Begroting 2024 definitief
Tekst van het document
Inhoudsopgave
Aanbieding ................................................................................................................. 5 Samenvatting financiële mutaties ...........................................................................................................7 Beleidsbegroting ....................................................................................................................................9 Begroting in één oogopslag..................................................................................................................11
Programma's ............................................................................................................ 13 0 Bestuur en ondersteuning .................................................................................................................15 1 Veiligheid .........................................................................................................................................25 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ..........................................................................................................31 3 Economie .........................................................................................................................................36 4 Onderwijs.........................................................................................................................................43 5 Sport, cultuur en recreatie .................................................................................................................48 6 Sociaal domein .................................................................................................................................55 7 Volksgezondheid en milieu ..............................................................................................................67 8 Wonen, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
...................................................................73
Paragrafen ................................................................................................................ 81 §1. Lokale heffingen ............................................................................................................................82 §2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................................86 §3. Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................93 §4. Financiering (treasury) .................................................................................................................100 §5. Bedrijfsvoering.............................................................................................................................104 §6. Verbonden partijen ......................................................................................................................108 §7. Grondbeleid ................................................................................................................................131 §8. Wet open overheid ......................................................................................................................138
Financiële begroting ............................................................................................... 139 1. Overzicht van lasten en baten........................................................................................................141 2. Financiële positie ...........................................................................................................................161
Bijlagen .................................................................................................................. 167 Lijst van afkortingen ...........................................................................................................................168 Nadere toelichting reserves en voorzieningen....................................................................................170 Overige risico's ..................................................................................................................................172 Staat van Langlopende Leningen ........................................................................................................175
3
Aanbieding Geachte leden van de raad, Dit is alweer de tweede begroting in de bestuursperiode 2022-2026. Het uitgangspunt voor deze begroting is uiteraard in lijn met het coalitieakkoord en het collegeprogramma voor 2022-2026: ‘Samen verder bouwen aan een vitaal en uitdagend Kerkrade’. We leggen sterk de focus op de leefbaarheid in de wijken. Veel onderdelen uit deze begroting laten dan ook zien, dat we daar fors in investeren. Sterke schouders onder stijgende lasten In deze tijden van grote prijsstijgingen is het een flinke uitdaging om te blijven investeren in Kerkrade zonder dat dit extra lasten voor onze inwoners oplevert. We komen daar niet onderuit, maar hebben onze uiterste best gedaan om dit te beperken. Daarnaast ontzien we die mensen die het meest kwetsbaar zijn zoveel mogelijk. Kortom: als we er niet onderuit komen om de lasten te verzwaren, dan moeten de sterkste schouders de stijging zoveel mogelijk dragen. Dat ziet u ook terug in deze begroting. De gemeente en de inwoners: Samen plannen maken In 2024 willen we, gesterkt door een aantal onderzoeken naar burgerparticipatie, ervoor zorgen dat de Kerkradenaar nog meer kansen en mogelijkheden krijgt om van zich te laten horen. We leren van de lessen en de ervaringen van de leerperiode (2023) en waar nodig zullen we bijsturen. Kortom, in 2024 willen we het fundament afronden en daar verder op bouwen.
Het jaar van het onderwijs: een langgekoesterde droom wordt waar Kort voor de zomer sprongen we een gat in de lucht. We hoorden dat het Martin Buber in 2024 van start mag gaan. Daarmee keert na lange tijd volwaardig middelbaar onderwijs terug in Kerkrade. Dat is essentieel voor de leefbaarheid. Niet alleen brengt het reuring en verbetert het leefklimaat in onze stad; het maakt Kerkrade aantrekkelijk om te wonen en te werken. De vernieuwende vorm van onderwijs biedt volop kansen en mooie uitdagingen voor onze opgroeiende kinderen. Hoe mooi is het, om dat wat je leert, direct in de praktijk toe te kunnen passen? Ook voor het basisonderwijs wordt het een mooi jaar met de realisatie van het Integraal Kindcentrum Droomhof. Ondanks de stijgende kosten gaf de gemeenteraad een signaal van kracht af door juist nu onverminderd in hoge kwaliteit onderwijs te investeren. Want, alleen het beste is goed genoeg voor onze kinderen! In dat kader zal het u niet verbazen dat we er ook voor blijven zorgen dat ieder kind kan sporten en deelnemen aan cultuur. Kerkrade veiliger en vitaler In 2023 is het Integraal Veiligheidsplan vastgesteld. In 2024 werken we aan het opstellen en uitvoeren van concrete en effectieve acties uit dit plan. Het plan kent de volgende speerpunten: wijkgerichte aanpak, veiligheidsbeleving, aanpak drugsoverlast, aanpak woonoverlast en aanpak jeugdoverlast en -criminaliteit.
Dit doen we ook samen met andere gemeentes in het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad. Met verschillende programma’s, waaronder VIE, werken we voortdurend aan het vergroten van de vitaliteit van onze inwoners. Deze lijn trekken we ook door naar onze medewerkers. Om het beste resultaat voor onze inwoners te behalen willen we een goede en moderne werkgever zijn. Dat doen we door ook aan hun vitaliteit te werken. Een aantrekkelijke stad om te werken Met het programma Medland verankeren we de sector voor medische technologie nog sterker in Kerkrade. Tegelijkertijd betrekken we de sector ook bij het vinden van een baan voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het optimaal afstemmen van vraag en aanbod heeft onze volle aandacht. De voormalige Sancta Mariaschool wordt bij het Flexiforum getrokken. Daardoor spelen we in op de behoefte van verschillende ondernemers die om meer ruimte vragen. De plannen voor deze uitbreiding worden in 2024 verder uitgewerkt. Ook het terugdringen van leegstand in het centrum is een speerpunt. Wonen, openbare ruimte, mobiliteit en duurzaamheid We gaan door met het bouwen van kwalitatief goede woningen in een kwalitatief goede woonomgeving; zo geven we gestalte aan het Woonoffensief. Woningen die aansluiten bij de behoefte van woningzoekenden. Dat betekent voldoende aanbod van sociale woningen, maar ook voldoende aanbod in
5
andere segmenten. Woningen die voldoen aan de wooneisen van deze tijd: duurzaam, betaalbaar en levensloopbestendig in gevarieerde en veilige wijken met ruime aandacht voor een groene omgeving! Goede voorbeelden zijn het gebied van D’r Pool, en het project Kaalheide Bruist waarbij ook het aanbod aan zorgwoningen vergroot wordt. Ook zullen in 2024 de eerste nieuwe woningen in Rolduckerveld, bij Centro Meta en Vlinderheide opgeleverd worden. Het lijkt er sterk op dat natte periodes vaker voor zullen komen. De gevolgen voor de leefbaarheid zijn erg groot. Het terugdringen van wateroverlast blijft een belangrijk punt van aandacht. Bij een vitale stad met veerkrachtige wijken, hoort een vitale infrastructuur. In de komende vier jaar blijft de gemeente dan ook investeren in de kwaliteit van de openbare ruimte. Hiervoor worden structureel extra financiële middelen voorgesteld in de begroting 2024. Voorbeelden zijn extra investeringen in de kwaliteit van de Kerkraadse wegen, het vergroten van veiligheid voor fietsers, het verbeteren van de verbindingen met openbaar vervoer, het onderhoud van het openbaar groen, voorzieningen voor honden en het schoonhouden van de openbare ruimte. Knelpunten in de infrastructuur zullen waar mogelijk worden aangepakt. Hiermee vervolgt het college de koers die in de vorige bestuursperiode is ingeslagen.
Sociaal domein en gezondheid: we helpen en steunen De aanpak van (kinder)armoede heeft onze volle aandacht. Armoede wordt veelal doorgegeven en is vaak het gevolg van andere problemen zoals een gebrek aan zelfredzaamheid of laaggeletterdheid. Belangrijk is dat mensen worden geholpen, op weg naar een betere situatie. Eenzaamheid is voor veel mensen aan de orde van de dag. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat eenzaamheid iemands leven drastisch kan verkorten en dat ze in die kortere tijd vaker gezondheidsproblemen ervaren. Pak je dus eenzaamheid aan, dan pak je automatisch ook veel andere problemen aan. Sinds de invoer van de Wmo in 2015 ligt de focus op het zo lang mogelijk zelfstandig laten functioneren van mensen én het zorgen voor de juiste voorwaarden om dat ook te kunnen. Voor elke gemeente gaan de grootste uitgaven naar het sociaal domein. De kosten in de jeugdzorg blijven hoog. Kerkrade vormt op dat punt geen uitzondering. Al met al is het dus een permanente uitdaging om op zoek te gaan naar mogelijkheden om ervoor te zorgen dat de juiste zorg voor iedereen bereikbaar blijft. Programma’s zoals “VIE” helpen om mensen langer vitaal te houden en zo de druk op de zorg te verlagen. Een sluitende begroting, maar… Ook voor 2024 hebben we de begroting sluitend weten te maken. We verwachten dat we vanaf 2026 minder geld van het Rijk zullen krijgen.
Dat is jaren geleden al aangekondigd, maar telkens vooruitgeschoven. Je kunt als gemeente, zeker in een tijd van sterke prijsstijgingen, niet maar onbeperkt blijven snijden in de uitgaven. Op een gegeven moment is een punt bereikt waarop er ingeleverd moet worden op zaken die we met zijn allen als essentieel ervaren. Alle gemeenten worstelen hiermee. Voor het eerst hebben gemeenten dus ook toestemming gekregen van de toezichthouders en Vereniging van Nederlandse Gemeenten om een tekort te laten zien. Vandaar dat deze jaren “in de min” staan. De gedachte: als we telkens de begroting sluitend maken door steeds verder in de kosten te snijden, dan verhullen we eigenlijk het probleem. Gemeentes laten op deze manier dus aan het Rijk zien dat er een forse uitdaging is en het Rijk zal moeten helpen. Het college wenst echter wel op een situatie van beduidend minder rijksinkomsten te anticiperen. Met de sleutelwoorden ‘wendbaar en weerbaar’ heeft het college daarom de ambtelijke organisatie de opdracht gegeven om middels een ‘studiejaar’ voor de hele begroting inzichtelijk te maken welke beleidsmatige keuzes eventueel gemaakt zouden kúnnen worden en wat daar dan de consequenties van zouden zijn. Er worden dus nog geen besluiten genomen. Het betreft een ambtelijke inventarisatie. Dit studiejaar loopt tot en met januari 2025.
Tot het moment dat dit eventueel aan de orde is, stroomt er echter nog veel water door de Anstelerbeek en bouwen we samen verder aan een uitdagend en vitaal Kerkrade! Het college,
De secretaris,
dr. T.P. Dassen-Housen
R.M.J.S. Stijns
6
Samenvatting financiële mutaties
In de tabellen hieronder zijn de financiële mutaties van de exploitatie en het investeringsprogramma opgenomen. Bij de diverse programma's worden de mutaties toegelicht in onderdeel D (x € 1.000).
Exploitatie Progr.
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
0
1.362
3.705
-3.158
-3.158
Saldo november 2022 div.
Resultaatbestemmingen 2022 ten
neutraal
div. div.
Onttrekking/ terugstorting reserve
4.000 -1.000
633
-633
div. 0
Naar reserve exploitatie (weerbaar) Algemene uitkering
-158
-44 5.874
-1.914 7.118
3.742
4.661
0 0
Stadsregio Parkstad Limburg Steun Marokko- Libie
-74
-95
-115
-152
0 0
Leges burgerplein Verkiezingen
-68
-56 90
-40
-17
0 0
Gegevenshuis Erfpacht Brugmolenweg Opbrengst verkoop leegstaand
-24 32
-24 33
0 0
Reservering voor prijsstijgingen
Activerium
4.543 -31 -46 -26 -90 10
20
-9 31
280 -150
203
203
203
203
-1.110 -325
-1.180 -156
-1.275
-1.330
-1.350
0 0
CAO-consequenties Energie
0 0
Prijsstijgingen Verzekeringen
-100
-100 -109
-100 -154
-50 -102
-50 -128
0 0
Telefonie en automatisering ICT-samenwerking (PIT)
-34 -189
-65 -189
-50 -189
-25 -95
-25 -95
0 0
HRM, vitaliteit,bedrijfsvoering Kostenstijging pluspakket Rd4
-315
-200 -26
-200 -26
-50 -26
-50 -26
0 0
OZB BsGW
-50
175 -34
424 -91
631 -102
822 -130
0 0
Dividend Enexis/BNG Parkeerbelasting Kapitaallasten Bruis, Burgerplein,
690 -130
135
135
135
-130 -1 -351
-13 -351
-54 -351
-65 -351
0 1
Bijdrage Veiligheidsregio
8 -273
1 1
Straatcoaches GGD forensische geneeskunde
-13
-225 -13
-225 -13
-13
-13
1 2
Zorg-en Veiligheidshuis Energie
-44 -403
-69 -136
-69 -100
-69 -100
-69 -100
2 2
Prijsstijgingen Kostenstijging pluspakket Rd4
-200
-200 -49
-100 -49
-100 -49
-100 -49
2 2
Gladheidsbestrijding Onderhoud wegen/ verkeer/
-50 110
110
285
285
3 3
Markt Toeristenbelasting
-46 28
-71 28
-66 28
-66 28
-66 28
3 4
Diverse posten Pr. 3 Diverse posten Pr. 4
-56 -41
-26 -20
-20 -25
-11 -25
-11 -25
4 4
Laaggeletterdheid meerkosten IKC Droomhof
45
45
45
45 -150
7
4 4
Buber additioneel Leerlingenvervoer
-250 -100
-288 0
-405 0
-402 0
-399 0
5 5
Sportfondsen gymzalen Evenementen
-95 -78
-95 25
-95 35
-95 217
-95 272
5 5
Energie Prijsstijgingen
-206 -225
-52 -225
-225
-113
-113
5 5
Verkoop openbaar groen Voorziening oninbare debiteuren inz.
350 -342
5 5
Botanische tuin Openbare ruimte Kapitaallasten kunstgrasveld/
-50
-50 -450
-50 -450
-50
-50
-6 -200
-85 0
-341
-410
-464
187 -120
248 -120
220
160
-1.800 -1.865
-1.760 -1.362
-1.760 -2.262
-805 -1.107
-805 -1.107
-150
-300
-300
1.250 -300
1.250 -300
-36 -273
-235
44 -235
36 -235
34 -90
42 -93
46 -96
58 -99
5 6
Gemeenschapshuizen
6 6
Wmo Doorontwikkeling hulp bij
6 6
Jeugdzorg Minima/ schuldhulpverlening/
6 6
BUIG (extra uitstroom) Impuls
6 7
-36 -202
7 7
Diverse posten Pr. 6 GGD Bijdrage BsGW doorberekenen in Op peil brengen formatie afd M&B
8 8
Prijsstijgingen Leges
-24 600
-24 50
-10 55
-4 60
-4 65
0
0
0
-2.634
-1.822
Actueel begrotingssaldo
Investeringen bedragen * € 1.000
Progr. Omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
Verschuivingen en overhevelingen I Reguliere investeringen 0
Gebouwen
1.450
0 2
Hondenbeleid Verkeer en vervoer
100 -270
2 2
Wegen, straten en pleinen Civieltechnische kunstwerken
277 429
2 2
Openbare verlichting Versnellingsagenda Rijk div proj.
50 -400
400
2 3
Mobiliteitsplan Bereikbaarheid bedrijventerreinen
270 -600
600
4 5
Het Martin Buber Sportaccommodaties
315
2.000 575
5 7
Rolduc "kanjermonument" Klimaatadaptie
8 8
Herinrichten woonwagenplaatsen Transferium
-1.000 -56
830
530
255
500
500
500
1.000
100 -600
600
-3.649
3.649
527
500
II Overige investeringen 4
IKC Droomhof
7
Riolen
8
Beleidsbegroting
9
Begroting in één oogopslag
11
12
Programma's De Begroting 2024 bestaat uit 9 programma's (0 t/m 8), gebaseerd op de (hoofd)taakvelden volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Informatievoorschriften voor derden (IV3). De programma's in de begroting zijn: 0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. Per programma komen aan bod: Onderdeel A Een algemene omschrijving van het programma en uit welke taakvelden dit programma bestaat. Tevens wordt in voorkomende gevallen aangegeven met welke paragrafen er een relatie is. Onderdeel B Hier zijn opgenomen de speerpunten van beleid. Hierbij wordt aangesloten bij het collegeprogramma. De activiteiten en de voortgang daarvan worden aangegeven. In beginsel staan de speerpunten van beleid gedurende de bestuursperiode vast. Onderdeel C Hier wordt in tabelvorm meer inzicht gegeven in de financiën van het programma, zowel exploitatie als investeringen. Inzicht wordt gegeven op taakveld-niveau. Een analyse van de afwijkingen is opgenomen in het gedeelte ''Financiële begroting''. Voor een detailoverzicht op productenniveau van de kosten en baten van de Begroting 2024 en meerjarenraming wordt verwezen naar de bijlage "Productenbegroting".
Onderdeel D Een toelichting op de financiële mutaties, welke uit het overzicht "Samenvatting financiële mutaties" blijken, wordt hier gegeven. Daarnaast kunnen overige vermeldenswaardige zaken worden genoemd. Onderdeel E Dit onderdeel bevat de landelijk uniforme "basisset beleidsindicatoren". De meeste gegevens zijn van het CBS en landelijke databanken afkomstig en gemeenten nemen deze in hun begroting over. Meer uitleg over deze indicatoren is te vinden op de website "waarstaatjegemeente.nl". Daarnaast bevat dit onderdeel de eigen indicatoren.
13
Portefeuilleverdeling Hierna volgt de portefeuilleverdeling van het college van Burgemeester en Wethouders. Per onderdeel is aangegeven bij welk programma deze hoort. Petra Dassen-Housen Burgemeester Openbare orde en veiligheid (1) Rampenbestrijding (1) Coördinatie handhaving (1) Eurode en internationale zaken (0) Communicatie (0/3) DB Parkstad Limburg (0)
Tim Weijers Wethouder Ruimtelijke ordening (1/3/8) Wonen (8) Vastgoed (0/2/3/4/5/6/8) Ontwikkelingsbedrijf Kerkrade (8) Personeel & organisatie (0) Toerisme (3/5) Marketing en evenementen (3/5)
Jo Schlangen * Wethouder Onderwijs (4) Cultuur (5) Sport (5) Welzijn (5) Coördinatie VIE (5/8) Publiekszaken en dienstverlening (0) Informatisering en automatisering (0) Weekmarkten en kermissen (3) Wijkwethouder Oost (8)
Alexander Geers Wethouder Economische zaken (3/8) Verkeer en vervoer (0/2) Openbare ruimte (2/5) Centrummanagement (3) Wijkontwikkeling (6/8) Wijkwethouder Noord (8)
John Roland Wethouder Sociale zaken, ren werkgelegenheid (6) Euregionale Arbeidsmarkt (3) Maatschappelijke zorg (6) Burgerparticipatie (0) Wijkwethouder West (8)
René van Drunen Wethouder Jeugd-zorg en jeugdbeleid (4/6) Volksgezondheid (7) Milieu en afval (1/7) Duurzaamheid (7)
Jo Paas Wethouder Financiën (0) Wmo (6) Integraal Ouderenbeleid (6) * Vanaf medio september 2023 is deze portefeuille in afwachting van het herstel van wethouder Schlangen tijdelijk verdeeld naar de wethouders Van Drunen (onderwijs, welzijn, coördinatie VIE), Paas (cultuur, wijkwethouder Oost), Geers (sport), Weijers (publiekszaken en dienstverlening, informatiebeleid en automatisering), Roland (weekmarkten en kermissen), Roland en Paas (WMC)
14
0 Bestuur en ondersteuning
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het op een goede wijze uitvoering geven aan de bestuurlijke en ondersteunende taken van de gemeentelijke organisatie. Het programma is ondersteunend aan en richtinggevend voor de bestuurlijke ambities en doelstellingen in de andere programma’s.
Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragrafen Lokale heffingen (§1), Financiering (treasury) (§4) en Bedrijfsvoering (§5).
15
Taakvelden 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb) 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
B. Speerpunten van beleid Burgerparticipatie
Relatie met taakveld(en): 0.4 Het jaar 2023 is het studiejaar van burgerparticipatie waarin we de tijd en ruimte namen om te leren, (uit)proberen en evalueren. Hier borduren we voort op de gezette koers in 2022 waarin de gemeenteraad het visiedocument Burgerparticipatie Kerkrade heeft vastgesteld. Burgerparticipatie is idealiter een vanzelfsprekendheid voor de gemeente waarbij maatwerk altijd centraal staat. Deze borging zal niet van de een op de andere dag te bewerkstelligen zijn en daarom is een overgangsperiode in de vorm van een studiejaar van groot belang. Het eerste half jaar is hard gewerkt aan de vertaling van de visie naar een pragmatische uitwerking op meerdere fronten. Zo zijn de visie, beloftes en randvoorwaarden verankerd in de participatieverordening die in april, 2023 is aangenomen. Bovendien is er gewerkt aan het ontwikkelen van hulpmiddelen voor de ambtelijke organisatie met de participatieleidraad. Het tweede deel van 2023 richten we ons meer op de leefwereld en gaan we extern communiceren over zowel burgerparticipatie als overheidsparticipatie. Dat wil zeggen dat we actiever de gemeenschap gaan betrekken bij de pilotprojecten. Bovendien zal er een communicatiecampagne plaatsvinden over burgerinitiatieven waarbij we elke Kerkradenaar actief willen oproepen om mee te denken en mee te doen, ongeacht wie initiatiefnemer is.
Er is geconstateerd dat het geplande evaluatiemoment van Q4 in 2023 te vroeg komt om een duidelijk en complete evaluatie te geven van de doorontwikkeling van burgerparticipatie. Daarom zal dit moment in Q3 van 2024 gaan plaatsvinden. In 2024 willen we, gesterkt door een aantal onderzoeken naar burgerparticipatie in de gemeente Kerkrade, ervoor zorgen dat het de participatietrajecten nog optimaler verlopen. Daarbij is het betrekken van de gemeenschap een diepgewortelde vanzelfsprekendheid is voor de gemeente en eveneens een verrijkende kans voor de Kerkradenaar om zich te laten horen. Hier zullen de lessen en de ervaringen van het afgelopen jaar geëvalueerd worden. Kortom, in 2024 bouwen we door aan een sterke basis en verrijken we de uitvoering van burgerparticipatie.
Regionale en euregionale samenwerking
Relatie met taakveld(en): 0,1 Visie internationale samenwerking In 2020 heeft de gemeenteraad de Kadernota Euregionalisering 2020 "Kerkrade, de Limburgse poort naar Duitsland" goedgekeurd, waarmee de koers is uitgezet voor verdere Euregionalisering ('internationalisering') van Kerkrade. Euregionalisering heeft tot doel 'te behouden wat er is,' 'verder te ontwikkelen wat in gang is gezet,' en 'nieuwe, innovatieve initiatieven te ontplooien,' met als doel 'de nadruk op Duitsland te versterken.' De grensoverschrijdende samenwerking van Kerkrade in met name Duitsland, zal in 2024 verder worden uitgebreid. Het doel is om de pioniersrol die Kerkrade op dit gebied in de Euregio Maas-Rijn heeft, te
16
behouden en te versterken. De afgelopen jaren zijn door de coronapandemie een aantal geplande activiteiten niet doorgegaan. Hierdoor zijn (nieuwe) ontwikkelingen vrijwel tot stilstand gekomen. Ervaring leert dat nieuwe samenwerking met het buitenland het beste van start kan gaan in een persoonlijke sfeer. Als dat niet het geval is, is de kans op succes gering. In 2024 kunnen diverse zaken verder worden ontwikkeld. De eerste fase van Eurodemijl is afgerond, en zowel de brochure als de website zijn gereed, zowel in fysieke als digitale vorm. De informatieborden langs de Nieuwstraat moeten nog worden geplaatst, en dit zal in de loop van 2024 gebeuren. We hopen ook de frequentie van (werk)bezoeken aan het EBC, Eurode, het Grensinfopunt en 'Grensarbeid' te verhogen, zodat de voortrekkersrol in grensoverschrijdende samenwerking op lokaal niveau weer van betekenis is en als voorbeeld kan dienen voor anderen. Ook de 'Vriendschapsweide' naast het EBC, die zowel letterlijk als figuurlijk als een groeiproject is opgezet, zal in 2024 worden bezocht door basisschoolleerlingen, om ter plaatse kennis te maken met de natuur en de vele bijzonderheden die daarmee samenhangen. Ook de 'vaste' projecten, al dan niet in samenwerking met de Stichting Eurode 2000+, zullen in de loop van 2024 worden uitgevoerd (zoals Clean Up Day, Eurode Omloop, Eurode Schaaktoernooi, Rolstoelwandeldag, enz.).
Het 'Eurodemagazine' wordt steeds meer gezien als het vlaggenschip van lokale grensoverschrijdende samenwerking in al zijn facetten. Hopelijk zal 2024 hierin geen verandering brengen. Momenteel wordt het Eurode-Magazine alleen nog huis-aan-huis verspreid in Herzogenrath en omgeving. Als het de Aachener Zeitungsverlag lukt om het Eurode-Magazine ook in Kerkrade en omgeving te verspreiden, dan kan dit tijdschrift een grensoverschrijdend succes worden. Tenslotte zal ook de informatie-uitwisseling tussen de gemeente Kerkrade en de Stadt Herzogenrath worden voortgezet. Vanuit het Eurode burgemeestersspreekuur komen zaken aan de orde die uiteindelijk snel kunnen worden opgepakt. Ook het overleg tussen Openbare Orde en de Politie zal in 2024 doorgaan, waarbij het Eurode Business Center zoveel mogelijk als uitvalsbasis zal dienen. Waar Euregionalisering zich richt op structurele grensoverschrijdende samenwerking, betreffen de verdere ontwikkelingen met betrekking tot het Grensinfopunt 'Aken-Eurode' (GIP) en 'Grensarbeid KerkradeHerzogenrath' (voorheen SGA; Service Grensoverschrijdende Arbeidsbemiddeling). De verduurzaming van de dienstverlening van GIP en Grensarbeid zal in 2024 doorgaan dankzij de steun van de drie grote gemeenten in Zuid-Limburg: Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen.
Deze gemeenten garanderen brede, grensoverschrijdende dienstverlening ten behoeve van de Euregionale arbeidsmarkt. Dit omvat niet alleen diensten door de grensinfopunten en de locaties voor 'Grensarbeid' in Kerkrade en Maastricht, maar ook diensten door het Expatcenter Maastricht en de Talencoalition vanuit Maastricht. De dienstverlening in het Eurode Business Center volgt het one-stop-shop principe. Samenwerking met 'Maastricht' staat hoog op de agenda om maximaal voordeel te halen uit schaalvergroting.
17
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 0
Bestuur en ondersteuning
REK.
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2023
2024
2022
2025
2026
2027
LASTEN 0.1 Bestuur
3.427
3.903
3.322
3.360
3.396
3.433
0.2 Burgerzaken
1.503
1.542
1.649
1.577
1.727
1.727
0.3 Beheer ov. gebouwen en gronden
216
880
89
89
89
88
0.5 Treasury
246
270
275
161
61
-8
0.61 OZB woningen
0
0
0
0
0
0
0.62 OZB niet-woningen
0
0
0
0
0
0
0.63 Parkeerbelasting
39
39
39
39
39
39
0.64 Belastingen overig
802
1.086
1.010
1.037
1.055
1.070
0
0
0
0
0
0
6.233
7.719
6.382
6.262
6.365
6.348
0.1 Bestuur
462
7
7
7
7
7
0.2 Burgerzaken
584
420
816
840
931
954
0.3 Beheer ov. gebouwen en gronden
120
410
164
175
176
177
0.5 Treasury
351
156
131
97
97
97
0.61 OZB woningen
8.062
7.885
8.000
8.114
8.224
8.340
0.62 OZB niet-woningen
6.247
5.971
6.046
6.141
6.238
6.313
0.63 Parkeerbelasting
417
497
497
627
627
627
0.64 Belastingen overig
441
511
226
226
226
226
0.7 Alg. uitk. e ov. uitk. gem.fonds
132.489
131.033
138.442
142.307
134.746
137.892
TOTAAL BATEN
149.173 146.889 154.327 158.534 151.272 154.633
0.7 Alg. uitk. e ov. uitk. gem.fonds
TOTAAL LASTEN BATEN
DIVERSE LASTEN 0.4 Overhead
26.796
31.252
32.011
33.533
34.654
36.099
0.8 Overige baten en lasten
111
323
1.797
3.266
4.462
4.966
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
-57
14
14
14
14
14
26.850
31.589
33.822
36.813
39.130
41.079
792
274
126
74
74
74
1.076
1.502
857
992
992
992
0
0
0
0
0
0
1.868
1.777
983
1.066
1.066
1.066
0.10 Vermeerderingen
16.834
12.222
3.481
5.984
3.234
3.234
0.10 Verminderingen
13.611
28.512
4.603
3.237
2.957
2.618
SALDO MUTATIES RESERVES
-3.223
16.289
1.122
-2.747
-277
-616
0.11 RESULTAAT
6.516
0
0
0
-2.634
-1.822
TOTAAL DIVERSE LASTEN DIVERSE BATEN 0.4 Overhead 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
TOTAAL DIVERSE BATEN RESERVES
18
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
V/U¹ E/M²
2023
2024
2025
2026
2023 2027
2027
I Reguliere investeringen 0.4
ICT investeringen
v
e
0.4
Diverse transportmiddelen
v
e
174
174
174
174
174
870
0.4
Gemeentelijke gebouwen
v
e
2.870
1.050
1.050
1.050
1.050
7.070
0.6
Hondenbeleid
u
e
100
0
0
0
0
100
0.8
Onvermijdbaar
v
e/m
32
58
58
58
58
264
3.645
1.580
1.609
1.609
1.609
10.052
Totaal Programma 0
469
298
327
¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering. ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.
19
327
327
1.748
D. Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Financiële mutaties Exploitatie Reserve exploitatie Bij aanvang van het begrotingstraject was nog niet duidelijk of het overschot aan rijksmiddelen Oekraine in 2023 zou worden verwerkt. Op het laatste moment zijn deze middelen in de jaarrekening 2022 verantwoord en toegevoegd aan de reserve exploitatie. Om huidige en toekomstige prijsstijgingen op te kunnen vangen wordt € 1.000.000 in de reserve reeds bestemde middelen gestort. Uit oogpunt van weerbaarheid zijn de overschotten van 2023, 2024 en 2025 toegevoegd aan de reserve exploitatie. Stadsregio Parkstad Limburg (0.1) In de raadsvergadering van 31 mei 2023 is een neutrale zienswijze door de raad gegeven op de ontwerpbegroting 2024 en meerjarenraming van Parkstad. Daarna hebben het DB en het AB van de Stadsregio deze ongewijzigd vastgesteld. Dit leidt tot een stijging van de bijdragen. Voor Kerkrade is dit in 2023 € 31.000, 2024 € 74.000, 2025 € 95.000, 2026 € 115.000 en 2027 € 152.000, inclusief het onderdeel regionale initiatieven (VVV, bedrijventerreinmanagement, routebureau, etc). Bijdrage hulpverlening Marokko en Libië De raad heeft op 4 oktober 2023 een motie aangenomen over een bijdrage aan deze hulpverlening. Het college voert deze motie uit. Met het hiermee gemoeide bedrag van € 46.000 is rekening gehouden in deze begroting.
Gegevenshuis (0.2) Door indexering stijgen de kosten van het Gegevenshuis met € 9.000 in 2025 naar € 24.000 in 2027. Door prijsstijging van loonkosten en energie- en brandstofkosten is er in programma Bestuur en ondersteuning voor o.a. de producten bedrijfsvoertuigen, magazijn, onderhoud hondenuitlaatplaatsen / depo-dogbakken rekening gehouden met indexering van de kosten door leveranciers en fabrikanten. Voor de jaren 2023 en 2024 is hiervoor € 100.000 per jaar geraamd en vanaf 2025 is er structureel € 50.000 begroot. Burgerzaken (0.2) Door de reisdocumentenpiek en indexatie van de legeskosten worden meer leges voor de reisproducten geïnd en nemen de baten toe. Doordat van ieder product een bijdrage aan het Rijk moet worden afgedragen en deze ook door het Rijk geïndexeerd worden, worden ook de legeskosten geïndexeerd. Doordat wij met digitale aanvragen (zoals uittreksels) minder kosten maken worden deze minder verhoogd dan de aanvragen aan de balie. Hierdoor hopen wij ook dat meer mensen die dat kunnen hun diensten digitaal aanvragen zodat wij ruimte over houden voor de persoonlijke dienstverlening aan diegene die dat nodig heeft. Om de piek aan te kunnen wordt de capaciteit aan klantadviseurs vergroot en worden meer productiekosten gemaakt. Hierdoor stijgen de lasten.
Verkiezingen In de gemeentelijke begroting is voor 2023 geen rekening gehouden met de vervoegde verkiezingen Tweede Kamer 2023. Het Ministerie heeft aangegeven dat er geen aanvullende vergoeding gaat komen. In het jaar 2025 zijn er volgens de bijgestelde planning geen verkiezingen en dan kunnen deze gelden verdisconteerd worden met de extra gemaakte kosten van 2023. Ten opzichte van het beschikbare budget ontstaat in 2023 een tekort van circa € 90.000. Dit wordt opgevangen door de inzet van de reserve exploitatie in 2023 (reserve -/- 90k) en terugstorting in 2025 vanuit verkiezingsbudget 2025 (reserve +90k). Per saldo is dit voor de reserve neutraal. Erfpacht Brugmolenweg (0.3) Door een aanpassing/verlenging van de erfpachtovereenkomst stijgen de inkomsten vanaf 2023 met € 10.000 tot € 33.000 in 2027.
20
Opbrengst verkoop leegstaand gebouw (0.3) Conform de verkoopprocedure is sporthal Kerkrade-West vervreemd waardoor de begroting voor 2023 positief kan worden bijgesteld met € 280.000. Energiekosten vastgoed (0.4) In 2022 heeft de gemeente na een aanbesteding een nieuw energiecontract voor drie jaar afgesloten voor de gemeentelijke gebouwen en de straatverlichting. Voor het jaar 2023 is het verrekenbaar gebaseerd op de aanbesteding van 2022. Voor 2024 wordt een samengesteld gemiddelde aan de hand van maandelijkse klik momenten vastgesteld. Een eerste indicatie is dat de kosten in 2023 zullen stijgen met € 325.000. Voor de jaren 2024 en verder is rekening gehouden met een stijging van € 156.000. Deze prijsstijgingen zijn door de gemeente Kerkrade niet beïnvloedbaar. Activerium (0.4) Voor de jaarschijf 2023 is € 150.000 extra nodig t.b.v.de huurpenningen voor de huisvesting van ambtenaren in het Activerium. Vanaf 2024 kunnen de structureel geraamde onderhoudskosten ad € 203.000 vrijvallen ten gunste van de meerjarenbegroting. ICT Samenwerking Parkstad-IT (0.4) De stijging van € 189.000 is het gevolg van formatie-uitbreiding en dat betekent dus een groei in accounts (van 525 in 2022 naar 585 begin 2023) en mobiele devices.
Daarnaast bestaat een groot deel uit de CAO verhoging voor 2023, hogere overhead (gas, water, energie etc.), verhoging van de rente op kapitaallasten (van 1 naar 1,25 %) en daarnaast uitbreiding in formatie bij Parkstad-IT (financieel controller), de afname van de dienst printservices en verder extra investeringen in security maatregelen. Aangezien er in 2024 weer een nieuwe CAO volgt en onze formatie nog verder groeit, valt een hogere stijging dan de reeds aangekondigde € 189.000 niet uit te sluiten. Resultaatbestemmingen (diverse taakvelden) Bij het vaststellen van de jaarrekening 2022 is de raad akkoord gegaan met resultaatbestemmingen ten gunste van 2023 (zie pagina 11 van de jaarrekening). Het betreft bijvoorbeeld het woonoffensief, doorontwikkeling bedrijfsvoering, aanvullen reserve grondexploitatie i.v.m.. Rolduckerveld,, inhuur i.v.m. vergunningen. Deze worden verwerkt in de betreffende budgetten 2023. Algemene uitkering (0.7 en diverse taakvelden) De uitkomsten van de circulaires zijn verwerkt in het begrotingssaldo. In de infobrieven naar aanleiding van de circulaires van december 2022, mei/juni 2023 heeft de raad hierover kunnen lezen. Hieronder is een korte samenvatting opgenomen (alle bedragen x € 1.000). Algemene dienst Decembercirculaire 2022 afwikkeling oude jaren)
2023 (incl.
2024
2025
2026
2027
375
237
247
186
-47
Meicirculaire 2023
2.841
4.238
5.915
2.842
1.996
Septembercirculaire 2023*
1.327
1.399
956
714
2.712
TOTAAL
4.543
5.874
7.118
3.742
4.661
* Incl. verwacht resultaat oude jaren
Pluspakket Rd4 (0.4) De kosten van het Rd4 pluspakket nemen i.v.m. prijsstijgingen vanaf 2024 structureel toe met € 75.000. Voor programma 0 inhuur voertuigen bedraagt dat € 26.000 en voor programma 2 inhuur veegmachine en stortkosten € 49.000. Deze prijsstijgingen zijn door de gemeente Kerkrade niet beïnvloedbaar. De geleverde diensten zijn absoluut noodzakelijk voor de reiniging van de openbare ruimte. Loonsom Door de cao Gemeenten 2023 zijn de salarissen veel harder gestegen dan eerder was begroot. Om de toegenomen taken te blijven uitvoeren, wordt het personeelsbestand op onderdelen uitgebreid.
21
HRM, vitaliteit, bedrijfsvoering Investeren in de ontwikkeling, opleiding en vitaliteit van medewerkers en leidinggevenden is noodzakelijk om onze taken uit te kunnen voeren. Automatisering (0.4) In de oorspronkelijke raming is gerekend met een jaarlijkse indexering van 2,5% ten opzichte van het voorgaande jaar. In de praktijk blijkt uit de facturen die nu binnenkomen dat de grotere leveranciers tussen de 8-14 % indexering hebben toegepast. Vanaf 2024 is nog een kleine toename aan kosten verwacht vanwege een aantal cloud migraties. Telefonie Op dit moment hebben we een telefoniebudget dat voorziet in onze basisbehoeften. Om onze communicatie-infrastructuur toekomstbestendig te maken en de klanttevredenheid te verbeteren, wordt het telefoniebudget verhoogd met € 15.000 Verzekeringen Wereldwijd hebben verzekeraars door allerlei omstandigheden te maken gehad met veel schades. De omvang van de vergoede schade leidt tot een fikse stijging van de premies van verzekeringen welke wij ten behoeve van een reeks van risico’s hebben afgesloten (onder meer opstal/brandverzekering, WAverzekering). Op basis van de reeds afgesloten overeenkomsten en nog af te sluiten overeenkomsten verwachten wij vanaf 2024 hogere premies van in totaal € 109.000. OZB (0.6) De OZB wordt vanaf 2024 met 1,5% verhoogd.
Dit betekent een extra opbrengst oplopend van € 175.000 in 2024 naar € 700.000 in 2027 Daarnaast stijgt de opbrengst door areaaluitbreiding en de hogere bijdrage aan de BsGW, die in de tarieven wordt verdisconteerd. BsGW (0.6, 7.2, 7.3) In de raadsvergadering van 31 mei 2023 is een neutrale zienswijze door de Raad gegeven op de 1e begrotingswijziging 2023 en ontwerpbegroting 2024 en meerjarenraming van de BsGW. Daarna hebben het DB en (de meerderheid van) het AB van de BsGW de begroting ongewijzigd vastgesteld. Dit leidt tot een stijging van de bijdragen. Voor Kerkrade is dit in 2023 € 50.000, 2024 € 73.000, 2025 € 91.000, 2026 € 102.000 en 2027 € 130.000 Parkeerbelasting (0.63) Het betaald parkeren in parkeergarage Vie wordt in 2023 – op basis van de huidige inzichten – niet in gebruik genomen en er worden hier dus ook geen inkomsten gegenereerd. Hierdoor is er een onvolledig beeld op de opbrengsten van het betaald parkeren, mede ook omdat het parkeerterrein Atrium reeds enige jaren zijn onttrokken. De parkeerinkomsten blijven in 2023 en 2024 naar verwachting met € 130.000 achter. Na het in bedrijf nemen van de parkeergarage Vie zal er in 2024 een beter beeld komen. De te verwachten parkeerinkomsten in 2024 en verder zullen in het studiejaar nader onderbouwd worden. De resultaten hiervan zullen worden betrokken bij de begroting 2025 c.q. bijstelling van de jaarschijf 2024.
Dividend Enexis / BNG bank (0.8) De gemeente ontvangt dividendinkomsten van Enexis en de BNG Bank. Dividend is de uitkering van (een deel van) de winst aan de aandeelhouders. De inschatting is, dat het dividend in 2025 e.v. toeneemt met € 135.000 op jaarbasis. Kapitaallasten investeringen (0.8) Wij zien al langer een gestaag oplopende rente. Wij hielden dan ook al rekening met een rente die jaarlijks licht opliep (zie ook de toelichting bij het weerstandsvermogen: overige risico's). in 2023 hebben wij hier nog op geanticipeerd en is er nog tweemaal een gunstige langlopende lening aangetrokken die naar verwachting de financieringsbehoefte voor dit jaar nog dekt. De rente blijft echter stijgen. Voor de nieuwe aan te trekken leningen zal dan ook naar verwachting meer rente moeten worden betaald. Daarnaast worden er extra investeringen voorgesteld. Meer informatie hierover staat in het onderdeel Samenvatting financiële mutaties: investeringen.
22
In totaal is sprake van nadelen voor het begrotingssaldo, namelijk € 124.000 in 2024, € 509.000 in 2025, € 616.000 in 2026, en € 828.000 in 2027.
Investeringen Gemeentelijke gebouwen (0.4) Voor het onderhouden van strategische gebouwen is in het investeringsprogramma voor 2023 € 1.420.000 beschikbaar. Voor het jaar 2023 is het bedrag met € 200.000 verhoogd naar € 1.620.000 voor het aanbrengen van energiebesparende maatregelen aan gemeentelijke gebouwen (o.a. Ledverlichting Stadskantoor, Raadhuis en Hammolenweg). Hondenbeleid (0.64) Voor de realisatie van het hondenbeleid is in het investeringsprogramma voor de jaarschijf 2023 € 100.000 begroot.
Overige vermeldenswaardige zaken Algemene dekkingsmiddelen (incl. onvoorzien) (diverse taakvelden pr. 0) De algemene dekkingsmiddelen zijn die inkomsten die geen specifiek bestedingsdoel kennen. De belangrijkste daarvan zijn de uitkering uit het Gemeentefonds en de opbrengst onroerendezaakbelastingen (OZB). Daarnaast zijn er nog een aantal kleinere opbrengsten zonder specifiek bestedingsdoel. Conform artikel 8, lid 5 van het BBV bevat de programmabegroting het overzicht algemene dekkingsmiddelen. Dit overzicht geeft ten minste weer: • de lokale heffingen (waarvan de bestedingen niet gebonden zijn) de algemene uitkering, • het dividend, • het saldo van de financieringsfunctie, en • de overige algemene dekkingsmiddelen, t.w. de onttrekkingen aan en stortingen in de reserves. In het overzicht hieronder zijn per post de saldi aangegeven van baten (positief) en lasten (negatief). Bedrag * € 1.000
2024
Omschrijving
2025
2026
2027
Lokale heffingen (0)
15.225
15.582
15.835
16.049
Algemene uitkering (0.7)
138.442
142.307
134.746
137.892
Dividend (0.8 / 7.3) Saldo van de financieringsfunctie (0.5)
765
900
900
900
42
8
8
9
Overige / mutatie reserves (0.10)
1.122
-2.747
-277
-616
155.596
156.050
151.212
154.234
TOTAAL
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Formatie
Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen begroting Eigen begroting
FTE per 1.000 inwoners FTE per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % loonsom + inhuur externen % Totale lasten
2024
10,2
n/b
n/b
2024
10,2
n/b
n/b
2024
1.125
n/b
n/b
2024
6,82%
n/b
n/b
2024
15,53%
n/b
n/b
Bezetting Apparaatkosten Externe inhuur Overhead
Eigen begroting
23
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
2018
2019
2020
2021
2022
Waardering Burgeronderzoek Rapport6,7 * gemeentelijke cijfer dienstverlening (0 - 10) Digitale producten/ Burgerplein Aantal 15 15 22 23 25 aanvraagformulieren voor de klant beschikbaar Contacten aan de Burgerplein Aantal 31.117 25.536 16.528 11.154 9.564 balie tijdens openingsuren Afgehandelde Bezwaarschriften- / Aantal bezwaarschriften: klachtencommissie - beslissingen 151 195 156 135 115 - ingetrokken 70 72 77 62 68 Personeel gemeente POI % (31 dec.): - jonger dan 35 jaar 11 11 13 18 18 - 55 jaar en ouder 41 44 41 40 40 Deeltijdfactor POI 1 0,94 0,93 0,91 0,93 0,94 (gemiddeld fte per medewerker, 31 dec.) Personeel gemeente: POI % - instroom 4,7 8,0 12,0 12,1 16,2 - uitstroom 5,2 6,0 7,4 9,7 11,3 *In 2021 is het dienstverleningsonderzoek niet uitgevoerd i.v.m. de Coronapandemie. In 2023 wordt dit dienstverleningsonderzoek wel weer uitgevoerd (planning: november/december 2023).
24
1 Veiligheid
A. Algemeen Omschrijving van het programma Veiligheid is een basisvoorwaarde voor een aantrekkelijk en leefbaar Kerkrade. Kerkrade moet niet alleen veilig zijn, mensen moeten zich ook veilig, welkom en vrij voelen. Door gezamenlijke inspanning en integrale samenwerking zorgen we voor een leefbaar en veilig Kerkrade, waarbij overlast en criminaliteit zo veel mogelijk wordt voorkomen.
Relatie met paragrafen Niet van toepassing
Taakvelden 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid
B. Speerpunten van beleid Verhogen van het veiligheidsgevoel en beperken woon- en drugsoverlast
Relatie met taakveld(en): 1.1, 1.2 In 2023 is het Integraal Veiligheidsplan 2023- 2026 (IVP) vastgesteld. Daarin is het volgende opgenomen. Om weloverwogen keuzes te kunnen maken in de uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan is het van belang dat we zeker weten welke acties en interventies nodig zijn om dat te doen dat er ook toe doet. Met andere woorden, draagt het bij aan de gestelde ambitie? In 2023 zijn we gestart met het onderzoek. Concreet zal deze onderzoeksperiode lopen van het vierde kwartaal 2023 tot en met het eerste kwartaal van 2024. Waarbij de uitkomsten gebruikt zullen worden voor een integrale heroverweging van onze werkwijze voor 2024 en verder. Samenwerking met onze veiligheidspartners (preventief en repressief), staat hierbij voorop.
25
Gezien de grote uitdagingen waarvoor de gemeente en betrokken veiligheidspartners, zoals de politie, staan is het noodzakelijk om weloverwogen keuzes te maken. Prioriteiten stellen is nodig, omdat er altijd meer vraagstukken zijn dan beschikbare capaciteit. 2024 zal naast onderzoek en doorontwikkeling ook in het teken staan van realistische en uitvoerbare acties en interventies. Hierbij dient wel opgemerkt te worden dat we er niet alleen voor aan staan. Een integrale aanpak en commitment van de betrokken veiligheidspartners zijn hierbij nodig, waarbij de focus met name zal liggen op: Wijkgerichte aanpak Een andere manier om maatwerk te kunnen leveren bij een complex probleem is door middel van wijkgericht werken. Wijkgericht werken is een integrale aanpak die zich richt op het verbeteren van de directe leefomgeving in een bepaalde wijk of buurt in samenwerking met bewoners en ketenpartners. Kerkrade kent wijken en buurten met elk haar eigen kansen en uitdagingen. Een aanpak op maat doet recht aan de verschillen tussen wijken, buurten en aan de verschillen in zorgen en problemen die de bewoners van Kerkrade ervaren. Veiligheidsbeleving Het opstellen van een integraal veiligheidsplan bevordert de samenhang van het lokaal veiligheidsbeleid en het commitment van de gemeente en haar partners bij het tot stand brengen ervan.
Onze grote ambitie is om verder door te kijken dan de periode die dit IVP beslaat. Door vooral in te zetten op die zaken die het veiligheidsgevoel sterk beïnvloeden, met als doel een positieve ontwikkeling op de veiligheid- en leefbaarheidsindicatoren, zodat Kerkrade binnen 20 jaar tot de top 5 van de veiligste steden in Zuid-Limburg hoort. Drugsoverlast De ingezette lijn van de toepassing van het Damoclesbeleid wordt voortgezet, waarbij we de mogelijkheden blijven ontwikkelen. De flexcontroles worden weer uitgevoerd om een beter zicht op de actuele situatie te krijgen en het veiligheidsgevoel van de omwonenden te verhogen. We blijven acties ontwikkelen om de meldingsbereidheid van de bewoners te verhogen. In het handhavingsarrangement zullen samen met politie afspraken gemaakt worden over de gezamenlijke inzet in de aanpak van drugsoverlast. Bij nieuwe projecten zal samen met de diverse afdelingen van onze organisatie gekeken worden welke fysieke aanpassingen kunnen bijdragen aan het terugdringen van de drugsoverlast. Woonoverlast Ondanks de uitgezette acties in het verleden, de aandacht en inzet van de gemeente en haar partners blijft woonoverlast de bewoners parten spelen. Dit vraagt om op een andere manier naar de aanpak te kijken.
Onderzoek naar en het toepassen van bestuurlijke sturingselementen, eerder informatie delen en krijgen, gestuurd inspelen op de situatie om escalatie te voorkomen en afstemming zoeken bij projecten geven ons de mogelijkheid om vaker en doortastender op te treden tegen woonoverlast. De Wet aanpak woonoverlast zullen we blijven toepassen, waarbij ook de eigenaren van overlastgevende panden onder de loep liggen. Daarnaast zetten we komend jaar in op versterking van - en verbinding tussen - de instrumenten uit de Wet aanpak woonoverlast en de Wet goed verhuurderschap, beiden ondersteund door de IAWW-methode. Ook gaan we sterker inzetten op handhaving en flexcontroles. Jeugd overlast en -criminaliteit (Groepen) jongeren die overlast veroorzaken of criminele activiteiten uitvoeren kunnen een negatieve invloed uitoefenen op het woonplezier en de veiligheidsbeleving van onze bewoners. Bij de aanpak jeugdoverlast en -criminaliteit willen we door middel van vroegsignalering onze (kwetsbare) jongeren in kaart brengen en monitoren. Daarnaast willen we ons zicht op jeugdgroepen verder verbeteren. Dit willen we doen door intensiever samen te werken met politie, OM, jeugd- en jongerenwerk, straatcoaches, buurtgemeenten en scholen. In 2024 en 2025 continueren we én breiden we uit met de inzet van een naar twee straatcoaches.
Waar nodig treden we repressief op en passen we een persoonsgerichte aanpak toe (maatwerk). Denk hierbij aan HALT-trajecten, gesprekken met ouders, begeleide trajecten of zelfs een strafrechtelijke aanpak.
26
Zorg en Veiligheid Het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad (afgekort ZVHP) is een samenwerking tussen de Parkstadgemeenten, met als vestigingsplaats Heerlen. Gemeenten, justitie-partners en zorgpartners werken samen om problemen aan te pakken die gerelateerd zijn aan individuele personen. De partners leggen daarbij de nadruk op personen die strafbare feiten en/of geweld hebben gepleegd of mensen die overlast veroorzaken, voor maatschappelijke onrust zorgen en/of de openbare veiligheid aantasten. Het ZVHP verbindt partners bij de aanpak van complexe problematiek. Daarnaast coördineert het ZVHP de nazorg aan exgedetineerden, adviseert het bij te nemen beslissingen over het verlengen van een huisverbod en levert (vanaf 1.1.2024) de voorzitter voor de Beschermingstafel Jeugd Parkstad. De gemeente Kerkrade neemt deel aan de financiering van het ZVHP met een bedrag per inwoner. Voor 2023 stond een transitie van de organisatievorm op het programma waarbij het ZVHP wordt omgevormd van een in 2017 op privaatrechtelijke basis vastgestelde samenwerkingsovereenkomst tussen gemeenten naar een Gemeenschappelijke Regeling/Openbaar Lichaam. De besluitvorming hieromtrent wordt afgerond in oktober 2023. De financiële consequenties hiervan zijn meegenomen in de nog vast te stellen conceptbegroting van dit ZVHP en bedragen € 5,61 per inwoner vanaf 2024.
Voor de gemeente Kerkrade betekent dit een bijdrage van € 255.757 in 2024. Het ZVHP is nog in gesprek met de gemeente Kerkrade over het inhuren van diensten op gebied van P&O en ICT, waarvoor de gemeente een jaarlijkse vergoeding gaat ontvangen (nog nader te bepalen).
Aandacht voor de aanpak van ondermijnende activiteiten
Relatie met taakveld(en): 1.2 Er zijn duidelijke signalen zichtbaar van ondermijnende criminaliteit binnen de gemeente Kerkrade die onder de thema’s drugs, witwassen en criminele toplaag vallen. In mindere mate komen andere vormen van ondermijnende criminaliteit in Kerkrade voor. De veronderstelling is dan ook dat het geschetste beeld geen totaalbeeld geeft van de ondermijnende criminaliteit in de gemeente, maar dat er mogelijk sprake is van een aantal blinde vlekken. Om hier beter zicht op te krijgen investeren we in de aanpak zorgfraude, zorgen we voor meer toezicht en controle op locaties waar weinig zicht op is of vermoedens zijn van ondermijnende criminaliteit. We werken intensiever samen met woningcorporaties, de omvang van het fenomeen spookburgers wordt verder uitgezocht en we handhaven we op de inschrijvingen Basis Registratie Personen. Middels hulp van het EURIEC wordt de samenwerking met het buitenland opgezocht, zetten we het BIBOB instrument in, actualiseren we de informatiepositie en intensiveren we de integrale controles.
27
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 1
REK.
Veiligheid
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2023
2024
2022
2025
2026
2027
LASTEN 1.1 Crisisbeheersing en brandweer
3.526
3.716
3.794
3.794
3.794
3.794
1.2 Openbare orde en veiligheid
4.329
3.739
2.733
2.580
2.377
2.393
TOTAAL LASTEN
7.855
7.454
6.526
6.373
6.170
6.187
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
12
0
0
0
0
0
1.2 Openbare orde en veiligheid
1.923
1.370
51
51
51
51
TOTAAL BATEN
1.936
1.370
51
51
51
51
BATEN
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
V/U¹ E/M²
2023
2024
2025
2026
2023 2027
2027
I Reguliere investeringen 1.1
Voertuigen handhaving
v
e
0
55
55
55
55
220
1.2
Cameratoezicht Rodaboulevard
u
m
200
0
0
0
0
200
200
55
55
55
55
420
Totaal Programma 1 ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering.
² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut.
D. Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Financiële mutaties Exploitatie OOV doorontwikkeling handhaving (1.2) Wijkboa In 2023 en 2024 is de wijkboa ingezet voor het wijkgericht werken, het projectmatig werken en als domeindeskundige op de verschillende veiligheidsthema’s. De wijkboa is hierin een absolute meerwaarde gebleken voor de veiligheidsaanpak van onze gemeente, vooral op het gebied van terugdringen van voornamelijk de complexe veiligheidsproblematiek, woon- en drugsoverlast en het activeren en onderhouden van burgerparticipatie. De wijkboa signaleert hierbij trends en fenomenen, waarop de wijkboa acteert door te adviseren, maar ook te acteren middels zowel preventieve als repressieve veiligheidsmaatregelen. Daarbij werkt de wijkboa samen met een grote verscheidenheid aan veiligheidspartners, waaronder wijkpreventieteams, sociaal maatschappelijke partners en de wijkagent van politie. De sterk afgenomen beschikbare capaciteit van de politie in de wijken en surveillance, maakt dat de deskundigheid en aanwezigheid van de wijkboa in de gemeentelijke wijkaanpak essentieel is. De loonsom van de wijkboa is voor 2024 gefinancierd vanuit tijdelijke gelden. In de loop van 2024 zal een evaluatie plaats vinden. Bij een positief advies en continuering van de wijkboa, zal de daarmee gepaarde loonsom, vanaf 2025 geborgd moeten worden in de vaste loonkosten (€ 210.000).
28
Centralisten meldkamer handhaving De meldkamer van cluster handhaving is de belangrijkste spil geworden als meldpunt van (ernstige) ergernis en overlast in de gemeente. Daarbij voert zij regie op de inzet van handhavers op deze meldingen of verbindt zij deze meldingen door naar andere afdelingen. Ten opzichte van de periode van voor Covid is het aantal verwerkte meldingen meer dan verdubbeld, van 2300 naar meer dan 5.000 op jaarbasis. De meldkamer werkt dag dagelijks nauw samen met het operationeel centrum van politie in Maastricht. De veranderde en verminderende beschikbaarheid van politie heeft hoofdzakelijk bijgedragen aan deze groei. Deze groei van het aantal meldingen zal komende jaren niet afnemen. De verwachting is dat er een vlakkere groei zal zijn. Daarnaast is in de meldkamer van politie het gemeentelijk cameratoezicht ondergebracht. Hierdoor kan er snel en adequaat worden opgetreden tegen geconstateerde strafbare feiten door gemeentelijke handhavers of politie. Het aantal camera’s in de stad is groeiende van 7 in 2022 naar 20 in 2023. De verwachting is dat het gemeentelijk cameratoezicht in de komende jaren zal uitbreiden in de ondersteuning van het handhavend optreden tegen openbare ordeverstoringen en overlast in de wijken. Hierdoor nemen ook de werkzaamheden van de centralisten toe die het gemeentelijk cameratoezicht bedienen.
Naar verwachting zal, om te kunnen blijven voorzien in de verwerking van het aantal (toenemende) meldingen bij de meldkamer handhaving, in 2024 een uitbreiding van drie naar vijf centralisten noodzakelijk zijn. Uitbreiding cameratoezicht (1.2) Gemeente Kerkrade zet in de veiligheidsaanpak stevig in op cameratoezicht. Het cameratoezicht is een zeer effectief middel gebleken in de aanpak van openbare orde problematiek en overlast problematiek. Gemeente Kerkrade dient rekening te houden met de schaarste van capaciteit bij de politie en daarnaast kan onze eigen handhaving niet alle taken van de politie overnemen. Cameratoezicht is hierbij een belangrijk vervangend en ondersteunend instrument om zowel preventief en repressief te kunnen blijven optreden bij voordoende problematiek. Naar verwachting zal dit een substantiële uitbreiding van het aantal camera's in de Gemeente Kerkrade betekenen van 20 naar 30 camera’s. De daarbij horende kosten zullen in de voorbereiding van de begroting voor het jaar 2025 meegenomen worden. Continuering en uitbreiding van de inzet van straatcoaches Bij de aanpak jeugdoverlast en -criminaliteit willen we door middel van vroegsignalering onze (kwetsbare) jongeren in kaart brengen en monitoren. Daarnaast willen we ons zicht op jeugdgroepen verder verbeteren.
Een van de interventies die succesvol gebleken is in de aanpak van jeugdoverlast is de inzet van een straatcoach. Om beter aan de behoefte te kunnen voldoen, heeft het college ingestemd om in 2024 en 2025 te continueren met én te investeren in de uitbreiding van een naar twee inzetbare straatcoaches in Kerkrade.Op deze manier wordt een nog betere informatiepositie verkregen, zijn de jongeren beter in zicht en wordt voorkomen dat deze jongeren afglijden naar de criminaliteit. De daarbij horende kosten bedragen € 225.000 per jaar.
Investeringen Niet van toepassing
Overige vermeldenswaardige zaken Niet van toepassing
29
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Verwijzingen Halt
Bureau Halt
Winkeldiefstal
CBS
Geweldsmisdrijven
CBS
Diefstallen uit woning
CBS
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte
CBS
Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
2022
15,2
8
8
2022
2,9
2,3
2
2022
5,6
4,6
4,3
2022
1,7
1,4
1,2
2022
6,9
6
5,9
2019
2020
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
2018
Objecten meldpunt drugsoverlast Overlast door verward persoon Diefstal / inbraak woning Straatroof Overval Geweld (eenvoudige mishandeling) Geweld (zware mishandeling)
Meldpunt
Aantal
53
78
139
81
37
Politie
Aantal
230
262
341
324
384
Politie
Aantal
175
154
98
86
75
Politie Politie Politie
Aantal Aantal Aantal
4 5 136
8 6 119
4 3 98
5 3 106
8 4 118
Politie
Aantal
19
28
20
15
22
30
2021
2022
2 Verkeer, vervoer en waterstaat
A. Algemeen Omschrijving van het programma De voorbereiding, planning en uitvoering van het verkeer- en vervoersbeleid is gericht op het leveren van een bijdrage aan een goede, evenwichtige en veilige infrastructuur. Het verhogen van de bereikbaarheid, het verhogen van de verkeersveiligheid door in te zetten op kwetsbare doelgroepen (verbeteren van de infrastructuur en het gedrag), duurzaamheid en leefbaarheid zijn daarbij de kernpunten.
Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3). Het betreft dan onder meer het onderhoud van het wegennet.
Taakvelden 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens (niet van toepassing) Economische havens en waterwegen (niet van toepassing) Openbaar vervoer
B. Speerpunten van beleid Verbeteren van vervoersvoorzieningen en bereikbaarheid met Avantis als aandachtspunt
Relatie met taakveld(en): 2.1, 5.7, 8.1. Het mobiliteitsplan is in april 2023 vastgesteld. Het mobiliteitsplan wordt doorvertaald in een Uitvoeringsprogramma waarin aanvullende aandachtspunten naar voren komen. Het uitvoeringsplan wordt eind 2023 vastgesteld. In dit plan wordt aandacht besteed aan bijvoorbeeld herinrichting van de openbare ruimte om verkeersveiligheid te verbeteren, de aanleg van extra fietspaden, maar ook de verbinding met het intercity-station in Herzogenrath.
31
In het kader van de mobiliteitsopgave in Kerkrade West heeft de Provincie besloten om het Station Kerkrade West niet te realiseren. Er zal onderzoek plaatsvinden naar de mogelijkheid van een Mobiliteitshub in Kerkrade West, waar diverse (alternatieve) vervoersopties worden onderzocht om tot een verbetering te komen van de bereikbaarheid van Kerkrade West. Daarbij zal ook nadrukkelijk de verbinding gelegd worden met het bereikbaar maken van bedrijventerrein Avantis (anders dan per auto).
Verbeteren verkeersveiligheid
Relatie met taakveld(en): 2.1 Met het oog op de verbetering van de verkeersveiligheid is er een risicoanalyse Strategisch plan verkeersveiligheid uitgevoerd. Daarnaast is verkeersveiligheid in het gemeentelijk mobiliteitsplan en daarmee in het uitvoeringsprogramma ook een belangrijk onderwerp. In het mobiliteitsplan is er specifieke aandacht voor het verbeteren van verbindingen voor de verschillende modaliteiten met een specifieke aandacht voor de fiets, zowel in de stad als vanuit de stad naar andere plaatsen (ook over de grens). Wij nemen de klachten van onze burgers serieus, stellen prioriteit aan de afhandeling en trekken, waar mogelijk, lering hieruit.
Faciliteren van onderhoud openbare ruimte in centrum en wijken
Relatie met taakveld(en): 2.1, 5.7 Bij een vitale stad hoort een vitale infrastructuur. In de komende vier jaar blijft de gemeente dan ook investeren in de kwaliteit van de openbare ruimte. Hiervoor worden structureel extra financiële middelen voorgesteld in de begroting 2024. Voorbeelden zijn extra investeringen in de kwaliteit van de Kerkraadse wegen, het onderhoud van het openbaar groen, voorzieningen voor honden en het schoonhouden van de openbare ruimte. Knelpunten in de infrastructuur zullen waar mogelijk worden aangepakt. Hiermee vervolgt het college de koers die in de vorige bestuursperiode is ingeslagen. De gevolgen van klimaatverandering en weersomstandigheden zijn, ook in de openbare ruimte, steeds meer merkbaar. Voorbeelden zijn wateroverlast, stormen, langdurige droogte en hoge temperaturen (hittestress). Ook om die redenen zijn de bomen in stad en wijken belangrijk. Als onderdeel van de groenstructuur zijn zij de longen van de stad. Daarnaast dragen bomen bij aan het tegengaan van hittestress. Het college blijft dan ook investeren in de kwaliteit en de veiligheid van de bomen en in het planten van nieuwe bomen (vergroening). De Kerkraadse Levensbomenbossen, die worden aangeplant in nauwe samenwerking met onze inwoners, zijn daarvan goede voorbeelden.