2026-19a D26.358618 Jaarstukken 2025 Jaarrekening 2025
Tekst van het document
6.10
We plaatsen nieuwe komborden van het type ISA (Intelligent Speed Assistance). (Zie K.14)
€
In 2025 heeft de aanbesteding plaatsgevonden. In 2026 wordt de uitvoering verwacht.
€
Het opstellen van een gebiedsdekkend omgevingsplan is een proces dat meerdere jaren duurt. In 2024 stelden we een casco op, wat als basis dient. In de begroting 2026 en jaren erna is budget opgenomen om daadwerkelijk te kunnen starten met het gebiedsdekkend omgevingsplan. Er is dan ook nog niet mee gestart en er zijn dan ook nog geen kosten gemaakt. Uiterlijk eind 2031 moet het huidige omgevingsplan van rechtswege zijn omgevormd naar één gebiedsdekkend omgevingsplan.
€ €
Het beleidsplan begraafplaatsen is door uw raad vastgesteld.
Omgevingsrecht 6.11
We starten met het opstellen van een gebiedsdekkend omgevingsplan. Realisatie loopt door in 2026 en 2027.
Begraafplaatsen 6.12
We stellen een nieuw beleidsplan begraafplaatsen op. (Zie K.40)
!
Motie bereikbaarheid en verkeersveiligheid bij afsluiting A58 (M2025-003)
Rijkswaterstaat heeft uw raad geïnformeerd over de (onderhoud) plannen A58 en de waarborging van bereikbaarheid en verkeersveiligheid. Uw raad wordt volgens afspraak blijvend door Rijkswaterstaat op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen en actualiteit.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
32
Leefomgeving en mobiliteit Leefomgeving Leefomgeving - Natuur en biodiversiteit Leefomgeving - Klimaatbestendige leefomgeving Mobiliteit Omgevingsrecht Riolering Begraafplaatsen Lasten Leefomgeving Leefomgeving - Natuur en biodiversiteit Leefomgeving - Klimaatbestendige leefomgeving Mobiliteit Omgevingsrecht Riolering Begraafplaatsen Baten Saldo baten en lasten
Begroting 2025
Gewijzigde begroting 2025
Jaarrekening 2025
2.848 1.024
3.045 1.280
2.846 1.245
0 111 1.689 1.700 324 7.696 -208 -13
27 110 1.770 1.737 316 8.284 -543 -175
21 93 1.616 1.614 322 7.756 -491 -53
0 0 -771 -1.879 -316 -3.186 4.510
-27 0 -1.056 -1.916 -316 -4.033 4.251
-21 -3 -1.099 -1.921 -321 -3.910 3.847
Mutatie reserves Lasten
0 0
131 131
131 131
Mutatie reserves Baten Mutatie reserves Totaal
-75 -75 -75 4.435
-122 -122 9 4.260
-116 -116 15 3.862
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
33
Overzicht Middelen Nr.
Inspanningen
Status
Budget
Toelichting
Kosten organisatie 91.1
We doen een onderzoek naar afschrijvingstermijnen en restwaarde van bestaande activa en actualiseren de Notitie activering, waardering en afschrijving vaste activa gemeente Kapelle (2019) indien nodig.
€
Door beperkte capaciteit en de noodzaak om keuzes te maken, is dit onderzoek momenteel niet geprioriteerd.
91.2
We boeken een taakstelling in op de structurele salariskosten. De totale omvang van de begroting slinkt en daarmee ook het aantal ambities dat we uit kunnen voeren. Tegelijkertijd verwachten we ook van de GR’en dat zij op basis van de VZG-richtlijn 5% besparen op hun apparaatskosten. Om die reden krijgt het managementteam van onze eigen organisatie de opdracht de taakstelling in te vullen. Dat kan bijvoorbeeld door niet alle vacatures in te vullen. We leggen een taakstelling op de apparaatskosten zoals huisvestingskosten, kantoorbenodigdheden, lunches, fruit en iBewustzijn-budget etc. Onderzoek huisvesting buitendienst
€
De taakstelling op de formatie is voor een groot deel ingevuld door een aantal vacatures niet meer of voor minder uren in te vullen.
€
De taakstelling op de apparaatskosten is ingevuld.
€
!
Personeelsfeest
€
!
E-depot
€
Binnen de opgerichte raadswerkgroep projecten zijn de ontwikkelingen van de nieuwe gemeentewerkplaats en de Juliana van Stolbergschool besproken. In oktober heeft de raad ingestemd met de plannen. We organiseren het personeelsfeest na de verkiezingen 2026, zodat de ‘oude’ en ‘nieuwe’ raad aan kunnen sluiten. En het nu geen extra inzet vraagt qua organisatie. We nemen deel aan het E-depot.
€
91.3
!
ICT 91.4
We versterken het contact met onze klanten. Hiervoor zorgen we dat we, volgens wetgeving, formulieren op onze website invullen met e-herkenning en EIDas (Electronic Identification and Trust services; een online identiteitscheck)
E-herkenning en EIdas is aangeschaft en kan worden gebruikt op de webformulieren.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
34
Nr.
Inspanningen
Status
Budget
Toelichting
91.5
We investeren in (digitaal) samenwerken, zowel intern als extern. We sluiten aan bij het project ‘Moderne werkplek’ en investeren we in een duurzame en veilige digitale werkplek.
€
Het project is in volle gang en loopt door in 2026.
91.6
We schaffen het online leerplatform voor project ‘Moderne werkplek’ aan. Dit om een duurzame en veilige digitale werkplek te creëren.
€
Het online leerplatform is gerealiseerd.
91.7
We beveiligen, volgens wet- en regelgeving de mobiele telefoons. We schaffen het Informatie Security Management Systeem i.v.m nieuwe Cyberbeveiligingswet aan, NIS2 (Network and Information Security directive; richtlijn cyberweerbaarheid).
€ €
De beveiliging is gerealiseerd en in werking.
91.8
91.9
We starten een pilot om Safe GPT (Generative Pre Training Transformer)/Co te borgen. Dit is een AI-platform. Implementatie nieuwe wetgeving (WEP, WOO, Dienstenwet)
€ €
De pilot is gerealiseerd.
!
€
Het nieuwe intranet is geïmplementeerd.
€
Uw raad heeft op 17 december 2024 het tarief vastgesteld op € 1,70.
Het Informatie Security Management System is niet per se een tool, maar een manier van werken. Dat is een gedragsverandering. We hebben ondersteunende tool aangeschaft om deze gedragsverandering te bewerkstellen.
Uit nieuwe wetgevingen vloeit de aanschaf van verschillende software en onderzoeken voort. Er is besloten tot aanschaf van een tool voor vertaling van de website. Er is een digitoegankelijkheids-onderzoek uitgevoerd voor de website. Voor de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) is een impactanalyse gemaakt en een implementatieplan opgeleverd.
Voorlichting en communicatie 91.10
We implementeren samen met de Bevelandse gemeenten en GR de Bevelanden een nieuw intranet. Belastingen en leges
91.11
We verhogen de toeristenbelasting met €0,10 naar €1,70. Dit vinden we passen bij de investeringen op het gebied van recreatie en toerisme.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
35
Nr.
Inspanningen
Status
Budget
91.12
In overeenstemming met het begrotingsadvies van de VNG zetten we het BTW-compensatiefonds risicovoller (100%) in de begroting.
91.13
We doen een onderzoek naar mogelijkheden van de belastingen (inclusief een onderzoek naar de kostendekkendheid van de leges).
€ €
Toelichting De afrekening over 2025 vindt plaats in de meicirculaire 2026. In de meicirculaire 2025 is de afrekening over 2024 verwerkt. Het kostendekkendheidsonderzoek is tijdig afgerond en verwerkt in begroting 2026. Dit heeft een voordeel opgeleverd bij de leges burgerzaken. Ook komende 2 jaar worden kostendekkendheidsonderzoeken ter monitoring uitgevoerd.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
36
Middelen Algemene dekkingsmiddelen Belastingen en heffingen Geldmiddelen Mutatie reserves Lasten Belastingen en heffingen Geldmiddelen Algemene uitkering Baten Saldo baten en lasten Mutatie reserves Overhead Kosten organisatie Huisvesting gemeentehuis ICT P&O Voorlichting en communicatie Juridische zaken Ondernemingsraad GR de Bevelanden (excl. WIZ) Lasten Kosten organisatie Huisvesting gemeentehuis ICT P&O Juridische zaken Baten Saldo baten en lasten
Begroting 2025
Gewijzigde begroting 2025
Jaarrekening 2025
111 623 0 734 -3.757 -2.136 -25.324 -31.218 -30.484 0
152 629 1.072 1.853 -4.014 -2.588 -26.465 -33.068 -31.215 0
132 638 0 770 -3.994 -2.600 -26.894 -33.488 -32.718 0
3.291 463 182 124 65 18 6 1.663 5.811 -245 -1 0 0 0 -246 5.565
3.801 408 129 168 36 35 6 1.664 6.248 -586 -1 0 0 -13 -599 5.648
3.962 393 115 175 39 38 5 1.607 6.334 -608 -2 0 -1 -16 -626 5.708
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
37
Mutatie reserves Lasten
0 0
540 540
540 540
Mutatie reserves Baten Mutatie reserves Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Lasten Baten Saldo baten en lasten
-5 -5 -5
-59 -59 481
-26 -26 514
149 149 0 149
56 56 0 56
37 37 0 37
-149 -149 -149 -24.924
-56 -56 -56 -25.086
-37 -37 -37 -26.496
Mutatie reserves Baten Mutatie reserves Totaal
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
38
Uitkering gemeentefonds De berekening van de algemene uitkering is gebaseerd op de decembercirculaire 2025 en kan als volgt worden gespecificeerd. Onderbouwing algemene uitkering Algemene uitkering Decentralisatie uitkering Integratie uitkering Overige uitkeringen Totale uitkering
26.659 576 526 -/- 882 26.879
Algemene uitkering voorgaande jaren 2024 2023 Totaal
257 -/- 242 26.894
Onder de decentralisatie uitkeringen vallen onder meer de uitkering voor armoedebestrijding kinderen, extra capaciteit BOA’s, invoeringskosten Omgevingswet en VTH provinciale taken, uitvoeringskosten Omgevingswet en bibliotheken. Onder de integratie uitkering vallen de uitkering Participatie (WSW-bedrijf) en Voogdij 18+. Onder de overige uitkering is opgenomen de suppletie-uitkering nieuwe verdeling Gemeentefonds.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
39
Overhead percentage Het overheadspercentage is lager dan bij de begroting aangenomen. Dat komt door een relatief hogere stijging van de overhead ten opzichte van het toegenomen niveau van lasten (en baten) in de exploitatie, exclusief de grondexploitaties. Overhead
Begroting 2025
Gewijzigde begroting 2025
Jaarrekening 2025
Lasten
46.282
54.024
52.868
af: lasten grondexploitaties taakveld 3.2 af: lasten grondexploitaties taakveld 8.2
302 2.659
17 7.539
32 6.997
Subtotaal lasten
43.321
46.468
45.839
0.4 Overhead
5.811
6.248
6.312
Totaal
13,4%
13,4%
13,8%
Heffing vennootschapsbelasting (VPB) Met ingang van 2016 vallen de gemeenten onder de vennootschapsbelastingplicht. De belangrijkste belaste activiteiten betreffen de grondexploitaties. We hebben een doorrekening van de VPB-last uitgevoerd. De fiscale gevolgen voor de grondexploitaties worden gemuteerd in de reserve grondexploitaties. Voor de aanslagen over 2024/2025 is een bedrag van € 37.000 uit de reserve onttrokken.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
40
Paragrafen Paragraaf Lokale heffingen
Inleiding Gemeente Kapelle streeft naar een evenwichtige ontwikkeling van de lastendruk. Uitgangspunt is dat de lokale heffingen de inflatie volgen. De leges zullen in het algemeen kostendekkend worden geheven. Bij de berekeningen van de kostendekking hanteerden we de ‘’handreiking kostenonderbouwing lokale heffingen’’. Sabewa Zeeland verzorgt de heffing en invordering van de OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing, forensen- en toeristenbelasting en de waardebepaling op grond van de Wet WOZ. Ook verzorgt Sabewa Zeeland de kwijtschelding. Woonlasten Kapelle ten opzichte van Nederland Onder de gemeentelijke woonlasten verstaan we het gemiddelde bedrag dat een huishouden in een bepaalde gemeente betaalt aan onroerende- zaakbelasting, rioolheffing en afvalstoffenheffing, minus een eventuele korting. Op de website van coelo.nl staan alle gemeentelijke woonlasten per gemeente. De gemiddelde landelijke woonlasten liggen op € 1.053 voor meerpersoonshuishoudens. Gemeente Kapelle staat op nummer 59 (vorig jaar 72) van alle gemeentes met de gemeentelijke woonlasten, voor éénpersoonshuishoudens € 798 en voor meerpersoonshuishoudens is dit € 926.
Belasting/heffing Onroerende zaakbelasting Onroerende zaakbelasting Onroerende zaakbelasting Totaal onroerende zaakbelasting Totaal opbrengst rioolheffing Totaal opbrengst afvalstoffenheffing Lijkbezorgingsrechten Forensenbelasting Toeristenbelasting
Eigenaren woningen Eigenaren niet-woningen Gebruikers niet-woningen
excl. bedrijfsafval
Primitieve begroting 1.749 610 928 3.286
Na wijzigingen 1.791 765 975 3.531
Jaarrekening 1.784 749 962 3.495
1.879 1.558 314 139 319
1.909 1.517 314 127 320
1.913 1.515 319 141 324
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
41
Kostendekkendheid Rioolheffing: Berekening kostendekking riolering Kosten taakveld (incl. omslagrente) Opbrengst taakveld Netto kosten taakveld Overhead BTW Totale kosten Rioolheffing opbrengst Kostendekking
Primitieve begroting 1.700 25 1.675 94 304 2.073 1.879
Jaarrekening 1.614 33 1.581 84 447 2.112 1.913
91%
91%
Het saldo op de exploitatie riolering laat een voordeel zien van € 128.000 ten opzichte van de oorspronkelijke begroting. Dit komt doordat een aantal exploitatielasten lager zijn uitgevallen (€ 94.000). Te noemen zijn kapitaallasten, reiniging en inspecties en energielasten. Daarnaast vielen de opbrengsten uit de rioolheffing hoger uit € 34.000. Daar tegenover staat dat er meer BTW is betaald (m.n. op de investeringen). Om de kostendekking op hetzelfde percentage te laten uitkomen, zoals bij het uitgangspunt in de begroting 2025, hebben we een bedrag van € 75.000 aan de voorziening riolering toevgevoegd. Dit is onder de lasten taakveld verwerkt. Zonder de toevoeging aan de voorziening komt kostendekking uit op 94%. Het eindsaldo van de voorziening riolering per ultimo 2025 bedraagt € 419.000. Afvalstoffenheffing: Berekening kostendekking afvalstoffenheffing Kosten taakveld (incl. omslagrente) Opbrengst taakveld Netto kosten taakveld Overhead BTW Totale kosten Afvalstoffenheffing opbrengst (excl bedrijfsafval) Kostendekking
Primitieve begroting 1.485 187 1.298 35 225 1.558 1.558
Jaarrekening 1438 179 1.260 40 217 1.517 1.515
100%
100%
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
42
Het exploitatiesaldo op de afvalverwijdering komt, ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2025, uit op een tekort van € 5.000. Tegenover lagere kosten voor communicatie (naar 2026) en verwerkingskosten huishoudelijk afval (samen € 45.000), staat een lagere opbrengst afvalstoffenheffing door o.a. een lager aantal ledigingen (€ 43.000). In 2025 vielen de opbrengsten uit oud-papier en PMD € 37.000 hoger uit. Om de kostendekking op 100% te laten komen, zoals het uitgangspunt in de begroting 2025, kunnen we de geraamde bijdrage uit de voorziening afval van € 45.000 achterwege laten. Met deze vrijval zou de kostendekking uitkomen op 103%. De stand van de voorziening afvalstoffenheffing per ultimo 2025 bedraagt € 429.000. Lijkbezorgingsrechten: Berekening kostendekking lijkbezorging Kosten taakveld (incl omslagrente) Opbrengst taakveld Netto kosten taakveld Overhead Totale kosten Opbrengst heffingen Kostendekking
Primitieve begroting 324 8 316 100 416 314
Jaarrekening 322 17 305 87 392 319
76%
81%
Onder de opbrengsten is een bijdrage uit de reserve begraafplaatsen meegenomen van € 9.000 ter dekking van de kosten voor het opstellen van het beleidsplan begraven. De lagere toegerekende overhead komt doordat er minder personeelskosten zijn toegerekend aan dit onderdeel. Leges De tarieven van de leges voor diverse diensten mogen maximaal 100% kostendekkend zijn, op basis van de begroting. Dit wordt bekeken op het niveau van de verordening in zijn geheel. In 2025 komen we dan uit op een begrote kostendekking van 73%. Met name bij de omgevingsvergunning is een toename in zowel de lasten als de baten. Dit komt door het afgegeven van meerdere grote vergunningen.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
43
Hoofdstuk Product Titel 1 Algemene dienstverlening Burgerlijke stand Reisdocument Rijbewijzen Verstrekkingen BRP Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning Omgevingsvergunning Bestemmingswijziging Titel 3 Dienstverlening vallen onder Europese dienstenrichtlijn Horeca Vent- en straatvergunning APV Totaal
Begroting 2025 Jaarrekening 2025 Lasten Baten % Lasten Baten % 481 145 30% 713 283 40% 46 14 30% 60 22 36% 243 73 30% 349 194 55% 166 54 33% 212 51 24% 26 4 17% 92 17 18% 780 771 99% 952 1.219 128% 687 688 100% 861 1.103 128% 92 83 90% 91 116 128% 22 22 99% 21 11 50% 6 2 30% 5 4 69% 11 10 91% 11 7 66% 6 10 169% 5 0 1% 1.284 938 73% 1.686 1.513 90%
Kwijtscheldingsbeleid Wanneer iemand een laag inkomen heeft kan kwijtschelding worden aangevraagd. Verzoeken om kwijtschelding worden getoetst aan landelijke normen (Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 en de Leidraad kwijtschelding gemeentelijk en waterschapsbelastingen). Kwijtschelding is mogelijk voor rioolheffing gebruik woningen en voor een gedeelte van de afvalstoffenheffing. Jaar
Ontvangen
2021 2022 2023 2024 2025
79 82 69 55 79
Afgehandeld 73 77 62 51 73
Aantal handmatige verzoeken (Deels) Toegewezen onbekend 56 42 42 56
Afgewezen onbekend 21 20 14 23
Automatisch kwijtschelding 93 99 94 85 96
Bedragen ( x € 1.000) Begroot Realisatie 35 47 47 57 47 50 47 50 47 54
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
44
Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing
Risicobeleid Om invulling te geven aan de wettelijke eisen voor risicomanagement, hebben we de “Nota integraal risicomanagement en 2023 en verder” vastgesteld. Onderstaande definities zijn hieruit afkomstig. Deze sluiten aan bij de wettelijke eisen uit het “Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)” en het financieel toezichtkader van de provincie Zeeland. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is een opsomming van alle middelen die we kunnen toepassen om risico’s op te vangen. Het gaat hierbij niet alleen om middelen die direct beschikbaar zijn, maar ook om stille reserves, voorraden of onbenutte belastingcapaciteit. In de onderstaande tabel staat een opsomming van de verschillende onderdelen die meetellen voor de beschikbare belastingcapaciteit: Onderdelen weerstandscapaciteit: Algemene reserve (vrij besteedbaar) Bestemmingsreserves (vrij besteedbaar) Reserves exploitatie bouwgrond Onbenutte belastingcapaciteit Eventuele begrotingsruimte Kostenreductie (bezuinigingen) Benodigde weerstandscapaciteit Een risico is gedefinieerd als een onzekere gebeurtenis met negatieve gevolgen, die voortkomt uit activiteiten van de gemeente en die niet voorzien zijn binnen de huidige exploitatie. De negatieve gevolgen hoeven niet enkel financieel te zijn, maar kunnen ook op andere gebieden impact hebben. Voorbeelden hiervan zijn mate van uitstel of imagoschade.
Als er sprake is van financiële gevolgen, wordt de verwachtingswaarde als volgt opgesteld: Verwachtingswaarde(risicox ) = kans × impact in € Voor de impact in € wordt een inschatting gemaakt van de maximale financiële impact. Voor de bepaling van de kans maken we gebruik van de volgende tabel:
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
45
Klasse Kans Betekenis Gewicht 1 Zeer laag < 1x per 5 jaar 10% 2 Laag 1 x per 3-5 jaar 30% 3 Gemiddeld <1x per 3 jaar, <1x per jaar 50% 4 Hoog 1x per jaar 70% 5 Zeer hoog >1x per jaar 90% De benodigde weerstandscapaciteit bestaat uit de som van alle financiële verwachtingswaardes van de risico’s: Benodigde weerstandscapaciteit=
Verwachtingswaarde(Risicox ) x
Weerstandsratio De weerstandsratio geeft de verhouding aan tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. Deze wordt als volgt berekend: Weerstandsratio =
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit
Hieruit volgt dat de weerstandsratio kan stijgen (dan wel dalen) als gevolg van een stijging (daling) in de beschikbare weerstandscapaciteit of een daling (stijging) van de benodigde weerstandscapaciteit. Hoe hoger die ratio, hoe beter de gemeente in staat is bestaande risico’s af te dekken. Gemeente Kapelle gebruikt de volgende betekenissen: Ratio X X ≥2,0 1,4 ≤ X < 2,0 1,0 ≤ X < 1,4 0,8 ≤ X < 1,0 0,6 ≤ X < 0,8 X < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
46
Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstandsvermogen
31-12-2024 (werkelijk) 4.098 60 576 9.252 Pm Pm 13.986
Algemene reserve (vrij besteedbaar) Bestemmingsreserves (vrij besteedbaar) Reserves exploitatie bouwgrond Jaarrekeningresultaat voor bestemming Onbenutte belastingcapaciteit Begrotingsruimte Kostenreductie (bezuinigingen) Totaal Benodigde weerstandscapactieit en manifest Risico’s Regiovisie jeugd/ hervormingsagenda
Verwachtingswaarde 270
Kans Zeer hoog
31-12-2025 (begroot) 4.907 60 645 0 Pm 0 Pm 5.612
31-12-2025 (werkelijk) 7.989 605 3.747 Pm Pm 12.341
Financiële impact 300
Manifest risico in 2025 1.687
Open einde regelingen Verbonden partijen Kwetsbare doelgroepen blijven thuiswonen Bedrijfsvoering
250 100 100 100
Middel Middel Middel Middel
500 200 200 200
0 0 0 995
Bedrijfscontinuïteit en kritische processen Gemeentefonds Persoonsgegevensbescherming
100 100 70
Zeer laag Middel Hoog
1.000 200 100
0 0 0
Toelichting manifest De taakstelling is niet realistisch gebleken Er is noodzaak tot verbreding van de agenda en financiële compensatie van gemeenten (zie 3.15).
Het manifest wordt met name veroorzaakt door inhuur. Vaak ligt ziekte hieraan ten grondslag. De inhuur wordt grotendeels opgevangen binnen de programma’s. Maar ook is er dekking door budgetoverhevelingen, SPUK’s, detachering, grondexploitaties en vergoeding vanuit het UWV voor zwangerschapsverlof
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
47
Netcongestie 30 Laag 100 0 Opvang ontheemden Oekraïne risicovoller begroten 15 Zeer laag 150 0 Garantstellingen 10 Zeer laag 100 0 Benodigde weerstandscapaciteit 1.145 2.682 Belangrijk op te merken is dat het manifest berekend wordt aan de hand van de primaire begroting. Bij de bestuursrapportages zijn er al bijstellingen meegenomen in de budgetten. Daarnaast is ook niet elk risico goed af te bakenen, zodat Weerstandsratio De weerstandsratio komt voort uit de verhouding tussen benodigde weerstandscapaciteit en beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt de weerstandsratio: Jaarrekening 2024: Begroting 2025: Jaarrekening 2025: 13.986.000 12.341.000 Beschikbare weerstandscapaciteit 5.612.000 = 6.2 = 4.6 Weerstandsratio = = = 4.9 2.252.000 2.682.000 Benodigde weerstandscapaciteit 1.145.000
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
48
Kengetallen Jaarrekening 2024 57% 55%
Begroting 2025 125% 112%
40%
32%
Structurele exploitatieruimte
6%
1%
43% 2%
Grondexploitatie Belastingcapaciteit
-1% 90%
3% 90%
-1% 88%
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio
Jaarrekening 2025 91%
Toelichting jaarrekening 2025 Door een lager resultaat dan 2024 valt de netto-schuldquote hoger uit dan het jaar ervoor.
69%
Toelichting Netto schuldquote 𝑁𝑒𝑡𝑡𝑜 𝑠𝑐ℎ𝑢𝑙𝑑𝑞𝑢𝑜𝑡𝑒 =
Het solvabiliteitsratio is licht gestegen als gevolg van het positieve rekeningresultaat. Het resultaat voor 2025 valt lager uit dan in 2024, waardoor de structurele exploitatieruimte lager uitvalt. Door negatieve balanswaarde is het kengetal ook negatief. De landelijke woonlasten zijn harder gestegen dan in Kapelle.
𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒 𝑠𝑐ℎ𝑢𝑙𝑑𝑒𝑛 ― 𝐹𝑖𝑛𝑎𝑛𝑐𝑖ë𝑙𝑒 𝑣𝑎𝑠𝑡𝑒 𝑎𝑐𝑡𝑖𝑣𝑎 ∗ ― 𝑉𝑙𝑜𝑡𝑡𝑒𝑛𝑑𝑒 𝑎𝑐𝑡𝑖𝑣𝑎 𝑒𝑥𝑐𝑙. 𝑣𝑜𝑜𝑟𝑟𝑎𝑑𝑒𝑛 ∗ 100% 𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒 𝑏𝑎𝑡𝑒𝑛
* gecorrigeerd door leningen Het kengetal “netto schuldquote”, ook wel bekend als de netto-schuld als aandeel van de inkomsten, zegt het meest over de financiële vermogenspositie van een gemeente. De netto-schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. Daarnaast zegt het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting. Hoe hoger de schuld is, hoe meer kapitaallasten er zijn, waardoor een begroting minder flexibel Goed Tot 90% wordt. Met name de investeringen in vastgoed zorgen voor een stijging van de netto schuldquote. Matig 90% tot 130% In de VNG-uitgave “Houdbare overheidsfinanciën” is aangegeven dat wanneer de schuld lager is dan de jaaromzet (<100%) dit als Onvoldoende Hoger dan 130% goed kan worden bestempeld. Boven de 130% is het onvoldoende. Solvabiliteitsratio 𝑆𝑜𝑙𝑣𝑎𝑏𝑖𝑙𝑖𝑡𝑒𝑖𝑡𝑠𝑟𝑎𝑡𝑖𝑜 =
𝐸𝑖𝑔𝑒𝑛 𝑣𝑒𝑟𝑚𝑜𝑔𝑒𝑛 ∗ 100% 𝑇𝑜𝑡𝑎𝑎𝑙 𝑣𝑒𝑟𝑚𝑜𝑔𝑒𝑛
De “solvabiliteitsratio” geeft de mate aan waarmee de gemeentelijke bezittingen zijn betaald met eigen middelen. Anders gezegd: het aandeel van het eigen vermogen in het totale vermogen. Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeente.
Goed Matig Onvoldoende
50% en hoger Tussen 20% en 50% Kleiner dan 20%
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
49
Wanneer de helft of meer van het totaal vermogen uit eigen vermogen bestaat, dan is de solvabiliteit goed. Is het kengetal voor solvabiliteit kleiner dan 30%, dan is er veel vreemd vermogen aanwezig. Structurele exploitatieruimte 𝑆𝑡𝑟𝑢𝑐𝑡𝑢𝑟𝑒𝑙𝑒 𝑒𝑥𝑝𝑙𝑜𝑖𝑡𝑎𝑡𝑖𝑒𝑟𝑢𝑖𝑚𝑡𝑒 =
(𝑆𝑡𝑟𝑢𝑐. 𝑏𝑎𝑡𝑒𝑛 ― 𝑠𝑡𝑟𝑢𝑐. 𝑙𝑎𝑠𝑡𝑒𝑛) + (𝑆𝑡𝑟𝑢𝑐. 𝑜𝑛𝑡𝑡𝑟𝑒𝑘𝑘𝑖𝑛𝑔𝑒𝑛 𝑎𝑎𝑛 𝑟𝑒𝑠𝑒𝑟𝑣𝑒 ― 𝑠𝑡𝑟𝑢𝑐. 𝑡𝑜𝑒𝑣𝑜𝑒𝑔𝑖𝑛𝑔𝑒𝑛 𝑎𝑎𝑛 𝑟𝑒𝑠𝑒𝑟𝑣𝑒) 𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒 𝑏𝑎𝑡𝑒𝑛
Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte is binnen de vastgestelde begroting. Daarnaast geeft dit kengetal ook aan of de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid.
Goed Matig Onvoldoende
Structureel hoger dan 0,6% Structureel tussen 0% en 0,6% Structureel kleiner 0%
Grondexploitatie 𝐺𝑟𝑜𝑛𝑑𝑒𝑥𝑝𝑙𝑜𝑖𝑡𝑎𝑡𝑖𝑒 =
𝑇𝑜𝑡𝑎𝑎𝑙 𝑎𝑎𝑛 𝑏𝑜𝑢𝑤𝑔𝑟𝑜𝑛𝑑𝑒𝑛 𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒 𝑏𝑎𝑡𝑒𝑛
Het kengetal “grondexploitatie” geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten opzichte van de jaarlijkse baten. Wanneer de gemeentegrond tegen de lagere prijs van landbouwgrond heeft aangekocht, loopt de gemeente veel minder risico dan wanneer er dure grond is aangekocht en de vraag naar bouwgrond stagneert. Een norm bepalen voor het kengetal grondexploitatie is lastig. De boekwaarde van de gronden en bezit zegt namelijk nog niets over de relatie tussen vraag en aanbod van woningbouw dan wel m2-bedrijventerrein. Maatwerk is hiervoor van toepassing, dat wil onder andere zeggen hoeveel woningen of m2-bedrijventerrein er zijn gepland. Daarnaast is het van wezenlijk belang wat de verwachte vraag zal zijn. De boekwaarde van de gronden geeft aan of een gemeente veel middelen heeft gestopt in haar grondexploitatie. Dit geld moet namelijk ook nog terugverdiend worden. Om bovenstaande redenen is geen norm verbonden aan het kengetal grondexploitatie. Belastingcapaciteit 𝐵𝑒𝑙𝑎𝑠𝑡𝑖𝑛𝑔𝑐𝑎𝑝𝑎𝑐𝑖𝑡𝑒𝑖𝑡 =
𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙𝑒 𝑤𝑜𝑜𝑛𝑙𝑎𝑠𝑡𝑒𝑛 𝑏𝑖𝑗 𝑔𝑒𝑚𝑖𝑑𝑑𝑒𝑙𝑑𝑒 𝑊𝑂𝑍 ― 𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒 ∗ 100% 𝑊𝑜𝑜𝑛𝑙𝑎𝑠𝑡𝑒𝑛 𝑔𝑒𝑚𝑖𝑑𝑑𝑒𝑙𝑑 𝑔𝑒𝑧𝑖𝑛
De OZB is voor de gemeente de belangrijkste eigen belastinginkomst. Het kengetal “lokale lasten” wordt berekend aan de hand van de ozb-lasten en rioolheffing voor een gezin bij een gemiddelde woz-waarde plus de afvalstoffenheffing voor een gezin.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
50
Paragraaf Financiering In de paragraaf financiering kijken we hoe de verhouding van kort en lang vreemd vermogen ten opzichte van begroting is. Dit doen we door te kijken naar de kasgeldlimiet, daarbij mag niet meer dan 8,5% van de totale begroting in kort vreemd vermogen worden gefinancierd. Daarnaast kijken we ook naar het renterisico. Daarbij mag de totale aflossing van lang vreemd vermogen niet hoger zijn dan 20% van de totale begroting. Kasgeldlimiet en renterisiconorm De kasgeldlimiet betreft een plafond voor de kortlopende schuld van de gemeente. We hebben dit plafond om een te grote gevoeligheid voor rentefluctuaties op de kortlopende schuld te voorkomen. Hiervoor geldt een wettelijke norm van 8,5% van het begrotingstotaal. Door het aantrekken van de langlopende lening voor het sportcentrum in één keer voorkomen we renterisico’s en maken we gebruik van de lage rente. De overtollige liquide middelen staan op de rekening van het schatkistbankieren. De gemeente Kapelle voldoet ruim aan de norm voor het renterisico. Datum Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4
Saldo liquiditeiten €6 € 33 € 27 €3
Kasgeldlimiet Omvang begroting Limiet (8,5%) Gemiddelde schuld Ruimte
€ 46.282 € 3.934 € - 6.939 € 10.873
Renterisiconorm ✓ Omvang begroting ✓ Norm 20% ✓ Renteherziening ✓ Aflossing ✓ Ruimte
€ 46.282 € 9.256 € 0 € 2.255 € 7.001
✓ ✓ ✓ ✓
Schatkistbankieren € 3.980 € 7.579 € 9.590 € 6.539
Leningenportefeuille Eind 2025 lopen er nog 10 leningen bij de BNG Bank, één bij Nationale Nederlanden Levensverzekering Maatschappij N.V., één bij de gemeente Borsele en één bij provincie Noord-Brabant. De leningen zijn niet vervroegd aflosbaar. De rentepercentages van de geldleningen variëren van 0,25% tot 6,11%. De gemiddelde rente in 2025 is 1,42%
Stand leningen Leningen per 1 januari 2025 Aangetrokken leningen Aflossingen Leningen per 31 december 2025
Schatkistbankieren Met ingang van 2013 is het zogenaamde schatkistbankieren in werking getreden. Dit houdt in dat o.a. gemeenten hun overtollige middelen verplicht moeten aanhouden in de schatkist. Middelen kunnen worden aangehouden via een rekening-courant of in deposito’s. Er is een deel van de middelen wat niet verplicht bij de schatkist hoeft te worden aangehouden. Dit zogenaamde drempelbedrag voor het jaar 2025 bedraagt € 1.000.000. Zodra het banksaldo boven dit bedrag uitkomt, wordt het meerdere automatisch afgeroomd naar de schatkist.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
51
41.779 0 2.255 39.524
EMU Saldo De Nederlandse overheid moet voldoen aan Europese begrotingsregels; het begrotingstekort per deelnemend land moet beperkt blijven tot maximaal 3%. In dat kader dient het EMU-saldo (EMU: Economische en Monetaire Unie) van de Nederlandse overheid binnen de grenswaarde te blijven. Het aandeel van de decentrale overheden in het EMU-saldo is macro genormeerd. In het financieel akkoord van januari 2013 is opgenomen dat het kabinet geen sancties als gevolg van overschrijding van de norm toepast.
EMU saldo Over of tekort
Jaarrekening 2024 € 2.347 Tekort
Jaarrekening 2025 € 544 Tekort
Begroting 2026 € 6.925 Tekort
Rentelasten De rentelasten worden aan de diverse taakvelden toegerekend op basis van de boekwaarden van de vaste activa per 1 januari van het jaar. De boekwaarde bedraagt aan het begin van het jaar ruim € 78 miljoen. In de begroting was het renteomslagpercentage berekend op 0,72 %. Met ingang van 2025 lopen de grondexploitaties mee in de berekening van de renteomslag. Ten opzichte van de begroting was de daadwerkelijk boekwaarde lager. De opbrengsten van de tegoeden op het schatkistrekening zijn hoger dan verwacht. Deze financiële meevallers zijn gemeld in de 2e bestuursrapportage 2025. Rente schema
Begroting 2025
Gewijzigde begroting 2025
Jaarrekening 2025
Externe rentelasten (lang en kort)
€
588
€
600
€ 609
Externe rentebaten (- = voordeel)
€
-50
€ -158
€ -167
Saldo rentelasten en rentebaten Rente doorberekend aan grondexploitaties en sportcentrum De Bloesem Aan taakvelden toe te rekenen rente
€ € €
538 -60 478
€ 442 € -60 € 382
€ 442 € -60 € 382
Aan taakvelden toegerekende rente
€
478
€ 355
€ 356
Renteresultaat taakveld Treasury ( - = voordeel)
€
-
€ 27
€ 26
Renteomslag
0,72%
0,74%
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
52
Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen Kapitaalgoederen zijn investeringsgoederen met een groot maatschappelijk nut die de gemeente nodig heeft om de diensten en goederen die zij aan haar inwoners levert te produceren. De kapitaalgoederen wegen, riolering, water, groen en gebouwen zijn vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte onderdelen van deze paragraaf. De gemeente Kapelle voegt daar civieltechnische kunstwerken, speeltoestellen, openbare verlichting en begraafplaatsen aan toe. Ook heeft de gemeenteraad een financiële verordening vastgesteld. In deze verordening zijn specifieke spelregels opgenomen over het begroting- en verantwoordingsproces, de rechtmatigheidsverantwoording, het financieel beleid, de paragrafen en de organisatie van het financiële beheer. In de begroting zijn de beleidskaders per onderdeel toegevoegd. In de programma’s zijn de financiële consequenties van de diverse kapitaalgoederen opgenomen. De paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen is opgebouwd uit de genoemde onderdelen. Voor het onderdeel riolering is vastgelegd dat investeringen worden geautoriseerd op basis van het totale investeringsbedrag per jaar. Voor het onderdeel wegen is vastgelegd dat investeringen worden geautoriseerd op basis van het totale investerings- en groot onderhoudsbedrag per jaar.
Deze gemiddelde jaarlijkse investeringsbedragen zijn nodig om de goederen over de periode van de technische levensduur in stand te houden. Dit volgens de door de raad vastgestelde beleid- en beheerplan en kwaliteitscriteria. De voorbereidingstijd van civieltechnische projecten neemt toe. Diverse maatschappelijke ontwikkelingen liggen hieraan ten grondslag. De planvorming van projecten vraagt om meer interne afstemming door de duurzaamheidsopgaves, participatie van inwoners en bedrijven, afstemming met de nutsbedrijven over hun onderhoudsopgaves en werkzaamheden vanwege de energietransitie. Afhankelijk van de complexiteit van projecten varieert de doorlooptijd van projecten. Netcongestie, krapte op de arbeidsmarkt, nieuwe niet voorziene projecten zorgen er geregeld voor dat de planning een meer flexibel karakter krijgt. De voorbereiding en uitvoering van projecten worden vanuit de jaarlijks vastgestelde investerings- en groot onderhoudsbegroting bepaald. Om flexibel te zijn, kan er binnen de programma’s geschoven worden. Dit verantwoorden we door de status en het budget bij de toelichting te motiveren. Wegen, straten en pleinen (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • Wegenbeleidsplan: Het beleidsplan wegen 2025 -2034 is 2 september 2025 door de raad vastgesteld. Het beleidsplan vormt de praktische leidraad voor het wegbeheer en de beheerstrategie.
Daarnaast geeft het inzicht in het areaal, de actuele onderhoudstoestand, de onderhoudsplanning, de integrale aanpak, de risico’s en de benodigde budgetten en de wijze van financieren. Vanaf 2026 wordt een voorziening voor het groot onderhoud van wegen ingesteld om het groot onderhoud gedurende de technische levensduur van 60 jaar het areaal op gewenste kwaliteitsniveau te houden. Vanuit deze voorzienig kunnen financiële pieken vanwege groot onderhoud opgevangen worden. Het kwaliteitsniveau van het onderhoud is afhankelijk van het wegtype. Voet- en fietspaden worden op een kwaliteitsniveau B onderhouden evenals de asfaltwegen. Dat is functioneel, verzorgd, verkeersveilig en technisch voldoende. De wegen met bestrating worden op het kwaliteitsniveau C onderhouden. Dat geeft een wat meer onrustig beeld, enig discomfort en hinder maar is technisch voldoende. De gekozen beleidswijziging levert een betere balans op tussen de beschikbare middelen, kwetsbare gebruikers van de openbare ruimte en voorkomt kapitaalvernietiging van asfaltverhardingen. De effecten van deze beleidswijziging evalueren Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
53
we in 2030. De wegeninspectie volgens CROW-norm wordt tweejaarlijks uitgevoerd. De integrale onderhoudsplanning stemmen we hier jaarlijks op af. Voor het straatmeubilair is geen beleids- en beheerplan opgesteld. Wat kapot is, wordt vervangen. In geval van vandalisme worden de kosten verhaald. De kosten van herinrichtingen en reconstructies worden vanaf 2026 in 60 jaar afgeschreven. De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.
• • • •
Beleidskaders Grondwet Burgerlijk wetboek Wegenwet Wegenverkeerswet Omgevingswet en uitvoeringsbesluiten Arbeidsomstandighedenwet Besluit begroten verantwoorden (BBV)
Beleidsplan Wegenbeleidsplan 2025-2034 Notitie activering, waardering en afschrijving vaste activa Gemeente Kapelle
Nr.
Projectbenamingen
Status
K.1
Boomweidelaan incl. masterplan wateroverlast
K.2
Spoorlaan Brouwerijpad masterplan wateroverlast
K.3
Dorpsstraat
K.4
Schelpenweg masterplan wateroverlast
K.5
Nieuwe Kerkstraat masterplan wateroverlast opp. afstroming
K.6
Dijkwelseweg (entree Vierwegen (link met ontsluiting ZH3)
K.7
Vijverstraat masterplan wateroverlast
Budget
€ € € € € € €
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.
Toelichting Door aangepaste planning nutsbedrijf starten de werkzaamheden in 2026. De kostenraming die er nu ligt overschrijdt het budget. Werkzaamheden schuiven door naar 2026 door onvoldoende personele capaciteit. Door aangepaste planning netwerkbedrijf starten de voorbereidende werkzaamheden in 2026. Werk is gereed. Werkzaamheden schuiven door naar 2026 i.v.m. werkzaamheden in de Waardekensstraat en de Dijkwelsestraat en de verkeersrisico's. Werkzaamheden lopen door in 2026. Werkzaamheden schuiven door naar 2026 i.v.m. bereikbaarheid van het dorp.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
54
Nr.
Projectbenamingen
Status
Budget
K.8
Jagtlust van der Biltlaan masterplan wateroverlast
Werkzaamheden schuiven door naar 2026 i.v.m. bereikbaarheid van het dorp.
K.9
De Warretjes, Oude bosstraat masterplan wateroverlast
K.10
Pronkenburg en Parklaan oppervlakkige en ondergronds afvoer masterplan wateroverlast
€ € €
K.11
Sterappelstraat masterplan wateroverlast
Door aangepaste planning nutsbedrijf starten de werkzaamheden in 2028.
K.12
Opalstraat masterplan wateroverlast
K.13
Asfaltwerken en projectmatig straatwerk
K.14
Vernieuwen Kom- en Welkomstborden gemeentegrenzen (wegmeubilair) (Zie 6.10)
K.15
Bushaltes vervangen van 8 Abri’s. In 2025 mogelijkheden reclame exploitanten onderzoeken in 2026 realisatie (wegmeubilair) (Zie 6.9)
€ € € € €
Toelichting
Gereed, uitgezonderd beplanting dat wordt in het voorjaar 2026 uitgevoerd. De planning is naar achter geschoven, de meeste kosten komen in 2026. Afronding in 2026.
Door aangepaste planning nutsbedrijf starten de werkzaamheden in 2028. Gereed. Middelen zijn ingezet in de Maalstede. In 2025 vindt de aanbesteding plaats. In 2026 wordt de uitvoering verwacht. De inspanning heeft relatie met het aantal hubs dat er komt. Het onderzoek over deelmobiliteit samen met de Provincie Zeeland loopt. Afhankelijk van het aantal te realiseren hubs zijn er Abri's met inrichting nodig. Het onderzoek naar een reclame exploitant hiervoor loopt.
Openbare verlichting (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • Goede openbare verlichting levert een belangrijke bijdrage aan het bevorderen van de sociale veiligheid, verkeersveiligheid en de leefbaarheid. • In 2015 is het beleidsplan openbare verlichting geactualiseerd op basis van de richtlijn openbare verlichting (ROVL 2011) van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV). Beoordeeld is welke inspanning nodig is om de openbare verlichting op het gewenste peil te brengen en te houden. • De gemeenteraad besluit In 2026 over een nieuw beleidsplan openbare verlichting in overeenstemming met de bouwsteen eigen organisatie. • De gemeente stelt zich ten doel, met inachtneming van de veiligheid, daar waar mogelijk energie te besparen. • De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product leefomgeving. • Er is geen achterstallig onderhoud.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
55
Beleidskaders Burgerlijk wetboek Elektriciteitswet NPR 132011-1 ROVL NEN 1010 NEN 3140 Energie-akkoord
Beleidsplan Beleidsplan openbare verlichting 2015
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product leefomgeving.
Nr.
Projectbenamingen
Status
Budget
K.16
Vervangen conventionele armaturen voor LED-armaturen. Projectmatig en planmatig (grote opgave in 2026)
€
Gereed.
K.17
We stellen een nieuw beleid- en beheerplan op voor de openbare verlichting (Zie ook 6.1)
€
Het beleid- en beheerplan is in concept gereed en wordt in 2026 aan uw raad ter besluitvorming voorgelegd. Er is vertraging ontstaan door onvoldoende personele capaciteit waardoor het onderdeel installatieverantwoordelijkheid nog ingevuld moet worden.
Toelichting
Riolering (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP 2024-2028): Beleidsplan is 18 juni 2024 vastgesteld. Dit plan vormt de praktische leidraad voor de drie zorgplichten; afvalwater, hemelwater en grondwater. Voor dit kapitaalgoed is vanaf 2018 stapsgewijs een voorziening gevormd. Het toevoegen van middelen in stappen van €50.000 per jaar aan de voorziening continueren we vanaf 2025 totdat het volledig benodigde gemiddelde jaarlijkse investeringsbedrag van € 1.458.820 bereikt is. Aanvullend is door de raad een amendement aangenomen waarbij de financiële effecten van het verbreed gemeentelijk Rioleringsplan 2024-2028 zijn vastgesteld. De door de raad gemaakte keuze een volledige voorziening op te bouwen van € 1.458.820 (variant B) is vastgesteld onder voorbehoud van een nadere afweging bij de begrotingsbehandeling in 2029 voor het begrotingsjaar 2030. • Basisrioleringsplannen voor de kernen Wemeldinge, Schore en Kapelle en Biezelinge zijn in de periode 2015-2017 uitgewerkt en vormen de basis voor de operationele plannen. • Wateroverlast knelpunten voortgekomen uit basisrioleringsplannen en in de openbare ruimte bekende overlastlocaties zijn in 2019 uitgewerkt in het rapport ‘Masterplan Wateroverlast Gemeente Kapelle’. Op projectniveau zijn knelpuntlocaties uitgewerkt.
• Verbetermaatregelen zijn opgenomen in het meerjaren investeringsprogramma na afstemming met het waterschap Scheldestromen. • De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product riolering. • Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
56
Het managen van risico’s gebeurt door inspectie van de riolering en het prioriteren van onderhoud, vervanging en verbetering. Het vervangen en verbeteren van riolen is kostbaar en levert overlast op. Daar waar mogelijk passen we innovatieve technieken zoals relining van het hoofdriool toe en wordt een samenwerking met het nutsbedrijf gezocht. De kosten van relining bedragen ongeveer 50% van de kosten van traditioneel vervangen. De levensduur kan hiermee met ongeveer 50 jaar verlengd worden. De kosten van vervangingsinvesteringen en groot onderhoud worden direct afgeschreven en (nog) deels geactiveerd. De kapitaallasten (rente en afschrijving) van het geactiveerde deel komen jaarlijks terug in de exploitatiebegroting. Uitgangspunt is om op termijn alle investeringen direct ten laste van de exploitatie te brengen mits de lasten voor de inwoner niet te hoog worden, hiervoor is een voorziening.
•
•
Beleidskaders Omgevingswet Besluit kwaliteit leefomgeving Afvalwaterbeleidsplan Waterschap
Beleidsplannen VGRP 2024-2028 Basis Rioleringsplannen Masterplan wateroverlast Verordening rioolheffing gemeente Kapelle Notitie activering, waardering en afschrijving vaste activa Gemeente Kapelle
Nr.
Projectbenamingen
Status
Budget
K.18
Boomweidelaan incl. masterplan wateroverlast
K.19
Spoorlaan Brouwerijpad masterplan wateroverlast
K.20
Noordstraat masterplan wateroverlast (aankoop grond t.b.v. afvoer Jufferswegje)
K.21
Schelpenweg masterplan wateroverlast
K.22
Dijkwelseweg (Vierwegen tot spoor)
K.23
Jagtlust van der Biltlaan masterplan wateroverlast
€ € € € € €
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product riolering.
Toelichting Door aangepaste planning nutsbedrijf starten de werkzaamheden in 2026. De kostenraming die er nu ligt overschrijdt het budget. Werkzaamheden schuiven door naar 2026 door onvoldoende personele capaciteit. Gaat vooralsnog niet door i.v.m. ruimtelijke ontwikkeling in dit gebied. Is in 2029 opnieuw geagendeerd. Rioolwerkzaamheden zijn afgerond. Rioolwerkzaamheden zijn afgerond. Werkzaamheden schuiven door naar 2026 i.v.m. met bereikbaarheid binnen het dorp.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
57
Nr.
Projectbenamingen
Status
Budget
K.24
De Warretjes, Oude bosstraat masterplan wateroverlast
Rioolwerkzaamheden zijn afgerond.
K.25
Pronkenburg en Parklaan oppervlakkige en ondergronds afvoer masterplan wateroverlast
€ €
K.26
Sterappelstraat masterplan wateroverlast Opalstraat masterplan wateroverlast
K.28
Persleidingen vervangen VGRP
K.29
Gemalen bouwkundig vervangen VGRP
K.30
Gemalen Elek./mechanisch vervangen VGRP
K.31
Drukriolering putten vervangen VGRP
K.32
Drukriolering/mechanisch vervangen VGRP
€ € € € € € €
Door aangepaste planning nutsbedrijf starten de werkzaamheden in 2028.
K.27
Toelichting
De planning is naar achter geschoven, de meeste kosten komen in 2026. Afronding in 2026.
Door aangepaste planning nutsbedrijf starten de werkzaamheden in 2028. Gereed. Gereed. Gereed. Gereed. Gereed.
Water (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • Stedelijk waterplan Kapelle: Plan is in 2011 opgesteld wat heeft geresulteerd in het rapport ‘Stedelijk waterplan Kapelle 2012-2016’. Het plan is bestuurlijk vastgesteld. Dit plan legt het gemeentelijk beleid vast op het gebied van water in de bebouwde kom. Verschillende onderdelen van het plan maken deel uit van het geldende VGRP. • De raad heeft vijf ambities geformuleerd die verwerkt zijn in het plan: - Inspelen op klimaatontwikkeling (geborgd in VGRP); - Ecologische kansen aan de randen van kernen daar waar mogelijk te versterken; - Niet “vooroplopen” ten opzichte van andere gemeenten op gebied van water; - Ambitie beperkt zich tot beheer en onderhoud oppervlaktewater in bebouwd gebied (BOB) overeenkomst met waterschap; Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
58
- Passieve invulling van grondwaterzorgplicht (aangepast naar een toekomstgerichte ambitie in het vastgestelde VGRP 2024-2028). Stedelijk waterplan Kapelle: Tussentijdse evaluatie van maatregelen en het proces heeft in 2015 plaatsgevonden aangevuld met een visuele kwaliteitsbeoordeling in 2017. De kwaliteitsbeoordeling van de maatregelen vond plaats op kwaliteit goed/voldoende/onvoldoende. Het waterschap Scheldestromen en de Gemeente Kapelle zijn samen verantwoordelijk voor het onderhoud van het oppervlaktewater. Basis voor het onderhoud is de overeenkomst tussen waterschap en gemeente voor het onderhoud van oppervlaktewaterlichamen binnen het bebouwd gebied (BOB).
• •
Beleidskaders Burgerlijk wetboek Omgevingswet en uitvoeringsbesluiten
Beleidsplan VGRP 2024-2028 Stedelijk waterplan BOB-overeenkomst waterschap Scheldestromen (2025)
Nr.
Projectbenamingen
Status
Budget
K.33
Afvoer & verwerken van baggerspecie
€
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product riolering.
Toelichting Gereed
Civieltechnische kunstwerken (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • Op basis van een inspectie in 2019 is het meerjarig onderhoudsprogramma civieltechnische kunstwerken, zoals bruggen, geactualiseerd. Jaarlijks wordt er een dotatie aan de voorziening civieltechnische kunstwerken gedaan voor dit onderhoud. Uitgangspunt is dat we beweegbare bruggen, de fietstunnel, vaste bruggen en steigers functioneel onderhouden. Bij de overige kunstwerken wordt alleen schade hersteld. Periodiek wordt op basis van nieuwe inspecties het voortschrijdend jaarlijkse uitvoeringsprogramma geactualiseerd. Beleidskaders Besluit bouwwerken leefomgeving Wegenwet Burgerlijk wetboek Omgevingswet
Beleidsplan Meerjarig onderhoudsprogramma (MJOP) civieltechnische kunstwerken • Risicoprofiel 1 t/m 3 opnemen in investeringsplanning begroting • Risicoprofiel 4 Ad Hoc opnemen in reguliere begroting
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product leefomgeving.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
59
Nr.
Projectbenamingen
Status
Budget
Toelichting
K.34
Groot onderhoud volgens onderhoudsplan van verschillende civieltechnische kunstwerken
€
Gereed
K.35
Draaibrug sluisplateau Wemeldinge (Zie 4.4)
€
De aanbesteding is doorlopen en de aannemer is gestart met voorbereidende werkzaamheden. Project wordt 2026 afgerond.
Openbaar groen (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • Groen beleid- en beheerplan: Het beleid- en beheerplan groen 2026-2035 wordt in 2025 door de raad ter vaststelling behandeld. Dit beleidsplan vormt de praktische leidraad voor het groenbeheer en de beheerstrategie. Daarnaast geeft het inzicht in het areaal, de actuele onderhoudstoestand, de onderhoudsplanning, de integrale aanpak, de risico’s en de benodigde budgetten en de wijze van financieren. • De landelijke richtlijn voor het groenbeheer geldt de kwaliteitscatalogus van het CROW. In de kwaliteitscatalogus worden de kwaliteitsniveaus A+, A, B, C en D gehanteerd waarbij niveau A+ en D in de praktijk nauwelijks worden gebruikt omdat A+ vrijwel onmogelijk te handhaven is en D onwenselijk is. • In de gemeente Kapelle werd het groen op drie verschillende kwaliteitsniveaus onderhouden. In het beleid- en beheerplan groen 2026 -2030 zijn de nieuwe onderhoudsniveaus voor begraafplaatsen, verblijfsgebieden en bedrijventerreinen vastgelegd. • Het groenonderhoud wordt door derden en gedeeltelijk in eigen beheer uitgevoerd. De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, Leefomgeving - Natuur en biodiversiteit. • Er is weinig achterstallig onderhoud. • De areaaldata wordt bijgehouden in een beheersysteem en is gekoppeld aan de Basisregistratie Grootschalige Topografie.
• Bij de investeringsprojecten wegen zijn voor groen middelen geraamd. Beleidskaders Grondwet Burgerlijk Wetboek (zorgplicht bomen) Gemeentewet Omgevingswet en uitvoeringsbesluiten Arbeidsomstandighedenwet Wet natuurbescherming Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen Verordening (EU)1143/2014 invasieve uitheemse soorten Algemene Plaatselijke Verordening
Beleidsplan Groen beleid- en beheerplan 2026-2035 (vastgesteld 25 november) Duurzaamheidsagenda, bouwsteen Natuur & Biodiversiteit - Ambitie 10% meer groen in de openbare ruimte in 2030 - Ambitie vaststellen nieuwe groenstructuurplan per kern in 2026
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product Leefomgeving - Natuur en biodiversiteit
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
60
Beleidskaders VTA (Visual Tree Assessment) Bijen strategie Kwaliteitscatalogus van het CROW
Beleidsplan
Nr.
Projectbenamingen
Status
Budget
K.36
Groen investeringen maken integraal deel uit van wegen projecten
K.37
We stellen een nieuw beleid- en beheerplan voor het groen op (Zie 6.4)
K.38
Aanbesteding meerjarige onkruidbeheer op basis van groenbeleidsplan.
K.39
Aanbesteding meerjarige “maaien gras” op basis van groenbeleidsplan.
€ € € €
Volledige dekking in begroting?
Toelichting Gereed. Het beleid- en beheerplan groen is door uw raad vastgesteld. Inkoopproces gestart in 2025. Gunning aan marktpartij in 2026 voordat het groeiseizoen begint. Inkoopproces gestart in 2025. Gunning aan marktpartij in 2026 voordat het groeiseizoen begint.
Begraafplaatsen (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • In de gemeente Kapelle bevinden zich vier algemene begraafplaatsen, in iedere kern één. Daarnaast bevinden zich de gesloten begraafplaats in Eversdijk en de Franse Militaire begraafplaats in de gemeente Kapelle. • De capaciteit van de begraafplaatsen in Biezelinge, Wemeldinge en Kapelle zijn in 2014, 2015 en 2016 vergroot om in de begraafbehoefte voor de komende jaren te kunnen voorzien. De begraafplaats in Schore heeft nog voldoende ruimte en de begraafplaats in Biezelinge raakt het komende decennium vol als er geen ruimingen plaatsvinden. • De gemeenteraad heeft in 2025 een nieuw beleidsplan instandhouding begraafplaatsen incl. heffingsgrondslagen en kostendekking vastgesteld. Beleidskaders Wet op de lijkbezorging Gemeentewet Verordening op heffing en invordering van lijkbezorgingsrechten
Beleidsplan Verordening op het beheer en gebruik van algemene begraafplaatsen in de gemeente Kapelle.
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma leefomgeving en mobiliteit, product begraafplaatsen.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
61
Nr.
Projectbenamingen
Status
Budget
K.40
Opstellen en besluitvorming nieuw beleidsplan begraafplaatsen inclusief kostendekking en verordening. (Zie 6.12)
€
Toelichting Het beleidsplan begraafplaatsen is door uw raad vastgesteld.
Speeltoestellen (programma 6: Leefomgeving en Mobiliteit) • De gemeente streeft naar veilige, aantrekkelijke speelomgevingen, rekening houdend met een brede doelgroep. • Jaarlijks vindt een externe inspectie plaats en routinematige inspecties door de buitendienst. Onderhoud en vervanging gaat op basis van de bevindingen uit deze inspecties. • Bij renovatie is aandacht voor de gehele omgeving en worden aanwonenden betrokken in de planvorming. • Houtsnipperondergronden worden omgezet naar een onderhoudsvriendelijkere variant (totaal 5.000m2). Beleidskaders WAS -Wet Warenbesluit attractie- en speeltoestellen 2023 EN1176, nieuwe Europese wetgeving, mogelijke gevolgen door herkeuring bestaande toestellen en ondergronden
Beleidsplan MJOP Speeltoestellen
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en mobiliteit, product leefomgeving
Nr.
Projectbenamingen
Status
Budget
K.41
Herinrichting speeltuin Boomweidelaan 63 Schore (Beweegpark initiatief dorpsraad)
€
Er is een bijeenkomst geweest met de dorpsraad waarbij het ontwerp voor de herinrichting besproken is. Het participatieproces met het dorp en de uitvoering van de werkzaamheden vindt plaats in 2026.
K.42
Duizendblad, Fluitekruid
€
In het Fluitekruid staat een nieuw speeltoestel. Ondergronden voor beide speelplaatsen worden vernieuwd in 2026.
Toelichting
Sportaccommodaties (Programma 2: Wonen en Voorzieningen) • In de gemeente Kapelle bevinden zich twee sportcomplexen, het Groene Woud in Kapelle en de Boenze Boogerd in Wemeldinge, waar verschillende sporten beoefend worden. • Om de buitensportaccommodaties op het vereiste kwaliteitsniveau te houden wordt dagelijks onderhoud gepleegd door de gemeente en in toenemende mate de gebruikers. Jaarlijks voert de gemeente in de zomerperiode groot onderhoud aan de sportvelden uit. • Buitensportaccommodaties renoveren we als de technische kwaliteit onvoldoende is om het beoogde gebruik gedurende de speelperiode te garanderen. Hiervoor is Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
62
een meerjarig investeringsplan opgesteld. De levensduur van buitensportaccommodaties is afhankelijk van de kwaliteit van het (dagelijks) onderhoud, de feitelijke belasting en de weersomstandigheden. Jaarlijks beoordelen wij in hoeverre renovatie van een buitensportaccommodatie of de bijbehorende voorzieningen noodzakelijk is. Streven is het onderhoud uit te voeren volgens de greendeal sportvelden: volledig chemie vrij beheer en onderhoud van de sportvelden. De velden worden regelmatig volgens KNVB-normen gekeurd. Kunstgrasvelden worden één keer per jaar volgens de normen van het NOC-NSF gekeurd waarvan één keer per acht jaar een uitgebreide keuring. Door de hoge bezettingsgraad is intensief onderhoud nodig. Klimaatverandering kan leiden tot intensiever beheer, zoals vaker beregenen. Beregening wordt vooralsnog gedaan vanuit de landbouwleiding van het waterleidingbedrijf. Naar een alternatieve wijze van beregening vanuit het oppervlaktewater wordt uitvoering gegeven.
• • • •
Beleidskaders NOC-NSF Normen sportbonden
Beleidsplan Concept beleid- en beheerplan sportparken en MJOP (Vaststellen van kwaliteitsniveaus en middelen wordt in 2026 aan de gemeenteraad voorgelegd)
Nr.
Projectbenamingen
Status
Budget
K.43
Sport MIP – Groene Woud - Voetbalveld 4 trainingsveld toplaagrenovatie
K.44
Sport MIP - Boenze Boogerd – Voetbalveld totaalrenovatie veld 2
K.45
Maken plan van aanpak en stoppen met het gebruik van water uit de landbouwleiding voor het sproeien van de voetbalvelden. (Dekking uit netten op zee) (Zie 6.5)
€ € €
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Wonen en Voorzieningen, product accommodaties
Toelichting Werkzaamheden zijn uitgevoerd. Subsidie afrekening vindt plaats in 2026. Werkzaamheden zijn uitgevoerd. Subsidie afrekening vindt plaats in 2026. De voorbereidende werkzaamheden voor een waterberging lopen door tot in 2026. Hierbij worden ook de raakvlakken met de ontwikkeling van het IKC en de nieuwe gemeentewerkplaats Dankerseweg onderzocht.
Onderwijs, schoolgebouwen (programma Wonen en Voorzieningen) • De ontwikkelingen voor de onderwijshuisvesting zijn opgenomen in Integraal huisvestingsplan Onderwijs dat in 2019 is vastgesteld. De uitvoering van dit IHP Onderwijs wordt jaarlijks geactualiseerd, afhankelijk van de voortgang van de planvorming voor de afzonderlijke onderwijsvoorzieningen. In 2023 is gelet op de komende investeringen besloten om een bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting in te stellen en daar € 4.000.000 aan toe te voegen. In 2024 is het IHP Onderwijs deels herzien zodat er voor het toekomstbestendig houden van De Linge een actueel inzicht bestaat. • In de kern Wemeldinge is sprake van vervangende nieuwbouw voor IKC Wemeldinge. De realisatie van dit IKC in de kern Wemeldinge nabij dorpshuis De Wemel, wordt gecombineerd met een nieuwbouw van gymzaal Burgemeester van Sas. In 2024 maakte het ontwerpteam het plan voor de nieuwbouw. Eind 2024 is voor de Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
63
realisatie van de gebouwen het krediet beschikbaar gesteld. De Juliana van Stolberg en de SBO Samuël en (V)SO Eben-Haëzer hebben te maken met stijgende leerlingenaantallen waardoor er extra huisvesting nodig is. Voor deze scholen is tijdelijke huisvesting beschikbaar gesteld aan de Van der Biltlaan 34 op de voormalige locatie van ‘t Kleine Honk. De keuze voor de huisvesting van SBO Samuël en (V)SO Eben-Haëzer is afhankelijk van de mogelijkheden die worden onderzocht. Voor de Juliana van Stolberg werken we het nieuwbouwplan op de voorkeurslocatie verder uit. Het opstellen van een actuele investeringsraming is onderdeel van de voorbereiding van dit project en leggen we via een afzonderlijk voorstel aan de gemeenteraad voor.
•
Beleidskaders Wet op het primair onderwijs (WPO) Bouwbesluit bouwwerken leefomgeving
Beleidsplan Integraal huisvestingsplan Onderwijs
Nr.
Projectbenamingen
Status
Budget
K.46
Integraal Kind Centrum Wemeldinge - De Hoeksteen en OBS Wemeldinge (Zie 2.3)
K.47
Integraal Kind Centrum Juliana van Stolbergschool (planvorming) (Zie 2.4)
K.48
SBO Samuël en (V)SO Eben-Haëzer (onderzoek) (Zie 2.5)
€ € €
Volledige dekking in begroting? Ja, de kosten voor de werkzaamheden in de periode 20242027 voor de scholen in Wemeldinge en de Juliana van Stolberg zijn opgenomen in het programma Wonen en Voorzieningen, product onderwijshuisvesting. Toelichting De bouw van het nieuwe IKC Wemeldinge is gestart. Besluitvorming over de nieuwe locatie is afgerond. De afweging vindt plaats na prioritering van de gemeenteraad over alle investeringen. Voor de tussenperiode wordt onderzocht of het gebouw van de Hoeksteen kan worden gebruikt per 1-8-2026.
Gebouwen en gemeentelijke monumenten (diverse programma’s) Voor onderhoud van de gemeentelijke gebouwen gelden de volgende uitgangspunten: Onderhoud, opgenomen in het meerjarig onderhoudsplan (MJOP), wordt ten laste gebracht van de voorziening. Levensduur verlengend onderhoud > €25.000 geldt als een investering. Het MJOP 2025-2034 houdt rekening met kansen voor verduurzamen van de gebouwen daar waar mogelijk. Het doel hierbij is gasloos na 2030.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
64
Beleidskaders Bouwbesluit bouwwerken leefomgeving Klimaatakkoord
Beleidsplan MJOP 2022-2031
Nr.
Projectbenamingen
Status
Budget
K.49
Dorpshuis de Vroone
K.50
Dorpshuis de Wemel
K.51
Dorpshuis Schore
K.52
Gymzaal Burgemeester van Sas
K.53
Dicwale
K.54
Kinderdagopvang Kibeo, Wemeldinge
K.55
Van der Biltlaan 19a, Kapelle
K.56
Kerktorens Kapelle en Wemeldinge en molens De Hoop en Aeolus Wemeldinge
€ € € € € € € €
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen diverse programma’s of in een aparte voorziening.
Toelichting Het dak van de Vroone wordt in 2026 vernieuwd. Geen bijzonderheden. Geen bijzonderheden. Gebouw is gesloopt. De boekwaarde is afgeboekt. Dit levert een nadeel op in de exploitatie. Dit nadeel is geraamd in de begroting 2026. Geen bijzonderheden. Gebouw is gesloopt. Het gebouw had geen boekwaarde meer. Het project is inmiddels afgerond. Het beschikbare budget uit 2024 kon niet worden overgeheveld naar 2025. In 2025 is onderhoud uitgevoerd aan de monumentale molens van Wemeldinge, waarvoor ook een instandhoudingssubsidie is ontvangen van het rijk op basis van een zesjarig onderhoudsplan. Er is schilderwerk uitgevoerd en molenmakerswerk. Ook is er een nieuw MJOP opgesteld voor de twee molens op basis waarvan een nieuwe subsidie is aangevraagd voor de periode 2026 – 2031. Er zijn ook onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan de kerktorens van Kapelle en Wemeldinge, voornamelijk schilderwerk.
Gemeente Kapelle | Jaarrekening 2025
65
Overschrijdingen van investeringsbudgetten: Ondanks kritische beoordeling bij de 2e bestuursrapportage is er bij 7 projecten sprake geweest van een budgetoverschrijding. De totale overschrijding bedraagt € 37.000. De overschrijdingen variëren van een bedrag van € 2.600 tot € 12.500. Gelet op de omvang van de overschrijdingen per project laten we een verdere toelichting achterwege. Daarnaast lijkt het of het project Havenbrug met € 201.000 is overschreden. Dit behoeft enige nuancering. De overschrijding (per saldo) komt omdat het subsidiebedrag Netten op Zee ad € 351.000 nog niet is verwerkt onder de baten. Deze subsidie verantwoorden we zodra de werkzaamheden aan de brug daadwerkelijk zijn aangevangen. De gemaakte kosten in 2025 bleven binnen de beschikbaar gestelde middelen.