Jaarstukken 2021 versie 2022-06-21.pdf
Tekst van het document
In goed overleg en afstemming met de Samenwerkende Bedrijventerreinen Kerkrade (SBK), die een formele adviesrol heeft richting gemeente als het gaat om dingen die met economie te maken hebben, zal ingezet worden op: - Ieder (nieuw) bedrijf dat serieuze plannen heeft, heeft een gesprek met de gemeente. - Bij kavelverkoop blijven we doorgaan met ‘aftersales’ bedrijfsbezoeken. Ook doen we aan “schatgraven in eigen tuin” door het afleggen van bedrijfsbezoeken aan bedrijven die al langer in Kerkrade gevestigd zijn. - Voor de uitbraak van de Corona-pandemie ging het in economische zin goed in Kerkrade; er waren veel banen en weinig mensen hadden geen werk. Door het uitbreken van de Corona-pandemie is de samenleving flink veranderd en we weten nog niet precies wat de gevolgen zijn. Er is niet alleen onzekerheid over de invloed op de gezondheid, maar ook veel onzekerheid over de economische gevolgen. Er wordt gevreesd dat sommige bedrijven met name in de horeca en retail de quarantainetijd wellicht niet zullen overleven, ondanks dat er een financieel steunpakket van de overheden is. Hierom zal de gemeente door goede samenwerking tussen Economische Zaken en Arbeidsmarkt én samen met de SBK sterk inzetten om mensen ‘van werk naar werk’ te begeleiden.
- Doorontwikkeling Stedelijk Dienstenterrein Rodaboulevard met het accent op parkeren/bereikbaarheid - Doorontwikkeling invulling industrieel gedeelte Rodaboulevard door middel van de verkoop van gemeentelijke bedrijfskavels - Uitvoering herontwikkeling bedrijventerrein Willem Sophia - Nadere duurzame verankering van bedrijven op private restkavels op de bedrijventerreinen - Bedrijventerreinenmanagement met aandacht voor het beheer van de bedrijventerreinen, mobiliteit en arbeidsmarkt. - In het kader van de Regiodeal en het uitvoeringsprogramma Retail Parkstad Limburg wordt ingezet op een gezonde retailstructuur door o.a. te transformeren in gebieden waar retail weinig/geen perspectief meer heeft zoals de ST. Pieterstraat/Zonstraat. - Samen met, BTM MKB Parkstad en de Samenwerkende bedrijventerreinen Kerkrade (SBK) heeft de gemeente een Ondernemersfonds ingericht om de collectieve bestedingen van ondernemers op de bedrijventerreinen in de gemeente Kerkrade te financieren. De bedoeling is om met dit fonds de slagkracht van ondernemers te vergroten: ondernemers kunnen zelf dingen mogelijk maken op de bedrijventerreinen en de gemeente facilliteert. Daarnaast stimuleert het fonds samenwerking tussen de verschillende ondernemers op de bedrijventerreinen. Via de SBK, BTM en MKB kunnen aanvragen voor collectieve bestedingen worden gedaan.
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 3 Economie
REK.
BEGR. Primair
2020
2021
REK.
1e formele bijstelling 2021
Actuele begroting 2021
2021
LASTEN 4
6
8
2
2
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
1.759
1.719
2.992
2.275
2.270
3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen
180
177
202
172
172
3.4 Economische promotie
363
428
441
356
337
2.306
2.329
3.643
2.804
2.780
3.1 Economische ontwikkeling
2
0
4
1
1
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
315
445
2.545
2.433
2.433
3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen
127
129
129
128
106
3.4 Economische promotie
402
417
397
391
287
TOTAAL BATEN
846
991
3.074
2.953
2.827
3.1 Economische ontwikkeling
TOTAAL LASTEN BATEN
35
Investeringen
N.v.t.
D. Overige vermeldenswaardige zaken In 2021 is ingezet op het faciliteren van ondernemers bij huisvestigingsvraagstukken, de inzet op bedrijventerreinenmanagement, het faciliteren van startende ondernemers etc. zijn speerpunten van beleid om te komen tot een hoogwaardig ondernemingsklimaat en daarmee het creëren van een gunstig vestigingsklimaat. Dit gebeurt in nauw overleg en afstemming met de Samenwerkende Bedrijventerreinen Kerkrade (SBK), welke een formele adviesrol heeft richting gemeente omtrent economische aangelegenheden. In het verlengde worden is in 2020 ingezet op: • Doorontwikkeling Stedelijk Dienstenterrein Rodaboulevard met het accent op parkeren/ bereikbaarheid en de uitbreiding van de Leisuredome. Zie tevens programma 2, onderdeel B. In 2020 is de vergunning verleend voor fase 3 Leisuredome. Belangrijke aandachtspunten: parkeerbalans, ontsluiting en doorontwikkeling van het stedelijk dienstenterrein door uitbreiding van de Leisuredome. • Doorontwikkeling invulling industrieel gedeelte Rodaboulevard door middel van de verkoop van gemeentelijke bedrijfskavels. In 2021 is 21.957 m2 gemeentelijke grond verkocht aan het bedrijf Commaxx op de Rodaboulevard en daarmee zijn alle gemeentelijke bedrijfskavels op de bedrijventerreinen verkocht. • Het “schatgraven in eigen tuin” door Relatiebeheer (oa het afleggen van bedrijfsbezoeken).
In 2021 hebben vanwege corona minder fysieke bedrijfsbezoeken plaatsgevonden. Wel hebben aanvullend diverse teams gesprekken en belrondes plaatsgevonden met het bedrijfsleven, om te bezien hoe ze evt. ondersteund en doorverwezen kunnen worden in het woud van steun maatregelen vanwege corona. • Bevorderen van uitstroom samen met het SBK. • Uitvoering duurzame herontwikkeling Willem Sophia. In 2021 zijn de voorbereidingen zijn getroffen om het kavel van “Wisosplit” bouwrijp te maken. • In 2021 is ingezet op Bedrijventerreinenmanagement met aandacht voor het beheer van de bedrijventerreinen, mobiliteit en arbeidsmarkt. • Er hebben in 2021 diverse vooroverleggen plaatsgevonden met de eigenaren van leegstaande incourante panden om deze een nieuwe duurzame invulling te geven. Het ligt in de verwachting dat eind 2022 diverse omgevingsvergunningen zullen worden ingediend voor sloop en herontwikkeling van deze gebieden op de bedrijventerreinen. Aandachtspunten hierbij zijn: stedenbouw, duurzaamheid/uitstraling, klimaatadaptatie, verkeer/parkeren, werkgelegenheid etc. Inmiddels is in 2021 gestart met de bouw van het hoofdkantoor van Ranpak op bedrijventerrein Julia. Uitvoeringsprogramma Toerisme De Visie Toerisme is in 2016 vastgesteld.
Aandachtspunten uit het uitvoeringsprogramma Toerisme zijn: Verbinden (het toeristisch aanbod binnen Kerkrade met elkaar verbinden, zowel fysiek als organisatorisch). Verblijven (door het aantal kleinschalige/laagdrempelige verblijfsaccommodaties uit te breiden kan de verblijfsduur van bezoekers verlengd worden), Verleiden (bezoekers zullen meer verleid worden om een bezoek te brengen aan Kerkrade). In het afgelopen jaar is aan het reeds bestaande aanbod op het gebied van Verblijven een prachtige nieuwe parel toegevoegd, namelijk de Villa Nieuw Ehrenstein. Na een ingrijpende renovatie bevat de vakantiewoning "Villa Nieuw-Ehrenstein" 10 slaapkamers en is geschikt gemaakt voor een verblijf met max. 22 personen. Door de indeling is deze vakantiewoning flexibel te verhuren, waardoor perfect ingespeeld kan worden op diverse doelgroepen en de wensen van de gast. De vakantiewoning is aangesloten bij Beaujean Vacances. Vermarkten (via het stadsmarketingplan en de campagne “Beleef Kerkrade” wordt Kerkrade op de kaart gezet). Ook in 2021 is verdere uitvoering gegeven aan de Visie Toerisme Kerkrade met het daarbij horende Uitvoeringsprogramma Toerisme. Dit heeft binnen de eerdergenoemde vier V’s tot de nodige resultaten geleid. Zo zien we dat de camperplaatsen goed gebruikt worden en zoeken we ook naar andere plekken voor campers, maar zoeken ook voor kleinere campings.
Daarnaast is project Knopen Lopen (grensoverschrijdend wandelroutenetwerk Zuid-Limburg) verder uitgewerkt en zal in 2022 uitgerold worden. Er is in 2021 ook hard gewerkt aan een fietsnetwerk in afstemming met Bram Tankink. Dit heeft tot de realisatie van mooie routes geleid. Daarnaast is een start gemaakt om een grote uitkijktoren te gaan realiseren bij GaiaZOO, die als een grote blikvanger gaat werken. Ook zijn we nog steeds in overleg met Rolduc om de toekomstige mogelijkheden verder te onderzoeken. Verder is sinds 2020 vanuit het vakgebied Toerisme zeer sterk de relatie gelegd met de campagne “Beleef Kerkrade” (waarbij het thema “recreëren” één van de vier pijlers is) en is de website “Beleef Kerkrade” in 36
het voorjaar live gegaan. De coronacrisis is in 2021 nog steeds van grote invloed op de toeristische sector geweest. Ondanks dit proberen de toeristische ondernemers het hoofd boven water te houden door, daar waar mogelijk, op een creatieve wijze te blijven ondernemen. Grensoverschrijdend Arbeidsmarktbeleid Een goed georganiseerde grensoverschrijdende dienstverleningsstructuur is noodzakelijk voor het wegnemen van belemmeringen op de arbeidsmarkt in de Euregio Maas-Rijn waarin wij wonen. Het moet mogelijk zijn om zonder al te veel gedoe in het ene land te wonen en in het andere te werken, studeren of wat dan ook. Daarvoor moet er wel een deskundige dienstverlening zijn voor al degenen die vragen of problemen hebben. Oók degenen die werk willen aan de andere kant van de grens of voor de ondernemers die werknemers uit een ander land willen aannemen. Als zij allemaal goed geholpen worden met bijvoorbeeld hun sollicitatie, diploma-erkenning e.d. en/of bij de zoektocht naar bekwaam personeel aan de andere kant van de grens, dan wordt het op de lange duur vanzelfsprekend en zullen de grenzen verder vervagen. In die grensoverschrijdende dienstverlening spelen het Grensinfopunt (‘GIP Aken-Eurode’ ; gehuisvest in het EBC en in Aken) en de Service Grensoverschrijdende Arbeidsbemiddeling (SGA-Kerkrade) een belangrijke rol.
Zij vormen de basis voor een stabiele en deskundige, euregionale en publieke dienstverlening. Als die grensoverschrijdende dienstverlening eenmaal blijvend is, dan is men niet meer afhankelijk van het eigen land als het om werk of het zoeken naar personeel gaat. De stap over de grens wordt dan in ieder geval aanzienlijk gemakkelijker en wordt ook de eigen horizon breder en worden ook ieders kansen en mogelijkheden vergroot. In vervolg op het gestelde bij de ‘Visie internationale samenwerking’ zijn ook in 2021 met betrekking tot het grensoverschrijdend arbeidsmarktbeleid de pijlen gericht geweest op o.a.: • Intensivering van inzet en samenwerking met bestaande Grensinfopunten (GIP): Eén GIP is gehuisvest in het Eurode Business Center (EBC) en maakt deel uit van een inmiddels groot netwerk van grensinfopunten langs de Nederlandse buitengrenzen. Met meer dan 8.000 adviezen in 2021 heeft het GIP in het EBC samen met de GIP-locatie in Aken, aangetoond dat deze vorm van grensoverschrijdende dienstverlening wel heel belangrijk is. • Verduurzaming Service Grensoverschrijdend Arbeidsbemiddeling (SGA): Als hosting-organisatie heeft Kerkrade een extra verantwoordelijkheid om samen met de Neder-landse en Duitse partners SGA financieel te verduurzamen.
Op 1 januari 2021 startte de overgangs-periode 20212022 waarin de financiering en de bestuurlijke aansturing van SGA in het EBC én het SGA in Maastricht. De ‘Doorontwikkeling SGA’s Euregio Maas-Rijn’ is in 2021 voortdurend onderwerp van overleg geweest tussen de partners van beide SGA’s. Ook het SGA-Kerkrade laat - ondanks de coronacrisis- zien dat de dienstverlening op dit punt zeer zeker meerwaarde heeft. Met de teller op meer dan 800 duurzame bemiddelingen vanaf september 2016 tot en met 2021, vervult deze grens-overschrijdende dienstverlening een steeds belangrijkere rol op de euregionale arbeidsmarkt. • Grensoverschrijdende ‘dienstverlening vanuit één loket (‘one-stop-shop’): Omdat er in het EBC zowel een GIP als een SGA is gehuisvest, vergemakkelijkt dat de samenwerking tussen beiden. In 2021 is die samenwerking steeds verder concreet vormgegeven en worden er digitaal en fysiek gezamenlijke workshops gegeven voor mensen die geïnteresseerd zijn om aan de andere kant van de grens te werken (‘Arbeiten in den Niederlanden’ en de workshop ‘Werken in Duitsland’). Ook worden werkgevers uitgenodigd om deel te nemen aan informatiesessies. De workshops en de info-sessies worden -ondanks de coronacrisis- goed bezocht.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 3. Economie Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Functiemenging
CBS/BAG/LISA
%
2020
39,8
53,2
50,5
Vestigingen
LISA
Aantal per 1.000 inw. 1564 jr
2020
109
158,4
141,8
37
Kerkrade Nederland
Limburg
Overige indicatoren
3. Economie Omschrijving
Bron
Eenheid
2017
2018
2019
2020
2021
Bedrijfsvestigingen (1 Vestigingenreg. jan.) Limb. Werkzame pers. (1 jan.) Vestigingenreg. Limb. Werkgelegenheidsindex Vestigingenreg. (arbeidsplaatsen vs. Limb./ Etil research beroepsbevolking*) group Vestigingen Vestigingenreg. detailhandel (1 jan.) Limb. Werkzame personen Vestigingenreg. detailhandel (1 jan.) Limb. Bezoekers GaiaZOO GaiaZOO Kerkrade Kerkrade Discovery Museum Discovery Museum
aantal
2.884
2.918
2.998
3.098
3.218
aantal
14.849
15.391
15.754
15.745
15.837
%
68
70
72
75
75**
aantal
338
333
324
327
323
aantal
1.980
2.099
2.137
2.250
2.000
aantal x 1.000
430
450
510
310
300
aantal x 1.000
161
133
142
53
31
Bezoekers Roda JC (wedstrijden Ere-/1e divisie) Bezoekers Rodahal
Roda JC Kerkrade
aantal x 1.000
197
184
119
23
n.n.b.
Rodahal
aantal x 1.000
59
54
58
24
4
Bezoekers ZLSM
ZLSM
aantal x 1.000
29
26
35
4
19
Opbrengst toeristenbelasting (op rekeningbasis)
BsGW
bedrag x € 1.000
149
155
151
171
142
* Beroepsbevolking omvat alle personen van 15 tot 75 jaar excl. institutionele bevolking met betaald werk van minstens één uur. ** Voorlopig cijfer
38
4. Onderwijs
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het uitvoeren van gemeentelijke taken op het gebied van primair en voortgezet (speciaal)onderwijs. Naast de huisvesting van het onderwijs behoren daartoe ook het tegengaan van onderwijsachterstanden, het stimuleren van onderwijsdeelname om maatschappelijke uitval te voorkomen en het zo optimaal en breed mogelijk benutten en ontwikkelen van talenten van jongeren. Relatie met paragrafen N.v.t. Taakvelden • 4.2 Onderwijshuisvesting • 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
B. Speerpunten van beleid Het mobiliteitsvraagstuk van de lokale leerlingen Relatie met taakveld(en): 4.3 In 2021 is ondanks de Covid-19 pandemie weer volop gebruik gemaakt van het leerlingenvervoer. Gemiddeld maakten maandelijks zo’n 235 leerlingen gebruik van het vervoer naar 24 locaties en goed voor ruim 82.500 vervoersbewegingen. Hiermee ligt het gebruik in Kerkrade gemiddeld hoger dan in Parkstad. De herziening van de beleidsregels en Verordening Leerlingenvervoer zal in 2022 plaatsvinden. Onderwijsachterstanden Relatie met taakveld(en): 4.3
39
In 2021 is doorlopend met de partners binnen peuteropvang, onderwijs en ondersteunende diensten als BCO-onderwijsadvies ingezet op de (preventieve) aanpak van ontwikkelachterstanden bij jonge kinderen. In de toeleiding naar de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) heeft Covid-19 echter een grote rol gespeeld. Kinderen werden niet meer allemaal door het consultatiebureau gezien waardoor het aantal afgegeven VVE indiceringen fors terugliep. In overleg met het consultatiebureau en Stg. KOP wordt nu ingezet om deze achterstand in te lopen. Uit een eerste inventarisatie van het nieuwe peuterstelsel is gebleken dat de Covid-19 pandemie ook gevolgen bleef hebben op het uiteindelijke bezoek van de peuters aan de VVE op de peuteropvang. Daarnaast lieten ouders met name tijdens de vakantieperiodes kinderen zeer willekeurig naar de opvang gaan. Dit is reden voor gemeente en Stg. KOP om dit aspect begin 2022 nog eens te evalueren en het stelsel wellicht op details aan te passen. Het onderwijs als ook de kinderopvang waren in 2021 wel beter voorbereid op de landelijke maatregelen waardoor op cognitief gebied beperkt tot geen achterstand is opgelopen. Op sociaal-emotioneel vlak daarentegen werden door de scholen echter wel grotere ontwikkelachterstanden bij de leerlingen geconstateerd.
Scholen en gemeenten kregen voor de aanpak van deze achterstanden middelen uit het Nationaal Plan Onderwijs. Scholen maakten eerst een schoolscan om gericht interventies hierop in te kunnen zetten om deze ontwikkelachterstanden aan te pakken. De gemeente zal in 2022 ook diverse scholen die hierom gevraagd hebben hierin ondersteunen. Tenslotte maakt de gemeente Kerkrade sinds eind 2021 ook onderdeel uit van de Gelijke Kansen Alliantie. Hiermee wordt voor nu ingezet op een betere overgang voor kinderen naar het VMBO. Dit met het doel om kinderen een betere en zelfverzekerdere start te laten maken op het voortgezet onderwijs, waarmee kansenongelijkheid tegen wordt gegaan.
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 4 Onderwijs
REK.
BEGR. Primair
2020
2021
REK.
1e formele bijstelling 2021
Actuele begroting 2021
2021
LASTEN 4.2 Onderwijshuisvesting
2.480
2.035
3.300
3.121
2.743
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
2.733
3.009
3.211
3.027
3.025
5.044
6.511
6.147
5.769
5.213
TOTAAL LASTEN BATEN
535
140
314
422
422
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.776
2.072
2.072
1.947
1.945
TOTAAL BATEN
2.311
2.212
2.386
2.369
2.367
4.2 Onderwijshuisvesting
Investeringen Bedrag * € 1.000
4 Onderwijs
Primaire V/U¹ E/M² raming krediet
Niet Actuele gevoteerd raming Gevoteerd Besteed 2021 naar krediet 2022
II Overige investeringen 4 Onderwijsvoorzieningen
v
e
Totaal Programma 4
200
200
0
0
200
200
200
0
0
200
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
40
D. Overige vermeldenswaardige zaken Laaggeletterdheid Ook in 2021 hebben we inwoners geholpen die moeite hebben met lezen en schrijven (uitvoeringsplan laaggeletterdheid). Eind 2021 hebben we dit plan besproken. En op 30 november 2021 is dit plan met de gemeenteraad gedeeld (21it04135). Daarnaast is ook het jaarplan Basisvaardigheden Kerkrade 2021 uitgevoerd. Er zijn in 2021 verschillende activiteiten uitgevoerd, zoals: • 25 vrijwilligers van het taalhuis hielpen inwoners met het ontwikkelen van een taalbasis. Inwoners kregen een-op-een begeleiding of volgden activiteiten zoals taalcafés, leeskringen of klik- en tikcursussen. • Het VISTA college heeft taallessen gegeven in de wijken West (’t Westhoes), Oost (Catharinahoes) en Noord (Socio Eygelshoven). Ongeveer 35 inwoners hebben meegedaan aan de lessen. • Met het Kernteam Basisvaardigheden Kerkrade is een nieuwe folder gemaakt. Ook is het productenboek voor professionals bijgewerkt. • Empowermenttrainingen zijn gegeven. De eerste deelnemers kregen in 2021 hun diploma. De trainingen helpen inwoners (vooral vrouwen) die een uitkering krijgen. De training vergroot het zelfvertrouwen en maakt de inwoners bewust van toekomstmogelijkheden. Ook ontwikkelen de inwoners hun basisvaardigheden. Daarnaast zorgt de training voor het zetten van de eerste stappen naar het volgen van een opleiding of naar een betaalde baan.
• Binnen de gemeente Kerkrade startte de Werkgroep Duidelijke taal. De werkgroep moedigt collega’s aan om duidelijke taal te gebruiken. In 2021 zijn 150 gemeentelijke brieven van de Participatiewet herschreven. • Om de samenwerking met partners vast te houden, zijn eind 2021 overeenkomsten getekend. Het gaat om de Samenwerkingsovereenkomst Basisvaardigheden Kerkrade 2022-2025 en de Samenwerkingsovereenkomst Bondgenootschap Geletterdheid Parkstad 2022-2025. Dit betekent dat Kerkrade zich blijft inzetten voor het verbeteren van basisvaardigheden van inwoners. Taal voor kleuters Taalontwikkeling heeft de aandacht gekregen binnen de voorschool en het basisonderwijs. Met hulp van de gemeente werken weer twee scholen met het LOGO 3000 programma. Het programma helpt kleuters aan een brede woordenschatontwikkeling. Het programma wordt in de voorschool gebruikt en sluit aan op het basisonderwijs. Talentontwikkeling Talentontwikkeling wordt steeds meer een begrip. Kinderen ontdekken waar ze echt goed in zijn. Dit ontdekken ze in het onderwijs, maar ook buiten het onderwijs krijgt dit steeds meer vorm. Via de zomerschool werden kinderen ook uitgedaagd om hun talenten te ontdekken, ervaren en ontwikkelen. In 2021 was de zomerschool 5 weken in de zomer en ook 1 week in de herfstvakantie. Binnen het basisonderwijs zijn de basisscholen De Schakel en De Diabolo met IMC- Basis gestart.
Tijdens IMC-basis krijgen leerlingen van groep 7 en 8 onder schooltijd les van gastdocenten. Ze vertellen de leerlingen over hun beroep. De leerlingen ontdekken zo op een positieve manier de wereld. Ze denken na over hun toekomst; wat vind ik interessant, waar ben ik goed in, wat past bij mij en wat niet? Ze leren dingen die ze de rest van hun leven helpen, vergroten hun netwerk en krijgen meer zelfvertrouwen. Ze ontdekken hun talenten en wat ze leuk vinden om te doen. Ook krijgen ze een goed beeld van de samenleving en hun mogelijkheden daarin. Met deze kennis maken ze later goede keuze voor vervolgstudie en werk. Talentontwikkelingsproject VMBO Holz Bij VMBO Holz krijgen de leerlingen de mogelijkheid om ervaring op te doen bij cultuur- en sportpartners. Voor derdejaarsleerlingen van richting Dienstverlening en Producten zijn afspraken bij bedrijven gemaakt. Deze leerlingen lopen in het eerste half jaar van 2022 stage bij bedrijven. We noemen dit Leerwerkplekleren. Dezelfde afspraken maken we ook voor de leerlingen van Zorg en Welzijn. Dit komt uit het project Smeltkroes. Meer ouders helpen mee Er is een stijging van ouders die in de projectweken van VMBO Holz meehelpen. Integraal Kindcentrum Eygelshoven (IKC). 41
Op 29 september 2021 gaf de gemeenteraad groen licht voor de nieuwbouwplannen voor het Integraal Kindcentrum De Droomhof. Het geld dat het schoolbestuur Movare hiervoor nodig heeft, is beschikbaar gesteld. Eind 2021 is de architect voor de nieuwbouw gekozen. In 2022 wordt het nieuwe gebouw ontworpen. De bouw start in het voorjaar 2023 en zal ongeveer 1 jaar duren. Onderwijshuisvesting In de tweede helft van 2021 is definitief besloten om de bouw van een nieuw schoolgebouw voor het Integraal Kindcentrum in Eygelshoven te gaan betalen. Met dit besluit gestart worden met de architectenselectie. Dit werd eind december bekend. Hierna maakt de architect een rondgang langs de gebruikers om tot een voorontwerp te komen. Daarna zal ook communicatie plaatsvinden met en richting omwonenden en zal de planologisch procedure gestart worden. Uiteindelijk is de planning dat begin 2023 gestart zal worden met de bouw, waarna oplevering gepland staat voor juni 2024. Verder is in overleg met Onderwijsstichting MOVARE aan HEVO opdracht gegeven om te komen tot een toekomstbestendig huisvestingsplan voor de 6 scholen in Kerkrade Centrum/Oost. Hierbij wordt naar de populatie leerlingen en de gebouwen gekeken en worden diverse huisvestingscenario’s geschetst met een financiële paragraaf. Corona en lokaal onderwijs De start van 2021 verliep in een lockdown.
Kinderen konden maar beperkt naar de opvang en naar school. Wel was de noodopvang inmiddels beter geregeld en wist iedereen beter wat ze moesten doen. Kinderen in een kwetsbare positie en kinderen van ouders met een cruciaal beroep konden terecht in de noodopvang van het basisonderwijs of de kinderopvang. MOVARE had gekozen voor opvang in zgn. clusterscholen. Belangrijk was ook dat de jeugdhulp gewoon door liep. Er werd afstandsonderwijs gegeven. De gemeente was niet meer verantwoordelijk voor de organisatie van de noodopvang. De gemeente was alleen verantwoordelijk voor kwetsbare kinderen van 0-4 jaar die geen gebruik maakten van kinderopvang. De gemeente zorgde in deze fase wel voor ondersteuning op Bs De Doorkijk door de inzet van jeugdhulp door SCOOR, maar dit betrof een veel kleinere groep leerlingen dan voorheen. Daarnaast werden studenten via Stg. Lyvia ingezet voor ondersteuning. Ook werd in een enkele casus leerlingenvervoer ingezet naar de (cluster)school. Het aantal kinderen in de noodopvang lag over het algemeen wel duidelijk hoger dan in de eerste perioden in 2020. Bij de kinderopvang was sprake van een verdubbeling. Vanaf 8 februari ging alles weer open, zij het met de nodige landelijke coronamaatregelen om verspreiding tegen te gaan.
Aan het onderwijs is toen direct ook door wethouder Schlangen aangeboden verdere ondersteuning te willen bieden in de aanpak van de ontstane achterstanden. Scholen konden pas na het afnemen van CITO toetsen vaststellen of er achterstanden waren ontstaan. Om ontstane achterstanden op cognitief, sociaal-emotioneel en motorisch gebied ten gevolge van de coronamaatregelen aan te pakken, ontvingen zowel scholen als gemeenten middelen vanuit het Nationaal Plan Onderwijs. Over de inzet en wijze van ondersteuning aan het onderwijs, is de gemeente Kerkrade met de scholen in gesprek. Op het einde van 2021 liep het aantal besmettingen door een nieuwe coronavariant weer op, hetgeen vlak voor Kerst leidde tot eenzelfde lockdown als begin van het jaar. Nieuw volwaardig onderwijs Nadat de raad haar motie voor volwaardig voortgezet onderwijs in oktober 2019 had aangenomen en er in 2020 een haalbaarheidsonderzoek had plaatsgevonden, is het aanvraagproces in 2021 in een stroomversnelling geraakt. Met veel enthousiaste mensen is vervolgens invulling gezocht en gegeven aan de “Beleef wat je leert” weken. Hier hebben vele leerlingen met veel plezier aan deelgenomen. Dit om te laten zien hoe onderwijs ook anders gegeven kan worden, maar ook ter ondersteuning aan het behalen van de noodzakelijk ouderverklaringen die nodig waren om een aanvraag te mogen indienen.
De noodzakelijke aantallen voor alle gewenste onderwijsrichtingen zijn vervolgens met de tomeloze inzet van het projectteam, vrijwilligers en diverse studenten ruim behaald. Ondertussen werd door deskundigen verder gewerkt aan het inhoudelijke deel van het nieuwe onderwijs om de aanvraag volledig in te kunnen dienen en werd ook nog een voorlopig besluit genomen over het bevoegd gezag. Dit alles leidde er uiteindelijk toe dat op 31 oktober een definitieve aanvraag vergezeld van de noodzakelijke ouderverklaringen en kwaliteitsstukken aan DUO kon worden gestuurd. Hierna begon het lange wachten. Desondanks wordt niet stilgezeten en gaan de voorbereidingen voor nieuw volwaardig onderwijs in Kerkrade op alle fronten gewoon door.
42
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 4. Onderwijs Omschrijving
Bron
Absoluut verzuim
DUO/Ingrado Aantal per 1.000 leerlingen
Eenheid
Periode Kerkrade Nederland 2020
1,2
2,7
Limburg 2,2
Relatief verzuim
DUO/Ingrado Aantal per 1.000 leerlingen
2019
36
26
25
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
DUO/Ingrado %
2020
3
1,7
2,0
Overige indicatoren
4. Onderwijs Omschrijving
Bron
Eenheid
2017
2018
2019
2020
2021
RMC-ers: Bureau VSV schoolverlaters zonder startkwalific. (school-jaar eindigend in) - oude
aantal
227
303
227
294
n.n.b.
aantal
128
211
194
206
n.n.b.
- nieuwe
aantal
99
92
103
61
n.n.b.
wv. uitgeschreven als VSV-er
aantal
75
67
78
61
n.n.b.
146
152
154
122
130
132
- meldingen
229
355
664**
- leerlingen
109
109
126**
vrijstellingen (school-jaar eindigend in) wv. schoolbezoek buitenland
Bureau VSV
schoolverzuim: *
Bureau VSV
aantal
Onderzoek absoluut Bureau VSV schoolverzuim (schooljaar eindigend in)***
aantal
3
8
5
8
6
Maatregelen (school- Bureau VSV jaar eindigend in)
aantal
5
3
5
3
-
Thuiszitters (per 1 augustus)
aantal
9
15
11
9
10
Bureau VSV
43
5. Sport, cultuur en recreatie
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het programma is gericht op het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving. Daartoe behoort onder meer het ondersteunen en het stimuleren van vrijwilligersinitiatieven. De voorzieningenstructuur dient vraag-gestuurd en toegankelijk te zijn voor alle burgers. Daarnaast gaat het programma in op het bieden van gelegenheid aan, en stimuleren van, de bevolking om de vrije tijd op een zinvolle manier te besteden door middel van bewegen, ontmoeten en culturele/ educatieve activiteiten. Als laatste ziet dit programma op het beheer en onderhoud van openbaar groen en recreatie. Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3). Taakvelden • 5.1 Sportbeleid en activering • 5.2 Sportaccommodaties • 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic. • 5.5 Cultureel erfgoed • 5.6 Media • 5.7 Openbaar groen en recreatie
44
B. Speerpunten van beleid Bezien van de lokalisering, het vermarkten van de stad in een nadrukkelijke relatie tot toerisme en organisatie van evenementen Relatie met taakveld(en): 5.3 Om ervoor te zorgen dat mensen weten waar de gemeente Kerkrade voor staat, gaan we onze stad nog nadrukkelijker 'vermarkten’. Daarbij gaat de reguliere gemeentelijke communicatie meer in samenhang met Beleef Kerkrade aan de slag. Dat wil zeggen dat we nog meer gaan laten zien wat Kerkrade allemaal te bieden heeft. We willen dat mensen weten dat Beleef Kerkrade niet alleen een merk is waarmee we bezoekers van buiten Kerkrade naar onze stad willen lokken. Beleef Kerkrade is zeker ook van toepassing als je hier woont, werkt, onderneemt of naar school gaat. Je beleeft onze stad die volop werkt aan gezondheid & vitaliteit. Je beleeft bovendien een stad die het belangrijk vindt dat iedereen zich veilig voelt en waar iedereen mee mag denken en doen. En natuurlijk kun je óók als inwoner of ondernemer al die prachtige plekken en de sfeervolle evenementen en activiteiten die Kerkrade rijk is volop beleven. Binnen het actuele stadsmarketingplan Beleef Kerkrade worden de bestuurlijke onderwerpen Gezondheid & Vitaliteit, Veiligheid en Participatie in samenhang met de reguliere communicatie vervlecht en daarmee onderling versterkt.
Evenementen met kwaliteit, sfeer en beleving Relatie met taakveld(en): 5.3 In deze bestuursperiode is het accent binnen het evenementenbeleid verschoven van kwantiteit naar kwaliteit, gekoppeld aan meer sfeer en beleving. Tegelijkertijd maakt evenementenbeleid onderdeel uit van Programma van de Stad. Samen met toerisme, centrummanagement en HuB werd en wordt gewerkt aan een aantrekkelijke programmering van de stad, met als doel meer bezoekers te trekken naar Kerkrade. Met de koppeling van kwalitatieve programmering aan het stadsmarketingplan Beleef Kerkrade wordt daarbij Kerkrade meer en meer op de kaart gezet. Het evenementenbeleid wordt - naast bovenstaande kwaliteitsslag - de komende periode nadrukkelijker verweven met de bestuurlijke onderwerpen Gezondheid & Vitaliteit, Veiligheid en Participatie, naast Beleef Kerkrade. Zo wordt het Vie – Leven in Beweging gedachtegoed samen met organisatoren meer en meer verwerkt bij evenementen, denk aan bewegen, gezonde voeding en ontmoeting. Vanuit participatie worden bijvoorbeeld maatschappelijke organisaties betrokken bij de organisatie van events. Veiligheid was al een basisvoorwaarde binnen het evenementenbeleid, en zal ook zo blijven.
Mochten maatregelen als gevolg van de Coronapandemie binnen de eventbranche in 2022 aan de orde zijn, wordt vanuit Beleef Kerkrade - in nauwe samenwerking met eventpartners - gekeken naar wat wel kan. Ook in 2021 is Guido’s concert op de Markt (gepland voor het laatste weekeinde in mei) door de coronamaatregelen verplaatst. Het concert is naar 2022 verschoven. Het jaarlijkse Tieëkezinge (gepland op zondag 3 oktober) is door het zeer slechte weer niet doorgegaan. Ontzien van het verenigingsleven bij bezuinigingen en financiële beperkingen Relatie met taakveld(en): 5.1, 5.3 In 2021 is geen sprake van bezuinigingen in de subsidies van verenigingen. In de nieuwe ‘Bekostigingsperiode 2021-2024’ blijven de subsidies op hetzelfde niveau van vorige jaren. Realiseren van VIE voor een bijdrage aan een gezonde en vitale gemeente Relatie met taakveld(en): 5.1 In januari 2021 heeft de raad het uitvoeringsprogramma Vie vastgesteld. Hiermee is de kijk op vitaliteit en gezondheid omgezet naar een op een programma gebaseerde aanpak. Het doel van deze aanpak is om de ervaren gezondheid van de inwoners van Kerkrade te verbeteren. Hiervoor heeft het programma 10 jaar de tijd. Vie staat voor een leven lang kansen. Haar programma’s zetten in op een gezonde jeugd, vitaal ouder worden en vitale wijken.
In mei 2021 is ook het regionale uitvoeringsprogramma Vie vastgesteld door het dagelijks bestuur van de stadsregio Parkstad. In dit programma wordt uitgelegd hoe Kerkrade haar rol als drijvende kracht van gezondheid in de regio invult. In deze rol neemt de Vie-Innovatie Hub een bijzondere plek in. De Innovatie Hub vormt het vernieuwende kennis en expertise deel van Vie. Innovatie Hub Parkstad zet in op samenwerking, creativiteit en slim te werk gaan. Dit doet ze niet alleen in Kerkrade, maar met én voor de hele regio. 45
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 5 Sport, cultuur en recreatie
REK.
BEGR. Primair
2020
2021
REK.
1e formele bijstelling 2021
Actuele begroting 2021
2021
LASTEN 345
1.508
1.134
872
872
5.2 Sportaccommodaties
3.006
2.878
2.806
4.125
4.129
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
5.362
5.281
5.983
5.349
5.373
154
115
688
158
155
5.6 Media
1.140
1.133
1.134
1.134
1.133
5.7 Openbaar groen en recreatie
2.570
2.616
3.147
3.010
3.009
12.577
13.530
14.890
14.648
14.672
5.1 Sportbeleid en activering
30
105
116
116
5.2 Sportaccommodaties
307
423
1.381
1.354
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
322
315
316
316
5.1 Sportbeleid en activering
5.5 Cultureel erfgoed
TOTAAL LASTEN BATEN
5.5 Cultureel erfgoed
1
1
1
0
5.6 Media
83
87
87
87
5.7 Openbaar groen en recreatie
36
251
182
181
779
1.181
2.082
2.054
TOTAAL BATEN Investeringen
Bedrag * € 1.000
5 Sport, cultuur en recreatie
Primaire V/U¹ E/M² raming krediet
Niet Actuele gevoteerd raming Gevoteerd Besteed 2021 naar krediet 2022
I Reguliere investeringen 5 IBA Leisurelane
u
m
300
300
300
452
0
5 Sportaccommodaties
v
e
2.245
2.245
1.156
945
1.089
5 Groen Super Local
u
m
40
40
40
40
0
5 Openbaar groen
v
m
320
320
320
236
0
5 Rolduc "kanjermonument"
u
m
550
200
0
0
200
5 Brouwerij Rolduc
u
-
80
80
80
80
0
5 TCK '54
u
-
0
18
18
19
0
3.535
3.203
1.914
1.772
1.289
III Leningen
Totaal Programma 5
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering.
D. Overige vermeldenswaardige zaken Goed muziekonderwijs Het project Meer Harmonie in de Samenleving (MHIDS) startte op alle basisscholen in Kerkrade. Alle kinderen krijgen wekelijks goed muziekonderwijs. 46
Er komt een buitenschools muziekprogramma samen met verenigingen. Een aantal scholen startte hier al mee. Ouders en scholen zijn erg positief. Het gaat om activiteiten die al langer bestaan (zoals jeugdkoor Canta Young). En nieuwe activiteiten die samen met de verenigingen worden gemaakt. Op dit moment is er een aanbod van 10 buitenschoolse activiteiten. Dit aanbod wordt uitgebreid. Steun voor organisaties De gemeenteraad besloot om de “Steunmaatregel voor de culturele amateurkunst” in het leven te roepen. Verenigingen die in 2020 te weinig geld hadden door corona, konden steun aanvragen. 24 verenigingen maakten hier gebruik van. Alle aanvragers hebben de steun ontvangen. In totaal is €112.324,63 betaald. Er was €151.514 gereserveerd. De overige €39.189,37 blijft gereserveerd voor de te korten bij culturele verenigingen. Steun voor professionele organisaties Ook professionele organisaties hebben coronasteun kunnen aanvragen voor de gevolgen van corona. Voor het uitbetalen van de steun is €350.000 gereserveerd. 3 organisaties hebben meteen een aanvraag gedaan Een 4e organisatie wil dit na het sluiten van de jaarrekening 2021 doen. De drie organisaties ontvangen een totaalbedrag van €281.955. De helft van het bedrag is betaald. De andere helft wordt in 2022 betaald, na het inleveren van de jaarrekeningen 2021.
Het overige bedrag € 68.045 blijft gereserveerd voor tekorten door coronamaatregelen. Openbaar groen Zie: paragraaf 3 Onderhoud Kapitaalgoederen Beheer buitensportaccommodaties Het beheer van de buitensportaccommodaties is in 2021 volgens planning uitgevoerd. Ombouw kunstgrasveld naar grasveld PLS Afgelopen jaar is het kunstgrasveld in het Parkstad Limburg Stadion omgebouwd naar een natuurgrasveld. Vanaf Augustus 2021 speelt RODA JC weer op echt gras. Voor 2021 en 2022 is het essentieel er voor zorg te dragen dat de grasmat zich ontwikkeld en er een goede wortelzetting ontstaat. Voor 2021 en 2022 is de aannemer die het veld heeft aangelegd betrokken bij het onderhoud. Roda JC heeft een fulltime kracht aangetrokken voor het dagelijks beheer van de grasmat. Om de kwetsbare doelgebieden beter te onderhouden zijn twee sets groeilampen aangekocht.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving
Bron
Eenheid
Niet-sporters
GGD/CBS/RIVM
%
Periode 2020
Kerkrade Nederland 64,4
49,3
Limburg 53,5
Overige indicatoren
5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving
Bron
Eenheid
2017
2018
2019
2020
2021
Deelname Burgeronderzoek % sport/actieve sporters
46
47
53
- waarvan 1 of meer keren per week
93
87
92
%
Sportverenigingen (1 Afd. Welzijn jan)* - jeugdleden (<18jr)
%
28,8
- volwassen leden
%
9,7
47
Verenigingen nietAfd. Welzijn prof. kunstbeoefening (1 jan.)* - jeugdleden (<18jr)
%
1,8
- volwassen leden
%
3,6
Bibliotheek Kerkrade: Bibliotheek Kerkrade - volw. leners (1 jan.)
%
4,0
3,7
4,4
4,3
3,7
- bezoekers
aantal x 1.000
100
176
225
106
73
Cursisten SMK, VAP Muziekschool / Vrije Akademie Parkstad:
%
3,2
3,0
4,0
4,0
4,1**
- langlopende cursus
aantal
1.263
1.197
1.222
1.457
1.591
- kortlopende cursus
aantal
1.215
1.071
628
369
253
Tevreden over onderhoud groen
Burgeronderzoek %
Oppervlakte groen (dec.)
Afd. Stedelijk Beheer
47
m2 per inw.
48 112,0
48
38 82,3
115,6**
6. Sociaal domein
A. Algemeen Omschrijving van het programma De gemeente is ten aanzien van verschillende bevolkingsgroepen verantwoordelijk voor een aantal vormen van zorg binnen het brede sociale domein zoals inkomen, ondersteuning, maatschappelijke participatie, hulp en maatschappelijke voorzieningen. Kenmerken van de samenwerking in de sociale wijkteams zijn: vraaggericht en -gestuurd, integraal en proactief. Het motto is “doen”. In de beoordeling van de situaties wordt ten eerste uitgegaan van de eigen kracht van de klant, de leefeenheid, de straat, de buurt en de wijk, de zogenaamde zelfredzaamheid. Burgers die vanwege hun inkomenssituatie tot de doelgroep behoren, ondersteunen in hun sociale, mentale en financiële weerbaarheid en activeren om (hernieuwd) deel te nemen aan de samenleving. Relatie met paragrafen N.v.t. Taakvelden • 6.1 Samenkracht en burgerparticip. • 6.2 Wijkteams • 6.3 Inkomensregelingen • 6.4 Begeleide participatie • 6.5 Arbeidsparticipatie • 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) • 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ • 6.72 Maatwerkdienstverlening 18• 6.81 Geëscaleerde zorg 18+
49
B. Speerpunten van beleid Samenwerking in het sociaal domein is en blijft belangrijk Relatie met taakveld(en): 6.1 In 2021 zijn nog geen nieuwe afspraken met de Samen Leven partners gemaakt over samenwerking op het gebied van gezondheid, zorg en ondersteuning in de gemeente. Nu kijken we naar een vervolg van de samenwerking. Daarvoor houden we rekening met hoe we nu kijken naar sociale onderwerpen en het programma VIE. Wel voeren we al een aantal projecten en proeftuinen met hulpverleners uit. Die helpen mee de veranderingen en vernieuwingen te bereiken, die we willen en nodig zijn voor onze inwoners. Meer grip op de jeugdzorg Relatie met taakveld(en): 6.72 en 6.82 Op 2 juni 2021 heeft de gemeenteraad de plannen (van de Taskforce Jeugdhulp Kerkrade) goedgekeurd. Deze gaan bijvoorbeeld over: 1. Goede toegang tot jeugdhulp via de gemeente. De medewerkers van de gemeente weten er veel vanaf. Ze beoordelen niet alleen of er hulp nodig is maar ook hoe en door wie die het beste kan worden gegeven (de volgende punten hebben daar ook mee te maken). 2. Eigen kracht versterken. We moedigen ouders aan om hun kinderen zoveel mogelijk zelf te helpen. Als het nodig is steunen we ze daarbij. 3. Integrale hulp. We gaan nog meer en beter samenwerken met de jongeren, ouders, scholen, huisartsen en andere organisaties die met en voor kinderen werken. Samen bekijken we de vragen om hulp.
Samen bepalen we de soort hulp, waar die nodig is en wie wat doet. 4. Volwassen en zelfstandig worden. Het doel is om zo min mogelijk jeugdhulp te geven als jongeren 18 jaar oud worden. Ze zijn dan volwassen en moeten voor zichzelf kunnen zorgen. 5. Werken op basis van informatie. Met de organisaties die veel hulp geven bespreken we wat er goed gaat en wat niet of wat beter kan. We houden goed bij welke en hoeveel jeugdhulp er wordt gegeven en hoeveel dat kost. Daardoor zien we op tijd of iets goed of fout gaat of moet worden uitgezocht. Dan kunnen we op tijd dingen bespreken en proberen te veranderen. 6. Werken in de wijk. We willen weten hoe het met de kinderen, jongeren en ouders gaat. Daarvoor zijn we aanwezig in de wijk. Daar zijn we zichtbaar aanwezig en werken we samen met anderen in de wijk. De jeugd die hulp nodig heeft, krijgt die ook zoveel mogelijk in de wijk. Alleen voor zware hulp moeten onze inwoners buiten de wijk zijn. In oktober 2022 bespreken we de resultaten van deze plannen. In 2021 is ook gewerkt aan veranderingen van de jeugdhulp in Zuid-Limburg. In 2022 wordt hier samen met alle Zuid-Limburgse gemeenten verder aan gewerkt. Zodat in 2023/2024 zoveel mogelijk jeugdigen in de eigen omgeving zo normaal mogelijk kunnen opgroeien. Daar hoort ook een nieuwe inkoop van de jeugdhulp bij. Voor Kerkrade geldt dat we jeugdhulp zelf inkopen als dat kan.
Als dat niet kan, werken we daarvoor samen met de Zuid-Limburgse gemeenten. Stimuleren van vrijwilligerswerk Relatie met taakveld(en): 6.1 In 2021 lag de organisatie en uitvoering van het vrijwilligerswerk bij de plaatselijke vrijwilligerscentrale. Het waarderen en passende steun bieden aan vrijwilligers, vrijwilligersorganisaties of zorgcoöperaties is erg belangrijk. Veel mensen zorgen voor of ondersteunen andere mensen in hun vrije tijd. Dat was ook zichtbaar in het alweer tweede pandemiejaar. Helaas konden door de coronamaatregelen ook in 2021 de gebruikelijke netwerkbijeenkomsten en dank-je-wel-avonden niet doorgaan. De vrijwilligersverzekering is in 2021 verlengd. 50
Beschermen van de zwaksten en meest kwetsbaren uit de Kerkraadse samenleving Relatie met taakveld(en): 6.2, 6.3, 6.71, 7.1 Zoals in de begroting aangegeven vormt het beleidsplan Armoede en Schulden 2020-2023 en het daarbij behorende uitvoeringsplan de leidraad voor dit onderdeel. In december 2021 is de eerste evaluatie en ontwikkelingen van dit plan in de vergadering van de raad aan de orde geweest. Geconstateerd werd dat al diverse mooie stappen zijn gezet, maar dat er ook nog een hele weg is te gaan. Mooi is te constateren dat de samenwerking die is gestart tussen de Geldwijzerwinkel en de Kredietbank Limburg, Impuls en Schuldhulpmaatje, steeds meer vruchten gaat afwerpen. Ook op het gebied van vroegsignalering van schulden zijn belangrijke stappen gezet. Lovenswaardig is de inzet van de woningcorporaties. In 2021 waren er ‘maar’ 12 huisuitzettingen bij de corporaties en 5 bij de particuliere verhuurders. Uiteraard is elke huisuitzetting er een te veel. Soms is er echter niet aan te ontkomen. In de begroting is ook opgenomen dat het bestrijden van kinderarmoede de nadrukkelijke aandacht heeft. Mede hierdoor en de motie van de raad van 10 november 2021, zijn er voor kinderen van ouders met een kleine beurs, naast de al bestaande activiteiten, diverse nieuwe activiteiten gestart dan wel uitgebreid.
Te noemen zijn: activiteit Sinterklaas, verstrekken winterkledingpakketten, verstrekken warme maaltijden door Caritas 045 (inmiddels omgedoopt in Sant'Egidio), verstrekken babystarterspakketten aan aanstaande ouders en deelname aan het ANWB fietsenplan zodat kinderen al vanaf 4 jaar over een fiets kunnen beschikken. Faciliteren van (goede) initiatieven die bijdragen aan de werkgelegenheid Relatie met taakveld(en): 6.3, 6.5, 6.71, 7.1 De afgelopen jaren zagen we een daling van het aantal klanten participatiewet. Iedereen die een bijstandsuitkering krijgt, valt onder de Participatiewet. De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van deze wet. Daarom zorgt de gemeente dat iedereen die kan werken aan de slag gaat. En waar nodig geholpen wordt. Het jaar 2021 laat iets nieuws zien. Het aantal klanten is ongeveer gelijk gebleven. De verwachte stijging door corona, zagen we in 2021 niet terug. Dat betekent dat goede hulp nog belangrijker is geworden. Vaak is de afstand tot de banenmarkt groot en spelen er problemen op verschillende gebieden. Het project 'Vitaal Kerkrade' (onderdeel van VIE – Leven in beweging), startte met het helpen van deze klanten. De eerste resultaten zijn positief. Al hebben we door de coronacrisis nog niet zoveel klanten kunnen helpen als dat als doel was gesteld. Alle mensen die in 2021 aan het project hebben meegedaan zijn actiever geworden.
Ook namen zij meer deel aan activiteiten binnen onze gemeente.
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 6 Sociaal domein
REK.
BEGR. Primair
2020
2021
REK.
1e formele bijstelling 2021
Actuele begroting 2021
2021
LASTEN 6.1 Samenkracht en burgerparticip.
3.498
2.376
3.649
3.477
3.452
6.2 Wijkteams
4.284
2.626
2.075
4.388
4.160
6.3 Inkomensregelingen
34.077
32.002
35.090
32.587
32.583
6.4 Begeleide participatie
21.023
20.949
20.734
20.686
19.901
6.5 Arbeidsparticipatie
2.610
1.967
3.346
2.980
2.979
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
2.213
2.132
2.530
2.644
2.642
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
15.342
17.015
17.500
17.047
16.650
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
15.593
14.754
15.439
17.146
17.693
11
155
156
81
71
98.652
93.974
100.519
101.036
100.131
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
TOTAAL LASTEN
51
BATEN 6.1 Samenkracht en burgerparticip.
438
221
324
512
507
6.2 Wijkteams
182
0
0
125
125
6.3 Inkomensregelingen
32.749
26.879
32.170
31.743
31.741
6.4 Begeleide participatie
25
0
0
977
977
6.5 Arbeidsparticipatie
53
0
27
24
24
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
13
11
13
14
16
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
859
565
570
675
719
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
10
0
75
15
15
0
0
0
0
27.676
33.179
34.084
34.125
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
34.328
TOTAAL BATEN Investeringen
Bedrag * € 1.000
6 Sociaal domein
Primaire V/U¹ E/M² raming krediet
Niet Actuele gevoteerd raming Gevoteerd Besteed 2021 naar krediet 2022
I Reguliere investeringen 6 Wmo-hulpmiddelen
v
e
425
425
0
0
425
6 Wmo-trapliften
v
e
75
75
0
0
75
500
500
0
0
500
Totaal Programma 6
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
D. Overige vermeldenswaardige zaken Samenwerking met Relim In 2021 hebben we met Relim verder samengewerkt. Het programma van Relim is nog beter aangepast aan dat wat de klanten nodig hebben. In 2022 en 2023 bouwen we dit verder uit. Het Flexiforum blijft een belangrijke plek om deze begeleiding te geven. Het doel van de samenwerking is om onze klanten verder te helpen in hun ontwikkeling. Ook willen we hun kans groter maken om actief deel te nemen aan de samenleving. Het liefst via een betaalde baan. Dit heeft de gemeente, ook in 2021 samen met het Werkgevers Servicepunt Parkstad (WSP), voor veel klanten gedaan. Mantelzorg Mantelzorg is alle hulp aan een hulpbehoevende door iemand uit zijn of haar directe sociale omgeving. Er is te weinig personeel in de zorg. Ook is de zorg verminderd door corona. Hierdoor is de druk op de mantelzorgers groot. De inzet van mantelzorgers is heel belangrijk. Door hun inzet kunnen mensen langer thuis blijven wonen. Het is belangrijk om mantelzorgers goed te steunen en hun inzet te waarderen. Vergoedingen De gemeente geeft een vergoeding aan partijen die mantelzorgers en zorgvrijwilligers steunen. De raad stemde in december in met een samenwerking met andere gemeenten in de Parkstad- regio. Hierdoor wordt het geven van vergoedingen aan deze steunpartijen makkelijker, sneller en slimmer.
Ook voor de samenwerking met de steunpartijen heeft dit voordelen. Het mantelzorgcompliment Het mantelzorgcompliment is weer uitgedeeld. Het mantelzorgcompliment is een geldbedrag dat wordt gegeven aan de mensen die voor iemand zorgen. 52
Jonge mantelzorgers Er zijn mantelzorgers in alle leeftijden. Er is extra aandacht besteed aan jonge mantelzorgers in de Week van de Jonge Mantelzorger (1-7 juni). De aandacht voor jonge mantelzorgers is een onderdeel van het sociaal programma Rolduckerveld. Koploperproject Onafhankelijke Clientondersteuning Gemeenten hebben door de Wmo 2015 de verplichting om (onafhankelijke) cliëntondersteuning voor alle inwoners beschikbaar te hebben. Cliëntondersteuning helpt bij het verbeteren van de eigen kracht van de inwoner. Hierdoor is geen of minder (professionele) hulp nodig heeft. Goede cliëntondersteuning heeft hierdoor een belangrijke rol bij de kostenbeheersing in het sociale domein. In 2021 gaan we het tweede jaar in van het Koploperproject Onafhankelijke Clientondersteuning. Met financiële steun van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de deskundigheid van kennisinstituut Movisie zijn we als Koplopergemeente aan de slag om cliëntondersteuning voor onze inwoners beter bekend, vindbaar en beschikbaar te maken. Het project: “Meedenkers Kerkrade” is gestart. De naam zegt het al, een meedenker (onafhankelijke cliëntondersteuner) is iemand die met je mee denkt en die je helpt om je vragen helder te krijgen. We maken daarbij verschil tussen een vrijwilliger die meedenkt en een beroepsmatige meedenker (cliëntondersteuner).
Eenzaamheid Eenzaamheid is een probleem dat speelt van jong tot oud. Bekend is dat het geluk en de gezondheid van mensen minder worden als ze zich eenzaam voelen. De aanpak van eenzaamheid is een belangrijk punt van beleid. Dit staat in het meerjarenbeleidsplan maatschappelijke ondersteuning Samen verder 2019-2022. Kerkrade sloot in 2020 aan bij het landelijk actieprogramma ”Eén tegen Eenzaamheid”. Daaruit is de coalitie “Kerkrade: samen tegen eenzaamheid” gevormd. De activiteiten voor de aanpak van eenzaamheid worden uitgevoerd en de samenwerking met andere partijen is verder uitgebreid. Dit wordt op lokaal niveau, maar ook op regionaal niveau uitgevoerd. Een voorbeeld van de aanpak van eenzaamheid is het Sociaal Programma Rolduckerveld. Ook het Programma VIE voor Gezondheid en Vitaliteit is een goed voorbeeld. Daarnaast willen de activiteiten en projecten mensen bewust maken van eenzaamheid in de stad. Door de uitbraak van het coronavirus zijn het aantal situaties waarin mensen zich eenzaam voelen gestegen. De gemeente heeft samen met de professionals en de partners uit het voorliggend veld afgesproken om extra alert te zijn in deze situaties. Ook zoeken ze contact waar nodig. Wmo Kerkrade heeft in 2020 een nieuw contract afgesloten met de aanbieders voor hulp bij het huishouden. Dit contract duurt 3 jaar.
De kosten voor de hulp bij het huishouden zijn de afgelopen periode gestegen. Men verwacht dat deze nog verder zullen stijgen. Hiervoor zijn twee belangrijke oorzaken, namelijk: 1. De Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) reële prijs Wmo 2015. Het doel van deze maatregel is dat het college een realistische prijs vaststelt voor diensten. Denk hierbij aan hulp bij het huishouden. Hierdoor wordt de kwaliteit van deze diensten beschermd. Ook de zorg kan dan blijven doorlopen. De hoogte van de prijs hangt af van de CAO (collectieve arbeidsovereenkomst) in de zorg. Omdat de loonkosten hierin zijn gestegen, stijgt ook de prijs van de zorg. 2. Abonnementstarief Dit is een vast bedrag voor de eigen bijdrage voor Wmo- maatwerkvoorzieningen en algemene voorzieningen. Dat betekent dat de eigen bijdrage voor een Wmo voorziening niet meer afhangt van het inkomen, vermogen of het zorggebruik. De maximale eigen bijdrage is €19 euro per maand. Er is wel één uitzondering gemaakt. Bij meerpersoonshuishoudens, waarvan één of meer personen geen recht hebben op AOW geldt deze afspraak niet. De komst van het abonnementstarief zorgt ook in 2021 voor een stijging van het aantal meldingen binnen de Wmo. Deze stijging is vooral te zien bij de hulp bij het huishouden. Ook op andere plekken is deze stijging te zien, zoals bij de hulpmiddelen.
In de periodieke managementrapportages 2021 zijn de financiële en inhoudelijke ontwikkelingen binnen de Wmo aangegeven.
53
Credohuis activiteiten 2021 Het Credohuis biedt jongere daklozen en mensen zonder thuis, een thuis. Dat betekent een dak boven hun hoofd en begeleiding maar vooral ook een familiegevoel. Hierdoor krijgen jongeren een kans om talenten te ontwikkelen en aan de toekomst te bouwen. Het Credohuis is eind 2021 geopend met steun van de Provincie Limburg en de gemeenten Heerlen en Kerkrade. Het huis biedt in 2021 plek voor 6 jongeren uit Parkstad die dakloos zijn of dakloos dreigen te raken. Ouderenbeleid en dementie De gemeente Kerkrade, Meander en Impuls werken samen met Alzheimer Parkstad aan het project gelukkig ouder worden in Kerkrade. Dit project pakt belangrijke problemen aan. Denk hierbij aan dementie, eenzaamheid en overbelasting van mantelzorgers. Dit gebeurt door de inzet van twee buurtschakels. Waarbij één buurtschakel zich richt op algemene problematiek en de andere buurtschakel zich richt op dementie. Bij dit project wordt samengewerkt met Alzheimer Parkstad. Beschermd wonen Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de invulling van Beschermd Wonen en de begeleiding die daarbij hoort. De financiering voor Beschermd Wonen lopen nu via de gemeenten. In 2023 vindt een herverdeling plaats waarbij deze middelen over alle gemeenten worden verdeeld. De Parkstad gemeenten hebben aangegeven te willen samenwerken voor de toegang, inkoop en geldzaken.
Lokale Inclusie Agenda Inclusie gaat over het meedoen en erbij horen van mensen met een handicap. Het doel van de inclusie agenda is dat iedereen in Kerkrade kan meedoen in de samenleving. Mensen met een handicap hebben dezelfde rechten als mensen zonder handicap. En moeten net als anderen meekunnen doen in de samenleving. De gemeente heeft de taak om de bereikbaarheid van onderwijs, werk, wonen, omgeving, informatie, gebouwen, zorg en hulp goed te regelen. Elke gemeente moet een Lokale Inclusie Agenda opstellen. Hierin staat hoe de gemeente zorgt voor de inclusieve samenleving. Belangrijk is dat het plan samen met de inwoners met een handicap gemaakt wordt. Op die manier kan de gemeente voldoende en goede maatregelen nemen. Inwoners met een handicap kunnen op die manier zo goed mogelijk voor zichzelf zorgen. De Inclusie Agenda gaat over heel Kerkrade. Belangrijk is dat het uitvoeren van de activiteiten en maatregelen binnen een bepaald bedrag gedaan kunnen worden. Dit jaar is de beginsituatie vastgelegd. Dit heeft langer geduurd door corona. Er hebben verschillende gesprekken plaatsgevonden. Bijvoorbeeld met de werkgroep Ongehinderd, adviesraden, met mensen met eigen ervaringen, met medewerkers en met belangenorganisaties. Met de informatie uit deze gesprekken wordt de Kerkraadse Lokale Inclusie Agenda voor drie jaar (2022-2024) vormgegeven.
Project Langer Thuis Met dit project moedigt de gemeente haar inwoners aan om naar de eigen woning en woonomgeving te kijken. Dit om te zien of deze “levensloopbestendig” is. Levensloopbestendig wonen betekent dat de woning geschikt is om in te blijven wonen. Ook als de levensomstandigheden veranderen door bijvoorbeeld ouderdom, een ziekte of een handicap. Om meer woningen levensloopbestendig te maken, is het proefproject gestart: “Langer thuis, naar levensloopbestendige particuliere woningen in Eygelshoven”. Dit project is een bewustwordingscampagne gericht op woningeigenaren tussen de 40 en 70 jaar oud. De gemeente werkt hierbij samen met de Hogeschool Zuyd. Het project bestaat uit verschillende activiteiten. Er is een website gemaakt, er zijn adviesgesprekken uitgevoerd en er is samenwerking gezocht met andere partijen. Het project is geëvalueerd samen met de Hogeschool Zuyd en de deelnemers. Door de positieve evaluatie en omdat door de corona verschillende activiteiten niet konden doorgaan wordt dit project verlengd voor de duur van een half jaar. We blijven bij dit project binnen de kostenraming die vooraf is opgesteld en is goedgekeurd.
54
Omnibuzz Collectief Vraagafhankelijk Vervoer (CVV) is bedoeld voor vervoer van inwoners van de gemeente Kerkrade met een beperking. In de Wmo is het CVV opgenomen. Mensen met een Wmo indicatie, kunnen gebruik maken van het CVV. Omnibuzz voert deze vorm van vervoer uit. Het coronavirus en de maatregelen hebben invloed gehad op het aantal reisbewegingen met het CVV. Het aantal reisbewegingen was in de zomer gestegen, maar werd daarna weer minder. Het volgen van deze aantallen blijft belangrijk. Prestatieafspraken wonen en zorg Gemeente, woningcorporaties en huurdersorganisaties maken elk jaar prestatieafspraken. Dit is opgenomen in de Woningwet. Het onderwerp Wonen & Zorg komt hierbij steeds meer op de voorgrond. De vraagstukken zoals vergrijzing en extramuralisering van zorgcliënten spelen een belangrijke rol. Deze extramuralisering is het (fysiek) scheiden van wonen en zorg, waarbij lichtere zorg nu in de thuissituatie wordt geleverd. De aanspraak op verblijf in een intramurale omgeving vervalt. Deze verandering heeft invloed op de zorgbehoevende, de woningcorporaties, de zorginstellingen en de gemeente. Omdat er meer (maatschappelijke) partners betrokken zijn bij deze onderwerpen is een start gemaakt met een woon-zorgvisie. Partijen die hierbij samenwerken zijn woningcorporaties, huurdersverenigingen, adviesraden, zorgaanbieders, maatschappelijke partners en gemeente.
Voorbereiding nieuwe aanbesteding begeleiding en dagbesteding De gemeente heeft sinds 2015 met ongeveer 40 aanbieders een contract voor het leveren van begeleiding, dagactiviteit (met vervoer) en kortdurend verblijf. Deze contracten lopen af op 1 juli 2022. Het college heeft in december 2021 besloten om het contract met de aanbieders te verlengen tot 1 januari 2024. Het doel van de verlenging is om de periode van anderhalf jaar te gebruiken om het huidig beleid en de werkwijze te evalueren. Met de uitkomsten hiervan kunnen nieuwe keuzes voor de toekomst gemaakt worden. Opstart “Welzijn op Recept” Het programma Welzijn op Recept helpt mensen met klachten die een psychosociale oorzaak hebben en waar geen medische of psychologische inzet voor nodig is. Psychosociale problemen zijn combinaties van psychische en sociale problemen die tot lichamelijke klachten kunnen leiden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan hoofdpijn, vermoeidheid, hartkloppingen of slecht slapen. Het programma Welzijn op Recept past binnen de Positieve Gezondheid. De wens is om in Kerkrade gezondheidsachterstanden in te lopen. Het sluit aan op de programmalijn Vitale Wijk van de VIEgedachten*. Daarnaast zal door het gebruik van welzijnsvoorzieningen bepaalde zorg afnemen. Zo kunnen we de kosten verlagen van het sociale domein. Het jaar van de pilot (november 2020 – november 2021) is klaar.
De betrokken partijen (de huisartsen, Impuls en de gemeente) hebben gezegd verder te willen gaan met de aanpak. Op dit moment worden de toekomstige mogelijkheden onderzocht. * Met VIE-gedachten bedoelen we de gedachten die horen bij het project VIE- Leven in beweging. Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) De Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) beschrijft de rechten van mensen die verplichte zorg krijgen in de GGZ (geestelijke gezondheidszorg). De Wvggz geldt voor mensen bij wie een psychische stoornis leidt tot gedrag dat ernstig nadeel veroorzaakt voor henzelf of voor anderen. De Wvggz is er om de rechten van deze mensen te beschermen. De taken en verantwoordelijkheden die de gemeente heeft vanuit de Wvggz zijn voor het eerst uitgevoerd in 2020 en deze uitvoering is voortgezet in 2021. Vanaf 2021 wordt de inzet van het regionaal afstemmingsoverleg betaald door alle betrokken partners samen. Deze partners zijn onder andere de ZuidLimburgse gemeenten, het OM, Zuyderland, GGZ-instellingen, politie en de familie- en patiëntvertrouwenspersoon. Kwetsbare personen aanpak problematiek van verward gedrag Voor de problematiek van verward gedrag is in 2018 een aanpak ontwikkeld en deze is door de raad vastgesteld. De aanpak is samen met andere gemeenten van Zuid-Limburg ontwikkeld en is van invloed op de veiligheid en leefbaarheid in de wijken en buurten.
55
Als onderdeel van de aanpak wordt een professional ingehuurd van Mondriaan (de Wijk-GGZ). Het doel hiervan is om het lokale veld te helpen en advies te geven bij overlastproblematiek. Deze persoon is onderdeel van het gemeentelijk kernteam. Voor het oplossen van overlastproblematiek kan gebruik worden gemaakt van de kennis en ervaring van deze persoon. Door deze aanpak worden problemen sneller in beeld gebracht. De betrokken organisaties en gemeente weten elkaar beter te vinden, waardoor meldingen sneller worden opgelost. De inhuurkosten bedroegen voor 2021 € 6.763. Deze kosten maken deel uit van de subsidie aan Mondriaan en zijn voorzien in de begroting. Daarnaast worden vanaf 2021 de taken uitgevoerd die komen uit de Wet verplichte GGZ. Deze wet is op 1 januari in werking is getreden. De Wvggz vervangt de Wet BOPZ en is gericht op het inzetten van verplichte zorg als vrijwillige zorg wel nodig is maar niet geaccepteerd wordt. De gemeente ontvangt en beoordeelt deze meldingen. Als het gedrag van personen als zorgwekkend wordt ervaren wordt er onderzoek uitgevoerd om te bepalen of de verplichte GGZ geldt. De Meldfunctie wordt uitgevoerd door het IAWW-Meldpunt van de afdeling O.O.V. Daarna wordt door de 3 D-consulenten onderzoek gedaan of die noodzaak er is.