2021-12-15 Transcript raadsvergadering 15 december 2021.pdf

om over het betoog van iemand - waar je aanzet en waar je naartoe gaat - een inhoudelijk oordeel over te vellen. Ik geloof dat u dat ook wel begrijpt, maar dat is vooral een u onderling om dat te corrigeren of aan te vullen. Dat hebt u dus nu ook gedaan. Dan ga ik naar de fractie van het CDA. Dank je wel, Voorzitter. P.H.M. Boumans CDA Kerkrade

Ik wil even de vijf opties langsgaan. De eerste optie op was de raads- en commissievergaderingen via tv uitzenden. Dat mag wat ons betreft zeker onderzocht worden en met name dan de klemtoon op de commissievergaderingen, omdat - dat hebben we vanavond ook weer gezien - de raadsvergaderingen van minder spectaculaire aard zijn wat het werkelijke politieke spel betreft in de commissies. Dus wat ons betreft mag tv rustig verder uitgezocht worden. Het tweede punt is social media. Dat wordt nu al ingezet, maar dat mag ook verder onderzocht worden, maar wat ons betreft hoeft daar nog vrij weinig extra's te gebeuren omdat het al vrij goed wordt aangeboden. Alleen is het vaak moeilijk op de site precies te vinden waar de juiste knop zit. Dus wat dat betreft denk ik dat met een paar kunstgrepen hier geweldige en verbeteringen mogelijk zijn. Het derde punt: aanvullend format voor de raadsvergaderingen lijkt ons op dit moment nog een te vroeg stadium om dat te laten gebeuren. Dus wat ons betreft, zou dat nog eventjes voorlopig geparkeerd kunnen worden. Raadsleden aan het woord, lijkt een hele interessante om die verder te onderzoeken. Je kan dan niet alleen de raad als geheel voor het voetlicht brengen, maar je kunt ook de partijen zelf - zowel oppositie als coalitie - aan het woord laten.

Je kunt vooral nu - met het oog op de nieuwe raad die straks in maart april in functie zou komen - die mensen de mogelijkheid geven om zich voor te stellen aan het Kerkraadse publiek. Dus wat ons betreft is optie vier ook zeker een goede om die verder te vervolgen. Wat betreft de laatste, de raad extern, dat gebeurt ook nu al, zij het mondjesmaat en zij het vaak op minder courante momenten. Misschien is het goed om daar wat meer structuur aan te geven, want ik denk dat daar van zowel van de kant van de raad en de commissieleden, als ook van de kant van de partijen die bezocht worden - en dat hoeven niet alleen ondernemers te zijn maar kunnen ook gewoon buurten te zijn zeker behoefte aan zijn. Alleen moet er wel een goede structuur achter zijn en moeten ervoor gezorgd worden dat door een onderneming niet een hele boel opgetuigd wordt en dan - wat ik in het verleden al wel eens heb meegemaakt - drie raadsleden ten tonele verschijnen, want dat is wel erg zuur voor de mensen die daar gastheer of gastvrouw. Tot zover, Voorzitter, onze inbreng. Dank u wel. U was bij optie twee wat aarzelend, maar ik heb u wel in het kamp geschaard dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

dat u dat onderzocht wil hebben want u moet wel ja of nee zeggen. Heb ik het correct? Uiteraard, maar er is vrij weinig voor nodig P.H.M. Boumans CDA Kerkrade

wat ons betreft. Dat snap ik, maar het is een ja. Er was een interruptie van mevrouw Wevers, meneer Bouwmans. U krijgt een vraag. A.C. Wevers SP

Ik begrijp niet zo goed waarom het CDA optie drie niet onderzocht wil hebben, want in de argumentatie sprak u alsof we het al gaan invoeren. Maar het gaat er toch om dat we eerst van alles weten wat de voor- en nadelen zijn. Waarom zou u ertegen zijn om die optie te onderzoeken? Als we alles weten, kunnen we toch een afgewogen besluit nemen? Meneer Boumans. Helder! We hebben het in de fractie hier ook uitgebreid over gehad. P.H.M. Boumans CDA Kerkrade

We zien deze optie op dit moment - althans voor de mogelijkheden die de Kerkradenaren willen - een beetje te hoog gegrepen. Wat dat betreft, zouden we die eventjes willen parkeren. Misschien voor een later stadium, dat heb ik er net niet bij gezegd, maar op dit moment denk ik dat het goed is om ons te beperken tot een zaken die werkelijk straks levensvatbaar blijken te zijn. Helder, dank u wel. Ga ik naar de VVD. W.H.H. de Groot VVD Kirchroa

Dank u wel, Voorzitter. Voorafgaand aan dit stuk, moet ik wel zeggen dat ik met de grote lijnen zoals mevrouw Wevers die schetst - over onze taak, zichtbaarheid en ruchtbaarheid als raad inzake waarmee we bezig zijn - volledig eens ben. Ik zie zelfs dat ze er verbaasd over is. Waarover het gaat, kan ik helemaal mee leven. Jammerlijk schiet ze weer door als het gaat over verwijten heen en weer over hoe het in het verleden is gegaan en daar vervolgens weer een conclusie aan verbindt, terwijl we nu de gelegenheid hebben om dat wat zij meent te zeggen - en ik denk dat ik het goed begrepen hebt - we nu eindelijk eens een slag kunnen slaan om een aantal van deze zaken te bereiken. Zo heeft de fractie van de VVD het ook bekeken en met elkaar

besproken over welke punten nu de eerste stappen zouden kunnen zijn om dat eens te onderzoeken en daadwerkelijk vorm aan te geven. De VVD fractie is tot de conclusie gekomen dat de onderdelen twee uitstaan, het uitzenden van de raad op die sociale mediakanalen, en vier raadsleden aan het woord en vijf de raad naar buiten, prachtige zaken zijn om eerst eens te onderzoeken om vervolgens de intentie te hebben daaraan in een volgende periode vorm te geven. Een eerste stap om - en daar ben ik helemaal mee eens - het politieke werk - dat waar wij mee bezig zijn - veel meer in het voetlicht te brengen van de burgers waar het thuis hoort. Wellicht gaat ons dat via deze zaken lukken. Dank u. Dat ik het ook correct heb, dus u bent voor het onderzoek dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

van twee, vier en vijf. W.H.H. de Groot VVD Kirchroa

Dat is correct. Dank u wel. Dan ga ik naar de fractie van BurgerBelangen. A.M.J Geers Burgerbelangen

Dank u wel, Voorzitter. In d de commissie hebben hier we ook al uitgebreid over gesproken en hebben we aangegeven dat we de twee kleine verbeter- suggesties sowieso al direct moeten doorvoeren. Ik denk dat we daar nu ook niet over hoeven te hebben. Dan ten aanzien van de suggesties die nader onderzocht moeten worden, zijn er een aantal die wij goed vinden om onderzocht te worden. Dat is social media, waarbij wij wel zouden willen meegeven dat er moet gekeken worden naar een juiste manier waarop een discussie ontstaat. Misschien kan er ook wel worden gekeken naar een medium waarin geen discussie mogelijk is onder de stream. En daarom doen veel gemeentes dit via YouTube. Dus dat zou misschien voor ons een goede en benaderbare optie zijn. Het concept 'raadsleden aan het woord' is ook iets wat wij graag onderzocht zouden willen zien. Nu zijn er een aantal personen die prominent naar voren komen, maar zo kunnen alle negenentwintig personen een publiek gezicht krijgen waarbij wij het wel belangrijk vinden dat er bepaalde kaders worden meegegeven zodat er een soort van uniformiteit en herkenbaarheid ontstaat in deze communicatie. Dan de werkbezoeken, dat is het laatste wat wij graag onderzocht zouden willen zien. Ook dat vinden wij iets wat een goede toevoeging zou kunnen zijn en de andere suggesties hoeven wat ons betreft niet nader onderzocht te worden. Tot zover.

Ik ben expliciet vergeten te vragen naar de behoeftepeiling. dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

Voor de SP hoeft dit niet. Dat is niet echt een beslispunt, maar in het kader van de transparantie wil ik toch nog even teruggaan naar het CDA, VVD en BurgerBelangen of ze daar ook een standpunt over hebben. Dan kan dat maar helder zijn. Niet dat we moeten besluiten, maar dan hebben we er wel uitgesproken met elkaar. Dus excuses voor deze verwarring. Ik ga nog even terug naar het CDA. Weet u al wat uw standpunt is over die behoeftepeiling? P.H.M. Boumans CDA Kerkrade

Ja, ik denk dat het goed is om eerst even de zaken uit te werken zoals ze nu dadelijk ten tonele verschenen en dan vervolgens kijken wat de burger ervan vindt. En welke eventuele suggesties heeft de burger zelf nog? Wij dragen een aantal mogelijkheden aan, maar de burger heeft wellicht nog opties die wij op dit moment niet zien. Dus ik denk dat het ook belangrijk is om bijvoorbeeld de papieren mogelijkheden niet uit het oog te verliezen. Dat zijn ook belangrijke mogelijkheden om te vervolgen. Dus een ja. Ja. De VVD. W.H.H. de Groot VVD Kirchroa

Dat is een duidelijke nee, Voorzitter. De VVD heeft geen behoefte aan een behoeftepeiling. A.M.J Geers Burgerbelangen

BurgerBelangen. Wat ons betreft ook niet, maar het is wel goed om te evalueren. Als we iets gaan doen, kunnen we na een jaar evalueren of het werkt of niet. En kunnen wij bijsturen waar dat nodig is. Mevrouw Wevers, heeft u daar een vraag over? Het was gewoon een simpele ja en nee van de partijen. A.C. Wevers SP

Voorzitter, ik raak in verwarring. Er ligt hier een ontwerpbesluit voor met vijf punten. Er wordt niet besloten of we wel of niet een behoeftepeiling gaan doen. Ook al zouden we daar nu onderling toe besluiten, moet de wethouder daar een toezegging over doen. Die vraag ligt nu niet voor om dat te doen. Dat begrijp ik dus niet zo goed. Mevrouw Wevers, dat snap ik en ik onderbreek u niet graag, dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

maar u heeft zelf in uw betoog aangegeven dat u tegen de behoeftepeiling bent. Ja? Laat me even uitspreken, het is geen expliciet beslispunt maar daarom wil ik ook van de andere partijen daar gewoon even een standpunt over in eerste termijn. U heeft het zelf expliciet uitgesproken. Daarom leek het me correct om dat aan de andere partijen ook te vragen. En het is aan u als raad - het is geen beslispunt, er is ook niets met de wethouder, dit is uw stuk - om dadelijk te bepalen welke opties onderzocht worden. U bepaalt of u nog iets wil met een behoeftepeiling of niet. Omdat die in het stuk staat, hebt u er zelf naar gerefereerd en vind ik het niet meer als netjes om de andere partijen er ook even naar te vragen. Het is geen formeel besluitpunt, daar heeft u volledig gelijk in. Dan is dat... Maar het kan wel meegenomen worden in de uitvoering als daar een breed draagvlak voor is, dus ik denk dat het stuk daar... Oké, als u het zo formuleert. Fijn! Dan zijn we bij de Partij van de Arbeid. Dank Voorzitter, wij hebben in de commissie al aangegeven S. Gorissen PvdA Kerkrade

op welke punten wij wel en geen nader onderzoek noodzakelijk achten. Laat ik beginnen met te herhalen dat wij niets zien in een behoeftepeiling voorop met als reden dat we er eerst voor moeten zorgen dat er meer ruchtbaarheid wordt gegeven aan het werk van de raad komt aan het werk, de fracties en raadsleden voordat we - en de heer Geers noemde het een evaluatie - daarna naar de bevolking kunnen stappen en zeggen: "We hebben nu flink aantal stappen ondernomen en nu willen we eens even kijken of dat aansluit bij de behoefte van burgers." Dat lijkt mij een veel betere werkwijze. Dus ik zou voorstellen om zo snel mogelijk te onderzoeken en aan de slag te gaan en niet er nog eerst te starten met een behoeftepeiling. Dan naar de beslispunten die in het stuk staan. Wij zien voorlopig niets in het uitzenden van wat dan ook via tv. Dat hebben we ook toegelicht en heeft onder andere te maken met de kosten, maar ook met de ervaringen uit het verleden. Maar waar wij wel heel veel in zien is in het streamen via social media. Maar ik begrijp de voorzichtigheid als het gaat om de huidige samenleving en het gedrag op social media. Dus ik begrijp de angst die ook bij BurgerBelangen. Het zou goed zijn om daar een plan B voor in te bouwen als je ziet dat het echt keer op keer zou ontsporen.

Maar vooralsnog denk ik dat we vooral moeten kijken naar hoe we mensen kunnen bereiken en hoe die interactie juist wel tot stand kan komen, maar dan inderdaad op een [onhoorbaar 01:21:32] manier. In punt twee zien wij absoluut potentie. Daarmee heb ik punt één en drie al terzijde geschoven en aangegeven. Punten vier en vijf zien we wel absoluut als goede punten, waarbij ik wel aangegeven dat het in punt vier niet alleen over de raad zelf moet gaan, maar ook om de fracties en raadsleden. Dat staat ook in kopje: niet alleen raad maar ook raadsleden. Want - en dat ben ik absoluut met mevrouw Wevers eens - we bedrijven met z'n allen politiek en het is belangrijk om de besluiten of de agendering van de raad uit te klaren. Maar net zo belangrijk is het om niet alleen één keer in de vier jaar te kunnen stemmen, maar ook tussendoor op de hoogte te worden gehouden van dat wat er binnen de raad gebeurt. Dus ik denk dat dat een hele goede is. Punt vijf is al aangegeven door verschillende fracties: die werkbezoeken hadden we in pré-coronatijd en hebben we ook al vaker gehad, en het is goed om dat dadelijk - als het kan - zeker weer op te pakken. Of het nu een beslispunt is of niet, dat maakt mij niet zoveel uit, want het gebeurde al en laten we dat continueren. Dank u wel. Dat is helder. Ik ga naar de Ouderenpartij. J.P.M. Paas Ouderenpartij

Dank u wel, Voorzitter. Er is al veel gezegd. Maar ik moet zeggen dat ik toch voor een groot deel het betoog van mevrouw Wevers steun en ik sluit me ook aan bij de woorden van meneer De Groot. Als je kijkt naar hoe vaak het college in beeld is in de media, is dat een veelvoud van de keren dat de raad in beeld komt. Op zichzelf is dat natuurlijk ook logisch, want het college is met de uitvoering bezig. Er worden dingen gerealiseerd op voortgebrachte voorstellen van de raad. Maar het college komt dan in beeld omdat er weer iets gerealiseerd is. Als raad kan je daarnaar kijken en zeggen: "Dat is dan maar zo." Wij kunnen daar niets aan doen. We kunnen ook - wat we nu aan het doen zijn - kijken hoe we ons als raad beter kunnen positioneren. Uit de vijf opties die nu voorliggen - ik wil het niet te lang maken - denk ik dat optie twee, vier en vijf voor onze fractie goede items zijn om te onderzoeken. Ik denk dat het niet handig is om nog heel veel tijd te verdoen met een behoeftepeiling. Ik denk niet dat dat nodig is. Als u optie twee, vier en vijf uitwerken, denk ik dat we op de goede weg zijn om ons als raad, de politiek te bedrijven, de standpunten die wij nemen, voor het voetlicht te brengen en onze burgers daarin zoveel moeilijk mee te nemen. Dat was het, Voorzitter. Dank u wel. Lokaal Alternatief. E.C.C.J. Bremen Lokaal Alternatief

Dank u wel, Voorzitter. In de commissie hebben we aangegeven en verzocht om meteen met de aanbevelingen, die in het stuk staan, te beginnen. Het laaghangend fruit als het ware, is om meteen de communicatie - die er al is - wat makkelijker toegankelijk te maken. Wij hebben een hele discussie gehad over het eerst sonderen bij de burgers. Ik heb een pleidooi gehouden om dat wel te doen, aangezien wij zo in deze wereld zitten dat voor ons allemaal vanzelfsprekend is en dat wij dan van onze kant beginnen in te

vullen wat wij denken dat de burgers willen. Maar het is en blijft een kip-ei verhaal, dus daar willen we ook geen halszaak van maken. Misschien is het wel een goede suggestie om het parallel te laten lopen: enerzijds de opties die wij straks goedkeuren te onderzoeken, en tegelijkertijd een oproep doen via de gemeentelijke informatiekanalen of mensen een idee hebben en willen aangeven waar ze behoefte aan hebben. Dan snijdt het mes aan twee kanten en kun je de goede suggesties zeker in het kader van burgerparticipatie mee nemen. De opties die voorliggen, wij zijn niet voor optie één, omdat in het het verleden al gebleken is dat dat weinig weerklank vond en zeker met de huidige mogelijkheden, denk ik dat die behoefte nog minder is. We hebben in eerste instantie geen behoefte aan optie vier, en wel om het volgende punt: dat moet heel goed gemodereerd worden, omdat het anders het risico loopt tot partijpolitiek te verwoorden en daar zijn we niet voor. Je kunt beter goed beginnen met een aantal zaken en eerste algemene raadsinformatie en geen partijpolitiek - voor mevrouw Wevers - bedrijven. Het gaat erom dat onze burgers weten waar we als raad en raadscommissies mee bezig zijn, en dat mag je eerst als een soort raadsinformatie breed uitdragen en dan probeer dat zo inzichtelijk mogelijk te maken.

de mensen die toevallig vandaag hebben ingeseind bij het voorlezen van al die verordeningen, hebben een lange adem nodig om het vol te houden. Dat is niet zo interessant. Maar als je langs andere wegen de krenten uit de pap haalt en wat toezicht, lijkt het ons heel veel mogelijkheden te bieden. Zeker ook bij de sociale media, die zijn al eerdergenoemd en dat kan een heel groot winstpunt zijn En vooral als het ook nog op onderwerp te realiseren zou zijn. Maar dat hangt natuurlijk voor een deel van de technische mogelijkheden af en wat dat betreft is het onderzoek goed. Het is al eerder benoemd en dat heb ik ook in de commissie gezegd, gebruik het dan wel als nulmeting, zet een aantal stappen en kijk of dat effect heeft. Dus voor ons optie één en vier niet. En optie twee, drie en vijf wel. Dank u wel. Dank u wel. Daar is een interruptie van mevrouw Wevers. A.C. Wevers SP

Voorzitter, ik denk dat ik het beter nu kan zeggen en misschien hoeven we dan geen tweede termijn. Ik ga daar niet over, maar ik hoef geen tweede termijn. Ik hoor toch een aantal partijen praten alsof ze nu ook kiezen welke voorstellen we gaan invoeren. Maar we gaan het alleen maar uitzoeken en ik ben heel benieuwd wat de voor- en nadelen van alle voorstellen zijn. Dat er in het verleden bijvoorbeeld problemen zijn geweest met de tv-uitzending of dat die niet bekeken werden, ja, het is nu weer een hele andere tijd en wie weet is dat allemaal veranderd. Het kan ook allemaal anders. Dat zou ik graag onderzocht hebben, zodat we juist een afgewogen oordeel kunnen vellen als we alle voor- en nadelen en het kostenplaatje van al die opties in beeld hebben. Ik hoef me dan nu nog niet druk te maken over wat we wel of niet gaan doen. Dat weet ik onvoldoende en hebben we onvoldoende informatie. Dus ik verzoek de partijen toch nog eens goed na te denken. Laat ons zoveel mogelijk onderzoeken, in plaats van nu al een beperking ons zelf op te leggen, terwijl we nog nauwelijks weten wat de voor- en nadelen van elk voorstel zijn. Dat is mijn oproep. Dank u wel, Voorzitter. Meneer De Groot, ik dacht dat u daarop wilde reageren dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

of heb ik dat fout? Nee, dat heeft u goed. Als ik mevrouw Wevers nu zo beluister, vraag ik we af waarom dat hier op de agenda van de raad staat. W.H.H. de Groot VVD Kirchroa

Dan hadden we gewoon een opdracht moeten geven om een aantal dingen te onderzoeken en dan zien we dat wel weer terug. Terwijl we juist geïnteresseerd zijn - ook binnen de eigen fractie - in wat nu waard is om te gaan onderzoeken. Dat is natuurlijk wel zo en om daar dan vervolgens een keuze uit te maken. Dus dat snap ik niet, want dan heb ik het verkeerde huiswerk gedaan volgens mij. Volgens mij is het een keuze die een politieke partij maakt, dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

en zo heb ik u tot nu toe ook gehoord. Mevrouw Wevers zegt terecht: "Ik wil alles onderzocht hebben, ik zit daar blanco in." En andere partijen hebben gezegd: "Een aantal opties hoeven wat ons betreft niet onderzocht te worden." Dat is ook een standpunt. Mevrouw Wevers doet nog een appel op u om dat te heroverwegen. Ik zal u dadelijk allemaal vragen of u uw standpunt nog wil heroverwegen naar aanleiding van dat appel aan het einde van de eerste termijn. Ik ga even voor het volledige beeld naar Ons Kerkrade. Voorzitter, meneer De Groot heeft mij een vraag gesteld. A.C. Wevers SP

Meneer De Groot, had u een vraag gesteld? Hij vroeg mij waarom ik dit zeg en we dan niet meteen de opdracht hebben gegeven. Nu omdat heel duidelijk in het stuk van de griffie staat dat het te veel tijd en geld zou kosten om dat nu allemaal uit te zoeken. Dan kunnen wij als raad zeggen: "Doe dat toch maar. Wij

hebben het er wel voor over om ze allemaal uit te zoeken op de voor- en nadelen." De griffie kon dat niet doen in de op dit moment daarvoor beschikbaar gestelde tijd. Dus als wij als raad zeggen: "We willen toch hier een goede beslissing innemen en goede afwegingen kunnen maken, dus we willen toch de voor- en nadelen van elke optie hebben, moeten we daar wat middelen voor beschikbaar stellen zodat de griffie dat ook kan doen of dat we dat onderzoek uitbesteden." Daar gaat het nu om. Dat is het doel van het bespreken van deze vijf opties, meer niet. Helder en tegelijkertijd is het ook zo dat een partij daar keuzes in mag maken. dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

Dus dat is aan u als gemeenteraad en daar beslist u ook gezamenlijk over. Ik ga tot slot naar Ons Kerkrade. Dank u wel, Voorzitter. Wie had gedacht dat het invoeren van deze motie tot dit zou uitmonden. N. Krasovec Ons Kerkrade

Maar prima, hij is groter geworden dan dat die ingediend was. In eerste instantie was de motie ingediend om naar buiten toe te duiden hoe een raad werkt, hoe wij tot beslissingen komen en welke partij voor wat staat. De partijpolitiek kan je dan voeren in de raad. Als die wordt uitgezonden op social media, televisie of waar dan ook, kan je daar partijpolitiek voeren c.q. je standpunt bepalen. En wie van de raadsleden dat doet, is aan iedere partij zelf. Meneer Geers zei het ook al. Sommige leden komen vaker in beeld als anderen en dat klopt. Maar je kan als partij zelf raadslieden naar voren schuiven voor bepaalde onderwerpen om die dan het standpunt van uw partij te laten verwoorden. Dus dat is allemaal ook partijpolitiek en kan iedereen zelf doen. Ik wil bij deze nog de griffie en afdeling communicatie bedanken voor het opzetten van het hele stuk. Daar wil ik wel mee beginnen. Wat het verschil is tussen partij- en raadspolitiek, is wel helder. Mevrouw Wevers duidt het nog eens op een andere manier. Het is denk ik een interpretatie, maar ik denk dat iedereen weet wat met raads- en partijpolitiek bedoeld wordt. In de raad voer je partijpolitiek, maar hoe je raad buiten neerzet is raadspolitiek.

Als we daar nog een frame omheen gaan doen en raadsleden aan het woord gaan laten, is dat prima, maar even als voorbeeld: hoe doe je dit doen als de ene partij met tien komt en de andere met één? Ga je die ene dan tien keer aan het woord laten en die andere maar één keer in het jaar? Hoe ga je dat dan duiden? Over die dingen zijn wij een beetje sceptisch. We hebben het in de commissie al gehad over het laaghangend fruit, de social media enzovoort, daar mag je meteen aan beginnen. Dat is prima. Wij vinden wel dat je moet uitzoeken wat de burger wil. We kunnen de burger wel iets voorschotelen, wij zitten in die politieke bubbel, denken alles van politiek te weten en denken dat iedereen ook met diezelfde politiek bezig is, maar als we daarna het aantal toeschouwers kijken die naar een raads- en/of commissievergadering kijken, zien we allemaal waar dit naartoe gaat. Als je dan live gaat, de uiteindelijke kijkers zijn onze doublures. Wij kijken dan zelf nog eens naar een commissievergadering: wat is er toen gezegd voor in de raad? Twintig of veertig, daar zijn er twintig van onszelf bij. Ik vind het wel typerend dat bijvoorbeeld een kinderraad in de top drie staat. Ik denk dat we onszelf in de spiegel moeten kijken en ons afvragen waarom dat zo is.

Waarom vervreemden mensen van een raad? Ik wil er geen waardeoordeel aan geven, maar ik denk wel dat we als raad ook zelf moeten kijken hoe we een raadsvergadering invullen qua discussies onderling enzovoort. Dat daarom mensen wel eens afhaken en niet in die bubbel leven. En als ze dit dan zien, denken: prima, ik ga verder naar The Bold and the Beautiful kijken of wat dan ook. Verder wil ik even aangeven dat wij wel graag willen dat er vooraf een onderzoek gedaan zal worden. Waarom? We kunnen tegen de mensen wel zeggen: jij lust ijs en je krijgt smaakje A bij je vanille of chocola, maar ik denk dat je eerst moet vragen of de mensen ijs willen. Dan kan je zeggen: "Als je dat wil, dan hebben we die smaakjes", en kunnen ze daaruit kiezen. En als laatste - die suggestie hadden wij in de commissie ook al gedaan en mevrouw Bremen gaf die ook aan - zal je aan de mensen moeten vragen of ze nog een eigen smaakje hebben. Misschien is dat wel het ei van Columbus waar wij niet aan denken omdat wij in die bubbel leven. Maar dat mensen zegen: "Probeer dit eens" en wij dan denken: ja, klopt, dat is hem en zijn we vergeten. Daarna kunnen we de boel op de rit zetten. Even die punten langslopend: het uitzenden van de raad vinden wij prima. Ik snap dat dat misschien niet een doelgroep is van duizenden mensen, maar er zijn ook mensen die alleen maar een televisie hebben en dat prima vinden.

Dan kunnen ze daar de raad en de besluitvorming helder volgen. Dus voor ons mag dat best onderzocht worden. Twee is het laaghangend fruit, denken wij, de social media. Dat zou je wat up kunnen graden zodat mensen nog terug kunnen kijken en misschien ook wel op onderwerp. Als mensen iets willen weten over over VIE, daar dan alle stukken van VIE instaan. Als mensen iets willen weten over Rolduckerveld, ze die stukken krijgen. Ik noem maar iets. Een soort archiefbak, want werkt ook wel handiger voor mensen die het betreft. Drie vinden wij partijpolitiek. Een aanvullend tv format klinkt prima, maar dan gaat iedereen zijn eigen tekst uitleggen wat die toch ook weer in de raad gaat vertellen over hetzelfde onderwerp. Dus dat zien wij niet. Vier: raadsleden aan het woord, klinkt mooi. Maar dan krijg je de afweging - wat ik net zei - een partij van tien en een partij van één. Wordt het dan tien tegen een? Ook met het verwoorden: want dan worden de dingen verwoordt naar eigen partij inzichten die ook weer in de raad

terugkomen als je het stuk gaat behandelen. Dan komt die twee keer en dat hoeft voor ons ook niet. Vijf: de raad naar buiten toe, vinden wij standaard want dat was er al. Het CDA gaf dit aan en wij ook al in de commissie. Het is vaak heel goedbedoeld en wij zeggen - even gechargeerd - als raad: "Ja, wij komen naar u toe." En als het dan zo ver is komen er twee of drie mensen al naar gelang tijd, de dag en de zin die mensen uit de raad hebben. Dat laatste is dan niet oneerbiedig bedoeld, maar je kan beter een keer goed gaan of zeggen dat je geen tijd ervoor hebt. Vijf zie ik niet zo zitten. Dat klinkt heel mooi voor de buitenwereld, maar gaan wij niet redden met alles wat we op de rit hebben staan. Die behoeftepeiling heb ik al aangegeven: wij vinden het prima om van tevoren te vragen wat men wil. Als ik de partijen hoor, merk ik dat het een kwestie is van hoe je de dingen in gaat regelen? Eerst behoeftepeiling en dan uitzoeken of andersom. Het is aan de burgemeester om daar een oordeel over te vellen. Ik wens u veel succes. Dank u wel. dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

Als u het vaag laat, is het aan de burgemeester om het in te vullen. Ik voelde hem al aankomen. Die leg ik mooi even terug. Meneer Krasovec, nog even dat ik het helder heb, want u bent dus tegen vijf, vier en drie en alleen voor twee en één. Ja. Oké, ik probeer het goed te volgen. Dank u wel. Nog even, mevrouw Wevers heeft een dringend appel gedaan op u allen om nog eens te heroverwegen of u niet alles zou willen onderzoeken, omdat dat ook een standpunt is. Dat je pas keuzes maakt als je alles weet. Dus ik kijk u even aan, dan hoef ik geen tweede termijn te doen. Ik kan met alle liefs een tweede termijn doen, maar als niemand tot een heroverweging komt, is dat ook niet nodig. Dus in alle eerlijkheid, ik zie geen handjes dus dan is dat niet tot een heroverweging gekomen en hebben we een duidelijk oordeel. Ik wil nog even wellicht de suggestie van Lokaal Alternatief doen, want er is geen meerderheid voor een behoeftepeiling, is ook geen beslispunt, maar toch vind ik het de suggestie van mevrouw Bremen een hele mooie om wellicht een oproep te doen aan mensen die zelf willen meedenken daarover. En dan zitten we een beetje in een middenweg: mensen die met ons mee willen denken kunnen we dan ook misschien linken aan het participatietraject. Dus die zou ik wel graag willen oppakken en inkoppen wetende dat daar nu geen standpunt over ingenomen is.

Maar als uw Voorzitter, pak ik die ruimte dan toch om dat op te pakken. Dan hebben we een beetje middenweg en daar bent u het vast mee eens. Dan concludeer ik dat er geen meerderheid is voor optie één, dus deze wordt niet onderzocht. Wilt u nog dat ik voorlees wie er voor en tegen waren? Voor optie één waren de SP, het CDA en Ons Kerkrade en er tegen waren de VVD, BurgerBelangen, Partij van de Arbeid, de Ouderenpartij en Lokaal Alternatief. Dus die onderzoeken we voorlopig niet, want het kan natuurlijk ook altijd nog verkeren, zei Bredero. Optie twee is unaniem aangenomen dus die gaan we onderzoeken, die komt terug. Voor optie drie is er geen meerderheid. Daar waren Lokaal Alternatief en de SP voor en de andere partijen tegen. Voor optie vier is nadrukkelijk een meerderheid voor, tegen waren Lokaal Alternatief en Ons Kerkrade, de andere partijen waren voor. Dus dat wordt ook onderzocht. Voor optie vijf was er een meerderheid, enkel Ons Kerkrade was tegen. Dus dan hebben wij drie opties waar we mee aan de slag kunnen gaan. We doen ook een oproep aan burgers om wellicht toch met ons mee te denken of we die behoefte goed vervullen. En dan hebben we voldoende huiswerk om hier mee aan de slag te gaan. Het is mooi te zien dat u dit allen verbindt en we hier mooie stappen met elkaar kunnen zetten. Dus dat hebben we eindelijk besloten.

Als u het goed vindt, zou ik nu een korte pauze van een minuutje of vijf willen doen voor een sanitaire stop. Niet langer dan vijf minuten. PAUZE

Stipt 20h40 begin ik weer met de vergadering. Wij gaan weer beginnen. dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

Ik zie nog niet veel gezichten, Didier, maar dat komt vast goed. We zijn bij agendapunt 6.3: Ontwerpbesluit inzake nieuw budget ter beschikking

6.3 Ontwerpbesluit inzake nieuw budget ter beschikking stellen ten behoeve van de starterslening en het verhogen van de maximale koopsom en als gevolg hiervan het aanpassen van

de “verordening Starterslening gemeente Kerkrade” dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

stellen ten behoeve van de starterslening en het verhogen van de maximale koopsom en als gevolg van het aanpassen van de 'verordening Startersregeling gemeente Kerkrade'. Dit ontwerpbesluit heeft als doel om een nieuw budget ter beschikking stellen ten behoeve van de starterslening en het verhogen van de maximale koopsom. De commissie GEZZ adviseert de raad om de maximale koopsom te verhogen naar maximaal 245.000 euro, zoals verwoord in het raadsbesluit. Ik open de eerste termijn en begin met de fractie van de SP. Dank u wel. Voorzitter, de SP heeft tijdens de commissie Grondgebied M.A.K.J. Laumann SP

en Economische zaken jongstleden zorgen geuit over een risico op een mogelijke prijsopdrijving bij het ophogen van het maximale starters-leningsbedrag tot 245.000 euro. Doorgaans is het zo dat het voor de aanbieder van een huis makkelijker wordt om de prijs op te drijven als het maximale leenbedrag hoger wordt. Dit creëert dan weer een schaarste op de woningmarkt met als gevolg weer een nieuwe prijsstijging. Op die manier worden mensen gedwongen om steeds tot het uiterste te gaan bij het bieden van een huis. Ook ontstaat hierdoor scheefgroei in de prijs-kwaliteitverhoudingen van huizen. Je zit als koper vast aan een hoge hypotheek omdat je door schaarste en marktwerking op de huizenmarkt veel hoger hebt moeten bieden op een huis en niet omdat het kwalitatief zoveel waard. Daar zit een degelijk verschil. Door de schaarste op de woningmarkt ontstaat er een totale scheefgroei op deze manier. Mensen met lage en middeninkomens orden financieel gedwongen tot belachelijk hoge hypotheken op deze manier. Als over een paar jaar dit huizenimperium instort, blijven mensen met een torenhoge hypotheek achter. Dat werkt enkel een grote schuld in de hand. Bovendien heeft dit systeem tot gevolg dat huizen met een nu lage koopprijs deze trend gaan volgen.

Kort samengevat, Voorzitter, komt het erop neer, dat je het starters mogelijk maakt om toch een huis kunnen kopen, maar feitelijk duw je mensen in een richting voor het nemen van de hoogst mogelijke lening c.q. schuld om een huis te verwerven. Het argument voor verhoging dat wordt aangevoerd door het college, is de concurrentiepositie ten opzichte van Heerlen en Landgraaf maar dat is volgens de SP maar betrekkelijk. Zoals ook de PvdA al aangaf, liggen de prijzen van woningen in de omliggende gemeenten wel een stuk hoger dan in Kerkrade. Om dan toch het maximale bedrag met beide steden gelijk te trekken, is ons inziens op dit moment - en met inachtneming van het voorgaande - dan ook niet aan de orde en wenselijk. De gemiddelde WlZ waarde in Limburg is gestegen naar 225.000. Het gemiddelde, dus in Kerkrade ligt die nog een stuk lager. De SP vindt het belangrijk om dit beleid evalueren en we stellen voor om een evaluatiemoment in te plannen over een jaar, waarin het gewenste effect wordt geëvalueerd. Dit kan op de lijst van toezeggingen en willen we dan ook vragen. De SP vindt 225.000 euro zelfs al hoog, maar die 245.000 euro echt te hoog voor de huizen in Kerkrade en voor het nemen van een hypotheek. Je krijgt echt een scheefgroei. Daar gaan we niet mee akkoord en dat is dan jammer. Tot zover onze eerste termijn. Ik ben nog een vraag vergeten, Voorzitter, sorry.

Tijdens de GEZ vergadering heeft de SP ook een voorstel gedaan om in het ontwerpbesluit de tekst bij artikel twee: toepassings-[onhoorbaar 01:50:53] twee, aan te laten vullen met een minimale zelfbewoningsperiode van vijf jaar. De wethouder heeft toegezegd om dit te laten onderzoeken. Heeft de wethouder hier al stappen voor ondernomen? Ik begrijp dat het nog niet in het ontwerpbesluit kan komen, maar op welke termijn kunnen we wel een resultaat verwachten? Tot zover. Dank u wel, Voorzitter. Ik krijg net ingefluisterd, mevrouw Laumann, dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

dat dat een aparte bijlage bij de raadsstukken is waarin iets over die toezegging staat. Daar kan de wethouder dadelijk nog iets over zeggen en kunt u ondertussen misschien even kijken. Ik begrijp dat u tegen het voorstel bent en de toezegging vraagt voor een evaluatie over één jaar. Precies. Correct. Oké, dank u wel. Voor de eerste termijn, fractie van het CDA. Dank u wel, Voorzitter. Voorzitter, het punt is al redelijk uitgebreid besproken in de commissievergadering. Wij waren toen ook al erg enthousiast en zijn dat nog steeds. We zijn ook blij dat het college mee is gegaan in het verzoek van de commissie om de maximale koopsom te verhogen. N.I.W. Wiertz CDA Kerkrade

Dus wij kunnen volledig met dit ontwerpbesluit instemmen. Dank u wel. De VVD. Dank u wel, Voorzitter. Iedereen begrijpt dat de VVD na mijn pleidooi in de commissie GEZ van één december voor het oprekken

van de som H.G.J. Driessen VVD Kirchroa

van de starterslening naar € 245.000 erg tevreden is met deze verordening. Woningen, of dat nu de huizen of de appartementen zijn, zijn door de krapte op de markt in waarde gestegen. Taxaties wijzen dat ook uit. Dus is de hogere koopsom, hoe vervelend men dat soms ook vindt, de te betalen prijs om een woning te kunnen krijgen. Kun je het of wil je het niet betalen, gaat de woning aan je neus voorbij. De starterslening kan vele helpen. Door de starters naar Kerkrade te krijgen of te willen houden is de aanpassing naar € 245.000 voor de starterslening een must. Hiermee lopen we dan in de pas met bijvoorbeeld Heerlen om, ondanks de stijgende huizenprijzen de starters een extra zetje te kunnen geven alsnog de droomwoning in Kerkrade te kunnen kopen. Als wij dan een ambitieus woningbouwprogramma starten, waar wij als VVD grote voorstander van zijn, hopen we dat de starterslening pot snel leeg zal zijn. Dan hebben wij ons doel daarmee bereikt: de starters de kans geven de gewenste eigen woning te kunnen realiseren. De doorstroming voor andere komt dan ook op gang. De plannen die vandaag gepresenteerd zijn door het nieuw te vormen kabinet, met ook daarin de optuiging van het woningbouwprogramma met subsidiëring voor starters lijken op de premie-A regeling uit de jaren '80, zou Kerkrade moeten aangrijpen hier op te anticiperen.

Het VVD standpunt 'bouwen, bouwen en betaalbare bouwen' sluit hier naadloos op aan en hiermee leggen we dus letterlijk een goed fundament. Gaan we kijken naar de standpunten, zijn wij uiteraard voor de punten één, twee en drie. Wat we wel nog willen opmerken is dat dan natuurlijk de brief naar Gedeputeerde Staten ook aangepast moet worden van 225 naar 245, mocht dat hier gehaald worden. Dus bij deze. Helder. Dank u wel. Burgerbelangen. Dank u wel, Voorzitter. We worden gevraagd om een nieuw budget ter beschikking stellen A.M.J Geers Burgerbelangen

voor het verstrekken van startersleningen en tevens ook het [geen geluid 01:54:10] aankoopsom te volgen. Laat ik daar ook heel duidelijk over zijn: wij staan volledig achter dit voorstel, want wij vinden het heel belangrijk dat veel starters een kans krijgen om zich in onze mooie stad te vestigen en hier een huis te kunnen kopen. Wat ons betreft, sluit dat hier perfect bij aan. Ook het bedrag van 245.000 is gezien de huidige markt logisch en gelukkig lijkt daar ook een breed draagvlak voor te zijn in de commissievergadering. Wel was er bij ons ook de zorg dat mensen te veel zouden gaan lenen en zich daardoor in schulden gaan steken die ze niet meer terug kunnen betalen. Maar door de waarborg van de nationale hypotheekgarantie wordt dit voorkomen. Dus wat ons betreft staan we hier volledig achter. We hebben ook in de commissie een oproep gedaan: mocht het stormlopen, mocht er meer budget nodig zijn, wij dan zeer bereid zijn dat te verstrekken. Laat vooral zoveel mogelijk mensen gebruik maken van deze lening. Dank u wel. De Partij van de Arbeid. Dank u wel, Voorzitter. M.M.L van Drunen PvdA Kerkrade

Op voorhand wil ik mededelen dat we het eens zijn met het bijstellen van de starterslening. We hebben toch gevraagd om van dit besluit een bespreekstuk te maken. Waarom? Omdat de huizen in Kerkrade sedert de vorige regeling met vijftien procent zijn gestegen en daarom was voor ons een verhoging van vijftig procent tot € 225.000 gerechtvaardigd. Het huidige voorstel van € 245.000, met als reden dat Heerlen dat ook zou hebben, vinden wij geen goed argument. Landgraaf en Simpelveld hebben dat niet. Zij zitten nog op respectievelijk 225.000 en 180.000. Daarnaast zijn wij huiverig om met name voor de jonge starters het te lenen bedrag op te voeren. Dit verhoogt het risico dat je het niet meer kunt betalen. En graag zien wij bij toekomstige klanten en starters dat er uitdrukkelijk gewezen wordt op de risico's die er zijn als je te hoog leent. Wij zijn het dus eens met de regeling. We zullen ook voor die 245.000 stemmen, maar wel met de waarschuwing aan toekomstige starters om niet te veel te lenen. Dank u wel, Voorzitter. Helder, dank u wel. De Ouderenpartij. J.P.M. Paas Ouderenpartij

Dank u wel, Voorzitter. Mevrouw van Drunen - dochter van onze René - maakte ook in de commissie al het gewag dat ze bang is voor overfinanciering. Ik moet zeggen dat meneer Driessen van de VVD daarover een helder verhaal gaf en dat die mogelijkheid er niet is. Daar zitten zitten wel voldoende elementen ingebouwd waardoor je niet kunt over-financieren. Je krijgt dan namelijk NHG garantie niet. Als Ouderenpartij vinden we het prima. Voordat er sprake was van een verhoging van die norm waarbinnen je een starterslening kan krijgen, heb ik al eens de opmerking gemaakt dat die € 190.000 te laag is. Daar koop je geen woning meer voor, zeker niet als je nog de meer- en verbouwkosten mee moet financieren. Dat gaat niet lukken. Wij zijn heel blij met deze regeling. Mevrouw Laumann zei dat het prijsopdrijvend zal werken. Ik denk dat het verhogen van de starterslening een klein element is om een prijsstijging te kunnen voorzien. Maar deze grote prijsstijging komt er niet door de verhoging van de starterslening, maar is ontstaan in de loop der tijd door

die zeer extreem lage rente en het speculeren door investeerders. Dat is niet het gevolg geweest van een mogelijke verhoging van de starterslening. Ouderenpartij is hartstikke voor deze ophoging. En wij zouden ook heel erg graag zien dat er meer starters in de gelegenheid gesteld worden om hier in ons fijne Kerkrade een eigen woning te kopen. Dank u wel. Dank u wel. Lokaal Alternatief. Dank u wel, Voorzitter. Er is al veel gezegd. C.J.A. Szalata-Thomas Lokaal Alternatief

Wij zijn ook heel blij met de aanpassing van het bedrag, omdat dat recht doet aan de realiteit zoals deze dan nu is. Meneer Driessen heeft in de commissievergadering iets verteld over hoe het zat met de Nationale Hypotheek Garantie, en dat stelt ons gerust dat het overlenen niet aan de orde is. Mevrouw Laumann zei dat de woningen in Kerkrade niet te vergelijken zijn met die van Heerlen. Maar ik hoorde onlangs dat een jong stel uitweek naar Heerlen omdat de woningen in Kerkrade duurder waren. Dus zo één op één klopt dat ook niet helemaal. Dus wat ons betreft prima dat het bedrag naar 245 is gegaan en we hopen dat heel veel starters hier gebruik van gaan maken. Dank u wel. Ik zie een interruptie van mevrouw Laumann. M.A.K.J. Laumann SP

Dank u wel, Voorzitter. Ik heb twee opmerkingen. Eerst op meneer Paas en ik hoor Mevrouw Szalata nu nog iets zeggen wat ik niet gezegd heb, dus daar wil ik even op reageren. Eerst op meneer Paas: hij zegt dat de stijging niet het gevolg is van de starterslening. Dat beweer ik ook niet, maar wel dat wanneer je daarin mee gaat, de prijs nog meer opgedreven wordt en we de starterslening kunnen blijven verhogen. Dat is iets anders en dat bedoel ik en niet dat door de schuld van de starterslening de huizenprijzen stijgen. Dat kan niet waar zijn. Dan nog mevrouw Szalata, die zegt dat ik heb gezegd ten opzichte van Heerlen... dat heb ik niet in de mond genomen. Ik heb gezegd ten opzichte van omliggende gemeenten en welke laat ik daarbij in het midden. Ik weet dat erin Landgraaf een hogere huizenprijs is dan in Kerkrade en in Heerlen. Brunssum heeft dat niet zo en ligt ongeveer gelijk. Dus het is niet dat ik Heerlen alleen noem. Het gaat om de omliggende gemeentes in het algemeen. Dank u wel, Voorzitter. Helder. Dan is dat ook rechtgezet. Tot slot van de eerste termijn ga ik naar Ons Kerkrade. Voorzitter, dank je wel. We hebben in de commissie ook al aangegeven J. Rozema Ons Kerkrade

dat wij graag een verhoging van het bedrag naar 250.000 hadden gehad. Maar dat was wettelijk niet mogelijk voor 245. Er is ook duidelijk aangegeven in de commissie dat er wettelijke normen zijn met betrekking tot het verkrijgen van leningen. Dus overlenen is niet mogelijk want je hebt een taxatierapport en naar aanleiding daarvan word je lening afgestemd. We zijn blij dat die € 245.000 nu ter beschikking komt en dat het beschikbare bedrag binnen de kortste keren op is, zoals meerdere partijen. En dat we als raad weer bij elkaar kunnen komen omdat we geld nodig hebben, want dat betekent dat er meer mensen naar Kerkrade komen en meer jongeren in Kerkrade blijven. Dat is alleen maar positief, Voorzitter. Tot zover in eerste termijn. Dank u. Dank u wel. Dan ga ik naar wethouder Weijers, omdat de SP gevraagd dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

om een evaluatie over één jaar en ook niet eens met het voorstel is in verband met een prijsopdrijvend effect. Wethouder Weijers. T.W. Weijers wethouder

Voorzitter, dank u wel. Op verzoek van de commissie is het bedrag verhoogd naar 245.000. Dat is niet zozeer gebeurd omdat Heerlen hiervoor gekozen heeft, maar nadrukkelijk een wens die vanuit de commissie naar voren kwam. We hadden voorgesteld naar 225.000 te gaan maar als college vonden we het ook prima om naar 245.000 te gaan. Daarmee creëer je in ieder geval nog meer kansen voor starters en ik denk dat dat ontzettend belangrijk is. Het risico dat voorzien wordt, ja, je kan niet meer lenen dan het loon toestaat. We hebben het daar al eerder over gehad en dat is zojuist hier ook weer voorbij gekomen. Dat sluit ook wel enigszins aan op het verzoek van de PvdA om daar nadrukkelijk naar te kijken. De SP had het over het prijsopdrijvend effect. Dat risico zien wij niet en delen wij niet. Een evaluatiemoment over een jaar lijkt mij prima. Dat wil ik graag toezeggen. Ik denk dat het ook goed is om even te kijken hoe we er dan voor staan. Je merkt dat de hele woningmarkt flexibel aan het worden is. We komen ook met een voorstel voor de Woonvisie in het najaar naar de raad. Ik denk dat flexibiliteit een belangrijk punt zal zijn wat daar ingebouwd zal moeten worden. Die woningmarkt is behoorlijk in beweging en we voorzien dat dat de komende jaren zo nog wel zal blijven. Als laatste, er is een bijlage toegevoegd op de vragen die de heer Van Beek gesteld heeft in de commissie.

Het gaat over die zelfbewoningsplicht van vijf jaar. Ik heb aangegeven daar positief tegenover te staan, maar het blijkt in de praktijk niet mogelijk en het voegt ook in de praktijk ook niets toe. Dat is ook de reden waarom we daar niet in mee kunnen en zullen gaan. Dat even als reactie richting SP nog.

Dat was hem volgens mij. Dank u wel. Dank u wel. Dat is helder. Dan kijk ik even op basis van de eerste termijn naar de SP, dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

of er behoefte is om nog een aanvulling in tweede termijn. Nee, Voorzitter, alles is duidelijk en helder. M.A.K.J. Laumann SP

We hebben in ieder geval de toezegging genoteerd dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

dat er een evaluatie over één jaar zal zijn. En dan sla ik de tweede termijn over, omdat iedereen het verder eens is met het voorstel, behalve de fractie van de SP. De raad besluit om in te stemmen om een nieuw budget van 500.000 ter beschikking stellen voor de startersregeling in de vorm van een lening. Twee, om in te stemmen om de provincie door middel van bijgevoegde brief te verzoeken om € 1.500.000 aan nieuwe trekkingsrechten toe te kennen aan de gemeente Kerkrade. Drie: in te stemmen met het verhogen van de maximale koop- c.q. aanneemsom van 190.000 naar 245.000. Het maximale leenbedrag wordt 49.000 en de verordening Starterslening gemeente Kerkrade hierop aan te passen en tegelijkertijd te besluiten om de vigerende verordening in te trekken. Als uw Voorzitter, kan ik concluderen dat het voorstel is aangenomen en dat de fractie van de SP geacht wordt om tegen gestemd te hebben. Dan kom ik bij agendapunt 6.4: de motie stemhulp.

6.4 Motie stemhulp dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

De motie is ingediend door de fracties van Lokaal Alternatief, Ons Kerkrade en de SP. Ik vraag de indieners dan ook wie de motie willen toelichten. Ja, ik licht de motie graag toe. De stemwijzer is ingediend als motie door Lokaal Alternatief, M.H.A. Charlier Lokaal Alternatief

Ons Kerkrade en de SP om een mogelijkheid te bieden aan zwevende kiezers en zeker ook aan de jongere kiezer, om zich in beeld te vormen van de standpunten van de politieke partijen, waarbij het natuurlijk zo is dat, in de onderzoeken die daar omheen gepubliceerd zijn, niet alleen aangegeven wordt dat het opkomstpercentage positief beïnvloed wordt door een stemwijzer maar dat er ook een waarschuwing in staat dat de wijze van vraagstelling van belang is om degene die de stemwijzer invult, niet te zeer te beïnvloeden. Vandaar dat het ook erg belangrijk is, vinden wij, dat de vraagstelling door een onafhankelijke organisatie wordt opgesteld en dat de vraagstelling in de aanpak van de stemwijzer in overleg met alle partijen wordt vastgesteld. Het is tevens een stap naar burgerparticipatie omdat burgers ook onderwerpen kunnen aandragen waar ze graag de standpunten van de partijen over willen weten en zo een steun in de rug geven, niet alleen aan de kiezer die zich daarmee een beeld kan vormen, maar ook aan ons als politieke partijen. Zeker met de coronamaatregelen die op dit moment afgekondigd zijn, ziet het ernaar uit dat we zeker niet op een normale manier de verkiezingsperiode ingaan. Dit is een goed middel om toch de kiezer op de hoogte te brengen van onze standpunten. Daarbij is er het verzoek om deze motie in een hoofdelijke stemming te brengen. dr. T.P.

Dassen - Housen Burgemeester

Dank u wel. Dat laatste probeer ik even te begrijpen, maar dat hoef ik eigenlijk niet, want dat is uw recht, maar dat gaat dan per handopsteken in een digitale vergadering? Of u wilt allemaal...? Nee, laat ik dat maar niet doen. U hebt het mooi toegelicht. Dat is helder en dan begin ik met de eerste termijn. De fractie van de SP, het is uw eigen motie, dus dan bent u het er alvast mee eens. Voorzitter, ik wil benadrukken dat we het heel belangrijk vinden M.A.K.J. Laumann SP

om de verschillen ook goed helder te krijgen tussen partijen en dat de stemhulp daar een heel goed instrument voor is. We hebben al verschillende dingen besproken die we gaan doen en de stemhulp kan daar zeker aan bijdragen. En niet alleen de verschillen, maar ook de onderwerpen op zich, zodat de kiezer een duidelijkere keuze kan maken. Wat de kiezer uiteindelijk gaat doen, is aan de kiezer zelf of die er überhaupt iets mee doet. Maar ik vind wel dat we die handreiking moeten doen en dat we alle instrumenten moeten inzetten vooral omdat we in een digitale periode terecht zijn gekomen waarin we veel minder kunnen dan in

een normale periode. Tot zover ons standpunt. Dank u wel, helder. Het CDA. Dank u wel, Voorzitter. Allereerst wil ik - maar dat is persoonlijk P.H.M. Boumans CDA Kerkrade

een opmerking kwijt, en dat is dat die stemwijzer die nu voorligt gratis is. Wat betreft de kwaliteit, heb ik altijd vraagtekens bij iets wat gratis is, maar dat is puur persoonlijk. Verder op de inhoud. Er zijn twee aspecten bij een stemwijzer: enerzijds de opkomst en anderzijds de stemkeuze, het stemadvies wat daaruit rolt. Ik zal het zeker onderschrijven voor wat betreft de opkomst: een stemwijzer, een digitale hulp zal altijd leiden - denk ik - tot een verhoging van de opkomst. Dus wat dat betreft zou dat zeer zeker een positief effect hebben. Maar wij zijn niet zo ondersteboven van het stemadvies, de stemkeuze die eruit rolt. Zo'n stemwijzer bestaat meestal uit een dertigtal stellingen die er genoemd worden. Dan is het aan de invuller om vervolgens te zeggen: "Ik ben voor, tegen, neutraal of geen mening." Daar is weinig nuance in het verstrekken van antwoorden. Verder wordt er doorgaans weinig verdieping gehanteerd en is er geen mogelijkheid voor de invuller om verhelderende vragen te stellen. Misschien nog wel het belangrijkste punt: aan die stellingen zijn vooraf - en het allerbelangrijkste - en achteraf geen consequenties verbonden, vooral niet op financieel gebied. Je kan er bepaalde dingen in neerzetten, maar hoe zal vervolgens de bekostiging van iets dergelijks dan plaatsvinden? Daar is geen ruimte voor in een digitaal instrument.

Dus al met al hebben wij wat betreft de uitkomst grote twijfels wat betreft de betrouwbaarheid. En met een chique woord heet dit dan validatie. En dat betekent dus dat diegene die het invult straks ook de partij voorgeschoteld krijgt - als hij/zij zichzelf verdiept zou hebben in de hele materie van de verschillende partijen - die anders ook uit de bus zou zijn gekomen. Dus dat dat één op één zou matchen. Daar hebben we grote twijfels over en wij zijn dan ook geen voorstander van zo'n stemhulp. Ook omdat ik denk dat er heel goede alternatieven zijn die enerzijds door de gemeente geboden worden, zoals de Verkiezingskrant die binnenkort het levenslicht zal zien, en anderzijds heeft elke partij zijn eigen mogelijkheden om zijn eigen stand- en speerpunten voor het voetlicht te brengen. Tot zover, Voorzitter. Dank u wel. Een interruptie van mevrouw Laumann en meneer Charlier. Mevrouw Laumann eerst. M.A.K.J. Laumann SP

Meneer Charlier was eerste, sorry. Volgens mij zie ik dat hier het beste in het beeldscherm. U was eerst en daarna, meneer Charlier. Nee, dat weet ik zeker. Ik ben uw voorzitter en ik geef u als eerste het woord. Houd u daaraan. Dan accepteer ik het. Ik zag dat meneer Charlier als eerst had geduwd, maar het maakt niets uit. Die stemwijzer heeft geen kosten. Ik weet niet wat meneer Boumans bedoeld met financiële consequenties want volgens mij is dat niet zo. Zoals ik heb begrepen, is die stemwijzer er ook op gericht om net wel een nuancering aan te brengen en niet alleen met ja en neen stellingen. Ik kan het ook verkeerd begrepen hebben en dan hoor ik het graag. Maar volgens mij hebben we het erover gehad en is dat zo besproken. Dank u wel, Voorzitter. Helder. Meneer Charlier. M.H.A. Charlier Lokaal Alternatief

Ik wil graag, Voorzitter, reageren op de heer Boumans. Het feit is inderdaad dat de stemwijzer een gratis optie is die we gekozen hebben. Het belangrijkste punt is dat er binnen de politieke partijen in Kerkrade geen draagvlak was om 10.000 euro te investeren voor een betaalde stemwijzer. Vandaar dat gekozen is voor de gratis stemwijzer. Het is zonder meer een stemwijzer die door een krantenuitgeverij wordt opgesteld en als doel heeft om de kiezers meer te betrekken bij de lokale politiek. Deze uitgeverij heeft dat bij alle gemeentes in Nederland aangeboden. Meneer Boumans heeft het over verhelderende vragen. In de stemwijzer is er de mogelijkheid om een link te leggen na de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen op internet, zodat op het moment dat iemand enige twijfel heeft over het antwoord of de keuze die die krijgt, wel exact past bij wat hij dacht te krijgen, de verdiepingsslag op internet verder kan doen. Een stap die natuurlijk erg voor de hand ligt als je sowieso iets digitaal doet, is dat je ook digitale toelichting kunt krijgen. Daar komt ook bij dat uit dat onderzoek van de universiteit van Tilburg - wat gekoppeld is aan de motie - heel duidelijk naar voren komt dat de stemwijzer de kiezer een steun in de rug geeft maar niet de tem bepaald.

Dus een kiezer die twijfelt tussen - laten we het even voor het gemak zeggen - een aantal lokale partijen en die wilde zijn bepalen op Ons Kerkrade. Op het moment dat hij uit die stemwijzer op een niet al te grote marge Ons Kerkrade, Lokaal Alternatief en BurgerBelangen krijgt, blijft die toch op Ons Kerkrade stemmen. Maar hij krijgt nu een ruggensteun voor zijn keuze op die manier. En dan als laatste reactie, in de de Verkiezingskrant, meneer Boumans, krijgen wij één pagina. Als u in een paar woorden uw hele verkiezingsprogramma kunt beschrijven, vind ik dat heel knap want ons lukt dat niet. Meneer Charlier, even een punt van orde. U refereert aan een eerder besluit van de gemeente. dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

Het Seniorenconvent heeft zich daar eerder over gebogen. Het waren niet alleen financiële overwegingen. Ik vind dat we daar netjes mee moeten omgaan. Er waren andere overwegingen in het Seniorenconvent die destijds tot een keuze hebben geleid, dus laten we dat wel in het juiste perspectief zetten. Daar kan je nu een andere mening over hebben, maar als voorzitter van het Seniorenconvent vind ik wel dat ik dat even recht moet zetten. Meneer Boumans. Voorzitter. Dat mag u. U was er niet bij, maar ik wel en er waren geen financiële overwegingen maar ook inhoudelijke op dat moment. Dan horen we die toch graag. Dat had u via uw fractievoorzitter kunnen horen. Die discussie gaan we nu niet overdoen. Ik wilde dat alleen maar rechtzetten om... Dan moet u het niet noemen. Nee, mevrouw Wevers, u bent trouwens helemaal niet aan het woord. Ik mag zeker tegen meneer Charlier zeggen dat het iets breder was dan alleen financiën en voor de rest denk ik dat we het daar vooral nu even bij moeten laten. Meneer Boumans, u heeft een gloedvol betoog van mevrouw Laumann en meneer Charlier gehoord om om toch nog te overwegen om hierbij aan te sluiten en wellicht dat u daar nog op wil reageren. P.H.M. Boumans CDA Kerkrade

Ja, eventjes een misverstand richting mevrouw Laumann. Dat financiële wat ik noemde had betrekkingen op stellingen die er genoemd worden, waar vervolgens geen consequenties aan worden verbonden. Als wij bijvoorbeeld de hondenbelastingen zouden afschaffen, en stemt u voor of tegen, wordt er vervolgens niet gezegd - als we voor zouden stemmen - waar we dat financiële gat mee gevuld zou worden. Dat had niets te maken de gratis stemwijzer als zodanig. Maar dat was puur persoonlijk dat ik twijfel aan de kwaliteit van producten die gratis worden aangeboden. Dan liever 10.000 voor een goed product dan nul euro voor een minder product. Als de burger voorgelicht wordt, wil ik dat die op een goede en degelijke manier wordt voorgelicht en dan mag het ook wat kosten. Want zo'n Verkiezingskrant kost natuurlijk ook. Is dat voldoende duidelijk, mevrouw Laumann? Doe dat maar via de Voorzitter, want er is nog een interruptie van mevrouw Laumann. Dank u, Voorzitter. Eerlijk gezegd wordt het steeds onduidelijker. M.A.K.J. Laumann SP

Dan vraag ik toch aan meneer Boumans: als je dan € 10.000 betaalt voor een andere stemwijzer moet je daar dan in aangeven waar je het geld vandaan gaat halen als partij als je dan een keuze maakt? Dat kan ik me niet voorstellen. Als ik een vraag krijg over het al dan niet afschaffen van de hondenbelasting en als partij zeggen we daar nee tegen, moeten we dan in die stemwijzer duidelijk maken wat we met dat gat gaan doen in de begroting? Ik dacht het niet. Die keuzes maak je als je een coalitie vormt en die worden daarna besproken. Je kan niet aan alles een financiële consequentie hangen als je voor of tegen iets bent. Dat zou wat raars worden als raadslid. Ik denk dat de stemwijzer daar ook niet voor bedoeld is. De stemwijzer is bedoeld om fracties de kans te geven om keuzes te maken van stellingen, om antwoorden te geven en of ze het daar wel of niet mee eens zijn. En of ze dat wel of niet zouden doen. Ik denk dat een stemwijzer zich niet kan buigen over de financiële consequenties. Dat zou wel erg ver gaan. Een stemwijzer van 10.000 euro buigt zich ook niet over zo'n verantwoording volgens mij. Dank u wel. Dat is helder. Volgens mij verschilt u op dit punt gewoon van mening. dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

Meneer Geers heeft ook nog een interruptie. Voorzitter, er triggerde me iets wat mevrouw Laumannn zei. A.M.J Geers Burgerbelangen

Ze zegt: "Op het moment dat we keuzes hier als raad maken, moeten we niet doordenken aan financiën." Mevrouw Laumann, met alle respect, alles wat wij hier doen en ieder besluit dat wij hier nemen moet betaald worden. En we kunnen alles goed vinden, maar we kunnen ons geld maar één keer uitgeven. Dat is ook politiek en daar stapt u nu helemaal overheen en heb ik heel veel moeite mee. Voorzitter, daar wil ik even op reageren. Meneer Geers, u moet even luisteren voordat u reageert. M.A.K.J. Laumann SP

Ik heb gezegd niet de keuzes die we als raad maken, maar als partij in een stemwijzer. Maar blijkbaar weet u dat verschil niet, want u denkt dat we in stemwijzer een heel financieel en politiek verhaal moeten ophangen. Maar zo werkt het niet. We maken keuzes, we hebben een verkiezingsprogramma en de financiële gevolgen van dat verkiezingsprogramma worden pas besproken en uitgewerkt in een coalitie. En niet eerder of later. Ik vind het bijna beschamend dat u mij ervan beticht dat we geen politieke financiële keuzes kunnen maken. Dat slaat echt nergens op. Zullen we eens even proberen om het debat met alle andere partijen dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester

verder vorm te geven? We zijn pas bij de tweede partij vanavond. Er komen er nog vijf of zes. Ik denk dat het goed is voor de rijkdom van het debat als andere partijen ook hun zegje kunnen doen. Dus als jullie het goed vinden ga ik, meneer Boumans, daar nu nog mee verder, want ik denk dat we ook de andere geluiden even moeten laten horen. Ja. Ik heb zelf ook onderzoek gedaan op internet. Er wordt gezegd P.H.M. Boumans CDA Kerkrade

'de universiteit van Tilburg heeft dit onderzocht', maar er heeft maar één mevrouw dit onderzoek gedaan en het waren haar conclusies. Maar er zijn ook nog allerlei andere conclusies te vinden, namelijk: dat de stellingen die op lokaal gebied gedeponeerd worden vaak verlanglijstjes zijn waar een burger dan uit te kiezen heeft om dan zo bij een partij terecht te komen. Dan heb ik het toch over de stellingen die je als lokale partijen vervolgens gaat opstellen. Als je een landelijke partij... Meneer Bouwmans, sorry dat ik u onderbreek, zullen we toch even verder gaan? dr. T.P. Dassen - Housen Burgemeester