Programmabegroting 2025

In een enkel geval wordt een functie bewust extern ingevuld, zoals de functie van planeconoom. In de praktijk blijkt dat het niet eenvoudig is om goed gekwalificeerde medewerkers te vinden voor het invullen van de vacatures. Als een vacature te lang open blijft staan, is externe inhuur hard nodig om continuïteit te waarborgen. Ook wordt er extern ingehuurd als gevolg van (tijdelijke) projecten of ontwikkelingen die niet binnen de bestaande formatie kunnen worden opgevangen. Bij het samenstellen van deze begroting is nog 11,98 fte vacant. Als deze vacatures vóór 2025 niet kunnen worden ingevuld, worden de vacaturebudgetten ingezet voor inhuur van tijdelijk personeel. In de afdeling Dienstverlening zijn alle taken met betrekking tot de bedrijfsvoering ondergebracht. Het merendeel wordt tot de overhead gerekend. Overhead is het geheel van functies gericht op sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hierbij zijn BBV-regels en de uitgangspunten van de Notitie Overhead van de BBV toegepast. Onze overhead is voor 2025 geraamd op € 11,99 miljoen. Uitgedrukt in een percentage van de totale geraamde lasten, zijnde € 90,23 miljoen bedraagt dit percentage 13%. ICT en informatiebeheer In de afgelopen decennia heeft de snelle ontwikkeling van informatie- en communicatietechnologie (ICT) een diepgaande invloed gehad op onze samenleving.

Deze technologische vooruitgang biedt zowel kansen als uitdagingen voor onze gemeente. De digitalisering van diensten, de opkomst van AI en de groeiende afhankelijkheid van data en connectiviteit vereisen een proactieve en strategische benadering van ICT-beleid. Onze gemeente staat voor de taak om deze technologische veranderingen te omarmen en te integreren in onze dagelijkse werking en dienstverlening. Dit vraagt om investeringen in infrastructuur, opleiding van personeel en het waarborgen van digitale inclusie voor al onze inwoners. Daarnaast moeten we aandacht besteden aan cybersecurity en de bescherming van persoonsgegevens om het vertrouwen van onze burgers te behouden.

60

We streven ernaar om een slimme, veilige en inclusieve digitale omgeving te creëren die bijdraagt aan de levenskwaliteit van onze inwoners en de efficiëntie van onze gemeentelijke diensten. Door middel van gerichte investeringen en samenwerkingen willen we de digitale transformatie van onze gemeente vormgeven en ervoor zorgen dat niemand achterblijft in deze snel veranderende wereld. Dit is een doorlopend proces. Extra inspanningen levert de organisatie in 2025 door: • Een nieuwe telefooncentrale in gebruikt te nemen om op die manier de dienstverlening aan inwoners te professionaliseren en te optimaliseren. • De implementatie van 10 digitale diensten (e-diensten) op Burgerzaken. • Door de voorbereidingen op de NIS 2. De Network and Information Security directive, of NIS2richtlijn, is de opvolger van de NIS-richtlijn. Deze richtlijn is vastgesteld door de Europese Unie (EU) en bedoeld om de cyberbeveiliging en weerbaarheid van essentiële diensten in EUlidstaten te verbeteren. De NIS2-richtlijn vergroot de reikwijdte van de NIS-richtlijn door meer sectoren te omvatten, waaronder gemeenten. Ook stelt de richtlijn strengere beveiligingsnormen en meldingsvereisten voor incidenten. De NIS2-richtlijn wordt momenteel vertaald naar Nederlandse wetgeving. ICT-organisatie Sinds begin 2018 werkt de Gemeente Kaag en Braassem op ICT-gebied samen met de Gemeente Alphen aan den Rijn.

Dit verloopt via de gemeenschappelijke regeling ‘Bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO) Rijn en Braassem’ opgericht. Vanwege de behoefte om de bestuurlijke last te verminderen en meer te gaan samenwerken op gebied van informatisering, automatisering en innovaties, is er in 2024 onderzoek gedaan naar een andere juridische entiteit om op ICT-gebied samen te werken met de Gemeente Alphen aan den Rijn. Dit onderzoek heeft erin geresulteerd dat het bestuur van de BVO voornemens is om de samenwerking voort te zetten in de in de vorm van een centrumregeling. Concreet betekent het dat de BVO Rijn & Braassem als rechtspersoon zal verdwijnen en in de juridische zin van het woord geliquideerd zal worden. In het besluitvormingstraject wordt daarbij aan de ene kant de centrumregeling geaccordeerd en tegelijkertijd de BVO geliquideerd. Het grootste voordeel van een centrumregeling ten opzichte van een BVO is dat beslissingen sneller kunnen worden genomen, omdat het niet meer langs het BVObestuur hoeft. Het jaar 2025 zal worden gezien als overgangsjaar. Andere ontwikkelingen zijn: In de samenleving De gemeente opereert steeds meer in een netwerksamenleving, in directe communicatie met bijvoorbeeld scholen, handhavers, zorgverleners en bedrijven. Ook inwoners willen zaken met de gemeente direct via hun mobiele apparaten af kunnen handelen, net zoals dat in de zakelijke dienstverlening gebeurt.

Men wil daarnaast inzage in wat de gemeente met persoonlijke gegevens doet en verwacht dat deze gegevens bij gemeenten in veilige handen zijn. Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) regelt dat inwoners en bedrijven hun zaken die ze met de overheid doen, digitaal kunnen afhandelen. Voor het project Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) zijn onze producten en diensten (zaken) in beeld gebracht waarop de Wmebv van toepassing is. Daarna is getoetst of ze voldoen aan de eisen van de toekomstige wet. De producten en diensten die nog niet voldoen worden aangepast zodat ze alsnog voldoen aan de vereisten van de wet. We pakken dit samen met Gemeente Alphen aan den Rijn op. De diensten en de digitale kanalen waarop deze gepromoot worden zijn door het college vastgesteld op 21 mei. Dit om de transparantie te vergroten naar inwoners en bedrijven via welk kanaal ze zaken kunnen doen met de gemeente. De wet zelf gaat per 1 januari 2025 in.

61

In gemeenteland Gemeenten veranderen van lokale uitvoeringsorganisaties naar regieorganisaties. Dit houdt in dat we niet meer alles zelf doen, maar publieke taken ook laten uitvoeren door combinaties van overheden en bedrijven. Dit vereist dat de gemeentelijke organisatie die samenwerkings-vormen en uitbestedingen goed kan monitoren en aansturen, zodat de gemeenteraad periodiek geïnformeerd kan worden over de kwaliteit van uitvoering en financiële stand van zaken. Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf 2023 moet het college in de jaarrekening verantwoording afleggen over het rechtmatig handelen. Dit wordt de rechtmatigheidsverantwoording genoemd. Mede vanwege deze wetswijziging is binnen gemeente Kaag en Braassem de organisatiestructuur aangepast naar een "3-lines of defence" model. Dit is conform het in oktober 2023 vastgestelde beleidsdocument "Visie op Control".

Een belangrijke voorwaarde om te kunnen werken volgens het "3-lines of defence" model is invulling geven aan de derdelijnsrollen (interne audit). Deze lijn kan gezien worden als de interne accountant van de organisatie en dient als zodanig onafhankelijk te kunnen functioneren. Gemeente Kaag en Braassem heeft inmiddels invulling hieraan gegeven. De openstaande vacatures, waarvan die van concerncontroller de laatste was, zijn per 1 september 2024 allemaal ingevuld. Momenteel werkt de afdeling concerncontrol aan het "verbijzonderde interne controle masterplan" (hierna VIC-masterplan). In het najaar van 2024 wordt dit plan ter vaststelling voorgelegd aan het college. Aan de hand van het VIC-masterplan werken we samen aan het versterken van het financieel beheer. Tevens wordt aan de hand van het plan de randvoorwaarden gecreëerd om qua rechtmatigheid verantwoording af te leggen in de jaarrekening. Het VIC-masterplan vormt daarbij de basis van de jaarlijks terugkerende - verbijzonderde interne controle binnen onze gemeente. Het operationaliseren van het VIC-masterplan zal van de afdeling concerncontrol de nodige focus en tijd vergen in 2025. Ook omdat de 1ste en 2de lijn medewerkers een belangrijke rol hebben binnen dit proces.

Vanwege het belang bij de rechtsmatigheidsverantwoording heeft het operationaliseren van het VIC-masterplan in 2025 voor de afdeling concerncontrol één van de hoogste prioriteiten.

62

Wet Open Overheid Met ingang van 1 mei 2022 is de Wet Open Overheid (Woo) ingegaan. De Woo vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob), waarin de regels voor passieve openbaarmaking waren vastgelegd, of met andere woorden het voldoen aan informatieverzoeken van burgers of organisaties. Nieuw is dat de Woo ook actieve openbaarmaking verplicht stelt. In de komende jaren wordt de actieve openbaarmaking gefaseerd vormgegeven. In totaal voor 11 informatiecategorieën. De implementatie van de Woo is samen met gemeente Alphen aan den Rijn opgepakt. De wijzigingen van de passieve openbaarmaking zijn afgelopen jaar doorgevoerd en ook zijn we begonnen met de actieve openbaarmaking. Dit wordt gedaan met actieteams. In 2025 zijn de volgende categorieën gepland om actief openbaar te maken: ‘jaarplannen/jaarverslagen’ en ‘klachten en beschikkingen’. Hiermee volgen wij de landelijke ontwikkelingen voor de Woo.

63

6. Verbonden partijen Als zelfstandige gemeente zoekt Kaag en Braassem naar samenwerking als dit voordeel oplevert bij vraagstukken die erg complex of kostbaar zijn. In deze paragraaf worden de rechtspersonen beschreven waar de gemeente een bestuurlijk en financieel belang in heeft. Er is sprake van een bestuurlijk belang in het geval van zeggenschap (stemrecht of het hebben van een zetel in het bestuur). Van een financieel belang is sprake als aan een verbonden partij een bedrag ter beschikking wordt gesteld dat niet verhaalbaar is wanneer de verbonden partij in financiële problemen raakt of failliet gaat. Verbonden partijen voeren beleid uit van de gemeente. Als een taak uitgevoerd wordt door een verbonden partij, dan blijft de gemeente verantwoordelijk voor het realiseren van de beoogde doelstellingen. Kaag en Braassem rapporteert over de verbonden partijen op diverse momenten in de P&C cyclus, zoals de jaarrekening, de begroting en de voortgangsmonitor. Beleidsvoornemen is dat Kaag en Braassem vooral een regiegemeente is. Om regie te voeren is het van belang de grip op verbonden partijen te hebben en is een scherpe inhoudelijke focus binnen prioritaire thema’s nodig. Deze inhoudelijke focus is terug te vinden in de Regionale agenda Kaag en Braassem. In het raadsakkoord 2022 – 2026 is afgesproken dat we de Regionale agenda weer actualiseren.

In het hoofdstuk Regionale Samenwerking in het Raadsakkoord staat hoe Kaag en Braassem regionale samenwerking wil benutten bij het behalen van onze doelstellingen. Verbonden partijen Kaag en Braassem Gemeenschappelijke regelingen

Overig

Holland Rijnland Omgevingsdienst West-Holland Veiligheidsregio Hollands Midden Hecht Hollands Midden BVO Rijn en Braassem Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland

BNG NV Oasen NV Cyclus NV Alliander NV De Tweesprong BV (sportbedrijf) GEM Braassemerland VOF Greenport Aalsmeer

Op www.kaagenbraassem.nl is alle informatie over de verbonden partijen te vinden Inzicht in de financiën van de verbonden partijen De raad beoordeelt alle begrotingen, tussentijdse rapportages en jaarrekeningen van de verbonden partijen. De raad stemt in met deze producten van de verbonden partijen of doet voorstellen voor aanpassingen hierin. Er zijn ook risico’s. Hierbij wordt gedacht aan consequenties van nieuw overheidsbeleid, wijzigingen in wet- en regelgeving en ontbreken van commitment. Risico’s kunnen beperkt worden door het functioneren van de verbonden partij goed te volgen qua budget en beleid. De risico’s zijn opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risico’s. De (advies)processen binnen de gemeentelijke organisatie zijn gestroomlijnd door het aanwijzen van een driehoek van accounthouder, financieel consulent en manager waarbij de accounthouder primair verantwoordelijk is voor alle zaken die met de verbonden partij samenhangen. Ontwikkelingen verbonden partijen 2025 Holland Rijnland Binnen Holland Rijnland werken we samen om de kwaliteit van wonen, werken, leren en leven van 64

inwoners, ondernemers en instellingen te verbeteren. Holland Rijnland profileert zich vooral als netwerkpartij van de 13 aangesloten gemeenten die zich sterk maakt voor beleidsmatige- en lobbywerkzaamheden. Daarnaast vervult Holland Rijnland ook diverse faciliterende (soms wettelijke) taken. Denk aan de Regiotaxi, het Regionaal Bureau Leerrecht en op het gebied van wonen worden een aantal diensten in Holland Rijnland verband ingevuld, zoals de contingenten- en urgentieregelingen. Hierdoor kunnen woningzoekenden met een urgentie of spoedzoekers voorrang krijgen op het woningaanbod, deze situaties worden door commissies (van Holland Rijnland) beoordeeld. Binnen Holland Rijnland werken we met het Werkprogramma Holland Rijnland 2022-2026. In de vorige bestuursperiode zijn diverse strategische documenten (Regionale Energie Strategie, Regionale Omgevingsagenda en de Regionale Strategie Mobiliteit) vastgesteld. Deze vormen de basis voor het werkprogramma 2022 -2026. In het werkprogramma is uiteengezet welke activiteiten we als regio de komende jaren willen oppakken. Denk hierbij aan grote opgaven zoals: grote tekorten op de woningmarkt, de ontwikkelingen rondom het stikstofdossier, de steeds grotere impact van klimaatverandering en de noodzaak tot economische vernieuwing in een veranderende wereld. Samenwerking in het aanpakken van de opgaven is daarom noodzakelijk.

‘Holland Rijnland 2022-2026’ is ons antwoord op hoe wij een bijdrage willen leveren aan die uitdagingen. In 2024 is de Regionale Investeringsagenda (RIA) vastgesteld met de veertien prioritaire projecten voor onze regio. Onder meer het verbeteren van de noordelijke ontsluiting van onze regio, met de Leimuiderbrug als knelpunt is daarbij benoemd als prioritair project. In 2025 doen we het benodigde onderzoek en werken we de projecten verder uit om ze gereed te krijgen voor uitvoering. BVO Rijn en Braassem In paragraaf bedrijfsvoering zijn de ontwikkelingen ten aanzien van de BVO Rijn en Braassem beschreven. Ook voor de ontwikkelingen met betrekking tot ICT verwijzen wij u naar de paragraaf bedrijfsvoering. VRHM Veiligheidsregio Hollands Midden staat voor de (fysieke) veiligheid van burgers, bedrijven en instellingen. In de Veiligheidsregio Hollands Midden werken brandweer, politie, GHOR en de gemeenten samen aan de rampenbestrijding en crisisbeheersing. De veiligheidsregio werkt nauw samen met partners, zoals waterschappen, Omgevingsdiensten en defensie. Aansluitend op maatschappelijke ontwikkelingen en veranderende risico’s in de samenleving heeft de veiligheidsregio het Regionaal Risicoprofiel 2023-2026 opgesteld. Het risicoprofiel geeft inzicht in de veiligheidsrisico’s in regio Hollands Midden.

Thema’s zoals klimaatverandering, energietransitie, verdichting en digitale afhankelijkheid zijn hierin nader geïnventariseerd en geanalyseerd. Op basis van dit inzicht kan het bestuur van de veiligheidsregio strategische beleidskeuzes maken over de ambities voor de risico- en crisisbeheersing en de inspanningen van gemeenten en regio op elkaar afstemmen. Deze ambities zijn vastgelegd in het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 van de VRHM. In de Kadernota 2025 van de VRHM zijn de algemene beleidsmatige- en financiële kaders voor 2025 vastgelegd. Deze kaders vormen de basis voor de Programmabegroting 2025 (incl. meerjarenraming 2026-2028). De kadernota is vastgesteld in het Algemeen Bestuur van de VRHM van 7 maart 2024. De (ontwerp-)Programmabegroting 2025 VRHM is na de zienswijzeprocedure vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 12 september 2024. Het beleidskader voor 2025 wordt gevormd door het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 VRHM ‘Focus op veiligheid, vandaag én morgen’. De concrete uitwerking hiervan vindt plaats via het jaarplan, dat jaarlijks aan het Bestuur wordt voorgelegd. De afgelopen periode is er door het Rijk daarnaast regelmatig een beroep op de Veiligheidsregio’s gedaan. Denk aan het coördineren van langdurige opvang voor vluchtelingen, crisisnoodopvang voor asielzoekers, het versneld huisvesten van statushouders en Covid.

De veiligheidsregio trekt hierin samen op met de gemeente. Dit vergt echter veel van personeel en regulier werk blijft liggen. Dit vraagt om beleidsmatige aandacht en wordt op landelijk niveau structureel onder de aandacht gebracht. 65

Hecht Hollands Midden (voormalig RDOG) De Regionale Dienst Openbare Gezondheid (Hecht) Hollands Midden beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van alle inwoners in Hollands Midden, in het bijzonder die van de meest kwetsbaren. 18 gemeenten sturen gezamenlijk Hecht aan en werken samen met andere partijen in de zorg en het sociaal domein. Het takenpakket van Hecht is divers en bestaat uit wettelijke GGD-taken en andere wettelijke en niet-wettelijke taken. Alle taken die gemeenten aan Hecht HM hebben opgedragen, zijn taken waarvoor de colleges van B&W in hun gemeente verantwoordelijk zijn, bijvoorbeeld op het gebied van de jeugdgezondheidszorg, de ambulancezorg, de reizigersadvisering, het Meldpunt Zorg en Overlast, Veilig Thuis, het team Milieuhygiëne en Gezondheid en de spreekuren voor seksuele gezondheid. Vanaf 2022 is ingezet op Programma Hecht 2024. Dit programma moet ervoor gaan zorgen dat Hecht in 2024 een wendbare, moderne en klantgerichte organisatie is. Medio 2024 blijkt dat de resultaten van Hecht 2024 achterblijven. De gemeente Kaag en Braassem heeft dan ook een negatieve zienswijze afgegeven op de vraag van het bestuur om extra middelen beschikbaar te stellen. In 2024 start een bezuinigingsronde, die vanaf 2025 tot besparingen moeten leiden. De begroting 2025 is beleidsarm.

Daarboven op zullen er dus ook nog besparingen moeten worden gevonden, om binnen de financiele kaders te blijven. Omgevingsdienst West-Holland De Omgevingsdienst West-Holland werkt met deskundigheid aan de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving (milieu en duurzaamheid, veiligheid, gezondheid) in haar werkgebied. Zij levert een optimale bijdrage aan de ontwikkeling en uitvoering van het milieubeleid voor haar deelnemers. De werkzaamheden van de Omgevingsdienst richten zich op vijf inhoudelijke programma’s: Milieu, Bodem, Omgevingsadvies, Duurzaamheid en Bouwen. In 2025 gaat de odwh aan de slag met het plan van aanpak Interbestuurlijk Programma (IBP-VTH) om te voldoen aan de kwaliteitseisen van het ministerie. Een omgevingsdienst moet voldoende robuust zijn en om dat te bereiken onderneemt de odwh bepaal acties, zoals het opstellen van een innovatiekalender en een verhoging van het opleidingsbudget. Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland In 2022 hebben de gemeenten in Holland Rijnland de Gemeenschappelijke Regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland ingericht ten behoeve van het uitvoeren van inkoop van en contractmanagement op jeugdzorg. De taken van deze serviceorganisatie zijn met name contracteren en contractmanagement, verwerking berichtenverkeer, betalingen, data-analyse en monitoring.

Vanaf 1 januari 2024 neemt onze gemeente een breder takenpakket af van de SOZ omdat we vanaf dat moment zijn aangesloten bij de regionale contracten. De SOZ staat, samen met de samenwerkende gemeenten binnen Holland Rijnland, in 2025 voor de uitdaging om de kosten voor de jeugdzorg terug te brengen en meer voorspelbaar te maken. Hiervoor is in 2024 een regionale bestuurlijke taskforce ingericht die maatregelen zal voorstellen voor het realiseren van meer grip op de kosten. Cyclus Cyclus is een overheids-NV en verzorgt in opdracht van de gemeente de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval. Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten. Cyclus werkt voor twaalf gemeenten en in de Cyclus-regio vindt afstemming plaats, niet alleen voor de inzameling en verwerking van het afval, maar ook voor beleidsmatige aspecten, zoals het bereiken van de landelijke scheidingsdoelstellingen. Cyclus is een belangrijke partner van de gemeente voor het uitvoeren van het project Afval Anders, waarbij de afvalstoffenheffing variabel wordt opgelegd. In 2025 wordt een regionaal demontagebedrijf voor grof huishoudelijk afval opgericht. Hier wordt grof huishoudelijk restafval, afkomstig van milieustraten, gesorteerd en gedemonteerd tot herbruikbare grondstoffen. Eind 2024 wordt hier een definitief besluit over genomen en de uitvoering start in 2025. Braassemerland

66

De gemeente Kaag en Braassem participeert in de vennootschap Braassemerland VOF. De gemeentelijke gronden worden fasegewijs aan de vennootschap overgedragen. Deelplannen 1 en 2 “De Akkers” en deelplan 3 “De Poelen” zijn volledig bewoond en de openbare ruimte is, met uitzondering van de riolering en openbare verlichting, aan de gemeente overgedragen. Realisatie van deelplannen 4 en 5 is gestart in 2024. Oplevering bouwkavels is gepland in 2026. De volgende fasen (7 tot en met 11) volgen hierna, waarbij onderzocht wordt of het mogelijk is om deelplan 11 met een groot areaal sociale woningbouw eerder te realiseren. In deelplan 11 zal een tijdelijk fietspad worden aangelegd om o.a. de fietsroute naar Kaskade veiliger te maken. Om fase 7 tot en met 11 te kunnen realiseren zal het Omgevingsplan nog moeten worden aangepast. Hier zal in de komende tijd aan worden gewerkt. Daarnaast wordt in 2024 met de voorbereiding (opstellen Programma van Eisen en ontwerp) van de tweede sluis gestart. Hiervoor is een subsidie van Holland Rijnland toegekend. Voorwaarde voor het definitief verwerven van deze subsidie is dat de tweede sluit uiterlijk in februari 2026 is gerealiseerd. Het verzoek tot velenging van de subsidie is ingediend.

Sportbedrijf Kaag en Braassem In maart 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met de investering van bijna 61 miljoen euro voor de realisatie van Kineo en heeft de gemeenteraad een aanvullend bedrag beschikbaar gesteld om de verenigingen te ondersteunen in de aanpassingen die gebonden zijn aan het Masterplan Sportpad. De eerste stappen in de realisatie van het masterplan Sportpad worden in 2024 genomen en 2025 zal grotendeels in het teken staan van deze verbouwing. Eind 2024 is gestart met de rioleringswerkzaamheden, kap van bomen en de aanleg van de voetbalvelden. Begin 2025 starten de werkzaamheden aan het nieuwe clubhuis voor de voetbal en hockey. In Q4 2025 start de sloop van het buitenbad, zodat de bouw aan het nieuwe zwembad kan beginnen. Het nieuwe wedstrijdbad zal rond eind 2025 gereed zijn, waarna de sporthal en het oude binnenbad worden gesloopt. Richting het Sportbedrijf is een opdracht uitgegeven tot het uitvoeren van het groot onderhoud. Hierin is het benodigde onderhoud tot de nieuwbouw opgenomen, voortkomend uit de nog lopende meerjarenplannen. Deze opdracht blijft doorlopen zodat Sport- en recreatiecentrum De Tweesprong veilig en doelmatig open kan blijven ten tijde van de bouw op en rondom het Sportpad. Groot onderhoud voor het Spant verloopt vanaf 2025 zoals vastgelegd in de Governance code en aansluitend bij de nieuwe meerjarenonderhoudsplannen.

De verwachte onderhoudskosten passen in de gereserveerde middelen. Eind 2024/begin 2025 verwachten we de vaststelling rondom de SPUK-MEOZ subsidie die de stijgende energiekosten uit 2022 en 2023 dekt. Het is mogelijk dat de Tweesprong een hoger bedrag toegekend krijgt dan dat zij aan energiekosten hadden. Dit bedrag wordt dan opgenomen in de algemene reserves. In geval van terugbetaling is hier rekening mee gehouden in de begroting van de Tweesprong van 2025, zodat dit geen extra onverwachte kosten met zich meebrengt. Met de komst van Kineo is de ambitie een energieneutraal complex te realiseren. Dit zal op den duur zorgen voor lagere tot vrijwel geen energiekosten. Tot slot staat 2025 in het teken van het werven van en het samenwerken met een nieuwe vaste directeur. Per september 2024 is een interim directeur-bestuurder gestart die de Tweesprong tijdelijk zal ondersteunen als directeur om een goede voortzetting te faciliteren voordat er een nieuwe vaste directeur gevonden is. Greenport Aalsmeer Stichting Greenport Aalsmeer is een samenwerkingsverband tussen het bedrijfsleven, onderwijs en overheden (gemeenten, provincies en Rijk) op het gebied van (sierteelt)tuinbouw welke op een efficiënte manier met elkaar samenwerken op belangrijke thema's als duurzame gebiedsontwikkeling, circulariteit, onderwijs en arbeid.

Samen met de gemeenten Nieuwkoop, Uithoorn, Haarlemmermeer, Amstelveen en Aalsmeer wordt zo gewerkt aan de versterking van de concurrentiepositie binnen deze sector. 67

Samen met de zes andere Greenports welke Nederland rijk is werken zij samen onder Greenports Nederland aan één landelijke agenda waarbij de eerdergenoemde partijen (lees: overheden en bedrijfsleven) ieder zijn eigen verantwoordelijkheid behoudt. De Gemeente Kaag en Braasem werkt intensief samen met Greenport Aalsmeer om zo een duurzame gebiedsontwikkeling te realiseren voor de glastuinbouwgebieden De Baan & Sotaweg en Floraweg/Geestweg: • Voor De Baan & Sotaweg is per juli 2024 een onafhankelijke procesbegeleider aangesteld in samenspraak met betrokkenen om zo de wensen en belangen van de betrokkenen in kaart te brengen. In eerste instantie zal contact worden gezocht met de grondeigenaren om hun ideeën en wensen helder te krijgen. Op basis hiervan kan gewerkt worden aan (deel)plannen voor dit gebied. • Wat betreft de Geest- en Floraweg wachten we op een offerte van de Greenport Aalsmeer voor het opstellen van een visie op een duurzaam glastuinbouwgebied. De Greenport neemt hierin mee de vraag of het gebied nog voldoende mogelijkheden biedt ten behoeve van de toekomstbestendigheid van de teelt. Ten slotte is er vanuit Greenport Aalsmeer in 2022 een kennisprogramma internationale medewerkers ontwikkeld. Vanuit dit kennisprogramma is een plan van aanpak gerealiseerd.

Dit plan voorziet in het detecteren en opstarten van regionale projecten die bijdragen aan het vergoten van het aantal kwalitatief goede huisvestingsoplossingen voor internationale medewerkers binnen Greenport Aalsmeer.

68

Doelstelling, taken, bestuurlijk belang per verbonden partij

Holland Rijnland Doel/algemee n belang/ activiteit

Belangen

Financiële gegevens

Holland Rijnland is het samenwerkingsverband van en voor dertien gemeenten in het hart van de Randstad met gezamenlijk een uitstekende woonregio en een aantal sterke topsectoren (Greenports, Biobased, Space en Life Science & Health). Binnen Holland Rijnland wordt samengewerkt om de kwaliteit van wonen, werken, leren en leven van burgers, bedrijven en instellingen te verbeteren. Samen optrekken geeft meerwaarde voor de uitdagingen die te complex zijn voor de individuele gemeente, die gemeentegrensoverschrijdend zijn of waarbij samenwerking tot meer efficiëntie leidt. In de domeinen maatschappij, economie en leefomgeving faciliteert Holland Rijnland regionale samenwerking zoals omschreven in het werkprogramma ‘Holland Rijnland 2022-2026’. Hierin bepalen we welke activiteiten we de komende vier jaar samen als Holland Rijnland oppakken waarmee de regio wordt geconfronteerd. Daarnaast zijn in de Regionale Investeringsagenda (RIA) de prioritaire projecten van de regio vastgesteld, met onder meer het knooppunt Leimuiderbrug. Verder voert Holland Rijnland enkele taken uit die aan het samenwerkingsorgaan zijn overgedragen: de Regiotaxi, de Urgentiecommissie Woonruimte en het Regionaal Bureau Leerrecht. Kaag en Braassem profiteert van het schaalvoordeel en slagkracht van deze strategische samenwerking.

Financieel: Geraamde exploitatiebijdrage 2025, totaal € 387.010 Bijdrage RIF 2025: € 114.170 Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur bestaat uit twee leden per deelnemende gemeente, 28 in totaal, met gezamenlijk 186 stemmen (waarvan Kaag en Braassem er 9 heeft). In het Algemeen Bestuur hebben vanaf juni 2022 zitting: burgemeester Astrid Heijstee-Bolt en Nick van Egmond. Financiële gegevens zijn gebaseerd op het jaarverslag 2022 1-1-2023 Omvang eigen vermogen € 1.609.435 Omvang vreemd vermogen € 43.820.038 Financieel resultaat 2023: € 616.550 nadelig

31-12-2023 € 1.147.570 € 34.844.264

69

Veiligheidsregio Hollands Midden Doel/algemeen belang/ Veiligheidsregio Hollands Midden staat voor de (fysieke) veiligheid van burgers, activiteit bedrijven en instellingen. In de Veiligheidsregio Hollands Midden werken brandweer, politie, GHOR en de gemeenten samen aan de rampenbestrijding en crisisbeheersing. De veiligheidsregio werkt daarnaast nauw samen met diverse partners, zoals waterschappen, milieudiensten en defensie. Iedere organisatie is hierin verantwoordelijk voor zijn eigen taken. Samenwerking vindt plaats op basis van de Wet veiligheidsregio’s. In deze wet zijn de taken en verantwoordelijkheden van de veiligheidsregio omschreven. Kaag en Braassem maakt, samen met 17 andere gemeenten, deel uit van de Veiligheidsregio Hollands-Midden. Belangen

Financiële gegevens

De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2024 is € 2.311.631 (Brandweer en crisisbeheersing) Bestuurlijk: De 18 burgemeesters uit de regio Hollands Midden vormen samen het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Hollands Midden. Daarnaast is er een Dagelijks Bestuur. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit een vertegenwoordiging van het Algemeen Bestuur, aangevuld met de voorzitter van de veiligheidsregio. Onze burgemeester Astrid Heijstee-Bolt neemt sinds september 2022 zitting in het Dagelijks Bestuur van de VRHM en heeft als portefeuille multidisciplinaire crisisbeheersing. Het Dagelijks Bestuur is verantwoordelijk voor de uitvoering en verdere uitwerking van strategische beslissingen die worden genomen door het Algemeen Bestuur. 1-1-2023 Omvang eigen vermogen € 5.724.000 Omvang vreemd vermogen € 68.300.000 Financieel resultaat 2023: € 936.000 voordelig.

31-12-2023 € 6.511.000 € 79.700.000

70

Hecht Hollands Midden (voormalig RDOG) Doel/algemeen belang/ activiteit

Belangen

Financiële gegevens

Hecht Hollands Midden bestaat uit de vier sectoren: openbare gezondheidszorg (GGD), geneeskundige hulpverlening (GHOR) en ambulancezorg (RAV) en het Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH). Hecht bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de inwoners in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert de Hecht de effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken. De GGD voert voor onze gemeente taken uit op het gebied van o.a. de Wet publieke gezondheid, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet. Het gaat hierbij om wettelijk verplichte taken die door de gemeente belegd zijn bij de GGD (zoals infectieziektebestrijding), wettelijke taken waarbij gemeenten gezamenlijk kiezen om deze onder te brengen bij de GGD (zoals, jeugdgezondheidszorg, Veilig Thuis en Toezicht WMO) en vrijwillige taken die één of meer gemeenten laten uitvoeren door de GGD (zoals: logopedie en voorlichting). De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2025 is € 2.148.000 Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur van Hecht bestaat uit de portefeuillehouders Volksgezondheid van de 18 gemeenten in de regio Hollands Midden. Voor onze gemeente is dat wethouder Gerben van Duin. Daarnaast neemt Gerben van Duin zitting in BAC PG (bestuursadviescommissie publieke gezondheid) bij Hecht. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit zeven leden.

Kaag en Braassem heeft 2 van 50 stemmen. 01-01-2023 Omvang eigen vermogen € 5.889.000 Omvang vreemd vermogen € 33.822.000 Financieel resultaat 2023: € 3.902.000 nadelig

31-12-2023 € 648.000 € 39.866.000

71

Omgevingsdienst West-Holland Doel/algemeen belang/ activiteit

De Omgevingsdienst staat voor duurzaamheid, veiligheid en een verbetering van de leefomgeving. Ze stelt milieubeschikkingen (vergunningen) op voor de gemeente en ziet toe op naleving van milieuwetgeving (toezicht en handhaving). Ook geeft de ODWH milieuadvies aan de deelnemende gemeenten in de regio Holland Rijnland en zorgt ervoor dat in ruimtelijke plannen van gemeenten aandacht wordt besteed aan milieuaspecten, zoals bodem, lucht, geluid, energie, natuur (stikstof) en veiligheid. Tenslotte behandelt de dienst klachten over bedrijven van overlast als gevolg van geluid en geur. Om een goede en efficiënte uitvoering te geven aan de milieutaken heeft Kaag en Braassem deze taken bij de Omgevingsdienst ondergebracht.

Belangen

De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2024 is € 1.357.414 Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur bestaat uit 24 leden (inclusief de voorzitter). Wethouder Dolf Kistemaker en wethouder Yvonne Peters- Adrian hebben zitting in het Algemeen Bestuur. Kaag en Braassem heeft 22 van 312 stemmen.

Financiële gegevens

Financiële gegevens: Omvang eigen vermogen Omvang vreemd vermogen Financieel resultaat 2023: € 752.891

01-01-2023 € 1.453.300 € 13.521.948

31-12-2023 € 2.206.191 € 14.431.342

72

Bedrijfsvoeringsorganisatie Rijn en Braassem Doel/algemeen belang/ activiteit

Belangen

Financiële gegevens

Het doel van Bedrijfsvoeringsorganisatie Rijn en Braassem is het bewerkstelligen van een kwalitatief hoogwaardige en doelmatige uitvoering van de taken van de gemeenten op het gebied van informatievoorziening en automatisering. Uitgangspunt voor de samenwerking is standaardisatie van de I&A-dienstverlening, inclusief de bijbehorende standaardinrichting van de gemeentelijke werkprocessen en het daarbij passende applicatielandschap. De bedrijfsvoeringsorganisatie kan worden ingezet voor bedrijfsvoering en uitvoerende taken en bestaat uit gemeente Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem. Een logische samenwerking omdat beide gemeenten ook al intensief samenwerken in het Sociale Domein en op het gebied van Belastingen en de daaraan gerelateerde ICT-onderwerpen. Financieel: Geraamde gemeentelijke bijdrage 2025 aan Rijn en Braassem: € 3.557.261 Bestuurlijk: De gemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem dragen geen bevoegdheden over aan de bedrijfsvoeringsorganisatie, maar kunnen ter verwezenlijking van informatisering, automatisering en andere taken bevoegdheden mandateren en machtigingen verlenen aan de bedrijfsvoeringsorganisatie. Het bestuur bestaat uit vier leden. De bestuursleden namens de gemeente Kaag en Braassem zijn wethouder Nick van Egmond en burgemeester Astrid Heijstee-Bolt.

De directie van de bedrijfsvoeringsorganisatie bestaat uit een Algemeen Directeur en een Operationeel Directeur. Financiële gegevens: 01-01-2023 31-12-2023 Omvang eigen vermogen € 9.959 € 52.920 Omvang vreemd vermogen € 8.229.791 € 6.169.277 Financieel resultaat 2023 na verrekening: € 0

73

Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland Doel/algemeen belang/ activiteit

Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland is ingericht ten behoeve van het uitvoeren van inkoop van en contractmanagement op specialistische jeugdzorg. De taken van deze serviceorganisatie zijn met name contracteren en contractmanagement, verwerking berichtenverkeer, betalingen, data-analyse en monitoring. Kaag en Braassem neemt vanaf 1 januari 2024 een breder takenpakket af van de SOZ omdat we vanaf dat moment aansluiten bij de regionale contracten.

Belangen

Financieel: Geraamde gemeentelijke bijdrage 2025 Kaag en Braassem € 147.794,Bestuurlijk: Het bestuur van de Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland bestaat uit de portefeuillehouders Jeugd in de regio Holland Rijnland. Voor onze gemeente is dat wethouder Gerben van Duin. Financiële gegevens: (nog) geen zelfstandige jaarrekening. Onderdeel van Holland Rijnland.

Financiële gegevens

____________________________________________________________________________

Doel/algemeen belang/ activiteit Belangen

Financiële gegevens

BNG De Bank Nederlandse Gemeenten is de bank van en voor overheden en instellingen ten behoeve van het maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Financieel: Het maatschappelijk aandelenkapitaal bestaat uit 121.719 aandelen (€ 2,50 nominaal). De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Dividend 2022, uitgekeerd in 2023: € 304.298 Dividend 2023, uitgekeerd in 2024: € 262.913 Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de aandeelhoudersvergaderingen. 1-1-2023 31-12-2023 Omvang eigen vermogen € 4.615 mln € 4.721 mln Omvang vreemd vermogen € 107.471 mln € 110.834 mln Financieel resultaat 2023: € 254 miljoen voordelig.

74

Oasen Doel/algemeen belang/ Activiteit

Belangen

Financiële gegevens

Oasen is als maatschappelijk bedrijf in publieke handen. De aandeelhouders van Oasen zijn 21 gemeenten in het oosten van Zuid-Holland waar drinkwater aan de inwoners geleverd wordt. Oasen levert jaarlijks bijna 48 miljard liter drinkwater aan 800.000 inwoners. Hiervoor worden zeven zuiveringsstations, acht pompstations en een watertoren gebruikt. Het hoofdkantoor staat in Gouda. De zuiveringsstations, pompstations en winvelden liggen verspreid door het voorzieningsgebied. Het voorzieningsgebied heeft een oppervlakte van 1.115 km². Financieel: Er zijn 748 aandelen geplaatst (gemeente Kaag en Braassem is houder van 26 aandelen). Oasen keert geen dividend uit Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Cijfers zijn gebaseerd op jaarverslag 2023 1-1-2023 31-12-2023 Omvang eigen vermogen € 125.600 mln. € 128.149 mln. Omvang vreemd vermogen € 221.955 mln. € 244.640 mln. Financieel resultaat 2023: € 2,549 miljoen voordelig.

75

Doel/algemeen belang/ activiteit

Belangen

Financiële gegevens

Doel/algemeen belang/ activiteit

Belangen

Financiële gegevens

Cyclus Cyclus stelt zich als doel het doelmatig inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval voor de deelnemende gemeenten. De gemeente Kaag en Braassem heeft een wettelijke taak om zorg te dragen voor de (gescheiden) inzameling van huishoudelijke afvalstoffen binnen het grondgebied van de gemeente. Financieel: Kaag en Braassem is houder van 10.651 aandelen Als gevolg van het winstniveau keert Cyclus over 2023 dividend uit. Bestuurlijk: De burgemeester Astrid Heijstee-Bolt is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Lid van het Grondstoffenplatform is wethouder Dolf Kistemaker. Cijfers zijn gebaseerd op het jaarverslag 2023: 1-1-2023 31-12-2023 Omvang eigen vermogen € 10.568.000 € 11.263.000 Omvang vreemd vermogen € 22.916.000 € 23.873.000 Financieel resultaat 2023: € 695.000 voordelig.

Alliander Alliander N.V. is een nutsbedrijf dat voortgekomen is uit Nuon. Alliander is een netwerkbedrijf dat bestaat uit Liander en Qirion. Het bedrijf verzorgt de distributie van energie in een derde deel van Nederland. Alliander had in 2023 zo'n 6.700 eigen werknemers (in FTE) en 5,9 miljoen klantenaansluitingen. Het beheert ongeveer 95.000 kilometer elektriciteitskabel en 42.000 km gasleiding. Financieel: Alle aandelen van Alliander zijn direct of indirect in handen van Nederlandse provincies en gemeenten. De grootste aandeelhouders van Alliander zijn de provincies Gelderland (45%), Friesland (13%), Noord-Holland (9%) en de gemeente Amsterdam (9%). Verder zijn er bijna 50 gemeenten (minder dan 3%) aandeelhouder, waaronder gemeente Kaag en Braassem. In totaal zijn er 56 publieke aandeelhouders. Het dividendbeleid van Alliander voorziet in een uitkering van maximaal 45% van de winst na belastingen, gecorrigeerd voor bijzondere posten. Het dividend 2023 is vastgesteld op € 120,3 miljoen. Dit betekent voor de gemeente Kaag en Braassem over 2023 een dividend van € 467.511. In 2021 is er door meerdere aandeelhouders een reverse converteerbare hybride obligatielening verstrekt aan Alliander. De gemeente Kaag en Braassem heeft naar haar aandeel een lening ter grootte van € 2.744.921 verstrekt.

Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders. 1-1-2023 31-12-2023 Omvang eigen vermogen € 4.570 mljn € 4.749 mljn Omvang vreemd vermogen € 6.106 mljn € 6.877 mljn Financieel resultaat 2023: € 267 miljoen voordelig.

DOELSTELLING, TAKEN, BESTUURLIJK BELANG PER BESLOTEN VENNOOTSCHAP

76

Sportbedrijf Kaag en Braassem Doel/algemeen belang/ activiteit

Belangen

Financiële gegevens

Sportbedrijf Kaag en Braassem draagt duurzaam bij aan een gezonde en actieve levensstijl voor de inwoners van de gemeente Kaag en Braassem, door zo veel mogelijk mensen in de gemeente te laten sporten en bewegen. Om zijn missie te bereiken biedt het Sportbedrijf goed toegankelijke, uitnodigende sportaccommodaties (Sport en recreatiecentrum De Tweesprong, Sportzaal Kaskade en Gemeenschapscentrum Het Spant) en activiteiten aan. Verder werkt het Sportbedrijf samen met andere (verbonden partijen) die aan diezelfde doelen werken. Hierin zijn de plannen rondom het Sportpad met nieuwbouwproject Kineo een mooi voorbeeld van deze brede samenwerkingen en het doel om bewegen te integreren in meerdere domeinen. Naast het faciliteren van sport en bewegen verzorgt sportbedrijf Kaag en Braassem ook sport- en bewegingsstimulering en welzijnsactiviteiten zoals zwemmen voor mensen met dementie, beweegmixen om mensen in beweging te krijgen en ondersteuning in het Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) traject. Hiermee levert het Sportbedrijf Kaag en Braassem een bijdrage aan de doelstellingen uit de Omgevingsvisie. Financieel: 40 aandelen die zijn geplaatst en volgestort ad € 18.152 De gemeente is 100% aandeelhouder van De Tweesprong B.V. (hoe het Sportbedrijf staat geregistreerd bij de KVK) en eigenaar van alle - op Kaskade na (eigendom woningbouwvereniging) - panden.

Binnen de gemeente is de verantwoording met betrekking tot het bestuur van De Tweesprong B.V. verdeeld in opdrachtgeverschap en aandeelhouderschap. Deze twee taken zijn verdeeld over verschillende bestuursleden. Het aandeelhouderschap ligt bij burgemeester Astrid Heijstee-Bolt en het opdrachtgeverschap bij wethouder Gerben van Duin. 1-1-2023 31-12-2023 Omvang eigen vermogen € 18.152 € 18.152 Omvang vreemd vermogen € 1.298.633 € 1.654.015 Financieel resultaat 2023: € 43.147, - (negatief)

77

GEM Braassemerland VOF Doel/algemee n belang/ activiteit

Belangen

De VOF (GEM) heeft ten doel het voor haar rekening en risico (doen) uitvoeren van de grondexploitatie met betrekking tot het exploitatiegebied zoals aangeduid in de Samenwerkingsovereenkomst (inclusief bijlagen), gelegen binnen het Plangebied Braassemerland en overigens al wat daarmee verband houdt of daaraan bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin. Financieel: Gemeente heeft in het verleden verschillende stortingen gedaan richting de VOF. In Juli 2024 was er € 5,5 miljoen aan eigen vermogen gestort. In komende jaren zullen naar verwachting verschillende stortingen worden gedaan omdat in de komende jaren met name uitgaven worden verwacht en beperkt opbrengsten uit grondverkopen zal realiseren. Die gaan conform de prognoses weer in 2026 plaatsvinden. Dit heeft ook tot gevolg dat de maximale inbreng van eigen vermogen door de vennoten wordt verhoogd van maximaal € 5 miljoen naar maximaal € 12,5 miljoen. Deze extra inbreng van eigen vermogen is benodigd om de uitgaven in de komende jaren te bekostigen. de grondexploitatie heeft een positief resultaat. Dat betekent dat de inzet van eigen vermogen volledig wordt terug verdiend door de geprognosticeerde opbrengsten in 2026 tot en met 2030 (einde looptijd van het project).

Aangezien deze stortingen van Eigen Vermogen drukken op het solvabiliteitsratio van de gemeente, wordt nu onderzocht of het ook mogelijk is om meer Eigen Vermogen van de VOF extern via leningen te financieren. Eind 2023 is de afspraak gemaakt dat de rente die door de VOF over het inbreng van eigen vermogen wordt betaald, wordt aangepast. Deze wordt gebaseerd op de BNG fixed 10-jaars geldleningen aan gemeenten +0,5%. Komend jaar zal deze rente worden geactualiseerd.

Financiële gegevens

Bestuurlijk: de vennoten van de VOF zijn de gemeente Kaag en Braassem en Aan de Braassem BV (project BV van de ontwikkelaars. De vakwethouder, Mevrouw Y. Peters en de heer E. Faber, partner bij Fakton B.V. te Rotterdam, hebben mandaat van het college om rechtshandelingen namens de gemeente te verrichten. Zij vormen samen met de afvaardiging van de ontwikkelaar het bestuur van de VOF Braassemerland. Bestuurlijk: de vennoten van de VOF zijn de gemeente Kaag en Braassem en Aan de Braassem BV (project BV van de ontwikkelaars. De vakwethouder, Mevrouw Y. Peters en de heer E. Faber, partner bij Fakton B.V. te Rotterdam, hebben mandaat van het college om rechtshandelingen namens de gemeente te verrichten. Zij vormen samen met de afvaardiging van de ontwikkelaar het bestuur van de VOF Braassemerland. De financiële gegevens zijn gebaseerd op de jaarrekening 2023. 1 januari 2023 31 december 2023 Omvang Eigen vermogen € 4.784.494,€ 8.753.281,Omvang Vreemd vermogen €15.613.160,€19.716.092,Totaal vermogen € 20.397.654,€ 28.469.373,Financieel resultaat 2023 € 31.213,- nadelig

78

Stichting Greenport Aalsmeer Doel/algemeen belang/activiteit

Stichting Greenport Aalsmeer is een community waarin ondernemers, overheden, onderzoek- en onderwijsinstellingen vertegenwoordigd zijn. Samen werken ze aan sierteeltvraagstukken die niemand van ons alleen kan oplossen, zoals schaarste op de arbeidsmarkt, het gebrek aan ruimte en de noodzakelijke versnelling van de circulaire economie.

Belangen

Stichting Greenport Aalsmeer bestaat uit een samenwerkingsverband tussen zes gemeenten. Dit zijn, naast Kaag en Braassem, de gemeenten Nieuwkoop, Uithoorn, Haarlemmermeer, Amstelveen en Aalsmeer. Door samen te werken wordt zo gewerkt aan de versterking van de concurrentiepositie binnen deze sector. Financieel: Geraamde exploitatiebijdrage 2025, totaal € 40.000

Financiële gegevens

Bestuurlijk: Het bestuur van Stichting Greenport Aalsmeer bestaat uit 3 leden: de Burgemeester van Aalsmeer, hoofd Public Affairs namens Royal FloraHolland en wethouder Yvonne Peters namens de gemeente Kaag en Braassem. Tevens maakt Yvonne Peters deel uit van de stuurgroep. Financiële gegevens zijn gebaseerd op het jaarverslag 2023 1-1-2023 Omvang eigen vermogen € 116.781 Omvang vreemd vermogen € 460.892 Financieel resultaat 2023: € 94.363 nadelig

31-12-2023 € 22.418 € 100.968

79

7. Grondbeleid Het gemeentelijk grondbeleid is ondersteunend aan de door het bestuur geformuleerde beleidsdoelstellingen. Grondverwerving, -productie, uitgifte en tijdelijk beheer zijn de ingrediënten van elke gebiedsontwikkeling, of het nu gaat om het bouwen van woningen, aanleggen van infrastructuur, het aanbieden van maatschappelijke voorzieningen of het bevorderen van de economische ontwikkeling. Onderdeel van de gemeentelijke programmabegroting is een paragraaf grondbeleid. Hierin wordt de raad jaarlijks inzicht geboden in de vorderingen van de in ontwikkeling genomen en nog te ontwikkelen grondcomplexen in het komende begrotingsjaar. In deze paragraaf grondbeleid komen aan de orde: • Ontwikkelingen grondexploitatieprojecten in 2024 • Ontwikkeling grondposities in 2024 • Af te sluiten grondcomplexen per 31 december 2024 • Nieuwe grondcomplexen vanaf 1 januari 2025 Deze paragraaf bevat geen kwantitatieve analyse van de projectresultaten. In deze begroting zijn de bij de programmarekening 2024 vastgestelde grondexploitaties (per 1/1/2024) verwerkt. Het grondbeleid is verwoord in de actuele Nota Grondbeleid.

De belangrijkste beleidsuitgangspunten zijn: • Bij het realiseren van de ruimtelijke doelstellingen zal het accent meer op inbreiding, herstructurering en revitalisering komen te liggen • Het grondbeleid is in principe faciliterend (door het aannemen van een motie bij de vaststelling van de Nota Grondbeleid in september 2020 kan in sommige gevallen sprake zijn van meer actief grondbeleid) • In specifieke gevallen kan onder voorwaarden worden afgeweken van het faciliterend beleid • De gemeente bepaalt vooraf op basis van een ontwikkelstrategie op welke wijze een gebiedsontwikkeling tot stand zal komen Jaarlijks worden de te hanteren grondprijzen door ons college geactualiseerd in de Grondprijzenbrief. Deze brief wordt ter kennisneming aan de raad gezonden. Naast deze paragraaf is het programma Ruimte en leefomgeving van deze begroting van belang, waarin de gemeente haar ruimtelijke doelstellingen voor 2025 presenteert en waaraan het grondbeleid ondersteuning zal bieden om deze te realiseren. Projectontwikkelingen De actuele ruimtelijke projecten worden jaarlijks mede gepresenteerd in een integrale monitor. De actualisatie van de bij de projecten behorende grondexploitaties vindt plaats bij het opstellen van de jaarrekening.

Zo sluit het actueel inzicht in projecten aan op het noodzakelijk inzicht in de resultaten van de grondexploitaties en daarmee de stand van de benodigde voorziening en reserve bouwgrondexploitatie. De begroting voor 2025 is gebaseerd op de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2024. Daarnaast zijn actuele ontwikkelingen verwerkt. Bij deze actualisatie is een planning opgenomen van de inkomsten en uitgaven voor onder andere het komende jaar.

80

Centrumplan (Leimuiden) Op dit moment speelt een discussie met de aannemer over de verzakking van het dijklichaam van de Grietpolderweg ten gevolge van de aanleg van de haven en doorsteek door de dijk. Bij de werkzaamheden is duidelijk geworden dat het dijklichaam instabiel was, waardoor deze enige tijd zijn stil gelegd. De gemeente is van mening dat ontwikkelaar hiervoor aansprakelijk is. De ontwikkelaar is van mening dat het dijklichaam al instabiel was en dat deze kosten voor rekening van de gemeente zijn. Indien daarvan sprake is komen de kosten niet voor de grondexploitatie, omdat de kosten niet toerekenbaar zijn aan het project. De kosten komen in dat geval ten laste van de Algemene Reserve. Hierin staat het risico ook beschreven als incidenteel risico. Om uit de discussie te komen is een vaststellingsovereenkomst afgesloten, waarmee in ieder geval de schade hersteld kon worden. In de eerste plaats heeft de gemeente nog een poging gedaan om het geschil te schikken maar dat heeft niet tot een oplossing geleid. De gemeente is voornemens een procedure te starten bij de rechtbank. Het streven is de grondexploitatie eind 2024 af te sluiten. Nieuwe Wetering Noord (I tot en met VII, voorheen Regenboogweg) Voor deelgebied 2 wordt een CPO-ontwikkeling gerealiseerd. Het plangebied is bouwrijp gemaakt.

Een deel van de grond is geleverd en in februari 2024 wordt het resterende deel geleverd. Inmiddels is ook gestart met de bouw van de 16 woningen. Deelgebied 5 omvat de realisatie van 12 sociale rijwoningen die door Meerwonen worden afgenomen. Onderzocht is of het mogelijk is om de sloot achter het perceel te verleggen. Dat blijkt niet realiseerbaar, dus daarom is het plan zo aangepast zodat de 12 woningen kunnen worden gerealiseerd. Voor het plan is een koop- realisatieovereenkomst opgesteld, deze wordt in 2024 met Meerwonen getekend. Op 17 juni heeft de gemeenteraad het benodigde bestemmingsplan vastgesteld. Tegen de vaststelling is beroep ingesteld bij de Raad van State. Hierdoor loopt het project vertraging op. Braassemerland (Roelofarendsveen) - Deelgebied GEM In 2008 is bij het Masterplan een grondexploitatie voor Braassemerland vastgesteld. In 2013 is voor een groot deel van het gebied een gezamenlijke grondexploitatiemaatschappij (GEM) opgericht. Voor dit deelgebied is een gemeentelijke deelgrondexploitatie geopend. Daarnaast is de GEM als deelneming opgenomen in de gemeentelijke administratie. Een toelichting op deze deelneming is in paragraaf zes van deze begroting opgenomen.

Het deelgebied GEM binnen de gemeentelijke grondexploitatie omvat de gemeentelijke plankosten, de boekwaarde van de verworven gronden door de gemeente, enkele civieltechnische werken ten behoeve van het plangebied en de inbreng van de gemeentelijke gronden in de GEM. De gronden binnen dit gebied zullen fasegewijs vanuit de grondexploitatie Braassemerland, deelgebied GEM, overgedragen worden aan de GEM. - Deelgebied West End In 2016 heeft een grondruil plaatsgevonden tussen de gemeente en Westend BV (onderdeel Heembouw-groep). Hierdoor heeft Westend alle percelen binnen het plangebied in haar bezit gekregen en is de gemeente eigenaar geworden van het “Wijsmanterrein” waar de GEM het beoogde woningbouwprogramma gaat ontwikkelen en realiseren. De exploitatieafspraken voor de ontwikkeling en realisatie van het beoogde programma voor Westend zoals overeengekomen zijn de basis voor de grondexploitatie. In 2023 is de laatste kavel uitgegeven. In 2024 vinden nog herstelwerkzaamheden aan het riool plaats en kan vervolgens de oplevering en overdracht van de openbare ruimte plaatsvinden. Daarna kan deze grondexploitatie worden afgesloten.

81

Voormalig gemeentehuis Rijnsaterswoude Eind 2018 is de grondexploitatie Voormalig gemeentehuis Rijnsaterwoude vastgesteld. Het plan omvat de herontwikkeling van het voormalige gemeentehuis naar een school, 8 vrije sector appartementen en 7 sociale sector huurappartementen. Daarnaast wordt op het terrein achter het voormalige gemeentehuis 8 2^1 kap woningen gerealiseerd. De grondexploitatie omvat alle (gemeentelijke) kostenen opbrengsten van de ontwikkeling, met uitzondering van de kosten met betrekking tot de school. De herontwikkeling van het voormalig gemeentehuis is afgerond en de school en appartementen zijn opgeleverd en deels overgedragen naar de woningcorporatie. De 2^1 kap woningen zijn in 2023 allemaal (onder voorbehoud) verkocht. Inmiddels is het plangebied bouwrijp gemaakt en is gestart met de woningbouw. De woningen worden in 2024 en 2025 opgeleverd, waarna de woonrijpfase start. Ook deze fase zal naar verwachting in 2025 afgerond kunnen worden. De grondexploitatie heeft een positief resultaat. Hier is eerder tussentijdse winst genomen (€ 240.000,- in totaal). Het plan heeft nog een positief resultaat, maar dit jaar kan geen winstneming plaatsvinden omdat de boekwaarde van het project dit niet toelaat. Grietpolder In 2023 is de grondexploitatie Grietpolder Leimuiden vastgesteld. Deze grondexploitatie omvat de herontwikkeling van drie deelgebieden.

Uit deelgebied 1 (locatie Kerklaan) en deelgebied 3 (locatie Polderlaan) worden de bestaande volkstuinen, schaatsvereniging, scoutingclub verplaatst naar deelgebied 2 (locatie Verenigingen). Vervolgens worden op deelgebied 1 en 3 in totaal 217 woningen gerealiseerd, waarvan 30% in sociale huur en 40% in de categorie betaalbare koop. Voor deze ontwikkeling zijn in 2024 twee samenwerkingsovereenkomsten getekend. Één tussen de gemeente en de verenigingen en Één tussen de gemeente en de ontwikkelaar. In deze samenwerkingsovereenkomsten zijn afspraken gemaakt om tot de ontwikkeling van het plan te komen en de definitieve grondtransacties en start van de realisatie. Gedurende het komende jaar zal nadat het plan verder is uitgewerkt en de koop realisatie overeenkomst is gesloten de planologische procedure worden gestart. Naar verwachting kan eind 2025 kan worden gestart met de realisatie en het plan kan in 2029 worden afgerond. Het plan heeft een klein positief resultaat. Doelstelling is de hele ontwikkeling budgetneutraal te realiseren. Risicoanalyse grondexploitaties De financiële effecten van deze situatie bij de gemeentelijke ruimtelijke projecten worden voortdurend in beeld gebracht door een inventarisatie van risico’s en kansen. Een risicoanalyse per project levert een goede en betrouwbare basis voor de bepaling van het totale risicoprofiel van het grondbedrijf.

Een risicoprofiel van een grondexploitatie houdt in, dat rondom het geraamde resultaat op een prijspeildatum een bandbreedte wordt bepaald. Deze bandbreedte volgt uit de geïnventariseerde kansen en risico’s. Dit resultaat zal in het geval van een verliesgevend project gereserveerd worden in de reserve bouwgrondexploitatie. Indien een project qua geraamd resultaat positief is, maar door het bijbehorende risicoprofiel negatief dreigt te worden dan zal ook dat deel in de reserve bouwgrondexploitatie worden gereserveerd. Van de uitkomsten wordt het berekende grondexploitatieresultaat genomen voor het bepalen van de minimaal benodigde stand voor de reserve bouwgrondexploitatie. Het geactualiseerde resultaat is wel een momentopname, namelijk per 1 januari 2024. De inschatting van de risico’s bij de projectontwikkelingen en grondposities hoeft vooralsnog niet aangepast te worden ten opzichte van de stand per 1 januari 2024. Voor de voorziene verliezen op grondexploitaties zijn voorzieningen getroffen.

82

Reservering voor onvoorziene risico's Centrumplan Leimuiden Braassemerland Regenboogweg Nieuwe Wetering Noord Voormalig gemeentehuis Grietpolder Leimuiden Totaal onvoorziene risico's

Verliesgevende grondexploitaties Centrumplan Leimuiden Braassemerland (grondexploitatie) Totaal verliesgevende grondexploitaties

Ingeschat risico per 1-1-2024 en gelabeld in reserve grondexploitatie € 37.500 € 1.820.000 € € € 185.638 € 2.043.138

Verliesvoorziening per 1-1-2024 Jaarrekening 2023 € -2.699.922 € € -5.535.229 € € -8.235.152 €

Winstgevende grondexploitaties Regenboogweg Nieuwe Wetering Noord Voormalig gemeentehuis Grietpolder Leimuiden Totaal winstgevende grondexploitaties

€ € € €

Toevoeging rente (2%)

Gelabeld in verliesvoorziening per 31-12-2024 -53.998 € -2.753.921 -110.705 € -5.645.934 -164.703 € -8.399.855

Verwacht resultaat per 1-1-2024 70.326 € 415.364 € 14.362 € 500.052 €

Ingeschat risico per 1-1-2024 185.638 185.638

Af te sluiten grondcomplexen bij de actualisatie van de grondexploitaties in 2025 zal de grondexploitatie Westend worden afgesloten. Mogelijk kan ook de grondexploitatie Centrumplan Leimuiden worden afgesloten maar dat is op dit moment nog onzeker. Nieuwe ontwikkelingen Op dit moment worden geen nieuwe grondexploitaties voorzien. Mogelijk zal in de volgende jaren een grondexploitatie worden geopend voor de vrijvallende locaties ten gevolge van de ontwikkeling van het sportpad. Echter dit zal ook afhangen van de gekozen gemeentelijke rol bij deze ontwikkelingen (ontwikkelstrategie). Verkoop gronden voorraad De verkoop van gronden en gebouwen die tot deze voorraad behoren, gaat ook in 2024 door. Deze zijn gewaardeerd en er kan bij verkoop een resultaat ten opzichte van de waardering ontstaan.

83

Financiële begroting Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit de hierna genoemde onderdelen: •

Een overzicht van baten en lasten van de programmabegroting 2025

•

Toelichting op het overzicht van baten en lasten met: - gehanteerde kaders bij de begroting - hoofdlijnen analyse verschillen begroting 2025 vs begroting 2024 en begroting 2025 vs de jaarrekening 2023 - overzicht van geraamde incidentele baten en lasten per programma - overzicht van het structurele begrotingsresultaat - overzicht van beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves - overzicht van reservepositie en gespecificeerd verloop van reserves - overzicht van stand van voorzieningen en gespecificeerd verloop van de voorzieningen

•

Uiteenzetting van de financiële positie met: - financieel overzicht van het bestaande beleid en het nieuwe beleid dat in de programma’s is opgenomen: zie hiervoor het onderdeel begroting en het meerjarenperspectief - geprognosticeerde begin- en eindbalans van 2024, en 2025 t/m 2028 - EMU-saldo 2024 en geraamd EMU-saldo 2025 t/m 2028

•

Voorgeschreven overzichten: - jaarlijks terugkerende arbeidgerelateerde verplichtingen - overzicht van de geraamde lasten en baten per taakveld - investeringen onderscheiden in investeringen met maatschappelijk nut en investeringen met economisch nut - financiering: zie paragraaf 4

•

Begroting en het meerjarenperspectief.

84

Overzicht van baten en lasten Onderstaand overzicht geeft de totale van baten en lasten, het saldo van baten en lasten en het Overzicht van baten en raming lasten geraamde resultaat van de programmabegroting, dat ontstaat inclusief de reservemutaties. Bedragen * € 1.000 Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Verschillen Beg. 2025 vs beg. Beg. 2025 vs rek. 2024 2023

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

4.371 37.067 25.133 66.571

-82 -13.665 -15.633 -29.380

5.744 31.766 26.025 63.535

-59 -6.647 -14.626 -21.333