Programmabegroting 2024

64

beleidsmatige aandacht en wordt op landelijk niveau reeds aangekaart. Hecht Hollands Midden (voormalig RDOG) De Regionale Dienst Openbare Gezondheid (Hecht) Hollands Midden beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van alle inwoners in Hollands Midden, in het bijzonder die van de meest kwetsbaren. Hierbij wordt actief samengewerkt met 18 gemeenten en andere partijen in het sociaal domein, veiligheidsdomein, gezondheidszorg en openbaar bestuur. Het takenpakket van Hecht is divers en bestaat uit wettelijke GGD-taken en andere wettelijke en niet-wettelijke taken. Alle taken die gemeenten aan Hecht HM hebben opgedragen, zijn taken waarvoor de colleges van B&W in hun gemeente verantwoordelijk zijn, bijvoorbeeld op het gebied van de jeugdgezondheidszorg, de ambulancezorg, de reizigersadvisering, het Meldpunt Zorg en Overlast, Veilig Thuis, het team Milieuhygiëne en Gezondheid en de spreekuren voor seksuele gezondheid. Vanaf 2022 wordt er ingezet op Programma Hecht 2024. Dit programma moet ervoor gaan zorgen dat Hecht in 2024 een wendbare, moderne en klantgerichte organisatie is. Het Zorg en Veililgheidshuis is onderdeel van Hecht. Voorheen waren zorg en veiligheid geschot georganiseerd. Nu staat een integrale, sluitende aanpak centraal voor (complexe) casuïstiek.

Omgevingsdienst West-Holland De Omgevingsdienst West-Holland werkt met deskundigheid en gedrevenheid aan de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving (milieu en duurzaamheid, veiligheid, gezondheid) in haar werkgebied. Zij levert een optimale bijdrage aan de ontwikkeling en uitvoering van het beleid voor haar deelnemers. De werkzaamheden van de Omgevingsdienst richten zich op vijf inhoudelijke programma’s: Milieu, Bodem, Omgevingsadvies, Duurzaamheid en Bouwen. Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland In 2022 hebben de gemeenten in Holland Rijnland de Gemeenschappelijke Regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland ingericht ten behoeve van het uitvoeren van inkoop van en contractmanagement op jeugdzorg. De taken van deze serviceorganisatie zijn met name contracteren en contractmanagement, verwerking berichtenverkeer, betalingen, data-analyse en monitoring. Vanaf 1 januari 2024 neemt onze gemeente een breder takenpakket af van de SOZ omdat we vanaf dat moment aansluiten bij de regionale contracten. Cyclus Cyclus is een overheids-NV en verzorgt in opdracht van de gemeente de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval. Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten.

Cyclus werkt voor twaalf gemeenten en in de Cyclus-regio vindt afstemming plaats, niet alleen voor de inzameling en verwerking van het afval, maar ook voor beleidsmatige aspecten, zoals het bereiken van de landelijke scheidingsdoelstellingen. Cyclus is een belangrijke partner van de gemeente voor het uitvoeren van het project Afval Anders, waarbij de afvalstoffenheffing variabel wordt opgelegd. Braassemerland De gemeente Kaag en Braassem participeert in de vennootschap Braassemerland VOF. De gemeentelijke gronden worden fasegewijs aan de vennootschap overgedragen. Deelplannen 1 en 2 “De Akkers” zijn volledig bewoond en de openbare ruimte zal in Q4 2023 aan de gemeente overgedragen worden. Deelplan 3 “De Poelen” is inmiddels ook volledig bewoond. Naar verwachting zal de openbare ruimte in de loop van 2024 aan de gemeente overgedragen worden. Deelplan 11 – circa 140 woningen - is vanuit 2030 naar voor getrokken en zal quasi simultaan met deelplannen 4 en 5 - circa 300 woningen - worden uitgewerkt zodat deze drie deelplannen medio of eind 20243 in de markt kunnen worden gezet. De realisatie van deelplannen 11, 4 en 5 is gepland in de helft 2024. Daarnaast is er begonnen worden aan de realisatie van de tweede sluis, waarvoor een subsidie van Leidse Ommelanden is toegekend. Voorwaarde voor het definitief verwerven van deze subsidie is dat de realisatie van de sluis 65

aanvangt vóór 31 december 2024. In december 2021 is op een aantal percelen in het plangebied de Wet voorkeursrecht Gemeenten gevestigd. In november 2021 werd het exploitatieplan Braassemerland vernietigd door de Afdeling (Raad van State). Na een inventarisatie van de mogelijke gevolgen en met het oog op de inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet is besloten om geen nieuw ontwerpexploitatieplan ter visie te leggen, maar om een herstelbesluit te nemen waartegen belanghebbenden beroep kunnen instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. In het gewijzigde exploitatieplan zijn de ontbrekende transacties alsnog verwerkt en zijn de inbrengwaarden van de gronden aangepast. Daarmee wordt het risico vermeden dat het project Braassemerland voor een langere periode (> 2 jaar) procedureel helemaal op slot gaat. Dit herstelbesluit is op maandag 26 september in de Visie en adviesavond door de raad besproken en op 10 oktober besliste de raad over het herstelbesluit. De Afdeling Bestuursrechtapraak van de Raad van State doet naar verwachting eind 2024 een definitieve uitspraak. Sportbedrijf Kaag en Braassem Sportbedrijf Kaag en Braassem (en in het bijzonder Sport- en recreatiecentrum De Tweesprong) heeft in Focus met ambitie, samen met het KC Noord, en gebiedsontwikkeling Sportpad prioriteit gekregen.

In april 2021 heeft de gemeenteraad het ‘Masterplan Sportpad’ vastgesteld. In dit masterplan is de door alle stakeholders opgestelde ‘no regret’-indeling voor het gebied vastgelegd. Deze ‘no-regret’-indeling geeft ruimte om de verschillende elementen in het gebied fasegewijs door te ontwikkelen. Op basis van de kaders zoals opgenomen in het Masterplan Sportpad is een gezamenlijk PVE (samen met het KC) opgesteld wordt op dit moment gewerkt aan het ontwerp voor deze twee voorzieningen (kindcentrum en Sportbedrijf). Dit ontwerp is de basis voor een kredietaanvraag welke naar verwachting in Q4 2023 naar de raad komt. Richting het Sportbedrijf is een opdracht uitgegeven tot het uitvoeren van het groot onderhoud. Hierin is het benodigde onderhoud tot de nieuwbouw opgenomen en voortkomend uit de nog lopende meerjarenplannen. Deze opdracht is vergeven tot en met 2024, om vanaf 2025 weer aan te sluiten bij de nieuwe meerjarenonderhoudsplannen. De verwachte onderhoudskosten passen in de gereserveerde middelen voor het onderhoud van De Tweesprong en Het Spant. Het doel is om het Sport- en recreatiecentrum De Tweesprong veilig en doelmatig open te houden en dus de onderhoudsuitgaven daar waar mogelijk te beperken. In 2021 is de manier van samenwerken voor de komende jaren opnieuw onder de loep genomen en zijn de Governancecode en overeenkomsten aangepast.

In 2022 en 2023 hebben we natuurlijk te maken met de oplopende energiekosten. Het Sportbedrijf heeft op dit moment nog een vast energiecontract. Richting de komende jaren zal er rekening gehouden moeten worden met hogere (structurele) energiekosten. Er is wel een aanvraag gedaan tot de subsidieregeling vanuit het Rijk voor de meerkosten van energie in 2022 en 2023. De uiteindelijke toekenning zal in Q1 van 2024 plaatsvinden.

66

DOELSTELLING, TAKEN, BESTUURLIJK BELANG PER VERBONDEN PARTIJ

Holland Rijnland Doel/algeme en belang/ activiteit

Holland Rijnland is het samenwerkingsverband van en voor dertien gemeenten in het hart van de Randstad met gezamenlijk een uitstekende woonregio en een aantal sterke topsectoren (Greenports, Biobased, Space en Life Science & Health). Binnen Holland Rijnland wordt samengewerkt om de kwaliteit van wonen, werken, leren en leven van burgers, bedrijven en instellingen te verbeteren. Samen optrekken geeft meerwaarde voor de uitdagingen die te complex zijn voor de individuele gemeente, die gemeentegrensoverschrijdend zijn of waarbij samenwerking tot meer efficiëntie leidt. In de domeinen maatschappij, economie en leefomgeving faciliteert Holland Rijnland regionale samenwerking zoals omschreven in het werkprogramma ‘Holland Rijnland 2022-2026’. Hierin bepalen we welke activiteiten we de komende vier jaar samen als Holland Rijnland oppakken waarmee de regio wordt geconfronteerd. Verder voert Holland Rijnland enkele taken uit die aan het samenwerkingsorgaan zijn overgedragen: de Regiotaxi, de Urgentiecommissie Woonruimte en het Regionaal Bureau Leerrecht. Kaag en Braassem profiteert van het schaalvoordeel en slagkracht van deze strategische samenwerking.

Belangen

Financieel: Geraamde exploitatiebijdrage 2024, totaal € 365.202 Bijdrage RIF 2024: € 284.345

Financiële gegevens

Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur bestaat uit twee leden per deelnemende gemeente, 28 in totaal, met gezamenlijk 186 stemmen (waarvan Kaag en Braassem er 9 heeft). In het Algemeen Bestuur hebben vanaf juni 2022 zitting: burgemeester Astrid Heijstee-Bolt en Nick van Egmond. Financiële gegevens zijn gebaseerd op het jaarverslag 2022 1-1-2022 Omvang eigen vermogen € 1.666.519 Omvang vreemd vermogen € 58.808.554 Financieel resultaat 2022: € 212.239 nadelig

31-12-2022 € 1.609.435 € 43.820.038

67

Veiligheidsregio Hollands Midden Doel/algemeen belang/ Veiligheidsregio Hollands Midden staat voor de (fysieke) veiligheid van activiteit burgers, bedrijven en instellingen. In de Veiligheidsregio Hollands Midden werken brandweer, politie, GHOR en de gemeenten samen aan de rampenbestrijding en crisisbeheersing. De veiligheidsregio werkt daarnaast nauw samen met diverse partners, zoals waterschappen, milieudiensten en defensie. Iedere organisatie is hierin verantwoordelijk voor zijn eigen taken. Samenwerking vindt plaats op basis van de Wet veiligheidsregio’s. In deze wet zijn de taken en verantwoordelijkheden van de veiligheidsregio omschreven. Kaag en Braassem maakt, samen met 17 andere gemeenten, deel uit van de Veiligheidsregio Hollands-Midden. Belangen

De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2024 is € 2.120.229 (Brandweer en crisisbeheersing) Bestuurlijk: De 18 burgemeesters uit de regio Hollands Midden vormen samen het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Hollands Midden. Daarnaast is er een Dagelijks Bestuur. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit een vertegenwoordiging van het Algemeen Bestuur, aangevuld met de voorzitter van de veiligheidsregio. Onze burgemeester Astrid Heijstee-Bolt neemt sinds september 2022 zitting in het Dagelijks Bestuur van de VRHM en heeft als portefeuille multidisciplinaire crisisbeheersing. Het Dagelijks Bestuur is verantwoordelijk voor de uitvoering en verdere uitwerking van strategische beslissingen die worden genomen door het Algemeen Bestuur.

Financiële gegevens

1-1-2022 Omvang eigen vermogen € 6.823.000 Omvang vreemd vermogen € 41.693.000 Financieel resultaat 2022: € 341.000 nadelig.

31-12-2022 € 5.724.000 € 68.300.000

68

Hecht Hollands Midden (voormalig RDOG) Doel/algemeen belang/ Hecht Hollands Midden bestaat uit de vier sectoren: openbare activiteit gezondheidszorg (GGD), geneeskundige hulpverlening (GHOR) en ambulancezorg (RAV) en het Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH). Hecht bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de inwoners in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert de Hecht de effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken. De GGD voert voor onze gemeente taken uit op het gebied van o.a. de Wet publieke gezondheid, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet. Het gaat hierbij om wettelijk verplichte taken die door de gemeente belegd zijn bij de GGD (zoals infectieziektebestrijding), wettelijke taken waarbij gemeenten gezamenlijk kiezen om deze onder te brengen bij de GGD (zoals, jeugdgezondheidszorg, Veilig Thuis en Toezicht WMO) en vrijwillige taken die één of meer gemeenten laten uitvoeren door de GGD (zoals: logopedie en voorlichting). Belangen De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2024 is € 1.219.000 Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur van Hecht bestaat uit de portefeuillehouders Volksgezondheid van de 19 gemeenten in de regio Hollands Midden. Voor onze gemeente is dat wethouder Gerben van Duin. Daarnaast neemt Gerben van Duin zitting in BAC PG (bestuursadviescommissie publieke gezondheid) bij Hecht.

Het Dagelijks Bestuur bestaat uit zeven leden. Kaag en Braassem heeft 2 van 50 stemmen. Financiële gegevens

01-01-2022 Omvang eigen vermogen € 10.012.000 Omvang vreemd vermogen € 55.304.000 Financieel resultaat 2022: € 747.000 nadelig

31-12-2022 € 5.889.000 € 39.669.000

69

Omgevingsdienst West-Holland Doel/algemeen belang/ De Omgevingsdienst staat voor duurzaamheid, veiligheid en een activiteit verbetering van de leefomgeving. Ze stelt milieubeschikkingen (vergunningen) op voor de gemeente en ziet toe op naleving van milieuwetgeving (toezicht en handhaving). Ook geeft de ODWH milieuadvies aan de deelnemende gemeenten in de regio Holland Rijnland en zorgt ervoor dat in ruimtelijke plannen van gemeenten aandacht wordt besteed aan milieuaspecten, zoals bodem, lucht, geluid, energie, natuur (stikstof) en veiligheid. Tenslotte behandelt de dienst klachten over bedrijven van overlast als gevolg van geluid en geur. Om een goede en efficiënte uitvoering te geven aan de milieutaken heeft Kaag en Braassem deze taken bij de Omgevingsdienst ondergebracht. Belangen

De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2024 is € 1.242.315 Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur bestaat uit 24 leden (inclusief de voorzitter). Wethouder Dolf Kistemaker en wethouder Yvonne PetersAdrian hebben zitting in het Algemeen. Kaag en Braassem heeft 22 van 312 stemmen.

Financiële gegevens

Financiële gegevens: 01-01-2022 Omvang eigen vermogen € 1.757.764 Omvang vreemd vermogen € 11.269.061 Financieel resultaat 2022: € 372.757

31-12-2022 € 1.453.543 € 13.521.948

70

Bedrijfsvoeringsorganisatie Rijn en Braassem Doel/algemeen belang/ Het doel van Bedrijfsvoeringsorganisatie Rijn en Braassem is het activiteit bewerkstelligen van een kwalitatief hoogwaardige en doelmatige uitvoering van de taken van de gemeenten op het gebied van informatievoorziening en automatisering. Uitgangspunt voor de samenwerking is standaardisatie van de I&A-dienstverlening, inclusief de bijbehorende standaardinrichting van de gemeentelijke werkprocessen en het daarbij passende applicatielandschap. De bedrijfsvoeringsorganisatie kan worden ingezet voor bedrijfsvoering en uitvoerende taken en bestaat uit gemeente Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem. Een logische samenwerking omdat beide gemeenten ook al intensief samenwerken in het Sociale Domein en op het gebied van Belastingen en de daaraan gerelateerde ICT-onderwerpen. Belangen Financieel: Geraamde gemeentelijke bijdrage 2024 aan Rijn en Braassem: € 3.264.314 Bestuurlijk: De gemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem dragen geen bevoegdheden over aan de bedrijfsvoeringsorganisatie, maar kunnen ter verwezenlijking van informatisering, automatisering en andere taken bevoegdheden mandateren en machtigingen verlenen aan de bedrijfsvoeringsorganisatie. Het bestuur bestaat uit vier leden. De bestuursleden namens de gemeente Kaag en Braassem zijn wethouder Nick van Egmond en burgemeester Astrid Heijstee-Bolt.

De directie van de bedrijfsvoeringsorganisatie bestaat uit een Algemeen Directeur en een Operationeel Directeur. Financiële Financiële gegevens: gegevens 01-01-2022 31-12-2022 Omvang eigen vermogen € 15.118 € 9.959 Omvang vreemd vermogen € 6.423.766 € 8.229.791 Financieel resultaat 2022 na verrekening: € 0

71

Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland

Doel/algemeen belang/ activiteit

Belangen

Financiële gegevens

Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland is ingericht ten behoeve van het uitvoeren van inkoop van en contractmanagement op jeugdzorg. De taken van deze serviceorganisatie zijn met name contracteren en contractmanagement, verwerking berichtenverkeer, betalingen, data-analyse en monitoring. Kaag en Braassem neemt vanaf 1 januari 2024 een breder takenpakket af van de SOZ omdat we vanaf dat moment aansluiten bij de regionale contracten. Financieel: Geraamde gemeentelijke bijdrage 2024 Kaag en Braassem € 147.794,Bestuurlijk: Het bestuur van de Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland bestaat uit de portefeuillehouders Jeugd in de regio Holland Rijnland. Voor onze gemeente is dat wethouder Gerben van Duin. Financiële gegevens: (nog) geen zelfstandige jaarrekening. Onderdeel van Holland Rijnland.

____________________________________________________________________________ BNG Doel/algemeen belang/ De Bank Nederlandse Gemeenten is de bank van en voor overheden en activiteit instellingen ten behoeve van het maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Belangen Financieel: Het maatschappelijk aandelenkapitaal bestaat uit 121.719 aandelen (€ 2,50 nominaal). De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Dividend 2021, uitgekeerd in 2022: € 277.519 Dividend 2022, uitgekeerd in 2023: € 304.298 Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de aandeelhoudersvergaderingen. Financiële gegevens 1-1-2022 31-12-2022 Omvang eigen vermogen € 5.062 mljn € 4.615 mljn Omvang vreemd vermogen € 143.995 mljn € 107.459 mljn Financieel resultaat 2022: € 300 miljoen voordelig.

72

Oasen Doel/algemeen belang/ Oasen is als maatschappelijk bedrijf in publieke handen. De Activiteit aandeelhouders van Oasen zijn 21 gemeenten in het oosten van ZuidHolland waar drinkwater aan de inwoners geleverd wordt. Oasen levert jaarlijks bijna 48 miljard liter drinkwater aan 800.000 inwoners. Hiervoor worden zeven zuiveringsstations, acht pompstations en een watertoren gebruikt. Het hoofdkantoor staat in Gouda. De zuiveringsstations, pompstations en winvelden liggen verspreid door het voorzieningsgebied. Het voorzieningsgebied heeft een oppervlakte van 1.115 km². Belangen

Financiële gegevens

Financieel: Er zijn 748 aandelen geplaatst (gemeente Kaag en Braassem is houder van 26 aandelen). Oasen keert geen dividend uit Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Cijfers zijn gebaseerd op jaarverslag 2022 1-1-2022 Omvang eigen vermogen € 122.426 mljn Omvang vreemd vermogen € 188.121 mljn Financieel resultaat 2022: € 3,174 miljoen voordelig.

31-12-2022 € 125.600 mljn € 221.955 mljn

73

Cyclus Doel/algemeen belang/ Cyclus stelt zich als doel het doelmatig inzamelen en verwerken van activiteit huishoudelijk afval voor twaalf deelnemende gemeenten, waarvan negen aandeelhouders. Kaag en Braassem heeft een wettelijke taak om zorg te dragen voor de (gescheiden) inzameling van huishoudelijke afvalstoffen binnen het grondgebied van de gemeente. Belangen

Financiële gegevens

Financieel: Kaag en Braassem is houder van 10.651 aandelen Als gevolg van het winstniveau keert Cyclus geen dividend uit voor 2022. Bestuurlijk: De burgemeester Astrid Heijstee-Bolt is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Lid van het Grondstoffenplatform is wethouder Dolf Kistemaker. Cijfers zijn gebaseerd op het jaarverslag 2021: 1-1-2022 31-12-2022 Omvang eigen vermogen € 10.342.000 € 10.568.000 Omvang vreemd vermogen € 22.406.000 € 22.916.000 Financieel resultaat 2022: € 225.000 voordelig.

Alliander Doel/algemeen belang/ Alliander N.V. is een nutsbedrijf dat voortgekomen is uit Nuon. Alliander is activiteit een netwerkbedrijf dat bestaat uit Liander, Kenter en Qirion. Het bedrijf verzorgt de distributie van energie in een derde deel van Nederland. Alliander had in 2022 zo'n 6.200 werknemers (in FTE) en 5,9 miljoen klantenaansluitingen. Het beheert ongeveer 95.000 kilometer elektriciteitskabel en 42.000 km gasleiding. Belangen Financieel: Alle aandelen van Alliander zijn direct of indirect in handen van Nederlandse provincies en gemeenten. De grootste aandeelhouders van Alliander zijn de provincies Gelderland (45%), Friesland (13%), NoordHolland (9%) en de gemeente Amsterdam (9%). Verder zijn er bijna 50 gemeenten (minder dan 3%) aandeelhouder, waaronder gemeente Kaag en Braassem. In totaal zijn er 56 publieke aandeelhouders. Het dividendbeleid van Alliander voorziet in een uitkering van maximaal 45% van de winst na belastingen, gecorrigeerd voor bijzondere posten. Het dividend 2022 is vastgesteld op € 81,9 miljoen. Dit betekent voor de gemeente Kaag en Braassem in 2021 een dividend van : € 462.519 In 2021 is er door meerdere aandeelhouders een reverse converteerbare hybride obligatielening verstrekt aan Alliander. De gemeente Kaag en Braassem heeft naar haar aandeel een lening ter grootte van € 2.744.921 verstrekt.

Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Financiële 1-1-2022 31-12-2022 gegevens Omvang eigen vermogen € 4.470 miljoen € 4.570 miljoen Omvang vreemd vermogen € 5.730 miljoen € 6.106 miljoen Financieel resultaat 2022: € 198 miljoen voordelig.

DOELSTELLING, TAKEN, BESTUURLIJK BELANG PER BESLOTEN VENNOOTSCHAP

74

Sportbedrijf Kaag en Braassem Doel/algemeen belang/ Sportbedrijf Kaag en Braassem draagt duurzaam bij aan een gezonde en activiteit actieve levensstijl voor de inwoners van de gemeente Kaag en Braassem, door zo veel mogelijk mensen in de gemeente te laten sporten en bewegen. Om zijn missie te bereiken biedt het Sportbedrijf goed toegankelijke, uitnodigende sportaccommodaties (Sport en recreatiecentrum De Tweesprong, Sportzaal Kaskade, Sportzaal De Meerkant en Gemeenschapscentrum Het Spant) en activiteiten aan. Verder werkt het Sportbedrijf samen met andere (verbonden partijen) die aan diezelfde doelen werken. Naast het faciliteren van sport en bewegen verzorgt sportbedrijf Kaag en Braassem ook sport- en bewegingsstimulering en welzijnsactiviteiten zoals zwemmen voor mensen met dementie. Hiermee levert het Sportbedrijf Kaag en Braassem een bijdrage aan de doelstellingen uit de Omgevingsvisie. Belangen Financieel: 40 aandelen die zijn geplaatst en volgestort ad € 18.152

Financiële gegevens

De gemeente is 100% aandeelhouder van De Tweesprong B.V. (hoe het Sportbedrijf staat geregistreerd bij de KVK) en eigenaar van alle - op Kaskade na (eigendom woningbouwvereniging) - panden. Binnen de gemeente is de verantwoording met betrekking tot het bestuur van De Tweesprong B.V. verdeeld in opdrachtgeverschap en aandeelhouderschap. Deze twee taken zijn verdeeld over verschillende bestuursleden. Het aandeelhouderschap ligt bij burgemeester Astrid Heijstee-Bolt en het opdrachtgeverschap bij wethouder Gerben van Duin. 1-1-2021 31-12-2021 Omvang eigen vermogen € 18.152 € 18.152 Omvang vreemd vermogen € 809.809 € 1.115.114 Financieel resultaat 2021: € 36.537,- (positief)

75

DOELSTELLING, TAKEN, BESTUURLIJK BELANG PER VENNOOTSCHAP ONDER GEM Braassemerland VOF Doel/algemee n belang/ activiteit

Belangen

De VOF (GEM) heeft ten doel het voor haar rekening en risico (doen) uitvoeren van de grondexploitatie met betrekking tot het exploitatiegebied zoals aangeduid in de Samenwerkingsovereenkomst (inclusief bijlagen), gelegen binnen het Plangebied Braassemerland en overigens al wat daarmee verband houdt of daaraan bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin. Financieel: In 2021 heeft de gemeente in totaal € 4,175 miljoen eigen vermogen gestort in de VOF en in december is hiervan € 1,750 miljoen teruggestort. In 2022 is er in totaal € 3,65 miljoen teruggestort. Daarmee was er per 31-12-2022 in totaal € 2,5 miljoen aan eigen vermogen ingebracht. In 2023 is in totaal € 1,5 miljoen ingebracht, waarmee het totaal ingebracht EV per heden € 4 miljoen bedraagt. Bestuurlijk: De vennoten van de VOF zijn de gemeente Kaag en Braassem en Aan de Braassem BV (project BV van de ontwikkelaars. De vakwethouder, mevrouw Yvonne Peters en de heer Wouter van de Wildenberg, partner bij Fakton B.V. te Rotterdam, hebben mandaat van het college om rechtshandelingen namens de gemeente te verrichten. Zij vormen samen met de afvaardiging van de ontwikkelaar het bestuur van de VOF Braassemerland.

Het gemeentelijke bestuur heeft twee procuratiehouders aangewezen: de heer Démoed, manager Ontwikkeling van de gemeente Kaag en Braassem en mevrouw mr Diana Winkelhuijzen eigenaar en adviseur bij Diana Winkelhuijzen – advies, projectmanagement en bemiddeling.

Financiële gegevens

Financieel 1-1-2022 Omvang eigen vermogen € 12.145.834 Omvang vreemd vermogen € 22.382.784 Financieel resultaat 2022: € 61.340 nadelig

31-12-2022 € 4.784.494 € 15.613.160

76

7. Grondbeleid Het gemeentelijk grondbeleid is ondersteunend aan de door het bestuur geformuleerde beleidsdoelstellingen. Grondverwerving, -productie, uitgifte en tijdelijk beheer zijn de ingrediënten van elke gebiedsontwikkeling, of het nu gaat om het bouwen van woningen, aanleggen van infrastructuur, het aanbieden van maatschappelijke voorzieningen of het bevorderen van de economische ontwikkeling. Onderdeel van de gemeentelijke programmabegroting is een paragraaf grondbeleid. Hierin wordt de raad jaarlijks inzicht geboden in de vorderingen van de in ontwikkeling genomen en nog te ontwikkelen grondcomplexen in het komende begrotingsjaar. In deze paragraaf grondbeleid komen aan de orde: • ontwikkelingen grondexploitatieprojecten in 2023 • ontwikkeling grondposities in 2023 • af te sluiten grondcomplexen per 31 december 2023 • nieuwe grondcomplexen vanaf 1 januari 2024 Deze paragraaf bevat geen kwantitatieve analyse van de projectresultaten. In deze begroting zijn de bij de programmarekening 2023 vastgestelde grondexploitaties (per 1/1/2023) verwerkt. Het grondbeleid is verwoord in de actuele Nota Grondbeleid.

De belangrijkste beleidsuitgangspunten zijn: • Bij het realiseren van de ruimtelijke doelstellingen zal het accent meer op inbreiding, herstructurering en revitalisering komen te liggen • Het grondbeleid is in principe faciliterend (door het aannemen van een motie bij de vaststelling van de Nota Grondbeleid in september 2020 kan in sommige gevallen sprake zijn van meer actief grondbeleid) • In specifieke gevallen kan onder voorwaarden worden afgeweken van het faciliterend beleid • De gemeente bepaalt vooraf op basis van een ontwikkelstrategie op welke wijze een gebiedsontwikkeling tot stand zal komen Jaarlijks worden de te hanteren grondprijzen door ons college geactualiseerd in de Grondprijzenbrief. Deze brief wordt ter kennisneming aan de raad gezonden. Naast deze paragraaf is het programma Ruimte en leefomgeving van deze begroting van belang, waarin de gemeente haar ruimtelijke doelstellingen voor 2024 presenteert en waaraan het grondbeleid ondersteuning zal bieden om deze te realiseren. Projectontwikkelingen De actuele ruimtelijke projecten worden jaarlijks mede gepresenteerd in een integrale monitor. De actualisatie van de bij de projecten behorende grondexploitaties vindt plaats bij het opstellen van de jaarrekening.

Zo sluit het actueel inzicht in projecten aan op het noodzakelijk inzicht in de resultaten van de grondexploitaties en daarmee de stand van de benodigde voorziening en reserve bouwgrondexploitatie. De begroting voor 2024 is gebaseerd op de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2023. Daarnaast zijn actuele ontwikkelingen verwerkt. Bij deze actualisatie is een planning opgenomen van de inkomsten en uitgaven voor onder andere het komende jaar. Centrumplan (Leimuiden) Het project Centrumplan Leimuiden is vrijwel volledig afgerond. Op dit moment vinden er nog werkzaamheden plaats aan het riool in de Stapenseastraat. Tussen gemeente en ontwikkelaar is er nog een geschil over de werkzaamheden aan het dijklichaam van de Grietpolderweg, deze zal mogelijk dit jaar nog worden voorgelegd aan de 77

Raad van Arbitrage. De afwikkeling van dit geschil zal van invloed zijn op de volledige financiële afwikkeling en het moment dat de grondexploitatie kan worden afgesloten. De behandeling van het geschil zal naar verwachting in 2024 plaatsvinden. Bij de actualisatie van de grondexploitaties in 2024 zal worden bezien of het mogelijk is om desondanks de grondexploitatie af te sluiten of dit pas bij de actualisatie van 2025 te doen. Nieuwe Wetering Noord Dit project heeft een lange looptijd waarbij inmiddels enkele deelgebieden zijn gerealiseerd en afgerond. Op dit moment wordt gewerkt aan de voorbereiding van de uitgifte van kavel 2 en kavel 5. Voor deze twee resterende kavels wordt enerzijds ingezet op een invulling met grondgebonden woningen op basis van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (kavel 2) en sociale huurwoningen (kavel 5). Met betrekking tot kavel 2 heeft vanwege de ligging van het dijklichaam een herontwerp moeten plaatsvinden van de openbare ruimte en de verkaveling. Dit heeft er toe geleid dat de verkoop en verdere ontwikkeling enigszins is vertraagd maar staat nog wel gepland voor 2023. Voor kavel 5 is wordt een ontwerp gemaakt voor de ontwikkeling van 12 sociale huurwoningen die door Meerwonen worden afgenomen. Deze gronduitgifte zal naar verwachting in 2024 plaatsvinden. Het project kan naar verwachting bij de actualisatie van 2025 worden afgesloten.

Braassemerland (Roelofarendsveen) - Deelgebied GEM In 2008 is bij het Masterplan een grondexploitatie voor Braassemerland vastgesteld. In 2013 is voor een groot deel van het gebied een gezamenlijke grondexploitatiemaatschappij (GEM) opgericht. Voor dit deelgebied is een gemeentelijke deelgrondexploitatie geopend. Daarnaast is de GEM als deelneming opgenomen in de gemeentelijke administratie. Een toelichting op deze deelneming is in paragraaf zes van deze begroting opgenomen. Het deelgebied GEM binnen de gemeentelijke grondexploitatie omvat de gemeentelijke plankosten, de boekwaarde van de verworven gronden door de gemeente, enkele civieltechnische werken ten behoeve van het plangebied en de inbreng van de gemeentelijke gronden in de GEM. De gronden binnen dit gebied zullen fasegewijs vanuit de grondexploitatie Braassemerland, deelgebied GEM, overgedragen worden aan de GEM. Door verschillende oorzaken loopt de planning achter op de prognose. Hierdoor loopt de looptijd van de grondexploitatie langer door en verschuiven ook de geprognosticeerde kosten- en opbrengsten van de gemeente door naar volgende jaren. - Deelgebied West End Dit gebied was deels in eigendom van de gemeente en deels in eigendom van Heembouw en Kennemerland Beheer B.V.

In 2016 is met deze partijen een overeenkomst gesloten over de grondverkoop (grondruil met Wijsmanterrein) van het gemeentelijk perceel en de ontwikkeling van dit deelgebied. Uitgangspunt is dat de volledige ontwikkeling en realisatie voor rekening en risico van de marktpartijen plaatsvindt en dat door deze partijen een exploitatiebijdrage wordt gedaan. De laatste werkzaamheden en financiële afwikkeling kan dit jaar plaatsvinden. Deze grondexploitatie kan eind 2023 worden afgesloten. Voormalig gemeentehuis Rijnsaterswoude Eind 2018 is de grondexploitatie ‘Voormalig gemeentehuis Rijnsaterwoude’ vastgesteld. In het voormalig gemeentehuis zijn naast een integraal kindcentrum (IKC) ook 15 appartementen voorzien. De herontwikkeling van het voormalige gemeentehuis inclusief de oplevering van de voorgenoemde 15 appartementen en het IKC heeft plaatsgevonden. Naast de herontwikkeling van het voormalige gemeentehuis omvat dit project de realisatie van 8 twee onder één kap woningen aan de achterzijde van het perceel. De verkoop van de woningen in het project (Hof van Wouwe genaamd) is deze zomer gestart en loopt tot dusver voorspoedig. Dit betekent dat de verdere voorbereidingen van de bouw kunnen plaatsvinden zodat naar verwachting begin 2024 met de realisatie kan worden gestart. 78

Gemeente zal het perceel bouwrijp maken waarna de kavels direct aan de particulieren worden verkocht. Een via een aanbesteding geselecteerde aannemer zal de woningen realiseren. De verwachting is dat de gronduitgiften pas in 2024 en 2025 gaan plaatsvinden. Daarmee schuiven wel enkele kosten door naar volgende jaren. Risicoanalyse grondexploitaties De financiële effecten van deze situatie bij de gemeentelijke ruimtelijke projecten worden voortdurend in beeld gebracht door een inventarisatie van risico’s en kansen. Een risicoanalyse per project levert een goede en betrouwbare basis voor de bepaling van het totale risicoprofiel van het grondbedrijf. Een risicoprofiel van een grondexploitatie houdt in, dat rondom het geraamde resultaat op een prijspeildatum een bandbreedte wordt bepaald. Deze bandbreedte volgt uit de geïnventariseerde kansen en risico’s. Dit resultaat zal in het geval van een verliesgevend project gereserveerd worden in de reserve bouwgrondexploitatie. Indien een project qua geraamd resultaat positief is, maar door het bijbehorende risicoprofiel negatief dreigt te worden dan zal ook dat deel in de reserve bouwgrondexploitatie worden gereserveerd. Van de uitkomsten wordt het berekende grondexploitatieresultaat genomen voor het bepalen van de minimaal benodigde stand voor de reserve bouwgrondexploitatie.

Het geactualiseerde resultaat is wel een momentopname, namelijk per 1 januari 2023. De inschatting van de risico’s bij de projectontwikkelingen en grondposities hoeft vooralsnog niet aangepast te worden ten opzichte van de stand per 1 januari 2023. Voor de voorziene verliezen op grondexploitaties zijn voorzieningen getroffen. Reservering voor onvoorziene risico's

Ingeschat risico per 1-1-2023 en gelabeld in reserve grondexploitatie € 37.500 € 1.820.000 € € € 1.857.500

Centrumplan Leimuiden Braassemerland Regenboogweg Nieuwe Wetering Noord Voormalig gemeentehuis Rijnsaterswoude Totaal onvoorziene risico's

Verliesgevende grondexploitaties Centrumplan Leimuiden Braassemerland (grondexploitatie) Totaal verliesgevende grondexploitaties

Verliesvoorziening per 1-1-2023 Jaarrekening 2023 € -2.653.988 € € -5.836.409 € € -8.490.397 €

Winstgevende grondexploitaties Regenboogweg Nieuwe Wetering Noord Voormalig gemeentehuis Totaal winstgevende grondexploitaties

€ € €

Toevoeging rente (2%)

Gelabeld in verliesvoorziening per 31-12-2023 -53.080 € -2.707.068 -116.728 € -5.953.137 -169.808 € -8.660.205

Verwacht resultaat per 1-1-2023 41.037 € 501.499 € 542.535 €

Ingeschat risico per 1-1-2023 50.000 85.000 135.000

Af te sluiten grondcomplexen bij de actualisatie van de grondexploitaties in 2024 zal de grondexploitatie Westend worden afgesloten. Mogelijk kan ook de grondexploitatie Centrumplan Leimuiden worden afgesloten maar dat is op dit moment nog onzeker. Nieuwe ontwikkelingen Dit jaar (2023) wordt mogelijk de grondexploitatie Grietpolder ter vaststelling aan de raad aangeboden. In dat geval zal deze nieuwe grondexploitatie onderdeel zijn van de volgende actualisatie. Naast de grondexploitatie Grietpolder worden op dit moment geen andere te openen grondexploitaties voorzien.

79

Verkoop gronden voorraad De verkoop van gronden en gebouwen die tot deze voorraad behoren, gaat ook in 2024 door. Deze zijn gewaardeerd en er kan bij verkoop een resultaat ten opzichte van de waardering ontstaan.

80

FINANCIËLE BEGROTING De financiële begroting bestaat uit de hierna genoemde onderdelen: •

Een overzicht van baten en lasten van de programmabegroting 2024

•

Toelichting op het overzicht van baten en lasten met: o gehanteerde kaders bij de begroting o hoofdlijnen analyse verschillen begroting 2024 vs begroting 2023 en begroting 2024 vs de jaarrekening 2022 o overzicht van geraamde incidentele baten en lasten per programma o overzicht van het structurele begrotingsresultaat o overzicht van beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves o overzicht van reservepositie en gespecificeerd verloop van reserves o overzicht van stand van voorzieningen en gespecificeerd verloop van de voorzieningen

•

Uiteenzetting van de financiële positie met: o financieel overzicht van het bestaande beleid en het nieuwe beleid dat in de programma’s is opgenomen: zie hiervoor het onderdeel begroting en het meerjarenperspectief o geprognosticeerde begin- en eindbalans van 2024, en 2025 t/m 2027 o EMU-saldo 2023 en geraamd EMU-saldo 2024 t/m 2027

•

Voorgeschreven overzichten: o jaarlijks terugkerende arbeidgerelateerde verplichtingen o overzicht van de geraamde lasten en baten per taakveld o verplichte/ noodzakelijke (vervangings)investeringen/ uitgaven, onderscheiden in investeringen met maatschappelijk nut en investeringen met economisch nut: zie overzicht II bij het onderdeel begroting en het meerjarenperspectief. Alle genoemde investeringen zijn investeringen met economisch nut o financiering: zie paragraaf 4

•

Begroting en het meerjarenperspectief

81

Overzicht van baten en lasten Onderstaand overzicht geeft de totale raming van baten en lasten, het saldo van baten en lasten en het geraamde resultaat van de programmabegroting, dat ontstaat inclusief de reservemutaties. Bedra gen * € 1.000

Verschillen Beg. 2024 vs beg. Beg. 2024 vs rek. 2023 2022 Lasten Baten Lasten Baten 1.297 -2 1.320 430 3.748 -589 1.531 2.875 3.117 -1.852 3.633 -72 8.162 -2.443 6.483 3.232

Rekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Lasten 4.402 31.018 21.609 57.029

Baten -484 -9.522 -14.554 -24.560

Lasten 4.425 28.801 22.125 55.350

Baten -52 -6.058 -12.774 -18.885

Lasten 5.721 32.549 25.242 63.512

Baten -54 -6.647 -14.626 -21.328

389 0

329

2.642 2.971

-6.538 -40.554 -695 -2.702 -50.489

331

1.183 1.572

-6.505 -41.474 -740 -1.355 -50.074

-7.231 -45.488 -695 -3.183 -56.597

3 0 0 -28 -25

-693 -4.935 0 -481 -6.108

-58 0 0 1.431 1.373

-726 -4.015 45 -1.828 -6.523

programma overhead vennootschapsbelasting Saldo van baten en lasten

7.960 0 66.561

-77 0 -74.712

9.305 1 67.627

-64

0 0 -8.551

3.042 1 10.900

13 0 -3.277

mutaties reserves: 1. Bestuur, regio en middelen 2. Sociaal domein 3. Ruimte en leefomgeving 4. Algemene dekkingsmiddelen totaal mutaties reserves

0 12 1.923 159 2.094

-369 -119 -1.885 -533 -2.906

0 0 335 0 335

0 0 63 300 363

0 -12 -1.725 -159 -1.895

85 69 1.847 533 2.534

Resultaat / budgettaire ruimte

8.963

Programma 1 - Bestuur, regio en middelen 2 - Sociaal domein 3 - Ruimte en leefomgeving Algemene dekkingsmiddelen lokale heffingen algemene uitkering dividend financieringsfunctie

2.211

-64

2.614 2.945

-69.438

11.002 1 77.461

-77.989

1.697 0 9.834

-284 -50 -101 -300 -735

0 0 198 0 198

-284 -50 -38 0 -372

0 0 -137 0 -137

702

-1.509

-8.261

82

Onderstaand overzicht geeft het meerjarig begrotingsbeeld: Bedragen * € 1.000

Programma

Begroting 2025 Lasten

1 - Bestuur, regio en middelen 2 - Sociaal domein 3 - Ruimte en leefomgeving Algemene dekkingsmiddelen lokale heffingen algemene uitkering dividend financieringsfunctie

programma overhead vennootschapsbelasting Saldo van baten en lasten mutaties reserves: 1. Bestuur, regio en middelen 2. Sociaal domein 3. Ruimte en leefomgeving 4. Algemene dekkingsmiddelen totaal mutaties reserves Resultaat / budgettaire ruimte

Begroting 2026

Baten

Lasten

Begroting 2027

Baten

Lasten

Baten

5.494

-54

5.405

-54

5.403

-54

32.606

-6.699

32.012

-6.675

32.774

-6.310

25.017

-13.226

24.870

-12.927

24.469

-12.739

63.117

-19.979

62.286

-19.657

62.646

-19.102

-7.231

331

-7.231

331

331

-46.415

-42.969

-695

-7.231 -42.644

-695

-695

4.280

-4.121

3.047

-2.982

3.453

-3.245

4.611

-58.462

3.378

-53.877

3.784

-53.814

10.918

-64

10.978

-64

10.978

-64

1

1

1

78.647

-78.505

76.644

-73.598

77.409

-72.981

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

5

-300

0

-161

164

0

0

0

0

0

0

0

5

-300

0

-161

164

0

154

-2.885

-4.592

83

Gehanteerde kaders voor de begroting 2024 •

• •

• •

•

• • • •

Om de “koopkracht” van de eigen inkomsten op peil te houden, worden de gemeentelijke belastingen, leges en waar contractueel mogelijk de huren en pachten jaarlijks geïndexeerd met een inflatiecorrectie voor 2024. In deze begroting is een inflatiecorrectie toegepast van 5,2% voor de belastingen. Dit is gebaseerd op de loonvoet sector overheid voor 2024 uit de kerngegevenstabel van het CEP per maart 2023. Voor privaatrechtelijke contracten zoals verhuringen is meestal de CPI overeengekomen. In verband met de maximale kostendekkendheid van 100% zijn in de begroting de tarieven voor afval verhoogd. Bij het vaststellen van de belastingverordeningen worden de tarieven voor 2024 definitief vastgesteld. Indien uit de jaarrekening, tussenrapportages of uit te verwachten ontwikkelingen volgt dat het budget structureel te laag is voor de taakuitoefening in 2024, kan een extra bijstelling plaatsvinden. Dit kan alleen in het geval dat de extra uitgaven onontkoombaar zijn. Bij substantiële aanpassingen zijn deze toegelicht in de begroting. Voor het berekenen van de salarislasten 2024 is ten opzichte van de begroting 2023 een toename van 10 % aangehouden, waarbij de salarislasten zijn geraamd op het maximum van een schaal. In de begroting worden de kapitaallasten van vervangingsinvesteringen opgenomen.

Als basis voor de berekening van de kapitaallasten van deze investeringen geldt dat vervanging plaatsvindt in het jaar dat de investering volledig is afgeschreven. Per individuele vervanging wordt gekeken of en wanneer vervanging noodzakelijk is voor de handhaving van het bestaande voorzieningenniveau. De rentecomponent in de kapitaallasten, de rentetoerekening aan grondexploitaties, reserves en voorzieningen wordt bepaald door de samenstelling van de leningenportefeuille. Deze staat onder invloed van de ontwikkelingen van de rente op de kapitaalmarkt en de aflossingsmomenten. Voor de begroting 2024 en verder is deze renteomslag bepaald op 2%. Voor de afvalstoffenheffing, rioolrechten, de marktgelden, de grafrechten en de leges geldt een kostendekking (inclusief btw) van maximaal 100%. De meerjarenbegroting is in constante prijzen. Dat wil zeggen dat voor de jaren na 2024 het prijspeil van 2024 is aangehouden. De algemene uitkering uit het gemeentefonds wordt berekend aan de hand van de gegevens uit de Meicirculaire uit het jaar voorafgaande aan het begrotingsjaar, eveneens op basis van constante prijzen. Voor de volumestijging ten aanzien van inwoner- en woningaantallen wordt de reeks bij de berekening van de meerjarenontwikkeling van de algemene uitkering aangehouden (rekenmodules bij de Meicirculaire 2023). Voor de periode 2024 tot en met 2027 bedragen deze:

Inwoneraantallen Woningaantallen

2024 28.542 12.921

2025 28.750 13.196

2026 28.926 13.290

2027 29.068 13.384

84

Verschillenanalyse Op grond van artikel 19 BBV dient een toelichting te worden gegeven op aanmerkelijke verschillen tussen de primaire begroting 2024 en de realisatie 2022 en tussen de primaire begroting 2024 en de begroting van het daaraan voorafgaande jaar. Onderstaand is deze toelichting op hoofdlijnen gegeven (N = nadelig effect; V = voordelig effect). Hierbij is van het totaaloverzicht per programma dat op de volgende bladzijde volgt eerst nog een samenvattende tabel opgenomen:

Samenvatting in totalen uit de hierna gegeven specificatie per programma Bedra gen * € 1.000

Verschillen Rekening 2022

Begroting 2023

Totaal lasten Totaal baten Totaal saldo baten en lasten

66.561 N -74.712 V -8.151 V

67.627 N -69.438 V -1.811 V

77.461 N -77.989 V -529 V

9.834 N -8.551 V 1.283 N

10.900 N -3.277 V 7.622 N

Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves

2.094 N -2.906 V

335 N -735 V

198 N -372 V

-137 V 363 N

-1.895 V 2.534 N

Resultaat na bestemming / budgettaire ruimte

-8.963 V

-2.211 V

-702 V

1.509 N

8.261 N

Programma

Begroting 2024

Beg 2024 vs Beg 2024 vs beg 2023 rek 2022

Verschil tussen begroting 2024 en begroting 2023 Bedragen * € 1.000

Loonkostenstijging (CAO en mutatie personeel) Stelposten KC Noord en Tweesprong CUP 2.0 Organisatieontwikkeling incl. CAO Mutatie treasury Jeugd Nutsvoorzieningen Indexatie Holland Rijnland, Hecht, Regionale Brandweer en Omgevingsdienst ICT kosten en verdere digitalisering en dienstverlening Werk en Inkomen, inburgering Indexatie wegen en openbaar groen Bouwleges Opdracht ondersteuning, inloop 2023 en index 2024 Huur Kaskade, inloop 2023 en index 2024 Afschrijving Overige indexatie sociaal domein Rechtmatigheid Welzijn & Preventie, indexatie Indexatie vervoersdiensten sociaal domein Overig Verhuuropbrengsten Indexatie Cyclus en afvalstoffenheffing kostendekkend maken Vrijval dotatie reserve riolering Mutatie riolering Hogere opbrengsten uit OZB en andere belastingen Hogere inkomsten uit algemene uitkering en uitkering sociaal domein

1.062 N 1.040 N 923 N 720 N 661 N 548 N 492 N 486 N 366 N 325 N 298 N 273 N 230 N 155 N 129 N 127 N 122 N 112 N 88 N -43 V -61 V -280 V -296 V -359 V -674 V -4.935 V 1.509 N

85

Bedra gen * € 1.000

Verschillen Rekening 2022

Begroting 2023

1 - Bestuur, regio en middelen Lasten van het programma Baten van het programma Programmasaldo baten en lasten Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Programmaresultaat

4.402 N -484 V 3.918 N 0N -369 V 3.549 N

4.425 N -52 V 4.372 N 0N -284 V 4.088 N

5.721 N -54 V 5.667 N 0N -284 V 5.383 N

1.297 N -2 V 1.295 N 0N 0N 1.295 N

1.320 N 430 N 1.750 N 0N 85 N 1.834 N

2 - Sociaal Domein Lasten van het programma Baten van het programma Programmasaldo baten en lasten Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Programmaresultaat

31.018 N -9.522 V 21.496 N 12 N -119 V 21.389 N

28.801 N -6.058 V 22.743 N 0N -50 V 22.693 N

32.549 N -6.647 V 25.902 N 0N -50 V 25.852 N

3.748 N -589 V 3.159 N 0N 0N 3.159 N

1.531 N 2.875 N 4.405 N -12 V 69 N 4.463 N

3 - Ruimte en leefomgeving Lasten van het programma Baten van het programma Programmasaldo baten en lasten Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Programmaresultaat

21.609 N -14.554 V 7.055 N 1.923 N -1.885 V 7.093 N

22.125 N -12.774 V 9.351 N 335 N -101 V 9.585 N

25.242 N -14.626 V 10.616 N 198 N -38 V 10.776 N

3.117 N -1.852 V 1.265 N -137 V 63 N 1.191 N

3.633 N -72 V 3.561 N -1.725 V 1.847 N 3.683 N

Algemene dekkingsmiddelen Lasten van het programma Baten van het programma Programmasaldo baten en lasten Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Programmaresultaat

9.532 N -50.151 V -40.619 V 159 N -533 V -40.993 V

12.277 N -50.553 V -38.277 V 0N -300 V -38.577 V

13.948 N -56.661 V -42.713 V 0N 0N -42.713 V

1.672 N -6.108 V -4.436 V 0N 300 N -4.136 V

4.416 N -6.510 V -2.094 V -159 V 533 N -1.720 V

Resultaat na bestemming / budgettaire ruimte

-8.963 V

-2.211 V

-702 V

1.509 N

8.261 N

Programma

Begroting 2024

Verschil tussen begroting 2024 en rekening 2022 Mutaties opgenomen in de begroting 2024 niet begrepen in de rekening Jaarresultaat 2022 incidenteel dus niet doorwerkend in de begroting 2023 Bij de begroting 2023 ontstane bufferruimte doorwerkend in de begroting 2024

Beg 2024 vs Beg 2024 vs beg 2023 rek 2022

1.509 N 8.963 N -2.211 V 8.261 N

86

Overzicht van incidentele baten en lasten Bij dit onderdeel is een overzicht gegeven van de baten en lasten die in de begroting zijn verwerkt met een incidenteel karakter. Met deze posten is al rekening gehouden in het meerjarenperspectief, waardoor deze niet meer van invloed zijn op de begrotingsresultaten. Overzicht incidentele lasten en baten 2024-2027 bedrag * € 1.000

Programma 1 - Bestuur, regio en middelen Product Omschrijving Lasten 6001003 Bijdrage Holland Rijnland Investeringsstrategie

2024

2025

2026

2027

284 N 284 N

0

0

0

284 N

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

storting in reserves: nvt incidentele lasten na mutatie reserves Baten nvt onttrekking aan reserves: 6001010 Dekking bijdrage Holland Rijnland Investeringsstrategie

-284 V

incidentele baten na mutatie reserves

-284 V

Programma 2 - Sociaal domein Product Omschrijving Lasten 6042000 1e inrichting uitbreiding Kaskade 6067103 Hospice Amandi 6081002 Extra 1e inrichting uitbreiding KC Noord (onderdeel sportpad)

2024

2025

2026

2027

230 N 50 N 114 N

storting in reserves: nvt incidentele lasten na mutatie reserves Baten nvt

280 N

114 N

0

0

0

0

0

0

0

0

0

onttrekking aan reserves: 6001020 Dekking hospice Amandi

-50 V

incidentele baten na mutatie reserves

-50 V

87

Programma 3 - Ruimte en leefomgeving Product Omschrijving Lasten 6082000 Afsluiten Centrumplan Leimuiden in 2024 storting in reserves: 6001030 Storting beheerplan civiele kunstwerken (wegen infra) incidentele lasten na mutatie reserves Baten nvt

2024

2025

2027

38 N 38 N

0

198 N

5N

236 N

5N

0

164 N

0

0

0

0

onttrekking aan reserves: 6001030 Afsluiten Centrumplan Leimuiden in 2024 6001030 Dekking beheerplan civiele kunstwerken (wegen infra)

-38 V

incidentele baten na mutatie reserves

-38 V

Algemene dekkingsmiddelen Product Omschrijving Lasten nvt

2026

0

0 164 N

-161 V

2024

0

2025

-161 V

2026

0

2027

0

0

0

0

0

0

0

0

-456 V -456 V

-525 V -525 V

-153 V -153 V

-153 V -153 V

incidentele baten na mutatie reserves

-456 V

-525 V

-153 V

-153 V

totaal incidentele lasten na mutatie reserves

800 N

118 N

0

164 N

totaal incidentele baten na mutatie reserves

-828 V

-525 V

-314 V

-153 V

storting in reserves: nvt incidentele lasten na mutatie reserves Baten 6005004 Vergoeding inbreng eigen vermogen VOF Braassemerland onttrekking aan reserves:

88

Overzicht van structureel begrotingsresultaat Bedragen * € 1.000 Vaststelling kengetal structurele exploitatieruimte in % : ((B-A)+( D-C ))/(E) x 100% Voor de begroting:

Verslag. T Begr. T-1

Voor het jaarverslag:

2022 A

B

C

D

E

Structurele lasten = (geraamde totaal van de lasten, bedoeld in artikel 17, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten minus het geraamde totaal van de incidentele lasten per programma, bedoeld in artikel 19, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) Structurele baten = (geraamde totaal van de baten, bedoeld in artikel 17, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten minus het geraamde totaal van de incidentele baten per programma, bedoeld in artikel 19, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) Het beoogde totaal van de structurele toevoegingen aan de reserves voor het overzicht, bedoeld in artikel 19, onderdeel d, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Het beoogde totaal van de structurele onttrekkingen aan de reserves voor het overzicht, bedoeld in artikel 19, onderdeel d, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Het geraamde totaal saldo van de baten, bedoeld in artikel 17, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten, exclusief de mutaties reserves.

Begr. t

2023

2024

mjr t+1

mjr t+2

mjr t+3

2025

2026

2027

Structurele lasten = (het gerealiseerde totaal van de lasten, bedoeld in artikel 27, eerste lid, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten minus het gerealiseerde totaal van de incidentele lasten per programma, bedoeld in artikel 28, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) 61.722

65.796

76.859

78.533

76.644

77.409

68.888

67.048

77.534

77.980

73.445

72.829

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

74.712

73.926

77.989

78.505

73.598

72.981

10%

2%

1%

-1%

-4%

-6%

Structurele baten = (gerealiseerde totaal van de baten, bedoeld in artikel 27, eerste lid, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten minus het geraamde totaal van de incidentele baten per programma, bedoeld in artikel 28, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten)

Het totaal van de structurele toevoegingen aan de reserves voor het overzicht, bedoeld in artikel 28, onderdeel d, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Het totaal van de structurele onttrekkingen aan de reserves voor het overzicht, bedoeld in artikel 28, onderdeel d, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Het gerealiseerde totaal saldo van de baten, bedoeld in artikel 27, eerste lid, onderdeel c, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten, exclusief de mutaties reserves.

: ((B-A)+( D-C ))/(E) x 100%

Overzicht structurele mutaties reserves Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves 2024-2027 bedrag * € 1.000

Product Omschrijving storting in reserves: nvt

2024

2025

2026

2027

0

0

0

0

0

0

0

0

onttrekking aan reserves: nvt

89

Meerjarig overzicht van de vermogenspositie

Overzicht van de reservepositie en de getroffen voorzieningen Bij dit onderdeel wordt een meerjarig beeld gegeven van het verwachte verloop van de gevormde reserves en de getroffen voorzieningen. Stand en het verloop van de reserves Omschrijving

Bedra gen * € 1.000

Algemene reserve

Reserve Reserve grond wegen infra exploitatie

Reserve Holland Rijnland

Reserve Riolering

Reserve Sportpad

Saldo / mutaties

Saldo 1-1-2024 Toevoegingen 2024 Rente 0% Exploitatiesaldo Beschikkingen Bijdrage aan exploitatie Afsluiten Centrumplan Leimuiden Saldo 1-1-2025 Toevoegingen 2025 Rente 0% Exploitatiesaldo Beschikkingen Bijdrage aan exploitatie

21.860 -50 21.810 -

3.459 -38 3.421 -300

46 198 245 5 -

453 -284 169 -

3.456 3.456 -

6.343 6.343 -

35.619 198 -334 -38 35.445 5 -300

Saldo 1-1-2026 Toevoegingen 2026 Rente 0% Exploitatiesaldo Beschikkingen Bijdrage aan exploitatie

21.810 -

3.121 -

249 -161

169 -

3.456 -

6.343 -

35.149 -161

Saldo 1-1-2027 Toevoegingen 2027 Rente 0% Exploitatiesaldo Beschikkingen Bijdrage aan exploitatie

21.810 -

3.121 -

88 164 -

169 -

3.456 -

6.343 -

34.988 164 -

Saldo 1-1-2028

21.810

3.121

252

169

3.456

6.343

35.153

Stand en het verloop van de voorzieningen Omschrijving Saldo 1-1-2024 Toevoegingen 2024 Rente Bijdrage van exploitatie Beschikkingen Verminderingen Bijdrage aan Tweesprong Bijdrage aan 't Spant Afsluiten Centrumplan Leimuiden Saldo 1-1-2025 Toevoegingen 2025 Rente Bijdrage van exploitatie Beschikkingen Verminderingen Bijdrage aan Tweesprong Bijdrage aan 't Spant Saldo 1-1-2026 Toevoegingen 2026 Rente Bijdrage van exploitatie Beschikkingen Verminderingen Bijdrage aan Tweesprong Bijdrage aan 't Spant Saldo 1-1-2027 Toevoegingen 2027 Rente Bijdrage van exploitatie Beschikkingen Verminderingen Bijdrage aan Tweesprong Bijdrage aan 't Spant Saldo 1-1-2028

Bedra gen * € 1.000

Voorziening Voorziening Voorziening Voorziening Voorziening onderhoud wethouders nadelige Ghoybos riolering gebouwen pensioenen grexen 1.061 378 -415 -90 -65 870 378 -216 -90 -63 879 378 -346 -90 -82 739 378 -186 -90 -36 805

3.593 90 -105 3.577 89 -107 3.560 89 -109 3.539 88 -111 3.516

7.355 147 -2.761 4.741 95 4.835 97 4.932 99 5.031

413 3 -59 357 3 -59 301 2 -59 244 2 -59 187

4.346 -655 3.691 -473 3.218 -369 2.850 -331 2.519

Saldo / mutaties 16.769 240 378 -1.234 -90 -65 -2.761 13.237 187 378 -855 -90 -63 12.794 188 378 -884 -90 -82 12.304 189 378 -687 -90 -36 12.058

90

Voorgeschreven (BBV) verplicht op te nemen informatie/verklaringen Geprognosticeerde balans per begin en eind 2022 en 2023-2027 x € 1.000

BALANS (per ultimo jaar) activa

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Kapitaalverstrekking aan deelnemingen Rekening-courantverhouding met SVn Lening aan deelnemingen Overige langlopende leningen Overige uitzettingen met rentetypische looptijd ≥ 1 jaar

0 73.379 3.445 1.518 2.745 4.396 0

0 88.720 9.445 1.018 2.745 4.763 0

0 92.578 21.195 518 2.745 5.129 0

0 98.317 7.775 518 915 5.046 0

0 103.836 7.775 518 915 4.964 0

Voorraden - IEGG Voorraden - gereed produkt

4.893 4

4.495 4

4.537 4

3.022 4

3.255 4

Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa

3.482 317 13.120

3.000 659 7.000

3.000 582 7.000

3.000 590 7.000

3.000 575 7.000

107.299

121.848

137.288

126.187

131.843

passiva

2022

0 Algemene reserves 106.051 Bestemmingsreserves 7.775 Resultaat na bestemming 518 915 4.882 Voorzieningen 0 Vaste schulden met rentetypische looptijd ≥ 1 jaar

2023

2024

2025

2026

2027

26.242 9.599 8.963

22.646 14.544 1.253

23.268 14.420 702

23.970 14.125 154

24.124 13.963 0

24.125 14.128 0

9.086 44.058

9.274 60.436

8.356 77.052

7.819 66.659

7.232 73.254

6.887 74.961

3.473 Netto vlottende schulden met rentetypische looptijd < jaar 4

2.545

6.697

6.489

6.461

6.269

7.100

3.000 Overlopende passiva 582 extra lenen 7.000

6.806 0

7.000 0

7.000 0

7.000 0

7.000 0

7.000 0

107.299

121.848

137.288

126.187

131.843

134.200

134.200

EMU-saldo In het Bestuurlijk overleg financiële verhoudingen (kabinet, VNG en IPO) is afgesproken dat het EMU-saldo over het begrotingsjaar, het daaraan voorafgaande jaar en het daaropvolgende jaar in de begroting zichtbaar wordt gemaakt. In onderstaande tabel is deze verplichting vertaald. EMU-saldo Omschrijving 1 Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves 2 Afschrijvingen ten laste van de exploitatie 3 Dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie? 4 Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans w orden geactiveerd 5

Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantw oord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4

6 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa:

Bedra gen * € 1.000

2023 1.161 2.592 -2.012 13.997

Begroting 2024 2025 529 -142 2.720 2.884 -2.962 -74 6.578 8.622

2026 -3.046 3.069 29 8.588

2027 -4.428 3.299 66 5.514

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voorzover niet op exploitatie verantw oord 7 Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw -, w oonrijp maken e.d. 8 Baten bouw grondexploitatie:

1.567 4.529

1.465 4.276

312 1.952

160 -

136 -

212

569

369

519

312

-

-

-

-

nee -4.684

nee -9.215

nee -7.025

Baten voorzover transacties niet op exploitatie verantw oord 9 Lasten op balanspost Voorzieningen voor zover deze transacties met derden betreffen Lasten i.v.m. transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, 10 maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) w orden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten

-

11 Verkoop van effecten: a Gaat u effecten verkopen? (ja/nee) b Zo ja, w at is bij verkoop de verw achte boekw inst op de exploitatie?

Berekend EMU-saldo

nee -9.506

nee -4.051

Jaarlijks terugkerende arbeidgerelateerde verplichtingen Als gevolg van het BBV dient in dit onderdeel tevens afzonderlijk aandacht te worden besteed aan jaarlijks terugkerende arbeidgerelateerde verplichtingen. Hierbij moet worden gedacht aan arbeidskosten van niet meer actieve werknemers, zoals wachtgelden, wethouderspensioenen en afdracht ziektekostenpremie. In de regelgeving is bepaald dat voor deze verplichtingen geen balansvoorzieningen mogen worden opgenomen, indien het jaarlijks gelijkblijvende bedragen betreft (van vergelijkbaar volume). Wel mag er een reserve gevormd worden voor arbeidgerelateerde verplichtingen waarvan de omvang niet jaarlijks gelijk is. Bij Kaag en Braassem is een voorziening gevormd voor de verplichtingen voortvloeiende uit wethouderspensioenen. Bij de gemeente zijn geen functionarissen in dienst met een bezoldiging boven de Balkenendenorm. 91

Overzicht geraamde lasten en baten per taakveld

92

Bedra gen * € 1.000

Taakveld 0 - Bestuur en ondersteuning 0.1 0.1 Bestuur 0.2 0.2 Burgerzaken 0.3 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 0.4 Overhead 0.5 0.5 Treasury 0.61 0.61 OZB woningen 0.62 0.62 OZB niet-woningen 0.64 0.64 Belastingen overig 0.7 0.7 Algemene uitkering 0.8 0.8 Overige baten en lasten 0.9 0.9 Vennootschapsbelasting 0.10 0.10 Mutaties reserves 0.11 0.11 Resultaat rekening van baten en lasten Subtotaal

Begroting 2024 Lasten Baten

Saldo

3.421 804 178 11.002 2.892 331 -277 1 198

-330 -307 -64 -3.848 -5.348 -1.535 -24 -45.488 -372

18.550

-57.316

3.421 474 -129 10.938 -956 -5.017 -1.535 -24 -45.488 -277 1 -174 -38.766

1 - Veiligheid 1.1 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 1.2 Openbare orde en veiligheid Subtotaal

2.298 649 2.947

-54 -54

2.244 649 2.893

2 - Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 2.1 Verkeer en vervoer 2.5 2.5 Openbaar vervoer Subtotaal

5.447 322 5.769

-355 -60 -415

5.092 262 5.354

3 - Economie 3.1 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 3.4 Economische promotie Subtotaal

939

-518

42 127 1.108

-11 -354 -884

421 31 -227 224

4 - Onderwijs 4.2 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Subtotaal

2.045 1.906 3.951

-46 -590 -635

1.999 1.317 3.316

5 - Sport, cultuur en recreatie 5.1 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 5.2 Sportaccommodaties 5.3 5.3 Cultuur 5.5 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 5.6 Media 5.7 5.7 Openbaar groen en recreatie Subtotaal

366 1.907 56 68 257 3.159 5.814

-206 -653 -62 -921

160 1.254 56 68 257 3.098 4.893

6 - Sociaal domein 6.1 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 6.3 Inkomensregelingen 6.4 6.4 WSW en beschut werk 6.5 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71a 6.71a Huishoudelijke hulp (WMO) 6.71b 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72a 6.72a Jeugdzorg begeleiding 6.72b 6.72b Jeugdzorg behandeling 6.72c 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a 6.73a Pleegzorg 6.73b 6.73b Gezinsgericht 6.73c 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a 6.74a Jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf 6.74b 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c 6.74c Gesloten plaatsing 6.81a 6.81a Bescherm wonen (WMO) 6.81b 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82a 6.82a Jeugdbescherming 6.82b 6.82b Jeugdreclassering Subtotaal