2023-1 begroting 2023 18 oktober.pdf
Tekst van het document
Begroting 2023
Inhoudsopgave
Aanbieding ................................................................................................................. 5 Samenvatting financiële mutaties ...........................................................................................................7 Beleidsbegroting ....................................................................................................................................9 Begroting in één oogopslag ..................................................................................................................11
Programma's ............................................................................................................ 13 0 Bestuur en ondersteuning .................................................................................................................15 1 Veiligheid .........................................................................................................................................27 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ..........................................................................................................31 3 Economie .........................................................................................................................................37 4 Onderwijs.........................................................................................................................................43 5 Sport, cultuur en recreatie .................................................................................................................49 6 Sociaal domein .................................................................................................................................57 7 Volksgezondheid en milieu ..............................................................................................................67 8 Wonen, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
...................................................................73
Paragrafen ................................................................................................................ 81 §1. Lokale heffingen ............................................................................................................................83 §2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................................88 §3. Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................96 §4. Financiering (treasury) .................................................................................................................103 §5. Bedrijfsvoering.............................................................................................................................107 §6. Verbonden partijen ......................................................................................................................112 §7. Grondbeleid ................................................................................................................................134
Financiële begroting ............................................................................................... 143 1. Overzicht van lasten en baten........................................................................................................144 2. Financiële positie ...........................................................................................................................163
Bijlagen .................................................................................................................. 168 Lijst van afkortingen ...........................................................................................................................169 Nadere toelichting reserves en voorzieningen ....................................................................................171 Overige risico's ..................................................................................................................................174 Staat van Langlopende Leningen ........................................................................................................176
3
Aanbieding Beste inwoner van Kerkrade, Voor u ligt de Begroting 2023. De eerste begroting in de bestuursperiode 2022-2026. Het uitgangspunt voor deze begroting is ‘Samen verder bouwen aan een vitaal en uitdagend Kerkrade’. Dit is in lijn met het coalitieakkoord en het collegeprogramma voor 2022-2026. Een nieuwe werkwijze voor het maken van de begroting Voor deze begroting is verantwoordelijk wethouder Paas in gesprek gegaan met alle fracties. De fracties hebben hierdoor de mogelijkheid gekregen om hun accenten voor het nieuwe beleid kenbaar te maken. Al deze accenten zijn uitgewerkt in drie hoofdlijnen: bedrijfsvoering, het sociale domein en duurzaamheid. We blijven investeren in Kerkrade zonder extra lasten voor de inwoners (voor zover de gemeente dit in de hand heeft). En wij blijven onze inwoners, ondernemers en verenigingen ondersteunen daar waar nodig. Dat ziet u terug in dit document. Het peilmoment van deze begroting is 1 oktober 2022. Een doorkijk naar de komende vier jaar Wat zijn de plannen voor Kerkrade voor de komende vier jaar? Wat vinden we belangrijk? En wat kunnen we samen realiseren? De gemeente en de inwoners. Samen plannen maken. We gaan aan de slag met burgerparticipatie. Inwoners mogen meepraten, meedenken en meebeslissen bij een groot deel van de plannen die er worden gemaakt voor een specifieke wijk of voor heel Kerkrade.
Want inwoners vormen de motor van onze gemeenschap. De ziel in de wijk. Daarom is het belangrijk dat inwoners zich betrokken voelen bij alles wat er in de directe omgeving gebeurt. Kerkrade is veilig en vitaal Veiligheid en leefbaarheid zijn thema’s die onze volle aandacht hebben. Net zoals de aanpak van drugscriminaliteit en meer handhavers in de wijken. En een preventieve aanpak, zorgen dat jeugdigen niet op het verkeerde pad terecht komen. Want voorkomen is beter dan genezen. Dit geldt ook voor het welzijn van de Kerkradenaren, we willen dat iedereen zich goed voelt. Lichamelijk en geestelijk. Met Vie – een leven in beweging, geven we een impuls aan de gezondheid en vitaliteit in onze gemeente en de regio. Duurzaamheid, goed voor de aarde De overgang naar duurzame en CO2- neutrale energiebronnen (de energietransitie) wordt steeds belangrijker om de gevolgen van de klimaatverandering te beperken. Kerkrade blijft inwoners stimuleren om duurzame maatregelen te treffen. Ondernemersvriendelijke stad met werkgelegenheid Het streven van Kerkrade is om een aantrekkelijke en ondernemersvriendelijke stad te zijn. We blijven Kerkrade ook de komende jaren positioneren vanuit ‘Beleef Kerkrade’. Ook vinden we het belangrijk dat werkzoekenden uit alle leeftijdscategorieën onder de aandacht worden gebracht van het bedrijfsleven.
Woonoffensief We willen zoveel als mogelijk meebewegen met de huidige ontwikkelingen, daarom kiezen we voor een aanvallend woonbeleid: het woonoffensief. Het bouwen van kwalitatief goede woningen in een kwalitatief goede woonomgeving en die aansluiten bij de behoefte van woningzoekenden is ons uitgangspunt. Dat betekent voldoende aanbod van sociale woningen, maar ook voldoende aanbod in andere segmenten. Woningen die voldoen aan de wooneisen van deze tijd: duurzaam, betaalbaar en levensloopbestendig in gevarieerde en veilige wijken met ruime aandacht voor een groene omgeving! Investeren in wegen, samenwerkingen in Parkstad en dienstverlening We werken aan een verdere verbetering van onze infrastructuur. Want bij een vitale stad hoort een vitaal wegennetwerk. En we gaan meer samenwerken met partners in de regio, dit zorgt ervoor dat we projecten
5
sneller kunnen realiseren. Ook is er geld vrijgemaakt voor de bedrijfsvoering van de gemeente, er wordt geïnvesteerd in nieuw personeel om onze ambities waar te maken. Daarnaast investeren we in communicatie- en informatietechnologie zodat we de dienstverlening nog beter kunnen maken. Een sluitende begroting Het is gelukt om een sluitende begroting te presenteren voor 2023 en de komende jaren. Het jaar 2026 is een punt van aandacht als het Rijk de plannen doorzet om minder geld uit te keren aan gemeenten voor al hun taken. De programma’s in deze begroting geven u een helder beeld van de nadere uitwerking van de koers die we als gemeente hebben ingezet. Samen verder bouwen aan een uitdagend en vitaal Kerkrade! Het college,
De secretaris,
dr. T.P. Dassen-Housen
R.M.J.S. Stijns
6
Samenvatting financiële mutaties In de tabellen hieronder zijn de financiële mutaties van de exploitatie en het investeringsprogramma opgenomen. Bij de diverse programma's worden de mutaties toegelicht in onderdeel D (x € 1.000).
Exploitatie Progr.
div.
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
Saldo november 2021
218
200
209
498
498
Resultaatbestemmingen 2021 ten gunste van 2022 (raad juli) Algemene uitkering
neutraal 2. 536
7.791
12.541
15.077
10.187
neutraal
neutraal
neutraal
neutraal
neutraal
0
Alg.uitk.-Sociaal DomeinEnergietoeslag-KlimaatakkoordWkB-div. kleine regelingen Stadsregio Parkstad Limburg
-18
-41
-14
-16
-32
0
Bedrijfsvoering
-1.733
-3.336
-3.150
-3.145
-3.170
0
Burgerparticipatie
-150
-150
0
OZB
200
200
200
200
0
BsGW
-114
-23
-21
-43
0
Dividend Enexis/BNG
200
0
Kapitaallasten
-35
-375
-985
-1.485
-1.735
0
Precario- en reclamebelasting *
-137
-137
0
Hondenbelasting
-354
-354
-354
0
Stijging energie-/brandstofkosten
-500
-300
-200
-200
-200
0
Parkeerbelasting
-200
0
Diverse posten Pr. 0
-45
-220
-180
-175
-145
1
OOV Pilot-aanpak
-230
-275
-82
-82
-82
1
Flexibel cameratoezicht
-35
-35
-35
-35
1
Diverse posten Pr. 1
-56
-56
-56
-56
2
Wegenbeheer
-400
-400
-400
-400
2
Diverse posten Pr. 2
-83
-83
-83
-83
3
Centrummanagement
-50
-50
-50
-50
3
Diverse posten Pr. 3
-11
-1
-1
-1
4
Diverse posten Pr. 4
-292
-195
-195
-195
5
Sport The Move Factory
-334
-334
-334
-334
5
Combinatiefunctionarissen
142
142
142
142
5
MFC d'r Pool
5
Parkstad Limburg Theater
-100
-125
-125
-125
5
Omdernemersfonds
-50
-50
-50
-50
5
Beleef Kerkrade/marketing
-124
-205
-80
-50
-50
5
Openbaar groen
-20
-107
-83
-86
-90
5
Terugloop WSP
-150
-180
-210
-240
0 div
350
-10 -41 -10
-95
7
5
Leerwerklijn
-226
-309
-314
-314
-314
5
Diverse posten Pr. 5
-70
-200
-200
-200
-200
6
Integratie sociaal domein
41
-665
-4.068
-4.207
-5.863
6
Diverse posten Pr. 6
-15
-40
-40
-40
-40
7
GGD
-158
-158
-158
-158
8
-75
-75
-75
-75
8
Werkbudget wonen stedelijke ontwikk Vergunningen
100
8
Omgevingswet
124
8
Diverse posten Pr. 8
-10
-65
-65
-65
-65
0
0
1.362
3.705
-3.158
-50
Actueel begrotingssaldo
* 2022: Geen heffing 2023: Halvering heffing t.g.v. Ondernemersfonds
Investeringen bedragen * € 1.000
Progr. Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
Verschuivingen en overhevelingen I Reguliere investeringen 0
ICT
0
Diverse transportmiddelen
0
Gebouwen
2
Wegen, straten en pleinen
2
50 100
100
100
100
100
710
300
300
300
300
1.500
1.500
1.500
1.000
1.000
Versnellingsagenda Rijk div proj.
600
3.050
1.000
1.000
2
Mobiliteitsplan
200
250
250
250
3
Bereikbaarheid bedrijventerreinen
1.000
500
5
Sportaccommodaties
1.626
5
Openbaar groen
7
Klimaatadaptie
8
Gbe Rolduckerveld
140
140
140
140
50
250
250
250
250
200
200
200
200
200
90
200
II Overige investeringen 7
Riolen
III Leningen 400
5.3 WMC 7
Energie- en Klimaatfonds
2.000
8
Beleidsbegroting
9
Begroting in één oogopslag
11
12
Programma's De Begroting 2022 bestaat uit 9 programma's (0 t/m 8), gebaseerd op de (hoofd)taakvelden volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Informatievoorschriften voor derden (IV3). De programma's in de begroting zijn: 0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. Per programma komen aan bod: Onderdeel A Een algemene omschrijving van het programma en uit welke taakvelden dit programma bestaat. Tevens wordt in voorkomende gevallen aangegeven met welke paragrafen er een relatie is. Onderdeel B Hier zijn opgenomen de speerpunten van beleid. Hierbij wordt aangesloten bij het collegeprogramma. De activiteiten en de voortgang daarvan worden aangegeven. In beginsel staan de speerpunten van beleid gedurende de bestuursperiode vast. Onderdeel C Hier wordt in tabelvorm meer inzicht gegeven in de financiën van het programma, zowel exploitatie als investeringen. Inzicht wordt gegeven op taakveld-niveau. Een analyse van de afwijkingen is opgenomen in het gedeelte ''Financiële begroting''. Voor een detailoverzicht op productenniveau van de kosten en baten van de Begroting 2023 en meerjarenraming wordt verwezen naar de bijlage "Productenbegroting".
Onderdeel D Een toelichting op de financiële mutaties, welke uit het overzicht "Samenvatting financiële mutaties" blijken, wordt hier gegeven. Daarnaast kunnen overige vermeldenswaardige zaken worden genoemd. Onderdeel E Dit onderdeel bevat de landelijk uniforme "basisset beleidsindicatoren". De meeste gegevens zijn van het CBS en landelijke databanken afkomstig en gemeenten nemen deze in hun begroting over. Meer uitleg over deze indicatoren is te vinden op de website "waarstaatjegemeente.nl". Daarnaast bevat dit onderdeel de eigen indicatoren.
13
Portefeuilleverdeling Hierna volgt de portefeuilleverdeling van het college van Burgemeester en Wethouders. Per onderdeel is aangegeven bij welk programma deze hoort. Petra Dassen-Housen Burgemeester Openbare orde en veiligheid (1) Rampenbestrijding (1) Coördinatie handhaving (1) Eurode en internationale zaken (0) Communicatie (0/3) DB Parkstad Limburg (0)
Tim Weijers Wethouder Ruimtelijke ordening (1/3/8) Wonen (8) Vastgoed (0/2/3/4/5/6/8) Ontwikkelingsbedrijf Kerkrade (8) Personeel & organisatie (0) Toerisme (3/5) Marketing en evenementen (3/5)
Jo Schlangen Wethouder Onderwijs (4) Cultuur (5) Sport (5) Welzijn (5) Coördinatie VIE (5/8) Publiekszaken en dienstverlening (0) Informatisering en automatisering (0) Weekmarkten en kermissen (3) Wijkwethouder Oost (8)
Alexander Geers Wethouder Economische zaken (3/8) Verkeer en vervoer (0/2) Openbare ruimte (2/5) Centrummanagement (3) Wijkontwikkeling (6/8) Wijkwethouder Noord (8)
John Roland Wethouder Sociale zaken, ren werkgelegenheid (6) Euregionale Arbeidsmarkt (3)/) Maatschappelijke zorg (6) Burgerparticipatie (0) Wijkwethouder West (8)
René van Drunen Wethouder Jeugd-zorg en jeugdbeleid (4/6) Volksgezondheid (7) Milieu en afval (1/7) Duurzaamheid (7)
Jo Paas Wethouder Financiën (0) Wmo (6) Integraal Ouderenbeleid (6)
14
0 Bestuur en ondersteuning
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het op een goede wijze uitvoering geven aan de bestuurlijke en ondersteunende taken van de gemeentelijke organisatie. Het programma is ondersteunend aan en richtinggevend voor de bestuurlijke ambities en doelstellingen in de andere programma’s.
Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragrafen Lokale heffingen (§1), Financiering (treasury) (§4) en Bedrijfsvoering (§5).
Taakvelden 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken
15
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb) 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
B. Speerpunten van beleid Burgerparticipatie Relatie met taakveld(en): 0.4 Het jaar 2022 heeft in het teken gestaan van het formuleren van en het structuur geven aan het verder uitbouwen van burgerparticipatie binnen onze gemeente. Einde 2022 zal daartoe een visiedocument aan de raad ter vaststelling worden aangeboden. De hierin opgenomen koers zal de rode draad zijn voor het vergroten van de betrokkenheid van onze gemeenschap bij onze plannen en projecten. Vanaf 2023 zal dit verdere inhoud krijgen in overleg met onze partners en de inwoners van onze stad. Dat zal worden verankerd in een participatieverordening. Wij koersen op een vaststelling hiervan in het 1e kwartaal van 2023. In 2023 zullen we de ambitie verder vertalen in onze interne organisatie. Actieve burgerparticipatie vereist ook laagdrempelige externe communicatie en het activeren van betrokkenheid. de noodzaak van laagdrempelige communicatie, zowel intern als extern, met zich mee. Ook hierop zullen we in 2023 inzetten. Ook burgerinitiatieven willen we volgend jaar daarbinnen ondersteunen. We willen dat burgerparticipatie een diepgewortelde aanpak in onze organisatie wordt, maar dit zal een proces zijn. Naast goede toepassingen zullen er ook minder goede ervaringen met inwonerparticipatie gaan voorkomen en het is belangrijk om ook uit deze ervaringen een les te leren.
Burgerparticipatie dient uit te groeien tot een vanzelfsprekendheid voor alle leeftijden. Ook in 2023 zal daarom rekenschap worden gegeven van de mening van onze jongste generaties via onder meer Kinderraad, Kinderburgemeester en Jongerenadviesraad.
Regionale en euregionale samenwerking Relatie met taakveld(en): 0,1 Maatschappelijke en economische vraagstukken houden niet op bij de gemeentegrens c.q. de landgrens. De bestaande samenwerking in het kader van de Stadsregio Parkstad Limburg, Eurode, sociaalmaatschappelijke instellingen en verbonden partijen is vanzelfsprekend. Zo wordt de grensoverschrijdende samenwerking in 2023 verder uitgebouwd. De Kadernota Euregionalisering 2020 “Kerkrade, de Limburgse poort naar Duitsland” is hierbij uitgangspunt. Wij zijn voornemens om de voortrekkersrol die Kerkrade heeft op het vlak van grensoverschrijdende samenwerking binnen de Euregio Maas-Rijn te behouden en verder te verstevigen. Aandacht zal er onder meer zijn voor het project ‘Nieuwstraat-Geschiedenismijl’, de ‘World Clean Up Day’, het ‘Eurode Schaaktoernooi’’. Waar mogelijk wordt samengewerkt met de Stichting Eurode 2000+. Door regelmatig artikelen en verhalen over de samenwerking tussen Kerkrade en Herzogenrath in het ‘Eurode-Magazine’ te plaatsen, wordt Eurode steeds bekender. Nu wordt het Eurode-Magazine alleen nog in Herzogenrath en omgeving huis-aan-huis verspreid. De bedoeling van de uitgever is om dit tijdschrift óók in Kerkrade en omgeving te laten bezorgen.
16
Tenslotte zal ook de informatie-uitwisseling en de samenwerking tussen de gemeente Kerkrade en de Stadt Herzogenrath worden voortgezet. De bedoeling is dat elk jaar samen minimaal twee keer actuele thema’s worden besproken. Ook het overleg tussen Openbare Orde en de Politie zal in 2023 worden voortgezet na 2021 en 2022 meerdere keren te zijn uitgesteld; het Eurode Business Center zal daarbij zoveel als mogelijk als uitvalsbasis worden genomen. Uithangborden van de euregionale samenwerking zijn het Grensinfopunt ‘Aken-Eurode’(GIP) en de ‘Service Grensoverschrijdende Arbeidsbemiddeling’ (SGA). De verduurzaming van de dienstverlening van GIP en SGA zal in 2023 een stap vooruit maken en wel in die zin dat de dienstverlening in het Eurode Business Center geschiedt vanuit de one-stop-shop gedachte (één-loket). Bovendien zullen de SGA’s in Kerkrade en in Maastricht vanaf 2023 samen zaken oppakken vanuit de gedachte dat schaalvergroting het meeste voordeel oplevert voor beiden. Denk bijvoorbeeld aan gezamenlijke evenementen, PR e.d. Inhoudelijk zullen beide locaties zelfstandig blijven. Het voornemen is, om vanaf 2023 beide SGA’s via één gezamenlijke subsidieaanvraag en -toekenning gefinancierd te hebben. Het borgen en verder verduurzamen van deze grensoverschrijdende dienstverlening komt daarmee wederom een stap dichterbij.
17
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 0
Bestuur en ondersteuning
REK.
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2022
2023
2021
2024
2025
2026
LASTEN 0.1 Bestuur
3.695
3.309
3.224
3.208
3.225
3.241
0.2 Burgerzaken
1.475
1.414
1.342
1.547
1.556
1.601
0.3 Beheer ov. gebouwen en gronden
540
271
93
91
91
91
0.5 Treasury
36
314
79
-46
-161
-262
0.61 OZB woningen
0
0
0
0
0
0
0.62 OZB niet-woningen
0
0
0
0
0
0
0.63 Parkeerbelasting
39
39
39
39
39
39
0.64 Belastingen overig
952
865
989
912
930
952
0
0
0
0
0
0
6.735
6.212
5.765
5.750
5.679
5.661
0.7 Alg. uitk. e ov. uitk. gem.fonds
TOTAAL LASTEN BATEN 0.1 Bestuur
208
7
7
7
7
7
0.2 Burgerzaken
544
448
415
784
796
871
0.3 Beheer ov. gebouwen en gronden
132
103
102
102
102
102
0.5 Treasury
325
184
153
128
94
94
0.61 OZB woningen
7.905
7.933
7.847
7.847
7.847
7.847
0.62 OZB niet-woningen
5.818
5.966
5.881
5.881
5.881
5.881
0.63 Parkeerbelasting
383
441
641
641
641
641
0.64 Belastingen overig
449
443
511
226
226
226
0.7 Alg. uitk. e ov. uitk. gem.fonds
114.821
129.685
126.478
131.603
135.519
130.889
TOTAAL BATEN
130.586 145.209 142.034 147.217 151.112 146.557
DIVERSE LASTEN 0.4 Overhead
23.290
27.004
28.279
29.115
30.037
31.044
0.8 Overige baten en lasten
111
535
1.772
3.100
4.370
5.549
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
163
14
14
14
14
14
23.564
27.553
30.065
32.229
34.421
36.607
813
412
109
52
52
52
1.002
1.007
807
852
852
852
8
0
0
0
0
0
1.822
1.419
916
904
904
904
0.10 Vermeerderingen
17.965
7.576
3.380
3.209
3.209
3.209
0.10 Verminderingen
11.448
19.345
4.230
2.616
2.649
2.424
SALDO MUTATIES RESERVES
-6.517
11.769
851
-593
-560
-784
0.11 RESULTAAT
2.986
0
0
1.362
3.705
-3.159
TOTAAL DIVERSE LASTEN DIVERSE BATEN 0.4 Overhead 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
TOTAAL DIVERSE BATEN RESERVES
18
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
V/U¹ E/M²
2022
2023
2024
2025
2022 2026
2026
I Reguliere investeringen 0.4
ICT investeringen
v
e
433
348
298
327
327
1.733
0.4
Diverse transportmiddelen
v
e
298
174
174
174
174
994
0.4
Gemeentelijke gebouwen
v
e
1.460
1.050
1.050
1.050
1.050
5.660
0.8
Onvermijdbaar
v
e/m
174
58
58
58
58
406
2.365
1.630
1.580
1.609
1.609
8.793
Totaal Programma 0
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
D. Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Financiële mutaties Exploitatie Resultaatbestemmingen (diverse taakvelden) Bij het vaststellen van de jaarrekening 2021 is de Raad akkoord gegaan met resultaatbestemmingen ten gunste van 2022 (zie pagina 11 van de jaarrekening). Het betreft bijvoorbeeld wegen, hybride werken, versterking reserve gebouwen, kassamiddelen/armoede. Deze worden verwerkt in de betreffende budgetten 2022. Algemene uitkering (0.7 en diverse taakvelden) De uitkomsten van de circulaires zijn verwerkt in het begrotingssaldo. In de infobrieven naar aanleiding van de circulaires van december 2021, mei/juni 2022 heeft de Raad hierover kunnen lezen. Hieronder is een korte samenvatting opgenomen. Alle bedragen zijn in € 1.000 Algemene dienst Decembercirculaire 2021 (incl. afwikkeling oude jaren) Meicirculaire 2022 Septembercirculaire 2022 TOTAAL
2022
2023
2024
2025
2026
228
155
176
179
179
1.823
7.776
12.076
14.447
6.562
485
-140
289
451
3.446
2.536
7.791
12.541
15.077
10.187
De mutaties die verband houden met het Sociaal Domein werden steeds neutraal verwerkt in de budgetten van het Sociaal Domein. Deze lijn is destijds gekozen omdat onbekend was met welke financiële gevolgen gemeenten geconfronteerd zouden worden bij de 3 decentralisaties in 2015. Ook is destijds besloten om de mee- en tegenvallers Sociaal Domein binnen het Sociaal Domein te verwerken. Inmiddels is er meer inzicht en vele andere gemeenten hebben er al eerder voor gekozen om het Sociaal domein te integreren met de reguliere begroting. Dat wil zeggen dat de 'plussen en minnen' voor zowel inkomsten als uitgaven ten gunste of ten laste komen van de totale gemeentelijke exploitatie en niet langer op voorhand worden verrekend binnen de reserve. In verband met de herverdeling van het gemeentefonds en het nieuwe verdeelmodel is het ook niet meer mogelijk om vanaf 2023 de mutaties Sociaal Domein allemaal afzonderlijk te volgen. Alleen de eventuele doorwerking van posten 2022 naar volgende jaren kon nog in
19
de meicirculaire 2022 (voor het laatst) worden meegenomen. Wij verwijzen naar de informatiebrieven voor informatie over de posten en de bedragen. De ontwikkelingen vragen daarom om een integratie van het Sociaal Domein met de reguliere begroting. Het bedrag waarmee de exploitatie jaarlijks wordt belast is opgenomen bij programma 6. Opgemerkt zij dat de daar genoemde tekortreeks niet veroorzaakt wordt door de integratie, maar door de achterliggende ontwikkelingen. Zoals bijvoorbeeld de doorwerking van de Rijksbezuinigingen, een fors lagere BUIGtoekenning, een toenemende vraag naar hulp en voorzieningen en kostenstijgingen in de branche. De bestaande reserve Sociaal Domein dient dan nog slechts om onverwachte fluctuaties per jaareinde op te vangen (bijvoorbeeld de afrekeningen Jeugdzorg die vaak pas in mei van het jaar erna beschikbaar komen) of om tijd te winnen bij het vinden van oplossingen voor onverwachte tegenvallers. Een minimale omvang van € 2,5 miljoen wordt daarbij vooralsnog voldoende geacht. Zie verder ook de risicoparagraaf. Enkele andere mutaties zijn ook neutraal verwerkt in de betreffende budgetten, zoals de energietoeslag (meicirculaire +€ 2,82 mln in 2022, septembercirculaire + € 2,25 mln in 2022), klimaatakkoord (meicirculaire +300.000 in 2022). Wij verwijzen naar de informatiebrieven voor meer informatie over de posten en bedragen.
Stadsregio Parkstad Limburg (0.1) In de raadsvergadering van 22 juni 2022 is een positieve zienswijze door de Raad gegeven op de ontwerpbegroting 2023 en meerjarenraming van Parkstad. Daarna hebben het DB en het AB van de Stadsregio ongewijzigd vastgesteld. Dit leidt tot een stijging van de bijdragen. Voor Kerkrade is dit in 2022 € 18.000, 2023 € 35.000, 2024 € 10.000, 2025 € 11.000 en 2026 € 28.000, inclusief het onderdeel regionale initiatieven (VVV, bedrijventerreinmanagement, routebureau, etc). Bedrijfsvoering (0.4+diverse taakvelden) Voor de versterking van de bedrijfsvoering wordt een bedrag vrijgemaakt dat oploopt van circa € 1,7 mln in 2022 tot bijna circa € 3,2 mln in 2026. Het merendeel hiervan heeft betrekking op de loonsom (circa € 1,5 mln in 2022, circa € 2,7 mln in 2023 en circa € 2,6 mln vanaf 2024). Loonsom De loonsom wordt enerzijds verhoogd om de (hoger dan oorspronkelijk begrote) salarisstijgingen als gevolg van de cao 2021-2022 te kunnen voldoen en anderzijds om de uitbreiding van het aantal werknemers te kunnen financieren. De uitbreiding is noodzakelijk vanwege de extra taken waarvoor de gemeente staat gesteld; taken op het gebied van bedrijfsvoering en taken als gevolg van nieuwe wettelijke en regionale opgaven en lokale ambities.
Informatievoorziening en automatisering Onze organisatie maakt voor haar informatievoorziening (informatiesystemen) gebruik van een groot aantal dienstverleners op het vlak van ICT. De kosten van deze dienstverlening stijgen en zijn grotendeels gebaseerd op kosten van toeleveranciers. Die reeks van kostenstijgingen loopt op van € 81.000 in 2022 tot € 178.000 in 2026. Eenzelfde stramien is ook zichtbaar in de kostenontwikkeling van de uitbestede automatisering bij Parkstad IT. De stijging hier bedraagt in 2022 € 44.000 en loopt op naar € 114.000 in 2026. Om de kwetsbaarheid van onze informatievoorziening en automatisering te verminderen worden in toenemende mate, wanneer mogelijk en efficiënt, toepassingen op het vlak van informatievoorziening ‘in de cloud’ bij de directe leverancier geplaatst en worden niet meer afgenomen via Parkstad IT. Met het overhevelen van een tweetal toepassingen zijn vanaf 2022 meerkosten van € 47.000 jaarlijks gemoeid. Telefooncentrale In de 1e helft van 2022 is onze, uit 2001 daterende, telefooncentrale vervangen. De centrale was economisch en technisch afgeschreven. Die oude centrale was ongeschikt om in te spelen op (toekomstige) ontwikkelingen op het vlak van dienstverlening, zowel extern als intern.
Met onder andere die nieuwe telefooncentrale beschikt onze organisatie over niet alleen over het gereedschap om in te spelen op die ontwikkelingen maar zal ook de bereikbaarheid van onze organisatie verbeteren. Die in het huidige tijdsgewricht gewenste en noodzakelijke functionaliteit brengt vanaf 2022 jaarlijks extra onderhoudskosten met zich mee van € 60.000.
20
Verzekeringen Wereldwijd hebben verzekeraars door allerlei omstandigheden te maken gehad met veel schades. De omvang van de vergoede schade leidt tot een fikse stijging van de premies van verzekeringen welke wij ten behoeve van een reeks van risico’s hebben afgesloten (onder meer opstal/brandverzekering, WAverzekering). Op basis van gesprekken met de markt verwachten wij vanaf 2023 hogere premies van in totaal € 40.000. Portokosten Meer dan voorheen infomeren we onze burgers. Ook langs traditionele wijze per post. Ook stijgen de posttarieven. Als gevolg hiervan nemen de portokosten vanaf 2023 met € 6.000 per jaar toe. OZB (0.6) BsGW heeft haar oorspronkelijke prognose over de OZB-opbrengst naar boven bijgesteld, circa € 200.000. Omdat het altijd gaat om inschattingen die gemaakt worden met de kennis die er op een bepaald moment is, zijn er altijd afwijkingen. Deze is echter groter dan gebruikelijk. Het blijkt met name te maken te hebben met areaaluitbreiding. Voorheen had BsGW o.a. via de afgegeven bouwvergunningen snel zicht op ver- of bijbouw van woz-objecten. Omdat steeds minder werken vergunning- of zelfs meldplichtig zijn, was dit zicht enigszins verloren gegaan. Middels het project 'woz-mutatiedetectie' (zie ook begroting BsGW waar dit is toegelicht) is hier een inhaalslag gemaakt. Daarbij is o.a.
op basis van vergelijk van luchtfoto’s, de BAG- en de WOZ-administratie bijgewerkt. Dit heeft geleid tot een hogere opbrengst die structureel van aard is. In 2022 kan nog een extra voordeel van € 150.000 worden geraamd. Dit heeft met name te maken het in 2022 nog opleggen van aanslagen over oude jaren en de leegstand valt positiever uit. BsGW (0.6, 7.2, 7.3) In de raadsvergadering van 22 juni 2022 is een negatieve zienswijze door de Raad gegeven op de ontwerpbegroting 2023 en meerjarenraming van Parkstad. Daarna hebben het DB en (de meerderheid van) het AB van de Stadsregio de begroting helaas ongewijzigd vastgesteld. Dit leidt tot een stijging van de bijdragen. Voor Kerkrade is dit in 2023 € 114.000, 2024 € 23.000, 2025 € 21.000 en 2026 € 43.000. Dividend Enexis / BNG bank (0.8) De gemeente ontvangt dividendinkomsten van Enexis en de BNG Bank. Dividend is de uitkering van (een deel van) de winst aan de aandeelhouders. In 2022 is het dividend (over 2021) vastgesteld en uitgekeerd. Vorig jaar was nog sprake van nadelen. Nu is er voor de gemeente bij Enexis een voordeel van € 114.000 en bij de BNG een voordeel van € 86.000. Samen is het voordeel dus € 200.000. Opgemerkt wordt dat de toekomstige winsten van Enexis met name onder druk staan door de kosten van de energietransitie. Kapitaallasten investeringen (0.8) Wij zien al langer een gestaag oplopende rente.
Wij hielden dan ook al rekening met een rente die jaarlijks licht opliep (zie ook de toelichting bij het weerstandsvermogen: overige risico's). In april 2022 hebben wij hier nog op geanticipeerd en is nog een gunstige langlopende lening aangetrokken die naar verwachting de financieringsbehoefte voor dit jaar nog dekt. Inmiddels zien wij een onverwacht sterk gestegen rente als gevolg van de toegenomen onrust op de financiële markten. Voor de nieuwe aan te trekken leningen zal dan ook meer rente moeten worden betaald. Op basis van de reeds bestaande begroting en het reeds bestaande investeringsprogramma (dat wil zeggen: vóór de mutaties in deze begroting) betekent dit een nadeel van € 100.000 in 2023 oplopend naar een nadeel van € 400.000 vanaf 2025. Opgemerkt zij dat dit afhankelijk is van het daadwerkelijke verloop van de uitgaven c.q. investeringen. Daarnaast worden er extra investeringen voorgesteld. Meer informatie hierover staat in het onderdeel Samenvatting financiële mutaties: investeringen. Deze investeringen leiden tot extra kapitaallasten welke oplopen van € 35.000 in 2022 tot € 1.335.000 in 2026. Daarbij is rekening gehouden met actuele inschattingen over het verloop van het investeringsprogramma en een rente-ontwikkeling zoals hiervoor beschreven.
In totaal is sprake van nadelen voor het begrotingssaldo, namelijk € 35.000 in 2022, € 375.000 in 2023, € 985.000 in 2024, € 1.485.000 in 2025 en € 1.735.000 in 2026.
21
Precario- en reclamebelasting (0.64) De afgelopen jaren hebben de ondernemers vergaande financiële gevolgen ondervonden door de COVID 19-pandemie. Ook over 2022 heeft de gemeente afgezien van het innen van de precario- en reclamebelasting. Na het verdwijnen van de maatregelen in dit kader, zijn het nu echter de energiekosten en de algehele stijging van kosten van producten etc die zowel ondernemers als inwoners raken. Om gedeeltelijk de ondernemers tegemoet te komen, worden de precario- en reclamebelasting 2023 met de helft verminderd. Het nog te innen bedrag ad circa €69.000 wordt toegevoegd aan het Ondernemersfonds. In totaliteit levert deze maatregel voor de gemeente een financieel nadeel op van €137.000. Hondenbelasting (0.64) In 2021 heeft de tweede kamer een motie aangenomen inzake de afschaffing van de hondenbelasting. De motie verzoekt “de financiële gevolgen voor gemeenten van de afschaffing van de hondenbelasting in kaart te brengen” en “tevens in samenspraak met de VNG de mogelijkheid van afschaffing van de hondenbelasting te onderzoeken en daarbij de mogelijkheid van een redelijke overgangstermijn te betrekken” Vooruitlopend op de resultaten uit dit onderzoek is in de begroting vanaf 2024 structureel rekening gehouden met minder inkomsten voor hondenbelasting (€ 354.000 per jaar) om de hondenbelasting voor de 1e hond af te schaffen.
Hiermee wordt deels gehoor gegeven aan het landelijk ingediende burgerinitiatief inzake afschaffing van de hondenbelasting. Verder is het college van mening dat een hond als huisgenoot voor veel mensen bijdraagt aan het welzijn en de fysieke en monetaire gezondheid. Stijging energie- en brandstofkosten (diverse programma 0, programma 3 en programma 5) Door het conflict in de Oekraine zijn de energie- en brandstofkosten explosief gestegen. In de bedrijfsvoering zijn de kosten van brandstof voor de voertuigen, energie voor straatverlichting, energie gemeentelijke gebouwen en inkoop materialen explosief gestegen. Voor 2022 is een inschatting gemaakt dat de kosten met ca. € 500.000 zullen toenemen. Voor 2023 is eveneens rekening gehouden met een extra bedrag van € 300.000 en vanaf 2024 structureel met € 200.000. Parkeerinkomsten (0.63) In 2022 zal, ook na het “opengaan” van de samenleving na de COVID-19 pandemie, het aantal bezoekers aan het centrum achterblijven en dus ook de parkeeropbrengsten. Op basis van de huidige gegevens ontstaat er een tekort in de parkeerinkomsten. Ook het gebruik van een aantal parkeerterreinen tijdens het WMC en het later beschikbaar komen van de parkeergarage Vie hebben voor inkomstenderving in 2022 gezorgd. Vanaf 2023 is de verwachting dat de geraamde inkomsten gehaald zullen worden, uitgaande van een normale situatie.
Diverse overige posten (diverse taakvelden pr. 0) Hieronder vallen diverse overige mutaties. Dit zijn structureel minder huurinkomsten vanaf 2022 € 15.000 Gaiazoo i,v.m. verpachten pand Brughofweg aan Gaiazoo, kosten pluspakket RD4 transportmiddelen structureel € 8.000 vanaf 2023, kosten beeldmateriaal Geo structureel € 20.000 vanaf 2023, kosten mechanische hulpmiddelen € 25.000 vanaf 2022, Calamiteiten openbare ruimte structureel € 15.000 vanaf 2022, Kosten beheren hondenvoorzieningen structureel € 35.000 vanaf 2022,
Investeringen Diverse transportmiddelen (0.4) Investering om bedrijfsvoertuigen en zelfrijdende machines, benodigd voor het onderhoud van de openbare ruimte, tijdig te vervangen. Bedrijfsvoertuigen zijn tevens visitekaartje in de openbare ruimte. Hiervoor wordt de reeks in het investeringsprogramma vanaf 2023 structureel met € 100.000 verhoogd. Gebouwen (0.4) Voor het onderhouden van strategische gebouwen is het noodzakelijk dat er voldoende middelen beschikbaar zijn voor groot onderhoud aan gebouwen. De bestaande reeks wordt hiervoor in 2022 verhoogd met € 250.000 en vanaf 2023 structureel met € 300.000. Daarnaast heeft de raad in juli 2022 ingestemd met de renovatie van de raadzaal voor een bedrag van € 460.000. Dit bedrag is toegevoegd aan het investeringsprogramma 2022.
22
ICT (0.4) In 2023 zal de website Beleef Kerkrade worden ge-upgrade. Daarbij zal worden bekeken of dit gecombineerd kan worden met een upgrade van de gemeentelijke website (overheidsinformatie)
Overige vermeldenswaardige zaken Kijk op internationale samenwerking (0.1) De grensoverschrijdende samenwerking wordt in 2023 verder uitgebouwd. De Kadernota Euregionalisering 2020 “Kerkrade, de Limburgse poort naar Duitsland” is hierbij uitgangspunt. Wij zijn voornemens om de voortrekkersrol die Kerkrade heeft op het vlak van grensoverschrijdende samenwerking binnen de Euregio Maas-Rijn te behouden en verder te verstevigen. Aandacht zal er onder meer zijn voor het project ‘Nieuwstraat-Geschiedenismijl’, de ‘World Clean Up Day’, het ‘Eurode Schaaktoernooi’’. Waar mogelijk wordt samengewerkt met de Stichting Eurode 2000+. Door regelmatig artikelen en verhalen over de samenwerking tussen Kerkrade en Herzogenrath in het ‘Eurode-Magazine’ te plaatsen, wordt Eurode steeds bekender. Nu wordt het Eurode-Magazine alleen nog in Herzogenrath en omgeving huis-aan-huis verspreid. De bedoeling van de uitgever is om dit tijdschrift óók in Kerkrade en omgeving te laten bezorgen. Tenslotte zal ook de informatie-uitwisseling en de samenwerking tussen de gemeente Kerkrade en de Stadt Herzogenrath worden voortgezet. De bedoeling is dat elk jaar samen minimaal twee keer actuele thema’s worden besproken.
Ook het overleg tussen Openbare Orde en de Politie zal in 2023 worden voortgezet na 2021 en 2022 meerdere keren te zijn uitgesteld; het Eurode Business Center zal daarbij zoveel als mogelijk als uitvalsbasis worden genomen. Uithangborden van de euregionale samenwerking zijn het Grensinfopunt ‘Aken-Eurode’(GIP) en de ‘Service Grensoverschrijdende Arbeidsbemiddeling’ (SGA). De verduurzaming van de dienstverlening van GIP en SGA zal in 2023 een stap vooruit maken en wel in die zin dat de dienstverlening in het Eurode Business Center geschiedt vanuit de one-stop-shop gedachte (één-loket). Bovendien zullen de SGA’s in Kerkrade en in Maastricht vanaf 2023 samen zaken oppakken vanuit de gedachte dat schaalvergroting het meeste voordeel oplevert voor beiden. Denk bijvoorbeeld aan gezamenlijke evenementen, PR, e.d. Inhoudelijk zullen beide locaties zelfstandig blijven. Het voornemen is, om vanaf 2023 beide SGA’s via één gezamenlijke subsidieaanvraag en -toekenning gefinancierd te hebben. Het borgen en verder verduurzamen van deze grensoverschrijdende dienstverlening komt daarmee wederom een stap dichterbij. Algemene dekkingsmiddelen (incl. onvoorzien) (diverse taakvelden pr. 0) De algemene dekkingsmiddelen zijn die inkomsten die geen specifiek bestedingsdoel kennen. De belangrijkste daarvan zijn de uitkering uit het Gemeentefonds en de opbrengst onroerendezaakbelastingen (OZB).
Daarnaast zijn er nog een aantal kleinere opbrengsten zonder specifiek bestedingsdoel. Conform artikel 8, lid 5 van het BBV bevat de programmabegroting het overzicht algemene dekkingsmiddelen. Dit overzicht geeft ten minste weer de lokale heffingen (waarvan de bestedingen niet gebonden zijn), algemene uitkering, dividend, saldo van de financieringsfunctie en overige algemene dekkingsmiddelen bevat. De overige algemene dekkingsmiddelen omvatten de onttrekkingen aan en stortingen in de reserves.
23
In het overzicht hieronder zijn baten positieve getallen en lasten negatieve getallen. Per post zijn de baten en lasten gesaldeerd. Bedrag * € 1.000 Omschrijving
2023
2024
2025
2026
Lokale heffingen (0)
15.238
15.179
15.073
15.115
Algemene uitkering (0.7)
126.478
131.603
135.519
130.889
Dividend (0.8 / 7.3)
720
765
765
765
Saldo van de financieringsfunctie (0.5)
-74
82
-255
-356
Overige / mutatie reserves (0.10)
851
-593
-560
-784
143.213
147.036
150.542
145.629
TOTAAL
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Formatie
Eigen gegevens
2023
9,2
n/b
n/b
Bezetting
Eigen gegevens
2023
9.2
n/b
n/b
Apparaatkosten
Eigen begroting Eigen begroting
FTE per 1.000 inwoners FTE per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % loonsom + inhuur externen % Totale lasten
2023
1.030
n/b
n/b
2023
8,2%
n/b
n/b
2023
14,5%
n/b
n/b
Externe inhuur
Overhead
Eigen begroting
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
2017
Waardering gemeentelijke dienstverlening Digitale producten/ aanvraagformulieren voor de klant beschikbaar Contacten aan de balie tijdens openingsuren Afgehandelde bezwaarschriften: - beslissingen - ingetrokken Personeel gemeente (31 dec.):
Burgeronderzoek
7,0
Burgerplein
Rapportcijfer (0 - 10) Aantal
Burgerplein
Aantal
Bezwaarschriften- / klachtencommissie
Aantal
POI
%
24
2018
2019
2020
6,7
2021 n/b
10
15
15
22
23
35.709
31.117
25.536
16.528
11.154
158 132 9 41
151 70 11 41
195 72 11 44
156 77 13 41
135 62 18 40
- jonger dan 35 jaar - 55 jaar en ouder Deeltijdfactor (gemiddeld fte per medewerker, 31 dec.) Personeel gemeente: - instroom - uitstroom
POI
1
POI
%
25
0,93
0,94
0,93
0,91
0,93
12,9 5,6
4,7 5,2
8,0 6,0
12,0 7,4
12,1 9,7
26
1 Veiligheid
A. Algemeen Omschrijving van het programma Inwoners van Kerkrade moeten veilig kunnen wonen, leven en werken. Bezoekers moeten veilig kunnen recreëren. Deze ambitie vertalen we samen met andere betrokken partners in beleid dat we vervolgens ook gezamenlijk uitvoeren.
Relatie met paragrafen Niet van toepassing.
Taakvelden 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid
B. Speerpunten van beleid Verhogen van het veiligheidsgevoel en beperken woon- en drugsoverlast Relatie met taakveld(en): 1.1, 1.2 Verhogen van het veiligheidsgevoel op risicoplekken en hotspots. Inwoners, ondernemers en bezoekers van de stad moeten zich veilig kunnen voelen. In de afgelopen vier jaar is er via de uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 gewerkt aan de aanpak van diverse veiligheidsproblemen, zoals drugscriminaliteit en – overlast, woonoverlast, jeugdoverlast en – criminaliteit, evenementenveiligheid en ondermijning. Voor 2023 wordt een nieuw Integraal Veiligheidsplan worden opgesteld, waarin bovenstaande thema’s ook hun plek zullen krijgen. Daarbij zal meer nadrukkelijk worden gekeken naar manieren om de wijkgerichte aanpak van deze problematiek te versterken. De schaarse politiecapaciteit blijft daarbij een complicerende factor en vraagt om een herijking van de inzet van ons bestuursrechtelijk instrumentarium. In 2023 zal de focus met name liggen op:
27
Versterken wijkgerichte aanpak In de loop van 2022 is flink geïnvesteerd in de uitbreiding van het cluster Handhaving en worden momenteel drie wijkboa’s geworven, die voor 2023 hun focus moeten gaan leggen op het versterken van de aanpak van onveiligheid. Zij doen dit door nadrukkelijker de samenwerking aan te gaan met de wijkagenten, de wijkmanagers, de wijkpreventieteams en andere bestaande netwerken. De wijkboa’s gaan werken als de vooruitgeschoven post op een aantal wezenlijke veiligheidsdossiers, zoals de aanpak van jeugdoverlast, woon- en drugsoverlast en ondermijning. De in 2022 uitgerolde investering in de ondersteunende software, zal er daarnaast aan bijdragen dat de boa’s meer informatie gestuurd kunnen gaan werken en de afhandelsnelheid (en kwaliteit) van meldingen omhooggaat. Woonoverlast De integrale aanpak van woonoverlast blijft ook in 2023 een speerpunt. Het aantal (kamerverhuur)panden met daarin een clustering van kwetsbare groepen is een grote zorg. We streven ernaar om bij herstructureringsprojecten en bij nieuwbouw, het element veiligheid en leefbaarheid een meer prominente plek geven. De inrichting van de openbare ruimte, maar ook de sociale samenstelling van wijken, kan van grote invloed zijn op de veiligheidsbeleving van bewoners. De kennis die in de afgelopen jaren over dit thema is opgedaan, brengen we in bij geplande ruimtelijke projecten.
Daar waar overlast zich eenmaal voordoet, zoeken we naar betekenisvolle interventies. De integrale werkwijze via het IAWW (integrale aanpak wijkgericht werken) zetten we daarbij voort. Zeker bij complexe problematiek is deze integrale samenwerking van cruciaal belang. Daar waar de ernst van de situatie er om vraagt, gebruiken we het instrumentarium vanuit de Wet aanpak woonoverlast. Jeugdoverlast De aanpak van jeugdoverlast is een complex fenomeen, omdat het constant in beweging is, zowel in de locaties waar het zich voordoet, als in de ernst en omvang. Niet alleen Kerkrade, maar veel gemeenten in de Parkstadregio, kampen met dit fenomeen en slaan in 2023 de handen ineen om tot een gezamenlijke aanpak te komen. Uiteraard blijft het ons streven om, bijvoorbeeld via de inzet van jeugd- en jongerenwerk, te voorkomen dat jeugdoverlast zich voordoet. Daar waar de problematiek zich echter voordoet, zetten we een persoonsgerichte, maatwerkaanpak in om zo snel mogelijk weer tot normalisering van de situatie te komen. High impact crimes Een bepaald soort delicten is in hoge mate bepalend voor het veiligheidsgevoel van de inwoners. Dit noemen we de zogeheten High Impact Crime (HIC). Voorbeelden van High Impact Crime zijn diefstal/inbraak in woningen, straatroof, overval, geweld/mishandeling, en (drugs)overlast. We blijven met onze ketenpartners inzetten op deze HIC-feiten.
Het streven daarbij is om onze gezamenlijke informatiepositie te versterken, zodat we sneller en effectiever kunnen inspelen op de actuele ontwikkelingen en de schaarse capaciteit zo gericht mogelijk inzetten. Aandacht voor de aanpak van ondermijnende activiteiten Relatie met taakveld(en): 1.2 Ondermijnende criminaliteit lijkt onzichtbaar, maar is het niet en zorgt op lange termijn voor een ontwrichting van de samenleving. De aanpak van ondermijning vraagt ook om een georganiseerde overheid en constante aandacht voor het onderwerp, zowel binnen de gemeentelijke organisatie als bij onze samenwerkingspartners. Er is inmiddels structureel capaciteit vrijgemaakt voor een coördinator bestuurlijke aanpak ondermijning, die in samenwerking met het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) en de daarbij aangesloten convenantpartners (zoals politie, OM, Belastingdienst en de FIOD), de aanpak van ondermijning een nieuwe impuls zal gaan geven. Het Bibob-instrument is daarbij van grote waarde en wordt waar mogelijk toegepast.
28
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 1
REK.
Veiligheid
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2022
2023
2021
2024
2025
2026
LASTEN 1.1 Crisisbeheersing en brandweer
3.323
3.369
3.443
3.443
3.443
3.443
1.2 Openbare orde en veiligheid
3.401
3.749
3.568
3.228
3.228
3.228
TOTAAL LASTEN
6.724
7.118
7.010
6.671
6.671
6.671
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
92
0
0
0
0
0
1.2 Openbare orde en veiligheid
1.667
1.385
1.320
1.184
1.184
1.184
TOTAAL BATEN
1.759
1.385
1.320
1.184
1.184
1.184
BATEN
Investeringen Bedrag * € 1.000 TV
Omschrijving
V/U¹ E/M²
2022
2023
2024
2025
2026
2022 2026
I Reguliere investeringen 1.1
Voertuigen handhaving
v
e
Totaal Programma 1
0
0
55
55
55
165
0
0
55
55
55
165
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
D. Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Financiële mutaties Exploitatie OOV Pilot-aanpak (1.2) Eind 2021 en 2022 heeft de raad extra middelen gevoteerd voor de uitbreiding van het cluster Handhaving. Er zijn extra centralisten en een operationeel coördinator aangetrokken én er zijn tijdelijke middelen beschikbaar gesteld om de huidige formatie uit te breiden met een drietal wijkboa’s. Deze uitbreiding én de gewenste verdere professionalisering van de boa’s vragen ook om een investering in de bedrijfsvoering (zoals verplichte her- en bijscholing, uniformen, communicatiemiddelen en bedrijfsvoeringssoftware). Flexibel cameratoezicht (1.2) Cameratoezicht draagt bij aan de verbetering van veiligheid in de publieke ruimte en bevordert het zichtbaar maken van overlast, overtredingen van wet- en regelgeving, geweld en criminaliteit. Op grond van artikel 2:126 van de APV Kerkrade heeft de gemeenteraad de burgemeester de bevoegdheid gegeven om over te gaan tot het plaatsen van cameratoezicht voor een bepaalde duur indien de situatie daarom vraagt én indien – kort samengevat – wordt voldaan aan de eisen van noodzakelijkheid, subsidiariteit en evenredigheid.
Cameratoezicht vormt het sluitstuk van de aanpak van criminaliteit en onveiligheid en is voor een gemeente als Kerkrade een onmisbaar instrument en de bijbehorende kosten voor aanschaf, licenties en onderhoud dienen dan ook structureel opgenomen te worden in de begroting.
29
Diverse overige posten (diverse taakvelden pr. 1) Hieronder vallen kermisgelden
Investeringen Niet van toepassing.
Overige vermeldenswaardige zaken Niet van toepassing
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade
Nederland
Limburg
Verwijzingen Halt
Bureau Halt
2021
13
8
9
Winkeldiefstal
CBS
2021
3,1
1,8
1,5
Geweldsmisdrijven
CBS
2021
5,5
4,3
4,1
Diefstallen uit woning
CBS
2021
2,4
1,3
1,4
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte
CBS
Aantal per 10.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
2021
6,1
6,1
5,4
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
2017
Objecten meldpunt drugsoverlast Overlast door verward persoon Diefstal / inbraak woning Straatroof Overval Geweld (eenvoudige mishandeling) Geweld (zware mishandeling)
Meldpunt
Aantal
49
Politie
Aantal
Politie
2019
2020
2021
53
78
139
81
242
230
262
341
324
Aantal
194
175
154
98
86
Politie Politie Politie
Aantal Aantal Aantal
4 1 126
4 5 136
8 6 119
4 3 98
5 3 106
Politie
Aantal
20
19
28
20
15
30
2018
2 Verkeer, vervoer en waterstaat
A. Algemeen Omschrijving van het programma De voorbereiding, planning en uitvoering van het verkeer- en vervoersbeleid is gericht op het leveren van een bijdrage aan een goede, evenwichtige en veilige infrastructuur. Het verhogen van de bereikbaarheid, het verhogen van de verkeersveiligheid door in te zetten op kwetsbare doelgroepen (verbeteren van de infrastructuur en het gedrag), duurzaamheid en leefbaarheid zijn daarbij de kernpunten.
Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3). Het betreft dan onder meer het onderhoud van het wegennet.
Taakvelden 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens (niet van toepassing) Economische havens en waterwegen (niet van toepassing) Openbaar vervoer
B. Speerpunten van beleid Verbeteren van vervoersvoorzieningen en bereikbaarheid met Avantis als aandachtspunt Relatie met taakveld(en): 2.1, 5.7, 8.1. Het mobiliteitsplan wordt in 2023 vastgesteld. Het mobiliteitsplan wordt door vertaald in een Uitvoeringsprogramma waarin aanvullende aandachtspunten naar voren komen. In dit plan wordt aandacht besteed aan bijvoorbeeld herinrichting van de openbare ruimte om verkeersveiligheid te verbeteren, de aanleg van extra fietspaden, maar ook de verbinding met het intercity-station in Herzogenrath. In het kader van de mobiliteitsopgave in Kerkrade West heeft de Provincie besloten om het Station
31
Kerkrade West niet te realiseren. Er zal onderzoek plaatsvinden naar de mogelijkheid van een Mobiliteitshub in Kerkrade West, waar diverse (alternatieve) vervoersopties worden onderzocht om tot een verbetering te komen van de bereikbaarheid van Kerkrade West. Daarbij zal ook nadrukkelijk de verbinding gelegd worden met het bereikbaar maken van bedrijventerrein Avantis (anders dan per auto).
Verbeteren verkeersveiligheid Relatie met taakveld(en): 2.1 Met het oog op de verbetering van de verkeersveiligheid is er een risicoanalyse Strategisch plan verkeersveiligheid uitgevoerd. Daarnaast wordt verkeersveiligheid in het gemeentelijk mobiliteitsplan en daarmee in het uitvoeringsprogramma ook een belangrijk onderwerp. In het mobiliteitsplan zal er specifieke aandacht zijn voor het verbeteren van verbindingen voor de verschillende modaliteiten (met een specifieke aandacht voor de fiets), zowel in de stad als vanuit de stad naar andere plaatsen (ook over de grens). Wij nemen de klachten van onze burgers serieus, stellen prioriteit aan de afhandeling en trekken, waar mogelijk, lering hieruit.
Faciliteren van onderhoud openbare ruimte in centrum en wijken Relatie met taakveld(en): 2.1, 5.7 Bij een vitale stad hoort een vitale infrastructuur. In de komende vier jaar blijft de gemeente dan ook investeren in de kwaliteit van de openbare ruimte. Hiervoor worden structureel extra financiële middelen voorgesteld in de begroting 2023. Voorbeelden zijn extra investeringen in de kwaliteit van de Kerkraadse wegen, het onderhoud van het openbaar groen, voorzieningen voor honden en het schoonhouden van de openbare ruimte. Knelpunten in de infrastructuur zullen waar mogelijk worden aangepakt. Hiermee vervolgt het college de koers die in de vorige bestuursperiode is ingeslagen. De gevolgen van klimaatverandering en weersomstandigheden zijn, ook in de openbare ruimte, steeds meer merkbaar. Voorbeelden zijn wateroverlast, stormen, langdurige droogte en hoge temperaturen (hittestress). Ook om die redenen zijn de bomen in stad en wijken belangrijk. Als onderdeel van de groenstructuur zijn zij de longen van de stad. Daarnaast dragen bomen bij aan het tegengaan van hittestress. Het college blijft dan ook investeren in de kwaliteit en de veiligheid van de bomen en in het planten van nieuwe bomen (vergroening). De Kerkraadse Levensbomenbossen, die worden aangeplant in nauwe samenwerking met onze inwoners, zijn daarvan goede voorbeelden.
Het onderhoud van de openbare ruimte is mensenwerk dat voor een groot deel wordt uitgevoerd door onze eigen medewerkers. Dat gebeurt samen met de gedetacheerde collega’s van Wsp vanaf de gemeentewerf aan de Hammolenweg. Het college investeert in de komende periode extra in de personele capaciteit (waaronder ook in het compenseren van de terugloop van de Wsp-detachering), maar ook in de kwaliteit van de voertuigen en het materieel. Samen vormen zij het visitekaartje in de openbare ruimte.
Continuering parkeerbeleid Relatie met taakveld(en): 2.2 Er wordt een nieuwe parkeernota opgesteld met daarin onderwerpen zoals de geactualiseerde parkeernormen en vergunningen/ontheffingenbeleid. Het parkeerbeleid wordt medio 2024 geëvalueerd, hierin wordt de parkeergarage VIE meegenomen. Mocht dit eerder nodig zijn zal hier maatwerk op verricht worden. Het 1e uur gratis parkeren wordt gecontinueerd.
32
C. Wat mag het kosten? Exploitatie 2
REK.
Verkeer, vervoer en waterstaat
BEGR.
MJR.
Bijgesteld
Primair
2022
2023
2021
2024
2025
2026
LASTEN 2.1 Verkeer en vervoer
6.040
6.835
6.795
6.694
6.668
6.623
2.2 Parkeren
664
609
643
576
575
545
2.5 Openbaar vervoer
23
23
23
23
23
23
6.727
7.467
7.461
7.293
7.266
7.191
2.1 Verkeer en vervoer
311
292
196
196
196
196
2.2 Parkeren
54
43
43
43
43
43
2.5 Openbaar vervoer
0
0
0
0
0
0
365
336
240
240
240
240
TOTAAL LASTEN BATEN
TOTAAL BATEN
Investeringen Bedrag * € 1.000 Pr.
Omschrijving
V/U¹ E/M²
2022
2023
2024
2025
2026
2022 2026
I Reguliere investeringen 2.1 Verkeer en vervoer
v
m
453
270
270
270
270
1.533
2.1 Wegen, straten en pleinen
v
m
4.684
3.684
3.684
3.184
3.184
18.420
2.1 Civieltechnische kunstwerken
v
m
673
73
73
73
73
965
2.1 Openbare verlichting
v
m
300
300
300
300
300
1.500
2.1 Versnellingsagenda Rijk*
u
m
0
600
3.050
1.000
1.000
5.650
200
250
250
250
950
2.1 Mobiliteitsplan
u
m
0
2.2 Parkeren
v
e
40
20
20
20
20
120
6.150
5.147
7.647
5.097
5.097
29.138
Totaal Programma 2
¹ V = een vervangingsinvestering, U = een uitbreidingsinvestering. ² E = een investering met economisch nut, M = een investering met maatschappelijk nut.
D. Toelichting op financiële mutaties en overige zaken Financiële mutaties Exploitatie Openbare verlichting (2.1) De stijging van de energiekosten is in Programma 0 toegelicht. Wegenbeheer (2.1) Voortzetten van de extra inspanningen ten behoeve van het onderhoud van de wegen. Hiervoor wordt vanaf 2023 structureel € 400.000 begroot. Diverse overige posten (diverse taakvelden pr.2) Hieronder vallen diverse overige mutaties. Dit zijn vanaf 2023 structureel kosten van het pluspakket Rd4 voor het inhuren van de veegmachines en gladheidsbestrijding met resp. € 9.000 en € 8.000 per jaar. Verder
33
kosten straatreiniging ophoging huidige beeldkwaliteit structureel € 41.000 vanaf 2022, Vanaf 2023 is er in de begroting rekening mee gehouden dat vanaf 2023 structureel de vergoeding ad € 26.000 voor opruimen zwerfvuil vervalt.
Investeringen Wegen, straten en plein (2.1) Extra investering om de uitvoering van de noodzakelijke wegreconstructies te versnellen. Daarmee wordt de in de vorige bestuursperiode ingezette lijn voortgezet en verder geïntensiveerd. Hiervoor wordt de reeks in het investeringsprogramma vanaf 2022 t/m 2024 met € 1.500.000 verhoogd en vanaf 2025 structureel met € 1.000.000 verhoogd. Versnellingsagenda Rijk diverse projecten (2.1) Gemeente Kerkrade heeft met betrekking tot de uitvraag versnelling woningbouwprojecten in relatie tot €7,5 miljard aan bereikbaarheidsgelden een aanvraag ingediend. Deze aanvraag heeft betrekking op het centrum van Kerkrade waar meerdere woningbouwprojecten op stapel staan en door een bijdrage uit de bereikbaarheidsgelden kan een versnelling in de uitvoering mogelijk worden gemaakt Het Rijk heeft de subsidieaanvraag gehonoreerd met een bijdrage van €7,5 mln incl. BTW (excl. Ca € 6.2 mln) waarbij de gemeente Kerkrade zorgdraagt voor cofinanciering van hetzelfde bedrag. De uitvoering van de betreffende infraprojecten wordt gespreid over de periode 2023 t/m 2027. Voor de jaren 2023 t/m 2026 is hiervoor € 5.650.000 begroot. Voor de jaarschijf 2027 zal volgend jaar in de meerjarenbegroting het ontbrekende bedrag ad € 550.000 in beeld worden gebracht. Mobiliteitsplan (2.1) Het mobiliteitsplan wordt in 2022 vastgesteld.
Uit dit mobiliteitsplan komen aanvullende aandachtspunten die aanvullende financiële middelen vergen. Het gaat hierbij om bijvoorbeeld herinrichting van de openbare ruimte om de verkeersveiligheid te verbeteren of om de aanleg van extra fietspaden. Bij de vaststelling van het mobiliteitsplan worden concrete maatregelen inzichtelijk gemaakt. Hiervoor wordt in het investeringsprogramma voor 2023 € 200.000 begroot en vanaf 2024 structureel € 300.000.
Overige vermeldenswaardige zaken Wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken (2.1) In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3) staat bij de onderdelen wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken beschreven wat het beleid, programma, budget en de activiteiten voor 2023 zijn. Openbaar vervoer (2.5) Doordat het spoor tussen Heerlen en Landgraaf verdubbeld wordt, rijden er nu meer treinen op het spoor tussen Heerlen en Herzogenrath via station Eygelshoven-Markt. Het aantal treinen wordt goed in de gaten gehouden. We zijn nauw betrokken bij het weghalen van de twee onbewaakte spoorwegovergangen (NABO’s) aan de Torenstraat in Eygelshoven en aan de Meuserstraat in Haanrade. Hiervoor komen alternatieve oversteekmogelijkheden in de plaats. Er komt een nieuwe tunnel aan de Torenstraat. Ook wordt de bestaande (vee)tunnel aan de Meuserstraat opnieuw gebruikt als manier om onder het spoor door te kunnen. Ook wordt de waterhuishouding bij het spoor op deze locaties onderzocht en aangepakt om wateroverlast door extreme regenbuien, zoals we eind juni en begin juli 2021 gezien hebben, aan te pakken. Verder wordt invulling gegeven aan de maatregelen die voortkomen uit het Bereikbaarheidsonderzoek Regio Parkstad - Stadt Aachen.
Tenslotte willen we een zo goed mogelijk Openbaar Vervoer systeem en – netwerk, waarbij trein en bus zo goed mogelijk op elkaar aansluiten en elkaar versterken. Wij reageren dan ook altijd op eventuele aanpassingen in de dienstregeling als deze gevolgen heeft voor Kerkrade. Daarnaast helpen we ook bij het aanleggen van deelfietsstations van Velocity in de regio, onder andere bij de treinstations Chevremont, Eygelshoven en het busstation Kerkrade Stadion om de bereikbaarheid van het openbaar vervoer voor onze inwoners en bezoekers te verbeteren.
34
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Niet van toepassing.
Overige indicatoren Omschrijving
Bron
Eenheid
2017
2018
2019
2020
2021
Geregistreerde ongevallen: - uitsl. materiële schade - met letsel - met dodelijke afloop Meldingen verkeersoverlast Tevredenheid met verkeersdrukte in eigen buurt Kwaliteit wegennet voldoende: - asfaltverharding - elementenverharding Klachten wegenonderhoud Tevredenheid over onderhoud wegen, straten en pleinen Waardering beheer en onderhoud
Viastat online
Aantal
293
256
266
222
233
250 42 1
216 38 2
231 33 2
200 21 1
200 32 1
278
251
249
247
Werkgroep Verkeer Burgeronderzoek