Deel B Tekstuele toelichting oktober 2023
Tekst van het document
12-Weken programma
Totaal 150 deelnemers, met focus op deelnemers uit Rolduckerveld. Twee doelstellingen: - Iedere deelnemer participeert of re-integreert na afloop van het programma naar zijn of haar eigen vermogen. - Iedere deelnemer weet na afloop van het programma hoe hij / zij een vitale levensstijl creëert en kan behouden. Het programma is opgebouwd vanuit 4 componenten: Beweging, Voeding, Leefstijl en Participatie. Het programma duurt 12 weken. Elke week vinden twee bijeenkomsten plaats van 2 uur: telkens 1 uur workshop en 1 uur bewegen. Daarnaast vinden er gedurende het traject een aantal individuele gesprekken met de deelnemers plaats. De uitvoering gebeurt door eigen consulenten WIZ. Het beweeg gedeelte wordt deels uitbesteed aan TMF, met ondersteuning door Fontys studenten. Er wordt ook samengewerkt met de Vazom, SMK, Bibliotheek en het Westhoes. 2. Vervolgprogramma Mensen die het 12-weken programma van Vitaal Kerkrade afgerond hebben, worden in het daaropvolgende jaar nog 3 keer uitgenodigd voor een terugkomdag. Deze dagen worden op diverse manieren ingevuld en zijn bedoeld om elkaar te ontmoeten en te inspireren. Bij de laatste terugkomdag wordt nog een laatste keer de vragenlijst ingevuld. Daarnaast mogen de deelnemers een jaar lang gratis sporten of cultuur beoefenen via het Volwassenenfonds. Inmiddels is ook het project Healthy Life aangesloten bij het Volwassenenfonds. 3.
Groepsgericht werken Middels het groepsgericht werken binnen de klantreis participatie bij het cluster werk en inkomen worden klanten letterlijk en figuurlijk in beweging gebracht, zodat wij zo optimaal mogelijk het potentieel boven kunnen halen. Groepsgericht werken gebeurt in groepen van 10 – 12 personen, met daarin klanten van 2 consulenten. Zij komen wekelijks bij elkaar. Een consulent heeft dus 5-6 personen van zijn caseload gelijktijdig in een groep. De bedoeling is dat de consulenten zelf ook aanwezig zijn bij 58
de groepsbijeenkomsten. De groepen draaien in een blok van 5 weken. De organisatorische aspecten van het groepsgericht werken worden belegd bij de accountmanager van het cluster werk en inkomen. Beoogde startdatum is 1 september 2023. Gestart zal worden met een beweeg groep, een groep bij de Vazom en zodra de kookstudio klaar is een groep die gaat koken.
Beoogd resultaat
Het project Vitaal Kerkrade! heeft als hoofddoel het vergroten van het aantal mensen dat participeert conform de Participatiewet (maar ook: de Wet maatschappelijke ondersteuning). Participatie is hierbij ruim neergezet en betekent in dit geval de deelname aan activiteiten die bijdragen aan de maatschappij als geheel Concreet wordt beoogd om de komende jaren doelgroepen met een grote tot zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt (die dus niet ‘arbeidsfit’ zijn), met behulp en inzet van het programma weer ‘fit’ te maken (d.w.z. weer deel te nemen aan / te participeren in activiteiten en waar mogelijk ook weer aan het werk te krijgen). Dit zal dienen plaats te vinden met deels groepsgerichte en deels individueel gerichte activiteiten. De bedoeling is dat we letterlijk en figuurlijk onze klanten in beweging brengen, zodat wij zo optimaal mogelijk het potentieel boven kunnen halen.
Monitoring
Alle cliënten Participatiewet zijn ‘in beeld’ gebracht met het programma Competensys. Hierbij is tevens voor elke cliënt de arbeidsfitheid/ participatieladder bepaald. Klanten worden voor Vitaal Kerkrade aangemeld door hun consulent. In maart 2023 is een evaluatierapport opgesteld dat in april gepresenteerd is aan de raadscommissie Burgers en Samenleving. Hierin is het project op 3 facetten geëvalueerd: Participatie, Vitale Levensstijl en een meer algemene evaluatie. Tevens wordt er ingegaan op doorontwikkeling (zie hieronder bij “status”). Voor het groepsgericht werken worden momenteel parameters ontwikkeld en dit zal apart gemonitord worden.
Betrokken partijen • • • • • • •
Gemeente: Consulenten Fontys Hogelscholen: studenten/stagiaires met hun begeleiders. The Move Factory Vrije Academie ZOM ’t Westhoes Volwassenenfonds HuB. Bibliotheek Kerkrade
Regie
Het 12-weken programma Vitaal Kerkrade! en het vervolgprogramma wordt uitgevoerd door en vanuit het gemeentelijke team Participatie in samenwerking met de beleidsmedewerker Flexiforum, een combinatie functionaris via The Move Factory en (stagiaires en begeleiders van) Fontys Hogescholen. Het beweeggedeelte wordt uitgevoerd door The Move Factory. Bij het groepsgericht werken ligt de regie bij de accountmanager van het cluster participatie.
59
Status 12-Weken programma Inmiddels hebben 4 groepen, in totaal 38 personen, het programma afgerond. 19 personen zijn na afronding gestart in een voorschakeltraject naar werk (oriëntatie werkplek/werkervaringsplek/ontwikkelplek). 6 personen zijn uitgestroomd naar betaald werk! De 5e groep start in de loop van oktober 2023. Er is een samenwerking opgestart met het project Empowerment, dat veel raakvlakken heeft met Vitaal Kerkrade. De bedoeling is dat deze 2 programma’s uiteindelijk nauw met elkaar verbonden worden. Er is een werkgroep geformeerd, die de komende maanden aan de slag gaat om deze twee projecten programmatisch te verbinden. Gedacht wordt aan een modulaire opbouw, waardoor nog beter maatwerk geleverd kan worden. Vervolgprogramma De terugkomdagen worden door de deelnemers zeer positief ervaren. Zij vinden het fijn om elkaar weer te ontmoeten en hun verhaal bij elkaar kwijt te kunnen. Met name het bezoek aan de HuB., waarbij ze geïnformeerd werden over wat er allemaal te doen is in de HuB. en een rondleiding kregen, vonden de deelnemers erg nuttig. Velen van hen waren nog nooit in de HuB. geweest en wisten niet welke (gratis) activiteiten en hulp daar aangeboden worden. Een groot deel van de mensen maakt gebruik van het sporten via het Volwassenenfonds. Velen kiezen ervoor om te gaat zwemmen bij VIE.
Daarnaast is vanaf mei 2023 een laagdrempelige beweeggroep opgestart in het Flexiforum in samenwerking met het Volwassenenfonds, TMF en Impuls. Mensen kunnen gratis 10 weken lang sporten. Het is de bedoeling dat ze daarna doorstromen naar regulier aanbod van Impuls. Groepsgericht werken In juli 2023 heeft het college haar akkoord gegeven voor de opstart van het groepsgericht werken. Het is de bedoeling dat de eerste groepen gaan starten in september 2023. De regie hiervan ligt in handen van de accountmanager van het cluster Participatie. Het college heeft hierbij wel aangegeven dat er aparte parameters gedefinieerd worden om het succes van dit programma te meten (bijv. uitstroom naar werk en ervaren gezondheidsverbetering). Voor evaluatierapport scan QR-code
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
60
Inburgering Doelgroep
Statushouders die een inburgeringstraject volgen en een uitkering Participatiewet ontvangen. De grootte van de doelgroep is afhankelijk van de taakstelling vanuit het Rijk en de gezinssamenstelling van de statushouders die we vanuit het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) krijgen.
Algemene omschrijving
Vanaf de koppeling van mensen vanuit het COA aan onze gemeente worden statushouders actief begeleid op verschillende leefgebieden gedurende het inburgeringstraject. Voor het onderdeel Vie binnen het totaalpakket inburgering, richten we ons op algehele vitaliteit, beweging, voeding en gezondheidsvaardigheden en financiën, waarbij wordt toegewerkt naar participatie, het liefst in de vorm van betaalde arbeid. Hiervoor haken we deels aan op het programma ‘Vitaal Kerkrade!’ voor de activiteiten betreffende beweging en voeding en passen dit aan op inburgeraars met inachtneming van culturele en religieuze verschillen. In aansluiting op beweging krijgen inburgeraars fietsles. Dit past binnen de cultuur van Nederland, bevorderd de mobiliteit en is ook nog eens gezond. Tevens wordt aandacht besteedt aan mentale gezondheid en wordt men begeleid in het maken van een financieel gezonde start. Dit alles wordt uitgevoerd in cohesie met het taalonderwijs dat de statushouders vanuit het inburgeringstraject dienen te volgen. De activiteiten vinden plaats in en vanuit het Flexiforum, maar kunnen ook worden georganiseerd vanuit de Wijkcentra/-voorzieningen. Na de evaluatie van de 1e reguliere groep van ‘Vitaal Kerkrade!’, zal van start gegaan worden met het programma voor inburgeraars.
Beoogd resultaat
Het hoofddoel is het zo snel en volwaardig mogelijk inburgeren en integreren van statushouders in onze samenleving, het liefst via betaald werk. Dit binnen de wettelijke inburgeringsperiode van 3 jaar. Waar de instroom in de Participatiewet naar verwachting steeds meer mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en steeds complexere problematiek zal bevatten, biedt de groep inburgeraars veel kansen. Het is dan ook van belang om goed in te zetten op het vitaal maken en houden van de statushouders die we binnen onze gemeente verwelkomen. Naast de doelen van het project ‘Vitaal Kerkrade!’ heeft het programma omtrent inburgering natuurlijk ook als doel om middels een grotere mate van participatie de taalvaardigheid van statushouders te vergroten. Participatie is hierbij ruim neergezet en betekent in dit geval de deelname aan activiteiten die bijdragen aan de maatschappij als geheel. We gaan ons op alle inburgeraars met een uitkering Participatiewet richten. Hiermee hopen we zo veel mogelijk gezinnen positief te beïnvloeden op het gebied van vitaliteit. Afhankelijk van de taakstelling en gezinssamenstelling kan het aantal deelnemers per jaar verschillen. De taakstelling krijgen we per half kalenderjaar toegewezen. Hiermee kunnen we per half jaar, samen met onze partners, de instroom van deelnemers en het aantal groepen cq. de groepsgrootte inschatten.
Doel is om inburgeraars organisch richting meer participatie en waar mogelijk naar werk te bewegen. De inburgering vanuit het Vie gedachtegoed sluit aan bij het Beleidsplan Inburgering en sluit daarbij aan op de Wet inburgering 2021, welke op 1 januari 2022 in werking is getreden.
61
Monitoring
Alle inburgeraars die een uitkering Participatiewet ontvangen zijn in beeld gebracht met het programma CompetenSYS. Hierbij is tevens voor elke cliënt de arbeidsfitheid/participatieladder bepaald. Gedurende de deelname aan het programma vindt regelmatige herbeoordeling plaats. Daarnaast vindt regelmatig overleg plaats met de aanbieder(s) van de taalarrangementen over de voortgang binnen het taalonderwijs en met Impuls over de voortgang van de begeleiding die zij bieden. Naast monitoring middels CompetenSYS zal ook de gezondheidsbeleving van de inburgeraars gevolgd worden. Dit gebeurt tijdens de gesprekken met de inburgeraars, met behulp van het spinnenweb van positieve gezondheid. Gezien het gegeven dat het proces inburgering een volledig nieuw proces is vanaf 2022 en er derhalve geen adequate vergelijking gemaakt kan worden op basis van oude gegevens, zal de monitoring gaandeweg verder ontwikkeld worden.
Betrokken partijen
Vanuit de gemeente zijn de re-integratieconsulenten inburgering, alsmede de combinatiefunctionarissen en vitaliteitscoach. Daarnaast zijn Impuls en Fontys Hogeschool betrokken voor begeleiding van de statushouders en worden de aanbieder(s) van de taalarrangementen betrokken voor afstemming van het onderwijs met het programma.
Regie
De regie op het programma ligt bij de gemeente, meer specifiek bij de re- integratieconsulenten inburgering, die samenwerken met de coördinator combinatiefuncties, Impuls, Fontys Hogescholen en de aanbieder(s) van de taalarrangementen.
Status Door een te krappe planning vanuit het ministerie over de implementatie van de Wet inburgering 2021, zijn veel zaken pas eind 2021 duidelijk geworden. Dit heeft gezorgd voor “kinderziektes” bij instanties die onderdelen van de nieuwe wet uitvoeren. Zo zijn er veel problemen geweest met de systemen van DUO. Daar DUO ons aan het begin van het proces van belangrijke informatie moet voorzien, die nu lange tijd ontbrak, zijn de inburgeringstrajecten van mensen die onder de nieuwe wet vallen, later van start kunnen gaan. Op dit moment zijn er een 50-tal mensen die in een actief traject zitten. Omdat tijdens de eerste fietscursus gebleken is dat het voor sommige mensen een grote stap is om op de fiets te stappen en een cursus van 5 lessen om verschillende redenen te kort bleek, is besloten om de groep groter te maken en het aantal cursuslessen te verdubbelen. Ter ondersteuning van de fietslessen zijn fietsen aangeschaft. Men blijkt te weinig zelf over een fiets te beschikken, derhalve zijn 5 damesfietsen aangeschaft. Aanvullend zijn een aantal zaken rondom financiën aangepast.
We hebben geconstateerd dat de oude aanpak rondom financieel ontzorgen en voorzieningen voor het creëren van een stabiele financiële start onvoldoende zijn (geworden), met name gezien gewijzigde wetgeving betreffende doorbetalingen vanuit bijstand en de huidige economische situatie, waarin we bijzonder hoge inflatie en beperkte besteedbare inkomens zien.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie 62
Empowermenttrainingen Doelgroep
Inwoners die in de bijstand zitten.
Algemene omschrijving
Met het programma ‘in je kracht’ werken deelnemers aan het vergroten van zelfvertrouwen en het vergroten van kansen. Inwoners uit de bijstand worden doorverwezen door consulenten Werk en Inkomen. Met een speciaal daarvoor ontwikkeld programma door Stichting Lezen en Schrijven werken deelnemers aan het vergroten van hun zelfvertrouwen, worden zij zich bewust van hun mogelijkheden en ambities en verkennen zij samen met anderen hun mogelijkheden. Met ondersteuning zetten zij de eerste stappen op weg naar een opleiding of werk. Het programma ‘in je kracht’ bestaat uit 11 bijeenkomsten. Het programma ‘Jouw leven en werk’ is een vervolgprogramma voor deelnemers die aangeven nog verdere ondersteuning nodig te hebben bij het doorstromen naar studie of (vrijwilligers)werk. Het programma bestaat uit 9 bijeenkomsten en is eveneens ontwikkeld door Stichting Lezen en Schrijven. We verwachten dat ongeveer de helft van de deelnemers ‘In je kracht’ behoefte heeft aan het vervolgtraject ‘Jouw leven en werk’. Voor oud-deelnemers en voor deelnemers die tussen beiden programma’s inzitten, wordt er periodiek een ‘empowerment-café’ georganiseerd.
Beoogd resultaat
Dankzij de trainingen worden de deelnemers bewust van hun toekomstmogelijkheden, vergroten ze hun zelfvertrouwen, ontwikkelen ze basisvaardigheden en zetten ze eerste stappen in het verwezenlijken van hun ambities richting werk of opleiding. Doel voor 2022 was dat er 40 nieuwe deelnemers starten en er een vervolgprogramma plaats vindt voor 40 deelnemers om hen verder te helpen met het verwezenlijken van ambities op het gebied van werk of opleiding. Het doel is dat 70% van de deelnemers stijgt op de participatieladder.
Monitoring
Om de voortgang te meten wordt de monitor sociale inclusie ingezet. Deze monitor is ontwikkeld door de universiteiten van Maastricht en Brussel en wordt ingezet bij volwasseneducatie. Bij deelnemers wordt een nulmeting en een eindmeting afgenomen. De uitvoerende organisaties evalueren verder of de doelen bereikt worden, wat de succesfactoren zijn, wat de belemmerende factoren zijn, de tevredenheid van deelnemers en of er onderdelen aangepast moeten worden.
Betrokken partijen • • • •
Gemeente Kerkrade; Bibliotheek Kerkrade; Impuls; VISTA college.
63
Regie
Het project kent een stuurgroep, bestaande uit de directies van de drie organisaties, Bibliotheek Kerkrade e.o., Impuls en VISTA college. De bibliotheek is regiehouder en penvoerder.
Status
Uit de eerste evaluatie over 2021 is het volgende naar voren gekomen: In totaal zijn er 40 vrouwen gestart, maar 28 vrouwen hebben de training afgemaakt door verschillende omstandigheden; Het grootste deel van de vrouwen is 180 graden gedraaid in intrinsieke motivatie en inzet om de regie van hun leven op te gaan pakken; Het beoogde aantal deelnemers is niet behaald mede door alle omstandigheden en maatregelen als gevolg van de covid pandemie; De informele manier van vormgeven van de trainingen en de groepsgerichte aanpak bleek zeer passend voor de doelgroep; Het effect van empowerment is zichtbaar door de sociale inclusiemeter. De vrouwen geven aan meer zelfvertrouwen te hebben gekregen en mondiger te zijn geworden. Ook hebben zij geleerd hun talenten te omschrijven en daarmee zijn ze zich meer bewust geworden waar hun toekomst wellicht ligt; De vrouwen gaven aan dat zij behoefte hadden aan een vervolg of houvast en dus niet ‘losgelaten’ te worden bij de begeleiding naar een betaalde baan of vrijwilligerswerk. Zodoende is het vervolgtraject ‘Jouw leven en werk’ opgezet met als tussenactiviteit het ‘empowermentcafé’. In 2022 zijn er 30 nieuwe deelnemers en 40 deelnemers voor de vervolgtraining ‘Jouw leven en werk’.
Over 2021 en 2022 is het totaal aantal deelnemers daarmee 50 (van de beoogde 70); er zijn in elke groep deelnemers afgehaakt wegens verschillende redenen waaronder ook positieve zoals de start van (vrijwilligers)werk. In 2023 zijn beide programma’s samengevoegd tot één traject van 20 weken en zijn er 19 deelnemers gestart. Dit traject is nog lopende. De tussentijdse evaluatie laat zien dat de duur van 20 weken toch te lang is voor deelnemers. Ook is er een ander lopend project, Vitaal Kerkrade, dat deels dezelfde doelgroep bedient en raakvlakken heeft met de empowermenttrainingen. Daarom zijn de verschillende betrokken partijen in gesprek om te kijken naar mogelijkheden om tot één traject te komen dat beter past bij de beoogde deelnemers c.q. doelgroep. Hierbij is het de bedoeling om beide programma’s in elkaar te schuiven met behoud van de succesfactoren van beide.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
64
Armoede en schulden Preventie en vroeg-signalering Doelgroep
Alle inwoners van Kerkrade met vragen over geldzaken en inwoners met (dreigende) schuldenproblematiek die nog niet de stap naar de beschikbare hulpverlening hebben kunnen zetten.
Algemene omschrijving
a. Geldwijzerwinkel – gestart augustus 2021 De gemeente heeft met partners een laagdrempelig loket ingericht waar inwoners terecht kunnen met vragen over geldzaken als bijvoorbeeld; Wat zijn de financiële gevolgen van verlies van werk of echtscheiding? Van welke toeslagen en gemeentelijke regelingen kan ik gebruikmaken? En wat als ik rekeningen niet meer kan betalen? Inwoners worden neutraal, onafhankelijk en zonder commercieel belang geadviseerd. Medewerkers hebben ieder een eigen expertise en staan met raad en daad voor inwoners klaar. Uiteraard wordt de privacy gewaarborgd. De geldwijzerwinkel fungeert tevens als knooppunt voor de betrokken organisaties voor de afstemming van werkzaamheden, ervaringsuitwisseling, en organiseren van eigen dienstverlening. Vanuit de Geldwijzerwinkel worden regelmatig activiteiten georganiseerd. Hierbij valt te denken aan cursussen over rondkomen, de gevolgen van ‘life events’ of de Week van het geld. b. Team vroeg er op af – gestart per 1 januari 2021 Met partijen zijn afspraken gemaakt over het doorgeven van signalen over (dreigende) schuldenproblematiek. De signalen worden opgepakt door het team ‘vroeg er op af’. Het team verricht o.a. huisbezoeken en stimuleert inwoners de benodigde (schuld)hulpverlening te benutten.
Afhankelijk van de problematiek die wordt aangetroffen, kan bijvoorbeeld hulp bij thuisadministratie, aanvragen inkomensondersteuning, betalingsregeling, schuldhulpverlening of andere hulpverlening worden aangeboden.
Beoogd resultaat
Een laagdrempelig informatiepunt voor burgers voor vragen over geld, voorzieningen en schulden. Tevens knooppunt voor maatschappelijke organisaties werkzaam op het gebied van armoede en schulden. Het bewust leren omgaan met geld door het geven van groepsgerichte cursussen aan burgers en specifieke doelgroepen in het bijzonder. Door vroegtijdige interventie inwoners met (dreigende) schuldenproblematiek activeren en stimuleren de benodigde hulpverlening te benutten. Daarmee escalatie van schulden voorkomen en zelfredzaamheid vergroten/herstellen.
Monitoring
Via de voortgangsrapportages vindt terugkoppeling plaats naar de raadscommissie Burgers en Samenleving. De financiële verantwoording geschiedt via de periodieke managementinformatie aan de raadscommissie Burgers en Samenleving en via de reguliere Planning- en Controlcyclus.
65
Betrokken partijen • • • • • •
Kredietbank Limburg Welzijnsstichting Impuls Stichting Schuldhulpmaatjes Bibliotheek Kerkrade Adviesorganen gemeente Kerkrade Samenwerkingspartners Armoede en Schulden.
Regie
De realisatie van de Geldwijzerwinkel valt onder regie van de gemeente waarbij de samenwerking wordt vormgegeven met de maatschappelijke partners Armoede en Schulden. Het team ‘Vroeg er op af’ valt onder regie van de gemeente waarbij Kredietbank Limburg, Welzijnsstichting Impuls, Stichting Schuldhulpmaatjes Parkstad en de maatschappelijke partners samenwerken in en met het team.
Status
In oktober 2021 is een rapport opgeleverd waarin de resultaten zijn beschreven uit het beleidsplan Armoede en Schulden 2020-2023 en het Uitvoeringsplan Armoede en Schulden 2021-2023. In de raadscyclus van het derde kwartaal van 2023 zal wederom een evaluatierapport aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Ten aanzien van de Geldwijzerwinkel. Deze is geopend in augustus 2021. Doel is om per jaar tussen de 150 en 200 inwoners te kunnen adviseren en waar nodig te helpen bij vragen over geldzaken. Tot en met november 2021 bedroeg het aantal inwoners dat daadwerkelijk door en vanuit de Geldwijzerwinkel werd geholpen 63. In 2022 steeg het aantal inwoners die de weg naar de GWW wisten te vinden. In 2022 werden er maar liefst 250 adviezen door de GWW verstrekt. Een deel hiervan betrof adviezen over de energietoeslag en het inzetten van de energieknip. Daarnaast beginnen mensen de Geldwijzerwinkel ook voor andere vragen beter te vinden. De Openstelling van de GWW is in 2021 en 2022 verruimd. Naast de openstelling kunnen inwoners van Kerkrade, op verzoek een afspraak plannen buiten de openingstijden van de GWW. Tegelijkertijd wordt vanuit de winkel de informatiecampagne verder vormgegeven.
Dit door middel van de website waarmee mensen niet alleen informatie kunnen krijgen over de winkel zelf, maar ook gericht toegang krijgen tot hulpmiddelen die via (landelijke) partners worden aangeboden. Vanaf november 2021 is via de website bijvoorbeeld ook de ‘geldzakentool’ beschikbaar. Hiermee hebben inwoners toegang tot onder andere rekenhulpen en online tools die zijn ontwikkeld door het Nibud. De Geldwijzerwinkel maakt voor het informeren en adviseren van de inwoners ook gebruik van het door het Nibud ontwikkelde materialen. In samenwerking met de Bibliotheek Kerkrade is een activiteitenprogramma ontwikkeld om door middel van workshops, informatiebijeenkomsten en aansluiting bij bestaande activiteiten, inwoners, maar ook specifieke doelgroepen, te informeren en adviseren over geldzaken. Het activiteitenprogramma wordt uitgevoerd in samenwerking met de bibliotheek, Impuls, Kredietbank Limburg en Schuldhulpmaatje. Een voorbeeld daarvan zijn workshops over geldzaken in het voortgezet onderwijs in Kerkrade. Steeds meer mensen weten de weg naar de geldwijzerwinkel te vinden.
66
Ten aanzien van het Team ‘Vroeg er op af’ Dit team is per 1 januari 2022 van start gegaan en bestaand uit medewerkers van de gemeente zelf, maar ook van de Kredietbank Limburg, Impuls en Schuldhulpmaatjes. Doelstelling was om per jaar 150 a 200 inwoners met een betalingsachterstand te bereiken en hulp te kunnen bieden om de betalingsachterstanden op te lossen. De gemeente Kerkrade is vanaf 2020 aangesloten bij het Landelijk convenant vroegsignalering en op basis hiervan kunnen – eveneens bij dit convenant aangesloten partijen (energieleveranciers, zorgverzekeraars en woningverhuurders/corporaties). In 2021 ontving het team ‘Vroegeropaf’ in totaal 2049 meldingen. In 2022 bedroeg het aantal meldingen van signaalpartners 2249. Alle ontvangen signalen worden opgevolgd met een melding naar de betrokken inwoners variërend van een SMS/Whatsappbericht, email, een brief, danwel telefonisch of door een huisbezoek bij grote/meervoudige achterstanden.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
67
Redzaamheid versterken Doelgroep
Jongeren met vragen over geldzaken. Inwoners die behoefte hebben aan ondersteuning bij het op orde krijgen/houden van geldzaken.
Algemene omschrijving
De Kwikstart app wordt ingezet in om jongeren financieel redzamer te maken. Met Geldplannen van het Nibud voor volwassenen brengen inwoners zelf hun geldzaken op orde. De links naar de geldplannen worden geplaatst op de websites van alle samenwerkingspartners. In het Taalcafé helpen taalcoaches en vrijwilligers met het begrijpen en spreken van de Nederlandse taal. Mensen kunnen er ook terecht voor hulp bij het lezen en schrijven van brieven of invullen van formulieren. De Vriendenkring is een initiatief van Impuls. Iedereen in Kerkrade die op zoek is naar mensen met wie het klikt en met wie hij of zij iets leuks kan doen, kan zich aansluiten. Een Vriendenkring bestaat uit een groepje van 3 tot 6 mensen, dat regelmatig bij elkaar komt bij één van de deelnemers thuis. Eén van de activiteiten is koken met een klein budget.
Beoogd resultaat
Door gebruik van tools de eigen redzaamheid op sociaal en financieel vlak bevorderen.
Monitoring
Via de jaarlijkse voortgangsrapportages vindt terugkoppeling plaats naar de raadscommissie Burgers en Samenleving. De financiële verantwoording geschiedt via de periodieke managementinformatie aan de raadscommissie Burgers en Samenleving en via de reguliere Planning- en Controlcyclus.
Betrokken partijen • • •
Nibud Welzijnsstichting Impuls Bibliotheek Kerkrade
Regie
De uitvoering van de activiteiten vindt plaats onder regie van de gemeente en samenwerkende partners.
Status
Inwoners kunnen met de link ‘Wijzer in geldzaken’ die onderdeel uitmaakt van de website van de Geldwijzerwinkel, gebruik maken van reken- en regelhulpen op het gebied van geldzaken. Via het activiteitenprogramma dat in samenwerking met de Bibliotheek en andere partners wordt uitgevoerd, maken ook onderwerpen op het gebied van geldzaken nu deel uit van de activiteiten in het taalcafé. Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
68
Inkomensondersteuning Doelgroep
Inwoners van Kerkrade met een Laag inkomen.
Algemene omschrijving
Ten behoeve van het nog toegankelijker maken van de regeling worden de aanvraagprocedures en -methoden herijkt en vereenvoudigd.
Beoogd resultaat
Bereik inkomensondersteunende regelingen verhogen.
Monitoring
De monitoring vindt plaats aan de hand van de periodieke managementinformatie verstrekt aan de raadscommissie Burgers en Samenleving. De financiële verantwoording geschiedt via de periodieke managementinformatie aan de raadscommissie Burgers en Samenleving en via de reguliere Planningen Controlcyclus.
Betrokken partijen • •
Gemeente Kerkrade Samenwerkende maatschappelijke partners Armoede en Schulden.
Regie
De uitvoering vindt plaats onder regie van de gemeente Kerkrade.
Status
Ten aanzien van de aanvraagprocedures In juli 2021 heeft de gemeenteraad de gewijzigde minimaregeling Sociaal Culturele Activiteiten vastgesteld. In dit kader en naar aanleiding hiervan heeft medio 2021 een onderzoek plaatsgevonden naar andere methodieken voor het verstrekken van bijdragen aan minima (d.m.v. een Vouchersysteem of aansluiting bij en uitvoering van de toekenningen door het volwassenenfonds . Dit onderzoek is ook opgenomen in de in 2021 uitgevoerde evaluatie Aanpak Armoede en Schulden. Op basis van dit onderzoek is besloten de huidige werkwijze (uitvoering door de gemeente en verstrekking van bijdrage) in stand te houden.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
69
Schuldhulpverlening Doelgroep
Inwoners met schuldenproblematiek.
Algemene omschrijving
Schuldregeling bestaat in twee vormen: 1. Bij een schuldsanering ontvangt de inwoner een saneringskrediet. De schuldeisers krijgen meteen het bedrag uitgekeerd waar ze mee akkoord zijn gegaan en de schuldenaar betaalt het krediet in 3 jaar terug. Het bedrag dat de schuldeisers ontvangen ligt hiermee dus vast. 2. Bij een schuldbemiddeling worden maandelijks alle inkomsten boven het Vrije Te Laten Bedrag gereserveerd. Elk jaar krijgen de schuldeisers een bedrag uit de reservering uitgekeerd. De uiteindelijke omvang van de uitkering, kan fluctueren vanwege wijzigingen in dit inkomen. Het bedrag dat de schuldeisers uiteindelijk ontvangen, staat dus niet vast. Schuldregelingen zullen vaker worden getroffen met een saneringskrediet. Hierbij is de schuldenaar in één keer van al zijn schuldeisers af en heeft hij nog maar één schuldeiser. Dat neemt direct heel veel stress weg. En als de schuldenaar (meer) gaat werken, merkt hij dat direct in zijn portemonnee. Voor de schuldeiser is een saneringskrediet prettig, omdat hij direct de boeken kan sluiten. Snelle duidelijkheid en eenmalige uitbetaling heeft voor menig schuldeiser de voorkeur boven drie jaar wachten voor misschien een paar euro’s meer. Het bespaart enorme administratieve lasten die gemoeid zijn met het verwerken van mutaties gedurende de driejarige aflosperiode.
Schuldbemiddeling is alleen zinvol als er zicht is op een substantiële inkomensverbetering in de komende drie jaar. In het Uitvoeringsplan 2021-2023 ‘’Armoede en Schulden, Samen Aanpakken!’’, is de ambitie opgenomen in binnen vier weken nadat het eerste gesprek heeft plaatsgehad, een beschikking af te geven. Daar waar door omstandigheden het niet mogelijk is de beschikking tijdig af te geven, kan de termijn met maximaal vier weken worden verlengd. Deze aanpak, in combinatie met de eveneens in het uitvoeringsplan opgenomen doelstelling om binnen twee weken na melding in gesprek te treden met de hulpvrager (in plaats van de wettelijke termijn van vier weken), past binnen het streven om schuldenaren snel te helpen. a. Het eerste gesprek vindt plaats binnen 2 weken na melding (tegenover vier weken wettelijk); b. Binnen vier weken na het eerste gesprek wordt een beschikking afgegeven (tegenover acht weken wettelijk).
Beoogd resultaat
Door het verstrekken van een saneringskrediet heeft de schuldenaar te maken met één schuldeiser. Dit geeft rust en overzicht. Schuldenaren worden snel geholpen.
Monitoring
Via de jaarlijkse voortgangsrapportages vindt terugkoppeling plaats naar de raadscommissie Burgers en Samenleving. De financiële verantwoording geschiedt via de managementinformatie aan de raadscommissie Burgers en Samenleving en via de reguliere Planning- en Controlcyclus. Daarnaast neemt de gemeente Kerkrade deel aan de landelijke benchmark Schulden en Armoede van DIVOSA.
Betrokken partijen
Kredietbank Limburg. En daarnaast de interactie met de flankerende hulpverlening vanuit bijvoorbeeld maatschappelijk werk (Impuls, Bureau Sociaal Raadslieden) en overige betrokken partijen zoals Stichting Hulpmaatje Parkstad. 70
Regie
De uitvoering vindt plaats door de Kredietbank Limburg onder regie van de bij de gemeenschappelijke regeling aangesloten gemeenten.
Status Ten aanzien van de inzet van het saneringskrediet. De Kredietbank Limburg zet vanaf 2019 structureel saneringskredieten in. Het aandeel saneringskredieten binnen het totaal aantal schuldregelingen door de Kredietbank is gestegen van 60% in 2020 naar 62% in 2021. Ook in 2022 is dit 62% qua aandeel saneringskredieten, in 2023 is een verdere stijging zichtbaar (ultimo mei-23 is dit zelfs 80%). Ten aanzien van de versnelling van het proces van schuldhulpverlening In maart 2021 heeft de gemeenteraad de ‘Verordening beslistermijn schuldhulpverlening vastgesteld’. In deze verordening zijn de termijnen vastgelegd zoals ook opgenomen als doelstelling in het uitvoeringsplan Armoede en Schulden. Uit de evaluatie Armoede en Schulden zijn de navolgende gemiddelden gerealiseerd. De gemiddelde doorlooptijd bedraagt 22 werkdagen. In 85% van de gevallen gebeurt dit binnen 8 weken en in 60% binnen 4 weken De doorlooptijd norm is dat er binnen 2 weken (14 kalenderdagen) een 1e gesprek plaats vindt (de Quick scan). In 2021 was dit < 12 kalenderdagen en daarmee binnen de normstelling. Crisismeldingen werden in alle gevallen binnen 3 dagen opgepakt. Dit beeld is ook in 2022 en t/m mei-23 gerealiseerd. Het grootste gedeelte van de gestarte intakes wordt binnen de 4 weken norm afgehandeld en alles binnen de wettelijke grens van max. 8 weken doorlooptijd.
Naast deze resultaten, zijn uit de evaluatie ook de volgende cijfers gebleken: Doelstelling Realisatie 2021 Gemiddelde stabilisatiefase: 4 maanden 105 dagen in 2021 en 45 dagen in 2022 Groter percentage toekenningen: Geen afwijzingen t/m 2022 Hoger slagingspercentage schuldregelingen: Stabiel (73%) Lager uitvalpercentage in 2023: lichte toename (12%) De extra geleverde inspanningen zoals bijvoorbeeld vroegsignalering, verbinding in de wijkcentra en Geld Wijzer Winkel en werkgeversdienstverlening leveren aantoonbaar meer instroom in aan de voorzijde van het hulpverleningsproces. Deels levert dit ook een toename van vervolghulpverlening bij Krediet Bank Limburg op. Waarbij de doorlooptijden en beoogde resultaten een positieve ontwikkeling laten zien in 2022/2023 t.o.v. 2021 en eerder.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
71
Aanpak kinderarmoede Doelgroep
Jongere inwoners van Kerkrade.
Algemene omschrijving
In Nederland groeit gemiddeld een op de vijftien kinderen op in armoede. Vooral als een gezin langdurig in armoede leeft, heeft dit invloed op het opgroeien. Kinderen worden dan soms minder gestimuleerd. Ze hebben een grotere kans om eerder met school te stoppen. Armoede heeft ook invloed op hun gezondheid, hun vrijetijdsbesteding en de hechting met hun ouders. In Kerkrade groeien een op de 7 kinderen op in armoede. Kerkrade onderneemt daarom acties om het bereik van specifiek op de kinderen gerichte ondersteuningsmaatregelen, de zogenaamde ‘kindregelingen’ of ‘kindpakket’ te verhogen.
Beoogd resultaat
2019
2020
2021
2022 Verschil ’19-‘22 1.099 29% 434 4% 74 -36% 183 -12%
Leergeld 852 675 883 Jeugdfonds Sport 416 367 318 Jeugdfonds Cultuur 116 89 69 Bijdrage kinderen 209 185 181 SCA Naast deze regelingen kunnen jonge ouders ook babystartpakketten ontvangen of kunnen kinderen via Stichting Jarige Job toch hun verjaardag vieren. Tenslotte kan er via het Jeugdeducatiefonds in samenwerking met de basisscholen gelijke ontwikkelingskansen geboden worden aan kinderen die opgroeien in armoede.
Monitoring
De financiële verantwoording geschiedt via de periodieke managementinformatie aan de raadscommissie Burgers en Samenleving en via de reguliere Planning- en Controlcyclus.
Betrokken partijen • •
Voortgezet onderwijs VMBO-HOLZ Maatschappelijke partners Armoede en Schulden.
Regie
De uitvoering vindt plaats onder regie van de gemeente Kerkrade.
Status
Ten aanzien van het gebruik van het kindpakket. Het bereik van de maatschappelijke participatieregelingen voor kinderen tot 18 jaar is in Kerkrade in 2020: 82% (landelijk: 60%). De huidige systeeminrichting wordt op dit moment nog aangepast om ook de gewenste uitsplitsing te kunnen maken. Het bereik is in 2020 toegenomen ten opzichte van 2019. Bron: evaluatie armoede en schuldenaanpak 2022 72
Cijfers over 2022 zullen worden opgenomen bij de evaluatie 2021 welke in het derde kwartaal 2023 aan de raad zal worden voorgelegd. De daling bij jeugdfonds sport en cultuur is mede het gevolg van de beperkingen die voortvloeien uit de coronamaatregelen. Oriëntatie Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
73
Sociaal Culturele Activiteiten Doelgroep
Inwoners van Kerkrade met een Laag inkomen.
Algemene omschrijving
Naast de bestaande toekenningsgronden binnen de regeling Sociaal Culturele Activiteiten Kerkrade zijn aan de bestaande verordening een tweetal nieuwe bekostigingsgrondslagen expliciet toegevoegd: a. gezondheids- en vitaliteitsbevorderende activiteiten en; b. Bibliotheeklidmaatschap; De verordening SCA 2021 is in de raadsvergadering van 7 juli 2021 vastgesteld en is met terugwerkende kracht tot 1 januari 2021 in werking getreden. Ten behoeve van het nog toegankelijker maken van de regeling worden de aanvraagprocedures en - methoden herijkt en vereenvoudigd.
Beoogd resultaat
Gezondheid en vitaliteit zijn randvoorwoorden voor een gezonde levensstijl. Door deze te stimuleren wordt een positief effect verwacht bij burgers.
Monitoring
Aan de hand van de aanvragen bestaat er hoe vaak de aanvraag plaats vindt op de aspecten die samenhangen met vitaliteit en gezondheid. Er wordt op dit moment niet bijgehouden of de middelen daar ook daadwerkelijk worden ingezet.
Betrokken partijen
Gemeente Kerkrade, Samenwerkende maatschappelijke partners Armoede en Schulden.
Regie De uitvoering vindt plaats onder regie van de gemeente Kerkrade.
Status
In juli 2021 heeft de gemeenteraad de gewijzigde minimaregeling Sociaal Culturele Activiteiten vastgesteld. In dit kader en naar aanleiding hiervan heeft medio 2021 een onderzoek plaatsgevonden naar andere methodieken voor het verstrekken van bijdragen aan minima (d.m.v. een Vouchersysteem of aansluiting bij en uitvoering van de toekenningen door het volwassenenfonds . Dit onderzoek is ook opgenomen in de in 2021 uitgevoerde evaluatie Aanpak Armoede en Schulden. Op basis van dit onderzoek is besloten de huidige werkwijze (uitvoering door de gemeente en verstrekking van bijdrage) in stand te houden. Inwoners van Kerkrade kunnen de bijdrage Sociaal culturele activiteiten digitaal of via een aanvraagformulier aanvragen. Sociale en culturele activiteiten, gemeentelijke bijdrage aanvragen | Gemeente Kerkrade
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
74
Healthy Life Doelgroep
Kwetsbare volwassenen van 18+ jaar met een combinatie van: • Overgewicht (BMI 25-30) en een (matig) verhoogd risico op hartproblemen (CVRM); • Overgewicht (BMI 25-30) en suikerziekte (Diabetes Mellitus type 2); • Obesitas (BMI 30+).
Algemene omschrijving
HealthyLife is een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) voor kwetsbare volwassenen vanaf 18 jaar met overgewicht, gebaseerd op de wetenschappelijk bewezen GLI Cool-interventie (Coaching op Leefstijl). De deelnemer wordt gedurende 24 maanden zowel individueel als in een groep begeleid en ondersteund door een leefstijlcoach (op voeding en gedrag) én een beweegcoach. Dit laatste tijdens een beweegprogramma op maat gedurende 14 weken met als doel dat deelnemers na 14 weken doorstromen naar bestaand sport- en beweegaanbod in de regio. Deze geïntegreerde aanpak heeft meer effect dan een aanpak gericht op één van deze twee onderwerpen. In deze aanpak staan bewegen, gedrag, voeding, slaap, stress, ontspanning en Positieve Gezondheid centraal. HealthyLife is onderdeel van een multidisciplinaire ketenaanpak voor overgewicht en obesitas bij volwassenen. Hierbij worden het sociaal domein (Gemeente Kerkrade) en het medisch domein (Huisartsen OZ-Limburg) nog steviger met elkaar verbonden, waarbij ook aandacht is voor achterliggende sociale- en gezondheidsproblemen die verbonden kunnen zijn met overgewicht of obesitas, zoals armoede, schulden, laag opgeleiden, lage taalvaardigheid, eenzaamheid, beperkt sociaal netwerk etc. Dit maakt dat deze integrale aanpak ook geschikt is voor kwetsbare inwoners.
Beoogd resultaat
Versterking van VIE door middel van: A. Beoogde resultaten bij kwetsbare volwassenen van 18+ met overgewicht/obesitas: • Bevorderen van een actieve leefstijl/bewegen en gezond voedingspatroon. • Terugdringen van overgewicht en obesitas. • Bijdragen aan kwaliteit van leven en vergroten van zelfredzaamheid en participatie. B. Versterking van samenwerking tussen sociale domein (gemeente) en medische domein (huisartsen) gericht op uitvoering en implementatie van de gecombineerde leefstijlinterventie Healthy Life.
Monitoring
De samenwerking en monitoring zal door Gemeente Kerkrade, HOZL en Ecsplore is nader geconcretiseerd in een plan. Ecsplore coördineert de monitoring. Tijdens de uitvoering van healthyLIFE Kerkrade zullen de volgende uitkomsten in kaart gebracht worden. Daarbij is belangrijk te beseffen dat verandering van ingeslepen gewoonten/gedrag tijd kost en dat vaak niet meteen al grote veranderingen zichtbaar zullen zijn (proces van lange adem): • duurzaam gewichtsverlies; • toename van fysieke fitheid; • duurzaam actief beweegpatroon; • duurzaam gezond(er) eten; • duurzaam gezonder voelen. 75
Ook zullen cijfers inzichtelijk gemaakt worden over de samenwerking: • een duurzame samenwerking met huisartsen; • een duurzame samenwerking tussen de beweegcoaches van The Move Factory en de leefstijlcoaches van Huisartsen OZL.
Betrokken partijen
Ontwikkeling en implementatie van HealthyLife in Kerkrade door: • Ecsplore - overall projectleiding implementatie & monitoring • HOZL (Huisartsen Oostelijk Zuid Limburg) - uitvoering leefstijlcoaching • Gemeente Kerkrade met The Move Factory - uitvoering beweegcoaching Ook betrokken op de achtergrond: • Provincie Limburg • Preventiecoalitie • CZ Actief in Gezondheid (Zorgverzekeraar)
Huidige stand van zaken Op 18 april 2023 heeft een eerste tussenevaluatie plaats gevonden over de eerste 14 weken van de eerste 48 deelnemers die met HealthyLIFE gestart zijn tussen september t/m december 2022. Het programma lijkt zeker bij te dragen aan de gewenste trendbreuk bij Vie en Trendbreuk: • Doorverwijzing naar HealthyLIFE door huisartsen en POH-ers verloopt voorspoedig. Er is een goede spreiding, deelnemers zijn uit bijna alle postcodegebieden van Kerkrade afkomstig. • Veelbelovende resultaten in korte tijd: - gewichtsverlies van al -1,46% in 14 weken (doel: -5% tot -10% in 2 jaar); - conditie is met +15% flink toegenomen; - valrisico is met -15% flink afgenomen; - lenigheid en knijpkracht zijn gemiddeld al met 8% toegenomen. • Maar liefst 85% van de deelnemers heeft al passend lokaal beweegaanbod gevonden. Twee deelnemers met inkomen rond het minimum maken gebruik van het Volwassenenfonds. • Duidelijke impact op positieve gezondheid. Achterliggende vragen of problematiek worden bespreekbaar en worden in goede samenwerking met partners en/of sociale domein opgepakt. Door duurzaam gewichtsverlies, een actieve leefstijl/bewegen en een gezonder voedingspatroon, vermindert het risico op chronische ziektes en kunnen deelnemers langer gezond blijven.
Doordat zij zich lichamelijk, mentaal en sociaal beter voelen, neemt hun kwaliteit van leven toe, blijven zij langer zelfredzaam, kunnen zij beter participeren en maken zij minder gebruik van ondersteuning en zorg. Dit spaart waarschijnlijk een veelvoud aan kosten, dan de kosten van het HealthyLIFE beweegprogramma van ca. €468 per deelnemer voor gemeente Kerkrade. Op basis van de veelbelovende resultaten uit de eerste tussenevaluatie gaat de Stuurgroep VIE akkoord om resterende Vie-gelden uit 2022 voor HealthyLIFE, in te zetten om in 2023 nog eens 96 deelnemers in de pilot HealthyLIFE te laten starten. Eind 2023/begin 2024 zal een volgende evaluatie, met resultaten over 1 jaar HealthyLIFE uitgebracht worden.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie 76
INNOVATIEHUB 71
Programma Trendbrekers (voorheen Parkstad Excellence) Doelgroep
De meest innovatieve betrokken talenten uit de gemeentelijke en niet gemeentelijke organisaties die in die sectoren werken waar problemen op het gebied van vitaliteit en gezondheid spelen.
Algemene omschrijving
Het wegwerken van de gezondheidsachterstand in Kerkrade en de regio Parkstad vergt bevlogen en vaardige professionals. Professionals die beschikken over brede kennis, kunde en vaardigheden, die elkaar goed kunnen vinden en vertrouwen, en die het lef hebben nieuwe paden in te slaan. Deze professionals moeten als een gezamenlijk netwerk kunnen functioneren om de gezondheidsproblematiek in Parkstad het hoofd te kunnen bieden. Daarom starten we in 2023 met een breed gedragen trainingsprogramma voor deze professionals genaamd ‘Trendbrekers’. Dit programma draagt bij aan het breken van de trend in Parkstad op het gebied van gezondheid en vitaliteit.
Het trainingsprogramma beoogt om, tegen de achtergrond van twee relevante en robuuste programma’s, te weten VIE en Heerlen-Noord, een impuls te geven aan de samenwerking tussen partijen. Dit doen we door de kernspelers en kerntalenten in deze organisaties (leidinggevend of anderszins) in gezamenlijkheid een ontwikkelingsprogramma te laten doorlopen. Die professionals kunnen samen het verschil maken door praktijkgericht te werken aan de realisering van onderdelen van de twee programma’s. Immers, de mensen en de interactie tussen de mensen maken het verschil.
Beoogd resultaat ● ●
● ● ●
Verbeteren van de executiekracht van organisaties; Betere samenwerking tussen organisaties onder andere door het op/uitbouwen van persoonlijke relaties; Kennis vergroten over succesvolle innovaties, interventies en oplossingen; Samenwerkingen smeden tussen partners die werkzaam zijn op het gebied van vitaliteit en gezondheid; Efficiënter leren samenwerken.
Betrokken partijen ● ● ● ● ● ● ●
Gemeente Kerkrade; Gemeente Heerlen; Stadsregio Parkstad; HeemWonen; Meander; Movare; WellerWonen.
Regie
Innovatiehub Vie.
78
Monitoring
Doelstelling is om in oktober 2023 te starten met een groep van 25 deelnemers. De benoemde betrokken partijen hebben allen het commitment voor een periode van drie jaar uitgesproken.
Status
Burgemeester Dassen en burgemeester Wever van gemeente Heerlen zijn bereid gevonden als boegbeelden te fungeren voor het programma Trendbrekers. Dat houdt onder andere in dat zij inspraak hebben op de thematiek van het programma, feedback geven op de evaluatie van de eerste editie en ceremoniële activiteiten tijdens start en afsluiting verrichten. Een belangrijke stap in de achterliggende periode is het ophalen van (ondertekende) intentieovereenkomsten voor een periode van drie jaar van de genoemde betrokken partijen. Met deze intentieovereenkomsten hebben de partijen niet alleen hun enthousiasme in het programma getoond, maar hebben ze zich tevens gecommitteerd in een bijdrage in de financiering van locaties en de aanlevering van deelnemers vanuit hun eigen organisatie. Tevens spelen ze een belangrijke rol bij feedback op de evaluatie van een doorlopen editie. Op basis van dit stevige fundament zijn in het tweede en derde kwartaal alle inspanning erop gericht om de groep van deelnemers bij elkaar te krijgen. Daarnaast vindt de concrete organisatie van de bijeenkomsten plaats. Hierbij moet worden gedacht aan reserveren van ruimtes, vastleggen van externe sprekers, uitwerken van de werkvormen (onder andere holocratisch werken), en concretiseren van het programma.
Gelet op de beoogde netwerk aanpak om de gezondheidsuitdagingen in Parkstad de baas te kunnen, is gekozen voor de methodiek van holocratisch werken, op basis van praktijkvoorbeelden van deelnemers. Het programma is gereed en start in oktober as.; de eerste drie bijeenkomsten zijn voor wat betreft inhoud, locatie, sprekers, e.d. opgesteld. De bijeenkomsten daarna worden gevormd op basis van input en behoeftes van de deelnemers uit de eerste drie bijeenkomsten. Gelet op de betrokkenheid bij het programma Trendbreuk Zuid-Limburg werken we o.a. de naam 'Trendbrekers' uit als naam voor het programma.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
79
Gezonde Basisschool van de Toekomst (GBT) readiness scan Doelgroep • • •
Scholen die aan de slag willen als gezonde basisschool van de toekomst; Ambtenaren die basisscholen hierin begeleiden; Limburgse Kwartiermakers Gezonde Basisschool van de Toekomst.
Algemene omschrijving
Het is zeer belangrijk te investeren in gezonde basisscholen van de toekomst (GBT). Bij de jeugd wordt immers de basis gelegd voor een gezond en vitaal leven. Ter begeleiding van het opschalen van het aantal GBT-scholen ontwikkelt de Innovatiehub in samenwerking met de kwartiermakers GBT een tweetal tools. Veel scholen die GBT school willen worden, voeren namelijk al onderdelen van het GBT gedachtegoed uit. In zulke situaties start men dus niet vanaf nul met GBT. Om er snel achter te komen hoe ver men al is in relatie tot het wetenschappelijk gevalideerde GBT model, wordt een readiness scan ontwikkeld. Met de scan kan met de school het gesprek aangegaan worden om enerzijds ambities te peilen en anderzijds te bespreken wat er reeds gedaan wordt en wat er dus nog moet gebeuren. Uit de scan rollen de mogelijkheden voor een school maar wordt direct ook praktische ondersteuning geboden. Doelstelling van de readiness scan is om ook in kaart te brengen welke organisaties (non-profit en profit) ondersteuning kunnen bieden bij het invullen van de ontbrekende onderdelen van het GBT model. Hierbij kan gedacht worden aan partijen die invulling kunnen geven aan aspecten als beweegmomenten of talentontwikkeling in de meeste brede vorm.
Beoogd resultaat • •
Toetreding tot GBT voor scholen vergemakkelijken; Optimaliseren van het begeleidingsproces GBT voor ambtenaren en kwartiermakers.
Betrokken partijen • • • •
Provincie Limburg kwartiermaker GBT; Stichting implementatie gezonde basisscholen; GGD Zuid-Limburg; Innovatiehub Vie.
Regie
Innovatiehub Vie.
Status
De Readiness-scan is in het najaar van 2021 overgedragen aan de kwartiermakers GBT. De kwartiermakers worden begeleid in het juiste gebruik van de tool.
Onderzoek
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Opgeleverd
80
Gezonde Basisschool van de Toekomst (GBT) - Opschaling Limburg Doelgroep • • •
Scholen die aan de slag willen als gezonde basisschool van de toekomst; Ambtenaren die basisscholen hierin begeleiden; Limburgse Kwartiermakers Gezonde Basisschool van de Toekomst.
Algemene omschrijving
Naast de readiness scan richt de Innovatiehub voor het proces van opschaling van het aantal GBT basisscholen, een trechter in die in stappen, met verschillende acties een zo groot mogelijk aantal scholen converteert naar ‘GBT-school'. Hiervoor maken we gebruik van bewezen funnel/trechter methodieken. Dit helpt de ambtenaren en kwartiermakers in hun taak bij het vertalen van enthousiasme van scholen naar een volwaardige GBT implementatie.
Beoogd resultaat • •
Optimaal procesmanagement en kennisdeling tussen kwartiermakers en ambtenaren op gebied van implementatie; Lokale en regionale communities van gezonde basisscholen van de toekomst als ambassadeurs van het concept.
Monitoring
Monitoring vindt plaats via een zogenaamde ‘salesfunnel’ waarin de voortgang per fase/stap van conversie naar GBT-school wordt bijgehouden.
Betrokken partijen • • • • • •
Provincie Limburg; kwartiermakers GBT Stadsregio Parkstad Limburg Gemeente Kerkrade Stichting implementatie gezonde basisscholen GGD Zuid-Limburg Innovatiehub Vie
Regie
Innovatiehub Vie
Status
Opschalingsstrategie is opgeleverd aan de kwartiermakers Gezonde Basisschool van de Toekomst. Waar de opschaling van de GBT zich in eerste instantie vooral richtte op de scholen in de Stadsregio Parkstad, vindt nu ook overleg plaats om de scoop te verleggen naar heel Limburg rond het voorloperstraject Rijke Schooldag.
Onderzoek
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Opgeleverd
81
Positieve gezondheid app
Doelgroep
Zorgprofessionals en cliënten.
Algemene omschrijving
Professionals voeren het gesprek met hun cliënten (steeds meer) vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid. Het gedachtegoed helpt door middel van een serie vragen een beeld te vormen over iemands beleving van gezondheid. Soms vullen professionals deze serie vragen in, maar mensen kunnen deze vragen ook zelf invullen waarbij de uitkomsten worden uitgezet in het bekende ‘spinnenweb’ op de zes domeinen. Dit zelf invullen past bij de ontwikkeling van meer zelfregie nemen. Om zelfregie te nemen is het belangrijk dat er zo min mogelijk drempels bestaan. Daarom bieden we aan om het gedachtegoed te vertalen naar een eenvoudig te gebruiken app. Wanneer goed begeleid, komt dit de slagkracht van alle organisaties ten goede. Daarnaast bestaan er in de toekomst ook interessante mogelijkheden op het gebied van data. Het is essentieel dat dit in samenwerking met actieve gebruikers ontwikkeld wordt. Om die reden zoeken we de relatie op met Burgerkracht.
Beoogd resultaat
Het doel van de positieve gezondheidsapp is een zeer gebruiksvriendelijke app te ontwikkelen die iedereen makkelijk kan invullen en die daarmee meerwaarde biedt ten opzichte van reeds bestaande gezondheidsapps. Daaruit vloeit voort dat meer mensen inzicht krijgen in de eigen ervaren gezondheid en de koppeling gelegd kan worden met acties die tot verbeteringen kunnen leiden. Onderscheidende elementen van de applicatie kunnen onder andere zijn; feedback van familie en vrienden over de ervaren gezondheid, bundelen van tips die helpen bij het inpassen van ander gedrag of het afnemen van meerdere tests over een bepaalde periode.
Betrokken partijen
Bij betrokken partijen: • Institute of Positive Health • Burgerkracht • Marktpartijen • Vie-Innovatiehub
82
Regie
Innovatiehub Vie.
Status
Samen met Institute for Positive Health en Burgerkracht wordt deze app ontwikkeld. Kerkrade vervult als early adopter de ambassadeursrol van de PG app binnen Parkstad en binnen Limburg. Op dit moment is de testversie gereed waarin de resultaten uit de test verwerkt zullen worden. De afronding van een gebruiksklare app heeft conform planning plaatsgevonden in het eerste kwartaal van 2022. In het tweede kwartaal van 2023 heeft de Open Universiteit de PG-App meegenomen in haar onderzoek ‘Adoptie van digitale communicatie technologie onder kwetsbare burgers in stedelijke gebieden’. Er wordt onderzocht wat burgers van deze app vinden, of en hoe ze hem willen gebruiken, en welke overwegingen zij daarbij hebben en wat mogelijke belemmerende factoren zijn bij het gebruik van een app. Naar verwachting worden de resultaten in het derde kwartaal 2023 inzichtelijk. Onderzoek
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Opgeleverd
83
Onze Regio in Beeld Doelgroep
Partijen die zich programmatisch inzetten om (gezondheids)achterstanden in te halen.
Algemene omschrijving
Kerkrade sluit aan bij en is een van de early adopters van Onze Regio in Beeld (ORiB). Het betreft een online en interactief dashboard waar data van verschillende organisaties vertaald worden naar betekenisvolle inzichten die de voortgang van onze projecten verduidelijken. Voor ieder programma worden met ORiB de belangrijkste zogeheten kritieke prestatie indicatoren verzameld. Deze indicatoren zeggen iets over de voortgang van de programma’s en helpen om gefocust onze resultaten te bereiken. ORiB stelt ons echter ook in staat om samenhangende keuzes te maken over voortgang of afbreken van projecten c.q. programma’s. ORIB ontzorgt en draagt bij aan objectivering van de resultaten.
Beoogd resultaat
Door het delen van data van verschillende organisaties komen we meer te weten over vitaliteit en gezondheid en kan aan de hand van data objectief en data gedreven afgewogen worden in hoeverre een initiatief tot resultaat leidt.
Betrokken partijen -
Gemeente Kerkrade Radar Levanto Groep Meander Groep Weller wonen HEEMwonen
Er vinden blijvend gesprekken plaats om partijen te laten aanhaken.
Status
Sinds 7 juli 2021 is het platform Onze Regio in Beeld live gegaan. Kerkrade neemt deel aan dit platform, waarbij relevante samenwerkingspartijen in gezamenlijkheid data delen die leiden tot betekenisvolle inzichten. In de praktijk blijkt nu dat het aanhaken van partijen om de gegevens te verrijken, maar ook het consequent leveren van cijfers achter blijft bij de verwachtingen. Op dit moment wordt er vanuit Vie dan ook niet meer geïnvesteerd in ORIB als platform. In 2022/2023 is vanuit ORiB wel nog meegewerkt aan het opzetten van een dashboard voor het programma ‘Gelukkig ouder worden’, om het effect van dit programma aan te tonen. Dit dashboard is inmiddels ontwikkeld waarmee de uitkomsten van de pilot in beeld kunnen worden gebracht. Momenteel wordt nog onderzocht of er mogelijk nog een extra meetmoment zal worden toegevoegd.
Onderzoek
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Opgeleverd
84
NaViegator Algemene omschrijving
Hoe meer we onderzoeken en leren van de verschillende programma’s, actoren en projecten op het gebied van gezondheid, hoe meer behoefte er is aan een overzicht van alle initiatieven die er al lopen. Een en ander niet in het laatst om te voorkomen dat het wiel opnieuw wordt uitgevonden uit onwetendheid over reeds bestaande programma’s. Voor de Regio Parkstad neemt Vie een faciliterende rol in om dit overzicht en inzicht in bestaande interventies te realiseren met de NaViegator. Met de NaViegator worden goede initiatieven in onze regio in kaart gebracht. Hiermee werkt de NaViegator in een continu proces aan een overzicht van initiatieven in onze regio. Hiertoe zal in eerste instantie de samenwerking worden gevraagd van de gemeenten in onze regio om dit inzicht in lopende programma’s en de doelstellingen daarvan te verwerven, en is het streven om later ook informatie op te halen bij overige aanbieders (profit en non-profit). Hierbij zal ook de verbinding worden gelegd met Bureau Trendbreuk/GGD waar reeds waardevolle informatie van lopende interventies worden verzameld. De inzichten zullen openbaar inzichtelijk worden voor iedereen die deze wil raadplegen of er iets aan wilt bijdragen.
Doelgroep
Partijen die zich programmatisch inzetten om (gezondheids)achterstanden in te halen.
Beoogd resultaat
Een overzicht van programma’s in de regio die voor betrokken partijen in een web-omgeving openbaar is en steeds geüpdatet wordt op actualiteit. Met de informatie uit de NaViegator wordt tevens inzichtelijk welke andere partijen interventies uitvoeren op hetzelfde onderwerp en kunnen koppelingen gelegd worden om de kennis gezamenlijk in te zetten en zo meer slagkracht te genereren.
Betrokken partijen
Gemeenten en aanbieders (profit en non-profit) van programma’s op het gebied van vitaliteit en gezondheid.
Regie
Innovatiehub Vie neemt de lead.
Status
In maart ’21 heeft een eerste oriënterende ronde langs de diverse gemeenten plaatsgevonden waaruit een aanzet voor de NaViegator is opgesteld. In het najaar 2021 is een start gemaakt met het ontwikkelen van een prototype waarna in 2022 een aantal ontwikkelingen is doorgevoerd. Het prototype is vervolgens begin 2023 met een aantal gemeenten besproken wat heeft geleid tot een aantal aanbevelingen waaraan momenteel wordt gewerkt om deze door te voeren. Belangrijkste aanbeveling was dat het zoeken vereenvoudigd zou kunnen worden met een aantal ‘zoektegels’ waardoor versnippering van zoektermijnen voorkomen kan worden. De NaViegator is in mei ’23 in de stuurgroep SES van de stadsregio Parkstad besproken waarbij het nut en noodzaak van de tool is onderschreven. De NaViegator is inmiddels bij een klein aantal stakeholders geïntroduceerd. Met hen vindt een verdere afstemming plaats over gebruik en vullen van de tool om het platform op grotere schaal te promoten en te vullen. De Naviegator kent een continu ontwikkelproces. Onderzoek
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Opgeleverd 85
Fondsen werving Doelgroep
Partijen die zich programmatisch inzetten om (gezondheids)achterstanden in te halen.
Algemene omschrijving
De uitdagingen in onze regio die vertaald worden in initiatieven en programma’s hebben ook financiering nodig. Vanuit de Innovatiehub zal ingezet worden op het verwerven van middelen bij diverse (landelijke en Europese) fondsen. Uiteraard zal hierbij afstemming gezocht worden met andere organisaties die hier overduidelijk al goed in slagen zoals bijvoorbeeld de Stadsregio Parkstad en de GGD. Daarnaast zal ook de hulp ingeroepen worden van externe bureau’s om hierin te ondersteunen.
Beoogd resultaat
Werving van financiële middelen voor bestaande en/of nieuwe programma’s of producten op het gebied van vitaliteit en gezondheid.
Betrokken partijen • • •
Partners in de regio; Subsidiebureau’s; Innovatiehub Vie.
Regie
In onderlinge afstemming te bepalen onder coördinatie van Vie.
Status
Fondsenwerving heeft continue aandacht. Gezien het specialistische karakter van dit item en de versnipperdheid van subsidies/fondsen is er voor 20222/23 een overeenkomst gesloten met het subsidiebureau Vindsubsidies (voorheen Trias). Vindsubsidies heeft open lijnen met subsidieverstrekkers, beschikt over een ter zake doend netwerk en kan ondersteunen bij het opstellen van een plan voor een subsidieaanvraag en derdegeldstromen. Nu de samenwerking en afstemming tussen partijen als bijvoorbeeld Open Universiteit of MUMC+ steeds intensiever wordt, wordt ook steeds nadrukkelijker gekeken of Vie penvoerder van een subsidieaanvraag dient te zijn dan wel ondersteuner.