1. Brief van de rekenkamercommissie van 15 juni 2021 inzake onderzoeksrapport Europese subsidies (1825897)
Tekst van het document
Terugkoppeling om te ondersteunen in aanvraag is er niet / enkel doorsturen van een mogelijkheid. Je pakt hierdoor niet alles op. Ideale methode subsidieverwerving: Vanuit subsidie coördinatie het liefst meer ondersteuning betreffende checken of de aanvraag haalbaar is en past, en de algemene uitleg meer uitdiepen. Haar werk bestaat nu vooral in voortraject, liever ook meer sturing/filtering/onderbouwing naar bepaalde teams meer grip en structuur over subsidieverwerving. Wellicht per team iemand verantwoordelijk maken om verder te filteren op relevantie (dan moet er wel draagvlak zijn). Fijn om ook deze verantwoordelijke mensen bij elkaar te brengen om ook naar cross-overs te kijken en kennisuitwisseling te stimuleren. B.v. RRE subsidie, daarin zit ook onderdeel burgerparticipatie (team communicatie) dat dus samenwerkt met omgevingskwaliteit. Dus dwarsverbanden zijn er zeker.
Versie 22-04-2021
Appendix t.b.v. onderzoek Europese subsidies 2021-2027 Rekenkamercommissie Katwijk
Daarnaast krijgt de gemeente via Leiden en andere partners (Hoogheemraadschap) ook inzichten in subsidies. Dus wellicht kan men meer samen optrekken. Huidige situatie omtrent subsidies en aanbevelingen #6 Wist niet dat er een subsidie coördinator was. De EFRO field lab is het enige succesvolle Europese subsidie verhaal dat bekend is. Daarbij is de beleidsmedewerker geen voorstander voor ingewikkelde Europese trajecten, hiervoor is draagvlak intern nodig. Echter, laagdrempelige subsidies voor planvorming zijn logischer. Subsidie gedreven houdingen en bureaucratische lasten kunnen problematisch zijn. Bij de ontwikkeling van bedrijven terreinen is het moeilijk de eerste fase (zonder kosten verhaal) gedekt/gefinancierd? Als er hier een oplossing zou zijn zou fijn zijn. En revitalisering van bedrijventerreinen? Hier is ook geen verdienmodel voor, als hier een subsidie voor zou zijn, zou fijn zijn. Ideale methode subsidieverwerving: Meer kennis over subsidies kan nuttig zijn. Om meer en beter financiering veilig te stellen. Organisatie equiperen op control en project management (mankracht en cofinanciering) anders zijn grootschalige aanvragen niet helemaal haalbaar. Een organisatie als Katwijk heeft een enorm verloop dus organisatie is lastig.
Wellicht is subsidie organisatie in samenwerking met andere grotere initiatieven zoals Holland Rijnland, Duin en bollenstreek, gemeente Leiden mogelijk. Op dit niveau ambities oppakken om grootschaligere subsidies aan te vragen? Huidige situatie omtrent subsidies en aanbevelingen #7 De subsidie coördinator maakt gebruik een subsidie database en nieuwsbrieven (kamerregelingen/Europese ster) om regelingen te vinden, samen te vatten en rond te sturen. Rondsturen, veelal naar clustermanager, vaste beleidsmedewerkers milieu (die attenderen ook naar bepaalde andere mensen te sturen), samenleving bepaalde senior beleidsmedewerkers (die sturen door naar b.v. onderwijsmedewerker). Wordt er ook gefilterd op grootte project, agenda, prioriteiten? Doorgestuurd met opmerking dat het wellicht niet prioriteit heeft (b.v. demonstratie project, cofinanciering, weinig financiële bijdrage). Na doorsturen zelden verdere interactie met projectleiders/accountmanagers. Rol van de subsidie coördinator is vooral initiëren, uitvoeren en adviseren ligt bij mensen zelf (hebben ook zelf aangegeven nodige expertise te hebben). Geen zicht op alle aanvragen binnen gemeente Katwijk. Daarnaast blijft men ook toevallig via gemeente of provinciale nieuwsbrief (publicaties) up-to-date.
De focus van subsidieregelingen ligt momenteel vooral op regelingen met een subsidieplafond die meestal via de provincie en vaak via EZK en LNV beschikbaar komen. Daarvan ligt de uitvoering t.a.v. aanvragen en advisering vaak bij de Rijksdienst voor Ondernemers (RVO). Of via regionale platforms, veelal met cofinanciering door de gemeente. Een aanvraag is niet alleen afhankelijk van de eigen beleidsprioriteiten maar ook van de beschikbare middelen (personele capaciteit en financiën). Daarnaast is ook Leiden wel goed georganiseerd wat subsidie-coördinatie betreft, hier is veel mee samengewerkt. Wat arbeidsmarkt en werkgelegenheid betreft is daarbij een overlap in ambities, maar Leiden richt zich meer op Den Haag en omgeven. Duin en bollenstreek is een aparte regio, wellicht is samenwerking met hen mogelijk. Proces nu: aanvraag bij expert of ingehuurde partij, dan in het gewone zaaksysteem de zaak aangemaakt. Eigen financiële adviseur van het team wordt erbij betrokken om overzicht te maken betreffende kosten en uitgaven. Dus per team geregeld. Huidige subsidie coördinatie is niet duurzaam opgebouwd (kwetsbaar) / wellicht tweede licentie houder nodig in ruimte en veiligheid.
Versie 22-04-2021
Appendix t.b.v. onderzoek Europese subsidies 2021-2027 Rekenkamercommissie Katwijk
Ideale methode subsidieverwerving: Er is aangegeven uitleg te kunnen worden gegeven betreffende gebruik de subsidiedatabase. Echter, de licentie liep af en werd bijna niet verlengd. Er is intern weinig terugkoppeling, de subsidie coördinator is daarbij als het ware soms een roepende binnen een woestijn. Er wordt onvoldoende ondersteund door management. Dit kan beter en efficiënter, met meer draagvlak, sparringpartner, meer terugkoppeling (zicht op welke subsidies ingediend/uitgevoerd worden nieuwe versie zaaksysteem incl. subsidie module zou de oplossing kunnen zijn). Subsidieloket en maatschappelijke instelling loket zou kunnen helpen om ondernemers, stichtingen en organisaties te ondersteunen. Ontbreekt een overzicht en grip op de organisatie en de projecten om subsidies goed te stroomlijnen en uit te voeren. Huidige situatie omtrent subsidies en aanbevelingen #8 Aanvragen kost meer tijd dan dat het oplevert. De subsidie coördinator is momenteel een parttime subsidie coördinator. Er zijn veel mogelijkheden, maar geen tijd om te verdiepen en aan te vragen. Eventueel vraag naar ondersteuning daarin. Momenteel redelijke ad-hoc aanpak. Is het de moeite waard, lasten van tevoren zichtbaar maken. Behoefte aan ontzorgen, hulp bij subsidieaanvragen als op grote schaal belangrijk.
Huidige situatie omtrent subsidies en aanbevelingen #9 Grote netwerken zijn van belang voor subsidies waar samenwerkingen belangrijk zijn. Voor eigen beleid best expertise op inhoud, maar er is niet het draagvlak en kennis op subsidies. Koppeling maken met andere clusters, balans vinden praktisch en uitvoerbaar maar ook iedereen meekrijgen. B.v. subsidieloket als onderdeel van organisatie. Daarnaast zou het ook kunnen helpen projecten en subsidies tastbaar te maken door bijvoorbeeld best practices en voorbeelden intern te verspreiden.
C. Europese subsidiemogelijkheden De volgende Europese subsidieregelingen sluiten aan de ambities en doelstellingen van gemeente Katwijk (zie Deelvraag 1.A)8,9: EFRO – Kansen voor West III 2021-2027 (€500 miljoen beschikbaar voor NL) Regeling behorende tot het MFK thema sociale cohesie Dit programma richt zich op versterking van de concurrentiekracht en daarmee meer werkgelegenheid. Financieringsmogelijkheden: naar verwachting 40% van de totale projectkosten, dus 60% medefinanciering (eisen aan minimale projectgrootte 1.500.000, maximaal 5.000.000). Thematische prioriteiten EFRO: Doelstelling 1 (D1): Slimmer Europa: gericht op innovatie binnen het MKB, het innovatie-ecosysteem, vaardigheden voor slimme specialisatie. D2: Groener, koolstofarm Europa: gericht op de energietransitie, energie-efficiëntie en circulaire economie. Projectidee dat zou kunnen dienen voor EFRO aanvraag: Projecten die human capital versterken, kennisontwikkeling bevorderen en innovatie en valorisatie binnen het MKB stimuleren. 8 9
Regeling informatie aangeboden door Provincie Zuid-Holland (www.zuid-holland.nl/loket/subsidies) Regeling informatie aangeboden door RVO (www.rvo.nl/subsidie-en-financieringswijzer)
Versie 22-04-2021
Appendix t.b.v. onderzoek Europese subsidies 2021-2027 Rekenkamercommissie Katwijk
Projecten die bijdragen aan de doelstellingen ‘Slimmer’ en ‘Groener’ en daarbij maatschappelijke impact hebben. Regionale samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden (triple helix) binnen projecten is niet verplicht, maar vergroot wel de kansen van honorering van de subsidieaanvraag.
*N.B. Projecten binnen EFRO sluiten veelal goed aan bij regionale en nationale regelingen. Deze EU-subsidie kan door de gemeente Katwijk in samenwerking met andere partners worden aangevraagd en ingediend. De aanvraag kan worden ingediend bij de EFRO managementautoriteit Kansen voor West III. De verwachting is dat eind 2021/begin 2022 de eerste openstelling van dit programma gaat plaatsvinden. Het heeft de voorkeur om in contact te treden met de EFROcoördinator van de provincie Zuid-Holland voordat gestart wordt met de ontwikkeling van een EFRO-aanvraag. REACT-EU (€90 miljoen beschikbaar voor West NL) Fonds ter herstel van de economische en maatschappelijke schade van de Corona pandemie, daarbij ligt de nadruk van de ondersteuning op ondernemingen en MKB in het bijzonder. De eerste calls gaan begin 2021 open. Financiering: 50-70%, dus 50-30% medefinanciering. Thematische prioriteiten (waarbij moet worden voldaan aan minstens 1 van de actielijnen): Digitaal regionaal - digitalisering van/voor bedrijfsleven Groen Regionaal - verduurzaming en vergroening economie Mismatch arbeidsmarkt / digital - o.a. digital skills projecten Duurzaam, groen en circulair in de kwetsbare wijken De verwachting is dat er niet een tweede call gaat komen in oktober 2021.
Interreg – Interreg North West Europe (NWE) & North Sea Region (NSR) (€1 miljard beschikbaar) Regeling behorende tot het MFK-thema sociale cohesie Dit programma richt zich op versterking van de concurrentiekracht en daarmee meer werkgelegenheid. De eerste calls gaan eind 2021/begin 2022 weer open. Financiering: 50%, dus 50% medefinanciering. Thematische prioriteiten: (NWE/NSR) BD1: Slimmer Europa: versterken onderzoek/innovatiecapaciteit, slimme specialisatie en digitalisering. (NWE/NSR) BD2: Groener, koolstofarm Europa: energie-efficiëntie, hernieuwbare energie, slimme energiesystemen, klimaatadaptatie, circulaire economie, multimodale stedelijke mobiliteit, biodiversiteit en groene infrastructuur. (NWE) BD5: Europa dichter bij de burgers: lokale samenwerking stimuleren, duurzame stedelijke ontwikkeling en territoriale aanpak. De overige beleidsdoelstellingen BD3: Meer verbonden Europa en BD4: Socialer Europa komen in mindere mate aan bod. Projectidee: Denk aan demonstratieprojecten, tussen de onderzoeksfase en het naar de markt brengen. Er is ook meer aandacht voor het opschalen van oplossingen.
Versie 22-04-2021
Appendix t.b.v. onderzoek Europese subsidies 2021-2027 Rekenkamercommissie Katwijk
Focus op een complementair partnerschap in het aangewezen programmagebied. Thematische focus blijft breed; bekijk de ontwerpprogramma’s als je een specifiek thema in gedachten hebt.
Nieuw vanaf 2021 (door Brexit): Wijziging in programmagebieden: het Verenigd Koninkrijk is geen partner meer in Interreg NWE en NSR en ook Zwitserland neemt niet meer deel aan Interreg NWE. Programmagebied NWE: West-, Oost- en Zuid-Nederland, België, Luxemburg, Ierland en delen van Duitsland en Frankrijk. Programmagebied NSR: Noorwegen, Denemarken en delen van Zweden, Duitsland, België en Nederland(kustgebieden). Horizon Europe (€85 miljard beschikbaar) Regeling behorende tot de MFK-thema’s innovatie en digitaal en klimaatadaptatie. Programma voor onderzoek en innovatie. Doel is het concurrentievermogen van Europa te vergroten door wetenschap en innovatie te stimuleren en oplossingen te bedenken voor maatschappelijke vraagstukken. Financiering: tussen 70% en 100%, dus 30%-0% medefinanciering. Clusters: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Gezondheid Cultuur, creativiteit en inclusieve samenleving Veilige samenleving Digitale ontwikkeling en industrie Klimaat, energie en mobiliteit Voedsel, natuurlijke hulpbronnen, landbouw en milieu
Nieuw vanaf 2021: vijf missies om impact van onderzoek op de samenleving te vergroten: 1. Aanpassen aan klimaatverandering; 2. Kanker; 3. Gezonde oceanen, zeeën en kust- en binnenwateren; 4. Klimaatneutrale en slimme steden en dorpen; 5. Bodem, gezondheid en voeding LIFE (€5.45 miljard beschikbaar) Regeling behorende tot het MFK-thema klimaatadaptatie LIFE ondersteunt: actieprojecten die innovatieve technieken en methodes ontwikkelen, demonstreren en bevorderen, en beste praktijken delen. Alle projecten moeten bijdragen aan het behalen van klimaatdoelen. Financiering: naar verwachting tussen 55% en 60%, dus 45-40% medefinanciering. Thematische prioriteiten – Milieu: Nature and Biodiversity: 40% van het budget Circular Economy and Quality of Life: 25% van het budget Thematische prioriteiten – Klimaat: Clean Energy Transition: 18% van het budget Climate Change Mitigation and Adaptation: 17% van het budget De verwachting is dat in mei/juni 2021 de volgende openstelling gaat plaatsvinden. Het advies is om het eerste projectidee te bespreken met RVO (LIFE: Europese natuur-, milieu- en klimaatprojecten | RVO.nl | Rijksdienst). Zij adviseren over LIFE-projectvoorstellen.
Versie 22-04-2021
Appendix t.b.v. onderzoek Europese subsidies 2021-2027 Rekenkamercommissie Katwijk
European City Facility (EUCF) Het doel van de EUCF is het ondersteunen van Europese gemeenten en lokale overheden bij de ontwikkeling van investeringsconcepten met betrekking tot de implementatie van activiteiten uit hun klimaat- en energieactieplannen. Ondersteuning kan worden aangevraagd voor activiteiten gericht op de ontwikkeling van investeringsconcepten ter versnelling van de investeringen in duurzame energie. Te ondersteunen activiteiten kunnen onder meer (technische) haalbaarheidsstudies, marktanalyses, belanghebbendenanalyses, juridische, economische en financiële analyses, risicoanalyses en coördinatie- en organisatieactiviteiten omvatten. De ondersteuning voor het ontwikkelen van een investeringsconcept bestaat uit een vast subsidiebedrag van € 60.000, dus geen medefinanciering. Deze subsidie kan direct door de gemeente Katwijk via de volgende website worden aangevraagd: EUCF - Online application (eucityfacility.eu) Green Deal (€ 1 miljard beschikbaar) Regeling behorende tot het MFK-thema klimaatadaptatie Green Deal ondersteunt de transitie naar een klimaat-neutrale, groene, concurrerende en inclusieve economie met als doel Europa als eerste continent klimaatneutraal te maken in 2050. Financiering: naar verwachting tussen 70-100%, dus 30-0% medefinanciering.
Thema’s: Klimaat Schone, betaalbare en veilige energie Industrie voor schone en circulaire energie Gebouwde omgeving/ Energie-efficiënte gebouwen Duurzame en slimme mobiliteit Farm to fork Zero-pollution Kennisversterking rondom Green Deal Burgerparticipatie oftewel Empowering of citizens De EU als wereldleider Eind 2021 wordt meer gemaakt voor de Europese subsidieprogramma’s die hieraan gekoppeld worden. Dan wordt ook bekend hoe de gemeente Katwijk gebruik kan maken van de Europese financiering. Digitial Europe (€9.2 miljard beschikbaar) Regeling behorende tot het MFK-thema innovatie en digitaal. Digital Europe is er ter ondersteuning van de digitale transformatie van de Europese economie en samenleving en dit ten goede laten komen aan Europese burgers en bedrijven. Er wordt naar synergie met andere programma’s gezocht, onder andere Horizon Europe, CEF, EFRO, ESF, Erasmus. De voorwaarden van het nieuwe programma moeten nog gepubliceerd worden. Thematische prioriteiten: Essentiële digitale capaciteiten:
Versie 22-04-2021
Appendix t.b.v. onderzoek Europese subsidies 2021-2027 Rekenkamercommissie Katwijk
1. High-performance computing (supercomputers) 2. Kunstmatige intelligentie 3. Cyberbeveiliging en vertrouwen Versnellen van invoering en gebruik digitale technologieën: 4. Geavanceerde digitale vaardigheden 5. Uitrol, optimaal gebruik van digitale capaciteiten en interoperabiliteit
EDIH = Opbouw van de programmastructuur, waaronder het opzetten van de eerste European Digital Innovation Hubs (EDIH). Een EDIH is hét regionale aanspreekpunt voor vragen en uitdagingen rondom digitalisering en ondersteunt bedrijven in hun digitale transformatie, onder andere door het bieden van testruimte, initiëren van netwerkactiviteiten, trainen en opleiden van (potentiële) medewerkers en toegang tot financiering. European Urban Initiative (€500 miljoen beschikbaar voor Europa) Regeling behorende tot de MFK-thema’s sociale cohesie en innovatie en digitaal. EUI is er ter ondersteuning van duurzame stedelijke ontwikkeling. Jaarlijkse calls verwacht vanaf 2022. Thematische prioriteiten: 1. Capaciteitsopbouw: bevorderen van ‘community of practice’ voor duurzame stedelijke ontwikkeling. 2. Innovatieve acties: experimenteren rond duurzame stedelijke ontwikkeling en ontwikkelen van schaalbare innovatieve oplossingen voor stedelijke uitdagingen (vervangt Urban Innovative Actions / UIA). 3. Kennis, beleidsontwikkeling en communicatie: structurele kennisbasis ontwikkelen voor beter beleid en implementatie van duurzame stedelijke ontwikkeling. Ondersteuning Urban Agenda. Creative Europe (€2.24 miljard beschikbaar) Regeling behorende tot de MFK-thema’s sociale cohesie en innovatie en digitaal.
Creative Europe is er ter ondersteuning van de culturele sector (Doelen: Beschermen en promoten cultuur, grensoverschrijdende en transnationale uitwisseling; Bevorderen toegang tot cultuur voor een ruim en nieuw publiek; Versterken van de sector door publieksontwikkeling, digitalisering en nieuwe business- en managementmodellen). Voorwaarden nog onbekend. Publicatie definitief programma verwacht medio 2021) Belangrijk in het nieuwe programma: publieksbereik, digitalisering en nieuwe doelgroepen en consumptiepatronen, ondernemerschap en investeringskansen en synergy tussen lidstaten Thematische prioriteiten: Cultuur MEDIA (budget minimaal €1.081 miljard) Cross-Sectoraal + media/journalistiek Aansluiting bij andere Europese doelstellingen: Green Deal, Digitale transitie en bevorderen van de sociale cohesie. Europees Sociaal Fonds+ (€414 miljoen beschikbaar voor Nederland) Regeling behorende tot het MFK-thema’s sociale cohesie.
Versie 22-04-2021
Appendix t.b.v. onderzoek Europese subsidies 2021-2027 Rekenkamercommissie Katwijk
ESF+ is de opvolger van ESF. Het fonds is opgericht om de werkgelegenheid en eerlijke arbeidskansen binnen de EU te stimuleren. De ESF-programma’s ondersteunen projecten die zich richten op re-integratie van mensen met een arbeidsbeperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, werkeloze 50-plussers en het terugdringen van de jeugdwerkeloosheid. Financiering: naar verwachting 40%, dus 70% medefinanciering. Deadlines nog onbekend. De ontwikkelingen tot nu toe: Uitgangspunt voor het nieuwe ESF-programma is een focus op het ondersteunen van mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. Dit kan gaan om zowel werkzoekenden als werkenden in de 35 arbeidsmarktregio’s. De verwachting is dat daarmee wordt voortgeborduurd op de bestaande ESFstructuur binnen Nederland. Vanaf eind 2021 kunnen nieuwe ESF-aanvragen worden ingediend. Nationaal Groeifonds (€20 miljard beschikbaar) Regeling behorende tot de MFK-thema’s sociale cohesie en innovatie en digitaal. Het Nationaal Groeifonds levert investeringen die bijdragen aan de economische groei. Minimale projectomvang van €30 miljoen. In het voorjaar van 2021 gaat een ronde aanvragen open. Thematische prioriteiten: Kennisontwikkeling: investeringen in menselijk kapitaal. Research & Development (R&D) en innovatie: bestaande onderzoeks- en innovatieecosystemen versterken en nieuwe systemen opbouwen.
Fysieke infrastructuur: goede infrastructuur is cruciaal voor het goed functioneren van de economie. Niet alleen mobiliteitsinfrastructuur, maar ook energie-infrastructuur en digitale infrastructuur. Via het ministerie van Economische Zaken of het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat kan meer informatie worden gekregen op welke wijze de gemeente Katwijk gebruik kan maken van dit fonds.
D. Regionale en nationale subsidiemogelijkheden De volgende regionale en nationale subsidieregelingen sluiten aan de ambities en doelstellingen van gemeente Katwijk (zie Deelvraag 1.A)10,11: Woningbouwimpuls voor gemeenten De hoogte van de specifieke uitkering verschilt per indiening, maar is gemiddeld € 12 miljoen per bouwproject. Indiening kan tot en met 31 december 2023 en honorering verloopt in tranches (de deadline voor de tranche van 2021 is nog niet bekend). Met de regeling Woningbouwimpuls kunnen gemeenten een bijdrage krijgen om het tekort aan betaalbare en geschikte woningen op te lossen. Het kabinet heeft het doel gesteld om jaarlijks ongeveer 75.000 woningen toe te voegen aan de woningvoorraad. De Woningbouwimpuls draagt bij aan dit doel door de bouw van meer woningen te versnellen. Bovendien geeft de 10 11
Regeling informatie aangeboden door Provincie Zuid-Holland (www.zuid-holland.nl/loket/subsidies) Regeling informatie aangeboden door RVO (www.rvo.nl/subsidie-en-financieringswijzer)
Versie 22-04-2021
Appendix t.b.v. onderzoek Europese subsidies 2021-2027 Rekenkamercommissie Katwijk
Woningbouwimpuls specifieke aandacht aan de bouw van betaalbare woningen, zodat het woningaanbod voor starters en mensen met een laag of middeninkomen vergroot wordt. De Woningbouwimpuls richt zich met name op stedelijke regio’s waar de vraag naar woningen het grootst is. Indiening en afsteming verloopt via RVO. Een voorlopige aanvraag kan voorgelegd worden aan experts van het Expertteam Woningbouw. https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaamondernemen/gebouwen/expertteam-woningbouw/wat-het-team Verduurzaming bedrijventerreinen Zuid-Holland Als de aanvraag aan de voorwaarden voldoet geeft de provincie 40% subsidie op de investering met een minimum van €10.000 en een maximum van €100.000. Indiening mogelijk zolang het subsidieplafond niet is bereikt. De provincie streeft met haar bedrijventerreinenbeleid naar duurzame en toekomstbestendige bedrijventerreinen om toekomstbestendigheid van bedrijventerreinen te waarborgen en CO2 uitstoot te verminderen. Voorwaarde voor een subsidieaanvraag onder paragraaf 3 is dat minimaal 3 ondernemers (gemeenten, ondernemersverenigingen en stichtingen) op een terrein willen samenwerken aan een verduurzamingsproject klimaatadaptatie of biodiversiteit, en daarin willen investeren. De provincie Zuid-Holland hanteert een digitale (subsidie)aanvraag. Met de volgende link zijn alle voorwaarden en een digitale aanvraag te vinden.
https://www.zuidholland.nl/loket/subsidies/subsidies/@27548/verduurzaming-bedrijventerreinen-subsidie/ SRM – Infrastructurele gebiedsagenda projecten Mogelijkheid tot subsidie tot ten hoogste 75% (minimaal 50K per aanvraag). Aanvragen kunnen jaarlijks worden ingediend nadat de Gebiedsagenda Mobiliteit voor het daaropvolgende jaar is vastgesteld. Een deel van het mobiliteitsbudget is beschikbaar voor infrastructurele projecten. Dit omvat alle infraprojecten om de bereikbaarheid of leefbaarheid te verbeteren, maar ook de projecten tot aanpassing van infrastructuur om de verkeersveiligheid te verbeteren ((i.e. aanleg bushaltes, (brom)fietspaden en duurzame en veilige verkeersoplossingen). Paragraaf 2 bevat de juridische basis om voor infraprojecten subsidie te verlenen aan individuele gemeenten, waterschappen en samenwerkingsverbanden van gemeenten (en een waterschap). Daarnaast is het op grond van deze paragraaf mogelijk om subsidie aan te vragen voor de realisatie van een P+R terrein. SRM – Energietransitie in mobiliteit De financiering omvat maximaal 50% van de totale subsidiabele kosten. Aanvragen kunnen gedurende het hele jaar worden ingediend. De subsidie is bedoeld als ontwikkelbudget voor wegbeheerders boven op de reguliere aanbesteding ten behoeve van aanloopkosten, die samenhangen met het op de markt introduceren van innovatieve oplossingen.
De innovatie moet gericht zijn op nieuwe kansen voor energietransitie en moet meer leren over de mogelijkheden om de totale kosten van de levenscyclus van infrastructurele werken op termijn te verlagen. Bij energietransitie is de aanpak gericht op de trias energetica: 1) bespaar waar mogelijk energie 2) biedt ruimte om duurzame (hernieuwbare) energie op te wekken, en
Versie 22-04-2021
Appendix t.b.v. onderzoek Europese subsidies 2021-2027 Rekenkamercommissie Katwijk
3) maak zo efficiënt mogelijk gebruik van fossiele brandstoffen om in resterende energiebehoefte te voorzien. De provincie Zuid-Holland hanteert een digitale aanvraag. Alle (subsidie)voorwaarden, normbedragen en de digitale aanvraag zelf zijn te vinden via deze link: https://www.zuidholland.nl/@17979/projecten-s-2-srm/ Innovatiebudget Digitale Overheid Maximale projectkosten voor kleine projecten is 200K en de minimale projecten voor grote projecten > €200K. Aanvraagperiode is 1 februari 2021 tot en met 31 maart 2022. Deze regeling is ter ondersteuning van innovatieve projecten rond digitale dienstverlening bij overheden. De volgende uitgangspunten zijn daarbij extra onder de aandacht: - Services die toegankelijk en begrijpelijk zijn voor iedereen - Bieden van een betrouwbare digitale identiteit aan burgers - Gebruiksvriendelijke, persoonlijke en integrale dienstverlening - Stimulering van digitale interactie van de samenleving op een veilige en betrouwbare wijze De voorwaarden en openstelling van deze regeling is te vinden via deze link: https://www.digitaleoverheid.nl/overzicht-van-alle-onderwerpen/innovatie/innovatiebudget/ Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) Per gemeente is maximaal € 9 miljoen beschikbaar verminderd met het bedrag aan compensabele btw. Per woning is maximaal € 100 beschikbaar.
U vraagt deze regeling aan voor minstens 1.000 woningen in uw eigen gemeente. Regeling momenteel overschreden, wellicht komt er vernieuwing. Gemeenten kunnen de eenmalige specifieke uitkering Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) aanvragen. Een gemeente kan hiermee huurders en eigenaar-bewoners stimuleren energie te besparen in hun woning en CO2-uitstoot en woonlasten verlagen. De aanvraag voor deze regeling verloopt via RVO. Meer informatie over openstelling en subsidievoorwaarden is te vinden via deze link: https://www.rvo.nl/subsidie-enfinancieringswijzer/rrew Extern Advies Warmtetransitie (EAW) De hoogte van de specifieke uitkering is een vaste bijdrage van € 20.660 per gemeente. In 2021 is er in totaal € 4.028.700 beschikbaar. Deadline 1 juni 2021. De regeling Extern Advies Warmtetransitie (EAW) is voor gemeenten die specialistische kennis en kunde willen inkopen voor de: - Interpretatie van de Startanalyse van de Leidraad Aardgasvrije Wijken; - Verrijking van Startanalyse met lokale data en het opstellen van de Transitievisie Warmte; - Vertaling van de Transitievisie Warmte naar wijkuitvoeringsplannen. De aanvraag voor deze regeling verloopt via RVO.
Meer informatie over openstelling en subsidievoorwaarden is te vinden via deze link: https://www.rvo.nl/subsidie-enfinancieringswijzer/extern-advies-warmtetransitie-eaw RAAK Publiek Het maximale aan te vragen bedrag is € 300K (de totale projectomvang is dus €600K). Deadline tweemaal jaarlijks, meestal in juni en november.
Versie 22-04-2021
Appendix t.b.v. onderzoek Europese subsidies 2021-2027 Rekenkamercommissie Katwijk
Onderzoek van een Hogeschool (als hoofdaanvrager) in samenwerking met MKB, gemeenten en andere betrokken partijen. De partners in het onderzoek dragen tenminste 50% bij aan het onderzoeksbudget. Lectoren en onderzoekers van hogescholen doen samen met partners praktijkgericht onderzoek om innovatie een stap verder te brengen. De uitkomsten van het onderzoek helpen ook om het onderwijs van hogescholen actueel te houden en dragen bij aan de wetenschappelijke kennisbasis van het thema waarop het onderzoek plaatsvindt. Regie Orgaan Sia voert deze RAAK Publiek regeling uit. Meer informatie over openstelling en subsidievoorwaarden is te vinden op: https://regieorgaan-sia.nl/financiering/raak-publiek/ SUVIS Financiering bedraagt maximaal 30% van de totale kosten en in totaal maximaal € 1 miljoen per aanvraag. Deadline 30 juni 2021. De Specifieke uitkering ventilatie in scholen (SUVIS) is een uitkering voor gemeenten om het binnenklimaat van bestaande schoolgebouwen te verbeteren. Het gaat vooral om de financiering van bouw- en installatiekosten. De aanvraag voor deze regeling verloopt via RVO. Meer informatie over openstelling en subsidievoorwaarden is te vinden via deze link: https://www.rvo.nl/subsidie-enfinancieringswijzer/suvis Toerisme (Zuid-Holland) Maximaal aan te vragen bedrag is €100K (minimaal 5K) met een minimale eigen bijdrage van 25%.
De regeling is vooralsnog eenmalig opengesteld, maar er is kans op vernieuwing. De provincie ziet haar meerwaarde vooral in het in balans brengen van toerisme, door het beter aan te laten sluiten op haar maatschappelijke opgaven. Daarbij wil ze focus aanbrengen op de volgende thema’s: - Corona-maatregelen - Verduurzaming - Betrokkenheid eigen bewoners, met name de jeugd De provincie Zuid-Holland hanteert een digitale aanvraag. Alle (subsidie)voorwaarden en de digitale aanvraag zelf zijn te vinden via deze link: https://www.zuid-holland.nl/@27213/toerismesubsidie/ Archeologie, publieksbereik Zuid-Holland De hoogte van de subsidie bedraagt maximaal 50% van de subsidiabele kosten tot een maximum van €20.000. Deadline verstreken, wellicht vernieuwing. Ter vergroting van het draagvlak voor de archeologie onder de inwoners van Zuid-Holland door subsidie te verstrekken voor archeologische publieksactiviteiten, die leiden tot het zichtbaar maken van archeologische vondsten voor een breed publiek. De provincie Zuid-Holland hanteert een digitale aanvraag. Alle (subsidie)voorwaarden en de digitale aanvraag zelf zijn te vinden via deze link: https://www.zuidholland.nl/loket/subsidies/subsidies/@13858/archeologie-publiek/ Energie-infrastructuur op industrieterreinen in Zuid-Holland
Versie 22-04-2021
Appendix t.b.v. onderzoek Europese subsidies 2021-2027 Rekenkamercommissie Katwijk
De regeling subsidieert maximaal 25% van de investeringskosten tot een maximum van € 250.000. Deadline 1 juli 2021. De energie-infrastructuur op industrie- en bedrijventerreinen is vaak niet berekend op de overschakeling van bedrijven op duurzame energie zoals restwarmte of waterstof. Met de subsidieregeling draagt de provincie bij aan het verminderen van de CO2 uitstoot van de industrie en versterken en ondersteunen we de stap naar de economie van morgen. De provincie Zuid-Holland hanteert een digitale aanvraag. Alle (subsidie)voorwaarden en de digitale aanvraag zelf zijn te vinden via deze link: https://www.zuid-holland.nl/@26405/energieinfrastructuur-industrieterreinen-zuid/
Versie 22-04-2021
Appendix- ambtelijke wederhoor rekenkameronderzoek RCK – verwerking opmerkingen Opmerkingen/wijzigingsverzoek - Inleiding: betrokkenen (wie zijn deze personen) - Deelvraag 1: lijst van uitvoeringsorganisatie subsidies
- Pagina 6: toevoegen en wijzigen van aantal voorstellen/woorden - Aanpassing bedrijventerrein Het Heem - Pagina 18: initieren.. aanvullen met diverse fondsen - Pagina 19: Aanvragen: opnemen tekst: nationale en provincial regelingen hebben vaak een korte reactietermijn - Pagina 19: toevoegen.. ‘dat subsidiecoördinator een enkele maal… dat nog doorloopt in 2021’ - Pagina 20: toevoegen ‘Bij Verantwoorden subsidies toevoegen: de verantwoording verloopt via de projectleider en de betreffende financieel adviseur’ - Pagina 20: een zwakke schakel dat nieuwe medewerkers (er) niet mee bekend zijn en deze nieuwe medewerkers ook niet bij de subsidiecoördinator bekend zijn. Dit staat of valt met terugkoppeling en wordt mede versterkt door de generieke functieomschrijvingen binnen de gemeente Katwijk. - Pagina 21 : toevoegen Duin- en bollenstreek - Pagina 22: Uitleg ad niveau 1 - Pagina 23: Beschrijving samenwerkingsverband Economie071 aanpassen - Pagina 25: aanpassing tekst zaaksysteem - Appendix B: wijzigen cultureel erfgoed in cultuur - Appendix B: wijzigingen opgenomen over basisschool en verwijderen van het woord ‘waarschijnlijk’ - Appendix B: wijzigingen Omroep Bollenstreek - Appendix B: toevoeging Zoeterwoude aan deelnemers Economie071
Verwerkt in onderzoek - In de bijlage is de lijst opgenomen van geïnterviewde personen binnen de gemeente Katwijk - In de bijlage is bij D ‘overzicht nationale en regionale subsidies’ aangegeven bij welke instantie een subsidie kan worden aangevraagd en is een link opgenomen naar de subsidievoorwaarden en/of een digitale aanvraag. - Opgenomen en verwerkt op pagina 6 - Verwerkt naar het bedrijventerrein ‘t Heen - Tekst aangevuld met tekst over diverse bestaande fondsen - Verwerkt in de tekst
- Tekst opgenomen bij 2e bullet op pagina 19, Aanvraag - Tekst verwerkt
- Tekst verwerkt op pagina 20
- Verwerkt in de tekst als aparte bullet - In beschrijving in de tabel is nadere toelichting gegeven op niveau 1 en niveau 2. - Is aangepast bij externe samenwerking
- Opgenomen in de tekst - Aangepast in Appendix B - Aangepast in Appendix B
- Aangepast in Appendix B - Aangepast in Appendix B
versie 22-04-2021 1
- Appendix B: wijziging over BIZ - Appendix B: nuancering over arbeidsmarkt en onderwijs - Appendix B: aanpassing looptijd Unmanned Vallay - Appendix B: toevoegen: ‘op sommige plekken in de organisatie al veel ervaring opgedaan met ….. door medewerkers van Unmanned Valley’
- Aangepast in Appendix B - Verwerk in Appendix B - Aangepast in Appendix B - Verwerkt in Appendix B
versie 22-04-2021 2
Postbus 589 – 2220 AN Katwijk
Contactpersoon:
Rekenkamercommissie Katwijk T.a.v. de heer M. van Hesteren Postbus 589 2220 AN Katwijk
Erica Verkerk Afdeling:
Concernzaken en Advies Te bereiken op:
071- 406 5000 e.verkerk@katwijk.nl Ons kenmerk:
Z8827D20733 1 Bijlage(n): Verzenddatum: 03-06-2021 Uw kenmerk: 1825897 Onderwerp: Bestuurlijk wederhoor Eindrapport Rekenkamercommissie Europese subsidies
Katwijk, 1 juni 2021 Geachte heer Van Kesteren,
Op 21 april stuurde u ons voor bestuurlijk wederhoor het eindrapport Europese subsidies. Wij hebben met belangstelling kennis genomen van het onderzoeksrapport. Wij vinden de uitkomsten van het onderzoek zeer waardevol en wij waarderen de heldere opsomming van de voor- en nadelen van de Europese subsidies. Dat helpt ons bij het focus houden op de meest kansrijke subsidies. Ook de top 5 prioriteiten die in het rapport wordt gegeven, zal zeker helpen bij het effectiever vormgeven van de subsidieverwerving. Wij herkennen ons in alle conclusies en nemen de aanbevelingen grotendeels over. Bijgaand sturen wij onze uitgebreide zienswijze, die betrekking heeft op de bevindingen, conclusies en aanbevelingen uit het eindrapport. In uw brief heeft u ook gevraagd of wij een plan van aanpak willen opnemen waarin naar voren komt op welke wijze wij concreet uitvoering denken te kunnen geven aan de aanbevelingen van de rekenkamercommissie. Het is belangrijk om de kwetsbaarheid bij het proces van de subsidies te verkleinen. De manier waarop moet nog worden bezien. Na een toezegging van het college aan de raad op 10 december over de inzet van een subsidiedeskundige, onderzoekt de gemeente momenteel of zij zich kan laten bijstaan door een gespecialiseerd bureau op het gebied van subsidiescans.
De voorbereidingen in de vorm van oriëntatie, shortlist gespecialiseerde bureaus en vrijblijvende gesprekken zijn afgerond. Nu wordt een start gemaakt met het proces van inkoop /aanbesteding. De uitkomsten uit het rekenkameronderzoek ‘Subsidies’ worden hierbij ook meegenomen.
gemeente Katwijk: Koningin Julianalaan 3, 2224 EW Katwijk, Postbus 589, 2220 AN Katwijk, website: www.katwijk.nl, (T) 071 - 406 5000, (F) 071 - 406 5065, IBAN: NL13BNGH0285120271, BIC: BNGHNL2G, KvK: 27.37.09.56 Op alle opdrachten zijn, tenzij anders overeengekomen, de algemene inkoopvoorwaarden leveringen en diensten gemeente Katwijk 2017 van toepassing. Deze zijn te raadplegen op www.katwijk.nl en www.overheid.nl
*20733*
Ons kenmerk:
2/2
Z8827D20733
Ook wordt vervolgens bekeken op welke manier de gemeente Katwijk het beste het benutten van subsidies kan vormgeven. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Katwijk, de secretaris, de burgemeester,
mr. drs. R.T. Jie Sam Foek
ir. C.L. Visser
Zienswijze van het college op het onderzoeksrapport van de Rekenkamercommissie Europese subsidies Inleiding Ondersteund door het bureau Subsidies heeft de rekenkamercommissie een onderzoek uitgevoerd naar welke Europese subsidies aansluiten op de gemeentelijke agenda en of de gemeente voldoende is toegerust voor het succesvol verwerven van de subsidies. Het rapport van bevindingen is in het kader van ambtelijk wederhoor aan de organisatie voorgelegd om overeenstemming te krijgen over de geconstateerde feiten. De ambtelijke reacties hebben tot een enkele aanpassing van het rapport geleid. Daarna heeft de rekenkamercommissie het rapport voorzien van conclusies en aanbevelingen. In het vervolg van deze notitie treft u de vraagstelling van het onderzoek en de op grond hiervan geformuleerde conclusies en aanbevelingen van de rekenkamercommissie. Cursief treft u de reactie van het college aan.
Vraagstelling van het onderzoek De hoofdvraag in het onderzoek is: In hoeverre is de gemeente Katwijk voldoende geoutilleerd en klaar voor het binnenhalen en benutten van Europese subsidiemiddelen’? De rekenkamercommissie heeft vervolgens een aantal deelvragen geformuleerd: Deelvraag 1: Welke EU subsidies zouden kunnen worden aangesproken door de gemeente Katwijk? A) Welke Europese subsidieregelingen onder het nieuwe Meerjarenprogramma sluiten aan bij de ambities en doelstellingen van de gemeente Katwijk op de verschillende beleidsterreinen? B) Welke kosten, baten en risico’s gaan gepaard met deze subsidies in het licht van de aanvraag, de implementatie, en de (administratieve) verantwoording? C) Welke nationale en provinciale subsidieregelingen sluiten aan bij de gemeentelijke ambities de komende jaren, met name daar waar deze versterkend kunnen werken voor de Europese beleidsterreinen? Deelvraag 2: In hoeverre is de gemeente Katwijk voldoende toegerust en gereed voor het verwerven van Europese subsidies? A) Welke Europese subsidies heeft de gemeente Katwijk in de afgelopen subsidieperiode 2014-2020 aangevraagd en beschikt gekregen en hoe verhoudt dit zich tot vergelijkbare gemeenten? B) Hoe verloopt het huidige subsidieverwervingsproces binnen de gemeente Katwijk? Hoe is daarbij de rolverdeling en samenwerking intern en extern (met partners zoals de Provincie)? C) Hoe zou de
gemeente Katwijk de aanpak (proces, organisatie) van subsidieverwerving kunnen verbeteren?
Conclusies en aanbevelingen Deelvraag 1: Welke EU subsidies zouden kunnen worden aangesproken door de gemeente Katwijk? A) Welke Europese subsidieregelingen onder het nieuwe Meerjarenprogramma sluiten aan bij de ambities en doelstellingen van de gemeente Katwijk op de verschillende beleidsterreinen? Tussenconclusie 1: Europese thema’s en subsidies onder MFK 21-27 die aansluiten bij de ambities van gemeente Katwijk Binnen het Meerjarig Financieel Kader voor de periode 2021-2027 (MFK) liggen meerdere potentiële Europese financieringsmogelijkheden voor de gemeente Katwijk. Om de efficiëntie en slaagkans te
Zienswijze van het college op het onderzoeksrapport van de Rekenkamercommissie Europese subsidies
waarborgen kan de focus beter gelegd worden op een aantal thema’s die nauw aansluiten op lokale programma’s en projecten. De MFK-thema’s die daarbij het meest in lijn liggen met de ambities en doelstellingen van Katwijk en daardoor kansrijker zijn wanneer toch een selectie moet worden gemaakt, zijn: 1. Innovatie en digitaal (i.e. Research and Innovation) De gemeente Katwijk heeft duidelijke ambities ter versterking en innovatie van de economie en werkgelegenheid. Daarbij vormt de ontwikkeling van Unmanned Valley als technologische Hub op het vlak van drone en scan innovatie al een goede basis. Uitbreiding en verdere ontwikkeling en verduurzaming van dit bedrijventerrein, maar ook van bedrijventerreinen en woon- en werkbuurten als Nieuw Valkenburg en ‘t Heen, lenen zich goed voor (mede)financiering uit Europese subsidieregelingen onder het MFK 21-27 mits daarbij de nadruk wordt gelegd op innovatie en internationale samenwerkingen. 2. Sociale cohesie (i.e. Regionale ontwikkeling en cohesie, investering in mensen, sociale cohesie en waarden) Verbetering van de bereikbaarheid, en dan met name de focus op duurzame en veilige mobiliteit, is ook een ambitie van de gemeente Katwijk.
Niet alleen zal verduurzaming van de mobiliteit bijdragen aan de klimaatambities van de gemeente, de verbetering van de infrastructuur rondom woon- en werkverkeer zal ook een positieve bijdrage leveren aan economie en werkgelegenheid. Grotere projecten waarbij de focus ligt op verbetering van de regionale infrastructuur komen eveneens terug in Europese subsidieregelingen onder het MKF 21-27, echter positieve impact op interregionale/internationale handel en transport vormt daarbij wel een vereiste. Stimulering van sociale inclusie en werkgelegenheid onder jongeren is daarnaast ook een belangrijke speerpunt van de gemeente Katwijk. Veel van de concrete Katwijkse plannen, zoals het opzetten van een maatschappelijke agenda en een kennis- en cultuurcentrum, lijken zich echter qua omvang en karakter meer voor regionale en nationale regelingen te lenen dan voor Europese (zie ook Deelvraag 1.B-C). Echter, de EC heeft het bevorderen van werkgelegenheid onder jongeren ook hoog op de agenda staan. De verwachting is dat er onder het MKF 21-27 ook openstellingen zullen komen die hierop aansluiten. Behoud en benutting van historisch en landschappelijk erfgoed, en dan met name gericht op Limes en de duin- en kuststreek, behoort ook tot de ambities van gemeente Katwijk. Op Europees niveau zijn er niet veel regelingen die dit thema ten grondslag hebben.
Echter, regionale ontwikkeling -en dan met name gericht op sociale cohesie en cultuur- komt wel terug in Europese regelingen als Interreg. 3. Klimaatadaptatie (i.e. Omgeving en klimaat actie) Net als de EU ambieert ook Katwijk een energieneutrale en klimaatbestendige omgeving. Juist door participatie in samenwerkingsverbanden als regio Holland Rijnland, Duin en bollenstreek en gemeente Leiden zijn er veel Europese subsidiemogelijkheden op het terrein van energietransitie en circulaire economie. De focus ligt hierbij veelal op pilot- en demonstratieprojecten van innovatie. N.B. dit kunnen ook demonstratieprojecten zijn waarbij een innovatie resulteert in de verduurzaming van stedelijk gebied. Match ambities en doelstellingen gemeente Katwijk met Europese subsidieregelingen Projecten die in aanmerking komen voor Europese subsidieregelingen onder het MFK21-27 betreffen veelal grote projecten (>500K inclusief cofinanciering), gericht op innovatie, en bevatten altijd samenwerkingen met MKB, universiteiten en hogescholen, en/of andere (internationale) gemeenten/instanties.
Binnen de bovengenoemde -overlappende- thema’s zijn voor Katwijk met name de volgende Europese subsidies interessant om te onderzoeken: EFRO - Kansen voor West III 2021-2027 (€500 miljoen beschikbaar voor NL) REACT-EU (€90 miljoen beschikbaar voor West NL) Interreg – Interreg North West Europe (NWE) & North Sea Region (NSR) (€1 miljard beschikbaar) Horizon Europe (€85 miljard beschikbaar) LIFE (€5.45 miljard beschikbaar) European City Facility (EUCF)
2
Zienswijze van het college op het onderzoeksrapport van de Rekenkamercommissie Europese subsidies
Reactie college: Wij herkennen ons in deze conclusie. Unmanned Valley heeft al een EFRO subsidie binnengehaald. We hebben hierbij de match van de gemeente Katwijk met deze subsidie al ervaren en hebben ervaren dat de toegevoegde waarde belangrijk was in een vliegende start van Unmanned Valley. We denken bovendien dat ook gezondheid (gezonde leefomgeving) een mogelijk thema kan zijn.
Aanbevelingen RKK aangaande Deelvraag A: aansluiting Europese subsidieaanvragen op ambities en doelstelling gemeente Katwijk In plaats van de focus te leggen op het brede scala aan Europese subsidiemogelijkheden die de EC aanbiedt, is het logischer en haalbaarder als de gemeente zich toespitst op een drietal thema’s die nauw aansluiten op gemeentelijke ambities. Binnen het MFK21-27 zijn er drie thema’s die nauw aansluiten op de ambities en doelstellingen van gemeente Katwijk: 1) Innovatie en digitaal; 2) Sociale cohesie; en 3) Klimaatadaptatie. Binnen deze thema’s zijn genoeg Europese regelingen waarop aansluiting gezocht kan worden beschikbaar, maar gezien argumenten als benodigde projectgrootte, participatie van gemeenten in consortia, en toegankelijkheid lijken met name EFRO, Interreg, Horizon Europe en EUCF geschikt. Desalniettemin worden een aantal ambities en doelstellingen van de gemeente Katwijk, met name omtrent sociale samenhang, veiligheid en historisch en landschappelijk erfgoed, niet of amper vertegenwoordigd op Europees vlak. Daarnaast zijn deze projecten qua complexiteit, cofinanciering en omvang niet op grote schaal aan te raden (zie Deelvraag 1.B, C). De afweging van het al dan niet aanvragen van Europese subsidies hangt sterk af van hoeveel energie en capaciteit men bereid is investeren.
Daarom is -naast de inzet op verwerving door Katwijk van bovengenoemde drie thema’s van Europese fondsen- aan te raden ook gericht in te blijven zetten op regionale en nationale regelingen, die in sommige gevallen beter aansluiten op de gemeentelijke ambities en relatief toegankelijker zijn. Samengevat is aan te raden meer maar ook selectiever Europese fondsen te benutten. Indien draagvlak, cofinanciering en/of aansluiting op de doelstelling niet toereikend zijn, kan gestart worden met kleinere regionale en nationale subsidiemogelijkheden. Op termijn kunnen deze kleinere financieringen het draagvlak creëren die nodig is voor de grotere Europese kansen. Reactie college: Wij nemen deze aanbeveling over. Uit onze ervaringen blijkt wel dat ook bij aanvragen voor kleine regionale of nationale financieringen steeds vaker uitgebreide voorwaarden worden gesteld qua samenwerking tussen (kennis- e.a.) partners en investering. Deelvraag 1B) Welke kosten, baten en risico’s gaan gepaard met deze subsidies in het licht van de aanvraag, de implementatie, en de (administratieve) verantwoording? Tussenconclusie 2: Verhouding van kosten, baten en risico’s op Europees niveau Europese regelingen leveren over het algemeen veel financiering en mogelijkheden op, echter ze gaan ook gepaard met hogere risico’s en kosten.
De lage slagingskans, complexiteit van de aanvraag en omvang van het project en consortium maken het realiseren van Europese kansen een uitdaging. Een doelgerichte, gedegen en op ervaring beruste aanpak is daarbij nodig om de kansen op succes hoog te houden. Eenmaal gehonoreerd leveren Europese subsidies wel veel op. Niet alleen kan een grootschalig project in een keer van start gaan, het grote consortium verbreedt het netwerk waarvan gebruik kan worden gemaakt. Daarnaast bieden dergelijke grootschalige internationale projecten een goede basis voor vervolgprojecten en spin-off initiatieven.
3
Zienswijze van het college op het onderzoeksrapport van de Rekenkamercommissie Europese subsidies
Reactie college: Wij herkennen ons in deze conclusie. Dit kan de uitkomst zijn. Aanbevelingen RKK aangaande Deelvraag B: doelgericht en efficiënt nastreven van EUsubsidies Naar aanleiding van de bovenstaande bevindingen en conclusies doet de RKK een aantal aanbevelingen. 1. Bij aanvang en ontwikkeling van een project zal binnen de gemeentelijke organisatie steeds weer bewust de keuze dienen te worden gemaakt voor het al dan niet aanvragen van subsidie/inzetten van een subsidietraject (mits financiering technisch ook haalbaar) en in welke vorm (als penvoerder of als projectpartner). Een standaard kosten-baten analyse kan hierbij nuttig zijn om een inschatting te maken welke regeling het beste aansluit bij de concrete gemeentelijke doelstellingen. Daarbij kan worden gelet op onder andere: projectkosten, consortium opbouw, subsidiepercentage, slagingskans, complexiteit van de aanvraagprocedure, inspanning en draagvlak voor het implementatie en verantwoording proces. Een stroomschema of checklist t.b.v. de gemeentelijke organisatie kan hierbij functioneren als handig hulpmiddel om de kosten-baten analyse efficiënt uit te voeren. 2. Er is een bepaalde mate van kennis, expertise en draagvlak binnen de gemeente Katwijk nodig om ook de omvangrijkere en gecompliceerdere Europese projecten goed te kunnen aanvragen en uitvoeren.
De benodigdheden om Katwijk beter toe te rusten op de omvangrijke Europese subsidies worden hierna verder uiteengezet in Deelvraag 2. Binnen een brede organisatie als een gemeente is het volgens algemene ervaringsgegevens daarbij niet realistisch volledig op Europese regelingen in te zetten. Daarbij leert de ervaringspraktijk van subsidieonderzoeksbureaus dat de toegankelijkere, overzichtelijkere, en ongecompliceerdere regionale en nationale regelingen een voor de hand liggender financieringsmiddel zijn waar grootschaliger op kan worden ingezet. Echter, EU-subsidies leveren over het algemeen meer op met betrekking tot financiering, verbreding van het netwerk en innovatie/kennisuitwisseling. Aan te raden is dat dergelijke EU-subsidies aansluiten op een van de thema’s waar binnen de gemeente Katwijk de prioriteit ligt (zie Deelvraag 1.C), om zodoende de efficiëntie en slagingskans te maximaliseren. Reactie college: Wij nemen deze aanbevelingen over.
Deelvraag 1C) Welke nationale en provinciale subsidieregelingen sluiten aan bij de gemeentelijke ambities voor de komende jaren, met name daar waar deze versterkend kunnen werken voor de door de Europese fondsen gecoverde beleidsterreinen en subsidies? Tussenconclusie 3: versterkende selectie van regionale, nationale en Europese subsidieregelingen Gebaseerd op de ambities en doelstellingen van de gemeente Katwijk (Deelvraag 1.A) en de regionale, nationale en Europese subsidiemogelijkheden (Deelvraag 1.B, C) worden de volgende voor Katwijk kansrijke thematische paden geïdentificeerd. 1. (Digital) Innovation Hub gerelateerd aan Unmanned valley Dit thematische pad is breed, internationaal en ambitieus opgezet. Hierdoor zijn er veel Europese maar ook regionale en nationale regelingen die aan kunnen sluiten op kennis- en innovatieontwikkeling, versterking en verduurzaming van het terrein, en economische weerbaarheid. Omvangrijke projecten met meerdere partijen als universiteiten en hogescholen, naburige gemeenten, MKB en ondernemingen en verenigingen kunnen worden opgezet. Specifiek zijn dit op Europees vlak REACT-EU, Horizon Europe, Interreg, LIFE en EUCF en op regionaal/nationaal vlak SRM en Energie-infrastructuur op industrieterreinen in Zuid-Holland. 2.
Ontwikkeling van bedrijventerreinen gerelateerd aan Nieuw Valkenburg en ‘t Heen Dit thematische pad is vooral gericht op de werkgelegenheid, stabiliteit en weerbaarheid voor/van inwoners en ondernemers in de gemeente. Hierdoor zijn er vooral veel regionale en nationale regelingen die aan
4
Zienswijze van het college op het onderzoeksrapport van de Rekenkamercommissie Europese subsidies
kunnen sluiten op de ontwikkeling, revitalisering, verduurzaming en energietransitie van de woon- en werkbuurten, verbetering van OV en infrastructuur en stimulering van regionale en nationale economische weerbaarheid. De projecten kunnen worden opgezet met de ‘gebruikers’, d.w.z. inwoners, MKB, ondernemers en verenigingen. Daarnaast kunnen ook samenwerkingen worden opgezet met naburige gemeenten en regio’s. Er zullen wellicht ook Europese regelingen zijn die aansluiten op de ambities en doelstellingen binnen dit thema, echter er wordt aangeraden om eerst de aanvraag en uitvoering van Europese regelingen onder het thematische pad 1. “(Digital) Innovation Hub gerelateerd aan Unmanned valley” af te wachten. Indien er voldoende draagvlak blijkt te zijn binnen de gemeente voor aanvraag, implementatie en verantwoording van dergelijke Europese regelingen is het haalbaar hier meer op in te zetten (zie Deelvraag 2). Specifiek zijn dit op Europees vlak REACT-EU, Horizon Europe, Interreg, LIFE en EUCF en op regionaal/nationaal vlak woningbouwimpuls voor gemeenten, verduurzaming bedrijventerreinen Zuid-Holland, SRM, Innovatiebudget Digitale Overheid, RREW, EAW, RAAK publiek, SUVIS en Energie-infrastructuur op industrieterreinen in Zuid-Holland. 3.
Historisch en landschappelijk erfgoed gerelateerd aan Limes en de kuststreek Dit thematische pad is gericht op verduurzaming, benutting, en behoud van de Katwijkse historische en landschappelijke kwaliteiten en erfgoed. Er zijn vooral veel regionale en nationale regelingen die aansluiten op de historische, archeologische, culturele, ecologische en toeristische waarde van de gemeente en omgeving. De projecten kunnen zelfstandig of in regionale samenwerkingen worden uitgevoerd (bijvoorbeeld bij regio Holland Rijnland, Duin en bollenstreek, etc.). Europese financieringsmogelijkheden vallen vooral onder Interreg. Daarbij zijn mogelijke regionale subsidies onder andere Toerisme ZuidHolland en Archeologie, publieksbereik Zuid-Holland. Reactie college: Wij herkennen ons in deze tussenconclusies. Wij willen hieraan toevoegen dat er naast projectsubsidies ook nog een aantal andere financieringsmogelijkheden zijn. Ook specifieke uitkeringen en stimuleringsregelingen zoals voucherregelingen vergen en verdienen aandacht, bijvoorbeeld op het vlak van werkgelegenheid, onderwijs en zorg. Een ander voorbeeld zijn regelingen die de gevolgen van coronamaatregelen gedeeltelijk moeten opheffen of compenseren.
Aanbeveling ten aanzien van deelvraag C: Focus op 2 of 3 thema’s die strategisch met Europese, nationale en/of regionale fondsen kunnen worden gewaarborgd In plaats van een ad-hoc aanpak waarbij her en der regelingen worden aangevraagd is het efficiënter om gebruik te maken van een doelgerichte aanpak. Door selectief 2 à 3 overkoepelende thema’s uit te kiezen die sterk overeenkomen met de ambities en doelstellingen van de gemeente Katwijk en daarop te focussen kunnen subsidies efficiënter worden aangevraagd. Reactie college: Wij nemen deze aanbeveling deels over. Het is inderdaad zo dat dat efficiënter is. Wel moet daarbij niet ander laaghangend fruit uit het oog verloren worden (zie de reactie hierboven bij de tussenconclusie behorend bij deelvraag 1).
Deelvraag 2: In hoeverre is de gemeente Katwijk voldoende toegerust en gereed voor het verwerven van Europese subsidies? A) Welke Europese subsidies heeft de gemeente Katwijk in de afgelopen subsidieperiode 2014-2020 aangevraagd en beschikt gekregen en hoe verhoudt dit zich tot vergelijkbare gemeenten? B) Hoe verloopt het huidige subsidieverwervingsproces binnen de gemeente Katwijk? Hoe is daarbij de rolverdeling en samenwerking intern en extern (met partners zoals de Provincie)? C) Hoe zou de gemeente Katwijk de aanpak (proces, organisatie) van subsidieverwerving verder kunnen verbeteren?
5
Zienswijze van het college op het onderzoeksrapport van de Rekenkamercommissie Europese subsidies
Aanbevelingen RKK Naar aanleiding van het onderzoek doet de RKK een aantal aanbevelingen. De aanbevelingen hebben grotendeels betrekking op het inbouwen van meer waarborgen voor een effectieve subsidieverwerving. Ten aanzien van het subsidieverwervingsbeleid doet de RKK de volgende aanbevelingen. Hiervoor stelt de RKK een top 5 prioriteiten (van hoog naar laag) voor: 1. Investeer in subsidiemanagement Het verwerven van subsidies kost tijd en vergt kennis en vaardigheden die momenteel niet tot de kerncompetenties van de beleidsmedewerkers behoort. Specialistische ondersteuning voor de medewerkers die met subsidieprocessen te maken hebben dient aanwezig te zijn. Dit is een belangrijke randvoorwaarde op de inhoudelijk aanwezige beleids- en projectkennis en leidt tot een vergroting van de doelmatigheid. Het is van belang om een zichtbare subsidiecoördinator te hebben binnen de organisatie die afdelingen proactief kan attenderen op subsidiemogelijkheden en kan ondersteunen bij de andere onderdelen van het subsidieverwervingsproces. Het verbreden van de rol en verantwoordelijkheid van de subsidiecoördinator binnen de gemeente Katwijk kan hiertoe een belangrijke bijdrage leveren. Wel of niet investeren hangt af van de ambities van de gemeente. 2.
Informatievoorziening Met de recente toegang van de gemeente Katwijk tot de subsidiedatabase is er een goede stap vooruit gezet met betrekking tot de informatievoorziening over subsidies. Het lopende abonnement biedt de mogelijkheid om naast de subsidiecoördinator nog vier andere collega’s toegang te geven tot de database. Hiermee vergroot de informatieverstrekking over subsidieregelingen automatisch. 3. Borging en structurering (verantwoording subsidies) Hanteer een uniforme werkwijze en procedure voor het verwerven van subsidies. Wanneer dit structureel wordt ingezet wordt het bewustzijn vergroot en kan een optimaal rendement worden behaald. Neem bijvoorbeeld een vast onderdeel ‘subsidiemogelijkheden’ op bij project of collegevoorstellen. Ook een verantwoordingskalender en een standaard werkwijze bij dossier opbouw helpen hierbij. Hierdoor kunnen deadlines voor het indienen van declaraties worden gevolgd. Zowel binnen de ambtelijke organisatie als binnen de raad wordt weinig informatie gedeeld over subsidies. Het ontbreekt de organisatie aan een duidelijk overzicht. Dit probleem kan grotendeels opgelost worden door een- of tweemaal per jaar bij de raad aan te geven waar het geld vandaan komt. Momenteel ontbreekt hiervoor een duidelijk overzicht. Zorg er dus in de toekomst voor dat er een overzicht beschikbaar is en dat deze tweemaal per jaar aan de raad voorgelegd wordt. 4.
Creativiteit Wees creatief. Kijk over de grens van een (vakafdeling) project heen. Wellicht bieden aanverwante projecten goede mogelijkheden tot verknoping tot één goed subsidieproject. Integrale projecten bieden veelal betere subsidiekansen. Binnen Katwijk liggen kansen om de ambities rondom Unmanned Valley, duurzame mobiliteit en historisch erfgoed met elkaar te verbinden. 5. Vier successen Subsidiesuccessen kunnen het draagvlak verder verhogen. Daarbij is het essentieel dat ook bestuur en management het belang van subsidieverwerving blijven uitdragen en dat dient ook in Katwijk te gebeuren. Subsidies worden door de buitenwereld steeds meer beschouwd als een beloning voor gewenst (innovatief) gedrag. Maak daarom de projecten die subsidie hebben verkregen dan ook bekend binnen de gemeente (best practices) en aan de buitenwereld i.c. partners, investeerders, subsidieverstrekkers en fondsen. Dit levert een positief imago op en doorgaans een betere slaagkans bij nieuwe subsidieaanvragen. Daarmee wordt het subsidiebewustzijn vergroot in de organisatie.
6
Zienswijze van het college op het onderzoeksrapport van de Rekenkamercommissie Europese subsidies
Reactie college: Wij herkennen deze top vijf en nemen deze aanbevelingen deels over. Bij punt 3 wordt opgemerkt dat het streven naar een uniforme werkwijze en procedure voor het verwerven van subsidies een goede aanbeveling is. Wel is het zo dat subsidies voor verschillende taakvelden (het sociale / maatschappelijke taakveld, het toeristisch / economisch taakveld, het taakveld fysiek / openbare ruimte / mobiliteit) vaak erg verschillen qua doel, aanvraag en verantwoording etc., waardoor informatie-uitwisseling en standaardisatie van werkwijze niet altijd meerwaarde heeft. Ook kan bij dit punt gemeld worden dat bij projecten standaard het item subsidies is opgenomen in de documentindeling. Bij voorstellen voor college en raad is dat niet het geval en deze aanbeveling nemen wij ook niet over. Er zijn vele collegevoorstellen en raadsvoorstellen waarbij Europese subsidies geen rol spelen en het kopje overbodig is. Wij zetten in op de hieronder gedane aanbevelingen 1 en 3 om daarmee de bewustwording van mogelijkheden tot subsidieverwerving in de ambtelijke organisatie te vergroten en de rol van de subsidiecoördinatie beter in het gemeentelijke proces te verankeren. Tot slot wordt bij punt 3 de aanbeveling gedaan om de raad een overzicht te geven van de subsidies. Wij nemen de aanbeveling over om de gemeenteraad vaker te informeren over de subsidieaanvragen van de gemeente Katwijk.