Jaarstukken 2024 incl controleverklaring
Tekst van het document
De activering wordt gelijkgetrokken aan materiële vaste activa met een economisch nut. Dit betekent dat afschrijving moet plaatsvinden over de gebruiksduur en dat reserves niet meer direct in mindering op de investering mogen worden gebracht. Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen, langlopende uitgezette leningen en overige uitzettingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs onder aftrek van eventuele aflossingen. De deelnemingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Uitzettingen met een oorspronkelijke looptijd van één jaar of langer worden gedurende de gehele looptijd onder de financiële vaste activa opgenomen. Voorraden De voorraden zijn gewaardeerd tegen historische kostprijs / verkrijgingsprijs (inkoopprijs inclusief bijkomende kosten waaronder rentetoerekening) conform artikel 63 lid 2 BBV. Indien de marktwaarde lager is dan de verkrijgingsprijs (inclusief de bijkomende kosten), dan worden de voorraden met een verliesvoorziening gecorrigeerd tot de marktwaarde. Voor de verliesvoorziening zou volgens de BBV-richtlijnen een disconteringsvoet van 2% gehanteerd moeten worden voor de verliesgevende grondexploitaties, echter omdat de huidige begrote rente hoger is dan deze 2% wordt voor alle projecten een disconteringsvoet van 2,05% aangehouden.
De opbrengstenindexatie is in veel projecten contractueel overeengekomen en wordt deze opbrengsten index gehanteerd. Indien er geen contracten aanwezig zijn, wordt een opbrengstenindex van 0% gehanteerd. Daarnaast worden de geactualiseerde grondprijzen op basis van het grondprijsbeleid aangehouden waarin de indexering van de grondwaarde is opgenomen. De kostenindexatie is gebaseerd op een langjarig gemiddelde van 2% vanaf 2024. 75
Vorderingen (uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar) Voor dubieuze debiteuren is een voorziening opgenomen die direct in mindering is gebracht op de openstaande debiteuren. Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd wegens: • verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs is in te schatten; • op de balansdatum bestaande risico´s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten; • kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; • middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is. Voorzieningen behoren tot het vreemd vermogen (schulden) van de gemeente. Om die reden kunnen voorzieningen per einde jaar geen negatieve stand kennen. Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting voor de wethouders is op de contante waarde van de toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd.
De vorming van een voorziening, de dotatie of juist vrijval van een bestaande voorziening, is in de exploitatie in het betreffende boekjaar verantwoord. De aanwendingen zijn rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht en in het verslagjaar niet ten laste van de exploitatie verantwoord. Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan. Reserves In de balans worden de reserves onderscheiden naar: • algemene reserve; dit is een vrij besteedbare reserve. Het voorziet als weerstandsvermogen voor incidentele risico’s en als dekkingsmiddel voor incidentele tegenvallers. • bestemmingsreserve; een reserve waaraan de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Mutaties in reserves zijn mogelijk op basis van een raadsbesluit genomen voor het einde van het betreffende begrotingsjaar. Voor het muteren van egalisatiereserves is dit besluit reeds genomen bij het instellen van de reserve. De reserves worden gewaardeerd tegen nominale waarde.
Grondslagen voor resultaatbepaling De jaarrekening wordt opgesteld op basis van werkelijke baten en lasten die toegerekend worden aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben. Lasten worden verantwoord in het jaar waarin de goederen zijn geleverd, c.q. de diensten zijn verricht. Verliezen worden in aanmerking genomen in het jaar waarin deze voorzienbaar zijn. Onder baten wordt verstaan de baten die rechtstreeks aan het jaar zijn toe te rekenen en die in het jaar als gerealiseerd kunnen worden beschouwd. Voor zover niet anders vermeld, luiden alle bedragen in nominale waarden. Bijzonderheden Het resultaat van bouwgrondexploitaties wordt indien mogelijk tussentijds genomen en/of bij afronding van het betreffende complex als deze volledig is afgerond. Indien wordt verwacht dat van een complex de boekwaarde de opbrengstwaarde overtreft, wordt voor dit verlies op het complex in het betreffende jaar ten laste van de reserve bouwgrondexploitatie of de exploitatie een verliesvoorziening getroffen. Voorraden (magazijngoederen van de buitendienst) worden rechtstreeks ten laste van de exploitatie gebracht. Bij projecten die voor meerdere jaren in exploitatie genomen worden, is het mogelijk tussentijds winst te nemen. Voortijdige winstneming is mogelijk als een deelproject is afgesloten of de winst is
76
gerealiseerd en er geen verder verlies is te verwachten, tenzij daar voldoende voorzieningen voor zijn getroffen. Tussentijdse winstneming bij grondexploitaties kan, conform de richtlijnen in het BBV, plaatsvinden als wordt voldaan aan de volgende voorwaarden: - er is geen belangrijke onzekerheid over de totale omvang van het plan (project); - er bestaan geen belangrijke onzekerheden ten aanzien van de nog te realiseren opbrengsten; - met een redelijke mate van nauwkeurigheid kunnen reeds gemaakte en nog te maken (geraamde) kosten worden toegerekend aan respectievelijk het gerealiseerde en niet gerealiseerde deel van het betreffende complex; - de vergelijking van werkelijke kosten met de voorcalculatie per onderdeel (fase) van het plan is mogelijk. De gemeente levert gronden economisch aan de VOF Braassemerland. Sinds 2023 moeten economisch geleverde gronden als gerealiseerd worden beschouwd ondanks dat ze nog niet juridisch geleverd zijn. De economische levering leidt bij de gemeente sinds 2023, tot een afname van de voorraad bouwgrond. De economisch geleverde gronden van vóór 2023 waren nog niet gecorrigeerd op de voorraad bouwgrond. Met een correctie in de beginbalans 2023 van € 2,655 miljoen, wordt de stand van de voorraad bouwgrond met terugwerkende kracht nu correct weergeven. x € 1.000
Omschrijving Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie
Eindbalans 2023
aanpassing
Beginbalans 2024
9.661
-2.655
7.006
Conform de richtlijnen van het BBV moeten ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel onder overlopende passiva afzonderlijk worden opgenomen (artikel 44, lid 2 en artikel 49). Bij het bepalen van de hoogte van de algemene uitkering dient de gemeente uit te gaan van de laatste accresmededeling, opgenomen in de septembercirculaire. We zijn afgeweken van dit standpunt van de commissie BBV omdat we zijn uitgegaan van de meest actuele stand van zaken zijnde de uitkeringsspecificatie uit de decembercirculaire van het boekjaar. Waarderingsgrondslagen WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector, kortweg Wet normering topinkomens (WNT), is in 2013 in werking getreden. Deze wet is als normenkader bij het opmaken van deze jaarrekening gehanteerd.
Grondslagen voor rechtmatigheid De grondslagen voor rechtmatigheid zijn vastgelegd in: • de financiële verordening 2024: https://2cm.es/W32S • het controleprotocol 2023 met geactualiseerd normenkader 2023: https://ap.lc/tsDWY • het voorlopige normenkader 2024: https://2cm.es/W35Z
77
De balans x € 1000
ACTIVA
31-12-2023 31-12-2024
Vaste activa Materiële vaste activa Economisch nut (niet in erfpacht uitgegeven) Economisch nut; waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven (niet in erfpacht Maatschappelijk nut (niet uitgegeven) in erfpacht uitgegeven)
75.718
85.479
31.230
34.220
30.457
33.904
14.031
17.355
Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Rekening-courantverhouding met SVn Lening aan deelnemingen Overige langlopende leningen
13.824
15.232
5.445
6.445
1.063
1.265
2.745
2.745
4.571
4.777
Totaal vaste activa
89.542
100.711
Voorraden Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Gereed product en handelsgoederen
1.430
-576
1.426 4
-579 4
Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Rekening-courantverhouding met het rijk Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen Overige vorderingen
2.689
2.095
22
155
0
239
1
1
2.665
1.700
1
546
Overlopende activa Nog te ontvangen voorschotbedragen met een specifiek bestedingsdoel Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen
18.376
19.496
3.165
255
15.211
19.241
Totaal vlottende activa
22.495
21.562
112.037
122.272
Vlottende activa
Liquide middelen
TOTAAL ACTIVA
78
x € 1000
PASSIVA
31-12-2023 31-12-2024
Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat
49.434
54.051
25.274
26.961
16.292
20.078
7.868
7.011
Voorzieningen
8.946
10.710
Vaste schulden met rentetypische looptijd ≥ 1 jaar Onderhandse leningen van: - Binnenlandse banken en overige financiële instellingen
40.186
45.502
40.186
45.502
Totaal vaste passiva
98.566
110.263
Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar Overige schulden Bank
6.046
4.203
3.824 2.222
4.203 0
Overlopende passiva Nog te betalen bedragen Van overheden ontvangen, nog te besteden uitkeringen Overige nog te betalen en vooruitontvangen bedragen
7.425
7.807
4.704
3.860
1.794
2.925
927
1.022
Totaal vlottende passiva
13.471
12.010
TOTAAL PASSIVA
112.037
122.272
Borg- en garantstellingen:
47.146
57.137
Vlottende passiva
79
Toelichting op de balans: Activa Vaste activa Materiële vaste activa
x € 1.000
Omschrijving Investeringen met economisch nut Investeringen met economisch nut; waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Investeringen met maatschappelijk nut Totaal
boekwaarde 31-12-2023 31.230
overheveling 2024
investeringen 2024 4.467
desinvesteringen 2024 309
bijdragen van derden 151
afschrijvingen 2024 1.019
boekwaarde 31-12-2024 34.220
30.457
4.521
14.031 75.718
3.943 12.931
0
26
1.048
33.904
0 309
134 311
484 2.550
17.355 85.479
desinvesteringen 2024
bijdragen van derden
afschrijvingen 2024
boekwaarde 31-12-2024
6 151
10 0 513 193 154 34 115 1.019
2.459 0 26.547 2.222 1.637 258 1.097 34.220
26 26
1.048 1.048
33.904 33.904
0 483 1 484
0 17.355 1 17.355
Specificatie van materiële vaste activa
x € 1.000
Omschrijving
boekwaarde 31-12-2023
overheveling 2024
investeringen 2024
-719
Totaal
2.930 0 23.819 1.679 1.781 179 842 31.230
566 0 3.386 17 10 113 375 4.467
309 0 0 0 0 0 0 309
Totaal
30.457 30.457
4.521 4.521
0 0
Totaal
0 14.030 1 14.031
0 3.943 0 3.943
0 0 0 0
Investeringen met economisch nut: Gronden en terreinen Woonruimten Bedrijfsgebouwen (EN) Grond-, weg- en waterb.wrk (ex. riolering) Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa
Investeringen met economisch nut met heffing: Grond-, weg- en waterb.wrk (riolering)
Investeringen met maatschappelijk nut: Bedrijfsgebouwen (MN) Grond-, weg- en waterbouwk.werken (MN) Overige materiële vaste activa (MN)
719
145
134 134
De bijdragen van derden, opgenomen onder de post bedrijfsgebouwen (EN) van € 144.740 betreft toegerekende subsidie voor Nieuwbouw Kineo. De bijdragen van derden, opgenomen onder de post overige materiële vaste activa (EN) van € 5.790 betreft toegerekende subsidie voor het treffen van klimaatadaptieve maatregelen tbv speelruimte Alcmaerlaan Hoogmade. Verder is er een correctie gedaan op 2 kredieten voor begraafplaatsen ad € 719.054; wegens koppeling aan een verkeerde balanspost (budgetneutraal). De bijdragen van derden, opgenomen onder de post grond-, weg- en waterbouwkundige werken (EN) van € 26.104 betreft de bijdrage van een projectpartner voor reconstructie riolering Herenweg Rijsaterwoude. De bijdragen van derden, opgenomen onder de post grond-, weg- en waterbouwkundige werken (MN) van € 134.317 betreft de bijdrage van diverse projectpartners voor IMNOR wegen (met name Willem van der Veldenweg en Woudse hout). Verder is voor de materiële vaste activa geen sprake van afwaardering wegens duurzame waardeverminderingen.
80
In onderstaande overzichten worden de voornaamste (des)investeringen (boven de € 50.000) in materiële vaste activa gespecificeerd. Specificatie van belangrijkste investeringen materiële vaste activa in 2024: Investeringen met economisch nut (> € 50.000): x € 1.000
Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen (EN) Bedrijfsgebouwen (EN) Bedrijfsgebouwen (EN) Bedrijfsgebouwen (EN) Bedrijfsgebouwen (EN) Grond-, weg- en waterb.wrk (riolering) Grond-, weg- en waterb.wrk (riolering) Grond-, weg- en waterb.wrk (riolering) Grond-, weg- en waterb.wrk (riolering) Machines, apparaten en installaties Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Overige materiële vaste activa Overige materiële vaste activa
Grond uitbreiding IKC Kaskade / Kiem IKC Woubrugge Nieuwbouw IKC Sportpad Uitbreiding IKC Kaskade/Kiem Nieuwbouw Kineo Nieuwbouw Tweesprong Sportpad GRP2023 Vrij verval GRP2024 Vrij verval GRP2024 Vervangen gemalen GRP2024 Bouwkundige vervangingen Geluids-/opnameinstallatie raadzaal 2st. Nido Syntos strooimachines Keuken kantine 2024 Meubilair en inventaris 2024 Uitvoering speelruimtebeleidsplan 2024
566 100 440 70 2.508 267 2.743 1.018 415 346 57 56 51 70 214
Investeringen met maatschappelijk nut (> € 50.000): x € 1.000
Grond-, weg- en waterbouwk.werken (MN) Grond-, weg- en waterbouwk.werken (MN) Grond-, weg- en waterbouwk.werken (MN) Grond-, weg- en waterbouwk.werken (MN) Grond-, weg- en waterbouwk.werken (MN) Grond-, weg- en waterbouwk.werken (MN)
IMNOR wegen 2023 IMNOR wegen 2024 Aanleg infrastructuur Sportpad Vervanging kunstwerken 2023 Reconstructie Vriezenweg Leimuiden Reconstructie Vriezekoop Noord Leimuiden
1.137 341 152 110 2.089 76
Specificatie van belangrijkste desinvesteringen materiële vaste activa in 2024: Desinvesteringen met economisch nut (> € 50.000): x € 1.000
Gronden en terreinen
Roelofarendsveen Zuid + overige gronden
309
Financiële vaste activa
x € 1.000
Omschrijving Kapitaalverstr. aan deelnemingen Rekening-courantverhouding met SVn Lening aan deelnemingen Overige langlopende leningen Totaal
boekwaarde 31-12-2023 5.445 1.063 2.745 4.571 13.824
investeringen 2024 1.000 202 480 1.681
desinvesteringen 2024
aflossingen 2024
0
273 273
boekwaarde 31-12-2024 6.445 1.265 2.745 4.777 15.232
De gemeente heeft een rekening-courant bij de SVn waaruit leningen worden verstrekt via revolverende fondsen. De rekening-courant is toegenomen met per saldo € 201.783. De toename van deze post is deels toe te wijzen aan een extra storting ad € 465.000 voor startersleningen (wegens besluit van de raad om het plafond voor het verstrekken van startersleningen te verhogen naar € 1,5 mln). Daarnaast is de rekening-courant SVn toegenomen door ontvangen aflossingen en rente (met aftrek van beheerskosten) ad € 216.290; en zijn hieruit een aantal nieuwe langlopende leningen verstrekt betreffende startersleningen ad € 441.007 en duurzaamheidsleningen ad € 38.500. In 2021 is een reverse converteerbare hybride obligatielening aan Alliander N.V. beschikbaar gesteld ten bedrage van € 2.744.921 in het kader van het Klimaatakkoord.
81
Specificatie kapitaalverstrekking aan deelnemingen
x € 1.000
Omschrijving Aandelen Bank voor Nederlandse Gemeenten Aandelen Oasen NV Aandelen Alliander NV Aandelen Cyclus NV Aandelen Braassemerland VOF Totaal
Stand op 31-12-2023 296 12 563 75 4.500 5.445
Stand op 31-12-2024 296 12 563 75 5.500 6.445
Als deelnemer in de VOF Braassemerland heeft de gemeente de verplichting aan de VOF om eigen vermogen in te brengen. Afhankelijk van de geactualiseerde grondexploitatie en de hierbij behorende vermogensbehoefte van de VOF wordt jaarlijks de gemeentelijke inbreng bepaald. In 2024 heeft er een inbreng van eigen vermogen plaatsgevonden ad € 1.000.000; verder heeft de gemeente geen bedrag aan middelen terug ontvangen. Onzekerheid waardering deelneming Braassemerland VOF Op 14 april 2025 heeft de gemeenteraad besloten de VOF via het College opdracht te geven om te zorgen voor een sluitende grondexploitatie Braassemerland. De sluitende grondexploitatie is inmiddels verwerkt in de jaarrekening 2024 van de VOF Braassemerland, en moet worden getoetst door haar accountant. Maar de gecontroleerde jaarrekening van de VOF is pas beschikbaar ná vaststelling van de gemeentelijke jaarrekening 2024. Dat betekent dat er formeel nog een onzekerheid bestaat over de waardering van de grondexploitatie Braassemerland, voor zowel het deel bij de gemeente Kaag en Braassem, als het gedeelte bij de VOF. De omvang van de onzekerheid is niet bekend, omdat een gecontroleerde jaarrekening van de VOF nog niet beschikbaar is. De onzekerheid heeft betrekking op de waardering van onze deelneming in de VOF en de waardering van de gemeentelijke grondexploitatie Braassemerland.
Specificatie overige langlopende leningen
x € 1.000
Omschrijving Dorpshuizen Lening T.C. Rijpwetering Hypothecaire en overige leningen aan personeel Leningen Cultureel centrum Lening Hertogspark SVn lening hockeyclub SVn startersleningen SVn duurzaamheidsleningen SVn Maatschappelijk vastgoedleningen SVn leningen woningbouwcorporatie Totaal
Stand op 31-12-2023 142 34 1.280 726 118 43 906 375 312 634 4.571
Stand op 31-12-2024 142 13 1.236 719 112 39 1.261 353 302 600 4.777
De toename van de post overige langlopende leningen is enerzijds toe te wijzen aan de ontvangen aflossingen ad € 273.353. Daarnaast heeft de gemeente een rekening-courant bij de SVn waaruit leningen worden verstrekt via revolverende fondsen (zoals hierboven beschreven); in 2024 is hieruit een aantal nieuwe langlopende leningen verstrekt; totaal € 479.507.
Vlottende activa Voorraden
x € 1.000
Omschrijving
Stand op
Stand op
Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Gereed product en handelsgoederen
31-12-2023 1.426 4 1.430
31-12-2024 -579 4 -576
Totaal
Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie (IEGG) Omschrijving
Braassemerland (Westend) Braassemerland (GEM) Nieuwe Wetering Noord Centrumplan Leimuiden Vm. gemeentehuis Rijnsaterwoude Grietpolder Leimuiden Totaal
boekwaarde correctie boekwaarde 31-12-2023 beginbalans 31-12-2023 1.228 1.228 6.315 -2.655 3.661 -73 -73 2.045 2.045 135 135 12 12 9.661 -2.655 7.006
x € 1.000
uitgaven 2024 20 784 156 223 137 106 1.426
inkomsten 2024
winst/verlies boekwaarde neming 31-12-2024 0 -1.248 0 -531 3.914 -305 -223 0 -2.268 0 -1.536 800 -464 -10 108 -2.382 -2.716 3.334
verliesvoorziening 0 -5.499 -103 0 0 0 -5.601
Totaal IEGG
Voorziening passiva 0 0 -223 0 -464 108 -579
0 -1.585 -103 0 0 0 -1.688
NCW per 1/1/2025 afsluiten -5.499 -103 afsluiten 133 2 -5.467
82
Toelichting correctie beginbalans: De gemeente levert gronden economisch aan Braassemerland VOF. Sinds 2023 moeten economisch geleverde gronden als gerealiseerd worden beschouwd ondanks dat ze nog niet juridisch geleverd zijn. De economische levering leidt bij de gemeente sinds 2023, tot een afname van de voorraad bouwgrond. De economisch geleverde gronden van vóór 2023 waren nog niet gecorrigeerd op de voorraad bouwgrond. Met een correctie in de beginbalans 2023 van € 2,655 miljoen, wordt de stand van de voorraad bouwgrond met terugwerkende kracht nu correct weergeven. De in exploitatie genomen gronden zijn per 1/1/2025 geactualiseerd op basis van voortschrijdend inzicht. Conform de voorschriften van het BBV is een voorziening gevormd voor in exploitatie genomen gronden waarbij een nadelig exploitatieresultaat wordt verwacht. Voor nadere toelichting op de verliesvoorziening, de ontwikkeling van de boekwaarde van de in exploitatie genomen gronden en winst- en verliesnemingen verwijzen wij volledigheidshalve naar de paragraaf grondbeleid. In onderstaande tabel zijn de geraamde kosten en opbrengsten weergegeven van de in exploitatie genomen gronden. Deze zijn opgebouwd uit de boekwaarde, de geprognosticeerde kosten en opbrengsten per 01-01-2025 en het eindsaldo (nominaal). De boekwaarde van de in exploitatie genomen gronden bedraagt circa € 3,3 mln.
Daarnaast worden vanaf 01-01-2025 nog circa € 13,4 miljoen aan kosten en € 11,8 miljoen aan opbrengsten verwacht, gecombineerd met de huidige boekwaarde resulterend in een totaal geprognosticeerd eindsaldo van circa € 4,9 miljoen (zie ook totaaloverzicht MPG). Braassemerland (grondexploitatie) Nieuwe Wetering Noord Voormalig gemeentehuis Grietpolder Leimuiden Totaal grondexploitaties
Saldo boekwaarde 31-12-2024 -3.913.659 223.036 464.279 -107.798 -3.334.141
Geraamde kosten vanaf 1-1-2025 4.009.845 681.147 333.400 8.404.881 13.429.273
Geraamde opbrengsten vanaf 1-1-2025 2.703.905 365.878 0 8.791.605 11.861.387
Geraamd eindresultaat (nominaal) -5.219.599 -92.232 130.879 278.926 -4.902.026
Bovenstaand overzicht is exclusief de per 1 januari 2025 afgesloten grondexploitaties. Dit betreft de grondexploitatie Centrumplan Leimuiden en Braassemerland Westend. Hieronder volgt per grondcomplex een nadere toelichting op de geraamde kosten en opbrengsten en het eindresultaat. Braassemerland Braassemerland betreft de gemeentelijke grondexploitatie Braassemerland. De geprognosticeerde kosten in de grondexploitatie GEM Braassemerland bestaan voornamelijk uit de plankosten aangezien de gemeente deze ontwikkeling voornamelijk faciliteert op basis van de Samenwerkingsovereenkomst. Voor 2025 en verder zijn de plankosten verhoogd ten behoeve van extra begeleiding vanuit de gemeente. De geprognosticeerde opbrengsten betreffen de contractueel overeengekomen grondverkopen en de reserveringsvergoeding met betrekking tot de GEM Braassemerland. Onzekerheid waardering gemeentelijke grondexploitatie Braassemerland Op 14 april 2025 heeft de gemeenteraad besloten de VOF via het College opdracht te geven om te zorgen voor een sluitende grondexploitatie Braassemerland. De sluitende grondexploitatie is inmiddels verwerkt in de jaarrekening 2024 van de Braassemerland VOF, en moet worden getoetst door haar accountant. Maar de gecontroleerde jaarrekening van de VOF is pas beschikbaar ná vaststelling van de gemeentelijke jaarrekening 2024.
Dat betekent dat er formeel nog een onzekerheid bestaat over de waardering van de grondexploitatie Braassemerland, voor zowel het deel bij de gemeente Kaag en Braassem, als het gedeelte bij de VOF. De omvang van de onzekerheid is niet bekend, omdat een gecontroleerde jaarrekening van de VOF nog niet beschikbaar is. De
83
onzekerheid heeft betrekking op de waardering van onze deelneming in de VOF en de waardering van de gemeentelijke grondexploitatie Braassemerland. Nieuwe Wetering Noord De geprognosticeerde kosten voor Nieuwe Wetering Noord bestaan met name uit kosten voor het bouw- en woonrijp maken en de plankosten. De civieltechnische kosten zijn geraamd op basis van het planvoorstel voor deelgebied 5. De plankosten zijn bepaald op basis van een plankostenraming. De geprognosticeerde opbrengsten bestaan uit de verkoop van de grond van deelgebied 5 zijn gebaseerd op het grondprijsbeleid. Voormalig gemeentehuis Rijnsaterwoude De geprognosticeerde kosten voor deze locatie bestaan uit kosten voor het bouw- en woonrijp maken en de plankosten. De kosten voor het bouw- en woonrijp maken zijn geraamd op basis van offertes. De plankosten zijn bepaald op basis van een plankostenraming. De opbrengsten met betrekking tot de herontwikkeling van het voormalige gemeentehuis zijn volledig gerealiseerd. De resterende opbrengsten betreffen de opbrengsten uit de uitgifte van de kavels van de twee onder één kap woningen op het achter perceel. Hiervoor is inmiddels een aanbestedingsprocedure voor de bouw doorlopen en zal medio dit jaar met de verkoop van de woningen worden gestart. Grietpolder Leimuiden De geprognosticeerde opbrengsten bestaan uit de grondverkoop van gronden aan Grietpolder ontwikkeling B.V.
De kosten bestaan uit de aankoop van gronden voor de plot van de verenigingen en de realisatiekosten voor de inrichting van de verenigingen plots. Daarnaast zijn plankosten voor de gemeentelijke kosten geraamd. De onderbouwing van de kosten en opbrengsten volgen uit de bieding die Grietpolder BV heeft gedaan. In de komende periode wordt het plan nader uitgewerkt en zullen de kosten en opbrengsten nader worden gespecificeerd. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
x € 1.000
Omschrijving Vorderingen op openbare lichamen Rekening-courantverhouding met het rijk Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen overige vorderingen (debiteuren) Totaal
Stand op 31-12-2023 22 0 1 2.665 2.689
Stand op 31-12-2024 155 239 1 1.700 2.095
Schatkistbankieren is verplicht voor lagere overheden. De stand in de schatkist per 31 december 2024 is voor de gemeente € 238.909. In onderstaande tabel is zichtbaar dat gerekend over een heel kwartaal het op dagbasis buiten de schatkist aangehouden bedrag gemiddeld niet hoger is dan het drempelbedrag van € 1,6 miljoen; zie voor nadere toelichting de paragraaf financiering. x € 1.000 Gemiddeld buiten de schatkist aangehouden bedrag 2024 1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal
262 524 507 578
Specificatie vorderingen op openbare lichamen en overige vorderingen (debiteuren)
x € 1.000
Omschrijving Debiteuren (vorderingen op openbare lichamen) Debiteuren Voorziening dubieuze debiteuren Debiteuren WMO Debiteuren bijstand (SOZA) Voorziening dubieuze debiteuren bijstand (SOZA) Totaal
Stand op 31-12-2023 22 2.084 -142 0 1.128 -404 2.688
Stand op 31-12-2024 155 1.135 -110 0 997 -323 1.856
84
De grootste post, debiteuren (zonder toevoeging) bestaat voor een derde uit belastingdebiteuren. De tweede grote post, debiteuren bijstand (SOZA) bestaat uit de vorderingen in het kader van de sociale zekerheid. Conform de Financiële verordening wordt jaarlijks een inschatting gemaakt van de oninbare vorderingen. Dit zijn de twee posten voorziening dubieuze debiteuren. Liquide middelen
x € 1.000
Omschrijving
Stand op 31-12-2023
Kasgelden Banksaldi Totaal
Stand op 31-12-2024 1 0 1
0 546 546
Voor de financieringsbehoefte kan de gemeente gebruik maken van een kortlopende kredietfaciliteit (tot een maximum van € 5.000.000) bij de BNG. De hoogte en het gebruik van deze faciliteit is onderdeel van de treasuryfunctie. Overlopende activa
x € 1.000
Omschrijving Nog te ontvangen voorschotbedragen met een specifiek bestedingsdoel Subtotaal Vooruitontvangen facturen mbt volgend boekjaar Vooruitbetaalde subsidies Nog te ontvangen bedragen Te vorderen BTW Overige overlopende activa Subtotaal Totaal
Stand op 31-12-2023 3.165 3.165 4.402 54 5.351 5.404 0 15.211 18.376
Stand op 31-12-2024 255 255 4.000 14 8.487 6.740 0 19.241 19.496
De drie grootste posten zijn hier: De vooruitontvangen facturen betreft een bevoorschotting van een aantal samenwerkingspartners w.o. Cyclus NV, Stichting WYwonen (voorheen Meerwonen), BVO Rijn en Braassem, Hecht. Verder is hieronder een vooruitbetaling opgenomen van € 467.272. Dit ziet toe op een vooruitbetaling van de gemeente inzake een gesloten vaststellingsovereenkomst met een ontwikkelaar. Binnen een grondexploitatie is een risico aanwezig met betrekking tot een dijklichaam. In 2021 is gebleken dat bij werkzaamheden voor de aansluiting van de weg op de nieuwe brug in het dijklichaam, het dijklichaam instabiel was geworden. Dit had tot gevolg dat, op aanwijzen van het Hoogheemraadschap Rijnland, de werkzaamheden moesten worden gestaakt. Op dit moment heeft de gemeente hierover een dispuut met de ontwikkelaar die verantwoordelijk was voor de werkzaamheden. Om verdere vertraging van het project te voorkomen, heeft de gemeente een vaststellingsovereenkomst gesloten met de ontwikkelaar, waarbij door de gemeente € 467.272 is vooruitbetaald. Partijen zijn echter niet tot een minnelijke schikking gekomen en de gemeente is voornemens een procedure te starten bij de rechtbank. De verwachte uitkomst ligt tussen de 0,- en 2,5 miljoen euro. Zie ook de toelichting onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen.
Als de uitkomst niet op nihil uitkomt, zal de vooruitbetaling (gedeeltelijk) niet inbaar zijn. De post nog te ontvangen bedragen betreft met name het toerekenen van de economisch, maar nog niet juridisch geleverde gronden in het project Braassemerland. Met ingang 2023 worden de economisch geleverde gronden als gerealiseerd beschouwd, wat leidt tot een omvangrijke afname van de boekwaarde. Verder is er nog een bedrag aan BTW die nog moet worden terugontvangen. Hieronder is een verloopoverzicht opgenomen van de nog te ontvangen subsidies van openbare lichamen met een specifiek bestedingsdoel.
85
x € 1.000
Subsidies
stand op
Toevoegingen
31-12-2023 het rijk SISA - B2 GHGT SISA - C62 kwijtschelding belasting SISA - G2 BUIG SISA - G12 Kwijtschelding KOT SISA - H4 SPUK Sport SISA - H35B IZA SISA - M16 BOOO
105 1 152 2 108 52 2.665
overige nederlandse overheidslichamen SISA - E27B BDU Sluipverkeer Versnelling sociale woningbouw Totaal
5 75 3.165
55
Ontvangen bedragen
Stand op 31-12-2024
36
105 1 58 2 71 52 2.665
55 0 95 0 65 0 36
118
75 3.028
5 0 255
27
De afwikkeling van deze posten vindt in het volgende boekjaar verder plaats. SISA betekent eenmalige informatie verstrekking, eenmalige accountantscontrole. Met SISA verantwoord de gemeente aan het rijk/provincie hoe de specifieke uitkeringen zijn besteed. SISA is een verantwoordingsvorm voor specifieke uitkeringen. De verantwoording wordt opgenomen in de SISA-bijlage dat onderdeel uitmaakt van deze jaarstukken.
86
Toelichting op de balans: Passiva Vaste passiva Eigen vermogen
x € 1.000
Omschrijving
Totaal
boekwaarde 31-12-2023 25.274 16.292 41.566
toevoegingen 2024 250 6.996 7.246
onttrekkingen 2024 6.431 3.210 9.641
resultaat vg jaar 7.868 0 7.868
boekwaarde 31-12-2024 26.961 20.078 47.039
Totaal
boekwaarde 31-12-2023 25.274 25.274
toevoegingen 2024 250 250
onttrekkingen 2024 6.431 6.431
resultaat vg jaar 7.868 7.868
boekwaarde 31-12-2024 26.961 26.961
Algemene reserves Bestemmingsreserves
Algemene reserves:
x € 1.000
Omschrijving Algemene reserve
Algemene reserve De algemene reserve is het vrij besteedbare eigen vermogen van de gemeente. Dit vormt een buffer voor financiële tegenvallers. Aanwending vindt plaats op basis van aparte raadsbesluiten. In 2024 is het jaarresultaat 2023 aan de reserve toegevoegd; is de bestemmingsreserve Holland Rijnland vrijgevallen ten gunste van de algemene reserve; zijn er extra middelen beschikbaar gesteld vanuit de algemene reserve ten behoeve van bestemmingsreserve sportpad en bestemmingsreserve duurzaamheid; en heeft de raad met verschillende besluiten tegenvallers gedekt uit deze reserve. Bestemmingsreserves:
x € 1.000
Omschrijving Bouwgrondexploitatie Holland Rijnland Openbare ruimte Onderhoud riolering Sportpad Duurzaamheid Totaal
boekwaarde 31-12-2023 4.135 453 974 3.456 7.273 0 16.292
toevoegingen 2024 314 0 985 0 5.179 518 6.996
onttrekkingen 2024 25 453 1.172 0 1.560 0 3.210
resultaat vg jaar
0
boekwaarde 31-12-2024 4.425 -0 787 3.456 10.892 518 20.078
Hieronder wordt per bestemmingsreserve het doel van de reserve kort toegelicht: Reserve bouwgrondexploitatie Verwachte verliezen zijn opgenomen in de voorziening bouwgrondexploitaties. Deze reserve dient als buffer voor het afdekken van de geanalyseerde risico's bij de verliesgevende grexen. Het saldo moet voldoende zijn om de gekwantificeerde risico’s die voortvloeien uit de risicoanalyses voor de lopende grondexploitaties te dekken. De berekening wordt jaarlijks gemaakt bij de opstelling van de jaarrekening. Indien dit onvoldoende is, wordt deze reserve aangevuld vanuit de exploitatie of de algemene reserve. Andersom wordt een overschot aan middelen ten gunste van de exploitatie of de algemene reserve gebracht. De gekwantificeerde risico’s zijn per ultimo 2024 opnieuw bepaald en de reserve is hierop aangepast. Voor een grondige analyse verwijzen wij naar hetgeen is opgenomen in paragraaf 7 grondbeleid. Reserve Holland Rijnland De aangesloten gemeenten bij de regio Holland Rijnland zijn een regionaal investeringsfonds overeengekomen. Voor de kosten hiervan moeten de deelnemende gemeenten jaarlijks een bedrag betalen. Om de reguliere gemeentebegroting hiermee niet jaarlijks te belasten, is hiervoor een bestemmingsreserve gevormd.
In verband met de afloop bijdrage RIF t/m 2024 is bij de Voortgangsmonitor besloten het resterende saldo te laten vrijvallen ten gunste van de algemene reserve.
87
Egalisatiereserve openbare ruimte De middelen uit deze reserve worden gebruikt voor het opvangen van schommelingen in het jaarlijkse uitgavenpatroon bij het (groot) onderhoud van de gemeentelijk wegen infrastructuur (wegen, waterwegen, bruggen en groen). Reserve onderhoud riolering Deze reserve is bedoeld voor de niet beklemde middelen voor riolering zoals efficiencyvoordelen en hoger dan geraamde opbrengsten. Reserve Sportpad De reserve Sportpad is bedoeld voor de gebiedsontwikkeling Sportpad, ten behoeve van het egaliseren van de inkomsten en uitgaven van de totale ontwikkeling, en de uitgaven van fase 2. Reserve Duurzaamheid Bij de jaarrekening 2023 is door de raad besloten een bedrag van € 502.000 beschikbaar te stellen als storting in de in te stellen bestemmingsreserve duurzaamheid; ten behoeve van het egaliseren van de inkomsten en uitgaven duurzaamheid.
Voor een toelichting op alle mutaties in de reserves verwijzen wij volledigheidshalve naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. Voorzieningen
x € 1.000
Omschrijving
boekwaarde toevoegingen onttrekkingen 31-12-2023 2024 2024 3.625 1.862 46 869 378 267 4.452 125 288 Totaal 8.946 2.365 602
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Kostenegalisatie voorzieningen Voorzieningen voor middelen van derden waarvan bestemming gebonden is
resultaat vg jaar 0 0 0 0
Specificatie van de voorzieningen
boekwaarde 31-12-2024 5.440 980 4.289 10.710
x € 1.000
Omschrijving
boekwaarde 31-12-2023
toevoegingen 2024
onttrekkingen 2024
Totaal
3.585 40 0 3.625
110 65 1.688 1.862
46 0 0 46
0
3.648 104 1.688 5.440
Totaal
869 869
378 378
267 267
0
980 980
Totaal
155 130 4.167 4.452
3 0 122 125
159 130 0 288
0
-0 0 4.289 4.289
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Voorziening verplichting wethouderspensioenen Voorziening verlofsparen Voorziening grondexploitatie Kostenegalisatie voorzieningen: Voorziening onderhoud gebouwen Voorzieningen voor middelen van derden waarvan bestemming gebonden is Voorziening Ghoybos PZH Voorziening Ghoybos KGG Voorziening riolering
resultaat vg jaar
boekwaarde 31-12-2024
Hieronder wordt per voorziening het doel van de voorziening kort toegelicht: Voorziening verplichting wethouderspensioenen De pensioenverplichting voor ambtenaren is ondergebracht bij het ABP. Voor wethouders is dit niet het geval. Deze verplichting rust bij de gemeente zelf. Om in de toekomst aan deze verplichting te kunnen voldoen is een voorziening gevormd. De voorziening is gewaardeerd tegen contante waarde en is gebaseerd op actuariële berekeningen per 31 december 2024. Voorziening verlofsparen Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke vakantie-uren sparen. Deze vakantieuren verjaren niet. Dit kan gaan leiden tot verlofstuwmeren die bijvoorbeeld ingezet gaan worden om eerder met pensioen te gaan. Aangezien er bij verlofsparen sprake is van arbeidskosten
88
gerelateerde verplichtingen die een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook onvoorspelbare afbouw kennen, dient hier een voorziening voor gevormd te worden. Voorziening onderhoud gebouwen De voorziening onderhoud (gemeentelijke) gebouwen is bedoeld om de jaarlijks schommelende lasten voor onderhoud te egaliseren. De feitelijke uitgaven zijn gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan en variëren van jaar tot jaar. Door middel van de onderhoudsvoorziening bereiken we een gelijkmatige belasting van de begroting. Voorzieningen Ghoybos (PZH en KGG) De verplichtingen die voortvloeien uit de voorzieningen Ghoybos PZH en Ghoybos KGG zijn door gewijzigde inzichten geclassificeerd als overlopende passiva. Daarmee worden deze voorzieningen per ultimo 2024 opgeheven (saldo 0). Voorziening riolering De voorziening is bedoeld voor het egaliseren van schommelingen in de jaarlijkse exploitatie van riolering (baten minus lasten). De middelen in de voorziening kunnen uitsluitend worden besteed aan riolering. Voorziening verwachte tekorten bouwgrondexploitatieplannen Op grond van de voorschriften van het BBV moet een voorziening worden getroffen voor bouwgrondexploitatieplannen waarbij een nadelig exploitatieresultaat wordt verwacht.
Volgens de voorschriften wordt deze voorziening niet separaat gepresenteerd onder de voorzieningen, maar gesaldeerd met de boekwaarde van de grondexploitaties onder de voorraden (onderhanden werk bouwgrondexploitaties). De omvang van deze voorziening is gelijk aan de te verwachten verliezen bij de bouwgrondexploitatie tegen contante waardeberekening. Voeding van deze voorziening komt uit de lopende exploitatie van het betreffende jaar. Overschotten naar aanleiding van de jaarlijkse actualisatie komen weer ten gunste van de lopende exploitatie. Wanneer de voorziening groter is dan de boekwaarde van de betreffende bouwgrond in exploitatie, dan moet het restant van de voorziening dat niet kan worden gesaldeerd, aan de passiefzijde van de balans onder de voorzieningen te worden gepresenteerd. Voor een grondige analyse verwijzen wij naar hetgeen is opgenomen in paragraaf 7 grondbeleid. Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Omschrijving Bank voor Nederlandse Gemeenten Nederlandse Waterschapsbank Totaal
x € 1.000
boekwaarde 31-12-2023 35.186 5.000 40.186
opname 2024 16.200 16.200
aflossingen 2024 5.883 5.000 10.883
boekwaarde 31-12-2024 45.502 0 45.502
rentelasten 2024 1.300 -3 1.297
Voor de financieringsbehoefte kan de gemeente Kaag en Braassem gebruik maken van langlopende leningen. De hoogte en het gebruik zijn onderdeel van de treasuryfunctie, die in paragraaf 4 financiering wordt toegelicht. In 2024 hebben we geldleningen afgelost en aangetrokken/geherfinancierd, samen € 16,2 miljoen (deels in het verleden aangegane niet tussentijds aflosbare leningen voor onroerendgoedtransacties). De gemiddelde rentelast 2024 bedroeg 2,91%.
Vlottende passiva Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
x € 1.000
Omschrijving Openstaande crediteuren Banksaldi Totaal
Stand op 31-12-2023 3.824 2.222 6.046
Stand op 31-12-2024 4.203 0 4.203
89
Overlopende passiva
x € 1.000
Omschrijving
Stand op 31-12-2023
Nog te betalen bedragen: Nog te betalen bedragen Nog te betalen rente langlopende leningen Te betalen/ontvangen rijk (SOZA) Tussenrekening te betalen WWB (SOZA)
Stand op 31-12-2024
Subtotaal
3.774 489 394 47 4.704
2.798 694 341 27 3.860
Subtotaal
1.795 0 -1 1.794
2.932 0 -6 2.925
Subtotaal Totaal
83 0 3 0 36 792 8 4 0 927 7.425
90 0 4 0 -307 855 46 11 323 1.022 7.807
Van overheden ontvangen, nog te besteden uitkeringen: Vooruitontvangen subsidies Tussenrekening ontvangen WWB (SOZA) Voorschotten WWB (SOZA) Overige nog te betalen en vooruitontvangen bedragen: Vooruitontvangen bedragen Nog functioneel te verantwoorden baten Waarborgsommen Horeca-convenant Loonheffing (SOZA) Nog te betalen loonheffing en sociale premies Nog te betalen salarissen Te verwerken / verwerkte belastingontvangsten Overige overlopende passiva
De grootste post, ‘nog te betalen bedragen’ (€ 2.797.802) heeft betrekking op werkzaamheden uit 2024, die aan de gemeente zijn gefactureerd in 2025. Met betrekking tot de eigen bijdrage van de Wmo: door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dat betekent dat geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen.
90
Hieronder is een verloopoverzicht opgenomen van de vooruitontvangen subsidies. x € 1.000
Subsidies
Stand op 31-12-2023
Ontvangen voorschot
Vrijval i.v.m realisatie
Stand op 31-12-2024
het rijk
SISA - C43 RREW SISA - C92 Digitale overheid SISA - D8 OAB SISA - D14 Onderwijsvertraging (NPO) SISA - E44B Klimaatadaptatie SISA - G10 Wet inburgering SISA - G13 Onderwijsroute SISA - H4 SPUK Sport SISA - H8 Sportakkoord SISA - H12 Preventieakkoord SISA - H30 Brede SPUK SISA - J55 Energiearmoede SISA - J56 Huisvesting aandachtsgroepen SISA - J94 Isolatieprogramma SISA - K28 CDOKE SISA - M16 BOOO overige nederlandse overheidslichamen SISA - J41B flexibele inzet woningbouw SISA - J210B flexibele inzet woningbouw SISA - E27B BDU Versnelling Sociale woningbouw Investeringsplan Maatschappelijke Zorg Rijnstreek (IMZ) Landelijk Actieprogramma Dakloosheid (LAD) Nieuwe Wetering noord; Nieuwe Wetering
beheer Ghoybos Totaal
25 0 0 39 0 216 0 0 0 1 86 332 10 477 119 0
0 27 379 0 296 415 38 305 0 480 0 0 683 603 3.144
25 27 379 39 6 266 38 305 0 1 525 145 0 62 498 3.144
0 0 0 -0 290 365 0 0 0 0 40 186 10 1.099 224 0
29 0 31 0 314 93 24 0
0 20 0 75 0 0 24 222
0 31 0 75 9 0 0 0
1.795
6.711
5.574
29 -11 31 0 305 93 48 222 2.932
De afwikkeling van deze posten vindt in het volgende boekjaar verder plaats. SISA betekent eenmalige informatie verstrekking, eenmalige accountantscontrole. Met SISA verantwoord de gemeente aan het rijk/provincie hoe de specifieke uitkeringen zijn besteed. SISA is een verantwoordingsvorm voor specifieke uitkeringen. De verantwoording wordt opgenomen in de SISA-bijlage dat onderdeel uitmaakt van deze jaarstukken.
91
Overzicht niet uit de balans blijkende verplichtingen Borg- en garantstellingen Hieronder is een overzicht opgenomen van de leningen waarvoor de gemeente Kaag en Braassem borg / in de achtervang staat. Het saldo van de geborgde leningenportefeuille is het afgelopen jaar gestegen met € 10 miljoen. De toename van het saldo is het gevolg van de verplichte WSWgarantstelling. De gemeente zelf is in 2024 geen nieuwe borg- of garantstellingen aangegaan. WSW achtervang Tot en met juli 2021 had het WSW met de gemeente een ongelimiteerde achtervangovereenkomst voor de twee in de gemeente werkzame corporaties ‘Stichting Woondiensten Aarwoude’ en ‘Stichting MeerWonen’, tot een maximum van het door het WSW bepaald borgingsplafond (= wat een corporatie maximaal kan lenen gelet op de prognosegegevens van de corporatie (dPi)). WSW staat borg voor deze leningen, waarbij de gemeente samen met het rijk in de achtervang staat. Het verlies dat achtervangers kunnen lijden is beperkt tot de rentederving over leningen die ze bij een calamiteit aan het WSW moeten verstrekken. In verband met de veranderde werkwijze van de achtervang heeft de WSW vanaf 1 augustus 2021 een nieuwe achtervangovereenkomst gesloten met alle gemeenten; waarbij alle contracten per die datum gelijk zijn getrokken.
Hierbij worden de nieuwe leningen via een verdeelsleutel toegewezen aan de gemeenten waar de corporatie werkzaam is. Voorheen werd een lening 1 op 1 gekoppeld aan een gemeente. Garantie sportverenigingen In het verleden stond de gemeente garant voor de leningen van sportverenigingen. Dat beleid is inmiddels aangepast. Met de maatschappelijk vastgoed lening kunnen verenigingen nu lenen tegen lasten die vergelijkbaar zijn met de gemeentelijke financiering (BNG). Garantie inwonershypotheken De gemeentegarantie was een garantie van een gemeente voor de hypotheekschuld van een woningeigenaar in onze gemeente. Met ingang van 1995 is het stelsel van de gemeentegarantie vervangen door de Nationale Hypotheek Garantie. De regeling bestaat niet meer en dit betreft de hypotheken van vóór de nieuwe NHG. Mutaties borg- en garantstellingen Gewaarborgd saldo Omschrijving Woningbouw incl. WSW Sportverenigingen Inwoners
Aantal 63 6 24 93
Oorspronkelijke hoofdsom 453.480 973 3.443 457.896
Restant hoofdsom 31-12-2023 92.420 459 483 93.362
Restant hoofdsom 31-12-2024 112.480 448 455 113.383
op 31-12-2023 46.210 453 483 47.146
%
Gewaarborgd saldo
50% 99% 100% 50%
op 31-12-2024 56.240 442 455 57.137
x € 1.000 %
50% 99% 100% 50%
92
Niet uit de balans blijkende verplichtingen De gemeente Kaag en Braassem is een aantal verplichtingen aangegaan in 2024 en eerder, waarvan levering en/of prestatie plaatsvindt in de toekomst. De belangrijkste zijn hieronder toegelicht: Huurcontracten en/ of leaseverplichtingen • De gemeente heeft een huurcontract met woningbouwvereniging stichting MeerWonen afgesloten voor de huur van de Brede School t/m 2051. De jaarlijkse huurlast wordt verhoogd met een prijsindex en bedraagt voor 2025 € 918.044. Onderhouds- en dienstverleningsovereenkomsten • Voor het inzamelen en verwerken van het afval heeft de gemeente een contract afgesloten met Cyclus. De jaarlast in 2025 bedraagt € 2.739.719 • Met de gemeente Alphen aan den Rijn is een overeenkomst gesloten voor het uitvoeren van diverse belastingtaken. De jaarlast in 2025 bedraagt € 590.911. • Met ODV Maritiem is een overeenkomst gesloten voor het uitvoeren van de veerdienst naar het Kaageiland. De jaarlast in 2025 bedraagt € 243.377 Overige langlopende verplichtingen aan verbonden partijen en overige samenwerkingsverbanden • Met De Driemaster is een contract afgesloten voor 2024 voor het uitvoeren van de Maatschappelijke agenda; het te verstrekken subsidiebedrag hiervoor is € 2.936.763. Cardea is met ingang van 2024 verantwoordelijk voor de uitvoering van de taken Lokaal Jeugden gezinsteam.
Cardea krijgt hiervoor een subsidie ter hoogte van € 1.432.710. • De gemeentelijke taken vanuit de Participatiewet worden door Alphen aan den Rijn uitgevoerd (Serviceplein en Rijnvicus). Hiervoor is in 2018 in Rijnstreekverband een DVO aangegaan voor onbepaalde tijd. Voor de vergoedingen voor de dienstverlening liepen de afspraken tot en met 2021. De vergoeding bestaat uit een vaste bijdrage en een variabele bijdrage op basis van het aantal bijstandsontvangers. Inmiddels is er een nieuw DVO opgesteld, die per 1 januari 2022 is ingegaan (circa € 1 miljoen). • Met de Coöperatie Dichtbij in de Rijnstreek is een contract afgesloten t/m 2026 voor het uitvoeren van de Opdracht Ondersteuning. Het verstrekkingenbudget voor 2025 is voorlopig vastgesteld op: €2.117.500. Voor de opdracht Ondersteuning (inclusief Ondersteuning Plus en Vroegsignalering) is voor 2025 voorlopig vastgesteld op €3.437.086. Dus in totaal krijgt Dichtbij in de Rijnstreek € 5.554.586,-. • Als deelnemer in de VOF Braassemerland heeft de gemeente de verplichting aan de VOF om eigen vermogen in te brengen. Afhankelijk van de geactualiseerde grondexploitatie en de hierbij behorende vermogensbehoefte van de VOF wordt jaarlijks de gemeentelijke inbreng bepaald. Volgens de laatste cashflow prognose van de VOF zou de gemeente in 2025 een bedrag van € 4,6 miljoen bijstorten op haar aandeel eigen vermogen.
• Verder participeert de gemeente in verschillende gemeenschappelijke regelingen. In paragraaf 6 verbonden partijen is per verbonden partij de gemeentelijke bijdrage voor deelname in 2024 genoemd. In paragraaf 2 weerstandsvermogen en risicobeheersing is weergegeven welke risico’s de gemeente loopt bij een aantal gemeenschappelijke regelingen. Ook is in deze paragraaf weergegeven welke juridische risico’s de gemeente loopt.
Gebeurtenissen na balansdatum Er zijn geen voor de jaarrekening relevante gebeurtenissen na balansdatum, die niet zijn opgenomen in deze jaarrekening.
93
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening
baten
4.696 27.032 13.599 -52.971 11.724 25 0
saldo
82.445
4.625 37.697 26.535 2.367 11.195 26 0
lasten
-453 -1.560 -1.197 -6.431
-87.061
189 -12.443 -15.521 -59.112 -174 0 0
baten
-2.395
-453 3.619 620 -6.181
-4.616
4.813 25.254 11.014 -56.745 11.021 26 0
saldo
-6.924
1.204
0 379 825 0
-8.128
-174 -919 -3.770 -2.602 -665 1 0
lasten
-88
505
0 140 -25 389
-592
291 -860 1.185 -1.172 -37 0 0
baten
-7.011 V
1.709 N
0 519 N 801 N 389 N
-8.720 V
117 -1.778 -2.584 -3.774 -703 1 0
saldo
-10.621 -85.994 -96.615
-334 334 0
10.594 79.097 89.691
-10.952 -85.751 -96.702
-358 -6.653 -7.011
307 -7.230 -6.924
-331 243 -88
-24 V -6.987 V -7.011 V
-6%
7%
-19%
-7%
2%
%
Onderstaand overzicht vermeldt de gerealiseerde baten en lasten per programma, voor bestemming in vergelijking met de begroting inclusief de door de raad in het verslagjaar vastgestelde begrotingswijzigingen. In het overzicht is ook een specificatie van de resultaatbestemmingen per programma weergegeven.
lasten
-102 -11.584 -16.706 -57.940 -136 0 0
4.104
0 5.179 1.817 250
-9.641
-7.011
x € 1.000 Werkelijk vs begroting (na wijziging)
saldo
4.798 38.616 30.305 4.969 11.860 25 0
-86.469
-453 3.100 -180 -6.570
7.246
-96.702
Werkelijk 2024
baten 5.685 25.118 11.399 -52.967 10.938 1 0
90.573
-453 -1.700 -1.172 -6.820
-4.104
89.691
Begroting 2024 na wijziging
lasten -59 -6.647 -14.626 -56.597 -64 0 0 174
0 4.800 992 250
-10.146
0
Primaire begroting 2024
5.744 31.766 26.025 3.630 11.002 1 0 -77.994
-284 -50 161 0
6.042
-96.615
Programma
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 78.168
-284 -50 -38 0
-174
96.615
10.287 86.328 96.615
N V V V V N
0 0 198 0
-372
0
1 Bestuur en regio 2 Sociaal domein 3 Ruimte en leefomgeving Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien
Algemene dekkingsmiddelen
198
-78.366
1 Bestuur en regio 2 Sociaal domein 3 Ruimte en leefomgeving
Mutaties reserves
78.366
Gerealiseerd resultaat
Incidenteel versus structureel Incidentele b aten en lasten (saldo) Structurele b aten en lasten (saldo) Gerealiseerd resultaat
94
Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening Algemene toelichting op de financiële positie De jaarrekening over 2024 sluit met een voordelig resultaat van € 7.011.377. Bij de resultaatbestemming wordt voorgesteld om ten laste van het jaarrekeningresultaat 2024 een bedrag van € 295.000 te bestemmen voor een nieuw in te stellen bestemmingsreserve noodopvang vluchtelingen. Tot slot wordt voorgesteld het resterende voordelige resultaat van € € 6.716.377 toe te voegen aan de algemene reserve. Per 31 december 2024 is een aantal investeringen gereed gemeld. Dit betekent dat de kredieten worden afgesloten; per programma is hiervoor een specificatie gegeven. Rekeningresultaten De rekeningresultaten mogen niet als een op zich staand feit worden beoordeeld. De resultaten moeten worden beschouwd in samenhang met de bij de begroting voorziene financiële positie, de in de loop van het jaar bij de tussenrapportages gesignaleerde bestedingsafwijkingen en de in de loop van het jaar door de raad genomen besluiten tot wijziging van de begroting. Het streven moet gericht zijn op een zo realistisch mogelijke planning van de in een dienstjaar uit te voeren werken (opstellen van werkplannen afgestemd op de beschikbare middelen).
Het doorschuiven van werken die oorspronkelijk in het dienstjaar waren gepland, betekent dat onnodig beslag wordt gelegd op middelen omdat de kapitaallasten hiervan in de budgetten van het betreffende jaar zijn opgenomen. De begroting van 2025 en verdere jaren dient te worden bijgesteld aan de hand van de analyses van de tussenrapportages en de jaarrekening voor zover de daarin vermelde zaken structureel van aard zijn. Indien het instrumentarium op deze wijze wordt ingezet dan kunnen afwijkingen ten opzichte van de begroting zoveel mogelijk worden beperkt. Indien er door onvoorziene zaken toch afwijkingen in het bestedingenpatroon ontstaan, met programma overschrijdende consequenties of waarvoor extra krediet benodigd is, dan is ons streven erop gericht om de raad hiervan in een zo vroeg mogelijk stadium op de hoogte te brengen door het uitbrengen van afzonderlijk advies of aan de hand van de tussenrapportages.
Leeswijzer voor de baten en lasten per programma De toelichting op de baten en lasten per programma is als volgt opgebouwd: Baten en lasten Hierin worden de totale baten en de totale lasten per programma gepresenteerd, volgens de primaire begroting, de begroting na wijziging en de realisatie 2024. Ook worden de verschillen tussen begroting na wijziging en realisatie weergegeven, voor zowel de baten als de lasten per programma. Apart zijn de mutaties in de reserves per programma in dit overzicht opgenomen.
95
Toelichting op de verschillen De belangrijkste verschillen tussen de begrote baten en lasten na wijziging en de werkelijke baten en lasten 2024 zijn hierin weergegeven en toegelicht. Incidentele baten en lasten In dit overzicht zijn de belangrijkste baten en lasten weergegeven met een incidenteel karakter. Tevens is aangegeven of en voor welk bedrag deze incidentele baat of last was begroot en of het betrekking heeft op een regulier bedrijfsproces of een incidentele gebeurtenis. Waar hebben we ons geld aan uitgegeven In dit cirkeldiagram is per programma in één oogopslag zichtbaar hoe de verdeling van de lasten over de verschillende programmaonderdelen is geweest. Investeringen Hierin zijn de lopende investeringskredieten en de af te sluiten investeringskredieten met het kredietbedrag en het restantkrediet per programma weergegeven. Overige overzichten Verder zijn aanvullend de volgende voorgeschreven overzichten opgenomen: • Overzicht van algemene dekkingsmiddelen • Besteding onvoorzien • Totaal incidentele baten en lasten • Totaal resultaatbepaling en -bestemming • Totaal structurele reservemutaties • Publicatie bezoldiging topfunctionarissen en gewezen topfunctionarissen • Publicatie overige (niet-top) functionarissen
96
Toelichting programma 1 Bestuur en regio Algemeen Voor het beschrijvende deel van het programma wordt verwezen naar de programmaverantwoording. In het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening zijn de totalen per programma weergegeven. In dit onderdeel, de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening, volgt een cijfermatige meer gedetailleerde verantwoording per programma. Met het vaststellen van de begroting en begrotingswijzigingen zijn de productbudgetten beschikbaar gesteld. Deze productbudgetten zijn aangewend om de beoogde doelen van het betreffende programma te realiseren. Baten en lasten Taakveld
Primaire begroting 2024 Lasten
3.421 0.1 Bestuur 12 0.5 Treasury 11 0.8 Overige baten en lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 2.298 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie3 Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 5.744 0 0.10 Mutaties reserves 5.744 Gerealiseerd resultaat
Baten 0 0 -5 -54 0 -59 -284 -343
Saldo 3.421 12 6 2.244 3 5.685 -284 5.400
Begroting 2024 na wijziging Lasten Baten Saldo 2.480 9 11 2.296 3 4.798 0 4.798
0 0 -48 -54 0 -102 -453 -555
2.480 9 -37 2.242 3 4.696 -453 4.243
Werkelijk 2024 Lasten 2.510 9 -178 2.278 6 4.625 0 4.625
Baten -1 0 246 -57 0 189 -453 -265
Saldo 2.510 9 68 2.221 6 4.813 -453 4.360
x € 1.000 Werkelijk vs begroting (na wijziging) Lasten Baten Saldo 30 0 -189 -18 3 -174 0 -174
-1 0 294 -3 0 291 0 291
29 N 0 105 N -21 V 3 117 N 0 117 N
Toelichting op de verschillen Toelichting 0.1 0.8
1.1
Bestuur Overige baten en lasten
De overschrijding heeft betrekking op voormalig personeel (de pensioenvoorziening) Het voordeel op de lasten betreft de vrijval van kostenreserveringen uit voorgaande jaren, die bij nader inzien nu kunnen vrijvallen. Het nadeel bij de baten betreft het afboeken van een boekwaarde ivm met eerdere verkoop (Sotaweg 60) Crisisbeheersing en Betreft een lagere bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling. brandweer
Overige verschillen <€ 40.000 Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 0.10 Mutaties reserves Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
Geen mutaties reserves.
x €1.000 verschil verschil I/S lasten baten 30 N -1 V I -189 V 294 N I
-18 V
-3 V I
3 N -174 V
0 291 N
I
0 0
0 0
I
-174 V
291 N
97
Incidentele baten en lasten Program m a 1 - Bestuur en regio Taakveld Omschrijving
Lasten
0.1
Bestuur
x € 1.000 omschrijving
Bijdrage aan RIF HR
begroting na w ijziging
heeft betrekking op:
realisatie
203 N
203 N
203 N
203 N
203 N
203 N
0 V
0 V
regulier incidenteel bedrijfsproces x
x
storting in reserves: nvt incidentele lasten na m utatie reserves
Baten onttrekking aan reserves: 0.10
Reserve Holland Rijnland
Dekking bijdrage RIF HR
-203 V
-203 V
x
x
0.10
Reserve Holland Rijnland
Vrijval ivm opheffen RS HR > RS Algemeen
-250 V
-250 V
x
x
-453 V
-453 V
incidentele lasten na m utatie reserves
Waar hebben we ons geld aan uitgegeven
98
Toelichting programma 2 Sociaal domein Algemeen Voor het beschrijvende deel van het programma wordt verwezen naar de programmaverantwoording. In het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening zijn de totalen per programma weergegeven. In dit onderdeel, de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening, volgt een cijfermatige meer gedetailleerde verantwoording per programma. Met het vaststellen van de begroting en begrotingswijzigingen zijn de productbudgetten beschikbaar gesteld. Deze productbudgetten zijn aangewend om de beoogde doelen van het betreffende programma te realiseren. Baten en lasten x € 1.000 Taakv eld
Primaire begroting 2024 Lasten
400 College Uitvoeringsprogramma (CUP)
Baten 0
0 600 Corona Maatregel 30 114 Sociaal Domein breed / Onderzoek & advies 959 199 Sociaal Domein breed / Overige 15 202 Gezondheid & veiligheid / ASV en meer 830 205 Gezondheid & veiligheid / GR Gezondh. 90 299 Gezondheid & veiligheid / Overige 10 307 Inburgering / Inkomensondersteuning 154 310 Inburgering / Opdr. Inburgering 32 315 Inburgering / Welzijn & Preventie 1.510 402 Jeugd & Onderwijs / ASV en meer 405 Jeugd & Onderwijs / GR Gezondh. 1.065 672 408 Jeugd & Onderwijs / Leerlingenvervoer 427 409 Jeugd & Onderwijs / Onderwijs 0 411 Jeugd & Onderwijs / Jeugdhulp reg. 27 414 Jeugd & Onderwijs / Onderzoek & advies 180 415 Jeugd & Onderwijs / Welzijn & Preventie 5.042 416 Jeugd & Onderwijs / TWO Jeugdhulp 13 499 Jeugd & Onderwijs / Overige 383 501 Maatsch.vastgoed / Aann.-beheerd.ovk 850 502 Maatsch.vastgoed / ASV en meer 1.971 504 Maatsch.vastgoed / Eigenaarschap 15 505 Maatsch.vastgoed / GR Gezondh. 957 509 Maatsch.vastgoed / Onderwijs 50 602 Begeleiding (WMO) 2.388 606 Ondersteuning / Ind. voorz. Wmo 3.275 612 Ondersteuning / Ondersteuning 613 Ondersteuning / Ondersteuning + wonen / Sub-reg. 361 27 614 Ondersteuning / Onderzoek & advies 0 699 Ondersteuning / Overige 34 702 Welzijn & preventie / ASV en meer 2.553 715 Welzijn & preventie / Welzijn & Preventie 0 799 Welzijn & preventie / Overige 2.069 803 Werk & Inkomen / DVO Part.wet 5.694 807 Werk & Inkomen / Inkomensonderst.
9 814 Werk & Inkomen / Onderzoek & advies 74 899 Werk & Inkomen / Overige 0 Noodopvang vluchtelingen Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten
0.10
Mutaties reserves
Gerealiseerd resultaat
31.766
0 0 -9 -72 0 -4 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -22 -180 0 0 -52 0 -1.062 0 0 0 -142 -89 0 0 0 0 -543 0 0 -4.473 0 0 0 -6.647
Begroting 2024 na wijziging
Saldo
Lasten
0 0 21 887 15 826 90 10 154 32 1.510 1.065 672 427 0 5 0 5.042 13 331 850 910 15 957 50 2.246 3.186 361 27 0 34 2.010 0 2.069 1.221 9 74 0 25.118
0 0 0 0 30 -9 986 -27 20 0 874 -4 90 0 35 -25 324 -170 32 0 1.583 0 1.147 0 616 0 475 0 59 0 0 0 353 -353 5.587 0 13 0 364 -61 1.107 -18 3.640 -1.068 15 0 1.203 0 28 0 2.350 -142 3.114 -92 648 -309 42 0 0 0 85 0 2.946 -515 0 0 1.973 0 7.397 -5.649 9 0 80 0 1.391 -3.141 38.616 -11.584
0
-50
-50
31.766
-6.697
25.068
Baten
Saldo 0 0 21 959 20 870 90 10 154 32 1.583 1.147 616 475 59 0 0 5.587 13 303 1.089 2.572 15 1.203 28 2.208 3.022 340 42 0 85 2.431 0 1.973 1.748 9 80 -1.750 27.032
Werkelijk vs begroting (na wijziging)
Werkelijk 2024 Lasten 0 0 13 984 19 874 90 30 334 32 1.571 1.112 642 445 70 0 418 5.565 8 364 1.196 3.505 14 1.186 28 2.251 3.092 636 29 12 72 2.947 0 1.936 7.049 9 51 1.112 37.697
Baten 0 0 0 -27 0 -4 0 -30 -446 0 0 0 0 0 0 0 -418 0 0 -9 -108 -1.069 0 0 0 -158 -92 -309 0 -55 0 -568 0 0 -5.956 0 0 -3.196 -12.443
Saldo 0 0 13 956 19 870 90 0 -111 32 1.571 1.112 642 445 70 0 0 5.565 8 355 1.088 2.436 14 1.186 28 2.093 3.000 327 29 -42 72 2.379 0 1.936 1.093 9 51 -2.083 25.254
Lasten 0 0 -17 -3 -0 0 -1 -5 10 0 -12 -35 26 -30 12 0 64 -22 -5 0 89 -135 -1 -18 -0 -100 -22 -12 -13 12 -13 1 0 -36 -348 -0 -29 -279 -919
Baten 0 0 9 0 0 0 0 -5 -276 0 0 0 0 0 0 0 -64 0 0 52 -90 -1 0 0 0 -16 0 0 0 -55 0 -53 0 0 -307 0 0 -55 -860
Saldo 0 0 -8 V -3 V -0 V 0 N -1 V -10 V -265 V 0 -12 V -35 V 26 N -30 V 12 N 0 0 -22 V -5 V 52 N -0 V -136 V -1 V -18 V -0 V -115 V -22 V -12 V -13 V -42 V -13 V -52 V 0 -36 V -655 V -0 V -29 V -333 V -1.778 V