Begroting 2024 definitief
Tekst van het document
Het onderhoud van de openbare ruimte is mensenwerk dat voor een groot deel wordt uitgevoerd door onze eigen medewerkers. Dat gebeurt samen met de gedetacheerde collega’s van Wsp vanaf de gemeentewerf aan de Hammolenweg. Het college investeert in de komende periode extra in de personele capaciteit (waaronder ook in het compenseren van de terugloop van de Wsp-detachering), maar ook in de kwaliteit van de voertuigen en het materieel. Samen vormen zij het visitekaartje in de openbare ruimte.
Continuering parkeerbeleid
Relatie met taakveld(en): 2.2 Er wordt een nieuwe parkeernota opgesteld met daarin onderwerpen zoals de geactualiseerde parkeernormen en vergunningen/ontheffingenbeleid. Het parkeerbeleid wordt medio 2024 geëvalueerd, Hierin wordt de parkeergarage VIE meegenomen, een en ander wel afhankelijke van het ingaan van betaald parkeren. Het 1e uur gratis parkeren blijft gehandhaafd.
32
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 2
REK.
Verkeer, vervoer en waterstaat
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2023
2024
2022
2025
2026
2027
LASTEN 2.1 Verkeer en vervoer
6.701
7.899
7.311
7.242
6.925
6.844
2.2 Parkeren
613
656
583
582
545
525
2.5 Openbaar vervoer
23
23
23
23
23
23
7.337
8.578
7.917
7.847
7.493
7.392
2.1 Verkeer en vervoer
416
357
196
196
196
196
2.2 Parkeren
41
57
57
57
57
57
2.5 Openbaar vervoer
0
0
0
0
0
0
457
414
253
253
253
253
TOTAAL LASTEN BATEN
TOTAAL BATEN
Investeringen Bedrag * € 1.000 Pr.
Omschrijving
V/U¹ E/M²
2023
2024
2025
2026
2027
2023 2027
I Reguliere investeringen 2.1 Verkeer en vervoer
v
m
0
270
270
270
270
1.080
2.1 Wegen, straten en pleinen
v
m
3.961
3.684
3.184
3.184
3.184
17.197
2.1 Civieltechnische kunstwerken
v
m
570
73
73
73
73
862
2.1 Openbare verlichting
v
m
350
300
300
300
300
1.550
2.1 Versnellingsagenda Rijk
u
m
200
3.450
1.000
1.000
1.000
6.650
2.1 Mobiliteitsplan
u
m
470
250
250
250
250
1.470
e
20
20
20
20
20
100
5.571
8.047
5.097
5.097
5.097
28.909
2.2 Parkeren Totaal Programma 2
v
¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering. ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.
D. Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Financiële mutaties Exploitatie Programma 2: Door prijsstijging van loonkosten en energie- en brandstofkosten is er in programma Verkeer, vervoer en waterstaat voor o.a. de producten verkeer en vervoer, verkeersregelinstallaties, verkeersmeubilair, vervangen lichtmasten, wegmarkeringen, onderhoud asfalt, straatreiniging, onkruidbestrijding, openbare verlichting, onderhoud bermen, parkeervoorzieningen rekening gehouden met indexering van de kosten. Voor de jaren 2023 en 2024 is hiervoor € 200.000 geraamd en vanaf 2025 is structureel € 150.000 begroot. De prijsstijgingen voor de genoemde producten en diensten zijn door de gemeente Kerkrade niet beïnvloedbaar.
33
In 2023 wordt € 1.000.000 van de reserve exploitatie overgeheveld naar de reserve reeds bestemde middelen om prijsstijgingen te compenseren. Pluspakket Rd4 (2.1) De kosten van het Rd4 pluspakket nemen i.v.m. prijsstijgingen vanaf 2024 structureel toe met € 75.000. Voor programma 0 inhuur voertuigen bedraagt dat € 26.000 en voor programma 2 inhuur veegmachine en stortkosten € 49.000. Deze prijsstijgingen zijn door de gemeente Kerkrade niet beïnvloedbaar. De geleverde diensten zijn absoluut noodzakelijk voor de reiniging van de openbare ruimte. Gladheidsbestrijding (2.1) Voor gladheidbestrijding is in de begroting een vast bedrag van € 157.000 begroot. Vanwege de winterse omstandigheden in de eerste maanden van 2023 is dat bedrag thans met € 50.000 overschreden. Energiekosten straatverlichting (2.1) In 2022 heeft de gemeente na een aanbesteding een nieuw energiecontract voor drie jaar afgesloten voor de gemeentelijke gebouwen en de straatverlichting. Voor het jaar 2023 is het verrekenbaar gebaseerd op de aanbesteding van 2022. Voor 2024 wordt een samengesteld gemiddelde aan de hand van maandelijkse klik momenten vastgesteld. Een eerste indicatie is dat de kosten in 2023 zullen stijgen met € 463.000. Voor de jaren 2024 en verder is rekening gehouden met een stijging van € 136.000. Deze prijsstijgingen zijn door de gemeente Kerkrade niet beïnvloedbaar.
Behoud van het huidige niveau van de openbare verlichting is noodzakelijk met het oog op verkeers- en sociale veiligheid in stad en wijken.
Investeringen Wegen straten en pleinen (2.1) Voor groot onderhoud aan wegen is in het investeringsprogramma voor 2023 € 3.684.000 begroot. Door inflatie, materiaalschaarste, stijging van loon-, energie- en brandstofkosten is het investeringsbedrag voor 2023 met € 221.000 verhoogd naar € 3.905.000. Civieltechnische kunstwerken (2.1) Voor groot onderhoud aan civieltechnische kunstwerken is voor 2023 € 141.000 begroot. Dit bedrag is met € 429.000 verhoogd naar € 570.000 voor het herstellen van de duiker in de Hammijnstraat. Openbare verlichting (2.1) In het investeringsprogramma van 2023 is voor het vervangen van lichtmasten en armaturen € 300.000 begroot. Om een inhaalslag te maken in het vervangen van armaturen naar Led verlichting is het budget met € 50.000 verhoogd naar € 350.000. De vervanging door Led-verlichting draagt bij aan de doelstellingen op het gebied van duurzaamheid, bespaart energie en heeft een positieve invloed (verlaging) op de onderhoudsfrequentie. Versnellingsagenda Rijk diverse projecten (2.1) Voor de versnellingsagenda is in het investeringsprogramma voor het jaar 2023 € 600.000 begroot. De voorbereiding van de ongelijkvloerse kruising St. Pieterstraat / Roderlandbaan is in 2023 gestart en de uitvoering zal in 2024 gestalte krijgen hiermee kan € 400.000 doorschuiven naar 2024.
Overige vermeldenswaardige zaken Wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken (2.1) In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3) staat bij de onderdelen wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken beschreven wat het beleid, programma, budget en de activiteiten voor 2024 zijn.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Niet van toepassing.
34
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
2018
2019
2020
2021
2022
Geregistreerde ongevallen: - uitsl. materiële schade - met letsel - met dodelijke afloop
Viastat online
Aantal
256
266
222
233
272
Werkgroep Verkeer Burgeronderzoek
Aantal
216 38 2 278
231 33 2 251
200 21 1 249
200 32 1 247
237 35 0 242
Meldingen verkeersoverlast Tevredenheid met verkeersdrukte in eigen buurt Kwaliteit wegennet voldoende: - asfaltverharding - elementen-verharding Klachten wegenonderhoud Tevredenheid over onderhoud wegen, straten en pleinen Waardering beheer en onderhoud
Tweejaarlijkse schouw
%
Burgerplein
Aantal
Burgeronderzoek
%
52
39
Burgeronderzoek
Score (0 - 10)
6,3
6,0
%
41
35
34
72
79
79
78
77
85 501
83 505
84 363
83 537
83 304
3 Economie
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het ontwikkelen van een voorwaardenscheppend beleid voor het goed functioneren van bedrijfsleven en warenmarkt en het bevorderen van een voldoende gedifferentieerd werkgelegenheidsaanbod. Het ontwikkelen van een strategisch en uitvoerend toeristisch en recreatief beleid.
Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de Onderhoud kapitaalgoederen (§3) en Grondbeleid (§7).
Taakvelden 3.1 3.2 3.3 3.4
Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie
B. Speerpunten van beleid Stimuleren van de lokale economie en werkgelegenheid
Relatie met taakveld(en): 3.1, 3.2, 3.3, 3.4 Algemeen Op diverse manieren wordt getracht de lokale economie en werkgelegenheid te stimuleren. Hiervoor zijn meerdere instrumenten ontwikkeld en zijn meerdere samenwerkingen aangegaan. De Stimuleringsregeling Kerkrade Centrum wordt in combinatie met de inzet van de Stichting Streetwise gebruikt om nieuwe en bestaande ondernemers gericht te ondersteunen. Verder blijft er via het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” continu aandacht voor alle economische/ toeristische ontwikkelingen, waardoor ondernemers worden getriggerd om verbindingen te leggen om zo elkaar te versterken. Wij vervullen hierin een actieve en aanjagende rol.
36
Ook wordt ingezet op het faciliteren van ondernemers bij huisvestigingsvraagstukken, bedrijventerreinenmanagement, het faciliteren van startende ondernemers, het transformeren van verouderde winkelgebieden etc. Dit zijn speerpunten van beleid om te komen tot een hoogwaardig ondernemingsklimaat en daarmee het creëren van een gunstig vestigingsklimaat in Kerkrade. Bedrijventerreinen Er is een ongekende belangstelling voor de bedrijventerreinen in Kerkrade. Om gelijke tred te houden met deze grootschalige ontwikkelingen op de bedrijventerreinen zal de bereikbaarheid en het mobiliteitsprofiel van de bedrijventerreinen verbeterd dienen te worden. Op basis van (mobiliteits)onderzoeken zal bezien worden welke maatregelen uitgevoerd kunnen worden. Deze maatregelen dienen een veilig gebruik van de infrastructuur te bevorderen, rekening houdende met de aankomende ontwikkelingen zodat de bedrijventerreinen tijdig aangepast worden en niet achteraf maatregelen getroffen moeten worden. Programma Medlands De grootste banengroei in de laatste jaren deed zich in Parkstad voor in de medische technologie. Te denken valt aan Medtronic, Boston Scientific, etc. Om deze bedrijven verder te verankeren en te profileren in de regio wordt ingezet op het opstellen van een programma (i.c. “Medlands”) voor de speerpuntensector. Arbeidsmarkt, opleiding, bereikbaarheid, marketing etc.
zijn hierbij belangrijke ingrediënten. Aanhaking wordt gezocht bij de aanvraag Regiodeal 2.0. Centrum Er wordt een aanvalsplan opgesteld om de versterking van het centrum vorm te geven, waarbij diverse aspecten integraal worden opgepakt. Dit betreft onder andere leegstand verminderen, versterken van de betrokkenheid van ondernemers, communicatie en marketing, parkeerbeleid, etc. Doel is om het centrum van de toekomst verder vorm te geven. Er is sowieso ingezet op het versterken van centrummanagement door het aanstellen van een fulltime centrummanager.
Afstemmen van behoefte aan arbeidskracht op het aanbod vanuit het onderwijs
Relatie met taakveld(en): 4.2 Afstemming van de behoefte aan arbeidskrachten en het aanbod vanuit het onderwijs is erg belangrijk. De gemeente kent sinds enkele jaren de Leerwerklijn Openbare Ruimte op de gemeentewerf aan aan de Hammolenweg. De Leerwerklijn biedt plaats aan maximaal 15 jongeren. De belangrijkste speerpunten van dit initiatief zijn: educatie, re-integratie, ontwikkeling en arbeidsparticipatie van jongeren. De gemeente werkt hierin samen met meerdere onderwijsinstellingen uit stad en regio. De vakinhoudelijke begeleiding en aansturing van de jongeren wordt verzorgd door de medewerkers van de afdeling Stedelijk Beheer. Deze begeleiding is meerjarig verankerd in de organisatie. Hiermee draagt de gemeente bij aan het doel van dit programma.
Onder aandacht brengen bij bedrijfsleven van werkzoekenden uit alle leeftijdscategorieën
Relatie met taakveld(en): De vormgeving van de klantreis voor de participatieklanten vordert gestaag. In de uitvoering zijn de backoffice, midoffice en frontoffice volledig operationeel. De fase van het “fine-tunen” is aangebroken, dit zal vooral in 2024 zijn verdere uitwerking krijgen. Zo ook voor het team DADS (Direct Aan De Slag) dat zorg zal dragen voor het beheer van en de plaatsing richting arbeidsmarkt van de doelgroep 80-100 (arbeidsfit). Deze arbeidsmarkt betreft een inclusieve arbeidsmarkt die zich kenmerkt door evenwicht tussen vraag (werk) en aanbod (werkzoekenden). Belangrijk hiervoor zijn doorlopende leerlijnen in het onderwijs, effectieve en efficiënte vervulling van de vraag in het bedrijfsleven, lage werkloosheid en een hoge arbeidsparticipatie van zoveel mogelijk mensen. Hiertoe zullen ook reserves aangeboord worden, zoals mensen met een ‘afstand tot de arbeidsmarkt’. Met oog voor de werkzoekenden die in de afgelopen jaren in een zwakkere positie terecht zijn gekomen. Problematieken op leefgebieden zoals financiën, gezondheid, opvoeding, opleiding, etc. spelen een prominente belemmerende rol. Dit vraagt om aanpassing/ontwikkeling van deze werkzoekenden en aanpassingsvermogen van werkgevers. Zij moeten open staan voor deze groep en hun bedrijf en werk daarvoor geschikt maken.
Het team DADS neemt deel aan meerdere regionale projecten (Taskforce/ Werkcentrum) waarbij er vooral in samenwerking met andere gemeentes, ketenpartners en WSP getracht wordt om op diverse manieren de grote afstand tot arbeidsmarkt van onze doelgroep te verkleinen.
37
Om daarnaast ook binnen de eigen organisatie een start te maken met dit plaatsingsproces wordt er door DADS een ontmoeting georganiseerd, in de vorm van een Speeddate, tussen enerzijds onze klanten en anderzijds onze werkgevers. In 2022 is gestart met deze aanpak. Gezien de eerste positieve ervaringen, wordt dit in 2023 verder uitgebouwd. Om het overzichtelijk, beheersbaar en drempelverlagend te houden zal de Speeddate op kleine schaal plaatsvinden. Hier worden werkzoekenden uit alle leeftijdscategorieën bij betrokken.
Toevoegen van Sancta Maria gebouw aan Flexiforum
Relatie met taakveld(en): 4.2 Het Flexiforum is een gebouw waarin meerdere bedrijven en instellingen gevestigd zijn. Ook de gemeente gebruikt werkruimtes in het Flexiforum. Ruim 90% van het gebouw is verhuurd. Een aantal van de huurders vraagt al om meer ruimte. Er is ook belangstelling van andere mogelijke huurders. Daarom is in 2022 gestart met het maken van een nieuw plan voor de voormalige Sancta Maria school. Dit gebouw is via een loopbrug verbonden met het Flexiforum. De gemeenteraad heeft in april 2023 een plan voorgelegd gekregen incl. budgetverzoek om de voormalige school toe te voegen als onderdeel van het Flexiforum. Dit plan wordt in 2024 verder in de steigers gezet.
Stimuleren van toeristische en recreatieve ontwikkelingen en stevige positionering van bestaande voorzieningen met behulp van de voorhanden zijnde communicatiemix
Relatie met taakveld(en): 3.3, 3.4 Het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” is volop in werking en werpt zijn vruchten af. Onder de vlag van “Programma van de Stad” worden diverse vakdisciplines bij elkaar gebracht om zo ons complete aanbod aan voorzieningen zo sterk mogelijk te positioneren op zowel lokaal, regionaal als euregionaal niveau.
Onderzoeken of verbindingen tussen toeristische attracties en centrum geoptimaliseerd kunnen worden
Relatie met taakveld(en): 3.2, 3.4 De Visie Toerisme (pijler Verbindingen) en het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” worden verder uitgewerkt door manieren te zoeken om nóg beter de verbinding te leggen tussen de toeristische attracties onderling en tussen de toeristische attracties en het centrum. Voorbeelden hiervan zijn: de inzet van de Beleefbus (nieuwe stijl), het realiseren van (gethematiseerde) fiets- en wandelroutes, het positioneren van het toeristische aanbod als één geheel zowel lokaal, (eu)regionaal als provinciaal, het organiseren van diverse activiteiten/evenementen etc.
Realisatie Knopen lopen en Parkstadroute
Relatie met taakveld(en): 3.4 Het wandelroutenetwerk “Knopen Lopen” dat in 2023 is opgepakt, zal in 2024 verder regionaal worden opgepakt. Hierdoor ontstaat er een uniform euregionaal wandelnetwerk. De aanleg van de Parkstadroute heeft 2023 zijn aanvang gekregen en de werkzaamheden worden in 2024 verder opgepakt. Het Kerkraadse deel wordt de komende jaren in verschillende fasen gerealiseerd. De verwachting is dat het Kerkraadse deel in 2025 in zijn geheel gereed is
38
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 3
REK.
Economie
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2023
2024
2022
2025
2026
2027
LASTEN 3.1 Economische ontwikkeling
1
1
1
1
1
1
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
2.017
2.917
2.336
2.335
2.324
2.317
3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen
189
261
245
240
240
240
3.4 Economische promotie
424
601
421
414
409
408
2.631
3.779
3.002
2.989
2.973
2.965
3.1 Economische ontwikkeling
0
0
0
0
0
0
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
830
851
1.004
1.010
911
911
3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen
116
131
129
129
129
129
3.4 Economische promotie
456
404
412
412
412
412
1.402
1.385
1.545
1.551
1.452
1.452
TOTAAL LASTEN BATEN
TOTAAL BATEN
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
2023 2027
V/U¹
E/M²
2027
v
m
400
1.100
0
0
0
1.500
u
e
2.131
0
0
0
0
2.131
2.531
1.100
0
0
0
3.631
I Reguliere investeringen 3.2
Bereikbaarheid bedrijventerreinen
II Overige investeringen 3.2
Ontwikkeling Sancta Maria
Totaal Programma 3
¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering. ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.
D. Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Financiële mutaties Exploitatie Programma 3: Door prijsstijging van loon-, energie- en brandstofkosten is in programma Economie voor o.a. de producten bedrijfsinfrastructuur, centrummanagement, toerisme en reclameborden rekening gehouden met indexering van de kosten. Voor de jaren 2023 en 2024 is hiervoor € 20.000 geraamd en vanaf 2025 is structureel € 10.000 begroot. Toeristenbelasting (3.4) Aan de hand van de werkelijke inkomsten en meer bezoekers kan de post toeristenbelasting structureel worden opgehoogd met € 28.000 van € 171.000 naar € 199.000.
39
Investeringen Bereikbaarheid bedrijventerreinen (3.2) Om de bereikbaarheid van de bedrijventerreinen te verbeteren is in het investeringsprogramma voor het jaar 2023 € 1.000.000 begroot. De voorbereidingen zijn in 2023 gestart en realisatie zal in 2024 plaatsvinden, hiermee kan € 600.000 doorgeschoven worden naar 2024. Ontwikkelingen voormalige school Sancta Maria (3.2) In april 2023 heeft de raad ingestemd met de ontwikkelingen van de voormalige school Sancta Maria waarbij de raad heeft ingestemd met het beschikbaar stellen van een investeringskrediet van € 2.131.000. Het betreft een rendabele investering waarbij de kapitaallasten worden opgebracht middels huurpenningen.
Overige vermeldenswaardige zaken Centrummanagement (3.2) Via centrummanagement worden de ondernemers in het centrum van Kerkrade ondersteund en worden acties ontplooid om het ondernemersklimaat verder te verbeteren, meer bezoekers en meer omzet te krijgen en in afstemming met Beleef Kerkrade activiteiten, evenementen en koopmomenten zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Centrummanagement speelt daarbij onder andere de volgende rollen: • verbinding tussen centrumondernemers en gemeente; • communicatie met de centrumondernemers over zaken die voor hen belangrijk zijn; • mee uitvoering geven aan het stimulering beleid centrum, aanloopstraten en terrassenbeleid; • aansturen van en afstemmen van evenementen (plus de marketing daarvan) op momenten dat veel mensen komen winkelen in het centrum binnen Beleef Kerkrade; • organiseren van overleg tussen en met ondernemers; • beheren van de Beleef Kerkrade Kadokaart; • ondersteunen van startende ondernemers en nieuwe initiatieven (naast en samen met Streetwise); • communicatie met eigenaren van gebouwen; • zorgen voor minder leegstand, inzet van leegstaande panden voor bestaande en nieuwe ondernemers maar ook bij langdurige leegstand voor pop-up activiteiten, zoals Fietspunt. Er zijn een aantal uitdagingen om het centrum verder te versterken.
Er is in 2023 een aanvalsplan opgesteld om deze versterking verder vorm te geven waarbij diverse aspecten integraal worden opgepakt. Dit betreft onder andere leegstand verminderen, versterken van de betrokkenheid van ondernemers, communicatie en marketing, parkeerbeleid, etc. De uitvoering van het aanvalsplan wordt in 2024 opgepakt. Om bovenstaande zaken nog beter voor elkaar te boksen, is vanaf 1 oktober 2023 een fulltime centrummanager in dienst van de gemeente gekomen. Uitvoeringsprogramma Toerisme (3.4) In 2024 worden ook weer projecten opgepakt die voortvloeien uit het Uitvoeringsprogramma Toerisme. De projecten hebben te maken met Verbinden (bijvoorbeeld de Parkstadroute of het KnopenLopen), Verblijven (realiseren van camperplaatsen) en Verleiden en Vermarkten via Beleef Kerkrade. Deels worden de projecten ook opgepakt en uitgevoerd in samenwerking met de andere gemeenten en stakeholders in de regio Parkstad Limburg en Zuid-Limburg. Tevens wordt de samenwerking gezocht met onze Duitse buren voor wellicht zelfs een grensoverschrijdend toeristisch uitvoeringsprogramma; het bereiken en verleiden van de Duitse toerist (attracties, verblijf) biedt kansen voor Kerkrade.
Er wordt onder meer ingezet op (ook grensoverschrijdende) toeristisch-recreatieve infrastructuur en routes, dataverzameling (toeristische onderzoekscijfers die toeristische sturingsinformatie opleveren), duurzame vernieuwing en innovatie van het toeristisch-recreatief product en het blijven inzetten op het verbeteren van de kwaliteit van de Kerkraadse vrijetijdsvoorzieningen. Toeristische projecten en activiteiten worden in 2024 ook weer voor een deel betaald uit de retributiegelden. Voor 2024 is hiervoor een budget van € 75.500 beschikbaar. Verder is een werkbudget van € 12.300 voorhanden voor toeristische activiteiten. Werken over de grens (3.3) Ook in 2024 gaat de aandacht uit naar werken over de grens, ofwel grensoverschrijdende arbeidsmarkt. Het zou goed zijn als er geen hindernissen waren om in het ene land te wonen en in het ander land te
40
werken en andersom. Dan zou één arbeidsmarkt kunnen ontstaan. Daarvoor is een goede ondersteuning van de overheid nodig. We hebben al de Grensinfopunten. Daar kunnen de mensen terecht voor grensoverschrijdende vragen en problemen die te maken hebben met bijvoorbeeld belastingen, pensioenen en ziektekosten. Aan de andere kant hebben we de Servicepunten voor Grensoverschrijdende Arbeidsbemiddeling deze heten sinds 1 januari ‘Grensarbeid’. Wil je werken aan de andere kant van de grens, dan kun je je melden bij ‘Grensarbeid’ in het Eurode Business Center (EBC). Hier word je geholpen om die baan te vinden. Ook werkgevers kunnen er terecht voor personeel als ze dat in eigen land niet kunnen vinden. Het ‘Grensinfopunt Aken-Eurode’ en ‘Grensarbeid Kerkrade-Herzogenrath’ in het EBC organiseren al lange tijd workshops en werken goed samen. Zo kan degene die werk wil of personeel zoekt niet alleen goede informatie en advies krijgen, maar zelfs geholpen worden bij het vinden van werk en personeel (de ‘onestop-shop’ ofwel de ‘één-loket’-gedachte). Zo groeit de arbeidsmarkt in de Euregio steeds meer naar elkaar toe en overwinnen we de grenzen tussen Nederland, Duitsland en België. (Internationale) bedrijven zullen meer geïnteresseerd zijn in het vestigen van het bedrijf, omdat ze gemakkelijker personeel kunnen vinden. Ze worden goed geholpen.
We moeten deze hulp van de overheid veiligstellen voor de toekomst. Daarom moet de overheid de Grensinfopunten en Grensarbeid voor lange tijd betalen. Voor de GIP’s geldt dat al grotendeels. Voor de locaties van ‘Grensarbeid’ in Kerkrade en in Maastricht is daarvoor in 2023 een grote stap gezet. De drie grote gemeenten in Zuid-Limburg, Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen, hebben besloten de financiering voor de brede grensoverschrijdende dienstverlening, veilig te stellen. Dit betreft alle dienstverlening van de twee GIP’s in Kerkrade en in Maastricht, de beide locaties van ‘Grensarbeid’ in Kerkrade en in Maastricht, het Expatcenter Maastricht en ‘Talentcoalition’ vanuit Maastricht. Al deze dienstverlening wordt vanaf 2023 dan ook financieel gecoördineerd. Organisatorisch blijven ze voorlopig allemaal zelfstandig, maar er wordt wél intensief samengewerkt. Voor ‘Grensarbeid Kerkrade-Herzogenrath’ betekent dit concreet dat naast de structurele deelfinanciering door de Bundesagentur für Arbeit, het UWV en het Openbaar Lichaam Eurode, de resterende kosten vanuit Zuid-Limburg worden betaald. Deze ontwikkeling kwam als geroepen, omdat de tot en met 2022 geldende financiering door de Provincie Limburg, definitief is gestopt. Kerkrade blijft onderdak bieden aan ‘Grensarbeid Kerkrade-Herzogenrath’.
Daarom heeft de gemeente een extra verantwoordelijkheid om er samen met de Nederlandse en Duitse partners voor te zorgen dat de dienstverlening van ‘Grensarbeid’ gewaarborgd blijft. Daarom heeft Kerkrade in de loop van 2023 een coördinator Grensarbeid’ ingesteld om ook voor de lange duur deze belangrijke grensoverschrijdende dienstverlening veilig te stellen. Zo blijft Kerkrade ook nauw betrokken bij de verdere ontwikkelingen in dit kader en meehelpen te groeien naar een ‘one-stop-shop’-dienstverlening in de Euregio Maas-Rijn. Zo kan men terecht bij één loket voor alle vragen en procedures als het gaat om o.a. grensoverschrijdend werken.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Functiemenging Vestigingen
CBS/BAG/LISA LISA
% Aantal per 1.000 inwoners 15 - 64 jaar
2022 2022
40,3 123,6
53,8 174,1
50,7 154,2
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
2018
2019
2020
2021
2022
Bedrijfsvestigingen (per 1 januari) Werkzame personen (per 1 januari)
Vestigingenregister Limburg Vestigingenregister Limburg
Aantal
2.918
2.998
3.098
3.218
3.428
Aantal
15.391
15.754
15.745
15.837
16.175
41
Werkgelegenheidsindex (arbeidsplaatsen vs. beroepsbevolking *) Vestigingen detailhandel (per 1 januari) Werkzame personen detailhandel (per 1 januari) Bezoekers GaiaZOO
Vestigingenregister Limburg / Etil
%
70
72
75
72
74
Vestigingenregister Limburg Vestigingenregister Limburg
Aantal
333
324
327
323
335
Aantal
2.099
2.137
2.250
2.000
2.104
GaiaZOO Kerkrade
450
510
310
300
465
Bezoekers Discovery Museum Bezoekers Roda JC wedstrijden competitie Bezoekers Rodahal
Discovery Museum
133
142
53
31
57
184
119
23
36
124
54
58
24
4
41
Bezoekers ZLSM
ZLSM
Aantal * 1.000 Aantal * 1.000 Aantal * 1.000 Aantal * 1.000 Aantal * 1.000 Bedrag * € 1.000
26
35
4
19
32
Roda JC Kerkrade Rodahal
Opbrengst BsGW 155 151 171 142 toeristenbelasting (op rekeningbasis) * Beroepsbevolking omvat alle personen van 15 tot 75 jaar excl. institutionele bevolking met (voornemen tot) betaald werk van minstens één uur.
42
233
4 Onderwijs
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het uitvoeren van gemeentelijke taken op het gebied van primair en voortgezet (speciaal)onderwijs. Naast de huisvesting van het onderwijs behoren daartoe ook het tegengaan van onderwijsachterstanden, het stimuleren van onderwijsdeelname om maatschappelijke uitval te voorkomen en het zo optimaal en breed mogelijk benutten en ontwikkelen van talenten van jongeren.
Relatie met paragrafen Niet van toepassing
Taakvelden 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
B. Speerpunten van beleid Verlenen van alle mogelijke steun aan volwaardig middelbaar onderwijs (Het Martin Buber)
Relatie met taakveld(en): 4.2 31 mei 2023 heeft de minister voor primair en voortgezet onderwijs besloten de openbare scholengemeenschap Het Martin Buber toe te laten. Inmiddels wordt hard gewerkt aan de voorbereidingen voor de start van de school in augustus 2024. Onderdeel hiervan is het uitwerken van het scholingsprogramma dat optimaal aansluit bij het uitgangspunt ‘Beleef wat je leert’ van het Martin Buber. De theorie wordt op school aangeboden en de praktijk (beleef wat je leert) gebeurt in ‘haltes’ die onder meer door maatschappelijke partners ter beschikking worden gesteld. Op deze manier ontstaat een uitdagend schoolprogramma dat jongeren moet aanspreken om deel uit te maken van de ‘Martin Buber community’ in Kerkrade. De huisvesting van de eigen school word
43
voorbereid via een tijdelijk gehuurde voorziening en tevens wordt gekeken naar permanente huisvesting, beide in het centrum van Kerkrade.
Stimuleren van bewegen en cultuur in het onderwijs
Relatie met taakveld(en): 4.2 Binnen het stimuleren van het verenigingsleven, ligt een extra accent op het laten bewegen/sporten van kinderen. Vie voorziet middels de pijler ‘gezonde jeugd’ in programma’s/activiteiten die hieraan bijdragen. Mede door de inzet van onze partners worden deze uitgevoerd. Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport & Cultuur blijven hier ook in 2024 een voorname rol in spelen voor de minima. In 2024 worden stappen gezet om een koppeling te maken tussen het onderwijs en de combinatiefunctionarissen Sport en Cultuur (zie ook taakveld 5.1).
44
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 4
REK.
Onderwijs
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2023
2024
2022
2025
2026
2027
LASTEN 4.2 Onderwijshuisvesting
2.874
4.190
2.952
3.432
3.406
3.364
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
3.147
3.694
1.598
1.598
1.598
1.598
TOTAAL LASTEN
6.021
7.885
4.550
5.029
5.004
4.962
459
436
117
117
117
117
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.955
2.267
316
316
316
316
TOTAAL BATEN
2.414
2.703
433
433
433
433
BATEN 4.2 Onderwijshuisvesting
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
V/U¹ E/M²
2023
2024
2025
2026
2023 2027
2027
I Reguliere investeringen u
e
0
2.000
0
0
0
2.000
4.2 Onderwijsvoorzieningen
v
e
400
200
200
200
200
1.200
4.2 IKC Droomhof
u
e
7.000
3.649
0
0
0
10.649
7.400
5.849
200
200
200
13.849
4.2 het Martin Buber II Overige investeringen
Totaal Programma 4
¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering. ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.
D. Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Financiële mutaties Exploitatie Buber additioneel De gemeente Kerkrade is verantwoordelijk voor de huisvesting van Het Martin Buber en ontvangt hiervoor middelen uit het gemeentefonds. De school wordt gefinancierd door het ministerie van OC&W. Het Martin Buber start de schoolactiviteiten in augustus 2024. Vanaf augustus 2023 zijn de voorbereidingen sterk geïntensiveerd. Waar voor augustus 2023 alleen de kwartiermakers voorbereidingen troffen, zijn vanaf die datum een achttal mensen bezig met het schrijven van het school- en lesprogramma. Het specifieke karakter van Het Martin Buber (‘beleven wat je leert’) vergt in de voorbereiding extra inspanningen omdat deze onderwijsbenadering nieuw is. Laaggeletterdheid Vanaf 2024 valt structureel € 45.000 vrij door regionale dekkingsmogelijkheden, dienstverlening blijft intact. Leerlingenvervoer Voor 2023 is een extra bedrag van € 100.000 opgenomen ter compensatie van hogere vervoerskosten.
45
Investeringen Bs Veldhof/IKC Droomhof (4.2) Er is in 2023 uitvoerig politiek stil gestaan bij de consequenties van de Oekraïne- en energiecrisis op de bouwkosten voor het nieuw te bouwen Integraal Kindcentrum Droomhof te Eygelshoven. Uiteindelijk bedragen de investeringskosten na aanbesteding en bezuinigingen hiervoor € 10,6 mln.
Overige vermeldenswaardige zaken Onderwijshuisvesting (4.2) Na vaststelling door de Raad van de update van het Integraal Huisvestingsplan primair onderwijs voor Kerkrade-Oost, wordt nu gestart met het hieruit voortvloeiende haalbaarheidsonderzoek naar een gezamenlijke huisvesting van Bs. St. Ursula en Bs De Diabolo. Het onderzoek richt zich allereerst op een locatiebepaling. Ook hierin zal HEVO de gemeente en Onderwijsstichting MOVARE begeleiden. Ondertussen loopt er binnen Onderwijsstichting MOVARE en de twee scholen een onderzoek naar de mate en vorm van samenwerking voor als deze in de toekomst onder één dak gaat plaatsvinden. In het kielzog van deze ontwikkeling wordt overeenkomstig het Integraal Huisvestingsplan ook een start gemaakt naar de mogelijkheden voor een nieuwe onderwijslocatie in Bleijerheide ter vervanging van de bestaande locaties van Obs De Schatkist en Bs Bleijerheide. De ontwikkeling van de bouw van het Integraal Kindcentrum Droomhof in Eygelshoven gaat een laatste fase in nu het oude schoolgebouw van Bs De Veldhof is gesloopt. De leerlingen zitten sinds mei 2023 op tijdelijke locaties en de bouw van het nieuwe Integrale Kindcentrum start in Oktober 2023. Oplevering van het nieuw te bouwen schoolgebouw staat vooralsnog gepland voor juli 2024.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Absoluut verzuim
DUO/Ingrado
2021
3
2,7
2
Relatief verzuim
DUO/Ingrado
2022
24
24
22
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
DUO/Ingrado
Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen %
2021
3,1
1,9
2
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
2018
2019
2020
2021
2022
Trajecten RMC: schoolverlaters zon-der startkwalificatie* (schooljaar eindigend in): - oude - nieuwe Wv. uitgeschreven als VSV-er Vrijstellingen wv. schoolbezoek buitenland (schooljaar eindigend in)
Bureau VSV
Aantal
303
227
294
327
464
Bureau VSV
Aantal
211 92 67
194 103 78
206 74 74
192 77 n/b
208 89 nnb
Bureau VSV
Aantal
146
152
154
155
122
130
132
133
46
schoolverzuim: - meldingen - leerlingen (schooljaar eindigend in) *** Onderzoeken absoluut schoolverzuim (schooljaar eindigend in) **** Maatregelen (schooljaar eindigend in) Thuiszitters (per 1 augustus) Deelname peuterspeelzaal
Bureau VSV
Aantal
Bureau VSV
Aantal
Bureau VSV
229 109
355 109
664 126
665 178
8
5
8
6
7
Aantal
3
5
3
-
1
Bureau VSV
Aantal
15
11
9
10
4
Kinderopvang Parkstad (KOP) Meander JGZ
% van 2 en 3-jarigen
63,9
58,3
45,3
53,1
Indicatie doelgroepAantal 191 171 74 110 peuter t.b.v. VVE door JGZ (bij 14 maanden consult) * Door de overstap naar een nieuw systeem zijn vanaf 2017 alle jongeren tussen 18 en 23 jaar die niet op school zitten en geen startkwalificatie hebben, geregistreerd incl. de groep kwetsbare jongeren (o.m. uit Praktijkonderwijs of VSO met uitstroomprofiel onderwijs of arbeid) die voorheen niet tot de doelgroep van het bureau VSV behoorden. ** voorlopig cijfer *** Het aantal meldingen en betrokken leerlingen met verzuim van minimaal 16 uren binnen 4 weken onder leerlingen tot 18 jaar. **** Het aantal leerplichtige jongeren dat bij geen enkele school staat ingeschreven.
47
5 Sport, cultuur en recreatie
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het programma is gericht op het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving. Daartoe behoort onder meer het ondersteunen en het stimuleren van vrijwilligersinitiatieven. De voorzieningenstructuur dient vraag-gestuurd en toegankelijk te zijn voor alle burgers. Daarnaast gaat het programma in op het bieden van gelegenheid aan, en stimuleren van, de bevolking om de vrije tijd te besteden door middel van bewegen, ontmoeten en culturele/educatieve activiteiten. Als laatste ziet dit programma op het beheer en onderhoud van openbaar groen, en op recreatie.
Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3).
Taakvelden 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7
Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht)recreatie
B. Speerpunten van beleid Waar mogelijk stimuleren van onze verenigingen Relatie met taakveld(en): 5.2, 5.3
48
Aangetoond is, dat lid zijn van en meedoen aan de activiteiten van een vereniging zowel de fysieke gezondheid als het mentale welbevinden van de inwoner bevorderd. Het op passende wijze ondersteunen en faciliteren van verenigingen en vrijwilligers op basis van geïnventariseerde behoeften vormt een belangrijk uitgangspunt van het collegeprogramma 2022-2026. Het verenigingsleven staat echter onder druk. Het wordt steeds moeilijker om leden en vrijwilligers te vinden en behouden. In samenwerking met onze combinatiefunctionarissen (waaronder onze lokale clubondersteuner), de Sportstichting Kerkrade en de Adviseur Lokale Sport worden de lokale sportverenigingen hierin ondersteund. Thema’s als toekomstbestendigheid, vrijwilligersmanagement, samenwerking, veilig sportklimaat, Team:Fit worden actief aangeboden middels diverse sportcafés en verenigingstrajecten. Daarnaast hebben de combinatiefunctionarissen een rol in het activeren van onze minder actieve inwoners. Waar mogelijk proberen ze hen door te verwijzen naar het reguliere sportaanbod, waaronder sportverenigingen. Indien fuseren een mogelijke optie is kunnen we verenigingen hierbij ook ondersteunen. Vanuit het Sportakkoord Kerkrade bouwen we in 2024 voort op ambities en doelen die met diverse partners zijn vastgesteld om samen de sport toekomstbestendig, leuk en toegankelijk te maken voor iedereen.
In 2024 zullen we sportbijeenkomsten organiseren om kennis en goede voorbeelden te delen en samenwerkingen tussen verschillende (sport)aanbieders verder te versterken.
Stimuleren van sporten door kinderen ('Ieder kind in beweging')
Relatie met taakveld(en): 5.1 Binnen het stimuleren van het verenigingsleven, ligt een extra accent op het laten bewegen en sporten van kinderen. Vie voorziet middels de pijler ‘gezonde jeugd’ in programma’s/activiteiten die hieraan bijdragen. Mede door de inzet van onze partners worden deze uitgevoerd. Onze combinatiefunctionarissen hebben een rol in het versterken van sport- en beweegaanbod op en rond de scholen, uitvoeren van naschools sportaanbod in de wijken en het organiseren van gratis sport- en beweegactiviteiten voor kinderen tijdens vakanties. Ook vanuit het Sportakkoord Kerkrade wordt ingezet op sportief opgroeien. Gemeente Kerkrade neemt sinds enkele jaren deel aan de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen. Vanaf 2023 is dit onderdeel van de Brede Specifieke Uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. In verband met het vigerende inkoop- en aanbestedingsbeleid vindt er in 2023/2024 een aanbestedingsprocedure plaats voor de aanbesteding van de combinatiefunctionaris sport (opdracht zal ingaan per juli 2024). Voor de combinatiefunctionaris cultuur zijn reeds structurele afspraken gemaakt met de VAP (voorheen VAZOM) en SMK. Daarnaast wordt in 2024 een combinatiefunctionaris bij de HuB aangesteld. Ook lopen er gesprekken met het onderwijs, om combinatiefunctionarissen aan te haken.
Het voornemen is om hier in 2024 verdere stappen in te gaan zetten.
Verankeren van het gedachtegoed van VIE in de wijken
Relatie met taakveld(en): 5.1 Waar binnen de pijlers gezonde Jeugd en Vitaal ouder worden met name wordt ingezet op het door ontwikkelen en verder implementeren van de bestaande programma’s, wordt in 2024 binnen de pijler Vitale Wijken gewerkt aan een aanpak waarin nóg meer de samenwerking en afstemming gezocht wordt tussen de verschillende stakeholders in de wijk. De bewoners zelf worden hierbij nadrukkelijk nog meer uitgedaagd hun inbreng te leveren. Evenals voor 2023 biedt ook voor 2024 de begroting helaas niet de ruimte om, zoals in 2021 en 2022, €500k extra vrij te maken voor Vie-experimenten en pilots. Met de reguliere €1,2mln/jaar zullen daarom binnen de bestaande programma’s keuzes gemaakt worden om hierop toch te kunnen blijven inzetten.
Intensiveren van de stimulerende en aanjagende rol van de gezamenlijke huisvesting en programmering HuB
Relatie met taakveld(en): 5.3 Door de grote stijging van de energielasten, personeelskosten en overige prijzen en de afname van het budget, is het een grote uitdaging om de huisvesting en programmering van de HuB. te intensiveren. De middelen die er zijn worden zo efficiënt mogelijk ingezet. Vanaf 2024 zal de HuB. wel gebruik maken van de “Brede Regeling Combinatiefunctionarissen”. Via deze regeling zal de HuB. een combinatiefunctionaris aanstellen, die zal functioneren als een verbindingsofficier. Hij of zij initieert en stimuleert niet alleen de samenwerking tussen de HuB. partners onderling, maar ook tussen de HuB. en verenigingen, scholen en het sociale domein.
49
Oog voor het materiële en immateriële erfgoed
Relatie met taakveld(en): 5.5 Archeologie Het archeologisch erfgoed betreft overblijfselen uit ons verleden. Van de allereerste sporen uit het Stenentijdperk, via de latere Romeinse samenleving, de Middeleeuwen tot aan de start van het industriële tijdperk toe. Het is een grotendeels ongeschreven verleden, bestaande uit afval, funderingsresten, grondsporen en vondsten en bijzondere schatten. Het streven om het publiek hier ook actief mee in aanraking te laten komen zetten wij ook in 2024 voort. Zo wordt de opwaardering van de informatievoorziening bij de romeinse villa Kaalheide, die al in 2023 is opgestart met de plaatsing van een nieuw informatiebord, in 2024 afgerond met het - alweer vijfde – infopunt in het kader van de Archeoroute Limburg. Door middel van augmented reality wordt ter plekke aan de bezoeker het verhaal van deze romeinse villa en haar bewoners verteld. Wij blijven zowel proactief als facilitair optreden bij het uitzetten van archeologische en cultuurhistorische routes in onze gemeente. Immaterieel erfgoed Het bewust zijn en bewust blijven van de eigen identiteit wordt met name door de instandhouding van de eigen taal, het bekend zijn met de historie van de eigen streek, en de beleving van de traditionele volkscultuur bevorderd. Wij blijven de inzet die op deze terreinen met veel enthousiasme wordt geuit, ondersteunen.
Zorgen voor levendigheid in de stad mede door voorzieningen gericht op het vertier van jeugd en jongeren
Relatie met taakveld(en): 5.1 Urban onderzoeksbureau LINES by CityLegends gaat samen met de Vie Innovatie Hub Parkstad en zes Parkstadgemeenten aan de slag met Urban Sports & Culture. Het urban domein wordt onderzocht met de ambitie om meer levendige gemeentes te realiseren met ruimte voor opkomende jeugdculturen. De Parkstadgemeenten richten zich met deze aanpak op de leefstijl van jongeren van 13 t/m 24 jaar. Met behulp van een ‘Urban Parkstad Scan’ worden de belangrijkste spelers in kaart gebracht en de behoeften opgehaald over thema’s zoals de infrastructuur, lopende activiteiten, events en hoe de communicatie verloopt binnen het domein urban, als ook richting publieke stakeholders. De gemeenten Heerlen, Kerkrade, Beekdaelen, Brunssum, Voerendaal en Simpelveld nemen hieraan deel. Aan het eind van 2023 moet de verkenning klaar zijn, zodat we inzicht hebben in de urban doelgroep. Vanaf 2024 gaan we deze kennis delen en benutten om betere ondersteuning te bieden, onze jeugd te versterken en gezamenlijk te bouwen aan een bloeiende Parkstad regio met een levendige urban sports en cultuurscene.
50
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 5
REK.
Sport, cultuur en recreatie
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2023
2024
2022
2025
2026
2027
LASTEN 5.1 Sportbeleid en activering
1.024
1.413
797
805
667
439
5.2 Sportaccommodaties
3.178
3.371
3.114
3.264
3.289
3.326
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
6.178
6.719
5.983
5.574
5.494
5.471
387
506
175
162
155
153
5.6 Media
1.188
1.540
1.155
1.155
1.155
1.155
5.7 Openbaar groen en recreatie
3.507
4.394
4.484
4.510
3.984
3.923
15.462
17.942
15.707
15.470
14.743
14.467
5.5 Cultureel erfgoed
TOTAAL LASTEN BATEN 5.1 Sportbeleid en activering
145
417
393
393
370
142
5.2 Sportaccommodaties
705
1.105
857
857
857
857
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
345
340
343
343
343
343
5.5 Cultureel erfgoed
10
1
1
1
1
1
5.6 Media
88
472
87
87
87
87
5.7 Openbaar groen en recreatie
TOTAAL BATEN
315
723
62
62
62
62
1.607
3.058
1.743
1.743
1.720
1.492
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
V/U¹ E/M²
2023
2024
2025
2026
2023 2027
2027
I Reguliere investeringen Sportaccommodaties
v
e
2.810
620
875
575
300
5.180
5.5
Rolduc "kanjermonument"
u
m
0
1.000
0
0
0
1.000
5.7
IBA Parkstadroute
u
m
60
0
0
0
0
60
5.7
Openbaar groen
v
m
5.2
Totaal Programma 5
440
500
500
500
500
2.440
3.310
2.120
1.375
1.075
800
8.680
¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering. ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.
D. Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Financiële mutaties Exploitatie Programma 5: Door prijsstijging van loon-, energie- en brandstofkosten is in programma Sport, cultuur en recreatie voor o.a. de producten openbaar groen, bosbeheer, onderhoud natuur, openlucht recreatie, bomenbeheer, speelvoorzieningen, detachering WSP, maaien openbaar groen en onderhoud buitensportaccommodaties rekening gehouden met indexering van de kosten. Voor de jaren 2023 en 2024 is hiervoor € 225.000 geraamd en vanaf 2025 is structureel € 113.000 begroot. Deze prijsstijgingen zijn door de gemeente
51
Kerkrade niet beïnvloedbaar. De geleverde diensten zijn noodzakelijk voor het dagelijks onderhoud van de openbare ruimte. Verkoop openbaar groen en onderhoud openbaar groen (5.7) Door de verkoop van een groter aantal stukken openbaar groen kan de begroting voor het jaar 2023 positief worden bijgesteld met € 350.000. Voor het jaar 2024 en 2025 is er jaarlijks € 450.000 beschikbaar om een extra impuls te geven aan het onderhoud en beheer van openbaar groen in de stad. Diverse welzijn posten (5.1 - 5.3) We worden geconfronteerd meteen veranderende financieringssystematiek o.a. inzake combinatiefunctionaris sport en cultuur vanuit het Rijk, de komende jaren wordt bezien hoe we de bestaande dienstverlening in tact kunnen houden. Daarbinnen kijken we naar een zo efficiënt mogelijke inzet van deze middelen en de reeds begrote middelen (via begroting 2023). Waarbij we gehouden blijven aan de verantwoordingseisen die het Rijk (SISA) stelt in dit kader. Sportfondsen (5.2) Sportfondsen Kerkrade B.V. is verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie van de binnensportaccommodaties in Kerkrade. Bij de verlening van de overeenkomst zijn afspraken gemaakt rondom de jaarlijkse indexatie van de huur en de exploitatiebijdrage. Dit is niet binnen het beschikbare budget op te vangen. Als de huur wordt geïndexeerd en een bijstelling van de hogere inkomsten zal plaatsvinden t.g.v.
de exploitatie, is dit maar voor een deel op te vangen. Het bedrag dat de gemeente int aan huur, is namelijk lager dan dat de gemeente dient te betalen aan exploitatiebijdrage. Het indexeren van beide bedragen betekent dan natuurlijk, dat het hogere bedrag, relatief sterker stijgt. Evenementen (5.3) Met ingang van 2024 worden o.a. het Tieëkezinge en de Eurode omloop financieel niet meer ondersteund. Verder wordt met ingang van 2024 de subsidiebijdrage aan muzikale en vocale verenigingen in dit verband afgebouwd overeenkomstig de regels van de Awb (75%-50%-25%-0). Energiekosten Cultuurcluster en schacht Nulland (5.3) In 2022 heeft de gemeente na een aanbesteding een nieuw energiecontract voor drie jaar afgesloten voor de gemeentelijke gebouwen en de straatverlichting. Voor het jaar 2023 is het verrekenbaar gebaseerd op de aanbesteding van 2022. Voor 2024 wordt een samengesteld gemiddelde aan de hand van maandelijkse klik momenten vastgesteld. Een eerste indicatie is dat de kosten in 2023 zullen stijgen met € 206.000. Voor de jaren 2024 en verder is rekening gehouden met een stijging van € 52.000. Deze prijsstijgingen zijn door de gemeente Kerkrade niet beïnvloedbaar. WMC (5.3) De raad neemt op 25 oktober 2023 een besluit over de gemeentelijke voorwaardelijke bijdrage aan het herstelplan WMC.
De aanbieding van deze begroting ligt vóór deze datum, de behandeling van deze begroting ligt ná deze datum. In deze begroting is volledigheidshalve geanticipeerd op deze bijdrage. De voorziening debiteuren wordt daartoe in 2023 opgehoogd met € 342.000. Als steeds aan de voorwaarden voldaan is zal ten laste van deze voorziening gefaseerd de lening WMC worden afgeboekt, te weten steeds 1/3e deel op 31 december 2023, 30 juni 2024 en 31 december 2024. Botanische tuin (5.7) De Botanische Tuin heeft de afgelopen jaren te maken met oplopende kosten onder andere op het gebied van personeelslasten voor de bestaande bezetting. De loonontwikkeling voor medewerkers van de Botanische Tuin is gelijk aan die voor gemeentelijk personeel. Voor deze meerkosten lukt het niet binnen de exploitatie van de tuin dekking te vinden. Ook heeft de tuin geen financiële reserves die aangesproken zouden kunnen worden. Vandaar dat vanaf 2023 de gemeentelijke exploitatiebijdrage structureel met € 50.000 zal worden verhoogd.
52
Investeringen Rolduc “kanjermonument” (5.5) Voor het kanjermonument Rolduc is voor het jaar 2023 € 1.000.000 begroot. Het masterplan vormt de basis van deze investering. Het masterplan wordt -op basis van de huidige inzichten eind 2023 opgeleverdDe investering kan hiermee doorgeschoven worden naar 2024. Sportaccommodaties (5.2) In maart 2023 heeft de raad ingestemd met de aanleg van een kunstgrasveld bij RKTSV en de vervanging van de verlichting door Led verlichting bij RKTSV, FC Kerkrade-West en TCK ’54. Hiervoor is bij het onderdeel buitensportaccommodaties het investeringsvolume voor de jaarschijf 2023 met € 315.000 verhoogd. Vanaf 2024 is voor kleine maatregelen aan buitensportaccommodaties structureel € 45.000 begroot. Na een inventarisatie en doorberekening van uit te voeren maatregelen ( renovatiekunstgrasvelden KVC Oranje, FC Kerkrade – West en Hac, alsmede vervanging verlichting door Led verlichting, renovatie tennisbanen TCK en TCLE, vervangen aanpassingen Cruijffcoart en groot onderhoud aan grasvelden is vanaf 2024 de volgende reeks opgenomen in het investeringsprogramma: 2024 2025 2026 2027
€ -
620.000 875.000 575.000 300.000
Overige vermeldenswaardige zaken Beheer buitensportaccommodaties (5.2) De gemeente voert het onderhoud uit aan de gemeentelijke buitensportaccommodaties. Voor het beheren van de buitensportaccommodaties is in de begroting van 2024 € 218.500 beschikbaar.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Niet sporters
GGD/CBS/RIVM
%
2020
64,4
49,2
53,5
2018
2019
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Deelname sport/actieve sporters - waarvan 1 of meer keren per week Sportverenigingen (per 1 januari) * - jeugd (<18 jaar) - volwassenen Verenigingen nietprofessionele kunstbeoefening (per 1 januari) * - jeugd (<18 jaar) - volwassenen Bibliotheek Kerkrade - volwassenen
Burgeronde rzoek
%
Welzijn
%
2020
2021
47
53
87
92
2022
28,8 9,7 Welzijn
%
1,8 3,6 Bibliotheek Kerkrade
3,7
53
4,4
4,3
3,7
34
- bezoekers
Cursisten Muziekschool / Vrije academie Parkstad - langlopend - kortlopend
SMK / VAP
% ≥ 18 jr. Aantal * 1.000 %
Aantal
176
225
106
73
158
3,0
4,0
4,0
4,1
4.4 **
1.457 369
1.591 253 38
1618 370
1.197 1.071
1.222 628
Tevreden over onderhoud Burgeronde % 48 groen rzoek Oppervlakte groen (dec.) Stedelijk m² per 112,0 82,3** 115,6 114,4 ** beheer inwoner * ** Oppervlakte stedelijk groen Stedelijk m² per 27,9 29,1** 29,3 28,9 (dec) ** beheer inwoner * * Op basis van de huidige subsidieverordening wordt het aantal leden van een vereniging één keer op de 4 jaar geteld; de percentages in 2012 waren voor de sportverenigingen bij de jeugdleden 34,5% en volwassen leden 10,5%. Bij de verenigingen op het gebied van niet-professionele kunstbeoefening was het percentage jeugdleden 6,9% in 2012. ** Na een volledige revisie van de registratie zijn de cijfers vóór 2019 niet meer vergelijkbaar. *** Voorlopige cijfers.
54
6 Sociaal domein
A. Algemeen Omschrijving van het programma De gemeente is ten aanzien van verschillende bevolkingsgroepen verantwoordelijk voor een aantal vormen van zorg binnen het brede sociale domein zoals inkomen, ondersteuning, maatschappelijke participatie, hulp en maatschappelijke voorzieningen. Kenmerken van de samenwerking in de sociale wijkteams zijn: vraaggericht en -gestuurd, integraal en proactief. Het motto is “doen”. In de beoordeling van de situaties wordt ten eerste uitgegaan van de eigen kracht van de cliënt, de leefeenheid, de straat, de buurt en de wijk, de zogenaamde zelfredzaamheid.
55
Burgers die vanwege hun inkomenssituatie tot de doelgroep behoren, ondersteunen in hun sociale, mentale en financiële weerbaarheid en activeren om (hernieuwd) deel te nemen aan de samenleving.
Relatie met paragrafen Niet van toepassing
Taakvelden 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 18-
B. Speerpunten van beleid Voortzetten van armoede-en schuldenbeleid met focus op kinderarmoede
Relatie met taakveld(en): 6.1. De werkingsduur van het in 2020 ingezette beleid voor Armoede en Schuldenaanpak zal in 2024 worden voorgezet in samenwerking met de in Kerkrade actieve organisaties op dit vlak. Kerkrade kent veel voorzieningen voor het bestrijden van kinderarmoede en zal dit nadrukkelijk blijven doen. Dit door gerichte samenwerking met Stichting Leergeld en het Jeugd (Sport & Cultuur)fonds. Om nog meer mensen met betalingsproblemen te bereiken wordt preventieve Vroegsignalering doorgezet. Dit gebeurt in samenwerking met de stichting Impuls en de Kredietbank Limburg. Samen met de bibliotheek, het onderwijs, Schuldhulpmaatje, Senioren en Clientenraad wordt continu aandacht gegeven aan preventie en minimaregelingen. Dit door gerichte informatie aan de kwetsbare doelgroepen zoals kinderen, ouderen en minima. Wederom brengen de huidige energieprijzen grote financiële risico’s met zich mee voor met name de kwetsbare inwoners. De in dit verband beschikbare rijksmiddelen voor compensatie en energiebesparende maatregelen (de resterende rijksmiddelen voor de energietoelage 2023 zijn nog niet toegekend) zullen dan ook in 2024 gericht hiervoor worden ingezet. Voor 2024 zijn vooralsnog geen rijksmiddelen hiervoor beschikbaar.
Onderhouden van de zorginfrastructuur
Relatie met taakveld(en): 6.72 en 6.82 Gezond en Actief Leven Akkoord & Integraal Zorg Akkoord: naar een gezond en actief leven in Kerkrade De zorginfrastructuur (manier waarop de zorg georganiseerd is) in Nederland, en daarmee ook in Kerkrade, komt onder druk te staan door stijgende kosten, personeelstekorten en een stijgende zorgvraag. Ook de drempel tot de zorg (a.g.v. de stijgende eigen bijdragen, dalende toeslagen) is gestegen voor met name voor mensen in kwetsbare situaties en met een laag inkomen. Dit zet de kwaliteit van zorg onder druk en kan gezondheidsachterstanden verder vergroten. We willen met elkaar toewerken naar een nieuwe zorginfrastructuur (slimmer met elkaar organiseren van zorg), waarbij mensen weer meer voor zichzelf en voor anderen gaan zorgen en alleen als dat niet genoeg is, een beroep doen op de zorg. Waarbij we ervoor zorgen dat kinderen gezond opgroeien en volwassenen gezond blijven. En waarbij we gezondheidsachterstanden verkleinen. Het doel is een gezonde generatie in 2040, met weerbare, gezonde inwoners die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving en een sterk sociaal netwerk van familie, vrienden en wijkbewoners.
Middels het Integraal Zorgakkoord (IZA, van eind 2022) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA, van begin 2023) verbindt gemeente Kerkrade zich aan deze doelen, die naadloos aansluiten op onze eigen gezondheidsprogramma’s Vie en Trendbreuk en versterken deze verder. Met verschillende partijen uit het sociaal en medisch domein (gemeente, buurtwerk, GGD, vrijwilligersorganisaties, huisartsen etc. in Kerkrade en samen met diverse zorgpartijen in Zuid-Limburg) willen we nog beter met elkaar samen werken 56
aan preventie en gezondheid in Kerkrade (vanuit het GALA) en aan goed toegankelijke en betaalbare zorg in Zuid-Limburg (vanuit het IZA). Vanuit het GALA starten we begin 2024 met de uitvoering van de acties uit het Plan van Aanpak GALA Kerkrade 2024-2026 op het gebied van: a. gezondheid en veerkracht, b. sport, bewegen en cultuur, c. sociale basis/netwerk en d. gezonde leefomgeving. Dit doen we in afstemming met onze gezondheidsprogramma’s Vie en Trendbreuk en onze Regiodeal Parkstad Limburg 2.0. Hierbij willen we nog sterker inzetten op een integrale aanpak en het nog sterker verbinden van beleid binnen en over domeinen heen. Waar van toepassing willen we doelgroepgericht en wijkgericht werken. En willen we onze inwoners, verenigingen, ondernemers en partners nauw betrekken, zodat we samen Kerkrade gezond en vitaal kunnen maken. Vanuit het IZA starten we begin 2024 met de uitvoering van het Regioplan Zuid-Limburg, wat eind 2023 op basis van het regiobeeld opgesteld is. Dit sluit aan op de 5 belangrijkste uitdagingen in onze regio ZuidLimburg: a. kloof tussen zorgvraag en zorgaanbod, b. gezondheidsachterstanden, c. grote verschillen tussen wijken, gemeenten, d. hoog zorggebruik en e. integrale domeinoverstijgende aanpak noodzakelijk.
Intensieve regionale samenwerking over domeinen heen is nodig om de gezondheidsachterstanden te verkleinen, knelpunten op te lossen en de zorg en ondersteuning in Zuid-Limburg (nog) slimmer met elkaar te organiseren. Belangrijk is dat we in onze aanpak in Kerkrade van 2024 (en verder), ons niet alleen richten op het verbeteren van leefstijl en gedrag, die vaak symptomen zijn van onderliggende maatschappelijke oorzaken. Maar dat we gezondheid uitdrukkelijk verbeteren vanuit de nauwe samenhang met wonen, werk, inkomen, onderwijs en leefomgeving. Mantelzorg Momenteel is ruim 26% van de inwoners van Kerkrade ouder dan 65 jaar. Het aantal inwoners van 65 jaar en ouder stijgt snel. Dat betekent dat de behoefte aan zorg toeneemt. Maar er werken steeds minder mensen in de zorg. Dat zorgt voor extra druk op mantelzorgers. Mantelzorgers zijn mensen die voor een naaste zorgen, zonder dat ze daarvoor betaald worden. Denk bijvoorbeeld aan een vrouw die voor haar moeder op leeftijd zorgt. Mantelzorgers zijn onmisbaar voor (kwetsbare) mensen die zo lang mogelijk zelfstandig willen blijven wonen. Dit zijn personen met lichamelijke en/of geestelijke beperkingen (waaronder ook ouderen). Daarom blijft het waarderen en ondersteunen van mantelzorgers en zorgvrijwilligers erg belangrijk.
De gemeente helpt met subsidie en een gezamenlijke website De gemeente geeft subsidie aan partijen die ondersteuning bieden aan mantelzorgers en zorgvrijwilligers (Steunpunt voor Mantelzorgers en Ruggesteun, SGL Buddyzorg en Levanto Vrijwilligers). Dit doen we samen met gemeenten in de regio. Daarnaast maken we het aanbod voor hulpvragers, mantelzorgers en zorgvrijwilligers beter toegankelijk door een gezamenlijke website. Ook dit doen we in samenwerking met de regio. Jonge mantelzorgers Bij mantelzorgers denken we vaak aan ouderen. Ongeveer 50% van de mantelzorgers is nu tussen 50 en 75 jaar en 10% is 75 jaar en ouder. Onze aandacht blijft ook uitgaan naar jonge mantelzorgers. Dit zijn jongeren tot 24 jaar die zorgen voor een ziek familielid en daardoor taken hebben die niet passen bij hun leeftijd en ontwikkeling. We bieden ondersteuning aan deze jongeren zodat ze tijdig hulp vragen en ook kunnen ontspannen. Ook organiseert de gemeente ieder jaar de Week van de Jonge Mantelzorger.
Blijven opkomen voor de zwaksten en meest kwetsbaren in onze lokale samenleving
Relatie met taakveld(en): 6.1 Inwoners, bedrijven, instellingen, overheid, verenigingen: samen maken zij vitale wijken waarin het vitaal ouder worden is. ‘Vitale wijken’, die aan alle generaties ruimte bieden om te kunnen leren, werken, wonen en (be)leven. ‘Vitale wijken’ waarbinnen burgers in staat worden gesteld de regie te voeren over hun leven. Om de regie te kunnen voeren over het eigen leven naar werk en ouderschap is een goede start van levensbelang. Een gezonde jeugd biedt het fundament voor een vitaal leven. Niet iedereen is in staat om dit op eigen kracht te doen. Wij blijven opkomen voor de zwaksten en meest kwetsbaren in onze lokale samenleving. Voor de meest kwetsbare inwoners geldt dat problemen veelal met elkaar verweven zijn en ook meerdere leefgebieden raken. Armoede- en schuldenproblematiek gaat vaak gepaard met problemen op het gebied van werk & opleiding,tijdsbesteding, huisvesting, huiselijke relaties, geestelijke gezondheid, lichamelijke gezondheid, middelengebruik, sociaal netwerk, maatschappelijke participatie en justitie. Juist voor deze doelgroep is het van belang dat we samen met onze partners het vangnet blijven bieden voor deze inwoners en blijven investeren in vaardigheden, zelfredzaamheid en mogelijkheden.
57
Toegankelijkheid In deze bestuursperiode maakt het college ook extra werk van toegankelijkheid. Dat geldt voor gebouwen maar ook voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Knelpunten worden in beeld gebracht en waar mogelijk aangepakt. De fysieke toegankelijkheid maakt onderdeel uit van de Kerkraadse Lokale Inclusie Agenda (2022 – 2024). Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen in 2024 In 2022 hebben de gemeenten in Parkstad de visie 'Samen Thuis 2023-2026' aangenomen, waarin diverse belangrijke punten zijn vastgelegd: • De vernieuwing van het aanbod voor Beschermd Wonen. • De instelling van één toegangspunt voor Beschermd Wonen, namelijk het Loket Opvang en Beschermd Wonen Parkstad (LOBW). • De onderlinge afspraken tussen gemeenten betreffende de decentrale uitvoering van Beschermd Wonen. Bij Beschermd Wonen streven we ernaar om de meest kwetsbare inwoners een veilig onderkomen en de benodigde begeleiding te bieden. Samen met de aanbieders van begeleiding stellen we kwaliteitsnormen op. Het is een gedeelde overtuiging dat iedereen die behoefte heeft aan hulp, deze ook moet krijgen. Aanbieders van Beschermd Wonen worden aangespoord om samen te werken, zodat alle cliënten op een adequate manier geholpen worden.