6. Gem Kerkrade Jaarstukken 2022 versie 6 juni.pdf
Tekst van het document
zijn hierbij belangrijke ingrediënten. Aanhaking wordt gezocht bij de aanvraag Regiodeal 2.0. Centrum Er wordt een aanvalsplan opgesteld om de versterking van het centrum vorm te geven, waarbij diverse aspecten integraal worden opgepakt. Dit betreft onder andere leegstand verminderen, versterken van de betrokkenheid van ondernemers, communicatie en marketing, parkeerbeleid, etc. Doel is om het centrum van de toekomst verder vorm te geven. Afstemmen van behoefte aan arbeidskracht op het aanbod vanuit het onderwijs Relatie met taakveld(en): 4.2 Het afstemmen van de behoefte aan arbeidskrachten op het aanbod vanuit het onderwijs is erg belangrijk. De gemeente kent sinds enkele jaren de Leerwerklijn Openbare Ruimte. De Leerwerklijn biedt plaats aan maximaal 15 jongeren. De belangrijkste speerpunten van dit initiatief zijn: educatie, re-integratie, ontwikkeling en arbeidsparticipatie van jongeren. De gemeente werkt hierin samen met meerdere onderwijsinstellingen uit stad en regio. De vakinhoudelijke begeleiding en aansturing van de jongeren wordt verzorgd door de medewerkers van de afdeling Stedelijk Beheer vanuit de gemeentewerf aan de Hammolenweg. Het college zal bij de begroting voorstellen de Leerwerklijn meerjarig voort te zetten. Op die wijze maakt de gemeente Kerkrade ook zelf werk van het afstemmen van de behoefte aan arbeidskracht op het aanbod vanuit het onderwijs.
Onder aandacht brengen bij bedrijfsleven van werkzoekenden uit alle leeftijdscategorieën Relatie met taakveld(en): De vormgeving van de klantreis voor de participatieklanten vordert gestaag. In de uitvoering zijn de backoffice, mid office en frontoffice volledig operationeel. De fase van het “fine-tunen” is aangebroken, dit zal vooral in 2023 zijn uitwerking hebben. Zo ook voor het team DADS (Direct Aan De Slag) dat zorg zal dragen voor het beheer van en de plaatsing richting arbeidsmarkt van de doelgroep 80-100 (arbeidsfit). Deze arbeidsmarkt betreft een inclusieve arbeidsmarkt die zich kenmerkt door evenwicht tussen vraag (werk) en aanbod (werkzoekenden). Belangrijk hiervoor zijn doorlopende leerlijnen in het onderwijs, effectieve en efficiënte vervulling van de vraag in het bedrijfsleven, lage werkloosheid en een hoge arbeidsparticipatie van zoveel mogelijk mensen. Hiertoe zullen ook reserves aangeboord worden, zoals mensen met een ‘afstand tot de arbeidsmarkt’. Met oog voor de werkzoekenden die in de afgelopen jaren in een zwakkere positie terecht zijn gekomen. Problematieken op leefgebieden zoals financiën, gezondheid, opvoeding, opleiding, etc. spelen een prominente belemmerende rol. Dit vraagt om aanpassing/ontwikkeling van deze werkzoekenden en aanpassingsvermogen van werkgevers. Zij moeten open staan voor deze groep en hun bedrijf en werk daarvoor geschikt maken.
Het team DADS neemt deel aan meerdere regionale projecten (Taskforce/ Werkcentrum) waarbij er vooral in samenwerking met andere gemeentes, ketenpartners en WSP getracht wordt om op diverse manieren de grote afstand tot arbeidsmarkt van onze doelgroep te verkleinen.
34
Om daarnaast ook binnen de eigen organisatie een start te maken met dit plaatsingsproces wordt er door DADS een ontmoeting georganiseerd, in de vorm van een Speeddate, tussen enerzijds onze klanten en anderzijds onze werkgevers. In 2022 is gestart met deze aanpak. Gezien de eerste positieve ervaringen, is het voornemen om dit in 2023 verder uit te bouwen. Om het overzichtelijk, beheersbaar en drempelverlagend te houden zal de Speeddate op kleine schaal plaatsvinden. Hier worden werkzoekenden uit alle leeftijdscategorieën bij betrokken. Toevoegen van Sancta Maria gebouw aan Flexiforum Relatie met taakveld(en): 4.2 Het Flexiforum is een gebouw waarin meerdere bedrijven en instellingen gevestigd zijn. Ook de gemeente gebruikt werkruimtes in het Flexiforum. Ruim 90% van het gebouw is verhuurd. Een aantal van de huurders vraagt al om meer ruimte. Er is ook belangstelling van andere mogelijke huurders. Daarom is in 2022 gestart met het maken van een nieuw plan voor de voormalige Sancta Maria school. Dit gebouw is via een loopbrug verbonden met het Flexiforum. Het voorleggen van een plan incl. budgetverzoek aan de gemeenteraad is in de planning voorzien in de eerste helft van 2023.
Stimuleren van toeristische en recreatieve ontwikkelingen en stevige positionering van bestaande voorzieningen met behulp van de voorhanden zijnde communicatiemix Relatie met taakveld(en): 3.3, 3.4 Het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” is volop in werking en werpt zijn vruchten af. Onder de vlag van “Programma van de Stad” worden diverse vakdisciplines bij elkaar gebracht om zo ons complete aanbod aan voorzieningen zo sterk mogelijk te positioneren op zowel lokaal, regionaal als euregionaal niveau. Onderzoeken of verbindingen tussen toeristische attracties en centrum geoptimaliseerd kunnen worden Relatie met taakveld(en):3.2, 3.4 De Visie Toerisme (pijler Verbindingen) en het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” worden verder uitgewerkt door manieren te zoeken om nóg beter de verbinding te leggen tussen de toeristische attracties onderling en tussen de toeristische attracties en het centrum. Voorbeelden hiervan zijn: de inzet van de Beleefbus (nieuwe stijl), het realiseren van (gethematiseerde) fiets- en wandelroutes, het positioneren van het toeristische aanbod als één geheel zowel lokaal, (eu)regionaal als provinciaal, het organiseren van diverse activiteiten/evenementen etc. Realisatie Knopen lopen en Parkstadroute Relatie met taakveld(en): 3.4 Het wandelroutenetwerk “Knopen Lopen” zal in 2023 verder regionaal worden opgepakt.
Hierdoor ontstaat er een uniform euregionaal wandelnetwerk. Het streven van de Provincie is om de Parkstadroute in 2023 in zijn totaliteit gerealiseerd te hebben.
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 3
Economie
REK.
BEGR. Primair
2021
2022
REK.
1e formele bijstelling 2022
Actuele begroting 2022
2022
LASTEN 3.1 Economische ontwikkeling
2
4
2
1
2
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
2.270
2.098
2.735
2.017
2.735
3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen
172
177
211
183
211
3.4 Economische promotie
TOTAAL LASTEN
337
425
478
427
478
2.780
2.705
3.425
2.627
2.631
1
0
0
0
0
BATEN 3.1 Economische ontwikkeling
35
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
2.433
637
923
830
830
3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen
106
129
130
129
116
3.4 Economische promotie
287
390
374
419
456
2.827
1.156
1.427
1.377
1.402
TOTAAL BATEN
Investeringen Bedrag * € 1.000
Pr. Omschrijving
Primaire V/U¹ E/M² raming krediet
Niet Actuele gevoteerd raming Gevoteerd Besteed 2022 naar krediet 2023
II Overige investeringen 3 Project Zonnepanelen Flexiforum
u
e
Totaal Programma 3
0
445
445
428
0
0
445
445
428
0
¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut
D. Overige vermeldenswaardige zaken Economie Er heeft een groot aantal vooroverleggen met investeerders plaatsgevonden, die uiteindelijke hebben geresulteerd in verschillende onherroepelijke omgevingsvergunningen. Vaak ging het om sloop van incourante en leegstaande bedrijfspanden en duurzame invulling van grootschalige kavels op bedrijventerreinen, waardoor de bedrijventerrein ruimtelijk een forse kwaliteitsimpuls zullen krijgen. Er hebben diverse bedrijfsbezoeken plaatsgevonden, om zodoende “voeling” te houden met het bedrijfsleven. Aanleiding voor deze bedrijfsbezoeken waren divers zoals “aftersales” bedrijfsbezoeken na kavelverkoop, jubilea, het “schatgraven in eigen tuin” bij bedrijven die nog niet op het netvlies van de gemeente lagen etc. Voor de uitbraak van de Corona pandemie ging het in economische zin goed in Kerkrade; er waren veel banen en weinig mensen hadden geen werk. Uit zeer recente cijfers van “Kerkrade aan het Werk” van het Etil is gebleken dat deze stijgende lijn zich heeft doorgezet. De gemeente Kerkrade is na 2012 nl. niet meer zo hoog uitgekomen op het gebied van aantal arbeidsplaatsen, nl. 16.175 arbeidsplaatsen in 2022. Dit is een groei van 3,1 % i.c. een toename 481 arbeidsplaatsen. Hiermee is de gemeente Kerkrade koploper in Parkstad en wordt ruimschoots gescoord boven het Limburgs en Nederlands gemiddelde.
Doorontwikkeling van de Rodaboulevard heeft o.a. plaatsgevonden door verkoop van het laatste gemeentelijk bedrijfskavel en de doorontwikkeling van de Leisuredome met o.a. de komst van de Dadawan en de Beren. De herontwikkeling van het bedrijventerrein Willem Sophia heeft o.a. zijn beslag gekregen door de sloop van de incourante opstallen op de Steenbergstraat 42. Dit voormalig “Janssen” terrein van ca. 41.899 m 2 wordt op een duurzame manier ingevuld met een nieuw bedrijfsgebouw. De omgevingsvergunning is inmiddels onherroepelijk. Om de bereikbaarheid van het terrein gelijke tred te laten houden met o.a. deze grootschalige ontwikkeling zijn in 2022 plannen voorbereid om de bereikbaarheid van Willem Sophia te verbeteren. Naar verwachting zullen deze plannen in 2023 worden uitgevoerd. Samen met de Samenwerkende Bedrijventerreinen Kerkrade (SBK) en met bedrijventerreinenmanagement (BTM Parkstad Limburg) zijn de voorbereidingen getroffen voor de inrichting van het ondernemersfonds. Afgesproken is dat o.a. ingezet zal worden op relatiebeheer, communicatie, PR en evenementen, bereikbaarheid, mobiliteit en entree bedrijventerreinen en het plaatsen van AED’s. Nadat het college heeft ingestemd met het ondernemersfonds door middel van een de-minimusovereenkomst kan in 2023 formalisering plaatsvinden door ondertekening van een overeenkomst door gemeente en SBK.
Met deze overeenkomst is een bedrag van € 200.000 gemoeid, welke geldt voor 3 belastingjaren. In het kader van de stratenaanpak Parkstad Limburg, de Regio Deal Parkstad Limburg (derde termijn) en het Uitvoeringsprogramma Retail Parkstad (2019-2025) is in 2022 begonnen met het onttrekken/transformeren 36
van overtollige winkelmeters in o.a. de Sint Pieterstraat en Zonstraat in Kerkrade. Door de aangestelde transformatiecoach is dit proces in gang gezet om zodoende de aanloopstraten compacter te maken en het gebied rondom het bestaande winkelcluster aan de Hertogenlaan te versterken. Het ligt in de verwachting dat in 2023 met behulp van de inzet voor transformatiesubsidies voor minimaal 500 m 2 wvo aan afstandsverklaringen retail worden getekend. Centrummanagement Via centrummanagement zijn de ondernemers in het centrum van Kerkrade ondersteund onder andere om het ondernemersklimaat verder te verbeteren. Er zijn in 2022 diverse zaken door de centrummanager uitgevoerd, zoals overleggen met de centrumondernemers, aandacht geven aan het stimuleringsbeleid in het centrum, de aanloopstraten en de terrassen, mee uitvoering geven aan evenementen en koopzondagen en de promotie en uitgifte van de Beleef Kerkrade Kadokaart. Uitvoeringsprogramma Toerisme De Visie Toerisme is in 2016 vastgesteld.
Speerpunten uit het Uitvoeringsprogramma Toerisme zijn vier V’s: Verbinden (het toeristisch aanbod binnen Kerkrade met elkaar verbinden, zowel fysiek als organisatorisch), Verblijven (door het aantal kleinschalige / laagdrempelige verblijfsaccommodaties uit te breiden kan de verblijfsduur van bezoekers verlengd worden), Verleiden (bezoekers zullen meer verleid worden om een bezoek te brengen aan Kerkrade), Vermarkten (via de stadsmarketingcampagne “Beleef Kerkrade” wordt Kerkrade op de kaart gezet). Sinds de laatste coronamaatregelen in het voorjaar van 2022 vervielen, hebben de toeristische ondernemers zich volop ingespannen om hun onderneming weer tot bloei te brengen. Ondertussen is vanuit de gemeente ook het afgelopen jaar verdere uitvoering gegeven aan de Visie Toerisme met het daarbij horende Uitvoeringsprogramma Toerisme. Dit heeft binnen de eerdergenoemde vier V’s tot de nodige resultaten geleid. Zo zien we dat de camperplaatsen goed gebruikt worden en zoeken we ook naar andere plekken voor campers. Er wordt eveneens naar mogelijkheden voor kleinere campings gezocht. Daarnaast is er een convenant gesloten voor het project Knopen Lopen (grensoverschrijdend wandelroutenetwerk ZuidLimburg).
Binnen dit project is Kerkrade voortvarend gestart met de uitwerking van een eerste concept voor het Kerkraadse gedeelte van het netwerk en de afstemming met diverse externe (waaronder ook Duitse) belanghebbenden. De verdere uitrol vindt plaats in 2023, waarna realisatie gepland staat in de loop van 2024. Er is in 2022 ook hard gewerkt aan de realisatie van een prachtige uitkijktoren bij GaiaZOO. Deze blikvanger is vrij toegankelijk en fungeert daarmee als gratis nieuwe attractie. De actie waarmee de gemeente i.s.m. GaiaZOO in het najaar alle inwoners van Kerkrade de kans bood om een aantrekkelijk halfjaarabonnement af te sluiten, leverde de dierentuin bijna 900 nieuwe abonnementhouders op. Ook zijn we nog steeds in overleg met Abdij Rolduc om de toekomstige mogelijkheden verder te onderzoeken. Ook in 2022 werd vanuit het vakgebied Toerisme weer zeer sterk de relatie gelegd met de campagne “Beleef Kerkrade”. Met behulp van de slogan “Kerkrade goed toeven” werden de vele recreatieve mogelijkheden onder de aandacht gebracht, waaronder attracties, wandel- en fietsroutes en verblijfsaccommodaties. In dit kader wordt ook nadrukkelijk de link gelegd met evenementen, cultureel erfgoed, shoppen, eet- en drinkgelegenheden e.d. Ook de Beleefbus heeft in 2022 de campagne uitgebreid door met kleinere bussen, naast de grote bus, in te spelen op de behoefte aan maatwerk.
Op deze wijze kan er ook met kleinere gezelschappen op pad worden gegaan. Werken over de grens (3.3) In de begroting 2022 is onder meer gesteld dat gewerkt wordt aan een goede basis voor de samenwerking tussen de Servicepunten voor Grensoverschrijdende Arbeidsbemiddeling (SGA) van Maastricht en Kerkrade, de groei naar een ‘one-stop-shop’-dienstverlening en de toekomstige financiering. Goede dienstverlening staat aan de basis van een geïntegreerde arbeidsmarkt. Zo is op initiatief en medewerking van Eurode het eerste Grensinformatiepunt (GIP) tot stand gekomen. Het eerste Servicepunt voor Grensoverschrijdende Arbeidsbemiddeling (SGA en vanaf 2023 onder de naam “Grensarbeid”) is tot stand gekomen met medewerking van met name Kerkrade. GIP en SGA zijn gevestigd in het Eurode Business Center en verlenen hun diensten vanuit de ‘één-loket-gedachte’. SGA én GIP organiseren maandelijks workshops (‘Werken in Duitsland’ en ’Arbeiten in den Niederlanden’) om degene die werk wil of personeel zoekt, te kunnen helpen. Zo groeit de arbeidsmarkt in de Euregio steeds meer naar elkaar toe en overwinnen we gezamenlijk de grenzen tussen Nederland, Duitsland en België. Dan zullen ook internationale bedrijven meer geïnteresseerd zijn om hun bedrijf juist hier te vestigen omdat ze goed geholpen worden in hun zoektocht naar goed personeel. 37
Het SGA-Maastricht biedt deze service voor de Nederlands-Belgische grensregio. Om deze hulp en dienstverlening door de overheidsinstellingen als UWV, Bundesagentur für Arbeit en andere overheidsorganisaties veilig te stellen, moet de service voor lange tijd worden betaald. Daarop is in 2020 tussentijds de voorwaarde gesteld, dat SGA-Kerkrade (Kerkrade is hosting organisatie) en SGA-Maastricht (2018) gaan samenwerken en daarbij ook op zoek gaan naar structurele financiering vanaf 2023. Beide SGA’s blijven wél bestaan. Zo moest het voortbestaan van de succesvolle SGA-dienstverlening worden gegarandeerd. Ter illustratie, SGA-Kerkrade heeft in de periode september 2016 – december 2022, bijna 1.000 grensoverschrijdende bemiddelingen gerealiseerd. Ten aanzien van de beoogde verdere samenwerking hebben de beide SGA’s gezamenlijk gekeken hoe zij in de dagdagelijkse praktijk samen konden werken, maar begin 2022 bleken beide SGA’s te weinig draagvlak te hebben voor een structurele externe subsidie. Daarop zijn samen met andere initiatieven, t.w. de beide Grensinfopunten én het Expat Centrum in Maastricht, de handen in elkaar geslagen. Vanuit de brede grensoverschrijdende service die we in Zuid-Limburg kennen, bleken de drie grote gemeenten in Zuid-Limburg bereid de financiering voor een langere periode te garanderen.
In die jaren zou dan gekeken moeten worden of ook de nationale overheid (ministeries) in binnen- en buitenland bereid zijn een deel van de kosten voor hun rekening te nemen.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 3. Economie Omschrijving
Bron
Eenheid
Functiemenging
CBS/BAG/LISA
%
2021
39,8
53,3
50,3
LISA
Aantal per 1.000 inwoners 15-64 jr
2021
115,1
165,1
147,1
Vestigingen
Periode
Kerkrade Nederland
Limburg
Overige indicatoren 3. Economie Omschrijving Bedrijfsvestigingen (1 jan.) Werkzame pers. (1 jan.)
Bron Vestigingenreg. Limb. Vestigingenreg. Limb.
Eenheid
2018
2019
2020
2021
2022
aantal
2.918
2.998
3.098
3.218
3.428
aantal
15.391
15.754
15.745
15.837
16.175
Werkgelegenheidsindex (arbeidsplaatsen vs. beroepsbevolking*)
Vestigingenreg. Limb./ Etil research % group
70
72
75
72
74
Vestigingen detailhandel (1 jan.)
Vestigingenreg. Limb.
aantal
333
324
327
323
335
Werkzame personen detailhandel (1 jan.)
Vestigingenreg. Limb.
aantal
2.099
2.137
2.250
2.000
2.104
Bezoekers GaiaZOO Kerkrade GaiaZOO Kerkrade
aantal x 1.000
450
510
310
300
465
Discovery Museum
Discovery Museum
aantal x 1.000
133
142
53
31
57
Bezoekers Roda JC (wedstrijden Ere-/1e divisie)
Roda JC Kerkrade
aantal x 1.000
184
119
23
36
124
Bezoekers Rodahal
Rodahal
aantal x 1.000
54
58
24
4
41
38
Bezoekers ZLSM
ZLSM
aantal x 1.000
26
35
4
19
32
Opbrengst toeristenbelasting (op rekeningbasis)
BsGW
bedrag x € 1.000
155
151
171
142
233
* Beroepsbevolking omvat alle personen van 15 tot 75 jaar excl. institutionele bevolking met betaald werk van minstens één uur. ** Voorlopig cijfer
39
4. Onderwijs
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het uitvoeren van gemeentelijke taken op het gebied van primair en voortgezet (speciaal)onderwijs. Naast de huisvesting van het onderwijs behoren daartoe ook het tegengaan van onderwijsachterstanden, het stimuleren van onderwijsdeelname om maatschappelijke uitval te voorkomen en het zo optimaal en breed mogelijk benutten en ontwikkelen van talenten van jongeren.
Relatie met paragrafen Niet van toepassing.
Taakvelden • 4.2 Onderwijshuisvesting • 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
B. Speerpunten van beleid Verlenen van alle mogelijke steun aan volwaardig middelbaar onderwijs (Het Martin Buber) Relatie met taakveld(en): 4.2 In de afgelopen jaren is het voortgezet onderwijs vrijwel geheel uit Kerkrade verdwenen, we hebben alleen nog vmbo-onderwijs. Hierdoor moeten veel kinderen naar middelbare scholen die verder weg liggen. Bijvoorbeeld in Heerlen en Landgraaf. Omdat onderwijs belangrijk is voor een stad vol energie maar vooral ook omdat alle kinderen van Kerkrade een start met veel kansen verdienen, heeft de gemeente Kerkrade de ingediende motie om weer volwaardig openbaar onderwijs terug te krijgen in de stad met beide handen aangenomen. Dit heeft geleid tot het initiatief om in Kerkrade een nieuwe volwaardige Mavo-Havo-Vwoschool op te richten: het Martin Buber. Het is de bedoeling dat deze school een belangrijke plek gaat innemen in onze stad. Een plek waar kinderen de kans krijgen om op te groeien tot zelfstandige jonge mensen. Mensen die met hoofd, hart en handen willen meewerken aan de samenleving. In juni 2021 heeft 40
de gemeente dit initiatief de eerste keer bij DUO aangemeld maar helaas is de eerste aanvraag van 2021 niet gelukt. De inspectie vond deugdelijkheidseis 1 (burgerschapsonderwijs) niet voldoende en de inspectie heeft vervolgens besloten om een negatief advies af te geven richting de minister van het onderwijs. Dit resulteerde in juni 2022 in een negatief besluit. Vervolgens heeft de gemeente opnieuw een aanvraag ingediend in juni 2022. Hiervoor had de gemeente ook weer snel de ouderverklaringen binnen. Hiermee kon samen met de inhoudelijke stukken uiterlijk 31 oktober 2022 een aanvraag worden ingediend bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Op 11 januari heeft de gemeente het gesprek gevoerd met de inspectie en dit heeft geresulteerd in een positief advies. Dit positief advies zal bij de minister ingediend gaan worden. De minister zal vervolgens een (99,9% zeker) positief besluit afgeven. Start van de school is dan voorzien per 1-8-2024. Stimuleren van bewegen en cultuur in het onderwijs Relatie met taakveld(en): 4.2 In 2022 is ingezet op het verder stimuleren van sport, bewegen en cultuur in het onderwijs, o.a. middels de inzet van combinatiefunctionarissen sport en cultuur. De inzet voor deze functionarissen is in 2022 structureel opgenomen in de begroting vanaf 2023.
Er hebben gesprekken plaatsgevonden met diverse partners (onderwijs en kinderopvang) over hun behoefte voor de inzet van deze functionarissen. Deze gesprekken worden in 2023 voortgezet, om concrete afspraken hierover te maken. Concreet zijn er in 2022 diverse projecten uitgevoerd, waaronder Shuffle Sports en inzet bij de Vertraagde Weken op vmbo Holz, is er ondersteuning geboden op het gebied van sport, bewegen en cultuur op diverse onderwijslocaties (kinderopvang, basisonderwijs en voortgezet onderwijs) – bijvoorbeeld door het ontwikkelen van een doorlopende leerlijn cultuur bij een basisschool en er is naschool sportaanbod opgezet voor alle basisschoolkinderen in Kerkrade (vrij toegankelijk). Ook is er ondersteund bij de tussenschoolse opvang op de Gezonde Basisscholen van de Toekomst (De Steltloper en De Schatkist).
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 4
REK.
Onderwijs
BEGR. Primair
2021
2022
REK.
1e formele bijstelling 2022
Actuele begroting 2022
3.553
2.874
2022
LASTEN 4.2 Onderwijshuisvesting
2.743
2.670
2.874
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
3.025
1.290
3.454
3.500
3.147
TOTAAL LASTEN BATEN
5.769
3.960
7.007
6.374
6.021
422
56
469
459
459
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.945
266
2.247
2.348
1.955
TOTAAL BATEN
2.367
322
2.716
2.807
2.414
4.2 Onderwijshuisvesting
Investeringen Bedrag * € 1.000
4 Onderwijs
Primaire V/U¹ E/M² raming krediet
Niet Actuele gevoteerd raming Gevoteerd Besteed 2022 naar krediet 2023
II Overige investeringen 4 Onderwijsvoorzieningen
v
e
Totaal Programma 4
200
200
0
0
200
200
200
0
0
200
¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut
41
D. Overige vermeldenswaardige zaken Mobiliteitsvraagstuk van de lokale leerlingen In 2022 is het leerlingenvervoer uitgevoerd. Door de grotere druk op het leerlingenvervoer (o.a. door chauffeurstekorten, tekort aan busjes en hogere vraag naar aangepast vervoer), is in regionaal verband gekeken hoe hiermee om te gaan. Voor de Oekraïense kinderen is in Kerkrade in 2022 een aparte bus ingezet om zo de druk op het reguliere aangepaste leerlingenvervoer niet verder te doen stijgen. Ook wordt kritischer gekeken naar nieuwe aanvragen. De verordening is in 2022 door personele omstandigheden niet aangepast kunnen worden. Dit staat op de planning voor 2023. Onderwijsachterstanden In 2022 is doorlopend met de partners binnen peuteropvang, onderwijs en ondersteunende diensten als BCO-onderwijsadvies ingezet op de (preventieve) aanpak van ontwikkelachterstanden bij jonge kinderen. Covid-19 had ervoor gezorgd dat er fors minder peuters door JGZ werden gezien en er minder indiceringen waren afgegeven vanwege ontwikkelachterstanden, maar langzaamaan worden weer meer kinderen gezien en neemt het aantal af te geven indiceringen dat de basis vormt voor de Voorschoolse educatie ook weer toe. Uit de evaluatie van het nieuwe peuterstelsel bleek dat ook na normale openstelling van de kinderopvang, ouders met name tijdens de vakantieperiodes kinderen zeer willekeurig naar de opvang lieten gaan.
Besloten is dan ook om de openstelling van de peuteropvang tijdens vakantieperiodes te halveren, waardoor de peuteropvang nu 46 weken open is (was 52). Het aantal uren voorschoolse educatie bleef door aanpassing van de tijden van de dagdelen evenwel gelijk. Vanuit de peuteropvang, het onderwijs en ondersteunende diensten werden steeds meer signalen afgegeven dat een groeiende groep jonge kinderen multi-problematiek vertoont. De gemeente probeert met de inzet van diverse extra interventies door diverse maatschappelijke partners deze problematiek beter in beeld te krijgen en aan te pakken. Hiertoe werden o.a. middelen vanuit het gemeentelijk Nationaal Programma Onderwijs ingezet. Ook is in 2022 ingezet op een betere overgang voor kinderen naar het VMBO. Dit met het doel om kinderen een betere en zelfverzekerdere start te laten maken op het voortgezet onderwijs, waarmee kansenongelijkheid tegen wordt gegaan. Onderwijshuisvesting In 2022 is verder ingezet op de ontwikkeling van en voorbereiding op de bouw van een nieuw schoolgebouw voor het Integraal Kind Centrum in Eygelshoven. Het ontwerp van gebouw en het gebied om het gebouw is bekend. Omwonenden zijn hierin meegenomen en geïnformeerd. Alles loopt nog volgens planning, zodat de school en kinderopvang in de meivakantie van 2023 naar hun tijdelijke onderkomen verhuizen.
Sloop van het oude schoolgebouw en bouw van het IKC staat gepland zo spoedig mogelijk na de meivakantie 2023. Oplevering van het IKC staat gepland voor de zomervakantie 2024. In overleg met Onderwijsstichting MOVARE en adviseur HEVO is invulling gegeven aan een toekomstbestendige deel-update van het integraal huisvestingsplan voor de 6 scholen in Kerkrade Centrum/Oost. Vanuit het onderwijs is hier naar de inhoud gekeken en of scholen meer kunnen samenwerken. De gemeente heeft hierin de rol om vanuit haar wettelijke verplichting integraal te zorgen voor passende huisvesting. Met het oog op de verouderde huidige schoolgebouwen wordt vooralsnog ingezet op nieuwbouw. Haalbaarheidsonderzoeken zullen per project moeten bepalen hoe de samenwerking en huisvesting er uiteindelijk uit komen te zien. Laaggeletterdheid In 2022 is uitvoering gegeven aan het regionale beleidsplan ‘Plan van Aanpak Basisvaardigheden ZuidLimburg 2020-2024’ middels de vertaling in een lokaal Jaarplan Basisvaardigheden Kerkrade. Hieronder vallen activiteiten zoals de taalgroepen in de wijk door Vista College en het Taalhuis door Bibliotheek Kerkrade e.o. Ook is er in samenwerking met MEE Zuid-Limburg een leespanel opgericht, waarbij er samen met taalambassadeurs en team Communicatie gekeken wordt naar de leesbaarheid en begrijpelijkheid van communicatiestukken van gemeente Kerkrade.
In 2022 zijn de benodigde middelen voor de aanpak van laaggeletterdheid vanaf 2023 structureel opgenomen in de begroting. Ten behoeve van de aangenomen motie ‘Lezen, hoe leuk is dat!’ heeft er in 2022 veldonderzoek plaatsgevonden naar de inzet van leesconsulenten op de kinderopvang en in primair en voortgezet onderwijs. Over de uitkomst hiervan en het vervolg bent u in maart 2023 geïnformeerd.
42
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 4. Onderwijs Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode Kerkrade Nederland
Limburg
Absoluut verzuim DUO/Ingrado Aantal per 1.000 leerlingen
2021
3
2,7
2
Relatief verzuim
DUO/Ingrado Aantal per 1.000 leerlingen
2021
27
20
19
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
DUO/Ingrado %
2021
3,1
1,9
2,0
Overige indicatoren 4. Onderwijs Omschrijving
Eenheid
2018
2019
2020
2021
2022
RMC-ers: schoolverlaters zonder startkwalific. (school-jaar Bureau VSV eindigend in)
aantal
303
227
294
327
464
- oude
aantal
211
194
206
192
208
- nieuwe
aantal
92
103
61
77****
n.n.b.
146
152
154
155
122
130
132
133
- meldingen
229
355
664**
665
- leerlingen
109
109
126**
178
vrijstellingen (school-jaar eindigend in)
Bron
Bureau VSV
wv. schoolbezoek buitenland schoolverzuim: *
Bureau VSV
aantal
Onderzoek absoluut schoolverzuim Bureau VSV (schooljaar eindigend in)***
aantal
8
5
8
6
7
Maatregelen (schoolBureau VSV jaar eindigend in)
aantal
3
5
3
-
1
Thuiszitters (per 1 augustus)
Bureau VSV
aantal
15
11
9
10
4
Deelname peuterspeelzaal
Kinderopvang Parkstad (KOP)
% van 2/3jarigen
63,9
58,3
45,3
53,1
51,4****
43
5. Sport, cultuur en recreatie
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het programma is gericht op het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving. Daartoe behoort onder meer het ondersteunen en het stimuleren van vrijwilligersinitiatieven. De voorzieningenstructuur dient vraag-gestuurd en toegankelijk te zijn voor alle burgers. Daarnaast gaat het programma in op het bieden van gelegenheid aan, en stimuleren van, de bevolking om de vrije tijd op een zinvolle manier te besteden door middel van bewegen, ontmoeten en culturele/ educatieve activiteiten. Als laatste ziet dit programma op het beheer en onderhoud van openbaar groen en recreatie.
Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3).
Taakvelden • 5.1 Sportbeleid en activering • 5.2 Sportaccommodaties • 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic. • 5.5 Cultureel erfgoed • 5.6 Media • 5.7 Openbaar groen en recreatie
44
B. Speerpunten van beleid Waar mogelijk stimuleren van onze verenigingen Relatie met taakveld(en): 5.2, 5.3 De coronacrisis heeft ook in 2021 een zware wissel getrokken op de totale samenleving. Door Corona konden in 2021 bijna geen activiteiten georganiseerd worden en mocht niet aan activiteiten deelgenomen worden. Zodoende konden de gesubsidieerde verenigingen niet voldoen aan de gestelde subsidievoorwaarden. De verleende subsidie is in 2022 toch gewoon aan de subsidiabele verenigingen betaalbaar gesteld en heeft er geen korting plaatsgevonden op de verleende subsidiebedragen. Met name de culturele sector heeft het zwaar te verduren gehad. Naast het gemis om samen de wekelijkse activiteiten te ontplooien, begon ook het gemis aan de sociale component van het verenigingsleven steeds zwaarder te wegen. Daarbovenop ervaren diverse verenigingen het gebrek aan inkomsten bij gelijkblijvende kosten. De “Steunmaatregel Covid-19 Culturele Amateurkunst” is zodoende in 2022 gecontinueerd waardoor verengingen die in 2021 financiële nadelen hebben geleden ten gevolge van Corona een bijdrage via deze steunmaatregel konden aanvragen. Van die mogelijkheid is goed gebruik gemaakt. In 2022 is de verenigingsondersteuning die vanuit The MoveFactory (TMF) geleverd wordt verder uitgebouwd.
TMF is bij diverse verenigingen langsgegaan om de mogelijkheden tot ondersteuning te bespreken en heeft verenigingen vraaggericht ondersteund. Ook is er een verenigingsavond georganiseerd. Daarnaast is ingezet op versterking van de relatie met de Sportstichting Kerkrade en het Sportakkoord Kerkrade. Er zijn nieuwe, laagdrempeligere voorwaarden opgesteld, waardoor verenigingen makkelijker een aanvraag kunnen doen bij het Sportakkoord. Ook zijn verenigingen ondersteund via de ‘Steunmaatregel tegemoetkoming energielasten vrijwilligersorganisaties’. Eind 2022 werden we geconfronteerd met een hoge stijging van de energielasten. Dit had en heeft ook gevolgen voor verenigingen met een eigen energiecontract. Eind 2022 is een eerste aanzet gemaakt om te komen tot een steunmaatregel energiekosten om verenigingen financieel te ondersteunen wanneer zij ten gevolge van deze kostenstijging met extra uitgaven worden geconfronteerd. De steunmaatregel is begin 2023 in werking getreden. Stimuleren van sporten door kinderen ('Ieder kind in beweging') Relatie met taakveld(en): 5.1 In 2022 is ingezet op het verder stimuleren van sport, bewegen en cultuur in het onderwijs, o.a. middels de inzet van combinatiefunctionarissen sport en cultuur. De inzet voor deze functionarissen is in 2022 structureel opgenomen in de begroting vanaf 2023.
Er hebben gesprekken plaatsgevonden met diverse partners (onderwijs en kinderopvang) over hun behoefte voor de inzet van deze functionarissen. Deze gesprekken worden in 2023 voortgezet, om concrete afspraken hierover te maken. Concreet zijn er in 2022 diverse projecten uitgevoerd, waaronder Shuffle Sports en inzet bij de Vertraagde Weken op vmbo Holz, is er ondersteuning geboden op het gebied van sport, bewegen en cultuur op diverse onderwijslocaties (kinderopvang, basisonderwijs en voortgezet onderwijs) – bijvoorbeeld door het ontwikkelen van een doorlopende leerlijn cultuur bij een basisschool en er is naschool sportaanbod opgezet voor alle basisschoolkinderen in Kerkrade (vrij toegankelijk). Ook is er ondersteund bij de tussenschoolse opvang op de Gezonde Basisscholen van de Toekomst (De Steltloper en De Schatkist).
Verankeren van het gedachtegoed van VIE in de wijken Relatie met taakveld(en): 5.1 Vie staat voor een leven lang kansen. Met Vie wordt ingezet op een gezonde jeugd, vitaal ouder worden en vitale wijken. In januari 2021 heeft de raad het uitvoeringsprogramma Vie vastgesteld. Hiermee is de visie op vitaliteit en gezondheid omgezet naar een op een programmatische aanpak waarop in 2022 is voortgebouwd. Vie vervult ook een aanjaagfunctie voor vitaliteit en gezondheid in de regio. In de rol van aanjager neemt de Vie-Innovatiehub een bijzonder plek in. De Innovatie Hub vormt het kennis en expertise deel van Vie. De taken van Vie voor de regio liggen vast in het Regionale uitvoeringsprogramma Vie. Samengevat bevordert de Vie-Innovatiehub de samenwerking en biedt Vie programma’s producten en services voor de hele regio. De raad wordt met inhoudelijke toelichtingen en periodieke rapportages op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen van Vie.
45
Intensiveren van de stimulerende en aanjagende rol van de gezamenlijke huisvesting en programmering HuB Relatie met taakveld(en): 5.3 Het budget voor de extra HuB. activiteiten (jaarlijks € 27.500) is na evaluatie structureel toegekend en wordt door de penvoerder van de HuB. per kwartaal gefactureerd. Ondanks deze middelen om activiteiten in samenwerking met het verenigingsleven te organiseren is in 2022 gebleken dat de betrokkenheid van het culturele veld bij de HuB. nog onvoldoende is. In 2023 zullen verenigingen nadrukkelijker betrokken worden. Het budget voor de extra openstelling is weliswaar structureel meegenomen in de begroting, maar wordt alsnog jaarlijks geëvalueerd. Voor het eenmalige extra marketing budget van €30.000 hebben de HuB. partners een medewerker aangesteld (in dienst van de bibliotheek). Zij is pas na de zomer 2022 in dienst gekomen. Dit zal dan ook pas in Q2 of begin Q3 van 2023 geëvalueerd worden. Oog voor het materiële en immateriële erfgoed Relatie met taakveld(en): 5.5 In het kader van het meer bekendheid geven aan het archeologisch verleden werden bij de romeinse villa Holzkuil een Archeoroute speerpunt en een kijkvenster geplaatst. Langs de Domaniale Mijnstraat werd eveneens een Archeoroute speerpunt geplaatst waarin het verhaal van Kerkrade vanaf het Stenentijdperk tot en met de Hedendaagse tijd verteld werd.
Het dialect kreeg in 2022 weer ruim aandacht. Zo werd binnen de werkgroep Dialect gewerkt aan het bijwerken van het Kerkraads woordenboek met als ‘kers op de taart’ de presentatie van de nieuwste uitgave van D’r Nuie Kirchröadsjer Dieksiejoneer in het Sjevemethoes op 19 november 2022. Ook werden de lesbrieven voorbereid en bij de deelnemende basisscholen bezorgd voor de start van de dialectlessen begin 2023. Zorgen voor levendigheid in de stad mede door voorzieningen gericht op het vertier van jeugd en jongeren Relatie met taakveld(en): In 2022 is in samenwerking met de jongerengroep uit Kerkrade-West en diverse partners (zoals de jeugden jongerenwerker, het Wijkpreventieteam, handhaving en de wijkagent) de verplaatsbare jongerenontmoetingsplek de Kjoep aangeschaft en geplaatst in Kerkrade-West. De eerste evaluatie van de Kjoep was erg positief. In september/oktober 2023 staat de jaarevaluatie gepland.
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 5
Sport, cultuur en recreatie
REK.
BEGR. Primair
2021
2022
REK.
1e formele bijstelling 2022
Actuele begroting 2022
2022
LASTEN 5.1 Sportbeleid en activering
872
929
1.421
929
1.024
5.2 Sportaccommodaties
4.129
2.372
3.156
2.372
3.178
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
5.373
5.851
6.604
5.851
6.178
5.5 Cultureel erfgoed
155
116
702
116
387
5.6 Media
1.133
1.134
1.188
1.134
1.188
5.7 Openbaar groen en recreatie
3.009
3.001
4.003
3.001
3.507
14.672
13.402
17.074
15.558
15.462
116
30
134
145
58
1.354
223
660
720
705
316
323
313
345
345
0
1
10
10
10
TOTAAL LASTEN BATEN 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic. 5.5 Cultureel erfgoed
46
5.6 Media
87
87
87
87
88
5.7 Openbaar groen en recreatie
181
36
579
315
315
2.054
699
1.784
1.622
1.520
TOTAAL BATEN
Investeringen Bedrag * € 1.000
5 Sport, cultuur en recreatie
Primaire V/U¹ E/M² raming krediet
Niet Actuele gevoteerd raming Gevoteerd Besteed 2022 naar krediet 2023
I Reguliere investeringen 5 IBA Parkstadroute
u
m
100
240
240
19
0
5 Sportaccommodaties
v
e
45
1.134
330
291
804
5 Openbaar groen
v
m
360
320
320
212
0
5 Rolduc "kanjermonument"
u
m
700
900
200
46
700
u
e
0
194
194
118
0
u
-
0
400
647
647
-247
1.205
3.188
1.931
1.333
1.257
II Overige investeringen 5 Natuurgebied Carisborg III Leningen 5 Lening WMC Totaal Programma 5 ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut
D. Overige vermeldenswaardige zaken Duurzaam muziekonderwijs Het project Meer Harmonie in de Samenleving (MHIDS) loopt nog t/m 31/7/2025. In het convenant is afgesproken dat de jaarlijkse bijdrage van de Gemeente Kerkrade € 78.175 is. De betaling wordt gedaan van de subsidie voor ‘Klinkend perspectief’ en consulentschap door de stichting SMK. Dit is een bedrag van € 50.576. Het restbedrag wordt voor 4 jaar betaald uit de algemene reserve Kerkrade van de stichting SMK. In 2022 is echter gebleken dat de inkomsten uit fondsen en externe subsidies zeer onzeker is. Omdat de hoogte van deze inkomsten jaarlijks flink kan schommelen, is besloten om aan het einde van de looptijd van het convenant de balans op te maken. Mocht er dan een tekort zijn, dan zullen de gemeentes om een extra bijdrage gevraagd worden. Mocht dit inderdaad het geval zijn, dan zijn er voldoende middelen beschikbaar binnen de reserves Kerkrade van de SMK om deze bijdrage te doen. Hiervoor zal dus geen extra aanspraak gemaakt worden op de begroting van de Gemeente Kerkrade. Wereld Muziek Concours 2022 Het Wereld Muziek Concours (WMC) zette voor de 19e editie in (uiteindelijk) 2022 in op artistieke vernieuwingen. Voor veel deelnemers aan het WMC is de onderlinge competitie belangrijk.
WMC heeft voor 2022 daarom ingezet op clustering van de divisies en secties voor zowel de concertwedstrijden als de mars- en showwedstrijden. In de concertdivisie werd verder ingezet op het creëren van een “totaalbeleving” door de deelnemers aan het concours. Naast de hoogwaardige kwaliteit van musiceren werden deelnemers uitgenodigd een totaalconcept te presenteren waarin de communicatie met het publiek in de breedste zin des woords centraal staat. Vanwege de coronapandemie waren er in 2022 minder deelnemers aan het WMC dan in voorgaande edities, maar volgens het WMC, was het niveau van de deelnemers aan het 19e WMC uitzonderlijk hoog. Tijdens de concertwedstrijden heeft het publiek kunnen genieten van ruim 95 deelnemers die alle een muzikale prestatie wisten neer te zetten van een goed tot zeer goed niveau. In het Parkstad Limburg Stadion was het publiek getuige van 72 mars- en showoptredens. Ook de internationale dirigentenwedstrijd had een vernieuwde opzet. 24 kandidaten uit 10 landen namen deel aan deze prestigieuze competitie. 47
Ook de maatschappelijke WMC-pijler kreeg volop aandacht. Naast programma’s zoals ‘Een dagje uit op/met WMC’ waarbij 500 mensen uit de Kerkrade “met een smalle beurs” een geheel verzorgde onvergetelijke WMC-dag werd aangeboden, waren er ook artistieke en educatieve programma’s onder deze noemer. Zo kregen muzikanten met een geestelijke of lichamelijke beperking volop gelegenheid om te musiceren tijdens de Paramusica-dag en op het Unlimited Gala. Met het Cubaanse orkest Banda Boyeros werden gedurende het WMC op Kerkraadse basisscholen workshops en interactieve concerten gegeven om het belang van musiceren en van muziekonderwijs aan de jeugd te illustreren. Rolduc “Kanjermonument” (5.5) Het ontwikkelen van een concreet toekomstplan Rolduc inclusief een sluitend businessplan is heel complex en vergt veel tijd. Grote investeringen in fysieke herbestemming en verduurzaming worden na het gereed komen van het toekomstplan vanaf 2023 verwacht. Openbaar groen Zie paragraaf 3 Onderhoud Kapitaalgoederen. Beheer buitensportaccommodaties Het beheer van de buitensportaccommodaties is in 2022 volgens planning uitgevoerd. Start renovatie atletiekbaan sportpark Kaalheide In oktober 2022 is door de raad ingestemd met een inrichtingsvariant waarbij het stadion Kaalheide primair wordt ingericht ten behoeve van de atletieksport. Begin december 2022 is gestart met de renovatie van de atletiekbaan.
Geplande oplevering is voorzien in juni 2023. Hiermee samenhangend is aan de Holzbroekstraat een vervangend trainingsveld voor Roda JC ingericht. Het veld is gereed echter de kwaliteit dient met gericht onderhoud nog verbetert te worden. Samen met Roda JC en onder professionele begeleiding wordt in een goede samenwerking het grasveld in het Parkstad Limburg Station onderhouden. Het grasveld is in de competitie 2021/2022 als vierde geëindigd bij de beoordeling van de velden in de Keuken Kampioen Divisie.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving
Bron
Eenheid
Niet-sporters
GGD/CBS/RIVM
%
Periode 2020
Kerkrade Nederland 64,4
49,3
Limburg 53,5
Overige indicatoren 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving Deelname sport/actieve sporters - waarvan 1 of meer keren per week
Bron
Eenheid
2018
2019
2020
2021
%
47
53
%
87
92
Burgeronderzoek
Sportverenigingen ( 1 Afd. Welzijn jan.)* - jeugdleden (<18jr)
%
28,8
- volwassen leden
%
9,7
Verenigingen nietprof. kunstbeoefening Afd. Welzijn (1 jan.)*
48
2022
- jeugdleden (<18jr)
%
1,8
- volwassen leden
%
3,6
Bibliotheek Kerkrade: - volw. leners (1 jan.)
Bibliotheek Kerkrade
%
3,7
4,4
4,3
3,7
3,4
- bezoekers
aantal x 1.000
176
225
106
73
158
Cursisten Muziekschool / Vrije Akademie Parkstad:
%
3,0
4,0
4,0
4,1
4,4**
aantal
1.197
1.222
1.457
1.591
1.618
aantal
1.071
628
369
253
370
- langlopende cursus
SMK, VAP
- kortlopende cursus Tevreden over onderhoud groen
Burgeronderzoek %
Oppervlakte groen (dec.)
Afd. Stedelijk Beheer
48
m2 per inw.
112,0
49
38 82,3
115,6
114,4**
6. Sociaal domein
A. Algemeen Omschrijving van het programma De gemeente is ten aanzien van verschillende bevolkingsgroepen verantwoordelijk voor een aantal vormen van zorg binnen het brede sociale domein zoals inkomen, ondersteuning, maatschappelijke participatie, hulp en maatschappelijke voorzieningen. Kenmerken van de samenwerking in de sociale wijkteams zijn: vraaggericht en -gestuurd, integraal en proactief. Het motto is “doen”. In de beoordeling van de situaties wordt ten eerste uitgegaan van de eigen kracht van de klant, de leefeenheid, de straat, de buurt en de wijk, de zogenaamde zelfredzaamheid. Burgers die vanwege hun inkomenssituatie tot de doelgroep behoren, ondersteunen in hun sociale, mentale en financiële weerbaarheid en activeren om (hernieuwd) deel te nemen aan de samenleving.
Relatie met paragrafen Niet van toepassing.
Taakvelden • 6.1 Samenkracht en burgerparticip. • 6.2 Wijkteams • 6.3 Inkomensregelingen • 6.4 Begeleide participatie • 6.5 Arbeidsparticipatie • 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) • 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ • 6.72 Maatwerkdienstverlening 18• 6.81 Geëscaleerde zorg 18+
50
B. Speerpunten van beleid Voortzetten van armoede-en schuldenbeleid met focus op kinderarmoede Relatie met taakveld(en): 6.1 In het tweede kwartaal van 2023 zal de raad de evaluatie armoede- en schuldenaanpak Kerkrade 2022 worden aangeboden. De basis hiervoor vormt het beleidsplan Armoede & Schulden 2020-2023. Het hebben van schulden is een van de grootste stressveroorzakers in gezinnen. Temeer als er ook nog kinderen leven in deze gezinnen. Schulden veroorzaken niet alleen problemen in gezinnen, maar ook in vrije tijd, op de werkplek of zelfs bij het vinden van werk. Het niet meer kunnen betalen van huurkosten, gas/elektriciteit/water, zorgverzekering, etc. hangt permanent als een zwaard van Damocles boven hun hoofd. En dan hebben we het nog niet over als een huisuitzetting dreigt. Goed is te constateren dat de vraag naar schuldhulpverlening in 2022 weer is toegenomen. Na een teleurstellende terugloop in de coronajaren, zit de schuldhulpverlening weer op een acceptabel niveau en kunnen we proberen onze burgers met hun financiële problemen te helpen. Natuurlijk wordt daarbij voortdurend getracht om onze inwoners aan de voorkant ofwel preventief te ondersteunen. Mooie hulpmiddelen zijn hierbij de Voorzieningenwijzer en het project Vroegsignalering.
Samen met Schuldhulpmaatje, Impuls en de Kredietbank Limburg en niet te vergeten de Geldwijzerwinkel, hebben we mooie en effectieve initiatieven die onze burgers proberen te helpen in een zo vroeg mogelijk stadium. Ofwel om echte schuldhulpverlening proberen te voorkomen. Een succes dat kan worden genoemd, mede dankzij de inzet bij en door de woningcorporaties, is dat de huisuitzettingen bij deze corporaties is teruggegaan van 12 in 2021 naar 9 in 2022. Het lijkt een klein succes, maar er moet enorm veel inspanning geleverd worden om de huisuitzettingen tot dit aantal te beperken. Daarbij blijft het uitgangspunt staan dat getracht wordt om huisuitzettingen waarbij kinderen zijn betrokken, tot het uiterste te voorkomen. Ook in het kader van het Armoedebeleid is een scala van activiteiten voortgezet of nieuwe in het leven geroepen. Te noemen zijn: Leergeld Parkstad, Jeugdfonds Sport & Cultuur, Ruilwinkel Kerkrade, Ruilwinkel Eygelshoven, Voedselbank, Caritas045, Kledingbank, stichting Samen Delen, Voor Parkstad met Sinterklaasactiviteit, stichting Babyspullen, Stop de kinderarmoede met winterkledingpakketten en niet te vergeten de regeling Sociaal en Culturele Activiteiten.
Onderhouden van de zorginfrastructuur Relatie met taakveld(en): 6.72 en 6.82 Koploperproject Onafhankelijke Clientondersteuning Gemeenten hebben door de Wmo 2015 de verplichting om (onafhankelijke) cliëntondersteuning voor alle inwoners beschikbaar te hebben. In Kerkrade de ‘Meedenkers Kerkrade’ genoemd. De ‘Meedenkers Kerkrade’ bieden (onafhankelijke en gratis) cliëntondersteuning voor alle inwoners die aanlopen tegen een situatie of probleem waar zij alleen lastig uitkomen. Dit kan gaan over geldzaken, opvoeding, zorg-aanvragen, onderwijs, wonen of werk. Cliëntondersteuning helpt bij het verbeteren van de eigen kracht van de inwoner. Hierdoor is geen of minder (professionele) hulp nodig. Goede cliëntondersteuning heeft hierdoor een belangrijke rol bij de kostenbeheersing in het sociale domein. In 2022 gingen we het laatste half jaar in van onze deelname aan het Koploperproject Onafhankelijke Clientondersteuning. Met financiële steun van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de deskundigheid van kennisinstituut Movisie zijn we als Koplopergemeente drie jaar lang aan de slag geweest om cliëntondersteuning voor onze inwoners beter bekend, vindbaar en beschikbaar te maken. We zijn gestart met 2-maandelijkse netwerkbijeenkomsten voor alle Meedenkers, waar uitgebreide kennismaking, kennisuitwisseling en verdieping op thema’s centraal stond.
Ook hebben MEE en Zorgbelang Brabant een eerste Leergang cliëntondersteuning voor onze Meedenkers georganiseerd. Samen met Movisie en koplopergemeenten Beekdaelen en Landgraaf hebben we op 30 juni 2022 een goed bezochte regio-bijeenkomst voor Parkstad en Zuid-Limburg georganiseerd. Hierin hebben we met adviesraden, gemeenten en andere organisaties onze kennis en ervaringen gedeeld, die we tijdens het koplopertraject hebben ervaren. Wmo Het aantal klanten Hulp bij het Huishouden steeg weer in 2022. Het abonnementstarief was de belangrijkste oorzaak hiervan. Dit werd ook bevestigd in landelijk onderzoek door Significant waarvoor ook Kerkrade werd geïnterviewd.
51
Er is een nieuw contract met de aanbieders Hulp bij het Huishouden afgesloten. Er is gekozen voor een contract van 1 jaar waarin samen met de aanbieders wordt gewerkt aan mogelijkheden die (mee)helpen aan het verminderen van de kosten. De bedoeling is dat dit ook helpt bij het personeelstekort in de zorg. Omnibuzz Collectief Vraagafhankelijk Vervoer (CVV) is bedoeld voor vervoer van inwoners van de gemeente Kerkrade met een beperking. In de Wmo is het CVV opgenomen. Mensen met een Wmo indicatie, kunnen gebruik maken van het CVV. Omnibuzz regelt het Wmo-vervoer in Limburg en sluit daarvoor contracten met taxibedrijven in de verschillende regio’s. Het coronavirus en de maatregelen hadden ook in 2022 nog invloed op het aantal reisbewegingen met het CVV. Het aantal reisbewegingen nam toe, maar bleef onder het niveau van vóór de coronapandemie (2019). Mantelzorg Mantelzorgers zijn erg belangrijk. Zij bieden hulp aan een hulpbehoevende uit hun directe sociale omgeving. Daardoor kunnen deze zorgbehoevende mensen (langer) thuis blijven wonen. De druk op mantelzorgers wordt vergroot doordat er vaak (te) weinig personeel is in de zorg. Via verschillende manieren is er in 2022 ingezet op ondersteuning en waardering van mantelzorgers, van jong tot oud. Vergoedingen De gemeente werkt vanaf 2022 samen met de andere gemeenten in de Parkstad-regio.
Drie steunpartijen ontvangen subsidie voor het bieden van professionele ondersteuning aan mantelzorgers en zorgvrijwilligers. Door samen afspraken te maken met de steunpartijen kan hun aanbod breder en slimmer worden. Samenwerken heeft voordelen voor de gemeente(n) en voor de steunpartijen en de mantelzorgers. Het mantelzorgcompliment Het mantelzorgcompliment is een geldbedrag dat wordt gegeven aan mensen die een langere tijd voor iemand zorgen. Het aantal mantelzorgers dat in aanmerking kwam voor het mantelzorgcompliment groeide weer. Dat betekent dat weer meer mantelzorgers bekend werden bij het Steunpunt voor Mantelzorgers. Daarmee kan er passende ondersteuning aan deze mensen geboden worden en overbelasting mogelijk voorkomen. Jonge mantelzorgers Mantelzorg wordt niet alleen verleend door volwassenen. Ook veel jongeren bieden voor lange tijd ondersteuning aan een naaste. Het is belangrijk om aandacht te hebben voor de belasting van de jongeren. Daarom is er extra aandacht besteed aan jonge mantelzorgers in de Week van de Jonge Mantelzorger (1-7 juni). Dit gebeurde door bijvoorbeeld gastlessen op Beroepscollege de Holz en het organiseren van activiteiten door het welzijnswerk (Impuls). Blijven opkomen voor de zwaksten en meest kwetsbaren in onze lokale samenleving Relatie met taakveld(en): 6.1
Zie ook onder “Voortzetten van armoede-en schuldenbeleid met focus op kinderarmoede” Toegankelijkheid De toegankelijkheid is in 2022 verder opgepakt. Dat geldt voor gebouwen maar ook voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Knelpunten zijn in beeld gebracht en waar mogelijk zijn deze opgelost. De toegankelijkheid (fysiek én digitaal én sociaal) maakt onderdeel uit van de Kerkraadse Lokale Inclusie Agenda (2022 – 2025). Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen In 2022 hebben de gemeenten in Parkstad de notitie Samen Thuis 2023-2026 vastgesteld. Hierin is opgenomen; • hoe we het aanbod van Beschermd Wonen vernieuwen; • één toegang Beschermd wonen, t.w. het Loket Opvang en Beschermd Wonen Parkstad (LOBW); • de afspraken tussen de gemeenten over de doordecentralisatie van Beschermd Wonen. Bij Beschermd Wonen geven we de meest kwetsbare inwoners onderdak en begeleiding. Met de aanbieders van begeleiding maken we afspraken over de kwaliteit. De afspraak is dat iedereen die hulp 52
nodig heeft, deze hulp ook krijgt. Aanbieders van Beschermd Wonen moeten gaan samenwerken zodat alle cliënten goed geholpen worden. Het is belangrijk om een goede overgang van jeugdhulp naar Beschermd Wonen te regelen, zodat een jongere die begeleiding nodig heeft, deze begeleiding ook krijgt als hij volwassen wordt. Woonzorgvisie Om tijdig te komen tot een woonzorgvisie zijn in 2022 de voorbereidingen hiertoe opgepakt en in gang gezet. Samen met sociaal maatschappelijke organisaties digitalisering/ICT beter toegankelijk maken voor ouderen Relatie met taakveld(en): 6.3, 6.5, 6.71, 7.1 Partijen die ondersteuning bieden aan mantelzorgers en zorgvrijwilligers (Steunpunt voor Mantelzorgers, Ruggesteun, SGL Buddyzorg en Levanto Vrijwilligers) ontvangen subsidie. Dit doen we samen met gemeenten in de regio. Daarnaast is gestart met het maken van een website waarmee het aanbod voor mantelzorgers en zorgvrijwilligers beter toegankelijk wordt. Ook dit doen we in samenwerking met de regio. Bijdragen aan het voorkomen van eenzaamheid bij jongeren en ouderen Relatie met taakveld(en): 6.1 Eenzaamheid De aanpak van eenzaamheid is erg belangrijk in het sociaal beleid. De coalitie ‘Kerkrade: Samen tegen eenzaamheid’ bestaat uit 34 partijen. Deze maakt deel uit van het VIE- programma Eenzaamheid.
Veel partijen hebben in 2022 samengewerkt en daarmee een grote bijdrage geleverd in de aanpak van eenzaamheid in Kerkrade. Het project ‘Gelukkig ouder worden in Kerkrade’ is op 1 januari gestart in het Rolduckerveld met 2 Buurtschakels. Dit is een samenwerking van de gemeente Kerkrade en Meander. Dit project pakt belangrijke problemen aan zoals: dementie, eenzaamheid en overbelasting van mantelzorgers. Dit gebeurt door de gezamenlijke inzet van twee buurtschakels met een verschillende achtergrond (Impuls en Meander). Bij dit project wordt samengewerkt met Alzheimer Parkstad. De ervaringen van deelnemers en professionals waren positief. Het aantal deelnemers groeide snel. In juli is de Ontmoetingsbus van het Leger des Heils gestart met het bezoeken van buurten/wijken. Veel mensen hebben de bus gevonden voor een praatje en een kopje koffie. De lokale aanpak van eenzaamheid werd ondersteund door gezamenlijke activiteiten met de gemeenten in de Zuid-Limburgse coalitie. Deze zette in op bewustwording door een posteractie rondom de zomervakantie en bestickering van het openbaar vervoer (regiobussen) in de Kerstperiode. Inzetten op integraal ouderenbeleid/ stimuleren van zo lang mogelijk zelfstandig functioneren en blijven meedoen Relatie met taakveld(en): 6.1 Binnen het beleidsveld Wmo en Zorg zijn veel maatregelen opgenomen die ook toezien op onze oudere inwoners.
De komende jaren zal het aantal ouderen in Kerkrade snel groter worden. Gezond ouder worden in de eigen leefomgeving, waarbij gezond gedrag en betekenisvolle ontmoetingen gestimuleerd worden, is belangrijk. Daarom de programmalijn “Vitale ouderen” van VIE. In onze stad is een breed aanbod aan activiteiten beschikbaar waarmee zowel ontmoeten als ook een gezonde levensstijl wordt gestimuleerd. Zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen in eigen (t)huis is een wens van veel mensen en een uitgangspunt voor de gemeente Kerkrade. De al lopende projecten als ‘Gelukkig ouder worden in Kerkrade’ en ‘Langer Thuis’ hebben hierin een belangrijke rol. We zetten in op “Samen Dementievriendelijk” in samenwerking met Alzheimer Nederland. Er is een Geheugentafel in de bibliotheek en het Alzheimercafe, dat met zijn activiteiten en voorlichtingsavonden bijdraagt aan het realiseren van een seniorvriendelijke gemeente
53
Het ontwikkelen van kansrijke initiatieven met het oog op de aanwezigheid van gemeenschapshuizen Relatie met taakveld(en): 6.1 Door de gemeenteraad is in de raadsvergadering van 14 december 2022 het “Beleidskader gemeenschapshuizen” met uitgangspunten, waarbinnen en op basis waarvan het gemeenschapshuizenbeleid verder wordt geconcretiseerd en vormgegeven, vastgesteld. In het verlengde van de eveneens door de gemeenteraad vastgestelde ambities burgerparticipatie, worden de inwoners uit de wijken en buurten alsmede de gebruikers en huurders van deze voorzieningen meegenomen in de verdere uitwerking en invulling van het uitvoeringsbeleid in 2023 op het niveau van het individuele gemeenschapshuis. Herstellen van de sociale samenhang in wijken/ herstellen van de gevolgen van Corona Relatie met taakveld(en): 6.7, 8.3 Samen met collega professionals uit het lokale sociale domein, de woningcorporatie, bedrijven, organisaties, instellingen, scholen en andere relevante stakeholders en inwoners uit de wijk zijn initiatieven, die als doelstelling hebben de omgeving prettiger, leefbaarder en socialer te maken en de sociale cohesie te versterken, omarmd, uitgerold en tot uitvoering gebracht.
Geen kind tussen wal en schip mede met behulp van vroegsignalering Relatie met taakveld(en): 6.72 “Geen kind tussen wal en schip” is het leidend principe voor de wijze waarop het jeugd(hulp)beleid wordt ingevuld en uitgevoerd. Dat geldt dus ook voor het speerpunt “meer grip op de jeugdhulp” (zie de tekst die specifiek hierop betrekking heeft). Alles wat is gericht op meer grip op de jeugdhulp moet ook voldoen aan “geen kind tussen wal en schip”. Vroegsignalering vindt op allerlei manieren plaats in de gemeente Kerkrade: • •
• • • • • • • • •
Jeugd- en jongerenwerk/team jeugd en gezin van Impuls De “kansrijke start” interventies: o Nu niet zwanger o Stevig ouderschap o Voorzorg o Centering pregnancy (zwangerschap groepsgewijs begeleiden) o Knooppunten kansrijke start Jeugdgezondheidszorg Voor- en vroegschoolse educatie Knooppuntwerkwijze in de (voor)scholen (samen signalen en hulpvragen beoordelen en oppakken) Coaching pedagogisch medewerkers kinderopvang Preventief jeugdbeleid Gemeentelijk team jeugdhulp Meldcode en aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling Veilig Thuis/Veiligheidshuis Gemeentelijke contacten met kinderen en gezinnen in het kader van WMO en Participatie
Voortdurend punt van aandacht is de optimalisering van de onderlinge samenwerking en afstemming. Het hanteren van de menselijke maat bij de totstandkoming en uitvoering van regelgeving Relatie met taakveld(en): 6.3 Het project “participeren in beweging” is in 2022 van start gegaan. Een van de belangrijkste uitgangspunten binnen onze dienstverlening is, dat er niet alleen aandacht is voor de personen die op korte termijn weer aan het werk kunnen, maar juist ook voor de mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. We willen dat iedereen mee kan doen aan de samenleving, naar zijn of haar eigen vermogen. Daarom stimuleren we iedereen om zichzelf te ontwikkelen, ook al weten we dat een ontwikkeling richting werk niet altijd haalbaar is. Om de klant hiermee te helpen, verbinden wij hem/haar met de talrijke initiatieven binnen de stad. Met één aanspreekpunt voor de klant voor zowel inkomen als activering kiezen we voor een integrale aanpak, die maatwerk en de menselijke maat bevordert. Die menselijke maat geven we vorm door middel 54
van de methode van de “omgekeerde toets” die vanuit het project verder is ontwikkeld en ingevoerd. Hierbij zal eerst worden gekeken naar de hulpvraag van inwoners en welke maatregelen nodig zijn om deze te beantwoorden. In tweede instantie zal op grond van de regelgeving duidelijk moeten worden hoe deze maatregelen kunnen worden vormgegeven. Integraal jeugdbeleid en jongerenvoorzieningen Relatie met taakveld(en): 6.1 Plannen van de gemeente Kerkrade (uitgewerkt door de gemeentelijke Taskforce Jeugdhulp): 1. Preventie De contouren/hoofdlijnen van het preventief jeugdbeleid zijn met de leden van de commissie burgers en samenleving besproken tijdens de openbare informatiebijeenkomst op 10 januari 2023. In 2023 wordt het ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. 2. Goede toegang tot jeugdhulp via de gemeente. Het team jeugdhulp van de gemeente Kerkrade is voortdurend in ontwikkeling. Om te kunnen (blijven) voldoen aan de eisen die worden gesteld aan een laagdrempelige en kwalitatieve toegang tot de jeugdhulp. Om zodanig te veranderen, dat de ontwikkeldoelen worden bereikt (normaliseren en integraal samenwerken). Daarnaast zorgt een groot personeelsverloop voor constante ontwikkeling. 3. Eigen kracht versterken. We moedigen ouders aan om hun kinderen zoveel mogelijk zelf te helpen. Als het nodig is steunen we ze daarbij.
Medewerkers van het team jeugdhulp worden hierin geschoold en begeleid. 4. Integrale hulp. Het team jeugdhulp voert de toegangswerkzaamheden uit in samenwerking met medewerkers van Impuls, de praktijkondersteuners kind en gezin van de huisartsen en de (voor)scholen. Er wordt al meer dan 1 jaar gewerkt met een integraal casusteam met deelname van medewerkers van Impuls en praktijkondersteuners. 5. Volwassen en zelfstandig worden. Het doel is om zo min mogelijk jeugdhulp te geven als jongeren 18 jaar oud worden. Ze zijn dan volwassen en moeten voor zichzelf kunnen zorgen. Een eerste verkenning van de mogelijkheden heeft plaatsgevonden. Omdat prioriteit moest worden gegeven aan het dossier “vluchtelingen Oekraïne” is het in 2022 hierbij gebleven. Het is de bedoeling dit in 2023 verder op te pakken. 6. Werken op basis van informatie. Niet voorziene vertragende factoren aan de “technische kant” (installeren en in gebruik nemen nieuw informatiesysteem) en een te krappe bezetting hebben ervoor gezorgd dat dit plan nog niet van start is kunnen gaan. 7. Werken in de wijk. Er wordt al meer dan 1 jaar gewerkt met een integraal casusteam met deelname van medewerkers van Impuls en praktijkondersteuners. Met de wijkpartners (voorliggend veld en zorgaanbieders) zijn sluitende afspraken gemaakt over de organisatie, inrichting en aanpak van de lokale samenwerking.