernemers proberen te ondersteunen, o.a. door uitstel van betaling te verlenen en coulant om te gaan met verzoeken hieromtrent. De belastingrente en invorderingsrente voor alle belastingmiddelen zijn tijdelijk verlaagd. Tevens is in 2021 de precario-heffing en reclamebelasting wederom verlaagd naar € 0. Tarieven Tarievennota De tarieven voor 2021 zijn door de raad vastgesteld middels de Tarievennota 2021 (raad december 2020). Daartoe is in het najaar van 2020 een zo nauwkeurig mogelijke inschatting gemaakt van de voor de tarieven relevante gegevens, mede op basis van alle gegevens die op dat moment beschikbaar waren. Er is sprake van een doorlopende ontwikkeling, o.a. als gevolg van definitieve afronding taxatieprocessen (WOZ) en bezwaar/beroep. Voor een toelichting op de diverse belastingen en heffingen wordt verwezen naar de jaarlijkse Tarievennota. De tarieven van Precariobelasting en Reclamebelasting zijn bij raadsbesluit alsnog verlaagd naar € 0. Kostendekkendheid Voor zowel heffingen als rechten geldt dat deze maximaal kostendekkend mogen zijn. Het gaat hier om de Rioolheffing, Afvalstoffenheffing, Markt- en marktpromotiegelden, Leges en Lijkbezorgingsrechten.
Voorheen werd enkel de kostendekkendheid van de rioolheffing en de afvalstoffenheffing aangeduid. Met ingang van de Begroting 2022 zijn de andere heffingen en rechten hieraan toegevoegd. Om een consistente lijn te volgen, wordt over de andere heffingen en rechten in de jaarrekening 2021 gerapporteerd/ Bij de berekening van de kostendekkendheid wordt rekening gehouden met directe kosten, salariskosten en kosten van overhead. De kosten van overhead zijn gebaseerd op de naar de producten toegerekende uren. •
Rioolheffing en Afvalstoffenheffing
Bij de afvalstoffenheffing en rioolheffing is het principe van 100% kostendekkendheid gevolgd. Kostendekkendheid RIOLERING Directe kosten*
2021 1.388
Kapitaallasten **
2.209
Doorbelastingen vanuit andere taken***
1.856
Storting in voorziening
70
Totaal kosten
5.523
Rioolheffing
5.523
Onttrekking aan voorziening
0
Totaal opbrengsten Saldo
5.523 0
* Dit betreft kosten van inspecties en onderhoud (€ 845.000), BsGW (€ 159.000), waterschapslasten (€ 80.000), kolkenzuigen Rd4 (€ 60.000), ongediertebestrijding (€ 47.000), recognities (€ 35.000), en overige kosten (€ 162.000). ** In de tariefsberekening houden wij rekening met de kapitaallasten (rente en afschrijvingen) van de investeringen in de riolen. Vanaf 2017 is de regelgeving voor wat betreft de toe te rekenen rente gewijzigd. Voor de investeringen in riolering die gedaan zijn vóór 2017 gaan wij nog uit van de systematiek zoals deze werd toegepast vóór deze wijziging. Die kosten zijn destijds immers ook gemaakt en verantwoord. Voor de toe te rekenen rente over de investeringen in riolering vanaf 2017 wordt de nieuwe voorgeschreven systematiek gehanteerd. *** Dit betreft overhead salarissen (€ 860.000), straatreiniging (€ 408.000), kwijtschelding (€ 505.000) en (toerekening) compensabele btw (€ 83.000)
78
Kostendekkendheid AFVAL Directe kosten* Doorbelastingen vanuit andere taken** Storting in reserve Totaal kosten
2021 4.224 1.597 428 6.249
Afvalstoffenheffing - vastrecht
4.368
Afvalstoffenheffing - variabele opbrengst
1.850
Overige opbrengsten Onttrekking aan reserve
31
Totaal opbrengsten Saldo
6.249 0
* Dit betreft kosten Rd4 (€ 3.917.000), kosten diensten derden (€ 52.000) en kosten BsGW (€ 255.000). ** Dit betreft overhead (€ 354.000), straatreiniging (€ 161.000), kwijtschelding (€ 439.000) en (toerekening) compensabele btw (€ 643.000).
• Overige rechten en heffingen Kostendekkendheid Marktgelden/ -promotie Directe kosten Loonkosten en overhead Totaal kosten Opbrengsten Totaal opbrengsten Kostendekkendheid percentage
2021 95.000 77.000 172.000 106.000 106.000 33%
Kostendekkendheid Lijkbezorgingsrechten Directe kosten Loonkosten en overhead Totaal kosten Opbrengsten Totaal opbrengsten Kostendekkendheid percentage
2021 125.000 121.000 246.000 76.000 76.000 31%
79
Kostendekkendheid Leges Titel 1* Titel 2* 168.000 54.000 776.000 375.000 944.000 429.000 339.000 1.558.000 339.000 1.558.000 36% 363%
Directe kosten Loonkosten en overhead Totaal kosten Opbrengsten Totaal opbrengsten Kostendekkendheid percentage
Titel 3* 0 175.000 175.000 36.000 36.000 21%
2021 Totaal 222.000 1.326.000 1.548.000 1.933.000 1.933.000 125%
* Titel 1 Algemene dienstverlening, Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/ omgevingsvergunning, Titel 3 Dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn. De opbrengsten Titel 2 zijn beduidend hoger dan voorzien, vanwege een 3-tal grote projecten.
Kwijtschelding Het kwijtscheldingsbeleid wordt uitgevoerd door BsGW. Bij het kwijtscheldingsbeleid wordt de maximale toegestane norm gehanteerd. Dat is 100% van de bijstandsnorm. De landelijke minimale norm is 90%. De kwijtscheldingsregeling beperkt zich tot de onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing (vast tarief) en het rioolrecht. Voor het beoordelen van een verzoek om kwijtschelding worden de criteria van de Invorderingswet 1990 gehanteerd. Vanwege het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid, worden de kosten van kwijtschelding voor riool en afval doorbelast.
b. Gerealiseerde opbrengsten uit heffingen (overzicht op hoofdlijnen) Bedrag * €1.000
Taakveld
Opm.
2021
0.2 3 0.61 / 1 0.62 0.63 / 2.2 1,4
Leges persoonsdoc., burg.stand, rij/reisdocumenten
0.64
1
Hondenbelasting
442
0.64 0.64
1,5 1,5
Reclamebelasting Precariorechten
-
1.2 3.3 3.4 3.4 7.2 7.3 7.5 8.3 Div.
Onroerendezaakbelastingen Parkeergelden/boetes
393 13.723 383
Diverse leges uitvoering bijzondere wetten Marktgelden en marktpromotiegelden
36 94
1
Toeristenbelasting en retributies GaiaZoo
207
2
Kermissen Rioolheffing
5.384
Afvalstoffenheffing Lijkbezorgingsrechten
6.218 76
Leges omgevingsvergunning Diverse leges Totaal
1.558 83 28.597
2
1. Niet bestedingsgebonden en geen eisen m.b.t. kostendekkendheid. Voor wat betreft reclamebelasting komen de middelen ten goede aan de ondernemers. 2. Verloopt budgettair neutraal via de voorziening riolen resp. egalisatiereserve afvalverwerking. 3. Onder aftrek van de af te dragen rijksleges (€ 149) 4. Inclusief opbrengsten parkeergarages welke privaatrechtelijk worden geïnd. 5. Opbrengsten hebben betrekking op eerdere jaren.
c. Lokale lastendruk Als we het hebben over de lokale lastendruk, wordt hiermee bedoeld de woonlasten voor de burger. Onder de woonlasten vallen de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing (vastrecht en diftar). 80
De lokale lastendruk 2021 is door COELO (bronhouder) gemiddeld becijferd op € 869 voor een Kerkraads gezin (woonlasten eigenaar-bewoner, meerpersoonshuishouden). Volgens COELO is dit landelijk gemiddeld € 811 en in Limburg gemiddeld € 832. De mediaan is het middelste getal in een (oplopende) getallenreeks. De mediaan is € 839, dat wil dus zeggen dat het gemiddelde beïnvloed wordt door uitschieters aan de onderkant en bovenkant. Volgens COELO liggen in 67% van de Nederlandse gemeenten de gemiddelde woonlasten tussen de € 700 en € 900. Op de Limburgse ranglijst neemt Kerkrade in 2021 ten opzichte van de andere gemeenten dezelfde positie in als in 2020. Een overzicht van de lokale woonlasten in de Parkstadgemeenten is opgenomen in onderstaande tabel.
Jaar 2021
Beekdaelen Brunssum Heerlen Landgraaf Kerkrade Simpelveld Voerendaal
Woonlaste n
Rioolheffin g
907 825 815 847 869 880 996
284 234 178 260 229 233 295
Bedrag * € 1 voor meerpersoonshuishouden Afval/ Gem. OZB Gemiddelde reinigingswoningen waarde woning heffing (voorlopig) 282 341 245 289 302 170 336 302 159 274 314 197 304 336 163 264 383 204 282 418 266
Via de 'lokale lasten meter' kunnen de inwoners hun woonlasten berekenen op basis van hun eigen specifieke situatie. De link naar de lokale lastenmeter is https://kerkrade.lokalelastenmeter.nl/. Middels de jaarlijkse Tarievennota stelt de raad steeds in december de tarieven vast. In het najaar wordt een inschatting gemaakt van de gegevens die nodig zijn om de tarieven te bepalen. Er is sprake van een doorlopende ontwikkeling, o.a. als gevolg van definitieve afronding taxatieprocessen voor de wet WOZ en bezwaar en beroep. Tenslotte wordt opgemerkt dat in de landelijke cijfers van de basisset (COELO) op onderdelen standaard uitgangspunten worden gehanteerd voor de berekeningen, o.a. bij het hanteren van DIFTAR. De uiteindelijke lastendruk kan achteraf anders uitvallen. In Kerkrade zijn er bijvoorbeeld, in verband met het ledigingsschema van de Rd4, minder ledigingen mogelijk dan waar COELO standaard van uitgaat.
81
§2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing