Deel B Tekstuele toelichting oktober 2023

Als overstappen gunstig is, wordt de overstap naar een nieuwe leverancier geregeld.

28

Zorgverzekering; er wordt nog geen advies gegeven over de best passende zorgverzekering. Voor advies en eventuele overstap wordt doorverwezen naar de maatschappelijke partner die deze ondersteuning al biedt. Bijvoorbeeld welzijnswerk.

•

Beoogd resultaat

Het doel van de voorzieningenWijzer is het op gang helpen van mensen die niet in staat zijn de bestaande voorzieningen op eigen kracht aan te boren. Daarbij zijn er concreet de volgende doelen gesteld: • Minimaal 1000 kwetsbare huishoudens binnen de ophanden zijnde ontwikkelgebieden in de Regio deal bereiken in 3 jaar tijd in Parkstad. • Structurele verbetering van het besteedbaar inkomen bij deze huishoudens van € 450,- tot € 650,- per jaar (over 10 jaar tijd een multiplier van 10). • Aanvullend overige (kwetsbare) huishoudens binnen Parkstad, buiten de gebiedsontwikkelingen. • Het terugdringen van betaalbaarheidsrisico’s. • Meer inzet van inkomensondersteunende maatregelen en toeslagen als huurtoeslagen en zorgtoeslagen en gemeentelijke regelingen. • Indirect reductie van het aantal kinderen dat opgroeit in armoede door een betere inzet van bestaande instrumenten zoals kindregelingen, kindpakketten en toeslagen.

Monitoring

Monitoring vindt plaats in structurele afstemmingsoverleggen met de projectleider en uitvoerende consulenten waarbij de werkwijze wordt geëvalueerd en indien nodig bijgesteld. De leverancier van de VoorzieningenWijzer zorgt voor managementrapportages die ook halfjaarlijks besproken worden. Het gebruik van de voorzieningenwijzer leverde in 2021 een besparing van 580,62 euro per huishouden op. De kwartaalrapportages van de Voorzieningenwijzer laten zien dat er sprake is van een aanzienlijk besparingspotentieel wat overeenkomt met het besparingspotentieel wat ook in andere gemeenten wordt gerealiseerd. Over de periode januari tot september 2022 zijn in Kerkrade 77 huishoudens bezocht en zien we een gestage groei met een besparingspotentieel van 610,84 euro per huishouden. Het gebruik van de VoorzieningenWijzer en doorverwijzingen hebben dan ook een positief effect op de deelnemende huishoudens. In 2022 zijn er 94 adviesgesprekken gevoerd. Dit leverde een besparingspotentieel op van €663,16 gemiddeld per huishouden. In de eerste helft van 2023 zijn er 26 gesprekken gevoerd. Het aantal in 2023 lag lager dan in 2022 vanwege het afscheid van een vrijwilliger welke plek opnieuw is ingevuld maar wel ook tijd heeft gevraagd in verband met de noodzakelijke opleiding/training.

Betrokken partijen • • • •

Gemeente Kerkrade; Woningcorporatie Heem Wonen; Wonen Zuid en Wonen Limburg; Impuls.

Zorgweb organiseert de inrichting van het systeem, de opleidingen en de implementatie en doet dit in overleg met de contactpersonen van de gemeenten en van de corporaties.

Regie

Het implementeren en uitvoeren van de VoorzieningenWijzer valt onder regie van de gemeente, waarbij Zorgweb ondersteunt. Gecertificeerde adviseurs (vrijwilligers onder coördinatie van een professional) van de stichting Impuls voeren namens de gemeente Kerkrade de gratis adviesgesprekken met inwoners. Het adviesgesprek vindt doorgaans bij de inwoner thuis plaats. 29

Status

De pilottermijn van de voorzieningenwijzer binnen de Regiodeal 1, loopt in 2023 af. De voorzieningenwijzer wordt momenteel geëvalueerd waarna een besluit genomen zal worden over de wijze van voortzetting van de voorziening. Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

30

Sociaal programma Rolduckerveld Regio Deal

Parkstad Limburg is één regio in Nederland aan wie door het Rijk een bedrag is toegekend voor een Regio Deal. Met de deal hebben Rijk, Provincie Limburg en de regio afgesproken gezamenlijk de schouders te zetten onder de aanpak van de regionale opgave in Parkstad. Er wordt met de deal een impuls gegeven aan de aanpak die de regio de afgelopen jaren heeft ingezet. In de Regio Deal staat een integrale transformatie van het centrum en de buurten van de regio Parkstad centraal. Hierbij wordt naast de fysieke aanpak van de woningvoorraad en winkelvoorzieningen ook de verduurzamingsopgave en de aanpak van de sociaaleconomische problematiek meegenomen. Bovendien wordt aandacht besteed aan de kansen die grensoverschrijdende samenwerking biedt voor dit gebied. Het hoofddoel van de Regio Deal is tweeledig • Parkstad Limburg structureel op het gemiddelde niveau in Limburg te krijgen waar het gaat om de belangrijkste kerncijfers voor brede welvaart zoals leefbaarheid, opleiding, inkomen en arbeidsparticipatie, woonkwaliteit en groenvoorzieningen, leegstand, vastgoedwaarde en investeringsbereidheid private partijen. Het bereiken van de structureel beoogde effecten vereisen een langdurige inspanning. • Vorenstaande realiseren door een actieve samenwerking van alle betrokken partijen en daarmee te komen tot een regio die de regionale opgaven effectief op eigen kracht aanpakt.

Dat gebeurt aan de hand van een breed gedragen en motiverend wenkend perspectief (‘stip op de horizon’). De buurt Rolduckerveld is 1 van de ontwikkelgebieden binnen de Regio Deal, waarbij een integrale aanpak noodzakelijk is om de sociaal-fysieke leefbaarheid en sociaaleconomische structuur te verbeteren. In de bijlage ‘Vitaliteit en gezondheid in cijfers’ is informatie te vinden waaruit deze noodzaak blijkt.

Beoogd resultaat Het doel is om via een integrale aanpak de diverse problemen naar het gemiddelde Zuid-Limburgse niveau terug te dringen. Het is de ambitie om de vicieuze cirkel van de intergenerationele kansarmoede en sociaaleconomische achterstanden te doorbreken.

Sociaal programma In Rolduckerveld wordt vanuit het Vie gedachtegoed gewerkt aan een gezonde en vitale stad. Dit wordt gedaan vanuit het zogenaamde ‘sociaal programma Rolduckerveld’ waarin verder wordt gebouwd op de eerdere ontwikkelingen en de ingeslagen route vanuit de stadsdeelvisie Kerkrade-Oost I (2012) en de gebiedsvisie Rolduckerveld (2019). Door zaken met elkaar te verbinden en de focus te verleggen naar dit gebied, wordt de komende jaren verder geïnvesteerd om een trendbreuk te realiseren. Zo wordt vanuit het sociaal programma integraal ingezet op interventies gericht op en in samenhang met, gezondheid, sociaal beleid, armoede en schuldhulpverlening, onderwijs en participatie. Deze interventies worden gecombineerd met de fysieke herinrichting van het gebied. Dit momentum zorgt ervoor dat we nadrukkelijk ‘achter de voordeur’ komen en hierdoor kunnen we ook vanuit meerdere invalshoeken aanpak en oplossingen combineren. De corporaties hebben een belangrijke signalerende rol en vormen één van de vindplaatsen van de inzet van de beschreven programmalijnen en hebben daarnaast een 31

bijdrage in de langjarige aanpak in deze buurt die de komende jaren vorm moet krijgen. Ook partners die niet persé van nature met elkaar samenwerken gaan we met elkaar verbinden. De hele fysieke herstructurering leidt ook tot tijdelijke leegstand en mogelijke toename van leefbaarheidsproblemen. Door extra inzet van de corporaties Wonen Zuid en Heemwonen op leegstandsbeheer, wordt erop ingezet om (tijdelijke) verslechtering te voorkomen. Met duurzame investering worden duurzame relaties gelegd voor duurzame resultaten die tot de gewenste verbeteringen moeten leiden. Samen met de woningcorporaties Heemwonen en WonenZuid wordt op dit moment een integraal meerjaren uitoveringsprogramma opgesteld waarin het woonprogramma, het sociaal programma, voorzieningen en openbare ruimte worden ingevuld tegen het licht van de ambitie die partijen hebben voor Rolduckerveld en passend binnen de opgestelde (toekomstige) identiteit. Gezien de eigen dynamiek van de ontwikkelingen in Rolduckerveld is het Sociaal Programma Rolduckerveld opgesteld. Een programma dat dus elementen bevat uit het regulier beleid Burger, onderdeel uitmaakt van de programmalijn ‘vitale wijken’ in het uitvoeringsprogramma Vie en wordt uitgevoerd in samenhang met de ‘fysieke’ gebiedsvisie Rolduckerveld. Schematisch ziet een en ander er als volgt uit:

Stand van zaken

Het Sociaal programma Rolduckerveld (onderdeel van Vie) is in het voorjaar van 2023 ingebed in het zogenaamde MeerjarenUitvoeringsProgramma (MUP) Rolduckerveld. Gemeente en de woningcorporaties HEEMWonen en Wonen-Zuid zijn allen vertegenwoordigd in een programmateam dat aan de hand van dit uitvoeringsprogramma invulling geeft aan de onderdelen Wonen, Openbare ruimte, Voorzieningen en Buurtmaken.

Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

32

Community Building Doelgroep / programmalijn -

Alle actoren, zowel privaat als publiek, actief op gebied van gezondheid en vitaliteit Ontstijgt programmalijnen

Algemene omschrijving

Community Building ontstijgt de programmalijnen en gaat over het actief beheren en verbinden van inwoners, de verschillende initiatieven maar ook organisaties die actief zijn op gebied van gezondheid en vitaliteit in Kerkrade, Parkstad en Zuid-Limburg. Naast het opzetten of ondersteunen van bewonersnetwerken gaat community Building ook over het effectief samenwerken tussen partners in wijken met als doel de afzonderlijke krachten te bundelen tot een hechte samenwerking waarbij het belang van de inwoner centraal staat maar gaat community building ook over samenwerking met bijvoorbeeld Public Services Lab en Brightlands Smart Services Campus. Community Building betekent het op de hoogte zijn van lopende initiatieven en events, en uitdagingen, kansen voor buurt/wijk, de regio en vice versa. Pas als de verschillende actoren goed van elkaar weten wat er speelt en welke projecten in voorbereiding of uitvoer zijn, kan men het meest optimaal gebruik maken van elkaar. Voor VIE houdt dit in dat er linken gelegd kunnen worden met de uitdagingen in Kerkrade en reeds succesvolle of sterke initiatieven die effectief en snel meerwaarde kunnen leveren hieromtrent.

Beoogd resultaat • • • •

Een hechte community/samenwerking op de diverse niveaus van wijk/gemeente/ Stadsregio/Zuid Limburg op het gebied van gezondheid en vitaliteit; Toegenomen kennis, expertise én netwerk van medewerkers van de gemeente Kerkrade en hun partners; Samenwerkingen sneller kunnen vormen om lokale problemen op te lossen; Goed overzicht en kennis van netwerk en initiatieven, vastgelegd in o.a. de Landkaart en contactbeheer.

Monitoring

Monitoring vindt plaats aan de hand van de mate waarin partijen deelnemen aan activiteiten binnen de community

Betrokken partijen

Regie

•

Contacten met de community managers en medewerkers van collega organisaties/partners in Kerkrade, Stadsregio en Zuid Limburg;

•

Innovatiehub dan wel Kernteam Vie afhankelijk van samenwerkingsvorm

Status Community Building vindt op diverse manieren plaats: • Ondersteunen burgerinitiatieven gericht op vitaliteit en gezondheid Een voorbeeld is Tesame Sjpatsere waarvan der eerder editie heeft plaatsgevonden op zondag 18 september ’22 plaatsgevonden. Een groep van ongeveer 10 personen had een interactieve wandeling “Tesame Sjpatsere” georganiseerd die heeft plaatsgevonden op zondag 33

18 september 2022. De weersomstandigheden (de hele dag regen) maakten dat het aantal deelnemers (ongeveer 50) gering was. Op 1 oktober 2023 vindt de tweede editie plaats. Leerpunt uit de 1e editie was dat er aan de voorkant beter stil gestaan moet worden bij de belasting voor de mensen die het mee organiseren. •

Partnerschap Roda JC Gezond in Mijnstreek en Vie-leven in beweging In februari 2023 hebben RodaJC ‘Gezond in Mijnstreek’ en Vie de handen ineen geslagen om samen werk te maken van het inhalen van de gezondheidsachterstanden. Momenteel vindt er afstemming plaats over de wijze waarop hieraan concreet invulling wordt gegeven. Een overzicht van zaken waaraan gedacht kan worden is te vinden via de volgende link: Document Kerkrade - afhandeling toezegging 21: Waarde Roda JC ism gemeente - kaalheide bruist - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl)

•

Mijnstreeksafari In de “Mijnstreeksafari” die in april 2022 van start is gegaan zoeken partijen die actief zijn in Heerlen-Noord, Geleen-Zuid en Rolduckerveld elkaar op op locatie en wisselen zij kennis en ervaringen uit en bouwen aan een onderling netwerk. Na in drie sessies met name opgehaald te hebben, zal in het najaar van 2023 een verdiepingssessie plaats vinden om onderwerpen waar de meeste interesse voor bestaat verder uit te diepen.

•

Relatie onderwijs-/kennis-/onderzoeksinstellingen Vie heeft in de afgelopen 2 jaar gewerkt aan het verstevigen van het netwerk met kennis/onderwijs-/ onderzoeksinstellingen. Eén resultaat daarvan is dat er samen met LimburgMeet (LIME)/Zuyd Hogeschool in juli 2023 tot een gezamenlijk traject is gekomen. Samen met het lectoraat ‘Data Intelligence’ gaan we de uitdaging van een dashboard en het uitdiepen van programma’s aan. Na een eerste inventarisatie samen met de politiek om zogenaamde KPI’s te bepalen zullen studenten in een minor Data Science en Data Visualisatie aan de slag gaan. Daarnaast is er een goede relatie met de Open Universiteit opgebouwd. Dit heeft o.a. geleid tot een Actief Plus-pilot in de buurten Erenstein, Rolduckerveld en Chevremont. Actief Plus is een programma waarin men advies op maat krijgt over bewegen. Het programma is bedoeld voor iedereen van 50 jaar en ouder. In afstemming met Vistacollege en Yuverta hebben wel al mogelijke samenwerkingen en of afstudeer-onderwerpen de revue gepasseerd, maar is het nog niet tot concrete samenwerking gekomen. Andere voorbeelden van samenwerking hebben zich vertaald in mede inzet of ondersteuning voor projecten waar subsidieaanvragen voor gedaan zijn. Zie hiervoor het format Fondsenwerving.

•

Gebiedsontwikkeling Rolduckerveld Het Sociaal programma Rolduckerveld (onderdeel van Vie) is in het voorjaar van 2023 ingebed in het zogenaamde MeerjarenUitvoeringsProgramma (MUP) Rolduckerveld. Gemeente en de woning-corporaties HEEM Wonen en Wonen-Zuid zijn vertegenwoordigd in een programmateam dat aan de hand van dit uitvoeringsprogramma invulling geeft aan de onderdelen Wonen, Openbare ruimte, Voorzieningen en Buurtmaken. Het is met name dit laatste onderdeel ‘Buurt maken’ waarin het gaat om participatie. Een werkgroep stelt momenteel de contouren van deze participatie op. In afwachting van deze contouren is de keuze voor het al dan niet aan de slag gaan met de zogenaamde ABCD aanpak ‘Asset Based Community Development’ on hold gezet.

34

•

Uitwerking Intergraal Zorg Akkoord (IZA) Vie heeft in de eerste helft van 2023 inhoudelijke en facilitaire ondersteuning gegeven tijdens een viertal bijeenkomsten van het centraal zorgkantoor CZ. Tijdens deze sessies werkten zorgverleners en maatschappelijke partners aan de uitwerking van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het opstellen van een regiovisie.

•

Bijeenkomsten Huisartsen Kerkrade Op 17 januari 2023 heeft Vie een informatiebijeenkomst gehouden voor alle huisartsenpraktijken in Vie. Tijdens deze bijeenkomst zijn programma’s van Vie toegelicht waarbij vooral ook aandacht is besteed aan de wijze waarop aanmeldingen/doorverwijzingen kunnen plaatsvinden. De praktijken hebben deze informatie na afloop ook digitaal ontvangen.

Urban Urban onderzoeksbureau LINES by CityLegends gaat samen met de Vie Innovatie Hub Parkstad en zes Parkstadgemeenten aan de slag met Urban Sports & Culture. Het urban domein wordt onderzocht met de ambitie om meer levendige gemeentes te realiseren met ruimte voor opkomende jeugdculturen. De Parkstadgemeenten richten zich met deze aanpak op de leefstijl van jongeren van 13 t/m 24 jaar. Parkstadgemeenten samen aan de slag met Urban Sports & Culture | Gemeente Kerkrade

•

Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

35

VITAAL OUDER WORDEN

Eenzaamheid Het programma eenzaamheid beoogt te komen tot een duurzame en systematische manier om eenzaamheid aan te pakken. Het programma is in een constante ontwikkeling en bestaat uit een aantal deelprojecten die enerzijds doelgroep- en anderzijds buurt- of wijkgericht kunnen zijn. Dit sluit aan bij de wijkgerichte aanpak van ‘Vie-Leven in beweging’. Eenzaamheid kan alleen in gezamenlijkheid worden aangepakt. Dit maakt dat de aanpak van eenzaamheid niet alleen een zaak van de gemeente is. Voor de invulling van de deelprogramma’s wordt gebruik gemaakt van de kennis en deskundigheid van de kennisbank van het landelijk programma ‘Eén tegen eenzaamheid’ dat zich oorspronkelijk richtte op ouderen (de leeftijdsgroep van 75 jaar en ouder), maar nu ook steeds meer aandacht laat uitgaan naar andere leeftijdscategorieën. Omdat eenzaamheid een probleem is van alle leeftijden wordt daarnaast ingezet op bewezen interventies en wordt de kennis en deskundigheid van een kennisinstituut zoals Movisie betrokken (Movisie / Wat werkt bij de aanpak van eenzaamheid; februari 2020). Voor elk deelprogramma zal een programmabeschrijving met daarin monitoring en beoogde resultaten worden opgesteld.

Doelgroep

Van jong tot oud (13 jaar en ouder.).

Algemene omschrijving

Het programma eenzaamheid beoogt te komen tot een duurzame en systematische manier om eenzaamheid aan te pakken. Het programma is in een constante ontwikkeling en bestaat uit een aantal deelprojecten die enerzijds doelgroep- en anderzijds buurt- of wijkgericht kunnen zijn. Dit sluit aan bij de wijkgerichte aanpak van ‘Vie-Leven in beweging’. Eenzaamheid kan alleen in gezamenlijkheid worden aangepakt. Dit maakt dat de aanpak van eenzaamheid niet alleen een zaak van de gemeente is. Voor de invulling van de deelprogramma’s wordt gebruik gemaakt van de kennis en deskundigheid van de kennisbank van het landelijk programma ‘Eén tegen eenzaamheid’ dat zich oorspronkelijk richtte op ouderen (de leeftijdsgroep van 75 jaar en ouder), maar nu ook steeds meer aandacht laat uitgaan naar andere leeftijdscategorieën. Omdat eenzaamheid een probleem is van alle leeftijden wordt daarnaast ingezet op bewezen interventies en wordt de kennis en deskundigheid van een kennisinstituut zoals Movisie betrokken (Movisie / Wat werkt bij de aanpak van eenzaamheid; februari 2020). Voor elk deelprogramma zal een programmabeschrijving met daarin monitoring en beoogde resultaten worden opgesteld.

Beoogd resultaat

In 2016 gaf gemiddeld 42,9 % van de bevolking van 18 jaar en ouder in Nederland aan eenzaam te zijn In 2020 was dit gemiddelde gestegen naar 46,6%. Per gemeente varieert het percentage van 27 tot 58%. Eenzaamheid is vastgesteld met de eenzaamheidsschaal van De Jong-Gierveld. Voor Kerkrade was in 2016 het percentage 55,7 % en is dit in 2020 gedaald naar een percentage van 54,3%. Voor de GGD-regio Zuid-Limburg geldt in 2020 49,8% en op Limburgs niveau een percentage van 47,8% (bron: Gezondheidsmonitor- Volwassenen-en-Ouderen-van-GGD-CBS—RIVM 2020). Het programma eenzaamheid kent geen start- en einddatum en kenmerkt zich door steeds veranderende sub programma’s. Desalniettemin streven we ernaar om de goede beweging die in de periode 2016-2020 is gemaakt, wellicht op basis van de al eerder ingezette interventies, door te zetten en daarmee in 2030 aangehaakt te zijn op het dan geldend Limburgs niveau, ervan uitgaand dat het percentage dan op het niveau van 2020 (47,8%) of lager ligt. 1 1

Voor Kerkrade betekent dit in absolute cijfers (bron: Etil, progneff 2019 update) 37

Monitoring

Het programma (en een deel van de sub programma’s) zullen worden gemonitord via de Gezondheidsmonitor van de GGD die 4-jaarlijks wordt afgenomen onder jeugdigen van 13-16 jaar (in het tweede en vierde jaar van het voortgezet onderwijs) en onder volwassenen in de groep van 19 jaar en ouder (verschijnt in 2020;2024; - e.v.). Gezien het de wens is om binnen het VIE-project zo veel mogelijk tijdig bij te sturen, wordt er naast de GGD monitor tevens gebruik gemaakt van de cijfers van het twee jaarlijks Burgeronderzoek (verschijnt in 2019;2021, en verder).

Betrokken partijen

Het programma is een gezamenlijk product van de Kerkraadse coalitie tegen eenzaamheid: ‘Kerkrade: samen tegen eenzaamheid’. De coalitie is gevormd in oktober 2020 en bestaat uit ruim dertig partijen. Deze zijn uiteenlopend van aard, zoals gemeente, zorgpartijen, welzijnswerk, woningstichtingen, bedrijfsleven, kunst en cultuur, huisartsen, Stichting de Positieve Stad en vertegenwoordiging van inwoners. Door het ministerie van VWS wordt vanuit het programma ‘Eén tegen eenzaamheid’ ondersteuning geboden bij het ontwikkelen van het Kerkraadse programma. Daarnaast is ook de GGD betrokken net als de omliggende gemeenten die deel uitmaken van de Zuid-Limburgse coalitie.

Regie

De gemeente voert de regie op het continu in ontwikkeling zijnde programma eenzaamheid.

Status

De ontwikkeling van het programma eenzaamheid bevindt zich in de implementatiefase. Er is een kerngroep geformeerd vanuit de groep van 34 deelnemende partijen die door het jaar heen als afvaardiging van de gehele coalitie doorlopend acties uitzet. Nadat in 2021 de coalitiepartijen eerste stapjes hebben gezet om elkaar beter te leren kennen en tijdens de Week tegen Eenzaamheid 2021 er een speeddatebijeenkomst heeft plaatsgevonden, hebben er in 2022 3 bijeenkomsten en heeft in 2023 tot nu toe 1 brede bijeenkomst met de coalitiepartijen plaatsgevonden. Door elkaar beter te kennen en daarmee weten te vinden worden ‘losse’ projecten van coalitiepartijen tot een samenhangend programma voor alle leeftijden gebracht. De coördinator van de coalitie, verankerd bij Impuls, heeft hierin een belangrijke verbindende rol. De activiteiten van de coördinator zorgen voor een stevige impuls waardoor er de contacten onderling binnen de coalitie, ook in de aanloop naar de jaarlijkse Week tegen Eenzaamheid (28 september t/m 4 oktober) worden versterkt. Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

2020 ; totaal aantal inwoners 45.749; aantal inwoners 18 jaar en ouder: 38.895; aantal inwoners met eenzaamheid:21.120 (54,3%) 2030; geprognosticeerd aantal inwoners: 42.345; aantal inwoners 18 jaar en ouder: 36.544; aantal inwoners met eenzaamheid:< 17.468 (<47,

38

BoodschappenPlusBus Doelgroep 55+

Algemene omschrijving

De BoodschappenPlusBus is een initiatief dat van oorsprong uit de koker van het Ouderenfonds komt, maar ook met busjes van Kerkraadse partners uit de zorg- en welzijnswereld kan worden ingezet. Het is een aanvulling op de succesvolle boodschappenbus die al in Kerkrade actief is. Naast het praktische aspect van samen boodschappen doen, krijgt ook het sociaal aspect vorm omdat er ontmoeting plaats vindt, niet alleen voor de ouderen die boodschappen doen maar ook voor de vrijwilligers die de bus besturen en de ouderen ondersteunen tijdens het boodschappen doen. Naast het boodschappen doen ontwikkelt Impuls een ‘activiteitenprogramma’ om de bus ook in te zetten voor laagdrempelige sociale activiteiten, tegen lage kosten voor deelnemers.

Beoogd resultaat

Ontmoeting stimuleren door samen boodschappen te doen en gezamenlijk sociale activiteiten te ondernemen. In 2019 maakten gemiddeld 20 personen structureel gebruik van de boodschappenbus. Het streven was om het aantal vaste deelnemers aan samen boodschappen doen te verdubbelen naar 40. Door de coronacrisis zakte dit aantal en was dus een bijstelling aan de orde. Het aantal vaste deelnemers zakte namelijk in 2021 naar ongeveer 10, maar steeg daarna in 2022 weer naar 20. Het streven was om per vierde kwartaal van 2022 het aantal vaste deelnemers nog verder te laten toenemen naar 30 hetgeen nog niet is gelukt. Een streven dat ook voor 2023 overeind is gebleven. Daarnaast blijft het streven om, net als voor 2022 gold, een groep van 25 ouderen, wisselend qua samenstelling, te vormen die deelneemt aan sociale activiteiten met de boodschappenplusbus. Het aantal blijft momenteel nog steken op 20. Het uiteindelijke streven is een groep van 50 deelnemers in het derde kwartaal van 2024.

Monitoring

Het aantal deelnemers en activiteiten wordt geregistreerd door Impuls. Die gegevens worden halfjaarlijks teruggekoppeld met de gemeente.

Betrokken partijen • •

Gemeente Kerkrade Impuls

Regie

Impuls is verantwoordelijk voor het beheer en de uitvoering van alle activiteiten.

Status

Door corona kon de bus die via het Ouderenfonds eind 2019 was aangeschaft (lease-koop-constructie) nauwelijks worden ingezet. Gelet op de verplichtingen en de hoogte van de kosten heeft Impuls in overleg met de gemeente de bus per 2022 opgezegd. Dit onder toezegging vanuit Impuls dat de doelstellingen hoe dan ook worden nagekomen. Inmiddels heeft Impuls in overleg met andere maatschappelijke partijen geregeld dat er slim gebruik gemaakt kan worden van de al aanwezige busjes bij deze partijen. Impuls heeft samen met SMK Muziek&Dans, Bibliotheek Kerkrade, Parkstad Limburg 39

Theaters en VAZOM, ondersteund door The Move Factory, het sociaal programma ontwikkeld. Hierbij wordt ook het onderwijs betrokken om daarmee de verbinding tussen jong en oud te bevorderen. Ingestoken wordt tijdens de activiteiten op het laten kennismaken van deelnemers met hetgeen Kerkrade te bieden heeft tegen lage kosten voor de deelnemers. Uit reacties van deelnemers kan worden opgemaakt dat men enthousiast is. Het aantal deelnemers aan samen boodschappen doen en het activiteitenprogramma groeit slechts langzaam waarbij de vermoedelijke oorzaak ligt bij de naweeën van corona. Een communicatiecampagne waaronder een video om de beschikbaarheid en activiteiten van Boodschappenplusbus te promoten is in voorbereiding.

Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

40

Gelukkig ouder worden in Kerkrade Doelgroep

Divers – alle leeftijden; (jonge)mantelzorgers, inwoners met dementie en/of eenzaamheid.

Algemene omschrijving

De groep thuiswonende ouderen neemt toe. Bij deze groep ouder wordende mensen is een veelvoorkomend ziektebeeld dementie. Voor de ziekte dementie is nog geen behandeling beschikbaar. Mensen met deze ziekte wonen steeds langer thuis en zijn mede afhankelijk van de zorg van hun naasten, de mantelzorgers. Deze zorg vraagt veel aandacht. Eén op de acht mantelzorgers die zorgt voor iemand met dementie voelt zich overbelast. Daardoor kunnen sociale contacten verwateren. Eenzaamheid komt twee keer zo vaak voor onder mantelzorgers van mensen met dementie als onder mensen uit de als onder mensen uit de algemene Nederlandse bevolking. Voor de persoon met dementie zelf is het een uitdaging om steeds de brug te slaan naar het gewone dagelijkse leven. ‘Gelukkig ouder worden in Kerkrade’ is een programma in ontwikkeling van de gemeente Kerkrade Meander en Impuls waarin eenzaamheid, dementie & overbelasting van de mantelzorg worden aangepakt. Het programma wil een bijdrage leveren aan het welbevinden van de inwoners door een bijdrage te leveren aan het zo goed mogelijk een eigen leven leiden van de personen met dementie door ondersteuning te bieden en zo lang mogelijk de eigen regie over het leven te voeren vanuit eigen kracht en verantwoordelijkheid en zo het gezondheidsgevoel te verbeteren.

Afgeleid resultaat is dat ook de mantelzorgers door deze aanpak ontlast worden waarmee ook hun welbevinden stijgt. Het denkraam van de Sociale Benadering Dementie helpt de behoeften, wensen en mogelijkheden van mensen met dementie en hun naasten beter te zien en begrijpen, en om in het verlengde daarvan de juiste ondersteuning te bieden. Bij dementie is het de kunst om de brug te slaan naar het gewone dagelijkse leven. Naast de brug naar het gewone leven leggen zijn er ook maatschappelijke baten aan deze benadering verbonden, namelijk het positief beïnvloeden van arbeidsmarktproblematiek en verlagen van druk op professionals.

Beoogd resultaat

Over een periode van twee jaar is het streven hulp te bieden aan 80 personen passend binnen de doelgroepen dementie, overbelaste mantelzorger en eenzaamheid.

Monitoring

De monitoring van deze nieuwe aanpak maakt nadrukkelijk onderdeel uit van het programma. De monitoring is belegd binnen de VIE Innovatie-HuB/ Onze Regio in Beeld (ORIB). Er is een dashboard ontwikkeld waarmee de uitkomsten van de pilot in beeld kunnen worden gebracht.

Betrokken partijen • • •

Gemeente Kerkrade Meander Impuls

41

Regie •

Meander

Status

Het project is operationeel sinds 1 januari 2022. De Buurtschakels (nieuwe naam voor de 2 Welzijnscoaches) zijn gestart per 1 december met de verkenning van de buurt en zijn vanaf 1 januari 2022 operationeel in de buurt. Zowel vanuit deelnemers als ook verwijzer en de uitvoerders (=Buurtschakels) worden positieve reacties ontvangen over nut en noodzaak van het project. Waar in mei 2022 al 58 cliënten geïncludeerd waren in het project zijn dit er in november 2022 al 86. In juni 2023 is de groep deelnemers gegroeid naar 116. Als we dit afzetten tegen de doelstelling van 80 deelnemers over 2 jaar, kan gesteld worden dat de belangstelling de doelstelling overtreft. Bij dit succes blijft uiteraard wel steeds de aandacht erop gericht dat de Buurtschakels de benodigde tijd aan de deelnemers kunnen schenken. Op 21 juni vond een inspiratiebijeenkomst plaats waar stakeholders zijn geïnformeerd over de inhoud en voortgang van de pilot Gelukkig ouder worden in Kerkrade. Gelukkig ouder worden in Kerkrade | Vie Kerkrade (vie-kerkrade.nl) In het 4e kwartaal van 2023 worden de mogelijkheden van voortzetting van ‘gelukkig ouder worden in Kerkrade’ besproken tussen gemeente, Meander en Impuls.

Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

42

Hulp bij het huishouden Doelgroep

Nadruk op 55+.

Algemene omschrijving

In de periode 2017-2019 is in Kerkrade het project ‘eenzaamheid... een serieus probleem’ uitgevoerd, met de focus op 65+. De nadruk lag hierbij op opzetten van het Meldpunt Eenzaamheid en het trainen van vrijwilligers en medewerkers hulp bij huishouden (HbH) van Meander in signaalherkenning, gesprekstechniek en toeleiding naar voorzieningen in de buurt/ wijk. Deze werkwijze is nu verankerd in de dienstverlening van Meander waarmee de medewerkers HbH ogen en oren in de wijk zijn voor eenzaamheid (en ook andere problematiek). Ook het Meldpunt Eenzaamheid is een vast ankerpunt in de dienstverlening van het welzijnswerk, net als het inzetten van vrijwilligers voor ondersteuning van mensen waar eenzaamheid speelt. Naast Meander zijn in Kerkrade nog drie aanbieders HbH aan de slag (Tzorg, Ambulante Thuiszorg en Buurtdiensten) die gezamenlijk ongeveer 250 inwoners voorzien van hulp bij het huishouden. Dit gebeurt momenteel met een dertigtal medewerkers in totaal. Ook deze medewerkers hebben een belangrijke brugfunctie in het signaleren en bespreken van eenzaamheid en op grond daarvan toe leiden naar voorzieningen in de buurt/wijk. Deze aanbieders blijken allen bewust van hun taak hierin en gaan meewerken aan deze taak. In het programma ‘eenzaamheid...

een serieus probleem’ is de training en intervisie verzorgd door welzijnsinstelling Impuls die dit ook voor de HBH medewerkers van de 3 genoemde aanbieders heeft ingevuld. Het is belangrijk om de aandacht voor het thema eenzaamheid binnen alle 4 aanbieders stevig te blijven verankeren daar er sprake is van personeelswisselingen, ingegeven door het personeelstekort op de brede arbeidsmarkt.

Beoogd resultaat

Alle medewerkers Hulp bij het Huishouden, werkzaam bij de 4 gecontracteerde zorgaanbieders, moeten beschikken over voldoende basiskennis om signalen van eenzaamheid te kunnen herkennen en bespreekbaar te maken. Daarnaast kennen ze de weg naar passende verwijzing. Zij geven op deze manier uitvoering aan hun taak als ogen en oren in de wijk.

Monitoring

Gesprek met de aanbieders en Impuls in eerste kwartaal van 2024 over opzetten en uitvoeren van een ‘train- de – trainer’ programma voor alle aanbieders van hulp bi het huishouden

Betrokken partijen • • • • •

Regie • •

Gemeente Kerkrade Ambulante Thuiszorg TZorg Buurtdiensten Impuls

Impuls Gemeente

43

Status

Afronding van deze training was beoogd voor oktober 2021. Door corona ontstonden capaciteitsproblemen bij de aanbieders waardoor de trainingen verschoven werden naar 2022. In 2022 is de training van 2 groepen afgerond en was het streven om een derde groep op te starten. Vervolgens zouden de mogelijkheden van een ‘train de trainer’ programma bekeken worden. Er is geen 3e groep meer gepland in 2023 omdat de prioriteit van zowel de gemeente als ook de aanbieders is komen te liggen bij kunnen nakomen van de leveringsverplichting huishoudelijke ondersteuning bij kwetsbare inwoners thuis. Personeelstekort is een belemmerende factor. Beoogd wordt om in het eerste kwartaal van 2024 met de 4 aanbieders Hulp bij het Huishouden en Impuls de opties van een ‘train- de- trainer’ programma te verkennen zodat de kennis en kunde over eenzaamheid ‘levend’ blijft en ook beschikbaar is voor nieuwe medewerkers Hulp bij het Huishouden. Er is een vrij groot verloop op de arbeidsmarkt.

Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

44

Lief-en leedpotje (voorheen Kaffieklatsj) Doelgroep

Buurt-, wijkbewoners (nadruk op 40+)

Algemene omschrijving

Lief-en leedpotje is een initiatief waarbij in bijeenkomsten met koffie/thee in de wijkpunten signalen/ behoefte worden opgehaald die in de buurten/wijken spelen en waarbij financiële middelen ter beschikking worden gesteld voor kleinschalige activiteiten. Deze middelen zijn bedoeld voor buurtkamers/huiskamerprojecten waarmee deze gedurende het jaar attenties kunnen aanschaffen voor bijzondere gebeurtenissen in het wooncomplex (een bloemetje bij ziekte, een kaartje bij verjaardag of jubileum enzovoorts).

Beoogd resultaat

Alle in Kerkrade actieve huiskamer- of buurtkamerprojecten zetten zich in voor ‘lief- en leed’ van bewoners van het wooncomplex of in de straat waar de buurtkamer is gelegen.

Monitoring

Er hebben in 2022 4 Kaffieklatsj-bijeenkomsten plaatsgevonden waaruit veel nuttige informatie is opgehaald. Deze werkwijze is overgegaan naar de huis- en buurtkamers die deze rol nu geheel vervullen. In een bijeenkomst met Huiskamer- oftewel Buurtkamerprojecten in het vierde kwartaal van 2022 (tijdens de Week tegen Eenzaamheid) is gebleken dat de financiële tegemoetkoming van 250 euro als zeer welkom werd ervaren en vooral ook effect heeft gesorteerd, namelijk (extra) aandacht kunnen besteden aan medebewoners middels een passende attentie (op specifieke momenten). In 2023 heeft dit geleid tot de beleidsregel ‘Lief & Leedpotje – Buurtkamers/Huiskamers’ op basis waarvan Huiskameroftewel Buurtkamerprojecten 1 keer per jaar tijdens de aanvraagperiode een subsidie kunnen ontvangen van 250 euro, uitsluitend voor acties die gericht zijn op ‘lief en leed’.

Betrokken partijen • • • • • •

Gemeente Kerkrade Seniorenraad Adviesraad Maatschappelijke Ondersteuning Impuls Woningstichtingen MeanderWonen

Regie

Gemeente Kerkrade

Status

Met ingang van 2023 is de beleidsregel ‘Lief & Leedpotje – Buurtkamers/Huiskamers’ van kracht op basis waarvan Buurtkamers/Huiskamers 1 maal per jaar (in de periode 1 april tot 1 juli) een aanvraag kunnen indienen. Voor het jaar 2023 hebben 29 huiskamer- of buurtkamerprojecten van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. Alle al bekende huiskamer- of buurtkamerprojecten werden actief aangeschreven, daarnaast werden partijen via de socials, de website en VIA Parkstad opgeroepen een aanvraag in te dienen. Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie 45

Onlinetraining ‘meer contact’ Doelgroep

De training is bedoeld voor Kerkradenaren van 18 jaar en ouder die hun sociaal leven willen opfleuren en die daar zelf hun best voor willen doen. Nodig is dat de deelnemer meer mensen wil leren kennen, geïnteresseerd is in persoonlijke ontwikkeling en een computer, laptop of telefoon heeft waarop e-mail kan worden ontvangen.

Algemene omschrijving

Meer Contact is bedoeld als een aanvulling op en een versterking van het bestaande aanbod van de welzijnsorganisaties. ‘Meer contact’ is een onlinetraining met de bedoeling dat iemand zich makkelijker gaat voelen in nieuwe sociale situaties en meer contact krijgt. Dit vanuit de insteek dat iemand dan zélf in actie moet komen. Het is uiteindelijk alleen de persoon zelf die de situatie kan veranderen. Bij de onlinetraining wordt deze persoon begeleid door de lokale welzijnsorganisatie. De training is dan ook uitsluitend verkrijgbaar via welzijnsorganisaties. Insteek is dat de deelnemer gedurende twee maanden elke dag een e-mail ontvangt. De training is door de vele voorbeelden praktijkgericht en leuk om te doen. De deelnemer begint thuis in de eigen veilige omgeving en gaat vervolgens steeds vaker buiten de deur praktijkopdrachten doen. Veel van die opdrachten zijn gericht op het leggen van contact in de eigen buurt, denk aan het praatje met de buren of met mensen in de straat. De mails en opdrachten kosten nooit meer dan tien minuten per dag en zijn luchtig van opzet. Door de persoonlijke insteek blijven deelnemers gemotiveerd. De deelnemer leert wat hij zélf kan doen om meer en leukere contacten te krijgen. Insteek is dat deelname gratis is.

De werkwijze is aangemeld voor de Database voor effectieve interventies van Movisie, en is als tweede geëindigd bij de Zorg en Welzijn Award 2021.

Beoogd resultaat

De interventie is gestart in oktober 2021 (Week tegen Eenzaamheid 2021). Beoogd werd een deelname aan de online-training van 50 personen in een periode van anderhalf jaar 50 personen).

Monitoring

Het aantal deelnemers is in de periode oktober 2021 tot april 2023 geregistreerd en regelmatig teruggekoppeld naar de gemeente. Aan het einde van de training (na 60 dagen) vond er vanuit welzijnsinstelling Impuls een evaluatiegesprek plaats met de individuele deelnemer. Aan de hand daarvan werd samen met de deelnemer gekeken naar de mogelijkheid van instroom naar het reguliere welzijnsaanbod dan wel naar de noodzaak van specifieke ondersteuning. Aan de hand van de ervaringen en resultaten hiervan is de Kerkraadse succesfactor bepaald. In onderling overleg tussen gemeente en Impuls is in aan het einde van het 1e kwartaal 2023 besloten om het project niet meer voort te zetten. De geldigheid van de ingekochte licenties liep namelijk af per 1 april. Mensen die gestart waren net voor 1 april konden wel nog het traject afmaken tot 1 juni 2023. Uiteindelijk hebben 23 deelnemers het traject volledig doorlopen. Met meer mensen zijn gesprekken gevoerd omdat ze interesse toonden in de training. Dit waren ongeveer 20 personen. Deze kozen ervoor om toch niet deel te nemen. Als belangrijkste reden werd aangevoerd dat geen onlineprogramma te willen maar liefst fysieke aan de slag te gaan. Mensen die het programma doorliepen waren daarover tevreden. De mensen die hebben deelgenomen, hebben herkenbare ervaringen. Ze zijn bewuster van hun eigen handelen in contact met een ander.

Sommigen vonden het leuk om dagelijks aan de slag te 46

gaan met het programma, zo hadden ze iets om handen. Een enkeling heeft interesse getoond om vrijwilligerswerk te gaan doen, sommigen zijn naar de wijkpunten gegaan om daar contact te leggen of deel te nemen aan activiteiten.

Betrokken partijen • •

Regie •

Gemeente Kerkrade Impuls

Impuls

Status

De interventie is gestart in oktober 2021 (Week tegen Eenzaamheid 2021). Enthousiasme voor deelname kwam minder makkelijk op gang dan gehoopt. Daarom is geprobeerd om via gerichte communicatie een extra impuls te geven. Uiteindelijk hebben maar 23 personen uit Kerkrade deelgenomen terwijl meer mensen interesse toonden. Daarmee is het streefaantal van 50 niet bereikt. De licenties waren tot 1 april 2023 beschikbaar waardoor deelnemers tot 1 juni aan het programma konden deelnemen. Deze pilot is beëindigd.

Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

47

Aanpak eenzaamheid Jongeren Doelgroep 13-24 jaar

Algemene omschrijving

In samenspraak met de Jongeren adviesraad Kerkrade (JARK) worden behoeften en voorstellen m.b.t. de aanpak van eenzaamheid opgehaald worden bij jongeren. De eerste gedachten gaan daarbij uit naar het stimuleren van sociale en coping vaardigheden waarbij school en jeugd- en jongerenwerk zullen worden betrokken. Daarnaast worden de coalitiepartijen gestimuleerd om actief in te zetten op jongeren.

Beoogd resultaat

In eerste instantie het opstellen van een eenzaamheidsaanpak sámen met de jongeren die daarmee aansluit bij hun behoeften en belevingswereld. Beoogd is dit te verankeren in het Wmo-beleidsplan. Samen met de jongeren verkrijgen we inzicht in te ondernemen acties om eenzaamheid onder jongeren te voorkomen c.q. terug te dringen.

Monitoring

Nog niet van toepassing

Betrokken partijen • • • • •

Regie •

Gemeente Kerkrade Jongeren Adviesraad Kerkrade (JARK) Impuls Stichting Life Skills Coalitie ‘Kerkrade: samen tegen eenzaamheid’

Gemeente Kerkrade

Status

JongerenAdviesRaad De JARK heeft een belangrijke rol bij het maken van beleid en de uitvoering daarvan. Dat is vastgelegd in een convenant dat getekend is door 5 organisaties. De JARK is een initiatief van de gemeente Kerkrade waar SVO|PL VISTA college, Het Martin Buber en Impuls Kerkrade zich aan verbinden. De jongeren denken mee en geven advies over een passende aanpak van eenzaamheid onder jongeren; daarnaast ook over andere belangrijke onderwerpen zoals armoede en schulden, jonge mantelzorgers en preventie. Een aantal leden van de JARK waren vanuit deze rol ook actief tijdens de Burgertop ‘Jong-Oud’ die op 14 november 2022 georganiseerd werd vanuit het project euPrevent Profile. Dit project is een samenwerking tussen verschillende partners uit de Euregio Maas-Rijn (EMR). Het project richt zich op het voorkomen en bestrijden van eenzaamheid bij ouderen en het vergroten van het bewustzijn over de gevolgen van eenzaamheid.

48

BeeYou In de aanpak van eenzaamheid onder jongeren gaan we vooral praktisch te werk. Een aantal culturele partijen van de coalitie ‘Kerkrade: samen tegen eenzaamheid’ hebben de handen ineengeslagen. Dit betekent dat Bibliotheek Kerkrade en omstreken, VaZom, SMK Muziek&Dans, Parkstad Limburg Theaters het project BeeYou uitrollen. Met dit idee en programma richten zij zich op jongeren tussen 12 en 20 jaar, die nog thuis wonen en deels nog naar school gaan of vanuit thuis een vervolgopleiding volgen. Alle jongeren in de wijken kunnen deelnemen. Insteek is om zich met name te richten op jongeren met een minder rijk sociaal netwerk, in wijken waarin bovendien deelnemen aan kunst en cultuur niet vanzelfsprekend is. De culturele organisaties in de stad adopteren elk jaar samen een wijk. Om vraagstukken en/of behoeftes van de wijk op te halen wordt samenwerking gezocht met lokale bedrijven of instellingen, zoals bijvoorbeeld een supermarkt, huisarts of welzijnsorganisatie. Op basis daarvan organiseren de culturele organisaties een of meerdere culturele activiteiten of community art activiteiten. Dit kan variëren van workshops muziek, dans, spoken word, rap, poetry, fotografie en beeldend tot een graffitiproject. De partijen maken in de wijk gebruik van bestaande en kansrijke ruimten of locaties.

Groepsgewijs gaan jongeren aan de slag in hun wijk met het doel van én voor jongeren activiteiten te organiseren of eraan deel te nemen. Zij leveren ook een bijdrage om de vitaliteit in de wijk aan te pakken. Zij worden begeleid door de professionals van de culturele organisaties. Activiteiten met een resultaat of productie worden bijvoorbeeld bij de basisschool, een zorgcentrum, een buurthuis, nationale burendag of andere plek /gelegenheid met publiek uitgevoerd/ gepresenteerd. Aan het eind van de projectperiode vindt een jongerenevent plaats in de HUB met optredens van en voor jongeren in combinatie met professionele optredens. Naast de jongeren uit de wijk zijn daar natuurlijk ook andere jongeren uit de stad welkom. De afsluiting van het jaarprogramma in de HUB is een start van het nieuwe programma in een volgende wijk. De jongeren die hebben deelgenomen kunnen als ambassadeur fungeren in de tweede wijk.

49

Catch up-app De gemeente Kerkrade is in 2022 benaderd door de stichting Life Skills om pilotgemeente te worden voor de uitrol van de Catch-up app De Catch up-app is een begeleid stappenplan waarmee jongeren in de leeftijd 15-24 jaar worden geholpen om nieuwe sociale situaties positiever te ervaren. Deelnemers volgen een individueel programma van 7 weken. Het jeugd- en jongerenwerk van de welzijnsinstelling kan aanvullend ondersteuning bieden aan jongeren. Voor hulpverleners van gecontracteerde zorgaanbieders (die zich op jongeren richten) kan het programma gebruikt worden om dingen bespreekbaar te maken. CatchUp kan ook ondersteunend in een bestaande groep worden aangeboden waarbij CatchUp gebruikt wordt als een gespreksopener en bijdraagt aan meer diepgang. Aan het programma is een psychologe (digitaal) verbonden met wie deelnemers kunnen chatten als er vragen zijn. In een workshop half oktober 2022 zijn partijen die betrokken zijn bij het wel en wee van jeugd op de hoogte gebracht van de mogelijkheden van de Catch-up app. De app wordt sinds half mei 2023 uitgerold (tot het einde van het jaar). Er zijn communicatiematerialen (flyers en posters) ontwikkeld die aangeboden worden op plekken waar jongeren regelmatig komen (school, bioscoop, sportclubs, snackbars etc.). Verder is er een video gemaakt die via de socials van de gemeente en betrokken partijen wordt aangeboden.

Vooraf was het streven een 25-tal jongeren te bereiken om mee te doen. Begin juli 2023 zijn dit er al 20.

Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

50

Kerkrade Samen tegen Eenzaamheid Doelgroep

Alle leeftijden

Algemene omschrijving

De aanpak van eenzaamheid vraagt om een bundeling van krachten. In oktober 2020 is de Kerkraadse coalitie Samen tegen Eenzaamheid tussen 32 partijen gesloten. In de tussentijd is de coalitie gegroeid tot 34 partijen. Deze partijen denken en helpen mee in de aanpak van eenzaamheid. Dit doen ze door steeds de verbinding te zoeken met andere leden van de coalitie op het gebied van kennisdeling, afstemming en doorverwijzing, maar zetten ze zich ook in om eenzaamheid steeds op de agenda te houden en het aanbod daarop af te stemmen. Deze coalitie wil haar activiteiten breder uitzetten. Het doel van dit samenwerkingsverband is om gezamenlijk een bijdrage te leveren aan het bespreekbaar maken, voorkómen en verminderen van eenzaamheid in Kerkrade. Hiertoe wordt een gezamenlijk actieplan opgesteld. En wordt gewerkt aan het breder uitzetten van de activiteiten van de coalitie.

Beoogd resultaat

Het is de bedoeling minimaal 3 keer per jaar gezamenlijke activiteiten uit te zetten vanuit de coalitie. Daarbij ligt de focus op speciale momenten in het jaar zoals feestdagen, zomerperiode en de landelijke Week tegen Eenzaamheid. In 2022 heeft de Week tegen Eenzaamheid plaatsgevonden van 29 september tot en met 6 oktober. Daarbij is aangesloten bij de actiemomenten van Eén tegen Eenzaamheid, het nationale programma.

Monitoring

Monitoring vindt plaats door het registreren van de activiteiten die plaatsvinden gedurende het gehele jaar. Daarnaast worden de afspraken die binnen de kerngroep en de brede coalitie worden gemaakt vastgelegd in een verslag.

Betrokken partijen • •

Regie •

Gemeente Kerkrade Coalitiepartijen

Gemeente Kerkrade

Status

Nadat in 2021 de coalitiepartijen eerste stapjes hebben gezet om elkaar beter te leren kennen en tijdens de Week tegen Eenzaamheid 2021 er een speeddatebijeenkomst heeft plaatsgevonden, hebben er in 2022 3 bijeenkomsten en heeft in 2023 tot nu toe 1 brede bijeenkomst met de coalitiepartijen plaatsgevonden. Door elkaar beter te kennen en daarmee weten te vinden worden ‘losse’ projecten van coalitiepartijen tot een samenhangend programma voor alle leeftijden gebracht. De coördinator van de coalitie, verankerd bij Impuls, heeft hierin een belangrijke verbindende rol. De activiteiten van de coördinator zorgen voor een stevige impuls binnen de coalitie waardoor de contacten onderling binnen de coalitie, ook in de aanloop naar de jaarlijkse Week tegen Eenzaamheid (28 september t/m 4 oktober) worden versterkt.

51

De voorstellen van 2 coalitiepartijen die in 2022 subsidie ontvingen worden momenteel in actie omgezet: - Jeu de boules (Elisabeth Stift) - BeeYou (culturele partijen) Overgegaan werd op uitsluitend brede bijeenkomsten, dat wil zeggen bijeenkomsten waarbij de gehele coalitie kon aansluiten. Dit naar aanleiding van het geluid dat een aantal partijen deze optie te weinig naar voren vond komen. Gebleken is dat dit toch niet handig is .Daarom is afgesproken de coördinator weer een breder palet van overlegvormen voorbereidt, dat wil zeggen overleg voor de gehele coalitie gecombineerd met een zogenaamde kerngroep. De coördinator onderzoekt welke partijen willen deelnemen aan de kerngroep vanuit de bedoeling deze werkwijze weer in het najaar van 2023 operationeel te laten zijn.

Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

52

Ontmoetingsbus Leger des Heils Doelgroep

Alle leeftijden

Algemene omschrijving

Eenzaamheid is een probleem van alle leeftijden en kan veel gevolgen hebben. Om de aanpak eenzaamheid op alle leeftijden te kunnen richten is het streven een breed palet aan interventies in te zetten die aansluiten op leeftijd, achtergrond en interesse van potentiële deelnemers. Het Leger des Heils (LDH) heeft goede ervaringen met de zogenaamde ontmoetingsbus. Vanuit het programma ‘Geloven in de buurt’ dat is gestart in 2020, werkt het LDH aan het versterken van de aanwezigheid in wijken en buurten en probeert daarmee bij te dragen aan een samenleving waarin aandacht voor elkaar is. Met de bus trekt men buurten/wijken in om mensen min of meer naar buiten te halen en met elkaar in contact te brengen. Het grootste bereik ligt in eerste instantie bij mensen in de leeftijdsgroep van 5070 jaar. Daarnaast leent de bus zich voor activiteiten met jongeren en kan het daarmee een echte generatiebus zijn. Het vergroten van het bereik van mensen die eenzaam zijn en moeite hebben dit kenbaar te maken en/of hulp te zoeken. Vanuit de gedachte als generatiebus aan de slag te zijn, wordt beoogd om de afstand van de eigen voordeur naar (bestaande) buurtsteunpunten zo kort mogelijk te maken.

Het Leger des Heils zal naast verbindingen tussen mensen met de bus ook verbindingen kunnen leggen met activiteiten van het welzijnswerk en Kerkraadse verenigingen zodat elkaars bereik vergroot kan worden en zal ook voorportaal zijn van bestaande buurtsteunpunten.

Beoogd resultaat

Het vergroten van het bereik van mensen die eenzaam zijn en moeite hebben dit kenbaar te maken en/of hulp te zoeken. Het uitbreiden van het aantal ‘haltes’ van 4 naar 6 in het eerste kwartaal 2023 en 8 eind 2023.

Monitoring

De wijze van monitoren moet nog afgestemd worden met Leger des Heils. Insteek is om in eerste instantie aan het LDH te verzoeken om te registeren hoeveel mensen in elke buurt tijdens elke ‘stop’ worden gesproken.

Betrokken partijen • • •

Leger des Heils Gemeente Kerkrade Impuls

Regie

Leger des Heils

Status

De bus is op 6 juli 2022 de weg op gegaan. In eerste instantie was de bus 4 dagdelen onderweg waarbij 4 plekken werden bezocht. Sinds het 1e kwartaal van 2023 is de bus 6 dagdelen onderweg waarmee het gebied dat bestreken wordt is gegroeid (Centrum en Terwinselen) zijn erbij gekomen. Het is de bedoeling om richting het laatste kwartaal ‘blinde vlekken’ in beeld te krijgen (Gracht / Haanrade). Ontmoetingsbus Kerkrade | Gemeente Kerkrade

Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie 53

KWIEK beweegroute Doelgroep -

Bewoners van verzorgingshuis nabij de KWIEK beweegroute. Bezoekers van bewoners van verzorgingshuis nabij de KWIEK beweegroute. Inwoners, van jong tot oud, wonend nabij de KWIEK beweegroute.

Algemene omschrijving

KWIEK is een beweegroute, die gebruik maakt van het straatmeubilair in de buurt en aanzet tot bewegen en wandelen. De KWIEK beweegroute is bij uitstek een programma dat ingezet wordt om de (mentale) gezondheid, zelfredzaamheid en de vitaliteit te stimuleren en te verbeteren. De KWIEK beweegroute zorgt onder andere voor: - Voldoende beweging in de buitenlucht; - Zo lang mogelijk (zelfstandig) thuis te kunnen blijven wonen op een verantwoorde wijze; - Het vergroten van de sociale contacten en de geestelijke gemoedrust; - Het verminderen van eenzaamheid, depressie en dementie. - Het in contract brengen van verschillende doelgroepen. Mensen voelen zich daardoor meer betrokken bij hun omgeving en hierdoor kunnen ontmoetingen makkelijker ontstaan.

Beoogd resultaat

Het streven is dat bewoners van het nabijgelegen verzorgingshuis (evenals hun bezoekers) en buurtbewoners gebruik gaan maken van de KWIEK beweegroute, vanuit het doel bewegen en sociale cohesie te bevorderen.

Monitoring

De gemeente monitort de realisatie van de KWIEK beweegroute bij Hoog Anstel. Hiervoor is een werkgroep opgesteld waarin de verschillende partijen deelnemen. Een eerste KWIEK beweegroute is door de MeanderGroep nabij de Hamboskliniek gerealiseerd. Deze is geëvalueerd en de hieruit voortgekomen verbeterpunten zijn meegenomen bij de KWIEK beweegroute Hoog Anstel.. Het monitoren en evalueren blijft terugkomen en zal worden geïnitieerd vanuit de gemeente. Het gebruik van de route wordt vanuit Meander Groep gevolgd en teruggekoppeld aan de gemeente. Meander is gestart met de voorbereidingen van een 3e route, in de directe omgeving van woon-zorg locatie Laethof te Eygelshoven welke op 1 oktober in gebruik genomen zal worden.

Betrokken partijen • • •

Meander groep Zuid-Limburg, KWIEK Gemeente Kerkrade.

Regie

De gemeente Kerkrade is bij de aanleg van de KWIEK beweegroute Hoog Anstel regiehouder. In de werkgroep zitten deelnemers vanuit Meander en verschillende afdelingen van de gemeente (wijkmanager, afdeling Stedelijk beheer en beleid domein Burger)

54

Status

Op 1 december 2021 is een eerste KWIEK beweegroute in Kerkrade geopend. De tweede route bij Hoog Anstel is na een zorgvuldige voorbereiding op 12 mei 2023 officieel geopend Er is een flyer met informatie over de KWIEK beweegroute verspreid onder de bewoners van Hoog Anstel en overige buurtbewoners waarin de mensen kunnen lezen wat de bedoeling is van de KWIEK route. Hieraan is aandacht besteed via een persbericht en publicatie op de gemeentelijke kanalen. Ook de Meander Groep heeft informatie over de KWIEK beweegroute via haar eigen kanalen verspreid. Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

55

Welzijn op recept Doelgroep

Mensen die met psychosociale klachten regelmatig de huisarts bezoeken en waarbij het ‘traditionele pilletje’ geen oplossing zal bieden. De huisarts/POH zal deze mensen adviseren om contact op te nemen met de welzijnscoach van Impuls.

Algemene omschrijving

Welzijn op recept is een alternatief voor mensen met psychosociale klachten. In plaats van een medisch recept voor te schrijven, verwijst de huisarts deze patiënten door naar een welzijnscoach. De welzijnscoach gaat samen met de cliënt op zoek naar wensen, behoeften en mogelijkheden. Omdat ieder individu anders is en andere wensen en behoeften heeft, is hier altijd sprake van maatwerk.

Beoogd resultaat

Het doel van Welzijn op Recept is het verhogen van het welbevinden van mensen met psychosociale problematiek die hiervoor bij de huisartsenpraktijk komen en hiervoor geen medische of psychologische behandeling nodig hebben. Huisartsen verwijzen de ‘patiënt’ naar de welzijnscoach. De welzijnscoach gaat in een serie oplossingsgerichte ondersteuningsgesprekken en samen met de ‘cliënt’ na hoe deze haar of zijn situatie kan verbeteren en weer positieve emoties kan ervaren. Cliënten krijgen inzicht in wat er speelt, worden gemotiveerd om actie te ondernemen, ondersteund om te achterhalen hoe dit aan te pakken en bij het zetten van daadwerkelijke stappen. Bijvoorbeeld richting een activiteit.

Resultaat

In elke wijk van Kerkrade is voorzien in een infrastructuur waarbij huisartsen en welzijnscoaches met elkaar samenwerken om te komen tot minder psychosociale klachten en minder onnodig zorgverbruik. - Stijging aantal doorverwijzingen van huisarts naar welzijnscoach, aantal mensen dat op 1e contact met welzijnscoach komt opdagen, aantal succesvolle toeleidingen (tijdens nazorg nog steeds participerend in samenleving en tevreden) - De groei van de patiënt aan de hand van het ingevulde spinnenweb positieve gezondheid tijdens het 1e contact en het ingevulde spinnenweb tijdens afsluiting (direct na toeleiding) - “recidive” : de mate waarin mensen zich na de nazorg opnieuw melden bij huisarts met terugkerende klachten

Monitoring

Robuust coördineert de monitoring & evaluatie van de gestelde prestatie indicatoren in de VEZN (voor- en nameting, tevredenheidsmeting betrokken medewerkers, analyse en evaluatie). Ook begeleiden zij het proces om te komen tot een blauwdruk van Welzijn op Recept voor verdere uitrol binnen de gemeenten in Oostelijk Zuid Limburg.

Betrokken partijen

Kerkrade-west: Gezondheidscentrum Terwinselen/Medisch Centrum west met 20 deelnemers WoR Kerkrade-noord: Huisartsenpraktijk Laumen met 20 deelnemers WoR Kerkrade- oost (Chevremont e.o.): MC de Linde (Hanssen en Posman) met 20 deelnemers WoR Kerkrade-oost (Bleijerheide/centrum): Medisch Centrum kruisstraat met 15 deelnemers WoR

56

Regie

De uitvoering ligt bij het Welzijnswerk en de huisartsenpraktijken.

Status

De eerste pilot is geëvalueerd (zie onder). De verlengde pilot loopt tot 1 januari 2024.

Samenvatting evaluatie

Het Welzijn op Recept project in Kerkrade is goed van start gegaan. Ondanks de corona periode zijn er toch meer dan 30 welzijnsrecepten (totaal 37) uitgeschreven. Hoewel dit een lager aantal was dan de projectgroep als ambitie had opgenomen in het projectplan, is dit voor een startend Welzijn op Recept project toch een mooi aantal welzijnsrecepten. Het lagere aantal had te maken met dat deelnemers, als gevolg van de COVID-19 maatregelen, niet meer naar activiteiten doorverwezen konden worden. Ondanks dat Welzijn op Recept op deelnemers-niveau leek vast te lopen is de samenwerking rondom Welzijn op Recept wel in deze periode verder vormgegeven en bleef men (online) bij elkaar komen in de intervisiebijeenkomsten. Geïnterviewden geven aan dat men elkaar door deze lerende manier van werken beter heeft leren kennen, inzicht heeft gekregen in elkaars werkwijze, de doelgroep en het proces van Welzijn op Recept. Verder was het draagvlak voor Welzijn op Recept breed gedragen in zowel zorg, welzijn, als gemeente. Bij het weer opengaan van de activiteiten kon hierdoor snel een doorstart worden gemaakt. Door voldoende tijd te nemen voorafgaand aan het traject is er voldoende draagvlak gecreëerd, is er een gezamenlijke visie ontwikkeld en zijn processtappen afgesproken.

De rol van de projectleider vanuit de gemeente, met ondersteuning vanuit het Landelijk kennisnetwerk Welzijn op Recept, was hierin cruciaal. Binnen de eerstelijnszorg werd gedurende het traject steeds duidelijker wat de doelgroep van Welzijn op Recept is en dat het hier gaat om vroeg signalering. In het begin werd regelmatig nog zwaardere psychische problematiek doorgestuurd. Na de eerste verwijzingen vanuit zorg, stopte dit in de coronaperiode en kwam hierna weer op gang. Het vertrouwen en geloof bij zorgverleners in Welzijn op Recept is aanwezig en zal in de toekomst weer zorgen voor een gestage stroom aan verwijzingen. Dit vertrouwen zal in de toekomst ondersteund moeten worden door data en (succes)verhalen.

Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

57

Arbeidsfit maken: Vitaal Kerkrade! Doelgroep

Cliënten die in de doelgroepen tijdelijk arbeidsongeschikt, duurzaam arbeidsongeschikt en maatschappelijke participatie zijn ingedeeld volgens de diagnose CompetenSys. Cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt: Onderste 3 treden van de participatieladder.

Algemene omschrijving

Vitaal Kerkrade! is gericht op het (arbeids)fit maken van de doelgroep in de participatiewet. Het programma voorziet in een gericht aantal activiteiten om inwoners ‘in beweging’ te krijgen. Dit varieert van het uitvoeren van bewegings- en sportactiviteiten, het stimuleren van sociale contacten, (praktijk)lessen over gezonde voeding maar ook indien nodig inzet van en samenwerking met professionals op het gebied van persoonlijke omstandigheden. De beweegactiviteiten worden mede ondersteund door studenten van Fontys Hogeschool, waarbij zij zowel intern alsook vanuit de onderwijsinstellingen ondersteund en begeleid worden. De activiteiten vinden plaats in en vanuit het Flexiforum, maar kunnen ook gebiedsgericht/-gebonden worden georganiseerd vanuit de Wijkcentra/voorzieningen. Op dit moment bestaat Vitaal Kerkrade uit 3 onderdelen: 1.