B14 Jaarverantwoording Zeeuws Archief 2021

Centrum Zeeland (GCZ) in de studiezaal is in 2021- voortgezet. De samenwerking werkt positief uit voor zowel bezoekers van het Zeeuws Archief als voor die van het GCZ. Het Roosevelt lnstitute for American Studies (RIAS) huurt ruimte in het Zeeuws Archief. Er is overeengekomen dat medewerkers en bezoekers van het RIAS gebruik kunnen maken van de faciliteiten in de studiezaal. Daar is ook een deel van de bibliotheek van het RIAS ondergebracht. Daarnaast kan de informatie die het RIAS beschikbaar stelt op mícrofilms in de studiezaal worden bekeken. Het Zeeuws Archief neemt deel aan het gratis online platform 'Mijn Studiezaal'. Deze functionaliteit is beschikbaar op www.archieven.nl, Bezoekers van de website kunnen gebruik maken van een forum waar men vragen kan stellen, elkaar kan helpen met het vinden van informatie en waar medewerkers van archiefdiensten mensen kunnen begeleiden met onderzoek.

Webuitingen De webuitingen spelen een belangrijke rol in publieksbereik. Ze betreffen enerzijds eigen media en

anderzijds publicatie in of via media van anderen. Onder de eigen media vallen twee websites en verschillende sociale media. Daarbij is een hoofdrol weggelegd voor de website Zeeuwsarchief.nl.

Media Zeeuws Archief Sites Zeeuwsarchief, nl

Sociale media Facebook

Slaven handelmcc. nl

Twitter Pinterest

Marketingplatform

Linkedln

YouTube lnstagram Flickr

25

MailChimp

WhatsApp

Media derden Data delen Archieven.nl & Zeeuws e-De pot OpenArchieven WieWasWie

Netwerk Oo

nen

Archives Portal Europe E

via derden)

platforms derden Content Google Arts & Culture Wat staat daer? Wikimedia VeleHanden Zeeuwse Ankers Geheugen van Nederland

Nieuwe projectwebsite Het Zeeuws Archief werkt aan een nieuwe website rondom het thema slavenhandel en slavernij.

Uitgangspunt hierbij is een datamodel van alle scheepsreizen van de Middelburgse Commercie Compagnie (Mcc). De MCC legde zich in de 18e eeuw toe op de handel in tot slaaf gemaakte Afrikanen. ln 2023 wordt nationaal herdacht en gevierd dat slaafgemaakten in de Nederlandse koloniën vrij werden. De nieuwe website bestaat enerzijds uit een datavisualisatie op basis van een datamodeldat in de toekomst uit te breiden is, en anderzijds uit een blog waarop in2ol3verhalen over vrijheid en gevangenschap kunnen worden gepubliceerd. De eerste fase van de ontwikkeling is in november 2O2Lvan start gegaan. De oplevering en livegang worden verwacht in respectievelijk het eerste en tweede kwartaal van 2022.

Website Zeeuws Archief Toeeankeli ikheidsverklarins

Overheidsinstanties moeten een toegankelijkheidsverklaring publiceren voor iedere website waarvoor zij verantwoordelijk zijn. ln de verklaring staat in hoeverre de website al aan de eisen voldoet en welke maatregelen de instantie neemt om toegankelijkheid te borgen, inclusief planning. Het Zeeuws Archief heeft Ín 2021, haar eigen sites laten onderzoeken op toegankelijkheid. De website Zeeuwsarchief.nl is opgenomen met de voorlopige status van 'B voldoet gedeeltelijk' in het centrale register van toegankelijkheidsverklaringen van de Ríjksoverheid. Bij de bouw van de website in 2018 was al rekening gehouden met de toenmalige eisen ten aanzien van digitale toegankelijkheid zodat het onderzoek niet veel verbeterpunten heeft opgeleverd. Deze zijn alle verwerkt op enkele na. Het ene verbeterpunt betreft het inladen van de afbeeldingen in de website. Aangezien de website Zeeuwsarchief.nl enkele honderden pagina's met bijna 4.000 afbeeldingen telt, word beeld pas ingeladen als de bezoeker een webpagina oproept. Hiermee voldoet de website niet aan de overheidsrichtlijnen die vereisen dat ook beeld dat niet wordt bekeken, opgeladen wordt.

Het Zeeuws Archief heeft besloten niet dit verbeterpunt te willen voldoen, omdat de snelheid van de websíte dan significant achteruit zal gaan en daarmee het gebruik van de website zal belemmeren, De andere verbeterpunten hebben betrekking op het zoeken en vinden in de archieven en collecties. Hierop kan het Zeeuws Archief geen directe invloed uitoefenen omdat deze voortkomen uit het collectiebeheersysteem en de toepassing ervan op internet (MAls-MDWS).

Content/ R edactioneel De website is in 2021" uitgebreid met content over de partners van het Zeeuws Archief en hun collecties. Blijvende aandacht is nodig om aan alle partners op gelijkwaardige wijze redactionele aandacht te besteden.

26

De zoekgidsen bieden hulp bij onderzoek in de archieven en collecties. Ze bevatten links naar

inventarissen en archiefstukken. Twee nieuwe zoekgidsen werden toegevoegd: 'Tuchtrechtspraak voedselvoorziening en prijzen in Zeeland 1934-1,95!'en 'Oude en nieuwe adressen in Zierikzee'. Blijvende aandacht is nodig voor de vertaling van de belangrijkste zoekgidsen naar het Engels. Het Zeeuwse woonplaatsen ABC, waarvan het eerste deel in 2020 werd gepubliceerd, werd verder aangevuld tot en met woonplaatsen beginnend met de letter S. Bezoekers vinden via het ABC beknopte achtergrondinformatie over Zeeuwse woonplaatsen, de betreffende archíefdienst, en een link met zoekresultaten in de archieven en collecties van het Zeeuws Archief. Voor de werkgroep Paleografie in Zeeland (PaiZl, bestaande uit vrijwilligers die oude handschriften transcriberen, is een oplossing gemaakt voor het ontsluiten van getranscribeerde teksten. Via een alfabetische index op thema krijgen bezoekers informatie en links naar de transcripties; enerzijds naar transcripties opgenomen in MAIS-(M)DWS, en anderzijds naar de PaiZ Google Drive. De inhoud van de transcripties is doorzoekbaar en online vindbaar dankzij MAIS-(M)DWS, terwijl complete teksten in pdf-formaat kunnen worden gedownload of geprint vanaf Google Drive. De werkzaamheden aan de index en webpagina's per thema zullen naar verwachting in 2022 worden afgerond. Bezoekciifers Zeeuwsa rqh iq[.

n I Het aantal bezoeken aan de website Zeeuwsarchief.nl is in 2O2t met bijna 5% gestegen naar 412'299 bezoeken. Het aantal paginaweergaven bleef ongeveer gelijk.

Statistieken Zeeuwsarchief.nl

2020

2A2t

+l-

Bezoeken

393.388

412.299

+ 4,8%

Paginaweergaven

4.422.627

4.391.395

- 0,7%o

Unieke paginaweergaven

3.638,601

3,622.982

- 0,4yo

Gemiddelde duur bezoek

l-3 min.5 sec.

12 min. l-5 sec.

- 6,4%

Bezoeken aan één pagina, waarna de site

32%

33%

+ 3,I%o

Acties per bezoek (pagina bezoeken, downloads, outlinks en interne zoekacties)

1-1-,3

ro,7

- 5,3yo

Maximum acties per bezoek Downloads (afbeeldingen, pdf's)

1.408

6.889

+ 389,3%

5.026

6.087

+ 21,1%

Unieke downloads

4.250

5.194

+ 22,2%

Outlinks (aantal malen geklikt op een uitgaande link)

29,957

33.072

+ !0,4%o

Uníeke outlinks

26.742

29.379

+ 9,9%o

Gemiddelde laadtijd webpagina

0,01 sec.

0,03 sec

+ 300%

werd verlaten

Bezoeken aan de website in 202!

27

Herkomst van de bezoekers lets meer dan de helft van de gebruikers bezocht de website rechtstreeks. Anderen bereikten de site via zoekmachines, campagnes, andere websites en sociale netwerken.

9?s+i:i;i 1,-20!''1 ,'

*1r,,. r-1.'-.,:

Directe bezoeken

55,syo

56,8%

+ 7,IYo

Zoekmachines

29%

30,syo

+ 1,0,3Yo

Campagnes (vnl. OpenArchieven, Coret genealogie)

8,2yo

5,3yo

- 32,6%

Websites (o.a. WieWasWie)

5%

4,gyo

+ 3,6Yo

Sociale netwerken (vnl. Facebook)

2,3yo

2,syo

+ I6,L%

l@

Zoekmachines

Campagnes

Websites Sociale netwerken Direct bezoek

Websites

Sociale media

Campagnes

*ív/ symbaioo cnft

oodèal za:ut^€f.niêí.rl

$neàlo9,e weíÍbêlk

Ínlr.lbkinbio'geheugeD- vàn nÈdèrláed if schátien'.rêdils'àiclieÍbànk

Best bezoc

oagina's

De best bezochte webpagina's, goed voor zo'n 8s%van alle bezoeken, zijn pagina,s waarop

bezoekers een zoekterm kunnen invullen zoals Onderzoek-het-zelf (de landingspagina met zoeken in de databases), Zeeuwen Gezocht (zoeken in de database) en de Beeldbank (zoeken in de beeldbank).

opmerkelijk is de afname ten opzichte van het voorgaande jaar van het aantal paginaweergaven voor Zeeuwen Gezocht metL6% en de toename van de weergaven van Engelstalige pagina's mel 23,9%o. De paginaweergaven van de blogposts stegen met 40,8yo. Bij de Zeeuwse verhalen scoorden ook dit jaar de achtergrondverhalen over de watersnoodramp van L953 en het Zeeuwse VOC-verleden goed. Blog de Eenigheid

Toesankeliik dsverklarins & Vernie ins techniek De blog Eenigheid.slavenhandelmcc.nl gaat over de trans-Atlantische handelsreis in tot slaaf gemaakte Afrikanen van het schip de Eenigheid in 1761,-1763. Deze website dateert uit 2013. Het onderzoek naar de digitale toegankelijkheid leverde behalve veel verbeterpunten het inzicht op dat de techniek van de site zodanig verouderd was, dat optimale toegankelijkheid niet te realiseren zou zijn. Besloten is de techniek te vernieuwen en bovendien de hosting te upgraden. Vervolgens zijn 28

verbeterpunten uitgevoerd voor de digitale toegankelijkheid. ln september 2O2t is de vernieuwde blog live gegaan. Verder is gekozen voor een andere vorm van hosting. Alle aanpassingen hebben geleid tot een stabiele, goed werkende site. Content/ Redactioneel Niet alleen de technische prestaties zijn verbeterd, ook de vormgeving heeft met het oog op de digitale toegankelijkheid (zie hierboven) een update gekregen. Deze vormgeving leidde tot kleine redactionele aanpassingen. Bezoe kciifers De statistieken van de blog over de Eenigheid worden bijgehouden in het gratis Google Analytics. Het

aantal bezoeken aan de blog bleef ongeveer gelijk, terwijl het aantal paginaweergaven met iets meer dan tO% afnam.

Het merendeel van de bezoekers, zo'n 64%o, is afkomstig uit het buitenland. Koploper is de Verenigde Staten met bijna lgYovan alle bezoeken. Nieuwkomer in de lijst is China met bijna 6%ó.Daarna volgen:Verenigd Koninkrijk, België, Jamaica, Guyana, Zuid-Afrika en Duitsland.

Statistieken Eenigheid.slavenhandel mcc.nl

2020

2CI2t

+f-

Bezoeken (sessies)

19.093

t9.o70

-2,92%

Paginaweergaven

43.496

38.007

- L2,62%

Gebruikers

13.990

13.583

- 2,91%

Gemiddelde duur bezoek

2 min. 37 sec.

2 mín. l-0 sec.

- 16,74%

Bezoeken aan één pagina, waarna de site

66%

69

- 6,39%

2,28

1,,99

%

werd verlaten Pagina's per sessie

- 12,5r%

Sociale media De sociale media van het Zeeuws Archief bestaan uit: Facebook, Twitter, YouTube, Linkedln, Pinterest, WhatsApp, lnstagram, Flickr. Het YouTube-kanaal van het Zeeuws Archíef is sinds 2020 een grotere rol gaan spelen. Enerzijds als gevolg van de coronamaatregelen; zo zijn programmaonderdelen van de Open dag ook online gepresenteerd en terug te kijken. Anderzijds heeft het Zeeuws Archief meer fragmenten van bewegend beeld uit de collecties gepubliceerd. Het Zeeuws Archief heeft de mogelijkheden onderzocht voor het maken van podcasts. Daartoe hebben medewerkers een korte cursus online gevolgd. Bezoekcijfers: zie de jaa rvera ntwoordi ng van Com m unicatie.

Nieuwsbrieven Het Zeeuws Archief publiceert twee online nieuwsbrieven via Mailchimp, de algemene nieuwsbrief 'n Zee van Tijd en de nieuwsbrief voor vakgenoten Zeeuws e-Depot. De inhoud van de beide nieuwsbrieven bevat links naar content op Zeeuwsarchief.nl. Statistieken en meer informatie: zie de jaarverantwoording van Communicatie en e-Depot. Zoeken en vinden in het e-Depot via de website Het Zeeuws Archief heeft in 2O2I de huidige zoek- en presentatiefuncties gehandhaafd die mogelijk gemaakt worden door MAIS-MDWS en die - via webcomponenten, digikoppeling en webservices openbare archiefstukken uit het e-Depot toegankelijk maakt voor de gebruiker van de website. Het publiek heeft in 2021 toegang tot openbare stukken in het e-Depot gekregen.

29

Het Zeeuws Archief heeft in 2021 het besluit genomen tot de aanschaf van een applicatie voor een eigen e-Depot. Voor de presentatie van zoeken en vinden in dit toekomstige e-Depot via Zee uwsa rch ief . n I wo rde n in 2022 keuzes gemaa kt.

Publicatie via platforms van derden Geheugen van Nederland. Het Zeeuws Archief is deelnemer van de campagne Geheugen van Nederland, een online publiekscampagne waar digitale collecties van erfgoedinstellingen samenkomen op initiatief van Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE). De webcontent linkt naar de webcontent van de verschillende deelnemende instellingen. Het Zeeuws Archief heeft in 2021 deelgenomen aan het thema 'Leven met water' met de verhalen 'De boer die zelf zijn land inpolderde' (Drama en romantiek rond Zeeuwse polder) en 'De Watersnoodramp van 1953'. Oorlogsbronnen.nl. Het Zeeuws Archief is deelnemer aan het Netwerk Oorlogsbronnen (NOB) en het platform Oorlogsbronnen.nl, het startpunt voor iedereen die meer wil weten over de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Archieven en collecties van het Zeeuws Archief met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog zijn middels het toekennen van een trefwoord in het collectiebeheersysteem MAIS-Flexis gereed gemaakt voor publicatie in het collectieportaal Netwerk Oorlogsbronnen (NOB). ln 202t zijn de gegevens doorzoekbaar geworden via oorlogsbronnen.nl en is ervaring hiermee opgedaan. Zeeuwsea n kers. nl

Het Zeeuws Archief is deelnemer in het samenwerkingsverband Zeeuwse Ankers, samen met Erfgoed Zeeland, Het Zeeuws Landschap, Provincie Zeeland, Stichting Landschapsbeheer Zeela nd,ZB Bibliotheek van Zeeland, Zeeuws Museum en Waterschap Zeeuwse Eilanden. Op het platform Zeeuwseankers.nl presenteren deelnemers cultuurhistorie thema's, verhalen, activiteiten en routes. Het Zeeuws Archief stelt webcontent beschikbaar. Het Zeeuws Archief maakte tot in 2020 zijn archieven en collecties ook doorzoekbaar via het platform. Dat jaar heeft ZB de infrastructuur die aggregatie mogelijk maakte, beëindigd, vanwege vernieuwing va n haar beeld beheersysteem Atlantis. Europeana Beeldmateriaal van het Zeeuws Archief is te zien als het door anderen, zoals het Nederlands Fotomuseum, wordt aangeboden.

Crowdsourcing ln eerdere projecten met Vele Handen zijn bevolkingsregisters van voor L900 geïndiceerd van de archieven die toen in het beheer waren van het Zeeuws Archief. ln2021. is een laatste project opgezet en van start gegaan om alle bevolkingsregisters tegenwoordig in het beheer van het Zeeuws Archief tot 1938 te indiceren. Vanwege de omvang werd aanvankelijk het einde van het project in 2026 verwacht, ínmiddels is gebleken dat met dank aan het grote animo onder vrijwilligers voltooiing in2022 wellicht haalbaar is. De resultaten worden gepubliceerd in de personenzoekmachine Zeeuwen Gezocht op Zeeuwsarchief.nl, waardoor het bezoek en gebruik zal toenemen. Het Zeeuws Archief wil de mogelíjkheden onderzoeken van Zooniverse, het gratis platform voor crowdso u rci ngsprojecte n. Data delen - proefproject LOD Het Zeeuws Archief is bronhouder van digitaal erfgoed. Als bronhouder zorgt het Zeeuws Archief ervoor dat erfgoedinformatie naar elkaar kan verwijzen, bijvoorbeeld door het gebruik van gemeenschappelijke terminologiebronnen, Het Zeeuws Archief wil zijn erfgoedinformatie gaan delen volgens de principes van Linked Open Data (LOD). Daardoor kunnen dienstverleners

30

erfgoedinformatie combineren en er bruikbare toepassingen mee ontwikkelen voor hun eindgebruikers. Deze afspraken vallen binnen de Digitaal Erfgoed Referentie Architectuur (DERA). Nadere toegangen van het Zeeuws Archief worden reeds als open data aangeboden via MAIS-MDWS in de website van het Zeeuws Archief. Het Zeeuws Archief wil meer kennis en ervaring met LOD verwerven. Als proefproject zijn in 2020 daartoe de eerste stappen gezet en is begonnen met de samenstelling van een dataset van de reizen van schepen van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC). ln 2O2I zijn in samenwerking met anderen, waaronder het Nationaal Archief en het Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE), de mogelijkheden verkend voor het omzetten van de dataset naar LOD, daartoe behoren het volgen van een onlinecursus Semantic Web Technologies, Hasso Plattner lnstitute, en het maken van een datamodel Via NDE heeft het Zeeuws Archief tijdelijk ruimte in de NDE-triple store gekregen voor het

toekomstige hosten van de LOD. Thema: slavenhandel Website Het Zeeuws Archief beoogt met het archief van de MCC bij te dragen aan de bewustwording van het slavernij- en slavenhandelsverleden van Nederland via de publicatie van een nieuwe website. ln 2023 wordt de bevrijding van de slaafgemaakten herdacht en gevierd. Het is dan 150 jaar geleden dat slaafgemaakten in de Nederlandse koloniën vrij werden. Het Zeeuws Archief heeft in 2021 het plan een website te ontwikkelen met brieven uit het archief van de MCC gewijzigd. ln plaats van de publicatie van brieven uit het archief van de MCC is gekozen voor een datavisualisatie aan de hand van een datamodel met alle reizen van schepen van de MCC. De gegevens hiervoor zijn verzameld uit het archief van de MCC. (Hetzelfde datamodel doet eveneens dienst bij het proefproject met Linked Open Data.) Het datamodel kan in de toekomst worden uitgebreid. ln het herdenkingsjaar 2023 wordt een blogfunctie in gebruik genomen, waardoor wekelijks via blogposts aandacht kan worden gevraagd voor het archief van de MCC. De conceptfase is in november van start gegaan, de site wordt naar verwachting in het voorjaar van 2022 opgeleverd en gepubliceerd. Adviescol lese en kennisplatform

Deelname van de directeur aan het door minister drs Ollongren ingestelde Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden heeft geleid tot aandacht in landelijke en regionale media. Het adviescollege overhandigde l juli haar rapport aan de minister. De oprichting in Amsterdam van een museum over slavernij en de doorwerking ervan in het heden, alsmede de instelling van een landelijk kennisplatform, moet onder meer de kennisachterstand over het verleden verbeteren. Demissionair minister mr drs Van Engelshoven bracht 3 november een bezoek aan Middelburg en maakte daarbij kennis met archiefstukken uit het archief van de MCC. Publieksbereik Het Zeeuws Archief heeft met het archief van de MCC en het onderwerp slavernijgeschiedenis het publiek in 202L op verschillende wijzen weten te bereiken: o Het Zworte Verleden van Zeeland is een 6-delige tv-serie over het Zeeuwse slavernijverleden. De serie is gemaakt met behulp van archÍefstukken en verhalen uit het archief van de MCC.

o

Verschillende medewerkers komen in beeld en aan het woord. De serie is in van 27 mei tot l juli (Keti Koti) wekelijks uitgezonden door Omroep Zeeland en op 2 en 3 november door Omroep Max op NPOz. Tevens is de serie online te bekijken via het YouTube-kanaal van Omroep Zeeland Het onderzoeksprogramma Propagando van KRO-NCRV toetst actuele uitspraken en probeert desinformatie en fake-news te ontmaskeren. ln de uitzending van l-6 september werden uitspraken over slavernij en slavenhandel onder de loep genomen. Opnamen hadden onder

31

a

andere plaats in de depots van het Zeeuws Archief, bij archiefstukken uit het archief van de MCC De directeur van het Zeeuws Archief kwam aan het woord en in beeld. Het Eo-programmaserie Firma Erfgoed besteedde aandacht aan religieus en cultureel erfgoed. ln de aflevering van 21 augustus kwam het slavernijverleden van Zeeland aan bod. Opnamen hadden onder andere plaats in de depots van het Zeeuws Archief, bij archíefstukken uit het

archief van de MCC De directeur van het Zeeuws Archief kwam aan het woord en in beeld. a

a

De expositie expositie Voíces of Fashion - Block Couture, Beauty ond Styles, over de invloed van

Afrika op de mode, in het Centraal Museum in Utrecht was te zien van 5 juni t/m L5 augustus 2021'.Er waren enkele archiefstukken uit het archief van de MCCte zien en tevens heeft het Zeeuws Archief bijgedragen met een artikel aan het bij de expositie verschenen boek. ln het educatieve project De Overtocht hebben leerlingen van de groepen 7 en 8 ontdekt hoe het slavernijverleden door verschillende instanties en vanuit verschillende perspectieven is verzameld, bewaard en doorverteld. Zo'n L00 leerlingen namen van 1.4 juni tot l juli deel. De

leerlingen maakten een wandeling door Middelburg en werden daarbij begeleid door educatievrijwilligers van het Zeeuws Archief. ln het Zeeuws Archief volgden leerlingen de tocht van een slavenschip. a

Ook dit jaar nam het Zeeuws Archief in oktober deel aan Black Achievement Month Zeeland door

medewerking aan rondleidingen door de stad. a

Diverse publicaties op Zeeuwsarchief.nl, waaronder:

o een artikel met een interview met historicus en onderzoeker dr Gerhard de Kok over het schip met slaafgemaakten dat in 1596 Middelburg aan deed: 'Nieuw licht op de komst van slaafgemaakten in Middelburg in 1596'.

o Een artikel over de ontsnapping van een tot slaafgemaakte vrouw aan boord van een schip van de MCC, Het verhaal werd opgenomen in de tv-serie 'Het Zwarte Verleden van Zeeland' en gepubliceerd in het tijdschrift Zeeland van het Zeeuws Genootschap. a

Vraaggesprek door dr Adam Crymble, Lecturer of Digital Humanities, University College London,

over de werkwijze van het Zeeuws Archief ten aanzien van de blog over de Eenigheid, van praktische zaken zoals onderhoud tot ethische kwesties. Thema: water Het Zeeuws Archief wil een onderzoeksdossier ontwikkelen met zoekgidsen en bronnen voor het doen van onderzoek naar watergerelateerde onderwerpen, denk aan de strijd tegen het water,

waterbouwers, energie uit water. ln 2022 wordt dit verder uitgewerkt. Andere onderwerpen in het thema: o ln 202I is de Open dag gewijd aan verbindingen over water.

r

De voorbereidingen zijn getroffen om het archief Deltadienst te nomineren voor registratie tot

nationaal erfgoed UNESCO. De concept nominatie is 1-9 oktobe r 2021, als voorbeeldproject gepresenteerd bij UNESCO NL in Den Haag. Ha ndschriftherkenning

Het Zeeuws Archief heeft met notariële archieven deelgenomen aan het project 'De ijsberg zichtbaar maken' van het Nationaal Archief. Hierbij worden scans met kunstmatige intelligentie getranscribeerd, waardoor teksten doorzoekbaar worden. De transcripties zijn downloadbaar vanaf de website Zenodo. De transcripties waren echter eínd 2O2L nog niet opgenomen in de bij het project verschenen website Zoekinalletranscripties,nl. Bob Coret van OpenArchieven bouwde zijn eigen toepassing waarin de transcripties van de Zeeuwse notariële archieven wel zijn opgenomen. (Zie Openarch.nlltra nscripties/).

32

Overige De archiefinventaris van het archief Verzameling Sjef van Dongen is gepubliceerd. Een boek over het verzetsverleden van Sjef van Dongen door auteur en onderzoeker Michiel Somers zal op termijn verschijnen. Het streven is om over Sjef van Dongen een online expositie op Google Arts & Culture in

te richten. Educotie en Exposíties Het Zeeuws Archief was in het schoolja ar 2020-202L opgenomen in het vrije aanbod van Kunsteducatie Walcheren voor het primair onderwijs met een programma rondom de geschiedenis van de slavenhandel. Vanwege de maatregelen in verband met COVID-19 konden de gast- en bezoeklessen in het voorjaar van 2O2t geen doorgang vinden. Het program ma Ooggetuigen von de slovenhandel werd in het aanbod voor het volgende schooljaar ,2O2L-2022, opgenomen in één van de twee cultuurmenu's van Kunsteducatie Walcheren. Daarvoor werd het programma uitgebreid met verwerkingsles op school. Deze les zal worden verzorgd door twee docenten met een Surinaamse achtergrond. ln overleg werden de lessen op elkaar afgestemd. Ten behoeve van de gastlessen op de scholen die door de educatievrijwilligers worden verzorgd, werd een nieuwe presentatie ontwikkeld. Het Zeeuws Archief neemt deel aan de beschikbaarstelling van de gratis Cultuurbus, waardoor het voor scholen in heelZeeland gemakkelijker wordt om het Zeeuws Archief te bezoeken. ln het schooljaar 212}-2021was het aanbod van het Zeeuws Archief niet opgenomen in een van de twee cultuurmenu's. Het cultuurmenu wordt niet meer, zoals voorheen, toegewezen aan scholen. Leerkrachten, meestal lnterne Cultuurcoórdinatoren, kunnen zelf kiezen welke programma's ze afnemen.

Dat levert per definitie minder inschrijvingen op dan in de eerste jaren dat het Zeeuws

Archief deelnam aan het cultuurmenu van Kunsteducatie Walcheren. Desalniettemin levert de samenwerking met Kunsteducatie Walcheren meer bezoeken van leerlingen op dan wanneer de programma's van het Zeeuws Archief niet zou worden opgenomen in het aanbod. De opname van het aanbod van het Zeeuws Archief-aanbod in het cultuurmenu voor het schooljaar 2O2t-2022 leverde meteen ruim 300leerlingen op. De lessen worden uitgevoerd in hetvoorjaarvan2022. ln juni 2O21-werd een pilot van het educatieve project De Overtocht uitgevoerd. ln het Zeeuws Archief bezochten 100 leerlingen van de groepen 7 en 8 de tentoonstelling Ooggetuigen van de

slavenhandel- Achttiende-eeuwse mensenhandel te boek gesteld, waar ze een rondleiding kregen en liepen zij onder begeleiding van de educatievrijwilligers van het Zeeuws Archief een deel van de route langs herinneringen aan het Zeeuwse slavernijverleden. Tijdens het project ontdekten de leerlingen hoe het slavernijverleden door verschillende instanties en vanuit verschillende perspectieven is verzameld, bewaard en doorverteld. De leerlingen verwerkten hun ervaringen in woord en beeld. Een expositie hiervan was te zien op L juli2021, in de'Loggia'op het Abdijplein in Middelburg en daarna tot en met 18 iuli202L in de Zeeuwse Bibliotheek. Het Zeeuws Archief investeert in contacten met de HZ-PABO en programma's voor PABO-studenten. Elk jaar verzorgt het Zeeuws Archief workshops voor PABO-studenten die erop gericht zijn het belang van omgevingsonderwijs onder de aandacht te brengen en het creatieve gebruik van archiefbronnen te stimuleren. Tevens worden PABO-studenten begeleid bij hun scripties. Vanwege COVID-19 werden de geplande workshops Kaarten als betrouwbore bron voor PABO-studenten afgelast. Het Zeeuws Archief onderhoudt nauwe contacten met de University College Roosevelt. Elk jaar vinden archiefintroducties voor studenten plaats, waarna studenten aan de hand van een onderwerp onderzoek komen doen in het Zeeuws Archief.

De geplande activiteiten voor studenten werden eveneens afgezegd. Naast de scholen die deelnamen aan het aanbod via Kunsteducatie Walcheren, brengen normaal gesproken ook andere scholen uit de regio en uit andere delen van de provincie en daarbuiten een bezoek aan het Zeeuws Archief. Ook die bezoeken konden geen doorgang vinden. 33

Cursussen

ln het kader van deskundigheidsbevordering van gebruikers van archieven organiseerde het Zeeuws Archief in samenwerking met de Zeeuwse Volksuniversiteit negen cursussen: Paleografie voor beginners, Paleografie voor gevorderden, Paleografie voor vergevorderden, Wonen in een monumentenpand, Wegwijs in Vlissingse archieven - Vlissingen in beeld tijdens de Tweede Wereldoorlog, Rondleiding Kijkje achter de schermen - Het restauratieatelier, Ooggetuigen van de slavenhandel - Wegwijs in de archieven van de MCC, Wegwijs op de website van het Zeeuws Archief - Zoeken en vinden en tot slot Wegwijs in Vlissingse archieven - Scheepsbouw in Vlissingen. Zeven cursussen werden wegens COVID verzet naar een latere datum of geannuleerd. De cursus Ooggetuigen van de slavenhandel - Wegwijs in de archieven van de MCC kon doorgaan met 14 deelnemers en de cursus Paleografie voor beginners kon doorgaan met LL deelnemers. Deze cursus werd deels online verzorgd. Het huiswerk werd aangeboden via de online paleografietool Wat stqot doer?. Exposities

Tentoonstellingen in de kelders ln het verslagjaar werd de tentoonstelling Ooggetuigen von de slavenhandet - Achttiende-eeuwse mensenhondel te boek ingericht. De tentoonstelling is voor diverse activiteiten ingezet, onder meer bij het educatieve project De Overtocht en bij de cursus Ooggetuigen van de slavenhandel - Wegwijs

in de archieven van de MCC. De publieksuitingen en een audiovisueel onderdeel die voor dit jaar waren gepland, zullen naar verwachting in2O22 kunnen worden uitgevoerd. Exposities in het archiefcafé ln het archiefcafé was tot en met 17 september 2021, de foto-expositie De zon als kunstenaor

- 10

ioor solorgrophy vonuit de tuin von het Zeeuws Archief van Jan Koeman (medewerker Volkssterrenwacht Philippus Lansbergen in Middelburg) te zien, met de resultaten van 10 jaar deelname van het Zeeuws Archief aan het Zeeuws Solargraphy Experiment. De expositie was wegens de lockdown slechts beperkt toegankelijk, maar wel door een breed publiek te bekíjken via de website. ln het kader van de Maand van de GeschÍedenis en de Open Dag van het Zeeuws Archief was van L september tot en met 3L december 202L de foto-expositie Kom over de brugl - Rondje ZierikzeeMiddelburg over water te bezichtigen. vanwege van het afsluiten van een dienstverleningsovereenkomst met de gemeente Schouwen-Duiveland was gekozen voor het thema verbindingen tussen de eilanden Schouwen-Duiveland en Walcheren. Vanwege het feit dat de expositie beperkt voor bezoekers toegankelijk was, is een filmpie opgenomen en was de tentoonstelling ook online te bekijken. Overige activiteiten Op uitnodiging van het Stadsarchief leper in Vlaanderen, leverde het Zeeuws Archief de Nederlandse biidraee voor de Europese Archives Chollenge op Twitter en Facebook. Deze had als thema: Cycting. De keuze was niet moeilijk. Zeeland: land en zee, Deltawerken en fietsende jeugd. Op 9 juni 202'J,, de lnternational Archives Day, werd de Archives Challenge gelanceerd.

Het Zeeuws Archief is vertegenwoordigd in de kerngroep van het Kennisplatform Educatie en Prestentatie op de overheidswebsite KIA/Pleio. De seniormedewerker educatie van het Zeeuws Archief organiseerde twee online workshops Verhaal in erspectief - I ncl usieve storvtelline en I nclusiever schriiven voor publiek.

ln samenwerking met Netwerk Digitaal Erfgoed kwamen twee workshops Digitale belevine van iouw archief in de klas tot stand, samen met een daaraan gekoppelde gastworkshop Online education at the NationalArchives of the UK door het hoofd van de dienst Education & Outreach bijThe National Archives in Londen.

34

Het Zeeuws Archief is aangesloten bij de online paleografie oefentool voor het leren lezen van oud schrift Wot stoat doer?.ln het verslagjaar werden twee Zeeuwse paleopuzzels (teksten zonder transcriptie) op het forum gepubliceerd. Het Zeeuws Archief nam in 2021 deel aan de werkgroepen 'gamification' en 'oefen- en toetsmodule cursussen en universiteiten' van Wot stoot daer? en zorgde voor het up to date houden van de transcriptieregels en de controle van de Zeeuwse teksten in geval van aanpassingen. De seniormedewerker educatie leverde in het verslagjaar bijdragen aan de website van het Zeeuws Archief en beheerde de social media Twitter en Facebook. Ook in dit tweede coronajaar bleef de

frequentie van activiteiten op de social media hoger dan gebruikelijk. Op lnternationale Archievendag (9 juni) nam het Zeeuws Archief deel aan de Twitteractie van The lnternational Council On Archives die de lnternational Archives Week #|AW2O2L en de lnternational Archives Day #1AD2021 organiseerde. Tijdens de Open Dag van het Zeeuws Archief verzorgde de seniormedewerker educatie de berichtgeving via de sociale media. Het Zeeuws Archief nam in 2021 deel aan de werkgroepen 'gamification' en 'oefen- en toetsmodule cursussen en universiteiten'van Wot stoot doer? en zorgde voor het up to date houden van de transcriptieregels en de controle van de Zeeuwse teksten in geval van aanpassingen. De Twitteraccount @watstaatdaer wordt beheerd door de seniormedewerker educatie. Op lnternationale Archievendag (9 juni) nam het Zeeuws Archief deel aan de Twitteractie van The lnternational Council On Archives die de lnternational Archives Week #|AW2O21- en de lnternational Archives Day #lAD202L organiseerde.

Externe communicatie Met een mix van middelen wil het Zeeuws Archief het publieksbereik van zowel de instelling als de collectie uitbreiden en zich profileren als cultuurhistorisch knooppunt in Zeeland. r Het actief en passief naar buiten presenteren van de instelling en de collectie in woord en beeld;

o Actieve samenwerking met andere erfgoed -en culturele instellingen; o Het organiseren van opendagen, symposia, lezingen, workshops en rondleidingen; r Het aanreiken van persinformatie, artikelen en publicaties aan media' Corona speelde nog steeds een grote rol, vooral in het voorbereiden van fysieke bijeenkomsten die veelal niet zijn doorgegaan. Speerpunten waren: o Ondersteuning van het Zeeuws e-Depot en de Zeeuwse samenwerking o Ondersteuning van het onderbrengen van Gemeentearchief Schouwen-Duiveland bij het ZA en samenwerking met de locatie in Zierikzee o Verbeteren van de communicatie-en presentatiemiddelen van een groeiend Zeeuws Archief, waaronder een onderzoek naar het bereik van de digitale nieuwsbrief 'nZee van Tijd. Mede ingegeven door veranderend consumentengedrag en het feit dat Vlissingen en SchouwenDuiveland er in 2020, respectievelíjk2021, zijn bijgekomen en een eigen medium uitgeven;

o Jaarlijkse Open dag met Vriendenlezing. Aan al deze speerpunten is gewerkt. Multimedia kreeg meer aandacht dankzij de deskundigheid van een nieuwe medewerker. Nieuwsbrieven 'nZee van Tijd 6x uitgegeven. Bereik: aantal abonnees is2764 (ongeveer gelijk gebleven)

e-Depot Nieuws 2x uitgegeven. Bereik aantal ontvangers 235 Drukwerk. posters / flvers / folder Drukwerk is gemaakt voor de Open dag. Het publieksjaarverslag is digitaal verzonden, in een kleine oplage is het gedrukt voor overheden. hillende locatie Aanpassing zijn verricht in de signing ZAinZierikzee. Een nieuwe signing is in de lift toegepast. 35

Advertenties, vermeldingen en reclame-uitingen, print en online Er is weinig inzet verricht op betaalde advertenties, behoudens een paar al lang lopende afspraken en enkel als tegenprestatie. wel zijn de vermeldingen in de pers bijgehouden. Deelname aa evenementen en oresen van derden Een keuze voor wel of niet deelnemen wordt gemaakt op basis van inhoud en de relatie met de derde. Bij alle partijen hebben minder evenementen kunnen plaatsvinden wegens corona. ln enkele gevallen zijn evenementen in aangepaste vorm uitgevoerd Ondersteuning exoosities vanuit communicatie De exposities van het Zeeuws Archief worden a ondersteund met communicatie rondom de opening. De expositiekelders zijnin2O2L niet open geweest. De nieuwe foto-expositie in het archiefcafé is wel ondersteund met een video die op de Open Dag is gepubliceerd. Voor exposities buiten het ZA wordt beholve met bruiklenen ook ondersteuning verleend met teksten en beeld.

Rondleidinaen door het archief en het historische aebouw De samenwerking met VVV Zeeland voor rondleidingen door het Van de Perrehuis is komen te vervallen, wegens beëindiging van de VVV. Door het coronavirus vonden er geen rondleidingen en geen Open Monumentendag plaats. Open Dag De open Dag (7 november) is wegens de dreiging van toenemende verscherping in de maatregelen voor Corona ontwikkeld met verschillende scenarÍo's. De datum van 7 november werd inderdaad de eerste dag van de níeuwe beperkingen. De Open Dag is dan ook een hybride publieksevenement geworden: er was een aangepast programma volgens coronaregels mogelijk, aangeboden aan bezoekers op locatie in Middelburg. Daarnaast zijn er van verschillende onderdelen filmopnames gemaakt die zijn uitgezonden via de website, het YouTubekanaal en de Facebookpagina van het Zeeuws Archief. De Vriendenlezing is als livestream uitgezonden. Cijfers zijn niet exact te geven, omdat verschillende media er een verschillende wijze van statistieken op na houden, maar totaal hebben zeker tussen 750 en l-000 mensen verschillende onderdelen bekeken van het online programma. Pu blie ks iaa rverslas Het publíeksjaarverslag heeft een nieuwe eigentijdse vorm gekregen. Een opzet met minder tekst, meer beeld en cijfers in infographics, op tijdschriftformaat en een digitale versie. Svmposia.

lezingen, workshops en ontvangsten ln verband met corona maatregelen hebben er geen bijeenkomsten plaatsgevonden Uitsifte van rvend bezoekers- en oro motiemateriaal. relati enken, e.d. gekozen Er is voor om de uitgifte van promotiemateriaal uit te stellen naar een moment waarop we weer evenementen en bijeenkomsten kunnen organiseren en publiek kunnen ontvangen. Free oublicitv

persberichten

Op initiatief van het Zeeuws Archief, maar even zo vaak komt de vraag van buiten, Er is een uitgebreide lijst van waar en wanneer het Zeeuws Archief in de media is verschenen, Veel aandacht was er voor het filmarchief dat online beschikbaar kwam en de start van het Metamorfoze project rond familiearchieven. Daarnaast blijft er onverminderd veel aandacht voor het MCC-a rchief en het slavernijverleden. Werven van en contact onderhouden met de sponsors en vrienden (in samenwerking met de Stichting Vrienden van het Zeeuws Archief) Door de Vriendenlezing als livestream aan te bieden heeft de Stichting zich veerkrachtig getoond en

heeft ook daadwerkelijk iets aan kunnen bieden aan de vrienden. Daarnaast zijn er toch een aantal nieuwe vrienden geworven op de Open Dag. Belangrijkste opbrengst heeft de werving van nieuwe bed rijfssponsoren opgeleverd,

36

lnzet social media Het Zeeuws Archief maakt gebruik van Facebook, Twitter, lnstagram, Linkedln Het bereik is al jaren groot. De inzet wordt zo goed mogelijk op elkaar afgestemd, maar dat lukt niet altijd. ln coronatijd heeft het Zeeuws Archief de bestaande achterban snel en effectief kunnen

bereiken met social media, Het Zeeuws Archief blijft in beeld bij het publiek. De lijn met de website en digitale dienstverlening van het infocentrum is kort. Het bereik is behoorlijk gegroeid. Cijfers zijn opgenomen in de verantwoording webuitingen. Om de doelen te bereiken, en ook vanuit de verschillende samenwerkingen, worden activiteiten georganiseerd:

o Open Dag: Verbinding over water r Theaterproject Rimpelingen over corona-brieven, overhandiging en try-out voorstelling r Expositiepelgrimsinsignes r Zeeuws Archíef fietst mee op lnternational Archives Day o Oplevering interactieve kaart van Veere in 1813 o Filmcollectie ZA online beschikbaar r Zeeuws Archief bij NPO Radio 5 over moordzaak r Start nieuw project VeleHanden bevolkingsregisters o EO filmt archief MCC voor tv-serie Firma Erfgoed o Archief slavenhandel in tv-programma Propaganda o Welkomstbijeenkomst vrijwilligers Schouwen-Duiveland o Medewerking podcast over de goudschat van Serooskerke r Jumbo verzamelalbum 'Vlissings Verleden' met beelden uit de beeldbank van het ZA . Opstart Metamorfozeproject familiearchieven Erfgoedsamenwerking Het Zeeuws Archief is hét cultuur-historisch knooppunt van Zeeland, Die doelstelling wordt behaald door de samenwerking met vele partners en samenwerkingsverbanden.

zco Het Zeeuws Archief neemt deel aan het ZCO, het Zeeuws Overleg Culturele lnstellingen, waarin afstemming, informatie en overleg tissen de diverse culturele instellingen in Zeeland plaatsvindt. ns Slaverniiverleden De directeur heeft geparticipeerd in het Adviescollege aan de minister van Binnenlandse Zaken over de doorwerking van het Slavernijverleden. Op l juli 2O2Lís daartoe het rapport verschenen Ketenen

Adviescolleee Doo

vqn het Verleden. Overleg Slaverniiverleden Zeela nd Het Zeeuws Archief participeert ín het Overleg Slavernijverleden Zeeland, om te komen tot het oprichten van een Zeeuws kenniscentrum over het slavernijverleden en de hedendaagse

doorwerking daarvan. Het Zeeuws Archief ontving - voor zover mogelijk door corona - diverse bezoekers uit binnen- en buitenland, specifiek voor het archief over slavenhandel. Het Zeeuws Archief participeert in de werkgroep Black Achievement Month

37

Netwerk Slaverniiverleden Het Zeeuws Archief is op verzoek van het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (Ninsee) toegetreden tot het landelijke Netwerk Slavernijverleden. tn 2019 vond onder andere de eerste editie van de Black Achievement Month (BAM) in Zeeland plaats. Het Zeeuws Archief neemt hieraan deel met een educatief programma en ondersteunt de organisatie van het landelijke symposium 'Waarom vrijheid niet wachten kon' in de Burgerzaal van het stadhuis van Middelburg. Zeeuwse Ankers Erfgoed Zeeland beheert de erfgoedwebsite Zeeuwse Ankers. Voor de content maakt Erfgoed Zeeland gebruik van de voormalige archiefportalwebsite Geschiedenis Zeeland en deels gebruik van de actuele content op de website van het Zeeuws Archief. Het Zeeuws Archief wordt door Erfgoed Zeeland betrokken bij beleid en redactie van de erfgoedsite.

Stichting Historisch Onderzoek Zeeland Het Zeeuws Archief participeert in de Stichting Historisch Onderzoek Zeeland en vervult tevens de rol van secretariaat. Het Zeeuws Archief heeft in het kader van de Stichting Historisch Onderzoek Zeeland meegewerkt aan de totstandkoming van een publicatie over Zierikzee, ter gelegenheid van het feit dat de stad g00

jaar stadsrechten heeft. ook in 2o2I is door de SHoZ een publicatie van de auteur dr Adrie de Kraker over de schutterijen in Zeeuws-Vlaanderen mogelijk gemaakt. Gouden Eeuw Het Zeeuws Archief neemt deel aan het overleg Gouden Eeuw van de Gemeente Middelburg, waarin Zeeuwse erfgoedprojecten in het thema Gouden Eeuw worden verzameld en gepresenteerd aan intermediairs op het gebied van toerisme. Daaruit is o.a. een stedenroute gekomen die de Gouden Eeuw zichtbaar moet maken bij toeristen. Zeeuws Weerzien De krant Zeeuws Weerzien is voortgekomen uit een onderzoeksproject van Stichting Feest van Herkenning. De productie van de krant is ondergebracht in een aparte stichting: Stichting Zeeuws

Weerzien. De redactie wordt gevormd door het Zeeuws Archief, ZB I Planbureau en Bibliotheek van Zeeland en Erfgoed Zeeland. De krant wordt 4x per jaar, in een oplage van 50.000 exemplaren, verspreid over een groeiend aantal distributiepunten in heel Zeeland, waaronder het ZA. Exposities gemeentehuis Veere Samenwerking tussen het Centrum voor beeldende kunst, vormgeving en architectuur (CBK) Zeeland, de gemeente Veere en het Zeeuws Archief. De iisbers zichtbaar maken Automatische handschriftherkenningsproject van het Nationaal Archief. Het Zeeuws Archief heeft hiervoor scans aangeleverd van notariële akten. KZGW

Het Zeeuws Archief werkt samen met het Koninklíjk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen en beheert de historisch topografische atlas Zelandia lllustrata. Heemku ndige kringen. m usea en erfgoedinstellingen Het Zeeuws Archief werkt samen met het Zeeuws Museum, de Zeeuwse Bibliotheek, Erfgoed Zeeland, het RIAS, en met diverse musea in Zeeland. Ook met de diverse Zeeuws-Vlaamse heemkundige kringen, het lndustrieel museum en het Warenhuis worden de contacten onderhouden.

38

Voor Schouwen-Duiveland wordt contact onderhouden met de kring Stad en Lande, het Stadhuismuseum Zierikzee, het Watersnoodmuseum en diverse andere musea en erfgoedinstellingen. Diverse medewerkers van het Zeeuws Archief nemen (ook in hun eigen tijd) bestuurs- en redactielidmaatschappen van erfgoedinstellingen en erfgoedverenigingen in Zeeland voor hun rekening. Onderwiis Het Zeeuws Archief werkt samen met de UCR voor specifieke onderwijsprogramma's. Contact met de HZ, University of applied sciences ligt met name op de digitale toegankelijkheid en de onderzoekstechnieken voor open data en linked open data Struikelstenen Het Zeeuws Archief werkte mee aan het project Struikelstenen, herinneringsplaatsen voor weggevoerde Joodse inwoners van Zeeland. Uitwisseline ken nis vaksenoten Er is een collegiale uitwisseling met collega's in Zeeland, Oost- en West-Vlaanderen in het Vlaams-

Zeeuws archivarissenoverleg. Met partijen in Zeeuws-Vlaanderen werd regelmatig overlegd over de toegankelijkheid van archieven. ln het DOZA onderhouden de archiefdiensten in Zeeland contact. Het Zeeuws Archief levert de

voorzitter. Verdere samenwerking Het Zeeuws Archief werkt samen met en verleent diensten aan de het Genealogisch Centrum Zeeland, Werkgroep Cultuur Historie van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen (KZGW), de Werkgroep lndustrieel Erfgoed, de Heemkundige Kring Walcheren, Omroep Zeeland, het Etty Hillesum Onderzoekscentrum en de Walcherse Archeologische Dienst. Huisvesting

o Genealogisch Centrum Zeeland, sinds 2014 opgenomen in de studiezaalvan het Zeeuws Archief o Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen o NatuurkundigGezelschap r Walcherse Archeologische Díenst r Godshuizen Middelburg o Roosevelt lnstitute of American Studies (RIAS)

39

Wat heeft dit gekost? 2e

wijziging Programma publieksbereik Totale lasten Totale baten Saldo

Realisatie

Begroting

2027

202L

1.OO4.157

977.498

-15.000

-11.007

Realisatie 2020 873.774 -9.499

989.157

965.490

804.276

Specificatie pÍogramma publieksbereik 2e

wijziging Realisatie

Begroting

Realisatie

202!

202L

2020

769.322

745.s81,

665.774

136.s77 84.085

131.052

7r.56s

87.800

67.O99

- educatie

1,.709

7.726

2.770

- externe communicatie

72.463

11.339

7.t67

234.835

231.9r7

148.000

- infocentrum

-14.398

11.007

-8.829

- web uitingen

0

0

0

_80

0

-457

Salarislasten programma publieksbereik

Materiële lasten programma publieksbereik - infocentrum - web uitingen

Baten programma publieksbereik

- educatie - externe communicatie

Saldo

-522

0

-213

-15.000

-7LOO7

-9.499

989.157

966.490

804.276

40

Overzicht algemene dekkingsmiddelen 2e

Realisatie Algemene dekkingsmiddelen Bijdrage Nationaal Archief Bijdrage Nationaal Archief: huur, beheer en onderhoud Bijdrage Nationaal Archief: DTR

2027

wijziging Begroting 2021

Realisatie 2020 -1.305.759

-1.305.759

Bijdrage Veer e-Depot

-1.336.950 -7.767.94s -153.666 -500.78s -39.5s0 -744.290 -36.204

DVO Provincie Zeeland

-657.743

-657.743

DVO Provincie Zeeland e-Depot

-12I.216

-rzt.216

-90.9r2

DVO Waterschap

-330.630

-330.630

-326.387 -33.309 -379.067

Bijdrage Middelburg Bijdrage Middelburg: e-Depot Bijdrage Veere

DVO Kapelle DVO Terneuzen

-r.727.O23 -153.666 -489.383

-39.550 -141.005 -36.204

-33.742

-33.742

-383.994

-383.994 -77.945

DVO Terneuzen: e-Depot

-77.94s

DVO Vlissingen

-250.363

-r.727.O23 -153.666 -489.383 0

-141.005 -27.153 -649.302

-51.963

-247.lso

-437.52s

-2s0.363 ,437.524

DVO Schouwen-Duiveland

-64.O20

-64.O20

-64020

DVO Tholen: e-Depot

Verhuur depot- en kantoorruimte Overige algemene dekkingsmiddelen

-48.308 -67.408 -54.216

-48.308 -67.743 -50,700

-38.395 -137.189

Totaal algemene dekkingsmiddelen

-6.s00.500

-6.4L6.5L7

-s.897.914

DVO Schouwen-Duiveland

: e-Depot

0

-3623I

* Verhuur depot- en kantoorruimte. ln202L is depotruimte verhuurd aan:

r .

Gemeente Middelburg(287 meter bestanden die nog níet in aanmerking komen voor archiefwettelijke overbrenging, inclusief 14 meter inzake de WMO en 45 meter Dienst Stadsbeheer) Gemeente Veere (70 meter bestanden die nog niet in aanmerking komen voor archiefwettelijke

overbrenging)

r Vereniging Zeeuwse Gemeenten (21 meter) . Stichting de Zeeuwse Ombudsman (7 meter) r Veiligheidsregio (26 meter) o Suikerunie (2 meter koude berging) o Justid (10 meter koude berging) ln2O2t is kantoorruimte verhuurd aan:

o Roosevelt lnstitute for American Studies o Walcherse Archeologische Dienst r Art in Print

4L

Overzicht overhead 2e

wijziging Realisatie 2027 797.424

Eegroting 756.736

Realisatie 2020 746.250

Overige personeelslasten

t44.417

749.957

170.559

Huur Rijksgebouwendienst

379.533

379.533

380.247

260.997 1.263.704

26r.645

253.475

1.353.943

257.892 61.881

1.264.678 336.492

Afschrijvingslasten

247.20s 60.518

Rentelasten

77.271,

17,2L7

20.s37

lncidentele baten

0

0

0

Totaal overhead

3.77]-.770

3.252.804

3.277.959

Overhead Sa larislasten

overhead

H uisvestingslasten

Huisvestingslasten beheer en onderhoud Orga nisatielasten

202L

45.722

Overzicht vennootscha psbelasting 2e

wijziging Realisatie 2027 s.707

Begroting

Vennootschapsbelasting vennootschapsbelasting 2021

15.000

r.6.000

Totaal vennootschapsbelasting

5.707

15.000

16.000

202L

Realisatie 2020

Overzicht onvoorzien 2e

wijziging

Onvoorzien

Realisatie

Begroting

202t

2021 0

15.000

Realisatie 2020 0

42

Pa ragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersi

ng

Onder weerstandsvermogen wordt in deze jaarverantwoording het volgende verstaan: r Weerstandscapaciteit: dit zijn de middelen en mogelijkheden waarover het Zeeuws Archief kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. o Alle risico's waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd en die van materiële betekenis kunnen

zijn. Weerstdndscapaciteit Algemene reserve Het Zeeuws Archief beschikt over een algemene reserve die wordt aangehouden als bufferfunctie voor de exploitatíekosten. Een afwijking in de realisatie wordt in eerste instantie niet verrekend met de partners, maar komt ten gunste of ten laste van de algemene reserve. De algemene reserve mag maximaal IOYovan de gezamenlijke bijdragen bedragen. Bestemmingsreserves De bestemmingsreserve personeel wordt aangehouden ten behoeve van personeelskosten vanwege

langdurig zieken, eventuele wachtgeldverplichtingen, organisatieveranderingen/reorganisaties, extra opleidingskosten, vervanging tijdens ouderschapsverlof e.d. Jaarlijks ontvangt het Zeeuws Archief in de lumpsum van OCW een bedrag dat besteed dient te

. worden aan behoud. Het bedrag dat jaarlijks niet wordt besteed, wordt aan de bestemmingsreserve behoud toegevoegd. De bestemmingsreserve programma's wordt aangehouden om werkzaamheden die in een bepaald jaar niet zijn uitgevoerd, in een later stadium uit te laten voeren. De bestemmingsreserve digitalisering wordt aangehouden om digitaliseringsprojecten uit te kunnen voeren. De bestemmingsreserve bedrijfsvoering betreft een reserve ten behoeve van de algehele bedrijfsvoering van het Zeeuws Archief vanwege zaken die samenhangen met het gebouw, meubilair,

tuin, ICT e.d. EÊa lisatierese rve

Er kunnen verschillen optreden tussen het vastgestelde indexeringspercentage en het percentage

waarmee het prijspeil van de totale lasten van het Zeeuws Archief stijgt, lndien het vastgestelde percentage hoger is dan de reële prijsstijgingen, wordt het meerdere niet teruggevorderd van het Zeeuws Archief. Evenmin wordt in geval van een indexeringspercentage dat lager is dan de reële prijsstijgingen nadere compensatie verleend. Om verschillen meerjarig te kunnen opvangen, heeft het Zeeuws Archief een egalisatiereserve gevormd. Risico's Sinds 1 januari 2019 is het Zeeuws Archief zelf verantwoordelijk voor het beheer, onderhoud en

instandhouding van het pand in plaats van het Rijksvastgoedbedrijf. Het Zeeuws Archief ontvangt hiervoor op basis van een in 201-6 opgesteld Meerjaren Onderhouds- en lnstandhoudingsplan een bijdrage van OCW voor het beheer en onderhoud. ln 202L heeft OCW een evaluatie uitgevoerd en de intentie uitgesproken bovenstaande regeling te continueren, uitgangspunt is dat deze per l januari 2024 in werking treedt, Voorwaarde hiervoor is dat aan het Zeeuws Archief voldoende middelen ter

43

beschikking worden gesteld om het beheer en onderhoud en de instandhouding te kunnen

financieren. De minister van OCW heeft in 2018 een stelselherziening van de RHC's aangekondigd. ln 2020 is

duidelijk geworden dat de minister per L januari2024 uittreedt uit de gemeenschappelijke regeling. Hierover is in 202L verder gesproken. Het beheer van de analoge archieven wordt gedelegeerd aan de RHC's door een bepaling in de nieuwe Archiefwet. Kengetallen ln het kader van de vernieuwing van de BBV dienen gemeenten en provincies een uniforme basisset van financiële kengetallen op te nemen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Deze verplichting geldt ook voor gemeenschappelijke regelingen. ln onderstaande tabel zijn voor het Zeeuws Archief drie van de vijf verplichte kengetallen opgenomen. De kengetallen grondexploitatie en belastingcapaciteit zijn niet van toepassing. Jaarverslag 2021

Kengetallen

Verloop van de kengetallen Realisatie

Begroting

Realisatie

2020

202t

202t

netto schuldquote

-2t,36% -2I,79%

-23,0t%

solva biliteitsratio

38,67%

37,75%

33,45%

structurele exploitatieruimte

2,28%

-1,,66yo

0,29%

De verschillen hebben hun oorsprong in het feit dat dit een momentopname is. lndien bijvoorbeeld de kwartaalfactuur voor de huur en de salariskosten voor december aan het eind van die maand nog in de vlottende passiva zouden zitten en dus nog niet betaald zijn, krijgt men gezien de omvangvan de betreffende facturen een ander beeld dan wanneer de betreffende facturen begin januari zouden zijn geboekt.

44

Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Het Zeeuws Archief is gehuisvest aan het Hofplein te Middelburg in een monumentaal pand met een moderne vleugel. Het pand wordt gehuurd van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) en sinds l- januari 20L9 is het Zeeuws Archief verantwoordelijk voor onderhoud, beheer en instandhouding van het pand in plaats van het RVB. Hiertoe is eind 2018 een nieuwe huurovereenkomst afgesloten met het RVB. Van OCW heeft het Zeeuws Archief in 2021, een bijdrage van € L727.023,- ontvangen ten behoeve van huur, beheer, onderhoud en instandhouding. Daarnaast heeft het Zeeuws Archief in 20L9 een eenmalig bedrag ontvangen voor achterstallig onderhoud van € 692.51"8,- waarvan ook in 2021 gebrui kt wordt gemaakt. De huurovereenkomst met het RVB heeft een looptijd van drie jaar en wordt stilzwijgend verlengd. Een evaluatie heeft in 2O2I plaatsgevonden en heeft geleid tot een voortzetting van de

overeenkomst. Voor het preventief en correctief onderhoud is in mei 2019 voor drie jaar via een Europese aanbesteding een contract afgesloten met de Kuijpers. Zolang Kuijpers de afgesproken KPI's behaalt, worden ze ook ingeschakeld voor projecten onder € 25.000,-. Bij grotere projecten worden meerdere offertes aangevraagd. Naast het preventief onderhoud en het algemeen beheer van het vastgoed en het verhelpen van storingen isin2O21, een aantal projecten uitgevoerd. Reeds in 2019 zijn stappen gezet voor het plaatsen van zonnepanelen op het dak van het nieuwbouwgedeelte in samenwerking met het Solariseproject van de gemeente Middelburg ln 2O21"

zijn de zonnepanelen geplaatst en eind 202f in werking gesteld.

ln 2O2I is de regeltechniek en het gebouwbeheersysteem volledig vervangen, zijn de luchtbehandelingskasten gerenoveerd, zijn twee van de zes condensorfans vervangen en de stoombevochtigers voor de drie depots. Daarnaast hebben diverse schilderwerkzaamheden plaatsgevonden in de Lussanetvleugel en de laad- en losruimte, Ook is de lift in het nieuwbouwgedeelte volledig gerenoveerd en gerestyled waarbij een beeltenis uit de beeldbank van het Zeeuws Archief is gebruikt. Verder is in 2021 besloten om de punt van de studiezaal om te bouwen tot een vergader- en presentatieruimte door deze dicht te maken met glazen wanden. De uitvoering vindt in 2022 plaats. De inventaris van de depots, de kantoren, het infocentrum, de expositieruimte en het

restauratieatelier is eigendom van het Zeeuws Archief. Dit geldt ook voor de ICT-apparatuur. ln2O2I zijn de twee koelcellen t.b.v. koude berging heringericht en zijn hiervoor extra stellingen aangeschaft. Verder is t.b.v. het infocentrum een zogenaamde scanstraat ingericht met nieuw op maat gemaakt meubilair. Daarnaast zijn er extra monitoren besteld voor medewerkers die met twee monitoren willen werken.

45

Paragraaf fina nciering Wetteliik kader De Wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido) heeft als belangrijkste uitgangspunten het bevorderen van een solide financieringswijze met als doel het voorkomen van grote fluctuaties in de rentelasten, het bevorderen van transparantie, het bevorderen van de kredietwaardigheid en het beheersen van renterisico's. Het beheersen van risico's uit zich concreet in de kasgeldlimiet, de renterisiconorm en het uitzetten van gelden en afsluiten van leningen met een prudent karakter. Daarnaast zijn gemeenschappelijke regelingen verplicht tot het hebben van een treasurystatuut. Het statuut heeft onder andere als oogmerk de kwaliteit van de uitvoering van de treasuryfunctie te verhogen alsmede de transparantie van het besluitvormingsproces te verbeteren. Dit statuut is in 20L6 vastgesteld. Kasstromen De bevoorschotting vanuit het Rijk heeft in 2021per kwartaal plaatsgevonden en vanuit de gemeenten per maand. De salariskosten zijn door de gemeente Middelburg maandelijks halverwege de volgende maand in rekening gebracht en door het Zeeuws Archief binnen twee weken aan de gemeente Middelburg betaald. De huurkosten zijn door RVB per kwartaal in rekening gebracht en door het Zeeuws Archief betaald.

Kasseldlimiet onder kasgeldlimiet wordt de ruimte verstaan die overheidsorganisaties hebben om zaken met kort geld (rentetypische looptijd korter dan L jaar) te financieren. Deze is bij ministeriële regeling bepaald als percentage van de totale lasten. Voor openbare lichamen is dit percentage bepaald op minimaal 8,zVo.

Leningen Per l juli 2000 is een annuiteitenlening afgesloten bíj de Bank Nederlandse Gemeenten die per l juli

2026 afloopt:

* 25-jarige lening met een rentepercentage van 6,O2yo en een jaarlijks contractueel te betalen bedrag van 7 4.77 5,89 Euro.

Financiering van de investeringsuítgaven ln 2021is geïnvesteerd in extra stellingen voor de koude berging, op maat gemaakt meubilair voor de scanstraat en in extra monitoren. Het Zeeuws Archief beschikte in 2021, over voldoende liquide middelen en hoefde voor deze investeringsuitgaven geen lening aan te gaan.

Uitzettinsen Vanaf december 2OI3 ziin decentrale overheden en gemeenschappelijke regelingen verplicht om bij het rijk te gaan schatkistbankieren op grond van de wet verplicht schatkistbankieren van 4 juli 20L3 (ingangsdatum l-4 december 2OI3). Dat heeft gevolgen voor de uitzettingen van het Zeeuws Archief Tot l juli 2021 dienen (tijdelijke) extra middelen boven een bedrag van € 250.000,- (gerekend op kwartaalbasis) bij de schatkist te worden ondergebracht. Vanaf 1. juli 2O2L gaat het om een bedrag van € 1.000.000,-. Daarover wordt een minimale rente berekend.

46

Paragraaf bed rijfsvoering Personeel en organisatie Personeel Per 3L december 2021 werkten in totaal 58 personen bij het Zeeuws Archief met een vast of tijdelijk dienstverband. Deze vervulden in 202148,61 fte. Dit betreft 47 ,06 fle met een vast dienstverband en 1,55 fte met een tijdelijk dienstverband, met kans op een vast dienstverband. De totale salarislasten

voor vast en tijdelijk personeel bedroegen in 202I € 3.461.005,-. Daarnaast is voor een bedrag van €208.562,- aan uitzendkrachten/gedetacheerden ingehuurd voor scanwerkzaamheden, etiketteren, metamorfozeprojecten, projecten zakelijke dienstverlening en projecten t.b.v. Terneuzen. De salarisadministratie is uitbesteed aan de gemeente Middelburg. Jaarlijks brengt de gemeente

Middelburg hiervoor door middel van een factuur kosten in rekening. Verder wordt voor de uitkering van een bovenwettelijke uitkering gebruik gemaakt van de diensten van VismaRaet. Daarnaast maakt het Zeeuws Archief gebruik van MKbasics in verband met ziekteverzuim-aangelegenheden maar ook voor werkplekonderzoeken en overige a rbo-aangelegenheden. Het ziekteverzuimpercentage onder de medewerkers met een vast en tijdelijk dienstverband bij het Zeeuws Archief bedroeg in 2O2L !,39yo gecorrigeerd voor langdurig zieken (inclusief langdurig zieken is het percentageS,ggYo). De ziekmeldingsfrequentie bedroeg in2O2t 0,89. ln 2O2tis afscheid genomen van twee medewerkers wegens langdurige ziekte (L,42 fte). De personele omvang van het Zeeuws Archief is in 2021 ten opzichte van 2020 met 4,04 fte toegenomen. Onder meer in verband met de indiensttreding van de medewerkers van het gemeentearchief Schouwen-Duiveland bij het Zeeuws Archief en het aannemen van een

scanmedewerker, een extra archiefassistent en een communicatiemedewerker multimedia. Mede vanwege de komst van de medewerkers van het gemeentearchief Vlissingen en het gemeentearchief Schouwen-Duíveland is in oktober 2020 het adviesrapport organisatieontwikkeling uitgebracht en aan de medewerkers gepresenteerd. Hierin is aangegeven hoe de organisatie van het Zeeuws Archief toekomstgericht ingedeeld moet worden waarbij de volgende zaken zijn geadresseerd: Onevenwichtigheid in zwaarte organisatie, span of control afdelingshoofd l&K, integratie nieuwe collega's en taken, verdere ontwikkeling van de taakzelfstandigheid van de huidige medewerkers. Uit het adviesrapport is gekomen dat coórdinatoren verantwoordelijk worden voor de dagelijkse aansturing van medewerkers. ln 2O2l zijn coórdinatoren benoemd voor de verschillende taakvelden (e-Depot, collectiebeheer en digitalisering, publieksbereik, facilitaire zaken en indicering en restauratie en behoud). Daarnaast is in 202L vanwege de veranderingen het bestaande functieboek geactualiseerd. Eind 2O2Iís iedere medewerker in een nieuwe generieke functie ingedeeld. Vriiwillieers

ln 2O21, verrichtten vrijwilligers zowel in het archief (locaties Middelburg en Zierikzee) als op afstand de volgende werkzaamheden: (nader) toegankelijk maken van archieven en collecties (waaronder de gemeentelijke kunstverzamelingen), vertalen in het Engels, scannen archiefstukken, transcriberen oude handschriften, genealogísche informatie toegankelijk maken en inlichtingen verstrekken, educatie-activiteiten, beantwoorden reacties Zeeuwen Gezocht, scannen en beschrijven beeldmateriaal en onderhoud scheepsmodellen. De vrijwilligers werden begeleid door medewerkers van het Zeeuws Archief. Op 31 december 2O2I waren 87 vrijwilligers werkzaam bij het Zeeuws. Alle vrijwilligers hebben een vrijwilligersovereenkomst met het Zeeuws Archief. ln 2O2I nam het Zeeuws Archief het beheer van het archief van de gemeente Schouwen-Duiveland over. Dat betekende ook dat de zorg voor de vrijwilligers door het Zeeuws Archief werd overgenomen. Vanwege de voortdurende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus