2023-40a D23.293420 Boekwerk begroting 2024-2027 DEF Boekwerk Programmabegroting 2024-2027 DEF2
Tekst van het document
S I S S I S I
-503 -100 -116 -104 -160 -66 -53 25 -1.077
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
52
Overzicht Middelen Het overzicht Middelen gaat over enerzijds de opbrengsten die de gemeente ontvangt vanuit de algemene uitkering, belasting en heffingen, dividend en anderzijds de kosten van overhead, geldmiddelen en vennootschapsbelasting. Met betrekking tot de belastingen en heffingen verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffingen. De overhead wordt verder toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering en de kosten geldmiddelen in de paragraaf Financiering. Overhead In de paragraaf bedrijfsvoering is een toelichting gegeven over de overhead, alle wijzigingen zijn hierin toegelicht. Bij ‘’wat mag kosten?’’ staan de baten en lasten opgenomen. Enkele posten lichten we toe. Onder de lasten staan diverse posten, de grootste post “kosten organisatie” zijn de salariskosten van de ambtelijke organisatie. De post Personeel & Organisatie bestaat voornamelijk uit: opleidingskosten, arbodiensten en aansprakelijkheidsverzekering. De post “GR de Bevelanden” betreft alle medewerkers van Directie, P&O, ICT en Informatievoorziening ondergebracht bij de Gemeenschappelijke regeling de Bevelanden. Onder de baten staat “kosten organisatie” dit is de doorrekening van detachering van het ambtelijke personeel. Overheadpercentage Overhead Lasten
Begroting 2024 43.388
af: lasten grondexploitaties taakveld 3.2 af: lasten grondexploitaties taakveld 8.2 af: incidenteel (uit reserve)
266 2.100 913
Subtotaal lasten
40.109
0.04 Overhead
5.604
Totaal
14,0%
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
53
Wat mag het kosten? Middelen Algemene dekkingsmiddelen Belastingen en heffingen Geldmiddelen Lasten Belastingen en heffingen Geldmiddelen Algemene uitkering Baten Saldo alg. dekkingsmiddelen
2023
2024
Verschil
86 637 723 -3.661 -913 -22.111 -26.685 -25.962
105 954 1.058 -3.300 -1.190 -24.321 -28.811 -27.753
19 317 335 361 -277 -2.211 -2.126 -1.791
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
54
Overhead Kosten organisatie Huisvesting gemeentehuis ICT P&O Voorlichting en communicatie Juridische zaken Ondernemingsraad GR de Bevelanden (excl. WIZ) Overhead Lasten Kosten organisatie Huisvesting gemeentehuis Mutatie reserves Overhead Baten Saldo overhead Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Lasten Mutatie reserves Baten Saldo vennootschapsbelasting Totaal
0 0 0 0 0 0 0 0 5.403 5.403 0 0 -382 -281 -663 4.740
3.532 464 82 135 70 18 7 1.565 0 5.871 -266 -1 -177 0 -444 5.427
3.532 464 82 135 70 18 7 1.565 -5.403 468 -266 -1 205 281 219 687
51 51 -51 -51 0 -21.222
57 57 -57 -57 0 -22.326
6 6 -6 -6 0 -1.104
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
55
Begrotingsanalyse tussen begroting 2023 en begroting 2024 Algemene dekkingsmiddelen Product 9001. Belastingen en heffingen 9002. Geldmiddelen
9001. Belastingen en heffingen 9001. Belastingen en heffingen 9001. Belastingen en heffingen 9002. Geldmiddelen 9003. Algemene uitkering
Omschrijving Lasten Hogere bijdrage Sabewa Gestegen rentelasten Totaal ( - = voordeel) Baten Mutatie programmawijziging: naar 1. Bestuur en veiligheid Mutatie programmawijziging: naar 6. Leefomgeving en mobiliteit Hogere opbrengst OZB Hogere opbrengst Forensenbelasting Hogere opbrengst Toeristenbelasting Hogere omslagrente Hogere Algemene uitkering Totaal ( - = voordeel)
S/I Bedrag S S
19 317 336
S S S S S S S
151 503 -149 -71 -72 -277 -2.211 -2.126
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
56
Overhead Product 9101. Kosten organisatie 9101. Kosten organisatie 9101. Kosten organisatie 9101. Kosten organisatie 9101. Kosten organisatie 9101. Kosten organisatie 9103. ICT 9108. GR de Bevelanden (excl. WIZ) 9108. GR de Bevelanden (excl. WIZ) Diverse Diverse Diverse
9101. Kosten organisatie 9199. Mutatie reserves
VPB Product 9201. Vennootschapsbelasting
9299. Mutatie reserves
Omschrijving S/I Bedrag Lasten Salarisexploitatie S 1.213 Salarisexploitatie I 53 Uitloopschalen S 76 Hogere doorbelasting salarissen naar taakvelden, SPUK's en investeringen S -1.082 Indexatie 2023 vervallen S -75 Verlaging lasten aantrekkelijk werkgeversschap S -50 I-Visie onderdeel van begroting GR de Bevelanden S -78 GR de Bevelanden (conform begroting 2024 en 1e begrotingswijziging 2024) S 600 Functionaris Gegevensbescherming via GRdB (voorheen salarisexploitatie) S 18 Incidentele inspanningen begroting 2023 I -340 Nieuwe inspanningen begroting 2024 I 119 Overige 14 Totaal ( - = voordeel) 468 Baten Mutatie in detachering personeel Mutatie reserve, dekking incidentele lasten Totaal ( - = voordeel)
Omschrijving Lasten Lager VPB-last Totaal ( - = voordeel) Baten Lager VPB-last Totaal ( - = voordeel)
S I
14 205 219
S/I Bedrag S
6 6
S
6 6
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
57
Uitkering gemeentefonds Deze uitkering is gebaseerd op de septembercirculaire 2023. Onderstaand treft u een specificatie aan van deze uitkering over 2024 tot en met 2027. Per 1 januari 2023 is het nieuwe verdeelstelsel ingegaan. Daarbij is een in groeipad van 3 jaar afgesproken. Kapelle is een voordeelgemeente. Het
maximale positieve effect in 2023 is € 7,50 per inwoner, voor 2024 is dat € 22,50 per inwoner en voor 2025 (de maximale) € 37,50 per inwoner. Dit is verwerkt in de (meerjaren)begroting 2024-2027. Het onderzoek naar de Overige Eigen Middelen is nog niet afgerond. Daardoor is besloten het vereveningspercentage van de OZB te handhaven op de huidige 70% voor niet-woningen en 80% voor woningen, in plaats van een ophoging naar 90% verevenen. Vooruitlopend op een nieuwe financieringssystematiek heeft het kabinet in de septembercirculaire 2022 in 2026 eenmalig € 1 miljard beschikbaar gesteld. Dit bedrag is in de meicirculaire 2023 vanaf 2027 structureel opgenomen. Heroverwegingsagenda Jeugd Gemeenten en Rijk hebben een principe-akkoord bereikt over het financiële kader voor de Hervormingsagenda Jeugd. Het ingroeipad voor de besparing is verzacht. Daarnaast laat het kabinet de extra besparing in 2024 vervallen. Voor de periode vanaf 2026 is er nog steeds sprake van een “ravijn”. Onduidelijk is nog wanneer en hoeveel er eventueel nog aan aanvullende middelen door het Rijk worden verstrekt. De val van het Kabinet in 2023 is hierbij ook nog een extra complicerende factor. Btw-compensatiefonds Ten opzichte van de septembercirculaire 2022 is de ruimte onder het plafond van gemeenten voor het jaar 2023 gestegen met € 38 miljoen.
De totale ruimte onder het plafond voor gemeenten in 2023 bedraagt € 359,367 miljoen. In deze begroting hebben we uit voorzichtigheidsafwegingen 75% hiervan ingeboekt, wat neerkomt op een bedrag van € 171.000.
Algemene uitkering Decentralisatie uitkering Integratie uitkering Overige uitkering Totaal Hervormingsagenda Jeugd Btw-compensatiefonds Totaal
2024 24.543 198 485 -1.076 24.150
2025 25.579 194 463 -883 25.353
171 24.321
171 25.524
2026 24.085 194 469 -883 23.865 496 171 24.532
2027 24.947 178 476 -883 24.718 457 171 24.346
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
58
Paragrafen Paragraaf Lokale heffingen Functie en inhoud van deze paragraaf Beleid Raming van de inkomsten Overzicht kostendekking met uitgangspunten Lokale lastendruk Kwijtscheldingsbeleid
Regelgeving (in- en extern) BBV Verordeningen (belastingen en heffingen) Beleidsdocumenten
Beleid Kapelle streeft naar een evenwichtige ontwikkeling van de lastendruk. Uitgangspunt is dat de lokale heffingen de inflatie volgen. De leges zullen in het algemeen kostendekkend worden geheven. Bij de berekeningen van de kostendekking is de handreiking kostenonderbouwing lokale heffingen gehanteerd. Sabewa Zeeland verzorgt de heffing en invordering van de OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing, forensen- en toeristenbelasting en de waardebepaling op grond van de Wet WOZ. Ook verzorgt Sabewa Zeeland de kwijtschelding. Overhead In de financiële verordening die in uw raadsvergadering van 16 april 2019 is vastgesteld, is de systematiek van toerekenen van overhead aan de taakvelden opgenomen, zijnde: Voor de toerekening van de overheadkosten aan de kostprijs van rechten en heffingen waarmee kosten in rekening worden gebracht, en van goederen, werken, diensten die worden geleverd aan overheidsbedrijven en derden, wordt uitgegaan van de volgende toerekening: ((Personeelslasten taakveld + inhuur derden taakveld)/ (totale personeelslasten alle taakvelden + inhuur derden alle taakvelden exclusief overhead)) x overhead = opslag taakveld. Belastingen De belastingopbrengsten zijn reëel geraamd, de tarieven zijn in concept klaar. Echter door ontwikkelingen op de woningmarkt en stijgende inflatie zijn de tarieven niet zeker.
We gaan ervan uit dat de gemiddelde woonlasten met 3,8% stijgen. De exacte tarieven worden in de decemberraad vastgesteld. Totale raming van de inkomsten: Belasting/heffing Onroerende zaakbelasting Onroerende zaakbelasting Onroerende zaakbelasting
Eigenaren woningen Eigenaren niet-woningen Gebruikers niet-woningen
2023 1.604 459 648
2024 1.658 477 724
2025 1.715 493 749
2026 1.773 510 774
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
2027 1.833 527 801 59
Belasting/heffing Totaal onroerende zaakbelasting
2023 2.711
2024 2.860
2025 2.957
2026 3.057
2027 3.161
Totaal opbrengst rioolheffing 1.653 1.757 1.841 1.931 Totaal opbrengst afvalstoffenheffing excl. bedrijfsafval 1.551 1.559 1.573 1.625 Lijkbezorgingsrechten 234 300 317 329 Forensenbelasting 70 140 145 150 Toeristenbelasting 216 288 299 310 Hondenbelasting 0 0 0 0 Precariobelasting* 0 0 0 0 * Enduris heeft een procedure aangespannen tegen de opgelegde aanslagen, deze wordt 100% opgenomen in de voorziening precario.
2.025 1.652 341 155 322 0 0
Overzicht kostendekking afvalstoffen-, rioolheffing en lijkbezorgingsrechten:
Kosten taakveld (inclusief omslagrente) Opbrengst taakveld Netto kosten taakveld Overhead BTW Totale kosten Opbrengst heffingen Dekking
Afvalstoffenheffing 2023 € 1.441
Afvalstoffenheffing 2024 € 1.452
Rioolheffing 2023 € 1.453
Rioolheffing 2024 € 1.586
Lijkbezorging 2023 € 276
Lijkbezorging 2024 € 338
€ 155 € 1.286 € 66 € 252 € 1.604 € 1.557 97%
€ 148 € 1.304 € 40 € 222 € 1.566 € 1.565 100%
€ 25 € 1.428 € 50 € 174 € 1.653 € 1.653 100%
€ 185 € 1.401 € 88 € 271 € 1.760 € 1.757 100%
€8 € 268 € 125 €0 € 393 € 234 59%
€ 48 € 290 € 116 €0 € 406 € 305 75%
Algemeen Voor de toerekening van de overheadkosten aan de kostprijs van rechten en heffingen wordt uitgegaan van de volgende toerekening: ((Personeelslasten taakveld + inhuur derden taakveld)/ (totale personeelslasten alle taakvelden + inhuur derden alle taakvelden exclusief overhead)) x overhead = opslag taakveld. Met ingang van de begroting 2020 wordt deze methode in de tariefberekening toegepast. Het toe te rekenen % overhead-opslag bedraagt in 2024 62% (in 2023 73%). Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing. Uitgangspunt is dat alle kosten van inzameling en verwerking van huishoudelijk afval voor 100% in het tarief worden meegenomen. De stijging van de kosten in 2024 ten opzichte van 2023 wordt met name veroorzaakt door de indexering op de inzamel en verwerkingskosten van huishoudelijk afval (10%). De opbrengsten liggen in 2024 lager vanwege een aanzienlijk lagere vergoeding voor Oud papier en karton
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
60
door marktwerking. Daarentegen worden nieuwe subsidies in 2024 verwacht vanuit de zwerfafvalvergoeding. Die subsidie is, evenmin als de kosten niet in bovenstaand overzicht meegenomen. Door de per saldo hogere kosten hebben we een tariefstijging in het vaste deel van 4,9% verwerkt in plaats van 3,4% zoals toegepast bij de vaststelling van de budgetruimte 2024-2027. De kostendekking stijgt hiermee tot 100%. De lastenstijging ten opzichte van 2023 voor een gemiddelde burger bedraagt 3,8% (€ 10,00). De afvalstoffenheffing is gekoppeld aan het gevoerde afvalbeleid binnen de gemeente. Met behulp van een financiële prikkel op de variabele kosten wordt getracht de hoeveelheid restafval te verminderen. Vanaf 2021 zijn we gestart met het toepassen van een oplopend tarief per lediging, naarmate meerdere keren wordt aangeboden. Het basistarief voor de eerste 13 ledigingen in 2023 bedroeg € 6,00. Daarna rekenen we een tarief van € 15,00. Bij meer dan 20 ledigingen bedraagt het tarief € 17,50. Bij de hoogbouw bedraagt het basistarief voor de eerste 104 inworpen € 0,75. Daarna een tarief van € 1,25. Bij meer dan 160 inworpen bedraagt het tarief € 1,50 per inworp. Genoemde bedragen hebben voor 2023 nog niet het gewenste doel bereikt. De hoeveelheid opgehaald restafval is ongeveer gelijk gebleven als in 2022.
Het aantal aanbiedingen en daarmee de inkomsten vanuit het variabeltarief zijn circa 8% gedaald. Het huidige beleid met bovengenoemde bedragen wordt in 2024 gecontinueerd. We gaan in 2024 uit van 42.000 ledigingen. Rioolheffing De aanleg, het onderhoud en vervanging van het gemeentelijk rioolsysteem wordt betaald via de rioolheffing. Uitgangspunt hierbij is 100% kostendekkendheid. Per huishouden wordt een tarief in rekening gebracht. Het tarief voor een eenpersoonshuishouden bedraagt 75% van het tarief voor een meerpersoonshuishouden. De niet-woningen worden aangeslagen op basis van de WOZ-waarde. Op begrotingsbasis vindt een toevoeging aan de voorziening riolering plaats. Deze toevoeging is gebaseerd op het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP) en wordt aan het eind van het jaar in mindering gebracht op de uitgevoerde vervangingsinvesteringen. In de begroting 2024 is rekening gehouden met een toevoeging aan de voorziening van € 650.000. Het tarief van de rioolheffing stijgt met 3,8%. Hogere personeels- en energielasten, alsmede toegenomen kapitaallasten als gevolg van investeringen zorgen voor een lagere kostendekking. Om deze weer op 100% te brengen doen we in 2024 eenmalig een beroep op de voorziening riolering voor een bedrag van € 160.000. Deze voorziening is opgebouwd uit voordelige resultaten op riolering bij de jaarrekeningen.
De bijdrage uit de voorziening is in bovenstaande tabel opgenomen onder de opbrengsten taakveld. In 2024 verwachten we een nieuw VGRP te kunnen presenteren. De (financiële) gevolgen uit dit nieuwe plan worden meegenomen in de volgende begroting. Lijkbezorging Het tarief voor de lijkbezorging is niet kostendekkend. Het onderdeel begraafplaatsen is arbeidsintensief. Een 100% kostendekking is moeilijk te realiseren. In deze begroting hebben we de kostendekking verhoogd naar 75%. Dit percentage zal komende jaren gehandhaaft blijven. Dat betekent een tariefstijging voor de lijkbezorgingsproducten van 28% ten opzichte van 2023. Voor 2024 hebben we onder meer twee incidentele projecten begroot onder de lasten, zijnde groot onderhoud aan lijkhuisje Wemeldinge en actualiseren beleidsplan begraven. De kosten daarvan (€ 40.000) dekken we uit de reserve begraafplaatsen.
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
61
Overzicht kostendekking leges
Hoofdstuk Product Titel 1 Algemene dienstverlening Burgerlijke stand Reisdocument Rijbewijzen Verstrekkingen BRP Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning Omgevingsvergunning Bestemmingswijziging Titel 3 Dienstverlening vallen onder Europese dienstenrichtlijn Horeca Vent- en straatvergunning APV Totaal
Lasten 480 46 194 191 50 665 591 74 22 5 11 5 1167
2023 Baten 145 14 55 63 13 518 503 15 14 3 9 1 676
% 30% 30% 29% 33% 26% 78% 85% 20% 62% 57% 84% 23% 58%
Lasten 504 48 230 200 27 747 619 128 22 6 11 6 1274
2024 Baten 146 14 65 63 4 681 619 63 15 3 11 1 843
% 29% 29% 28% 32% 16% 91% 100% 49% 69% 56% 100% 22% 66%
De leges voor omgevingsvergunning en de marktgelden zijn in de begroting 2024 verhoogd naar 100% kostendekking. Ten opzichte van 2023 stijgt het kostendekkendheidspercentage dan met 8%. Binnen de totale tarieven in de verordening heffing en invordering leges komt de kostendekkendheid uit op 66%. Kwijtscheldingsbeleid ▪ Wanneer iemand een laag inkomen heeft, kan kwijtschelding worden aangevraagd. Verzoeken om kwijtschelding worden getoetst aan landelijke normen (Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 en de Leidraad kwijtschelding gemeentelijk en - waterschapsbelastingen). ▪ Kwijtschelding is mogelijk voor rioolheffing gebruik woningen en voor een gedeelte van de afvalstoffenheffing. ▪ In de begroting is € 46.581,00 gereserveerd voor kwijtscheldingen.
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
62
Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Functie en inhoud van deze paragraaf Inventarisatie weerstandscapaciteit Inventarisatie risico’s en beheersmaatregelen Beleid t.a.v. risico’s en weerstandsvermogen Verplichte kengetallen
Regelgeving (in- en extern) BBV Financiële verordening Nota weerstandsvermogen en risicomanagement
Visie Het weerstandsvermogen van de gemeente geeft een indicatie van de mate waarin de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat de continuïteit in gevaar komt. Het behoud van een voldoende weerstandsvermogen is van belang om de continuïteit van de organisatie bij de uitvoering van het vastgestelde beleid te waarborgen. Begrippen ▪ Weerstandsvermogen: de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in de ratio weerstandsvermogen (beschikbare weerstandscapaciteit/ benodigde weerstandscapaciteit). ▪ Weerstandscapaciteit: middelen waarover de gemeente beschikt/ kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Naast het eigen vermogen zijn dit onbenutte inkomstenbronnen en bezuinigingsmogelijkheden. ▪ Risico1: kans op het optreden van een gebeurtenis met een bepaalde (financiële) Incidenteel Structureel impact. De risico’s relevant voor het weerstandsvermogen zijn die risico’s die niet Algemene reserve (vrij besteedbaar) X op een andere manier zijn te ondervangen en die een financieel gevolg kunnen Bestemmingsreserves (vrij besteedbaar) X hebben. 2 Onbenutte belastingcapaciteit X ▪ Kans : de mogelijkheid dat er schade wordt veroorzaakt door een gebeurtenis.
▪ Benodigde weerstandscapaciteit: kans vermenigvuldigd met de financiële impact Eventuele begrotingsruimte X van het risico. Kostenreductie (bezuinigingen) X ▪ Financiële impact: de ernst van de financiële schade wanneer deze optreedt. Beschikbare weerstandscapaciteit Bij de beoordeling van het weerstandsvermogen moet worden gekeken naar de structurele weerstandscapaciteit en de incidentele weerstandscapaciteit. Onder incidentele weerstandscapaciteit wordt verstaan de capaciteit die de gemeente heeft om éénmalige tegenvallers op te vangen. Onder structurele weerstandscapaciteit wordt verstaan de middelen die permanent inzetbaar zijn om tegenvallers op te vangen.
1 Grote risico’s die slechts in zeer zeldzame gevallen voordoen, zijn niet meegenomen in de inventarisatie. Dan moet bijvoorbeeld gedacht worden aan een grote ramp op de
Westerschelde. Er zal dan direct opschaling naar minimaal het niveau van de provincie en de Veiligheidsregio plaatsvinden. 2 De kans wordt uitgedrukt in een viertal klassen: zeer laag (10%), laag (25%), middel (50%) en hoog (90%).
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
63
Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit: Beschikbare incidentele weerstandscapaciteit Algemene reserve niet vrij besteedbaar Algemene reserve vrij besteedbaar (excl. verplichtingen) Bestemmingsreserve(s) (excl. verplichtingen) Reserves exploitatie bouwgrond Onbenutte belastingcapaciteit Begrotingsruimte Kostenreductie (bezuinigingen) Totaal
Stand 31-12-2023 1.425 2.004 0 462 pm 128 Pm 4.019
Stand 31-12-2024 1.425 3.227 0 707 pm 441 pm 5.800
Inventarisatie risico’s Risico’s
Maatregelen
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstands -capaciteit
Beveland Wonen heeft leningen aangetrokken, waarvoor de gemeente garant staat. Voor nieuwbouw en uitbreiding Cederhof is in 2022 gemeentegarantie afgegeven. Leges omgevingswet
Als Beveland Wonen/Cederhof niet aan hun aflossingsverplichtingen kunnen voldoen, zal de gemeente worden aangesproken.
• Jaarlijks overleg over prestatieafspraken. • Het jaarverslag jaarlijks opvragen/ontvangen. • Info van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw wordt jaarlijks ontvangen.
(BW) Zeer laag
PM
PM
• Garantievergoeding Cederhof bedongen.
(C) Laag
PM
PM
Voor het aanvragen van een vergunning op grond van de
De daadwerkelijk gerealiseerde inkomsten uit deze leges fluctueren sterk
Flexibele inhuur van specialistische kennis voor het beoordelen van een aanvraag, zodat de kosten beperkt kunnen worden. Na het eerste
Laag
€ 100.000
€ 25.000
Programma
Wonen en voorzieningen
Wonen en voorzieningen
Garantstellingen
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
64
Programma
Omgevingswet en voor de omgevingstafel worden leges in rekening gebracht, waarbij het uitgangspunt is dat deze inkomsten kostendekkend zijn.
Sociaal domein
Risico’s
Maatregelen
en zijn afhankelijk van de activiteiten waar een aanvraag voor moet worden ingediend. Vooral als er geen grote bouwprojecten zijn, zullen deze legesinkomsten achterblijven bij de raming. Daarnaast is 2024 het eerste jaar van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Dit houdt in dat er meer onzekerheden zullen zijn hoe de markt reageert op de nieuwe wetgeving. Vanaf 2024 is er ook sprake van de “omgevingstafel” (een vorm van integraal vooroverleg). Aangezien hiermee nog geen ervaringen zijn opgedaan, is niet in te schatten wat de hoogte zal zijn van de leges voor de omgevingstafel. Ook worden er -weer- leges in rekening gebracht voor milieuactiviteiten.
kwartaal van 2024 al evalueren van de balans kosten-opbrengsten.
Het beroep op de open einde regelingen en de hiermee gemoeide gelden zijn hoger dan de begrote budgetten.
Diverse bijsturingsmaatregelen gericht op preventie, vroegsignalering, algemene voorzieningen en positieve gezondheid.
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstands -capaciteit
Middel
€ 500.000
€ 250.000
Open einde regelingen De gemeente kent veel open einde regelingen, zoals de Wmo, leerlingenvervoer, Jeugdwet, Inburgering en Participatiewet. Eén of enkele complexe
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
65
Risico’s
Programma
Maatregelen
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstands -capaciteit
We bevorderen positieve gezondheid.
Middel
€ 100.000
€ 50.000
casussen kunnen een grote financiële impact hebben (incl. woningaanpassingen ). Sociaal Domein
Bestuur en veiligheid
Bedrijfsvoering
Demografische ontwikkeling Kapelle De vergrijzing in Meer thuiswonende ouderen Kapelle neemt met een zorgbehoefte. harder toe dan gemiddeld in Nederland. Dit is een geleidelijke toename. In 2040 verwachten we het dubbele aantal 75-plussers t.o.v. nu in Kapelle. Gemeenschappelijke regelingen Diverse gemeentelijke activiteiten zijn bij gemeenschappelijke regelingen ondergebracht. De uitgaven van gemeenschappelijke regelingen behoren tot de verplichte uitgaven van de gemeente. Bedrijfsvoering
Een hogere bijdrage aan één • We actualiseren de nota verbonden partijen. of meerdere • We zijn betrokken bij de werkgroep verbonden gemeenschappelijke partijen. Hier wordt o.a. gekeken naar de regelingen. dienstverlening vanuit gemeenschappelijke regelingen aan de deelnemende gemeenten, de positie van de gemeenteraden en de rol van de begeleidingscommissies.
Middel
€ 200.000
€ 100.000
De bedrijfsvoering is dynamisch. Er zijn
Hoger incidentele of structurele kosten voor de
Middel
€ 200.000
€ 100.000
Monitoren kosten bedrijfsvoering.
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
66
Risico’s
Programma
Maatregelen
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstands -capaciteit
Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO); bevat maatregelen voor: • Informatiebeveiligingsbeleid, • Organiseren van informatiebeveiliging (interne organisatie, mobiele apparatuur en telewerken), • Veilig personeel (voorafgaand aan, tijdens en bij wijziging of beëindiging dienstverband), • Beheer van bedrijfsmiddelen, • Toegangsbeveiliging, • Cryptografie, • Beveiliging bedrijfsvoering, • Communicatiebeveiliging, • Acquisitie, ontwikkeling en onderhoud van informatiesystemen, • Leveranciersrelaties, • Beheer van informatiebeveiligingsincidenten, • Informatiebeveiligingsaspecten van bedrijfscontinuïteitsbeheer, • Naleving (wettelijke en contractuele eisen, informatiebeveiligingsbeoordelingen/audits).
Middel
€ 250.000
€ 125.000
diverse invloeden op de kosten van de bedrijfsvoering.
Bestuur en veiligheid
bedrijfsvoering, door bijvoorbeeld opvangen ziekteverzuim en bijkomende taken/ambities (bv opvang Oekraïne). Cybercrime, informatiebeveiliging en privacy Cybercrime is een vorm van criminaliteit waarbij een ICTsysteem of de informatie die daardoor wordt verwerkt, het doelwit is. De veilige omgang met informatie heeft te maken met de organisatie, de werkprocessen, beschermingsmaatre gelen en de controle op deze drie. Wanneer persoonsgegevens van inwoners of bedrijven in handen vallen van derden die geen toegang tot deze gegevens mogen hebben, is sprake van een datalek en/of
Risico’s voor de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie(systemen). Risico’s voor de continuïteit van de dienstverlening en gemeentelijke processen. Bij ontoereikendheid van de informatiebeveiliging of bij niet zorgvuldig omgaan met gevoelige of vertrouwelijke (persoons)gegevens kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Bij het niet-naleven van de AVG kan de Autoriteit Persoonsgegevens boetes opleggen die kunnen oplopen tot € 20.000.000.
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
67
Risico’s
Programma
Maatregelen
Kans
Maximale financiële impact
Benodigde weerstands -capaciteit
Middel
€ 100.000
€ 50.000
schending van de privacy. Middelen
Gemeentefonds In de uitkering van het gemeentefonds vinden continue wijzigingen plaats en is continue gesprek tussen VNG en Ministerie van Binnenlandse Zaken. Welke taken tegen welke kosten.
Ratio weerstandsvermogen:
Er zijn drie risico's: - dat het Rijk bezuinigt op de algemene en specifieke uitkeringen; - dat de verdeling door het Rijk wordt herzien (herverdeeleffecten); - en dat de bestaande verdeelmaatstaven zich anders ontwikkelen dan geraamd (exogene ontwikkelingen).
• •
De laatste circulaire verwerken in de begroting. Actualiteit rondom dit thema volgen en bijsturen waar mogelijk.
€ 5.800.000/ € 700.000 = 8,3 (begroting 2023: 5,3)
Voor 2024 zijn de risico’s opnieuw onder de loep genomen. Nieuw is het financiële risico voor de garantstellingen Cederhof. De risico’s binnen het sociaal domein zijn toegenomen en de overige risico’s zijn grotendeels in omvang gelijk gebleven, maar de vooruitzichten blijven vanwege de vele onzekerheden risicovol. Het “ratio weerstandsvermogen” is verhoogd van 5,3 naar 8,3 en blijft boven de 2,0 wat gekwalificeerd is “Uitstekend”. Conform het geactualiseerde risicobeleid is het ratio weerstandsvermogen uitstekend. Ratio weerstandvermogen > 2,0
Betekenis Uitstekend
1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6
Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
68
Kengetallen ▪ Bij ministeriële regeling van 17 juli 2015 zijn nadere regels gesteld over de wijze waarop de kengetallen door gemeenten worden vastgesteld en in de begroting en het jaarverslag worden opgenomen. ▪ Kengetallen zijn getallen die een verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans. Kengetallen kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De voorgeschreven kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te dekken of op te vangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaarheid- en wendbaarheid. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat een afzonderlijk kengetal weinig zegt over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie van de gemeente. Omdat de kengetallen in hun onderlinge relatie moeten worden bezien in de beoordeling van de financiële positie is het van belang dat niet alleen de kengetallen worden opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing, maar ook worden voorzien van een adequate toelichting.
Kengetallen * Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit *uit de jaarrekening 2022
2022* 87% 84% 36% 7% 7% 96%
2023 120% 115% 27% 0,8% 3% 96%
2024 120% 114% 32% 0% 5% 92%
2025 155% 148% 29% 0% 5% 92%
2026 172% 164% 25% -5% 6% 92%
2027 168% 165% 23% -6% 6% 92%
Toelichting kengetallen Kijkend naar de kengetallen is de ontwikkeling in de financiële positie onzeker te noemen. De begroting is niet structureel sluitend. Dit wordt veroorzaakt door een fors teruglopende uitkering uit het gemeentefonds vanaf 2026. Door de investeringen in nieuwe onderwijshuisvesting stijgt de netto schuldquote. Scenario kengetallen ** Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio
2023 120% 115% 27%
2024 111% 104% 45%
2025 138% 132% 45%
2026 150% 143% 38%
2027 155% 149% 38%
Gezien de huidige ontwikkelingen binnen de bedrijventerreinen kan de schuldquote voordelig worden beïnvloed door de positieve resultaten uit de grondexploitatie. Tegenover de geraamde investeringen komen hogere inkomsten te staan, waardoor minder externe financiering nodig is. Dit zal de kengetallen positief beïnvloeden. In “scenario kengetallen” is rekening gehouden met deze lagere financieringsbehoefte. Voor de komende 4 jaar gaat het om 4 mln in 2024 en 1 mln in 2025. Totaal is er in dit scenario rekening gehouden met een lagere financieringsbehoefte van 5 mln. Hierdoor daalt de netto schuldquote in 2027 van 168% naar 155% en stijgt de solvabiliteit in 2027 van 23% naar 38%.
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
69
Daarnaast is de berekening van de netto schuldquote afhankelijk van de totale begroting, doordat grondexploitatie langzaam dalen en daarmee de totale lasten en baten van de begroting, stijgt de netto schuldquote zonder dat er extra middelen zijn aangetrokken. In dit scenario gaan we uit van gelijkblijvende omvang van onze totale begroting. Toelichting Netto schuldquote ▪ Het kengetal “netto schuldquote”, ook wel bekend als de netto-schuld als aandeel van de inkomsten, zegt het meest over de financiële vermogenspositie van een gemeente. De netto-schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. Daarnaast zegt het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting. Hoe hoger de schuld is, hoe meer kapitaallasten er zijn, waardoor een begroting minder flexibel wordt. Met name de investeringen in het nieuwe sportcentrum zorgen voor een stijging van de netto Goed Tot 90% schuldquote. Matig 90% tot 130% ▪ In de VNG-uitgave “Houdbare overheidsfinanciën” is aangegeven dat wanneer de Onvoldoende Hoger dan 130% schuld lager is dan de jaaromzet (<100%) dit als goed kan worden bestempeld. Boven de 130% is het onvoldoende. Solvabiliteitsratio ▪ De “solvabiliteitsratio” geeft de mate aan waarmee de gemeentelijke bezittingen zijn betaald met eigen middelen. Anders gezegd: het aandeel van het eigen vermogen in het totale vermogen.
Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten Goed 50% en hoger opzichte van het totale vermogen, hoe gezonder de gemeente. Tussen 20% en 50% ▪ Wanneer de helft of meer van het totaal vermogen uit eigen vermogen bestaat, dan is Matig Onvoldoende Kleiner dan 20% de solvabiliteit goed. Is het kengetal voor solvabiliteit kleiner dan 30%, dan is er veel vreemd vermogen aanwezig. Structurele exploitatieruimte ▪ Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte is binnen de vastgestelde begroting. Daarnaast geeft dit kengetal ook aan of de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid.
Goed Matig Onvoldoende
Structureel hoger dan 0,6% Structureel tussen 0% en 0,6% Structureel kleiner 0%
Grondexploitatie ▪ Het kengetal “grondexploitatie” geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten opzichte van de jaarlijkse baten. Wanneer de gemeente grond tegen de lagere prijs van landbouwgrond heeft aangekocht, loopt de gemeente veel minder risico dan wanneer er dure grond is aangekocht en de vraag naar bouwgrond stagneert. ▪ Een norm bepalen voor het kengetal grondexploitatie is lastig. De boekwaarde van de gronden en bezit zegt namelijk nog niets over de relatie tussen vraag en aanbod van woningbouw dan wel m2-bedrijventerrein. Maatwerk is hiervoor van toepassing, dat wil onder andere zeggen hoeveel woningen of m 2bedrijventerrein er zijn gepland. Daarnaast is het van wezenlijk belang wat de verwachte vraag zal zijn. ▪ De boekwaarde van de gronden geeft aan of een gemeente veel middelen heeft gestopt in haar grondexploitatie. Dit geld moet namelijk ook nog terugverdiend worden. Om bovenstaande redenen is geen norm verbonden aan het kengetal grondexploitatie.
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
70
Belastingcapaciteit ▪ De OZB is voor de gemeente de belangrijkste eigen belastinginkomst. Het kengetal “lokale lasten” wordt berekend aan de hand van de ozb-lasten en rioolheffing voor een gezin bij een gemiddelde woz-waarde plus de afvalstoffenheffing voor een gezin. ▪ Zowel bij de rioolheffing als bij de afvalstoffenheffing wordt in onze gemeente uitgegaan van een kostendekkend tarief. Bij de ozb wordt daar niet naar gekeken. De ozb vergelijken we met de norm voor artikel 12. Deze norm ligt op 120% van het gewogen landelijk gemiddelde met betrekking tot het ozbtarief. ▪ De uitkomsten liggen onder de woonlasten van het landelijk gemiddelde voor een gezin in het voorafgaande begrotingsjaar. Voor het bepalen van een norm is meer achtergrondinformatie nodig over de opbouw van de landelijk gemiddelde woonlasten. Over deze opbouw beschikken wij nog niet.
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
71
Paragraaf Financiering Functie en inhoud van deze paragraaf De financiering van de bedrijfsactiviteiten De leningen die daarvoor zijn afgesloten De wijze waarop de rente wordt doorberekend De risico’s en de beheersmaatregelen
Regelgeving (in- en extern) BBV Wet Financiering decentrale overheden (fido) Financiële verordening Treasurystatuut gemeente Kapelle
Visie Financiering betreft de wijze waarop de gemeente benodigde geldmiddelen aantrekt voor het uitvoeren van de bedrijfsactiviteiten. Wij doen dit op een transparante manier en kiezen binnen de kaders voor een eenvoudige systematiek. Risicoprofiel Financieren gaat gepaard met risico’s. Deze worden hieronder in beeld gebracht. Per risico geven we aan of deze risico’s ook van toepassing zijn op Kapelle. Soort risico Toelichting Maatregel Omvang risico Renterisico Risico rentestanden Sturen op wettelijk verplicht kasgeldlimiet, Laag intradaglimiet en renterisiconorm Debiteurenrisico Risico op niet betalen debiteuren Incassobeleid en voorziening dubieuze Midden debiteuren Liquiditeitsrisico Niet goed in beeld hebben van kasstromen kan leiden tot Liquiditeitenplanning Laag onnodige rentekosten Kredietlimiet en intradaglimiet Ons kredietlimiet is € 1,5 miljoen, tot dit bedrag mogen wij negatief staan op onze bankrekening van de BNG. Komen we hierboven dan moeten wij gelijk actie ondernemen. Dit kan in de vorm van een kasgeldlening (kort lopend), het aanzuiveren van ons saldo door schatkistgeld terug te vragen van het Rijk, of een nieuwe langlopende lening aan te trekken. Een overschrijding mag maximaal € 1 miljoen bovenop de € 1,5 miljoen van het kredietlimiet bedragen. Dit noemen we het intradaglimiet.
Binnen 24 uur moeten wij dit limiet aanzuiveren anders betalen wij een boeterente.
Kasgeldlimiet ✓ Omvang begroting ✓ Limiet (8,5%) ✓ Gemiddelde schuld ✓ Ruimte
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
€ 43.829 € 3.725 € 2.000 € 1.725
72
Renterisiconorm De kasgeldlimiet betreft een plafond voor de kortlopende schuld van de gemeente, met als doel een te grote gevoeligheid voor rentefluctuaties op de kortlopende schuld te voorkomen. Er geldt een wettelijke norm. De kasgeldlimiet bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal. De renterisiconorm heeft als doel om toekomstige renterisico’s op de vaste schuld te beperken. De renterisico’s Renterisiconorm worden berekend als de som van de aflossingen en de renteherzieningen op de bestaande vaste schuld. Er geldt ✓ Omvang begroting € 43.829 een wettelijke norm. Het totale jaarlijkse renterisicobedrag mag niet groter zijn dan 20% van het begrotingstotaal. ✓ Norm 20% € 8.765 De renterisiconorm dwingt daarmee tot spreiding van de aflossingen en renteherzieningen. ✓ Renteherziening €0 ✓ Aflossing € 2.415 Leningenportefeuille ✓ Ruimte € 6.350 ▪ De huidige leningenportefeuille bestaat uit leningen aangegaan bij de NV Bank Nederlandse Gemeenten, gemeente Borsele en Nationale Nederlanden Levensverzekering Maatschappij. De geldleningen zijn niet vervroegd aflosbaar. ▪ Per 31-12-2023 is er € 46 miljoen aangetrokken, hierin is de lening voor het nieuwe sportcentrum opgenomen. ▪ De rentepercentages van deze geldleningen variëren tussen de 0,25% en 6,11%, het gemiddelde rentepercentage is gedaald naar 1,1%.
Financieringsbehoefte ▪ Gelet op de geplande investering en de te betalen aflossingen op de leningen, houden we voor 2024 rekening met het aantrekken van een nieuwe lening van € 4 miljoen met een rente van 3%. EMU Saldo ▪ De Nederlandse overheid moet voldoen aan Europese begrotingsregels; het begrotingstekort per deelnemend land moet beperkt blijven tot maximaal 3%. ▪ In dat kader dient het EMU-saldo (EMU: Economische en Monetaire Unie) van de Nederlandse overheid binnen de grenswaarde te blijven. ▪ Het aandeel van de decentrale overheden in het EMU-saldo is macro genormeerd. 2023 2024 2025 ▪ In het financieel akkoord van januari 2013 is opgenomen dat het kabinet geen sancties als EMU saldo € 6.073 € 2.873 € 12.955 gevolg van overschrijding van de norm toepast. Overschot of Tekort Tekort Tekort ▪ Door investering in met name scholen, riolering en wegen neemt het tekort op EMU-saldo toe. Tekort
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
73
Renteschema 2024 Renteschema Externe rentelasten (lang en kort) Externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten Saldo doorberekende rente aan grondexploitaties en sportcentrum De Bloesem Aan taakvelden toe te rekenen rente Aan taakvelden toegerekende rente Renteresultaat taakveld Treasury
2024 € 813 €0 € 813 -/- € 40
2023 € 569 €1 € 568 -/- € 14
€ 853 € 853 €0
€ 554 € 554 €0
Toelichting ▪ De rentelasten stijgen, mede door herfinanciering in 2023 en 2024. ▪ De rente over de grondexploitaties bedraagt 1%. Door de negatieve boekwaarde in totaliteit van de grondcomplexen, worden hier de lasten van de rentevergoeding meegenomen. Deze bedragen over 2024 € 103.000. ▪ Aan het sportcentrum worden de rentelasten met ingang van 2023 doorberekend op basis van de lasten van de bij die investering aangetrokken financiering. Deze toegerekende lasten bedragen over 2024 € 63.000. ▪ Op het eigen vermogen wordt geen rente bijgeschreven.
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
74
Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen Samenvatting De gemeente heeft de openbare ruimte in beheer. In de openbare ruimte bevinden zich allerlei kapitaalgoederen, zoals groen, wegen en riolering etc. De gemeente optimaliseert de levensduur van de kapitaalgoederen door integraal, planmatig en adequaat onderhoud. De kapitaalgoederen wegen, riolering, water, groen en gebouwen zijn vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte onderdelen van de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. In Kapelle zijn daar civieltechnische kunstwerken, speeltoestellen, openbare verlichting, sportaccommodaties en begraafplaatsen aan toegevoegd. Voor het groot onderhoud bestaat de keuze tussen dekking van de lasten via de exploitatie en/of met een voorziening. De geactiveerde lasten van de meeste kapitaalgoederen komen jaarlijks terug in de begroting. Onderhoud aan de kapitaalgoederen gebouwen, speeltoestellen, sportaccommodaties, civieltechnische kunstwerken en stranden worden uit een voorziening betaald. Met een groeimodel wordt het kapitaalgoed riolering vanaf 2028 voor een derde gedeelte geactiveerd en voor twee derde deel betaald uit de voorziening. Wegen, straten en pleinen (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • Wegenbeleidsplan: Plan is in 2017 opgesteld wat heeft geresulteerd in het rapport “Wegenbeleidsplan 2017-2021”. Dit plan vormt de praktische leidraad voor het wegbeheer.
De kwaliteitscriteria uit het beleidsplan zijn: - Centra-gebieden en voorzieningen rondom ouderen: kwaliteitsniveau A - Bedrijventerreinen: kwaliteitsniveau C - Verblijfsgebieden (overig): kwaliteitsniveau B • Benchmark (standaard kwaliteitsmeting op basis van kosten en areaal): In 2018 is een Zeeuws-brede benchmark verhardingen uitgevoerd onder alle gemeentelijke wegbeheerders en het waterschap. Dit heeft geresulteerd in het rapport “Benchmark verhardingen Zeeland” Hiervoor is gebruik gemaakt van de indeling van kwaliteitsniveaus op basis van de CROW Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte van niveau A+ (zeer goed) via A, B, C naar niveau D (zeer slecht). Hierbij wordt categorie D als achterstallig onderhoud betiteld en is het norm/ambitieniveau vanuit CROW gesteld op niveau B. De inspectie van de beeldkwaliteit gebeurt op basis van diverse schadebeelden en resulteren in klasse A+ t/m D. Het behaalde kwaliteitsniveau op basis van uitgevoerde inspectie laat zien dat de gemeente Kapelle de 90%-norm CROW-kwaliteit B behaald. De gemeente Kapelle valt op vanwege het hoge percentage A+ en A-kwaliteitsniveau van ca.90%. • Vergelijk van de weginspecties 2016, 2018, 2021 en 2023 laat een dalende kwaliteit zien die nog wel voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen. • In 2023 is gestart met een nieuw beleid en beheerplan wegen 2024-2028.
In 2024 vindt hierover bestuurlijke besluitvorming plaats. Het nieuwe plan geeft inzicht in; De kaders voor het beheer De beheerstrategie Het areaal en de actuele onderhoudstoestand van de wegen De onderhoudsplanning, integrale aanpak en overige kosten De benodigde budgetten en financiële gevolgen Risico’s • De wegeninspectie volgens CROW-norm wordt twee jaarlijks uitgevoerd. De integrale onderhoudsplanning wordt hier jaarlijks op afgestemd.
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
75
• • • •
Voor het straatmeubilair is geen beleids- en beheerplan opgesteld. Wat kapot is, wordt vervangen. In geval van vandalisme worden de kosten verhaald. De kosten van herinrichtingen en reconstructies worden in 25 jaar afgeschreven. De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken. Er is geen achterstallig onderhoud.
Areaal peildatum (1 juni) Wegtype 3 – Gemiddeld belast (stadsontsluitingsweg, busbaan, industrieweg) Wegtype 4 – Licht belast (buurtontsluitingsweg, parallelweg, landbouwweg) Wegtype 5 – Weg in woongebied (woonstraat, woonerf, parkeerterrein, wijkstraat) Wegtype 6 – Weg in verblijfsgebied (winkelerf, plein, voetpaden) Wegtype 7 – Fietspad Totaal Asfalt Elementen Beton Half-en onverhard Totaal Beleidskaders Grondwet Burgerlijk wetboek Wegenwet Wegenverkeerswet Wet Milieubeheer Wet Geluidshinder Wet Arbo EU-richtlijn Omg. Lawaai BBV
Beleidsplan Wegenbeleidsplan 2017-2021 (niet vastgesteld) - Centra-gebieden en voorzieningen rondom ouderen: kwaliteitsniveau A (CROW) - Bedrijventerreinen: kwaliteitsniveau C (CROW) - Verblijfsgebieden (overig): kwaliteitsniveau B (CROW)
2018 19.383 m2 27.630 m2 395.113 m2 131.383 m2 22.606 m2 596.671 m2
2022 33.573 m2 32.687 m2 425.764 m2 156.119 m2 27563 m2 675.706 m2
2023 34.648 m2 32.699 m2 427.007 m2 161.567 m2 27.234 m2 683.155 m2 212.707 m2 457.633 m2 2.672 m2 10.291 m2 683.303 m2
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.
Duurzaamheidsagenda, bouwsteen Natuur & Biodiversiteit - Ambitie 10% meer groen in de openbare ruimte in 2030 - Ambitie vaststellen nieuwe Groenstructuurplannen per kern 2024
Project benaming Boomweidelaan incl. masterplan wateroverlast De Hoogte, Haaimeet en Haaimeetseweg incl. masterplan wateroverlast Wemeldinge Noordzijde NSCities2S Spoorlaan Brouwerijpad masterplan wateroverlast
2024 X X X
2025 X
2026
2027
X
X
X
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
76
Bierweg Papendijk masterplan wateroverlast Dorpsstraat Blaaspoort masterplan wateroverlast Schelpenweg masterplan wateroverlast Nieuwe Kerkstraat masterplan wateroverlast opp. afstroming Jufferswegje masterplan wateroverlast Dijkwelseweg (entree Vierwegen (link met ontsluiting ZH3) Dijkwelsestraat (tussen spoor en dorp) Vijverstraat masterplan wateroverlast Jagtlust van der Biltlaan masterplan wateroverlast De Warretjes, Oude bosstraat masterplan wateroverlast Molenwater masterplan wateroverlast Pronkenburg en Parklaan oppervlakkige en ondergronds afvoer masterplan wateroverlast Sterappelstraat masterplan wateroverlast Goudreinettestraat masterplan wateroverlast Opalstraat masterplan wateroverlast Asfaltwerken en projectmatig straatwerk Nieuwendijk herinrichting straat Parkeervoorziening fietsen NS Station Kapelle Biezelinge (Subsidieproject ProRail/Gemeente) Vernieuwen Kom- en Welkomstborden gemeentegrenzen (meubilair) Vernieuwen (half) verhardingen begraafplaatsen
X X
X X X X X X X X X X
X X X X X
X
X
X X
X
X X X X X
X
X X X X X X
X
X
Openbare verlichting (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • Goede openbare verlichting levert een belangrijke bijdrage aan het bevorderen van de sociale veiligheid, verkeersveiligheid en de leefbaarheid. • In 2015 is het beleidsplan openbare verlichting geactualiseerd op basis van de richtlijn openbare verlichting (ROVL 2011) van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV). Beoordeeld is welke inspanning nodig is om de openbare verlichting op het gewenste peil te brengen of te houden. • De gemeente heeft een relatief jong en zuinig verlichtingsbestand. • De gemeente stelt zich ten doel, met inachtneming van de veiligheid, daar waar mogelijk energie te besparen. • De laatste jaren zijn de niet-energiezuinige armaturen vervangen. Bij nieuwbouw en vervangingen wordt ledverlichting toegepast. • De jaarlijkse investeringskosten voor de komende 10 jaar zijn geraamd op basis van het vastgestelde beleid. De vervangingsinvesteringen worden geactiveerd op basis van de technische levensduur. • Het vervangingsbudget dat jaarlijks nodig is om het areaal actueel te houden en te verbeteren varieert het komend decennium tussen de € 30.000 en € 75.000. In de meerjarenraming is rekening gehouden met een gemiddeld investeringsniveau van € 42.000 per jaar. • De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving, product Openbare ruimte.
• Er is geen achterstallig onderhoud.
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
77
Areaal (1 juni) Conventionele armaturen LED-armaturen Lichtmasten Beleidskaders Burgerlijk wetboek Elektriciteitswet NPR 132011-1 ROVL NEN 1010 NEN 3140 Energie akkoord
Areaal 2018 1.575 952 2.487 Beleidsplan Beleidsplan openbare verlichting
Werkzaamheden Vervangen conventionele armaturen voor LED-armaturen. Projectmatig en planmatig
Areaal 2022 1.275 1.282 2.557
Areaal 2023 1.261 1.321 2.582
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product Openbare werken.
2024 46
2025 65
2026 10
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
78
2027 797
Riolering (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP): Beleidsplan is in 2017 opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad. Dit heeft geresulteerd in het rapport “Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Kapelle 2017-2021”. Dit plan vormt de praktische leidraad voor de 3 zorgplichten afvalwater, hemelwater en grondwater. In 2023 is gestart met het opstellen van een nieuw VGRP voor de planperiode 2024-2028. Begin 2024 vindt hier bestuurlijke besluitvorming over plaats. • Basisrioleringsplannen voor de kernen Wemeldinge, Schore en Kapelle/Biezelinge zijn in de periode 2015-2017 uitgewerkt en vormen de basis voor operationele plannen. • Wateroverlast knelpunten voortgekomen uit basisrioleringsplannen en in de openbare ruimte bekende overlastlocaties zijn in 2019 uitgewerkt in het rapport “Masterplan Wateroverlast Gemeente Kapelle” Op projectniveau zijn knelpuntlocaties uitgewerkt. Oplossingsrichting en kosten zijn hiermee in beeld gebracht. • Verbetermaatregelen zijn opgenomen in het meerjaren investeringsprogramma na afstemming met het waterschap Scheldestromen. • De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product Openbare werken. • Er is geen achterstallig onderhoud. • Het managen van risico’s gebeurt door inspectie van de riolering en het prioriteren van onderhoud, vervanging en verbetering.
Het vervangen en verbeteren van riolen is kostbaar en levert overlast op. Daar waar mogelijk worden innovatieve technieken zoals relining van het hoofdriool toegepast en samenwerking met het nutsbedrijf gezocht. Inschatting is dat in Kapelle ongeveer 50% van het riool in aanmerking komt voor relining. De kosten van relining bedragen ongeveer 50% van de kosten van traditioneel vervangen. De levensduur kan hiermee met ongeveer 50 jaar verlengd worden. • De kosten van vervangingsinvesteringen en groot onderhoud worden direct afgeschreven en deels geactiveerd. De kapitaallasten (rente & afschrijving) van het geactiveerde deel komen jaarlijks terug in de begroting. Uitgangspunt is om op termijn alle investeringen direct ten laste van de exploitatie te brengen, hiervoor vormen wij een voorziening.
Onderhoudsfrequenties: • Onderhoudsinspectie en reiniging vrij verval riolering eenmaal per 8 jaar; • Reiniging en inspectie van persleidingen ad hoc bij storing; • Reinigen kolken tweemaal per jaar; • Reinigen bijzondere voorzieningen eenmaal per jaar; • Gemalen, real time monitoring op functioneren; • Onderhoud aan gemalen tweemaal per jaar; • Onderhoud aan drukrioleringspompen eenmaal per jaar; • Onderhoud aan huisaansluitingen wordt na melding uitgevoerd; • Onderhoud aan IT-riolen eenmaal per 8 jaar; • Onderhoud aan drainageleidingen niet of nauwelijks; • Onderhoud Wadi’s jaarlijkse in maaicyclus groen; • Onderhoud aan peilbuizen niet of nauwelijks. De Integrale onderhoudsplanning wordt hier jaarlijks op afgestemd. De definitieve bestuurlijke afweging tussen kwaliteit versus kosten wordt geëvalueerd als opmaat naar een nieuw VGRP. De mogelijkheden in heffingsgrondslag wordt hierin meegenomen.
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
79
Areaal (1 juni) Persleiding Hemelwaterriool Vuilwaterriool Gemengd riool Drukleiding Infiltratieriool Overstortputten Kolken Wadi’s Gemalen/randvoorzieningen Pompunits Beleidskaders Kaderrichtlijn Water Waterwet Wet milieubeheer Afvalwaterbeleidsplan Waterschap
Areaal 2020 6.597 m1 22.807 m1 20.032 m1 43.312 m1 19.602 m1 3.530 m1 41 stuks 5.000 stuks 3 systemen 28 stuks 131 stuks Beleidsplannen VGRP 2017-2021 Basis Rioleringsplannen Masterplan wateroverlast Verordening rioolheffing gemeente Kapelle Notitie activering, waardering en afschrijving vaste activa Gemeente Kapelle
Project benaming Boomweidelaan incl. masterplan wateroverlast De Hoogte, Haaimeet en Haaimeetseweg incl. masterplan wateroverlast Spoorlaan Brouwerijpad masterplan wateroverlast Noordelijke Achterweg (inclusief Achterom) Blaaspoort masterplan wateroverlast Schelpenweg masterplan wateroverlast Nieuwe Kerkstraat masterplan wateroverlast opp. afstroming Jufferswegje masterplan wateroverlast Dijkwelseweg (Vierwegen tot spoor) Dijkwelsestraat (tussen spoor en dorp) Vijverstraat masterplan wateroverlast Jagtlust van der Biltlaan masterplan wateroverlast
Areaal 2022 6.604 m1 23.930 m1 20.317 m1 43.321 m1 19.602 m1 3.750 m1 41 stuks 5000 stuks 5 systemen 28 stuks 131 stuks
Areaal 2023 6.851 m1 26.256 m1 23.635 m1 41.708 m1 19.423 m1 3.750 m1 41 stuks 5320 stuks 5 systemen 28 stuks 131 stuks
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product Openbare werken.
2024
X X X X X X X X
2025 X X X
2026
2027
X X
X
X X
X
X
X
X
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
80
De Warretjes, Oude bosstraat masterplan wateroverlast Molenwater masterplan wateroverlast Pronkenburg en Parklaan oppervlakkige en ondergronds afvoer masterplan wateroverlast Sterappelstraat masterplan wateroverlast Goudreinettestraat masterplan wateroverlast Opalstraat masterplan wateroverlast Persleidingen vervangen VGRP Gemalen bouwkundig vervangen VGRP Gemalen Elek./mechanisch vervangen VGRP Drukriolering putten vervangen VGRP Drukriolering/mechanisch vervangen VGRP
X X
X X X X X
X X X X X X X X X
X X X X X X X X X X
X X X X X
Water (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • Stedelijk waterplan Kapelle: Plan is in 2011 opgesteld wat heeft geresulteerd in het rapport “Stedelijk waterplan Kapelle 2012-2016”. Het plan is bestuurlijk vastgesteld. Dit plan legt het gemeentelijk beleid vast op het gebied van water in de bebouwde kom. Verschillende onderdelen van plan maken deel uit van het vigerende VGRP. • De gemeenteraad heeft vijf ambities geformuleerd die verwerkt zijn in het plan: - Inspelen op klimaatontwikkeling (geborgd in VGRP); - Ecologische kansen aan de randen van kernen daar waar mogelijk te versterken; - Niet “vooroplopen” t.o.v. andere gemeenten op gebied van water; - Ambitie beperkt zich tot Beheer en onderhoud oppervlaktewater in bebouwd gebied (BOB) overeenkomst met waterschap; - Passieve invulling van grondwaterzorgplicht (geborgd en aangepast naar Anticiperend in VGRP). • Stedelijk waterplan Kapelle: Tussentijdse evaluatie van maatregelen en proces heeft in 2015 plaatsgevonden aangevuld met een visuele kwaliteitsbeoordeling in 2017. De kwaliteitsbeoordeling van de maatregelen heeft plaatsgevonden op kwaliteit goed/voldoende/onvoldoende. • Het waterschap Scheldestromen en de gemeente Kapelle zijn samen verantwoordelijk voor het onderhoud van het oppervlaktewater.
Basis voor het onderhoud is de overeenkomst tussen waterschap en gemeente voor het onderhoud van oppervlaktewaterlichamen binnen het bebouwd gebied (BOB). Areaal Oevers Beleidskaders Burgerlijk wetboek Wet milieubeheer KRW Waterwet NBW
Aantal 8.291 m1 Beleidsplan VGRP 2017-2021 Stedelijk waterplan BOB-overeenkomst Scheldestromen
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
81
Werkzaamheden Afvoer & verwerken van baggerspecie
2024 X
2025 X
2026 X
2027 X
Civieltechnische kunstwerken (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • Op basis van een inspectie in 2019 is het meerjarig onderhoudsprogramma civieltechnische kunstwerken (o.a. bruggen) geactualiseerd. De jaarlijkse dotatie aan de voorziening civieltechnische kunstwerken wordt met € 5.000 verhoogd tot € 53.000. Uitgangspunt is dat beweegbare bruggen, de fietstunnel, vaste bruggen en steigers functioneel worden onderhouden. Bij de overige kunstwerken wordt alleen schade hersteld. Periodiek wordt op basis van nieuwe inspecties het voortschrijdend jaarlijkse uitvoeringsprogramma geactualiseerd. Areaal Basculebrug Beeldende kunst Damwandconstructie Draaibrug Duiker Keermuur Liggerbrug Overige objecten Geluidsscherm Sluis Steiger Stuw Talud Trap Tunnel Beleidskaders Bouwbesluit Wegenwet Burgerlijk wetboek WABO
Aantal 1 26 4 1 1 8 17 16 1 1 1 1 4 21 1 Beleidsplan Meerjarig onderhoudsprogramma (MJOP) civieltechnische kunstwerken • Risicoprofiel 1 t/m 3 opnemen in investeringsplanning begroting • Risicoprofiel 4 Ad Hoc opnemen in reguliere begroting
Werkzaamheden Inspectie van civieltechnische kunstwerken
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.
2024 X
2025
2026
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
82
2027
Groot onderhoud volgens onderhoudsplan van verschillende civieltechnische kunstwerken
X
X
X
Openbaar groen (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • Groenbeheerplan: Beheerplan is in 2016 opgesteld wat heeft geresulteerd in het rapport “Groenbeheerplan 2017-2021”. Dit plan vormt de praktische leidraad voor het groenbeheer. • Voor de landelijke richtlijn voor het groenbeheer geldt de kwaliteitscatalogus van het CROW. In de kwaliteitscatalogus worden de kwaliteitsniveaus A+, A, B, C en D gehanteerd waarbij niveau A+ en D in de praktijk nauwelijks worden gebruikt omdat A+ vrijwel onmogelijk te handhaven is en D absoluut onwenselijk is. In de gemeente Kapelle wordt het groen in 3 verschillende kwaliteitsniveaus onderhouden: - Begraafplaatsen: Kwaliteitsniveau A - Verblijfgebied wonen: Kwaliteitsniveau B - Bedrijventerreinen: Kwaliteitsniveau C Wet- en regelgeving in relatie tot beheer-en beleidsplan: Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden, Wet natuurbescherming, zorgplicht bomen, Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen, bijenstrategie. • De uitvoering van het onderhoud aan openbaar groen wordt uitbesteed aan het groenbedrijf van de Betho en aangevuld door derden. • Het groenonderhoud op de begraafplaatsen wordt zowel in eigen beheer als door de Betho uitgevoerd en aangevuld door derden. • In 2014 is het groenareaal geïnventariseerd en globaal kwalitatief beoordeeld.
• Het totaal te beheren groenareaal heeft een omvang van zo’n 61 hectare (inclusief begraafplaatsen) en ruim 5.000 bomen. • De technische kwaliteit van 90-95% van de gras- en beplantingsvakken was op dat moment goed en 95% van de bomen verkeerde in goede conditie. • De exploitatiekosten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken. • Er is geen achterstallig onderhoud. • Beheerplan wordt verwerkt in beheersystematiek Obsurv en is gekoppeld met de Basisregistratie Grootschalige Topografie. • Bij de investeringsprojecten wegen zijn voor groen middelen geraamd. Areaal (1 juni) bron; BGT en beleidsplan Gras/ Gazon Bermen/ ruw gras Recreatief veld/ sportvelden Bosplantsoen Heesters Bodembedekkers Rozen Blokhagen Vaste planten/ wisselperken Water (Half) Verhardingen Bomen
Areaal 2017 172.000 m2 317.650 m2 95.540 m2 90.580 m2 20.740 m2 7.100 m2 530 m2 4.125 m2 420 m2 49.800 m2 13.300 m2 5.970 stuks
Areaal 2022 174.411 m2 161.079 m2 227.460 m2 97.604 m2 25.524 m2 7.128 m2 848 m2 3.458 m2 848 m2 27.603 m2 24.207 m2 6.236 stuks
Gemeente Kapelle | Begroting 2024
Areaal 2023* 142.333m2 164.054m2 43.830 m2 95.520 m2 27.262 m2 6.948 m2 545 m2 34.226 m2 860 m2 27.603 m2 58.329 m2 6.604 stuks 83
*Areaal 2023 uit beheerpakket Obsurv Beleidskaders Burgerlijk Wetboek Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden Wet natuurbescherming Zorgplicht Bomen (art. 6.162 BW) Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen Kwaliteitscatalogus van het CROW
Beleidsplan Groenbeleidsplan 2017-2021 (niet vastgesteld) Duurzaamheidsagenda, bouwsteen Natuur & Biodiversiteit - Ambitie 10% meer groen in de openbare ruimte in 2030 - Ambitie vaststellen nieuwe Groenstructuurplannen per kern 2022-2024
Werkzaamheden Groen investeringen maken integraal deel uit van wegen projecten Herinrichting boomgaard Van der Havehof Herinrichting bosje Vierwegen
Volledige dekking in begroting? Ja, de exploitatielasten zijn opgenomen in het programma Leefomgeving en Mobiliteit, product openbare werken.
2024 X X X
2025 X
2026 X
2027 X
Begraafplaatsen (programma Leefomgeving en Mobiliteit) • In de gemeente Kapelle bevinden zich vier algemene begraafplaatsen in beheer en exploitatie, in iedere kern één. Daarnaast bevinden zich de gesloten begraafplaats in Eversdijk en de Franse Militaire begraafplaats in de gemeente Kapelle. • In 2015 is het gemeentelijk begraafbeleid onderzocht. Geconstateerd is dat de beheerkwaliteit van deze begraafplaatsen goed is. Het beheer en onderhoud vindt op zodanige wijze plaats dat een relatief hoogwaardig eindbeeld wordt bereikt. • De capaciteit van de begraafplaatsen in Biezelinge, Wemeldinge en Kapelle zijn in 2014, 2015 en 2016 vergroot om in de begraafbehoefte voor de komende jaren te kunnen voorzien. De begraafplaats in Schore heeft nog voldoende ruimte. • Beleidsplan instandhouding begraafplaatsen in 2024 aan de raad voorleggen. Heffingsgrondslagen en kostendekking maakt hier onderdeel vanuit. Areaal (1 juni)
Begraafplaats Kapelle koopgraven Begraafplaats Kapelle algemene graven (huur) Begraafplaats Biezelinge koopgraven Begraafplaats Biezelinge algemene graven (huur) Begraafplaats Wemeldinge koopgraven Begraafplaats Wemeldinge algemene graven (huur) Begraafplaats Schore koopgraven