2023-1 begroting 2023 18 oktober.pdf
Tekst van het document
Aantal
219
%
35
Tweejaarlijkse schouw
%
41
34
75
72
79
79
78
85 501
83 505
84 363
83 537
Burgerplein
Aantal
86 395
Burgeronderzoek
%
46
52
39
Burgeronderzoek
Score (0 - 10)
6,3
6,3
6,0
35
36
3 Economie
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het ontwikkelen van een voorwaardenscheppend beleid voor het goed functioneren van bedrijfsleven en warenmarkt en het bevorderen van een voldoende gedifferentieerd werkgelegenheidsaanbod. Het ontwikkelen van een strategisch en uitvoerend toeristisch en recreatief beleid.
Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de Onderhoud kapitaalgoederen (§3) en Grondbeleid (§7).
Taakvelden 3.1 3.2 3.3 3.4
Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie
B. Speerpunten van beleid Stimuleren van de lokale economie en werkgelegenheid Relatie met taakveld(en): 3.1, 3.2, 3.3, 3.4 Algemeen Op diverse manieren wordt getracht de lokale economie en werkgelegenheid te stimuleren. Hiervoor zijn meerdere instrumenten ontwikkeld en zijn meerdere samenwerkingen aangegaan. De Stimuleringsregeling Kerkrade Centrum wordt in combinatie met de inzet van de Stichting Streetwise, gebruikt om nieuwe en bestaande ondernemers gericht te ondersteunen. Verder blijft er via het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” continu aandacht voor alle economische/ toeristische ontwikkelingen, waardoor ondernemers worden getriggerd om verbindingen te leggen om zo elkaar te versterken. Wij vervullen hierin een actieve en aanjagende rol.
37
Ook wordt ingezet op het faciliteren van ondernemers bij huisvestigingsvraagstukken, bedrijventerreinenmanagement, het faciliteren van startende ondernemers, het transformeren van verouderde winkelgebieden etc. Dit zijn speerpunten van beleid om te komen tot een hoogwaardig ondernemingsklimaat en daarmee het creëren van een gunstig vestigingsklimaat in Kerkrade. Bedrijventerreinen Er is een ongekende belangstelling voor de bedrijventerreinen in Kerkrade. Om gelijke tred te houden met deze grootschalige ontwikkelingen op de bedrijventerreinen zal de bereikbaarheid en het mobiliteitsprofiel van de bedrijventerreinen verbeterd dienen te worden. Op basis van (mobiliteits)onderzoeken zal bezien worden welke maatregelen uitgevoerd kunnen worden. Deze maatregelen dienen een veilig gebruik van de infrastructuur te bevorderen, rekening houdende met de aankomende ontwikkelingen zodat de bedrijventerreinen tijdig aangepast worden en niet achteraf maatregelen getroffen moeten worden. Programma Medtech De grootste banengroei in de laatste jaren deed zich in Parkstad voor in de medische technologie. Te denken valt aan Medtronic, Boston Scientific, etc. Om deze bedrijven verder te verankeren en te profileren in de regio wordt ingezet op het opstellen van een programma (i.c. “Medlands”) voor de speerpuntensector. Arbeidsmarkt, opleiding, bereikbaarheid, marketing etc.
zijn hierbij belangrijke ingrediënten. Aanhaking wordt gezocht bij de aanvraag Regiodeal 2.0. Centrum Er wordt een aanvalsplan opgesteld om de versterking van het centrum vorm te geven, waarbij diverse aspecten integraal worden opgepakt. Dit betreft onder andere leegstand verminderen, versterken van de betrokkenheid van ondernemers, communicatie en marketing, parkeerbeleid, etc. Doel is om het centrum van de toekomst verder vorm te geven.
Afstemmen van behoefte aan arbeidskracht op het aanbod vanuit het onderwijs Relatie met taakveld(en): 4.2 Het afstemmen van de behoefte aan arbeidskrachten op het aanbod vanuit het onderwijs is erg belangrijk. De gemeente kent sinds enkele jaren de Leerwerklijn Openbare Ruimte. De Leerwerklijn biedt plaats aan maximaal 15 jongeren. De belangrijkste speerpunten van dit initiatief zijn: educatie, re-integratie, ontwikkeling en arbeidsparticipatie van jongeren. De gemeente werkt hierin samen met meerdere onderwijsinstellingen uit stad en regio. De vakinhoudelijke begeleiding en aansturing van de jongeren wordt verzorgd door de medewerkers van de afdeling Stedelijk Beheer vanuit de gemeentewerf aan de Hammolenweg. Het college zal bij de begroting voorstellen de Leerwerklijn meerjarig voort te zetten. Op die wijze maakt de gemeente Kerkrade ook zelf werk van het afstemmen van de behoefte aan arbeidskracht op het aanbod vanuit het onderwijs.
Onder aandacht brengen bij bedrijfsleven van werkzoekenden uit alle leeftijdscategorieën Relatie met taakveld(en): De vormgeving van de klantreis voor de participatieklanten vordert gestaag. In de uitvoering zijn de backoffice, midoffice en frontoffice volledig operationeel. De fase van het “fine-tunen” is aangebroken, dit zal vooral in 2023 zijn uitwerking hebben. Zo ook voor het team DADS (Direct Aan De Slag) dat zorg zal dragen voor het beheer van en de plaatsing richting arbeidsmarkt van de doelgroep 80-100 (arbeidsfit). Deze arbeidsmarkt betreft een inclusieve arbeidsmarkt die zich kenmerkt door evenwicht tussen vraag (werk) en aanbod (werkzoekenden). Belangrijk hiervoor zijn doorlopende leerlijnen in het onderwijs, effectieve en efficiënte vervulling van de vraag in het bedrijfsleven, lage werkloosheid en een hoge arbeidsparticipatie van zoveel mogelijk mensen. Hiertoe zullen ook reserves aangeboord worden, zoals mensen met een ‘afstand tot de arbeidsmarkt’. Met oog voor de werkzoekenden die in de afgelopen jaren in een zwakkere positie terecht zijn gekomen. Problematieken op leefgebieden zoals financiën, gezondheid, opvoeding, opleiding, etc. spelen een prominente belemmerende rol. Dit vraagt om aanpassing/ontwikkeling van deze werkzoekenden en aanpassingsvermogen van werkgevers. Zij moeten open staan voor deze groep en hun bedrijf en werk daarvoor geschikt maken.
Het team DADS neemt deel aan meerdere regionale projecten (Taskforce/ Werkcentrum) waarbij er vooral in samenwerking met andere gemeentes, ketenpartners en WSP getracht wordt om op diverse manieren de grote afstand tot arbeidsmarkt van onze doelgroep te verkleinen.
38
Om daarnaast ook binnen de eigen organisatie een start te maken met dit plaatsingsproces wordt er door DADS een ontmoeting georganiseerd, in de vorm van een Speeddate, tussen enerzijds onze klanten en anderzijds onze werkgevers. In 2022 is gestart met deze aanpak. Gezien de eerste positieve ervaringen, is het voornemen om dit in 2023 verder uit te bouwen. Om het overzichtelijk, beheersbaar en drempelverlagend te houden zal de Speeddate op kleine schaal plaatsvinden. Hier worden werkzoekenden uit alle leeftijdscategorieën bij betrokken.
Toevoegen van Sancta Maria gebouw aan Flexiforum Relatie met taakveld(en):4.2 Het Flexiforum is een gebouw waarin meerdere bedrijven en instellingen gevestigd zijn. Ook de gemeente gebruikt werkruimtes in het Flexiforum. Ruim 90% van het gebouw is verhuurd. Een aantal van de huurders vraagt al om meer ruimte. Er is ook belangstelling van andere mogelijke huurders. Daarom is in 2022 gestart met het maken van een nieuw plan voor de voormalige Sancta Maria school. Dit gebouw is via een loopbrug verbonden met het Flexiforum. Het voorleggen van een plan incl. budgetverzoek aan de gemeenteraad is in de planning voorzien in de eerste helft van 2023.
Stimuleren van toeristische en recreatieve ontwikkelingen en stevige positionering van bestaande voorzieningen met behulp van de voorhanden zijnde communicatiemix Relatie met taakveld(en):3.3, 3.4 Het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” is volop in werking en werpt zijn vruchten af. Onder de vlag van “Programma van de Stad” worden diverse vakdisciplines bij elkaar gebracht om zo ons complete aanbod aan voorzieningen zo sterk mogelijk te positioneren op zowel lokaal, regionaal als euregionaal niveau.
Onderzoeken of verbindingen tussen toeristische attracties en centrum geoptimaliseerd kunnen worden Relatie met taakveld(en):3.2, 3.4 De Visie Toerisme (pijler Verbindingen) en het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” worden verder uitgewerkt door manieren te zoeken om nóg beter de verbinding te leggen tussen de toeristische attracties onderling en tussen de toeristische attracties en het centrum. Voorbeelden hiervan zijn: de inzet van de Beleefbus (nieuwe stijl), het realiseren van (gethematiseerde) fiets- en wandelroutes, het positioneren van het toeristische aanbod als één geheel zowel lokaal, (eu)regionaal als provinciaal, het organiseren van diverse activiteiten/evenementen etc.
Realisatie Knopen lopen en Parkstadroute Relatie met taakveld(en):3.4 Het wandelroutenetwerk “Knopen Lopen” zal in 2023 verder regionaal worden opgepakt. Hierdoor ontstaat er een uniform euregionaal wandelnetwerk. Het streven van de Provincie is om de Parkstadroute in 2023 in zijn totaliteit gerealiseerd te hebben.
39
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 3
REK.
Economie
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2022
2023
2021
2024
2025
2026
LASTEN 3.1 Economische ontwikkeling
2
2
4
4
4
4
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
2.270
2.735
2.218
2.175
2.174
2.169
3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen
172
211
179
174
174
174
3.4 Economische promotie
337
478
401
400
399
398
2.780
3.425
2.802
2.753
2.751
2.744
TOTAAL LASTEN BATEN 3.1 Economische ontwikkeling
1
0
0
0
0
0
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
2.433
923
818
813
818
818
3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen
106
130
129
129
129
129
3.4 Economische promotie
287
374
374
384
384
384
2.827
1.427
1.321
1.326
1.331
1.331
TOTAAL BATEN
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
V/U¹
E/M²
v
m
u
-
2022
2023
2024
2025
2022 2026
2026
I Reguliere investeringen 3.2
Bereikbaarheid bedrijventerreinen
0
1.000
500
0
0
1.500
550
0
0
0
0
550
550
1.000
500
0
0
2.050
III Leningen 3.2
Zonnepanelen Flexiforum
Totaal Programma 7
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
D. Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Financiële mutaties Exploitatie Stijging energie- en brandstofkosten (programma 0, 2, 3 en 5) De stijging van energie- en brandstofkosten is in Programma 0 toegelicht. Centrummanagement (3.2) De afgelopen jaren is er veelvuldig gesproken over het functioneren van het centrum en specifiek over de leegstand. Er is behoefte aan een aanvalsplan om de uitdagingen in het centrum integraal op te pakken. Hierbij spelen thema’s als leegstand terugdringen, meer betrekken van meer ondernemers, nog beter koppelen van Beleef Kerkrade, ruimtelijke kwaliteit en parkeren een belangrijke rol. Het aanvalsplan zal meer ambitie nastreven waar extra financiële middelen voor nodig zijn. Hiervoor wordt vanaf 2023 structureel € 50.000 begroot.
40
Diverse overige posten (diverse taakvelden pr. 3) Hieronder vallen diverse overige mutaties. De kosten van Rd4 uit het pluspakket voor het schoonmaken van markten stijgen vanaf 2023 met € 1.000 per jaar.
Investeringen Verbeteren bereikbaarheid bedrijventerreinen (3) Voor het verbeteren van de ontsluiting van de bedrijventerreinen wordt in 2023 en 2024 respectievelijk € 1.000.000 en € 500.000 begroot in het investeringsprogramma.
Overige vermeldenswaardige zaken Centrummanagement (3.2) Via centrummanagement worden de ondernemers in het centrum van Kerkrade ondersteund en worden acties ontplooid om het ondernemersklimaat verder te verbeteren, meer bezoekers en meer omzet te krijgen en in afstemming met Beleef Kerkrade activiteiten, evenementen en koopmomenten zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Centrummanagement speelt daarbij onder andere de volgende rollen: • verbinding tussen centrumondernemers en gemeente; • communicatie met de centrumondernemers over zaken die voor hen belangrijk zijn; • mee uitvoering geven aan het stimulering beleid centrum, aanloopstraten en terrassenbeleid; • aansturen van en afstemmen van evenementen (plus de markering daarvan) op momenten dat veel mensen komen winkelen in het centrum binnen Beleef Kerkrade; • organiseren van overleg tussen en met ondernemers; • het beheren van de Beleef Kerkrade Kadokaart; • ondersteunen van startende ondernemers en nieuwe initiatieven (naast en samen met Streetwise); • communicatie met eigenaren van gebouwen; • zorgen voor minder leegstand, inzet van leegstaande panden voor bestaande en nieuwe ondernemers maar ook bij langdurige leegstand voor pop-up activiteiten, zoals Fietspunt. Er is een aantal uitdagingen om het centrum verder te versterken.
Er wordt in 2023 een aanvalsplan opgesteld om deze versterking verder vorm te geven waarbij diverse aspecten integraal worden opgepakt. Dit betreft onder andere leegstand verminderen, versterken van de betrokkenheid van ondernemers, communicatie en marketing, parkeerbeleid, etc. Uitvoeringsprogramma Toerisme (3.4) In 2023 worden ook weer projecten opgepakt die aansluiten bij het Uitvoeringsprogramma Toerisme. De projecten hebben dan te maken met Verbinden (bijvoorbeeld de Leisure Lane of het Knopen Lopen), het verblijven (realiseren van camperplaatsen), het verleiden en vermarkten via Beleef Kerkrade. Deze projecten en activiteiten worden in 2023 ook weer voor een deel betaald uit de retributiegelden. Voor 2023 is hiervoor een budget van € 75.000. De gevolgen van de COVID 19-pandemie zijn ook voor de toeristische sector groot geweest in 2021 en 2022. Dit heeft een enorme invloed gehad op de toeristische ondernemingen. Op basis van de huidige informatie en de langetermijn plannen van de Rijksoverheid voor COVID-19 is de verwachting dat een grootschalige sluiting van de maatschappij niet snel meer voor komt.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Functiemenging Vestigingen
CBS/BAG/LISA LISA
% Aantal per 1.000 inwoners 15 - 64 jaar
2021 2021
39,8 115,1
53,3 165,1
50,3 147,1
41
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
2017
2018
2019
2020
2021
Bedrijfsvestigingen (per 1 januari) Werkzame personen (per 1 januari) Werkgelegenheidsindex (arbeidsplaatsen vs. beroepsbevolking *) Vestigingen detailhandel (per 1 januari) Werkzame personen detailhandel (per 1 januari) Bezoekers GaiaZOO
Vestigingenregister Limburg Vestigingenregister Limburg Vestigingenregister Limburg / Etil
Aantal
2.884
2.918
2.998
3.098
3.218
Aantal
14.849
15.391
15.754
15.745
15.837
%
68
70
72
75
72
Vestigingenregister Limburg
Aantal
338
333
324
327
323
Vestigingenregister Limburg
Aantal
1.980
2.099
2.137
2.250
2.000
GaiaZOO Kerkrade Discovery Museum Roda JC Kerkrade
Aantal 430 450 510 310 300 * 1.000 Bezoekers Discovery Aantal 161 133 142 53 31 Museum * 1.000 Bezoekers Roda JC Aantal 197 184 119 23 36 wedstrijden competitie * 1.000 Bezoekers Rodahal Rodahal Aantal 59 54 58 24 4 * 1.000 Bezoekers ZLSM ZLSM Aantal 29 26 35 4 19 * 1.000 Opbrengst BsGW Bedrag 149 155 151 171 142 toeristenbelasting (op * rekeningbasis) € 1.000 * Beroepsbevolking omvat alle personen van 15 tot 75 jaar excl. institutionele bevolking met (voornemen tot) betaald werk van minstens één uur.
42
4 Onderwijs
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het uitvoeren van gemeentelijke taken op het gebied van primair en voortgezet (speciaal)onderwijs. Naast de huisvesting van het onderwijs behoren daartoe ook het tegengaan van onderwijsachterstanden, het stimuleren van onderwijsdeelname om maatschappelijke uitval te voorkomen en het zo optimaal en breed mogelijk benutten en ontwikkelen van talenten van jongeren.
Relatie met paragrafen Niet van toepassing.
Taakvelden 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
B. Speerpunten van beleid Verlenen van alle mogelijke steun aan volwaardig middelbaar onderwijs (Het Martin Buber) Relatie met taakveld(en): 4.2 Het Martin Buber (HMB) is uitermate belangrijk voor onze stad. Het terug halen van deze onderwijsvoorziening naar onze stad verdient alle mogelijke steun. Medio september 2022 bevond HMB zich in een spannende fase. Op 31 mei 2022 ontvingen wij het bericht dat HMB een negatief advies heeft gekregen op het onderdeel burgerschapsonderwijs. Verbijsterd waren en zijn wij. HMB is juist burgerschapsonderwijs van A tot Z en terug. Iedere dag ben je op HMB bezig om jezelf als mens te ontdekken én je te ontplooien tot een goede burger. Juist dit negatief besluit heeft ons daarom doen besluiten dat wij twee acties uitzetten, waarmee de gemeente ook alle mogelijke steun zal blijven verlenen hieraan. 1. We gaan in bezwaar tegen de uitspraak. 2. We dienen weer een nieuwe aanvraag in omdat we ervan overtuigd zijn dat HMB ertoe kan bijdragen om de kinderen in Kerkrade maar ook in de regio iets unieks te bieden heeft.
43
Deze nieuwe aanvraag is al ingediend. De benodigde ouderverklaringen waren medio september 2022 al binnen. Voor 1 november 2022 zijn alle stukken ge-upload in DUO. Dit betekent in ieder geval een gesprek met de Inspectie begin 2023. Besluit zal dan door de minister genomen dienen te worden voor 1 juni 2023. Afhankelijk van het genomen besluit, dienen dan gedurende de eerste helft van 2023 de vervolgstappen te worden bepaald.
Stimuleren van bewegen en cultuur in het onderwijs Relatie met taakveld(en): 4.2 Binnen het stimuleren van het verenigingsleven, ligt een extra accent op het laten bewegen/sporten van kinderen. Vie voorziet middels de pijler ‘gezonde jeugd’ in programma’s/activiteiten die hieraan bijdragen. Mede door de inzet van onze partners worden deze uitgevoerd. Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport & Cultuur blijven hier ook in 2023 een voorname rol in spelen voor de minima. Tijdens corona was een daling zichtbaar in het gebruik van de regelingen. In 2022 is echter alweer een beduidende toename te zien. In de loop van een kalenderjaar wordt de gebruikmaking van de regelingen pas duidelijk. Verwachtingen vooraf, zijn zeker de laatste jaren, dalingen door corona en vervolgens wederom stijgingen door de almaar toenemende (energie)kosten in huishoudens, vrijwel niet reëel te maken. Gezien deze schommelingen zal dit ook 2023 nauwlettend worden gevolgd. Met als doelstelling dat de gemeente voor deze kinderen kan blijven inzetten op maximaal gebruik.
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 4
REK.
Onderwijs
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2022
2023
2021
2024
2025
2026
LASTEN 4.2 Onderwijshuisvesting
2.743
3.553
2.926
2.557
2.797
2.782
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
3.025
3.454
1.608
1.593
1.593
1.593
TOTAAL LASTEN
5.769
7.007
4.534
4.150
4.390
4.375
BATEN 4.2 Onderwijshuisvesting
422
469
193
56
56
56
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.945
2.247
316
316
316
316
TOTAAL BATEN
2.367
2.716
509
372
372
372
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
V/U¹ E/M²
2022
2023
2024
2025
2022 2026
2026
II Overige investeringen 4.2 Onderwijsvoorzieningen
v
e
200
200
200
200
200
1.000
4.2 Bs Veldhof/IKC Droomhof
u
e
0
6.549
0
0
0
6.549
200
6.749
200
200
200
7.549
Totaal Programma 4
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
44
D. Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Financiële mutaties Exploitatie Diverse overige posten (diverse taakvelden pr. 4) LEA De gemeente Kerkrade heeft samen met de onderwijsstichting Movare en Kinder Opvang Parkstad (KOP) een Lokale Educatieve Agenda (LEA) opgesteld. Dit document zet de ambities van de LEA-partners met betrekking tot de ontwikkeling van kinderen voor de komende vier jaar uiteen. De volgende thema’s krijgen de komende vier jaar prioriteit: gezonde voeding en voldoende beweging, zorg en ondersteuning, talentontwikkeling, duurzaamheid en milieu, en een veilige omgeving. Inzet op deze thema's draagt bij aan het bereiken van de centrale ambitie: ervoor zorgdragen dat alle kinderen in de gemeente Kerkrade worden gestimuleerd en ondersteund om zich optimaal te ontwikkelen in een veilige en duurzame omgeving, binnen en buiten de school. In het jaarplan worden per thema concrete acties beschreven die het komende jaar worden uitgevoerd. Zo zijn er bijvoorbeeld op het gebied van gezonde voeding en voldoende beweging al veel lopende acties. Binnen deze LEA is extra aandacht voor deze acties gevraagd en worden deze daar waar nodig uitgebreid. Buber additioneel Hier ligt een relatie naar het programma onderwijs, speerpunt “verlenen van alle mogelijk steun aan volwaardig onderwijs”. De gemeente blijft inzetten op de oprichting van het Martin Buber (HMB).
Zowel het indienen van het bezwaar, alsmede het indienen van een nieuwe aanvraag, brengt ook aanvullende werkzaamheden met zich mee. Hiervoor is in 2023 een bedrag van 75.000 nodig. Afhankelijk van het besluit van de minister, kunnen de financiële consequenties inzichtelijk worden gemaakt voor de volgende fase in dit proces. Laaggeletterdheid Door zowel positieve bevindingen van de huidige werkwijze als de lange adem die de aanpak laaggeletterdheid vergt, is het voornemen om de activiteiten te continueren. Dit betreft de taalgroepen in de wijk door VISTA college, het Taalhuis door Bibliotheek Kerkrade e.o. en uitvoeringsbudget voor onder andere communicatie en trainingen. Het benodigde budget hiervoor bedraagt € 85.000 per jaar. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de aangenomen motie ‘Lezen, hoe leuk is dat!’, welke gericht is op leesbevordering en aansluit op de beleidspijler ‘preventie’ van het Plan van Aanpak Basisvaardigheden Zuid-Limburg 2020-2024. Hiertoe heeft de bibliotheek in opdracht van de gemeente een veldonderzoek gedaan naar de specifieke behoefte van de scholen en kinderopvang in Kerkrade op het gebied van leesbevordering. Het resultaat hiervan is een rapport met daarin een overzicht van de behoeftes van de diverse instellingen en een aantal mogelijke varianten van pakketten aan maatregelen die kunnen worden ingezet.
Naar aanleiding hiervan vinden bestuurlijke gesprekken met de diverse partijen (Bibliotheek Kerkrade e.o., onderwijsstichting Movare, Kinder Opvang Parkstad en Beroepscollege Parkstad Limburg Holz) plaats over de in te zetten maatregelen en de financiële bijdrage per partij. Het voornemen is dat Gemeente Kerkrade een bijdrage zal leveren vanuit de middelen voor het Onderwijsachterstandenbeleid. De dekking hiervan is daarmee voorzien in de begroting, waardoor het budget laaggeletterdheid vooralsnog niet hoeft te worden aangesproken. Leerlingenvervoer Als gevolg van de indexering van de vervoerscontracten en door de stijging van de brandstofprijzen moet rekening gehouden worden met vooralsnog structurele meerkosten ten bedrage van € 60.000 op jaarbasis.
Investeringen Bs Veldhof/IKC Droomhof (4.2) In de raad van september 2021 is ingestemd met de nieuwbouw van de Bs De Veldhof / IKC Droomhof aan de Anselderlaan 10 te Eygelshoven. Hiervoor is in 2023 een investeringskrediet opgenomen van € 6.549.000.
45
Overige vermeldenswaardige zaken Onderwijshuisvesting (4.2) Met Onderwijsstichting Movare heeft in samenwerking met HEVO een onderzoek plaatsgevonden met als doel het bestaande Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs (IHP) aan te passen door deze in overeenstemming te brengen met de nieuwe landelijke richtlijnen. Hiertoe is met name gekeken naar de oudste schoolgebouwen in Kerkrade-Oost en Centrum. Hierbij is ook rekening gehouden met de doelstellingen met betrekking tot klimaat en verduurzaming. Dit plan zal samen met een planning en investeringsprogramma eind 2022 aan de Raad worden voorgelegd. De ontwikkeling van het Integraal Kindcentrum Eygelshoven gaat een volgende fase in nu het ontwerp is vastgesteld en het ruimtelijke onderzoek in volle gang is. Dat betekent dat de verdere voorbereiding richting vergunning en aanbesteding kan plaatsvinden. De planning gaat er van uit dat in mei 2023 gestart kan worden met de bouw van het nieuwe kindcentrum.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Absoluut verzuim
DUO/Ingrado
2021
2,8
2,5
1,8
Relatief verzuim
DUO/Ingrado
2021
25
19
18
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
DUO/Ingrado
Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen %
2021
3,1
1,9
2,0
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
2017
2018
2019
2020
2021
Trajecten RMC: schoolverlaters zonder startkwalificatie* (schooljaar eindigend in): - oude - nieuwe Wv. uitgeschreven als VSV-er Vrijstellingen wv. schoolbezoek buitenland (schooljaar eindigend in) schoolverzuim: - meldingen - leerlingen (schooljaar eindigend in) *** Onderzoeken absoluut schoolverzuim
Bureau VSV
Aantal
227
303
227
294
327
Bureau VSV
Aantal
128 99 75
211 92 67
194 103 78
206 74 74
192 77** n/b
Bureau VSV
Aantal
146
152
154
122
130
132
229 109
355 109
664 126
5
8
6
Bureau VSV
Bureau VSV
Aantal
Aantal
3
46
8
(schooljaar eindigend in) **** Maatregelen (schooljaar eindigend in) Thuiszitters (per 1 augustus) Deelname peuterspeelzaal
Bureau VSV
Aantal
5
3
5
3
-
Bureau VSV
Aantal
9
15
11
9
10
Kinderopvang Parkstad (KOP) Meander JGZ
% van 2 en 3-jarigen
58,6
63,9
58,3
45,3
53,1
Indicatie doelgroepAantal 228 191 171 74 110 peuter t.b.v. VVE door JGZ (bij 14 maanden consult) * Door de overstap naar een nieuw systeem zijn vanaf 2017 alle jongeren tussen 18 en 23 jaar die niet op school zitten en geen startkwalificatie hebben, geregistreerd incl. de groep kwetsbare jongeren (o.m. uit Praktijkonderwijs of VSO met uitstroomprofiel onderwijs of arbeid) die voorheen niet tot de doelgroep van het bureau VSV behoorden. ** voorlopig cijfer *** Het aantal meldingen en betrokken leerlingen met verzuim van minimaal 16 uren binnen 4 weken onder leerlingen tot 18 jaar. **** Het aantal leerplichtige jongeren dat bij geen enkele school staat ingeschreven.
47
48
5 Sport, cultuur en recreatie
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het programma is gericht op het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving. Daartoe behoort onder meer het ondersteunen en het stimuleren van vrijwilligersinitiatieven. De voorzieningenstructuur dient vraag-gestuurd en toegankelijk te zijn voor alle burgers. Daarnaast gaat het programma in op het bieden van gelegenheid aan, en stimuleren van, de bevolking om de vrije tijd op een zinvolle manier te besteden door middel van bewegen, ontmoeten en culturele/ educatieve activiteiten. Als laatste ziet dit programma op het beheer en onderhoud van openbaar groen en recreatie.
Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3).
Taakvelden 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7
Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht)recreatie
B. Speerpunten van beleid Waar mogelijk stimuleren van onze verenigingen Relatie met taakveld(en): 5.2, 5.3
49
Kerkrade is gezegend met een rijk verenigingsleven. Op het vlak van cultuur, sport, welzijn en zorg zijn vele vrijwilligers aan de slag met allerlei activiteiten en evenementen. Zij vormen de kern van onze samenleving en zorgen voor verbinding en kwaliteit van leefbaarheid. Verenigingen zijn voor inwoners de plek waar zij door deelname aan activiteiten sociaal maatschappelijke participeren en op betekenisvolle wijze meedoen in de samenleving. Aangetoond is dat lid zijn van en meedoen aan de activiteiten van een vereniging zowel de fysieke gezondheid als het mentale welbevinden van de inwoner bevorderd. Verenigingen met haar vrijwilligers vormen het cement van de lokale samenleving. Het op passende wijze ondersteunen en faciliteren van verenigingen en vrijwilligers op basis van geïnventariseerde behoeften vormt een belangrijk uitgangspunt van het collegeprogramma 2022-2026. Aanvullend moet de toegang tot het lidmaatschap van een vereniging en/of deelname aan verenigingsactiviteiten zoveel als mogelijk voor iedere inwoner openblijven en mogen er bijvoorbeeld geen te hoge financiële drempels in dit kader worden opgeworpen. Het verenigingsleven staat echter onder druk. Het wordt steeds moeilijker om jongeren te boeien en te binden.
De huidige 24-uurs economie, de veranderde maatschappij, het minder willen aangaan van verplichtingen en de grote hoeveelheid aan ontspanningsmogelijkheden, zijn o.a. oorzaken waardoor het voor verenigingen steeds moeilijker wordt om leden en vrijwilligers te vinden. De roep om samenwerking en eventuele fusie wordt steeds groter. We kunnen de verenigingen hierin ondersteunen door o.a. het realiseren en in stand houden van goede voorzieningen. De vigerende subsidieverordening biedt de mogelijkheid om bij fusies een bijdrage te leveren in de fusiekosten. Naast bovenstaande, staat het verenigingsleven ook onder een financiële druk. Dit is o.a. te wijten aan de coronacrises, de stijgende energielasten en het steeds moeilijker vinden en binden van sponsors en subsidiënten. Bij een eventuele bezuinigingsronde dient het verengingsleven en het vrijwilligerswerk ontzien te worden.
Stimuleren van sporten door kinderen ('Ieder kind in beweging') Relatie met taakveld(en): 5.1 Binnen het stimuleren van het verenigingsleven, ligt een extra accent op het laten bewegen/sporten van kinderen. Vie voorziet middels de pijler ‘gezonde jeugd’ in programma’s/activiteiten die hieraan bijdragen. Mede door de inzet van onze partners worden deze uitgevoerd. Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport & Cultuur blijven hier ook in 2023 een voorname rol in spelen voor de minima. Tijdens corona was een daling zichtbaar in het gebruik van de regelingen. In 2022 is echter alweer een beduidende toename te zien. In de loop van een kalenderjaar wordt de gebruikmaking van de regelingen pas duidelijk. Verwachtingen vooraf, zijn zeker de laatste jaren, dalingen door corona en vervolgens wederom stijgingen door de almaar toenemende (energie)kosten in huishoudens, vrijwel niet reëel te maken. Gezien deze schommelingen zal dit ook 2023 nauwlettend worden gevolgd. Met als doelstelling dat de gemeente voor deze kinderen kan blijven inzetten op maximaal gebruik.
Verankeren van het gedachtegoed van VIE in de wijken Relatie met taakveld(en): 5.1 Nu het gebouwelijke deel van Vie vanaf september 2022 in gebruik is genomen is het verder vertrouwd maken van de onze inwoners met het belang van een gezonde leefstijl en daaraan gekoppeld het verankeren van het gedachtengoed Vie in de wijken een speerpunt. Het doel is om de inwoners aan te zetten tot een gezonde leefstijl of om deze te handhaven waar ze dat al doen. Bij Vie is het heel belangrijk dat er ‘van onderop’ wordt gewerkt. De begroting voor 2023 biedt helaas niet de ruimte om, net zoals de afgelopen twee jaar, €500k extra vrij te maken voor Vie voor experimenten en pilots. Binnen de reguliere €1,2mln/jaar zullen daarom binnen de bestaande programma’s extra scherpe keuzes gemaakt worden om hierop toch te blijven in te zetten.
Intensiveren van de stimulerende en aanjagende rol van de gezamenlijke huisvesting en programmering HuB Relatie met taakveld(en): 5.3 De HuB, waar de bibliotheek, muziekschool SMK en het Parkstad Limburg Theater gevestigd zijn, is niet alleen het belangrijkste culturele knooppunt in onze stad, maar heeft ook een zeer grote maatschappelijke
50
rol. De HuB functioneert als een laagdrempelige voorziening, waar mensen niet alleen naar binnen gaan voor plezier, maar ook zelf creatief bezig kunnen zijn en met zeer uiteenlopende vragen terecht kunnen. Met een programmering die mensen aanspreekt en die aansluit bij thema’s die spelen in onze samenleving. In 2023 wordt de samenwerking tussen de HuB partners nog verder geïntensiveerd. De programmaraad is verantwoordelijk voor de verdere invulling hiervan. Deze bestaat uit vertegenwoordigers van de drie HuB partners (Bibliotheek Kerkrade, Parkstad Limburg Theater en SMK), de gemeente Kerkrade en 2 externe leden. Eind 2022 zal een activiteitenplan 2023 worden opgesteld met daarin een aantal speerpunten. In dit activiteitenplan is ruimte voor activiteiten voor en door burgers, verenigingen en maatschappelijke partners. Te denken valt aan het thema “positieve gezondheid”, een beleid rondom tentoonstellingen en een grotere aanpak van de culturele opening van de HuB in september.
Oog voor het materiële en immateriële erfgoed Relatie met taakveld(en): 5.5 Het archeologisch erfgoed betreft overblijfselen uit ons verleden. Het vertelt ons hoe vroegere generaties leefden en hoe onze samenleving er toentertijd uitzag. Het vertelt ons iets over onszelf, onze cultuur en onze identiteit. Aldus een passage uit de beleidsnota Archeologie gemeente Kerkrade. Het verleden en het heden zijn nauw met elkaar verbonden. Het is een goede zaak om het verhaal van Kerkrade zo volledig mogelijk over te leveren aan volgende generaties en op een eigentijdse wijze te presenteren. De verankering van het de archeologie in de ruimtelijke ordening heeft geleid tot een algemeen bewustzijn om zorgvuldig met onze archeologische waarden om te gaan. De aanpak heeft er ook in geresulteerd dat de werkzaamheden van de regioarcheoloog een zodanige groei hebben doorgemaakt, dat uitbreiding van de capaciteit regioarcheoloog met 0,5 fte noodzakelijk is. In financiële zin is het voor het jaar 2023 nog gelukt om de daaraan verbonden ophoging van de bijdrage van onze gemeente binnen de begroting op te vangen. Voor wat de nabije toekomst betreft, zal er mogelijk meer budget voor vrijgemaakt moeten worden. Zodra een en ander aan de orde en de helder is, zal hierop teruggekomen worden. De gemeente Kerkrade neemt deel in het project Via Belgica. De huidige convenantperiode loopt eind 2023 af.
Ook binnen de meerjarenbegroting wordt vanaf 2024 geen budget meer voor het project beschikbaar gesteld. In de loop van 2023 vinden de gesprekken over een nieuwe convenantperiode plaats. Op grond van de uitkomsten van deze gesprekken zal al dan niet een voorstel voor extra budget aan de raad worden voorgelegd. In het vastgestelde archeologiebeleid formuleert de gemeente de ambitie om naast directe beleefbaarheid van de archeologie in de openbare ruimte, het publiek ook actief in aanraking te laten komen met de archeologie en het verleden uit te dragen. Dit kan gerealiseerd worden door zowel proactief als facilitair op te treden bij het uitzetten van archeologische en cultuurhistorische routes. Door aan te sluiten bij het door de Provincie Limburg geïnitieerde project Archeo Route Limburg zijn inmiddels twee speerpunten gerealiseerd. Het derde speerpunt wordt na de zomer van 2022 geplaatst. Deze route zorgt ervoor dat de bijzondere archeologische verhalen, die bij elk speerpunt verteld worden, met de nieuwste digitale technieken zichtbaar worden gemaakt. Het is de bedoeling om nog een vierde speerpunt te realiseren, onder de voorwaarde dat het financieel haalbaar is. Via wandel- en speciale fietsroutes kunnen inwoners deze speerpunten verkennen. De speerpunten in Kerkrade maken onderdeel uit van een provincie breed netwerk van op dit moment 83 speerpunten.
Zorgen voor levendigheid in de stad mede door voorzieningen gericht op het vertier van jeugd en jongeren Relatie met taakveld(en): Met uitzondering van enkele specifieke activiteiten ten behoeve van de doelgroep jeugd in het centrum, schiet het regulier aanbod van jeugdvoorzieningen en activiteiten in het centrum momenteel nog te kort. Het college wil dat structureel meer jeugdigen in het centrum aangenaam kunnen verpozen en denkt daarbij aan het realiseren van een zgn. poppodium. Dit idee en initiatief zal samen met een aantal initiatiefnemers in 2023 nader worden uitgewerkt, waarbij allereerst de focus zal zijn gericht op het zoeken en vinden van een geschikte locatie in het centrum. Vervolgens zal door middel van een aantal proefevents de lokale behoefte en haalbaarheid in de praktijk worden getoetst vooraleer overgegaan zal worden tot de definitieve planvorming.
51
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 5
REK.
Sport, cultuur en recreatie
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2022
2023
2021
2024
2025
2026
LASTEN 5.1 Sportbeleid en activering
872
1.421
589
589
589
589
5.2 Sportaccommodaties
4.129
3.156
2.768
2.697
2.627
2.605
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
5.373
6.604
5.771
5.593
5.546
5.533
155
702
122
122
122
115
5.6 Media
1.133
1.188
1.156
1.156
1.156
1.156
5.7 Openbaar groen en recreatie
3.009
4.003
3.691
3.716
3.743
3.761
14.672
17.074
14.098
13.873
13.784
13.759
5.5 Cultureel erfgoed
TOTAAL LASTEN BATEN 5.1 Sportbeleid en activering
116
134
142
142
142
142
1.354
660
955
951
951
951
316
313
309
309
309
309
5.5 Cultureel erfgoed
0
10
1
1
1
1
5.6 Media
87
87
87
87
87
87
5.7 Openbaar groen en recreatie
181
579
47
47
47
47
2.054
1.784
1.540
1.536
1.536
1.536
5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
TOTAAL BATEN
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
V/U¹ E/M²
2022
2023
2024
2025
2022 2026
2026
I Reguliere investeringen 5.2
Sportaccommodaties
v
e
1.134
1.671
45
45
45
2.940
5.5
Rolduc "kanjermonument"
u
m
900
300
0
0
0
1.200
5.7
IBA Leisurelane
u
m
100
0
0
0
0
100
5.7
Openbaar groen
v
m
360
500
500
500
500
2.360
u
e
194
0
0
0
0
194
u
-
II Overige investeringen 5.7
Natuurgebied Carisborg
III Leningen 5.3
WMC
Totaal Programma 5
400
0
0
0
0
400
3.088
2.471
545
545
545
7.194
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
D. Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Financiële mutaties Exploitatie Stijging energie- en brandstofkosten (programma 0, 2, 3 en 5)
52
De stijging energie- en brandstofkosten is in programma 0 toegelicht. Sport The Move Factory (5.1) Combinatiefunctionarissen (5.1) Gemeente Kerkrade neemt sinds enkele jaren deel aan de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen. In 2021 is de basis gelegd voor een andere invulling van de combinatiefunctionarissen sport en cultuur, o.a. door een samenwerking aan te gaan met Stichting The MoveFactory (hierna: TMF) voor sport. In 2021 en 2022 heeft TMF diverse activiteiten op het gebied van sport en bewegen, voortkomende uit diverse projecten die binnen de afdeling beleid van domein Burger of vanuit VIE zijn opgestart, uitgevoerd. In 2022 is daarnaast ook een samenwerking aangegaan met de VAZOM en SMK voor de invulling van de combinatiefunctionaris cultuur. De ervaringen van de afgelopen jaren met deze drie partijen worden als positief ervaren. Zij voeren diverse activiteiten uit op het gebied van sport, bewegen en cultuur en dragen hiermee bij aan het realiseren van de gemeentelijke doelstellingen op deze beleidsterreinen en vanuit VIE. Zij hebben de personele capaciteit, expertise, ervaring, flexibiliteit en het netwerk om de activiteiten uit te voeren. Daarom wordt voorgesteld om de samenwerking vanaf 2023 een structureler karakter te geven.
Optisport (5.2) Per 5 september 2022 is Optisport gestart met de exploitatie in het nieuwe Vie gebouw waarbij afspraken zijn gemaakt rondom jaarlijkse indexatie van de exploitatiebijdrage met CBS-wegingsfactoren die met de huidige marktontwikkelingen aanzienlijk stijgen. Parkstad Limburg Theaters (5.3) Ondanks het feit dat in het jaar 2022 aan de professionele instellingen een percentage van 2% aan loon- en prijsstijging is toegekend loopt Parkstad Limburg nog steeds jaren achter in deze loon- en prijsindexering. Aanvullend is begin 2022 een nieuwe – 2 jarige – TheaterCAO afgesloten met een loonstijging van 5,5 %. Verder is geconstateerd dat, nog steeds als gevolg van Corona, de bezoekersaantallen achterlopen bij de normale aantallen. Tot slot dient ook voor het PLT rekening te worden gehouden met substantieel stijgende energiekosten. De in de meerjarenbegroting opgenomen ophoging van de budgetten dekken naar verwachting de geraamde meerkosten slechts ten dele. Professionele instellingen/VAZOM (5.3) Van de professionele instellingen is voor de Vrije Academie een extra structureel budget van €35.000 opgenomen. Nog steeds mede ten gevolge van Corona, maar ook door de achterblijvende indexering, de fors gestegen energielasten en opkomende hogere exploitatielasten ten gevolge van de verhuizing naar het Flexiforum, is genoemde ophoging van de reguliere subsidie noodzakelijk.
De Vazom zet zelf ook stappen met als doel haar financiële positie te verbeteren. Zo zijn de tarieven voor de verhuur aan de zorginstellingen verhoogd en wordt steeds meer met vrijwilligers gewerkt Ondernemersfonds (5.3) Vanuit centrummanagement wordt gewerkt aan een aanvalsplan voor de verschillende uitdagingen in het centrum. Een belangrijk thema is het meer betrekken van meer ondernemers bij het functioneren van het centrum. Het ondernemersfonds speelt hierbij een voorname rol. Daarnaast zijn de jaren 2020, 2021 en 2022 de tarieven van precario- en reclamebelasting op €0 gezet om de ondernemers tegemoet te komen i.v.m. de omzetderving vanwege de verplichte sluitingen en beperkingen door de COVID-19 pandemie. De vulling van het ondernemersfonds heeft een nauwe relatie met de reclamebelasting. Het op peil houden van het ondernemersfonds, naast de inzet voor het aanvalsplan centrum, is een belangrijke opgave. Hiervoor wordt vanaf 2023 structureel € 50.000 begroot. Beleef Kerkrade/ Marketing (5.3) Het vermarkten van de stad met Beleef Kerkrade is een succesvol gebleken aanpak. Daar zetten we nog meer op in om Kerkrade neer te zetten als een stad waar het goed wonen, werken, ondernemen en recreëren is. Door de goede resultaten ontstaat er ook meer en meer vraag uit de samenleving.
De additionele middelen voor marketing en evenementen zijn, naast het nog steviger vermarkten, ook bedoeld om de kostenstijging in de evenementen en marketingbranche op te vangen.
53
Openbaar groen (5.7) In de directe omgeving van de gebouwen van Vie en de Atriumgebouwen wordt de openbare ruimte opnieuw aangelegd, een en ander passend bij de kwaliteit van het gebied. Door de toename aan openbare ruimte, met een hogere kwaliteit, nemen de exploitatiekosten toe. Het onderhoudsbudget wordt structureel verhoogd om de openbare ruimte VIE adequaat te onderhouden en beheren. Voor Roda JC is een extra trainingsveld gerealiseerd op het voetbalcomplex Heilust, onder meer omdat het veld in de kuil in de winterperiode gezien de ligging vaak te nat is. Het voormalig hoofdveld in het stadion Kaalheide is beschikbaar voor Achilles Top. Dit veld is voor Roda JC alleen in overleg beschikbaar omdat er regelmatig trainingen van Achilles TOP zijn. . Voor het onderhoud is er echter sprake van een extra veld. In de onderhouds- en beheerkosten van de atletiekbaan is in de begroting een bedrag voorzien. In 2022 is minimaal onderhoud verricht rekening houdend met de renovatie. In de komende járen zal het onderhoud lager zijn omdat de baan geheel nieuw is. Voor wat betreft de omgeving is het onderhoudsniveau op sportpark Kaalheide nu laag. Dit dient, rekening houdend met de renovatie en de gewenste uitstraling van sportpark Kaalheide, opgewaardeerd te worden. De onderhoud en beheerskosten zullen hierdoor in 2022 toenemen met € 20.000 deze kosten lopen op naar € 90.000 in 2026.
Terugloop WSP (5.7) Impuls voor het onderhoud van openbaar groen, onkruidbestrijding en straatreiniging. Benodigd als gevolg van de terugloop (i.v.m. stoppen instroom WSW sinds 2015) van de groepsdetachering WSP. Hiervoor wordt vanaf 2023 € 150.000 begroot dat bedrag loopt daarna op naar € 240.000 in 2026. Leerwerklijn (5.7) Waarborgen van de continuïteit van de Leerwerklijn Openbare Ruimte. Doelstellingen: educatie, reintegratie, ontwikkeling en arbeidsparticipatie van jongeren. Vakinhoudelijke begeleiding en aansturing door afdeling Stedelijk Beheer. Hiervoor wordt vanaf 2022 € 226.000 begroot dat bedrag loopt daarna op naar € 314.000 in 2026. Diverse overige posten (diverse taakvelden pr. 5) Vanaf 2022 is er structureel € 20.000 begroot voor het waarborgen van de kwaliteit en veiligheid van speelvoorzieningen. Voor het onderhoud van straatbomen en het maaien van gazons is vanaf 2022 structureel resp. € 20.000 en € 30.000 extra beschikbaar.
Investeringen Openbaar groen (5) Het is zeer urgent dat het investeringsbudget wordt verhoogd aangezien de jaarlijkse (her)inrichtingen steeds groter van omvang worden als gevolg van het realiseren van meer groen in onze stad. Door voortdurende prijsstijgingen kunnen steeds minder groeninrichtingen gerealiseerd worden voor hetzelfde budget. Om de groenkwaliteit in wijken te kunnen waarborgen en waar mogelijk extra accenten te kunnen realiseren, die bijdragen aan de versterking en herkenbaarheid van Kerkrade, is het noodzakelijk dat er extra groeninvesteringsmiddelen worden vrijgemaakt. Groenvoorzieningen vormen een essentieel onderdeel in het kader van een gezonde leefomgeving van onze inwoners en ondernemers. Hiervoor wordt de reeks in het investeringsprogramma vanaf 2023 structureel met € 140.000 verhoogd. Buitensportaccommodaties (5) In de raadsvergadering van 28 oktober 2020 is een investeringsbedrag van € 1,5 miljoen beschikbaar gesteld voor: 1. De renovatie van de twee kunstgrasvelden op sportpark Kaalheide in 2021; 2. De ombouw van kunstgrasveld in het Parkstad Limburg Stadion in 2021; 3. De renovatie van de in 1999 aangelegde atletiekbaan in de periode 2021/2022.
54
Op hoofdlijnen is het beschikbaar gestelde bedrag ad € 1,5 miljoen uitgegeven aan de renovatie van twee kunstgrasvelden op sportpark Kaalheide en de ombouw van het kunstgrasveld naar een natuurgrasveld in het Parkstad Limburg Stadion. Verder is in 2022 gestart met de aanleg van een grastrainingsveld voor Roda JC op het voormalige terrein van VV Heilust en zijn er voorbereidingskredieten beschikbaar gesteld voor de renovatie van de atletiekbaan en de renovatie van het kunstgrasveld bij RKTSV. Van de beschikbare investeringsmiddelen voor de buitensportaccommodaties is nu nog € 0,8 miljoen beschikbaar. De vervolgfase behelst de renovatie van de atletiekbaan, waarvan de aanbesteding in procedure is. Vanwege de grote prijsstijgingen van de laatste maanden is een nieuwe directieraming opgesteld. Hieruit blijkt dat er aanvullend krediet noodzakelijk is, naast de nog beschikbare investeringsmiddelen, ter grootte van € 1.626.000.
Overige vermeldenswaardige zaken Duurzaam muziekonderwijs (5.3, 4.1) Meer Harmonie in de Samenleving (MHIDS) is een project waarin 3 gemeentes (Kerkrade, Landgraaf en Brunssum) en onderwijsstichting Movare samenwerken. In juni 2021 is deze overeenkomst getekend. De basis van het project is dat alle Kerkraadse basisschoolleerlingen vanaf het schooljaar 2021/2022 goed muziekonderwijs krijgen. Dat gebeurt in samenwerking met maatschappelijke en culturele instellingen en verenigingen. Het project verbindt onderwijs, cultuur en de maatschappij met elkaar. Er wordt gewerkt met één gezamenlijke missie, visie en kernwaarden. De huidige en toekomstige basisschoolleerlingen staan hierbij centraal. Het doel is een binnen- en buitenschoolse doorgaande leerlijn op te zetten, waarin kinderen breed kennis maken met muziek. De effecten van Meer Harmonie in de Samenleving worden tijdens het programma wetenschappelijk onderzocht. De onderzoekers van de Universiteit Maastricht zullen hier verslag over doen. De totale jaarlijkse kosten voor Kerkrade tijdens de looptijd van de overeenkomst bedragen € 78.175 per schooljaar. De betaling wordt gedaan van de subsidie voor ‘Klinkend perspectief’ en consulentschap door de stichting SMK. Dit is een bedrag van € 50.576. Het restbedrag wordt voor 4 jaar betaald uit de algemene reserve Kerkrade van de stichting SMK.
Beheer buitensportaccommodaties (5.2) De gemeente voert het onderhoud uit aan de gemeentelijke buitensportaccommodaties. Voor het beheren van de buitensportaccommodaties is in de begroting van 2023 € 221.000 beschikbaar.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Niet sporters
GGD/CBS/RIVM
%
2020
64,4
49,3
53,5
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Deelname sport/actieve sporters - waarvan 1 of meer keren per week Sportverenigingen (per 1 januari) * - jeugd (<18 jaar) - volwassenen
Burgeronderzoek
%
Welzijn
2017
2018
2019
2020
46
47
53
93
87
92
% 28,8 9,7
55
2021
Verenigingen nietprofessionele kunstbeoefening (per 1 januari) * - jeugd (<18 jaar) - volwassenen Bibliotheek Kerkrade - volwassenen - bezoekers Cursisten Muziekschool / Vrije academie Parkstad - langlopend - kortlopend Tevreden over onderhoud groen Oppervlakte groen (dec.) ** Oppervlakte stedelijk groen (dec) **
Welzijn
%
1,8 3,6 Bibliotheek Kerkrade
SMK / VAP
% ≥ 18 jr. Aantal * 1.000 %
Aantal Burgeronderzoek
%
Stedelijk beheer
m² per inwoner m² per inwoner
Stedelijk beheer
*
4,0
3,7
4,4
4,3
3,7
100 3,2
176 3,0
225 4,0
106 4,0
73 4,1
1.263 1.215 47
1.197 1.071
1.222 628 48
1.457 369
1.591 253 38
112,0
82,3** * 29,1** *
115,6
27,9
29,3
Op basis van de huidige subsidieverordening wordt het aantal leden van een vereniging één keer op de 4 jaar geteld; de percentages in 2012 waren voor de sportverenigingen bij de jeugdleden 34,5% en volwassen leden 10,5%. Bij de verenigingen op het gebied van niet-professionele kunstbeoefening was het percentage jeugdleden 6,9% in 2012. ** Na een volledige revisie van de registratie zijn de cijfers vóór 2019 niet meer vergelijkbaar. *** Voorlopige cijfers.
56
6 Sociaal domein
A. Algemeen Omschrijving van het programma De gemeente is ten aanzien van verschillende bevolkingsgroepen verantwoordelijk voor een aantal vormen van zorg binnen het brede sociale domein zoals inkomen, ondersteuning, maatschappelijke participatie, hulp en maatschappelijke voorzieningen. Kenmerken van de samenwerking in de sociale wijkteams zijn: vraaggericht en -gestuurd, integraal en proactief. Het motto is “doen”. In de beoordeling van de situaties wordt ten eerste uitgegaan van de eigen kracht van de klant, de leefeenheid, de straat, de buurt en de wijk, de zogenaamde zelfredzaamheid. Burgers die vanwege hun inkomenssituatie tot de doelgroep behoren, ondersteunen in hun sociale, mentale en financiële weerbaarheid en activeren om (hernieuwd) deel te nemen aan de samenleving.
Relatie met paragrafen Niet van toepassing.
57
Taakvelden 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 18-
B. Speerpunten van beleid Voortzetten van armoede-en schuldenbeleid met focus op kinderarmoede Relatie met taakveld(en): 6.1. Het in 2020 ingezette beleid voor Armoede en Schulden zal ook in de komende periode worden voortgezet samen met de in Kerkrade actieve organisaties op dit vlak. De nadruk zal hierbij nog nadrukkelijker komen te liggen op het bestrijden van armoede bij kinderen. Dit ook door de gerichte samenwerking op dit vlak met Stichting Leergeld en het Jeugd (Sport & Cultuur)fonds. Daarnaast zal worden onderzocht of de in 2022 eerder uitgevoerde activiteiten in samenwerking met ‘Stop de kinderarmoede’ de komende jaren niet alleen kunnen worden voortgezet, maar waar mogelijk ook worden uitgebreid. Bij de aanpak van schulden zal nog meer aandacht worden gegeven aan preventie. Dit door gerichte informatie aan kwetsbare doelgroepen als kinderen, ouderen en minima. Ook hierbij wordt samengewerkt met de in Kerkrade actieve organisaties het onderwijs, de Bibliotheek, Schuldhulpmaatje, Seniorenraad en Clientenraad. In de aanpak van schulden blijft een snelle en goede vroegsignalering onmisbaar. Dit geldt ook voor de samenwerking hierin met Stichting Impuls en de Kredietbank Limburg. De huidige energieprijzen brengen grote financiële risico’s met zich mee voor met name de kwetsbare inwoners.
De in dit verband beschikbare rijksmiddelen voor compensatie en energiebesparende maatregelen zullen dan ook gericht hiervoor worden ingezet. Daarnaast wordt onderzocht hoe vanuit de gemeente zelf aanvullende maatregelen voor de doelgroep die hierbuiten valt en verenigingen/ondernemers kunnen worden getroffen door oa het instellen van een fonds.
Onderhouden van de zorginfrastructuur Relatie met taakveld(en): 6.72 en 6.82 De maatschappelijke en arbeidsmarktproblemen zetten grote druk op de huidige inrichting en organisatie van de ondersteuning aan kwetsbare inwoners. Dit noodzaakt ons tot het onderzoeken van de mogelijkheden om de zorg – in samenwerking met het in Kerkrade aanwezige voorliggend veld en de gecontracteerde aanbieders – effectief vorm te geven. Dit vooral om de zorg ook in de toekomst te kunnen blijven garanderen aan diegenen die dit nodig hebben. Wij hechten dus veel waarde aan het onderhouden van de zorgstructuur. Zo zullen we ook inzetten op het toepassen van ‘normaliseren’ waarbij nadrukkelijk wordt gekeken of de gevraagde zorg kan worden georganiseerd binnen het gezin, met hulp van familie en vrienden of door gebruik te maken van in Kerkrade aanwezige algemeen toegankelijke voorzieningen. Hierdoor hoeft in die situaties ook minder snel een beroep te worden gedaan op kostbare gespecialiseerde zorgvoorzieningen. Het project ‘Welzijn op recept’ dat samen met de huisartsen en Impuls wordt uitgevoerd zal dan ook verder in Kerkrade worden ingezet. Mantelzorg en mantelzorgcompliment Ruim 25% van de mensen in Kerkrade is ouder dan 65 jaar. Dit aantal stijgt snel. Dat betekent dat de behoefte aan zorg toeneemt. Maar er werken steeds minder mensen in de zorg. Dat zorgt voor extra druk op mantelzorgers.
Door corona is de druk op mantelzorgers nog groter geworden. Mantelzorgers zijn onmisbaar voor ouderen die zo lang mogelijk zelfstandig willen blijven wonen. Daarom is het waarderen en ondersteunen van mantelzorgers en zorgvrijwilligers erg belangrijk.
58
De gemeente helpt met subsidie en een gezamenlijke website De gemeente geeft subsidie aan partijen die ondersteuning bieden aan mantelzorgers en zorgvrijwilligers (Steunpunt voor Mantelzorgers, Ruggesteun, SGL Buddyzorg en Levanto Vrijwilligers). Dit doen we samen met gemeenten in de regio. Daarnaast maken we het aanbod voor mantelzorgers en zorgvrijwilligers beter toegankelijk door een gezamenlijke website. Ook dit doen we in samenwerking met de regio. Jonge mantelzorgers en de week van de mantelzorg Veel mantelzorgers zijn zelf ook op leeftijd. Ongeveer 50% van de mantelzorgers is nu tussen 50 en 75 jaar en 10% is 75 jaar en ouder. Onze aandacht blijft echter ook uitgaan naar jonge mantelzorgers. Dit zijn jongeren tot 24 jaar die zorgen voor een ziek familielid en daardoor taken hebben die niet passen bij hun leeftijd en ontwikkeling. We bieden ondersteuning aan deze jongeren zodat ze tijdig hulp vragen en ook kunnen ontspannen. Ook organiseert de gemeente ieder jaar de Week van de Jonge Mantelzorger. Preventie Beleid en activiteiten op het gebied van gezondheid, preventie en sport hangen nauw met elkaar samen en beïnvloeden elkaar steeds meer. We willen deze integraal met elkaar verbinden in een gezamenlijk Leefstijl Beleid/Akkoord Kerkrade, om nog meer impact te bereiken.
In de zorginfrastructuur willen we naast activiteiten gericht op het terugdringen van ziekte, ook meer activiteiten starten gericht op gezond blijven en preventie. En gezond leven voor jong en oud in iedere wijk makkelijker en vanzelfsprekender maken.
Blijven opkomen voor de zwaksten en meest kwetsbaren in onze lokale samenleving Relatie met taakveld(en): 6.1 Inwoners, bedrijven, instellingen, overheid, verenigingen: samen maken zij vitale wijken waarin het vitaal ouder worden is. ‘Vitale wijken’ die aan alle generaties ruimte bieden om te kunnen leren, werken, wonen en (be)leven. ‘Vitale wijken’ waarbinnen burgers in staat worden gesteld de regie te voeren over hun leven. Om de regie te kunnen voeren over het eigen leven naar werk en ouderschap is een goede start van levensbelang. Een gezonde jeugd biedt het fundament voor een vitaal leven. Niet iedereen is in staat om dit op eigen kracht te doen. Wij blijven opkomen voor de zwaksten en meest kwetsbaren in onze lokale samenleving. Voor de meest kwetsbare inwoners geldt dat problemen veelal met elkaar verweven zijn en ook meerdere leefgebieden raken. Armoede- en schuldenproblematiek gaat vaak gepaard met problemen op het gebied van werk & opleiding, tijdsbesteding, huisvesting, huiselijke relaties, geestelijke gezondheid, lichamelijke gezondheid, middelengebruik, sociaal netwerk, maatschappelijke participatie en justitie. Juist voor deze doelgroep is het van belang dat we samen met onze partners het vangnet blijven bieden voor deze inwoners en blijven investeren in vaardigheden, zelfredzaamheid en mogelijkheden.
Toegankelijkheid In deze bestuursperiode maakt het college ook extra werk van toegankelijkheid. Dat geldt voor gebouwen maar ook voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Knelpunten worden in beeld gebracht en waar mogelijk aangepakt. De fysieke toegankelijkheid maakt onderdeel uit van de Kerkraadse Lokale Inclusie Agenda (2022 – 2024). Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen In 2022 hebben de gemeenten in Parkstad de notitie Samen Thuis 2023-2026 vastgesteld. Hierin is opgenomen; • hoe we het aanbod van Beschermd Wonen vernieuwen; • één toegang Beschermd wonen, t.w. het Loket Opvang en Beschermd Wonen Parkstad (LOBW); • de afspraken tussen de gemeenten over de doordecentralisatie van Beschermd Wonen. Bij Beschermd Wonen geven we de meest kwetsbare inwoners onderdak en begeleiding. Met de aanbieders van begeleiding maken we afspraken over de kwaliteit. De afspraak is dat iedereen die hulp nodig heeft, deze hulp ook krijgt. Aanbieders van Beschermd Wonen moeten gaan samenwerken zodat alle cliënten goed geholpen worden. Het is belangrijk om een goede overgang van jeugdhulp naar Beschermd Wonen te regelen, zodat een jongere die begeleiding nodig heeft, deze begeleiding ook krijgt als hij volwassen wordt.
59
Woonzorgvisie Elk jaar maakt de gemeente prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersorganisaties over thema’s die verband houden met volkshuisvesting. Een van de thema’s waar steeds meer aandacht naar uit gaat is het thema wonen en zorg. De vraag naar wonen met begeleiding en/of zorg neemt toe. Dat komt onder andere door de vergrijzing en het beleid en de behoefte om langer thuis te wonen. Wonen, zorg en welzijn komen dus steeds meer samen in onze woningen en in de woonomgeving. Het gaat hier om senioren die langer thuis moeten wonen en door hun ouderdom meer verzorging en aanpassingen in huis nodig hebben. Daarnaast gaat het om mensen die kwetsbaar zijn en extra hulp nodig hebben, evenals kwetsbare burgers die vanuit beschermd wonen of een maatschappelijke opvang uitstromen naar een reguliere woning. In 2023 wordt hiervoor een woonzorgvisie opgesteld waarmee we de gevolgen van deze ontwikkelingen en de oplossingen hiervoor willen vastleggen.
Samen met sociaal maatschappelijke organisaties digitalisering/ICT beter toegankelijk maken voor ouderen Relatie met taakveld(en): 6.3, 6.5, 6.71, 7.1 De gemeente is steeds meer (24/7) digitaal in contact met burgers, bedrijven en gerelateerde instanties of organisaties. In de afgelopen jaren is hiervoor een solide basis gelegd en zijn een groot aantal werkprocessen gedigitaliseerd. De dienstverlening is open, transparant en klantgericht. Door een adequaat ingerichte digitale informatievoorziening vindt communicatie tussen klanten en de gemeente op een snelle en betrouwbare manier plaats. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat klanten ook via andere kanalen (telefonisch, balie, per post) contact kunnen zoeken met de gemeente. Het zorgen voor en verbeteren van de digitale toegankelijkheid van de gemeente voor kwetsbare inwoners, maakt onderdeel uit van de inclusie agenda die nu samen met de betrokken adviesraden en partners wordt opgesteld en aan de raad wordt aangeboden.
Bijdragen aan het voorkomen van eenzaamheid bij jongeren en ouderen Relatie met taakveld(en): 6.1 De aanpak van eenzaamheid is en blijft de komende jaren een belangrijk punt van beleid. Dit komt onder andere tot uiting in het Sociaal Programma Rolduckerveld en het Programma VIE voor Gezondheid en Vitaliteit. We zetten in op het vasthouden en verbeteren van deze aanpak. Ook gaan we er meer inhoud aan geven. We doen dit samen met de coalitie tegen eenzaamheid, dat zijn in totaal 34 in Kerkrade actieve partijen. Het stimuleren van ontmoeting gebeurt hierbij ook met een gerichte ondersteuning aan de buurtkamers in Kerkrade en de inzet van de ontmoetingsbus van het Leger des Heils.
Inzetten op integraal ouderenbeleid/ stimuleren van zo lang mogelijk zelfstandig functioneren en blijven meedoen Relatie met taakveld(en): 6.1 Binnen het beleidsveld Wmo en Zorg zijn veel maatregelen opgenomen die ook toezien op onze oudere inwoners. De komende jaren zal het aantal ouderen in Kerkrade snel groter worden. Dit vraagt dat de maatregelen ook in samenhang met de vragen die hierbij komen kijken worden opgepakt. Hiervoor zal dan ook een specifiek en integraal ouderenbeleid worden uitgewerkt. Gezond ouder worden in de eigen leefomgeving, waarbij gezond gedrag en betekenisvolle ontmoetingen gestimuleerd worden, is essentieel. Daarom de programmalijn “Vitale ouderen” van VIE. In onze stad is een breed aanbod aan activiteiten beschikbaar waarmee zowel ontmoeten als ook een gezonde levensstijl wordt gestimuleerd. Zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen in eigen (t)huis is een wens van veel mensen en een uitgangspunt voor de gemeente Kerkrade. De te ontwikkelen woonzorgvisie zal de antwoorden dienen te geven op welke wijze inwoners hierin kunnen worden gestimuleerd en ondersteund. Hierin zullen ook de al lopende projecten als ‘Gelukkig ouder worden in Kerkrade’ en ‘Langer Thuis’ een plek krijgen. Daarnaast willen we de thema’s dementie en ouderdomsdepressie bespreekbaar maken. We zetten in op “Samen Dementievriendelijk” in samenwerking met Alzheimer Nederland.