Jaarstukken 2024 incl controleverklaring

Klachten 2024 Conform de Algemene wet bestuursrecht heeft eenieder het recht om over de wijze waarop een bestuursorgaan zich in een bepaalde aangelegenheid jegens hem of een ander heeft gedragen een klacht in te dienen bij dat bestuursorgaan. Een gedraging van een persoon werkzaam onder de verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan wordt aangemerkt als een gedraging van dat bestuursorgaan. Onder een gedraging valt elk handelen of nalaten, dit kan een feitelijke handeling betreffen of een rechtshandeling. Klachten kunnen zowel formeel als informeel afgehandeld worden. Waarbij een formele afhandeling bestaat uit het proces hoor- en wederhoor van de klager en de beklaagde en een gegrond dan wel ongegrondverklaring van de klacht. Een besluit op een klacht heeft geen rechtsgevolg. In elk stadium van de klachtenprocedure kan de procedure worden stopgezet als een oplossing kan worden gevonden waarmee de klager genoegen neemt. Het oordeel van de klager is derhalve doorslaggevend, het initiatief kan bij het bestuursorgaan liggen Dit resulteert in een snelle informele afhandeling van klachten. Als direct na de ontvangst van een klaagschrift telefonische opheldering of genoegdoening wordt verschaft en de klager daarmee tevreden is, is de klacht hiermee (informeel) afgedaan. In het jaar 2024 zijn er 17 klachten bij JZ ingediend. Al deze klachten zijn informeel afgedaan.

52

1 2 3 4

Zaaknummer 619559 629416 632013 630503

5 6 7 8 9 10

639358 638169 665147 679292 691782 692008

Onderwerp Geen reactie op verzoek verwijderen boom Klacht werkwijze gemeentelijke opsporingsambtenaar klacht over grastegels en informatie klacht werkwijze medewerker Gemeente Werkplaats Kaag en Braassem locatie Veenderveld 53 Klacht afhandeling melding openbare ruimte Klacht niet reageren Klacht niet teruggebeld Klacht bouwvergunning Klacht afhandeling schade aan auto Klacht werkwijze verwijderen onkruid

11

692014

Klacht rijgedrag handhaver

12 13 14

693324 693505 693577

Klacht burger niet eens met bevoegdheid handhaving Klacht schade afhandeling Cyclus Klacht handelwijze handhaving in supermarkt

15

698014

Klacht oplegging boete

16 17

717091 753373

Klacht plantenactie Klacht handhaving langdurig parkeren camper

53

Paragraaf 6 – Verbonden partijen Als zelfstandige gemeente zoekt Kaag en Braassem naar samenwerking als dit voordeel oplevert bij vraagstukken die erg complex of kostbaar zijn. In deze paragraaf worden de rechtspersonen beschreven waar de gemeente een bestuurlijk en financieel belang in heeft. Onder een bestuurlijk belang wordt verstaan zeggenschap, via vertegenwoordiging in het bestuur of via stemrecht. Dit houdt concreet in dat er sprake is van een bestuurlijk belang als een collegelid, een raadslid of een ambtenaar van de gemeente namens de gemeente in het bestuur van de verbonden partij plaatsneemt of namens de gemeente stemt. Van een financieel belang is sprake als aan een verbonden partij een bedrag ter beschikking wordt gesteld dat niet verhaalbaar is wanneer de verbonden partij in financiële problemen raakt of failliet gaat. Verbonden partijen voeren beleid uit van de gemeente. Als een taak uitgevoerd wordt door een verbonden partij, dan blijft de gemeente verantwoordelijk voor het realiseren van de beoogde doelstellingen. Kaag en Braassem rapporteert over de verbonden partijen in de begroting en in de jaarrekening. Beleidsvoornemen is dat Kaag en Braassem vooral een regiegemeente is.

Om regie te voeren is het van belang de grip op verbonden partijen te hebben en is een scherpe inhoudelijke focus binnen prioritaire thema’s nodig, deze focus is opgenomen in onze Regionale agenda Kaag en Braassem. Hierin staat ook opgenomen hoe we de diverse regionale samenwerkingsverbanden aanwenden bij het behalen van onze doelstellingen. De regionale agenda Kaag en Braassem is samen met een analyse van onze verbonden partijen in 2023 geactualiseerd en vastgesteld. Met ingang van 1 juli 2022 is de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen in werking getreden. De wijziging van de Wgr heeft als doel de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen en de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraden, provinciale staten en algemene besturen van waterschappen in relatie tot gemeenschappelijke regelingen te versterken. Om de kaderstellende en controlerende rol van de volksvertegenwoordiging beter in te kunnen vullen en de democratische legitimatie te verbeteren, wordt met deze wetswijziging een aantal aanpassingen en aanvullingen geïntroduceerd op de al bestaande wettelijke bevoegdheden en instrumenten. De gemeenteraden krijgen door deze wijziging meer mogelijkheden om invloed uit te oefenen op samenwerkingsverbanden.

De regelingen hebben vanaf 1 juli 2022 twee jaar de tijd om hun wijzigingen via een zienswijzeprocedure voor te leggen aan de deelnemende gemeenteraden. In 2024 is hier door alle gemeenschappelijke regelingen aan geconformeerd. Alleen in Holland Rijnland loopt de besluitvorming over de geactualiseerde regeling nog tot in het tweede kwartaal van 2025. Verbonden partijen Kaag en Braassem Gemeenschappelijke regelingen Holland Rijnland Omgevingsdienst West-Holland Veiligheidsregio Hollands Midden Hecht Hollands Midden BVO Rijn en Braassem Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland

Overig BNG NV Oasen NV Cyclus NV Alliander NV De Tweesprong BV GEM Braassemerland VOF Stichting Greenport Aalsmeer

Inzicht in de financiën van de verbonden partijen De raad beoordeelt alle begrotingen, tussentijdse rapportages en jaarrekeningen van de verbonden partijen. De raad stemt in met deze producten van de verbonden partijen of doet voorstellen voor aanpassingen hierin. Er zijn ook risico’s. Hierbij wordt gedacht aan consequenties van nieuw 54

overheidsbeleid, wijzigingen in wet- en regelgeving en ontbreken van commitment. Risico’s kunnen beperkt worden door het functioneren van de verbonden partij goed te volgen qua budget en beleid. De risico’s zijn opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risico’s. De verbonden partijen zijn helder in kaart gebracht in de Monitor Verbonden Partijen en DVO’s. De bevoegdheden en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd. De (advies)processen binnen de gemeentelijke organisatie zijn gestroomlijnd door het aanwijzen van een driehoek van accounthouder, financieel adviseur en manager waarbij de accounthouder primair verantwoordelijk is voor alle zaken die met de verbonden partij samenhangen. Ontwikkelingen verbonden partijen 2024 Holland Rijnland Binnen Holland Rijnland werken we samen om de kwaliteit van wonen, werken, leren en leven van inwoners, ondernemers en instellingen te verbeteren. Holland Rijnland profileert zich vooral als netwerkpartij van de 13 aangesloten gemeenten die zich sterk maakt voor beleidsmatige- en lobbywerkzaamheden. Daarnaast vervult Holland Rijnland ook diverse faciliterende (soms wettelijke) taken. Denk aan de Regiotaxi, het Regionaal Bureau Leerrecht en op het gebied van wonen worden een aantal diensten in Holland Rijnland verband ingevuld, zoals de contingenten- en urgentieregelingen.

Hierdoor kunnen woningzoekenden met een urgentie of spoedzoekers voorrang krijgen op het woningaanbod, deze situaties worden door commissies (van Holland Rijnland) beoordeeld. Binnen Holland Rijnland werken we met het Werkprogramma Holland Rijnland 20222026. In de vorige bestuursperiode zijn diverse strategische documenten (Regionale Energie Strategie, Regionale Omgevingsagenda en de Regionale Strategie Mobiliteit) vastgesteld. Deze vormen de basis voor het werkprogramma 2022 -2026. In het werkprogramma is uiteengezet welke activiteiten we als regio de komende jaren willen oppakken. Denk hierbij aan grote opgaven zoals: grote tekorten op de woningmarkt, de ontwikkelingen rondom het stikstofdossier, de steeds grotere impact van klimaatverandering en de noodzaak tot economische vernieuwing in een veranderende wereld. Samenwerking in het aanpakken van de opgaven is daarom noodzakelijk. Hiervoor hebben we in 2024 als regio de Regionale Investeringsagenda (RIA) opgesteld en vastgesteld. Een van de prioritaire projecten in de Regionale investeringsagenda (RIA) is de noordelijke ontsluiting Rijn- en Veenstreek met de Leimuiderbrug als verkeersknelpunt. Omgevingsdienst West-Holland De gemeente heeft alle milieutaken gemandateerd aan de Omgevingsdienst West-Holland.

De Omgevingsdienst werkt met deskundigheid en gedrevenheid aan de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving (milieu en duurzaamheid, veiligheid, gezondheid) in haar werkgebied. Dit doen ze door vergunningverlenings-, toezichts-, handhavings- en adviestaken uit te voeren. Ze nemen milieubeschikkingen namens gemeenten, zien toe op naleving van milieuwetgeving, geven milieuadvies aan opdrachtgevers en informeren inwoners en bedrijven op het gebied van milieu in opdracht van gemeenten en andere overheden. De werkzaamheden van de Omgevingsdienst richten zich op vijf inhoudelijke programma’s: Milieu, Bodem, Omgevingsadvies, Duurzaamheid en Bouwen. In 2024 is er in het kader van het Interbestuurlijk Programma (IBP-VTH) een onderzoek van het ministerie geweest om te bepalen of de omgevingsdienst voldoende robuust is. Dat bleek niet het geval te zijn. De omgevingsdienst heeft hiervoor een verbeterprogramma opgesteld met als doel in 2025 wel voldoende robuust te zijn. VRHM Veiligheidsregio Hollands Midden is (mede) verantwoordelijk voor de (fysieke) veiligheid van burgers, bedrijven en instellingen. Binnen de regio werken brandweer, politie, GHOR en de gemeenten gezamenlijk aan rampenbestrijding en crisisbeheersing. De Veiligheidsregio onderhoudt daarnaast nauwe samenwerking met diverse partners, waaronder waterschappen, milieudiensten en defensie.

55

In reactie op maatschappelijke ontwikkelingen en de veranderende risico’s in de samenleving, heeft de Veiligheidsregio het Regionaal Risicoprofiel 2023-2026 opgesteld. In dit profiel worden belangrijke thema’s zoals klimaatverandering, de energietransitie en bevolkingsdichtheid nader onderzocht en toegelicht. Het Regionaal Risicoprofiel vormt een essentiële basis voor het Regionaal Beleidsplan, waarin deze inzichten verder worden verwerkt. In de afgelopen jaren heeft de Rijksoverheid regelmatig een beroep gedaan op de Veiligheidsregio’s, bijvoorbeeld voor de coördinatie van langdurige opvang voor vluchtelingen, crisisnoodopvang voor asielzoekers, het versneld huisvesten van statushouders en het beheer van de coronamaatregelen. Deze taken worden in samenwerking met de gemeenten uitgevoerd. Dit heeft echter aanzienlijke druk gelegd op het personeel, waardoor regulier werk vaak blijft liggen. Bovendien zal de Veiligheidsregio komend jaar geconfronteerd worden met mogelijke bezuinigingen vanuit de gemeenten, wat vraagt om zorgvuldige afwegingen en beleidsmatige aandacht. Dit onderwerp wordt herhaaldelijk op landelijk niveau aangekaart. Hecht Hollands Midden (voormalig RDOG) De Regionale Dienst Openbare Gezondheid (Hecht) Hollands Midden beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van alle inwoners in Hollands Midden, in het bijzonder die van de meest kwetsbaren.

Hierbij wordt actief samengewerkt met 18 gemeenten en andere partijen in het sociaal domein, veiligheidsdomein, gezondheidszorg en openbaar bestuur. Het takenpakket van Hecht is divers en bestaat uit wettelijke GGD-taken en andere wettelijke en niet-wettelijke taken. Alle taken die gemeenten aan Hecht HM hebben opgedragen, zijn taken waarvoor de colleges van B&W in hun gemeente verantwoordelijk zijn, bijvoorbeeld op het gebied van de jeugdgezondheidszorg, de ambulancezorg, de reizigersadvisering, het Meldpunt Zorg en Overlast, het team Milieuhygiëne en Gezondheid en de spreekuren voor seksuele gezondheid. In 2024 is het programma Hecht2024 afgesloten. Dit programma had ten doel Hecht wendbaarder en efficiënter te maken. Inmiddels nadert het ravijnjaar en zal de rijks korting op het gemeentefonds ook worden gevraagd aan verbonden partijen. Vooruitlopend daarop is Hecht met de 18 gemeenten een bezuinigingsdiscussie gestart met de vraag of sommige producten kunnen worden geschrapt. BVO Rijn en Braassem In paragraaf bedrijfsvoering zijn de ontwikkelingen ten aanzien van de BVO Rijn en Braassem beschreven. Ook voor de ontwikkelingen met betrekking tot ICT verwijzen wij u naar de paragraaf bedrijfsvoering.

Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland In 2022 hebben de gemeenten in Holland Rijnland de Gemeenschappelijke Regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland ingericht ten behoeve van het uitvoeren van inkoop van en contractmanagement op jeugdzorg. De taken van deze serviceorganisatie zijn met name contracteren en contractmanagement, verwerking berichtenverkeer, betalingen, data-analyse en monitoring. Vanaf 1 januari 2024 neemt onze gemeente een breder takenpakket af van de SOZ omdat we vanaf dat moment aansluiten bij de regionaal afgesloten contracten. Cyclus Cyclus is een overheids-NV en verzorgt in opdracht van de gemeente de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval. Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten. Cyclus werkt voor elf gemeenten en in de Cyclus-regio vindt afstemming plaats, niet alleen voor de inzameling en verwerking van het afval, maar ook voor beleidsmatige aspecten, zoals het bereiken van de landelijke scheidingsdoelstellingen. Cyclus is een belangrijke partner van de gemeente voor het uitvoeren van het project Afval Anders, waarbij de afvalstoffenheffing variabel wordt opgelegd. In 2024 heeft de aandeelhoudersvergadering besloten een regionaal demontagebedrijf voor grof huishoudelijk afval op te richten.

Hier wordt grof huishoudelijk restafval, afkomstig van milieustraten, gesorteerd en gedemonteerd tot herbruikbare grondstoffen. Dit wordt in 2025 uitgewerkt.

56

Braassemerland VOF De gemeente Kaag en Braassem participeert in de vennootschap Braassemerland VOF. De gemeentelijke gronden worden fasegewijs aan de vennootschap overgedragen. Deelplannen 1 en 2 “De Akkers”, en Deelplan 3 “De Poelen” zijn volledig bewoond en overgedragen naar de gemeente. Ten aanzien van deze deelplannen is de gemeente nog met de VOF in gesprek over een aantal restpunten met betrekking tot de openbare verlichting en de riolering. Op dit moment wordt gewerkt aan de voorbereiding van fase 4 en 5. Van fase 4 loopt de vergunningsprocedure en is gestart met de voorbelasting. Met fase 5 moet nog worden gestart. Fase 7 tot en met 11 worden nog voorbereid. In 2024 is de volledige grondexploitatie van de gebiedsontwikkeling geactualiseerd. Op basis hiervan werd er een financieel tekort verwacht. Om dit tekort te beperken is nu voorgesteld om meer woningen toe te voegen, maar dan wel ook meer woningen in de betaalbare segmenten. Hierbij is voorgesteld om in het plangebied in totaal maximaal 1.550 woningen te realiseren. Dit voorstel is in 2025 aan de raad voorgelegd en zij heeft onder voorwaarden hiermee ingestemd. De laatste kavels worden in 2032 uitgegeven waarna de gebiedsontwikkeling in de jaren daarna wordt afgerond. Sportbedrijf Kaag en Braassem In het derde kwartaal van 2024 is gestart met de werkzaamheden rondom het Sportpad.

Er is begonnen met de reconstructie van de voetbalvelden en de sloop van het buitenbad. Daarnaast is er gewerkt aan de technische uitwerking van het nieuwe Kineo. Meer over de Sportpad ontwikkelingen is te lezen onder het thema: Sportpad in programma 2. Verder is in 2024 de SPUK-MEOZ verleend door de Rijksoverheid om de gestegen energiekosten van 2022 en 2023 te dekken. Deze bijdrage wordt in 2025 vastgesteld. De verlening is gebaseerd op een inschatting van de gemaakte energiekosten. Enkel de daadwerkelijke hogere energiekosten worden vergoed. Het is daardoor mogelijk dat een deel van de bijdrage moet worden teruggevorderd. Het Sportbedrijf houdt hier rekening mee in hun financiële boekhouding. Om de gestegen energiekosten vanaf 2024 te dekken, ontvangt het Sportbedrijf een bijdrage tot en met de nieuwbouw is gerealiseerd. Deze bijdrage is in 2024 verstrekt en wordt in 2025 verrekend met de daadwerkelijk gemaakte extra energiekosten van 2024. Ook heeft het Sportbedrijf een bijdrage ontvangen voor sportstimulering om o.a. zwemmen met dementie en sportmix lessen uit te voeren voor de gecombineerde leefstijl interventie. Deze dragen bij aan de maatschappelijke opdracht die het Sportbedrijf uitvoert. Een andere ontwikkeling in 2024 was de bestuurswissel.

Vanaf september 2024 is een interim-directeur-bestuurder aangesteld met als opdracht de bedrijfsvoering te optimaliseren en het Sportbedrijf te sturen rondom de start van alle werkzaamheden bij het Sportpad en het Sportbedrijf klaar te maken voor de start van het integraal kind- en beweegcentrum Kineo. Greenport Aalsmeer Stichting Greenport Aalsmeer is een samenwerkingsverband tussen het bedrijfsleven, onderwijs en overheden (gemeenten, provincies en Rijk) op het gebied van (sierteelt)tuinbouw welke op een efficiënte manier met elkaar samenwerken op belangrijke thema's als duurzame gebiedsontwikkeling, circulariteit, onderwijs en arbeid. Samen met de gemeenten Nieuwkoop, Uithoorn, Haarlemmermeer, Amstelveen en Aalsmeer wordt zo gewerkt aan de versterking van de concurrentiepositie binnen deze sector. In 2024 is er een gesprekspartner aangesteld om zo de wensen en de belangen van de betrokkenen in en rondom de Baan en Sotaweg in kaart te brengen. De uitkomst van deze gesprekken is via een verslag medegedeeld aan de raad. In Q1 van 2025 wordt er een vervolg gegeven aan (deel)plannen van dit (glas)tuinbouwgebied. Ook voor het (glas)tuinbouwgebied De geestweg en Floraweg is er vanuit de Greenport Aalsmeer een onderzoek gestart om te onderzoeken of het gebied geschikt is om aan te merken als duurzaam glastuinbouwgebied.

In Q4 van 2024 zijn er gesprekken gevoerd met betrokkenen en bewoners van het gebied, eind Q3 van 2025 moet duidelijk worden of het gebied aangemerkt kan worden als duurzaam glastuinbouwgebied.

57

Naast de bovengenoemde gebiedsontwikkelingen is er ook een applicatie ontwikkeld voor internationale medewerkers. Deze applicatie is in Q3 van 2024 gerealiseerd. Via deze applicatie kunnen internationale medewerkers welke werkzaam zijn binnen onze gemeente-informatie opvragen in hun moedertaal, wat zorgt voor een efficiëntere integratie. In 2024 hebben we met de Sierteeltregio samen met Holland Rijnland gewerkt aan een Regio Deal die eind 2024 is ingediend bij het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. De Sierteeltregio beslaat het gebied van de Greenport Duin en Bollenstreek, de Greenport Boskoop en Greenport Aalsmeer. Een Regio Deal is een regeling tussen het Rijk en een regio om de brede welvaart in regio’s te versterken. Wij hopen daarmee de komende jaren samen 23 miljoen euro van het Rijk te ontvangen om de sierteeltregio een duw in de goede richting te geven. In februari 2025 maakt het ministerie bekend welke regio's een Regio Deal toegekend krijgen.

Doelstelling, taken, bestuurlijk belang per verbonden partij

Holland Rijnland

Doel/algem een belang/ activiteiten

Belangen

Financiële gegevens

Holland Rijnland is het samenwerkingsverband van en voor dertien gemeenten in het hart van de Randstad met gezamenlijk een uitstekende woonregio en een aantal sterke topsectoren (Greenports, Biobased, Space en Life Science & Health). Binnen Holland Rijnland wordt samengewerkt om de kwaliteit van wonen, werken, leren en leven van burgers, bedrijven en instellingen te verbeteren. Samen optrekken geeft meerwaarde voor de uitdagingen die te complex zijn voor de individuele gemeente, die gemeentegrensoverschrijdend zijn of waarbij samenwerking tot meer efficiëntie leidt. In de domeinen maatschappij, economie en leefomgeving faciliteert Holland Rijnland regionale samenwerking zoals omschreven in het werkprogramma ‘Holland Rijnland 2022-2026’ en in de Regionale Investeringsagenda Holland Rijnland. Hierin bepalen we welke activiteiten we de komende vier jaar samen als Holland Rijnland oppakken waarmee de regio wordt geconfronteerd. Verder voert Holland Rijnland enkele taken uit die aan het samenwerkingsorgaan zijn overgedragen: de Regiotaxi, de Urgentiecommissie Woonruimte en het Regionaal Bureau Leerrecht. Kaag en Braassem profiteert van het schaalvoordeel en slagkracht van deze strategische samenwerking.

Bijdrage regulier Holland Rijnland 2024 € 224.231 Bijdrage Regionaal Bureau Leerplicht 2024 € 130.012 Bijdrage Regionale VSV-projecten 2024 € 13.004 Bijdrage SOZ Jeugd 2024 € 5.426.937 Regionaal Investeringsfonds 2023 (t/m 2024) € 609.739 Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur bestaat uit twee leden per deelnemende gemeente, 28 in totaal, met gezamenlijk 186 stemmen (waarvan Kaag en Braassem er 9 heeft). In het Algemeen Bestuur hebben vanaf juni 2022 zitting: burgemeester Astrid Heijstee-Bolt en wethouder Nick van Egmond. 01-01-2024 31-12-2024 Omvang eigen vermogen € 1.147.570 € 1.031.785 Omvang vreemd vermogen € 34.718.994. € 33.409.196 Financieel resultaat 2024: € 45.472 positief.

58

Veiligheidsregio Hollands Midden

Doel/algemeen belang/ activiteit

Veiligheidsregio Hollands Midden staat voor de (fysieke) veiligheid van burgers, bedrijven en instellingen. In de Veiligheidsregio Hollands Midden werken brandweer, politie, GHOR en de gemeenten samen aan de rampenbestrijding en crisisbeheersing. De veiligheidsregio werkt daarnaast nauw samen met diverse partners, zoals waterschappen, milieudiensten en defensie. Iedere organisatie is hierin verantwoordelijk voor zijn eigen taken. Samenwerking vindt plaats op basis van de Wet veiligheidsregio’s. In deze wet zijn de taken en verantwoordelijkheden van de veiligheidsregio omschreven. Kaag en Braassem maakt, samen met 17 andere gemeenten, deel uit van de Veiligheidsregio Hollands-Midden.

Belangen

De gemeentelijke bijdrage in 2024 is € 2.024.753 (Brandweer en crisisbeheersing) Bestuurlijk: De 18 burgemeesters uit de regio Hollands Midden vormen samen het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Hollands Midden. Daarnaast is er een Dagelijks Bestuur. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit een vertegenwoordiging van het Algemeen Bestuur, aangevuld met de voorzitter van de veiligheidsregio. Onze burgemeester Astrid Heijstee-Bolt neemt sinds september 2022 zitting in het Dagelijks Bestuur van de VRHM en heeft als portefeuille multidisciplinaire crisisbeheersing. Het Dagelijks Bestuur is verantwoordelijk voor de uitvoering en verdere uitwerking van strategische beslissingen die worden genomen door het Algemeen Bestuur.

Financiële gegevens

01-01-2024 Omvang eigen vermogen € 6.511.000 Omvang vreemd vermogen € 62.975.000 Financieel resultaat 2024: € 3.152.807

31-12-2024 € 9.297.000 € 74.971.000

Hecht Hollands Midden (voormalig RDOG) Doel/algemeen belang/ activiteit

Belangen

Hecht Hollands Midden bestaat uit de vier sectoren: openbare gezondheidszorg (GGD), geneeskundige hulpverlening (GHOR) en ambulancezorg (RAV) en het Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH). Hecht bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de inwoners in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert de Hecht de effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken. De GGD voert voor onze gemeente taken uit op het gebied van o.a. de Wet publieke gezondheid, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet. Het gaat hierbij om wettelijk verplichte taken die door de gemeente belegd zijn bij de GGD (zoals infectieziektebestrijding), wettelijke taken waarbij gemeenten gezamenlijk kiezen om deze onder te brengen bij de GGD (zoals, jeugdgezondheidszorg, Veilig Thuis en Toezicht WMO) en vrijwillige taken die één of meer gemeenten laten uitvoeren door de GGD (zoals: logopedie en voorlichting). De geraamde gemeentelijke bijdrage in 2024 is € 2.118.062

59

Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur van Hecht bestaat uit de portefeuillehouders Volksgezondheid van de 19 gemeenten in de regio Hollands Midden. Voor onze gemeente is dat wethouder Gerben van Duin. Daarnaast neemt Gerben van Duin zitting in BAC PG (bestuursadviescommissie publieke gezondheid) bij Hecht. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit zeven leden. Kaag en Braassem heeft 2 van 50 stemmen. Financiële gegevens

01-01-2024 Omvang eigen vermogen €. 648.000 Omvang vreemd vermogen € 39.866.000 Financieel resultaat 2024: € 179.000

31-12-2024 € 89.000 € 51.394.000

Omgevingsdienst West-Holland Doel/algemeen belang/ activiteit

De Omgevingsdienst staat voor duurzaamheid, veiligheid en een verbetering van de leefomgeving. Ze stelt milieubeschikkingen (vergunningen) op voor de gemeente en ziet toe op naleving van milieuwetgeving (toezicht en handhaving). Ook geeft de ODWH milieuadvies aan de deelnemende gemeenten in de regio Holland Rijnland en zorgt ervoor dat in ruimtelijke plannen van gemeenten aandacht wordt besteed aan milieuaspecten, zoals bodem, lucht, geluid, energie, natuur (stikstof) en veiligheid. Tenslotte behandelt de dienst klachten over bedrijven van overlast als gevolg van geluid en geur. Om een goede en efficiënte uitvoering te geven aan de milieutaken heeft Kaag en Braassem deze taken bij de Omgevingsdienst ondergebracht.

Belangen

De gemeentelijke bijdrage in 2024 is € 1.259.229 Bestuurlijk: Het Algemeen Bestuur bestaat uit 13 leden (inclusief de voorzitter). Wethouder Dolf Kistemaker heeft zitting in het Algemeen Bestuur. Kaag en Braassem heeft 22 van 312 stemmen.

Financiële gegevens

Financiële gegevens: 01-01-2024 Omvang eigen vermogen € 2.206.000 Omvang vreemd vermogen € 14.432.000 Financieel resultaat 2024: € 343.000

Doel/algemee n belang/ activiteit

31-12-2024 € 1.702.000 € 13.536.000

Bedrijfsvoeringsorganisatie Rijn en Braassem Het doel van Bedrijfsvoeringsorganisatie Rijn en Braassem is het bewerkstelligen van een kwalitatief hoogwaardige en doelmatige uitvoering van de taken van de gemeenten op het gebied van informatievoorziening en automatisering. Uitgangspunt voor de samenwerking is standaardisatie van de I&Adienstverlening, inclusief de bijbehorende standaardinrichting van de gemeentelijke werkprocessen en het daarbij passende applicatielandschap. De bedrijfsvoeringsorganisatie kan worden ingezet voor bedrijfsvoering en uitvoerende taken en bestaat uit gemeente Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem. Een logische samenwerking omdat beide gemeenten ook al intensief 60

samenwerken in het Sociale Domein en op het gebied van Belastingen en de daaraan gerelateerde ICT-onderwerpen. Belangen

Financiële gegevens

Financieel: Bijdrage 2024 aan Rijn en Braassem: € 2.723.427 Bestuurlijk: De gemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem dragen geen bevoegdheden over aan de bedrijfsvoeringsorganisatie, maar kunnen ter verwezenlijking van informatisering, automatisering en andere taken bevoegdheden mandateren en machtigingen verlenen aan de bedrijfsvoeringsorganisatie. Het bestuur bestaat uit vier leden. De bestuursleden namens de gemeente Kaag en Braassem zijn wethouder Nick van Egmond en burgemeester Astrid HeijsteeBolt. De directie van de bedrijfsvoeringsorganisatie bestaat uit een Algemeen Directeur en een Operationeel Directeur. Financiële gegevens: 01-01-2024 Omvang eigen vermogen € 52.920 Omvang vreemd vermogen € 6.116.357€ Financieel resultaat 2024 na verrekening: € 0.

31-12-2024 € 47.881 6.831.842

Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland

Doel/algemeen belang/ activiteit

Belangen

Financiële gegevens

Doel/algemeen belang/ activiteit

Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland is ingericht ten behoeve van het uitvoeren van inkoop van en contractmanagement op jeugdzorg. De taken van deze serviceorganisatie zijn met name contracteren en contractmanagement, verwerking berichtenverkeer, betalingen, dataanalyse en monitoring. Kaag en Braassem neemt vanaf 1 januari 2024 een breder takenpakket af van de SOZ omdat we vanaf dat moment aansluiten bij de regionale contracten. Financieel: Gemeentelijke bijdrage 2024 Kaag en Braassem € 147.794,Bestuurlijk: Het bestuur van de Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland bestaat uit de portefeuillehouders Jeugd in de regio Holland Rijnland. Voor onze gemeente is dat wethouder Gerben van Duin. Financiële gegevens: (nog) geen zelfstandige jaarrekening. Onderdeel van Holland Rijnland.

BNG De Bank Nederlandse Gemeenten is de bank van en voor overheden en instellingen ten behoeve van het maatschappelijk belang. Met

61

gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Belangen

Financiële gegevens

Financieel: Het maatschappelijk aandelenkapitaal bestaat uit 121.719 aandelen (€ 2,50 nominaal). De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Dividend 2023, uitgekeerd in 2024: € 223.476 Dividend 2024, uitgekeerd in 2025: € 305.515 Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de aandeelhoudersvergaderingen. 01-01-2024 31-12-2024 Omvang eigen vermogen € 4.721 mln € 4.777 mljn Omvang vreemd vermogen € 110.819 mln € 123.164 mljn Financieel resultaat 2024: € 294 miljoen.

Oasen Doel/algemeen belang/ Activiteit

Belangen

Financiële gegevens

Oasen is als maatschappelijk bedrijf in publieke handen. De aandeelhouders van Oasen zijn 21 gemeenten in het oosten van ZuidHolland waar drinkwater aan de inwoners geleverd wordt. Oasen levert jaarlijks bijna 48 miljard liter drinkwater aan 800.000 inwoners. Hiervoor worden zeven zuiveringsstations, acht pompstations en een watertoren gebruikt. Het hoofdkantoor staat in Gouda. De zuiveringsstations, pompstations en winvelden liggen verspreid door het voorzieningsgebied. Het voorzieningsgebied heeft een oppervlakte van 1.115 km². Financieel: Er zijn 748 aandelen geplaatst (gemeente Kaag en Braassem is houder van 26 aandelen). Oasen keert geen dividend uit Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Cijfers zijn gebaseerd op jaarverslag 2023 01-01-2023 31-12-2023 Omvang eigen vermogen € 125,600 mln. € 128,149 mln. Omvang vreemd vermogen € 221,955 mln. € 244,640 mln. Financieel resultaat 2023: € 2.549 mln. positief

Doel/algemeen belang/ activiteit

Cyclus Cyclus stelt zich als doel het doelmatig inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval voor elf deelnemende gemeenten, waarvan negen aandeelhouders. Kaag en Braassem heeft een wettelijke taak om zorg te dragen voor de (gescheiden) inzameling van huishoudelijke afvalstoffen binnen het grondgebied van de gemeente.

Belangen

Financieel: Kaag en Braassem is houder van 10.651 aandelen

62

Financiële gegevens

Doel/algemeen belang/ activiteit

Belangen

Financiële gegevens

Het dividend over 2023 van € 11.550 wordt verrekend met de bijdrage. Bestuurlijk: De burgemeester Astrid Heijstee-Bolt is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Lid van het Grondstoffenplatform is wethouder Dolf Kistemaker. Cijfers zijn gebaseerd op het jaarverslag 2023: 01-01-2023 31-12-2023 Omvang eigen vermogen € 10.568.000 € 11.263.000 Omvang vreemd vermogen € 22.916.000 € 23.523.000 Financieel resultaat 2023: € 695.000 positief

Alliander Alliander N.V. is een nutsbedrijf dat voortgekomen is uit Nuon. Alliander is een netwerkbedrijf dat bestaat uit Liander, Kenter en Qirion. Het bedrijf verzorgt de distributie van energie in een derde deel van Nederland. Alliander had in 2022 zo'n 6.200 werknemers (in FTE) en 5,9 miljoen klantenaansluitingen. Het beheert ongeveer 95.000 kilometer elektriciteitskabel en 42.000 km gasleiding. Financieel: Alle aandelen van Alliander zijn direct of indirect in handen van Nederlandse provincies en gemeenten. De grootste aandeelhouders van Alliander zijn de provincies Gelderland (45%), Friesland (13%), NoordHolland (9%) en de gemeente Amsterdam (9%). Verder zijn er bijna 50 gemeenten (minder dan 3%) aandeelhouder, waaronder gemeente Kaag en Braassem. In totaal zijn er 56 publieke aandeelhouders. Het dividendbeleid van Alliander voorziet in een uitkering van maximaal 45% van de winst na belastingen, gecorrigeerd voor bijzondere posten. De gemeente Kaag en Braassem ontving in de jaarrekening 2024 zowel de dividend van 2023 als 2024, totaal € 792.825. In 2021 is er door meerdere aandeelhouders een reverse converteerbare hybride obligatielening verstrekt aan Alliander. De gemeente Kaag en Braassem heeft naar haar aandeel een lening ter grootte van € 2.744.921 verstrekt.

Bestuurlijk: De burgemeester is vertegenwoordiger van gemeente Kaag en Braassem in de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders. 01-01-2024 31-12-2024 Omvang eigen vermogen € 4.749 miljoen € 6.038 miljoen Omvang vreemd vermogen € 6.897 miljoen € 6.918 miljoen Financieel resultaat 2024: € 976 miljoen

Sportbedrijf Kaag en Braassem Doel/algemeen belang/ activiteit

Sportbedrijf Kaag en Braassem draagt duurzaam bij aan een gezonde en actieve levensstijl voor de inwoners van de gemeente Kaag en Braassem, door zo veel mogelijk mensen in de gemeente te laten sporten en bewegen. Om zijn missie te bereiken biedt het Sportbedrijf goed toegankelijke, uitnodigende sportaccommodaties (Sport en recreatiecentrum De Tweesprong, Sportzaal Kaskade, en Gemeenschapscentrum Het Spant) en activiteiten aan. Verder

63

Belangen

Financiële gegevens

werkt het Sportbedrijf samen met andere (verbonden partijen) die aan diezelfde doelen werken, zoals De Driemaster. Naast het faciliteren van sport en bewegen verzorgt sportbedrijf Kaag en Braassem ook sport- en bewegingsstimulering en welzijnsactiviteiten zoals zwemmen voor mensen met dementie. Hiermee levert het Sportbedrijf Kaag en Braassem een bijdrage aan de doelstellingen uit de Omgevingsvisie. Financieel: 40 aandelen die zijn geplaatst en volgestort ad € 18.152 De gemeente is 100% aandeelhouder van De Tweesprong B.V. (hoe het Sportbedrijf staat geregistreerd bij de KVK) en eigenaar van alle - op Kaskade na (eigendom woningbouwvereniging) - panden. Binnen de gemeente is de verantwoording met betrekking tot het bestuur van De Tweesprong B.V. verdeeld in opdrachtgeverschap en aandeelhouderschap. Deze twee taken zijn verdeeld over verschillende bestuursleden. Het aandeelhouderschap ligt bij burgemeester Astrid Heijstee-Bolt en het opdrachtgeverschap bij wethouder Gerben van Duin. 01-01-2023 31-12-2023 Omvang eigen vermogen € 18.152 € 18.152 Omvang vreemd vermogen € 1.298.633 € 1.654.015 Financieel resultaat 2023: € 0

Braassemerland VOF Doel/algeme en belang/ activiteit

Belangen

Braassemerland VOF heeft ten doel het voor haar rekening en risico (doen) uitvoeren van de grondexploitatie met betrekking tot het exploitatiegebied zoals aangeduid in de Samenwerkingsovereenkomst (inclusief bijlagen), gelegen binnen het Plangebied Braassemerland en overigens al wat daarmee verband houdt of daaraan bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin. Financieel: De gemeente heeft in het verleden verschillende stortingen gedaan in de VOF als inbreng van eigen vermogen. Per ultimo 2024 bedroeg onze deelneming in het eigen vermogen € 5,5 miljoen. De komende jaren zal dit verder toenemen, omdat de uitgaven vooruitlopen op de grondverkopen. De maximale inbreng van eigen vermogen door de vennoten zal dan tijdelijk uitkomen op circa € 12,5 miljoen per vennoot. De grondexploitatie van de VOF heeft een positief resultaat. Dat betekent dat de inzet van eigen vermogen volledig wordt terugverdiend door de verwachte opbrengsten in periode 2026 tot en met 2030 (einde looptijd van het project). Het verstrekken van kapitaal aan de VOF leidt echter tot een (tijdelijke) verslechtering van de gemeentelijke solvabiliteit. Daarom wordt ook onderzocht of de VOF anders kan worden gefinancierd. Eind 2023 is afgesproken dat de rente die de VOF vergoed over het ingebrachte eigen vermogen, wordt aangepast. Deze wordt gebaseerd op de BNG fixed 10-jaars geldleningen aan gemeenten +0,5%.

Komend jaar zal deze rente worden geactualiseerd. Risico: Vennoten van een VOF zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de vennootschap. Bestuurlijk: de vennoten van de VOF zijn de gemeente Kaag en Braassem en Aan de Braassem BV (project BV van de ontwikkelaars). WethouderYvonne Peters en de heer E. Faber, partner bij Fakton B.V. te 64

Financiële gegevens

Rotterdam, hebben mandaat van het college om rechtshandelingen namens de Gemeente te verrichten. Zij vormen samen met de afvaardiging van de ontwikkelaar het bestuur van de VOF Braassemerland. 01-01-2023 31-12- 2023 Omvang Eigen vermogen € 4.784.494,€ 8.753.281,Omvang Vreemd vermogen €15.613.160,€ 19.716.092,Totaal vermogen € 20.397.654,€ 28.469.373,Financieel resultaat 2023 € 31.213,- nadelig

Doel/algemeen belang/activiteit

Stichting Greenport Aalsmeer Stichting Greenport Aalsmeer is een community waarin ondernemers, overheden, onderzoek- en onderwijsinstellingen vertegenwoordigd zijn. Samen werken ze aan sierteeltvraagstukken die niemand van ons alleen kan oplossen, zoals schaarste op de arbeidsmarkt, het gebrek aan ruimte en de noodzakelijke versnelling van de circulaire economie.

Belangen

Stichting Greenport Aalsmeer bestaat uit een samenwerkingsverband tussen zes gemeenten. Dit zijn, naast Kaag en Braassem, de gemeenten Nieuwkoop, Uithoorn, Haarlemmermeer, Amstelveen en Aalsmeer. Door samen te werken wordt zo gewerkt aan de versterking van de concurrentiepositie binnen deze sector. Financieel: bijdragen 2024, totaal € 129.000

Financiële gegevens

Bestuurlijk: Het bestuur van Stichting Greenport Aalsmeer bestaat uit 3 leden: de Burgemeester van Aalsmeer, hoofd Public Affairs namens Royal FloraHolland en wethouder Yvonne Peters namens de gemeente Kaag en Braassem. Tevens maakt wethouder Yvonne Peters deel uit van de stuurgroep. Financiële gegevens zijn gebaseerd op het jaarverslag 2023 1-1-2023 Omvang eigen vermogen € 116.781 Omvang vreemd vermogen € 460.892 Financieel resultaat 2023: € 94.363 nadelig

31-12-2023 € 22.418 € 100.968

65

Paragraaf 7 – Grondbeleid Het gemeentelijk grondbeleid is een beleidsinstrument waarin de beleidsafspraken staan. We geven hierin aan hoe de gemeente met nieuwe (gebieds)ontwikkelingen omgaat. Hierbij wordt ingegaan op zaken als actief en faciliterende grondbeleid, grondverwerving, -productie, -uitgifte en tijdelijk beheer. Dit zijn de ingrediënten van elke gebiedsontwikkeling. Of het nu gaat om het bouwen van woningen, aanleggen van infrastructuur, het aanbieden van maatschappelijke voorzieningen. Of dat het gaat om het bevorderen van de economische ontwikkeling. Onderdeel van de gemeentelijke jaarstukken is een paragraaf grondbeleid. Hierin wordt de raad jaarlijks inzicht geboden in de vorderingen van alle in ontwikkeling genomen en nog te ontwikkelen grondcomplexen. In deze paragraaf grondbeleid komen aan de orde: • het actueel grondbeleid; • ontwikkelingen grondexploitatieprojecten in 2024 • ontwikkeling grondposities in 2024; • af te sluiten grondcomplexen per 31-12-2024. De richtlijnen voor de te hanteren parameters in de grondexploitaties per 01-01-2025, zijn:

In 2024 is de inflatie van de bouwkosten gestabiliseerd. De indexering van de bouwkosten is verwerkt in de actuele prognoses van nog uit te voeren projecten. Marktprognoses laten zien dat de inflatie weer richting het oude niveau gaat en ook voor de daarop volgende jaren wordt weer een meer reguliere inflatie verwacht. Veel projecten binnen de gemeente Kaag en Braassem hebben nog een korte doorlooptijd met relatief weinig omvangrijke uitvoeringsprojecten (en daarmee uitvoeringskosten). Om die reden wordt voor de actualisatie van de grondexploitaties het langjarig gemiddelde inflatiepercentage aangehouden van 2%. De opbrengstenindexatie is in veel projecten contractueel overeengekomen. Indien er geen contracten aanwezig zijn, wordt een opbrengstenindex van 0% gehanteerd. De rentevoet is gebaseerd op de rekenrente van de gemeente. De rentevoet is voor 2025 is 2,5% en stijgt daarmee ten opzichte van 2024 (2,05%). Als disconteringsvoet wordt aangesloten bij de stellige uitspraak van de Commissie BBV en wordt een percentage van 2% gehanteerd.

ACTUEEL GRONDBELEID _________________________________________________________________________________ Het actueel grondbeleid is vastgelegd in de nota Grondbeleid 2020-2024. De gemeente Kaag en Braassem heeft ervoor gekozen de regie te voeren in het ruimtelijk domein. En zo een actieve rol zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast is actief ingezet op het realiseren van extra sociale woningbouw. Dit heeft geleid tot een aantal concrete projecten die sinds vorig jaar in uitvoering zijn. Jaarlijks worden in de grondprijzenbrief de grondprijzen en de wijze van vaststellen van deze grondprijzen voor de diverse functies en bestemmingen geactualiseerd. Aanvullend grondprijsbeleid is vastgelegd in de nota Vereveningsfondsen 2013 (herzien in 2025) en in het snippergroenbeleid. In verband met de inwerkingtreding van de nieuwe omgevingswet en vanwege de motie van de 66

gemeenteraad om meer actief grondbeleid te voeren worden deze instrumentarium in 2025 geactualiseerd. Daarnaast verwijzen wij u naar Programma 3 Ruimte en leefomgeving van de programmarekening. Daarin is verantwoording afgelegd over de realisatie van de doelstellingen specifiek voor 2024. ONTWIKKELING GRONDCOMPLEXEN IN 2024 ________________________________________________________________________________ Actualisatie grondcomplexen De grondexploitaties (grex’en) worden elk jaar geactualiseerd bij het opstellen van de jaarrekening. Dit is onder andere noodzakelijk voor inzicht in de verliesvoorzieningen en de stand van de reserve bouwgrondexploitatie per balansdatum. In 2024 waren er zes actieve grondexploitaties, eind 2024 worden twee grondexploitaties (Grondexploitatie Centrumplan Leimuiden en Braassemerland Westend) afgesloten. Hieronder volgt achtereenvolgens een opsomming van het saldo van uitgaven en inkomsten per grondexploitatie in 2024 (mutaties boekwaarden), een actualisatie van het resultaat op netto contante waarde per grondexploitatie op basis van het voortschrijdend inzicht (mutaties resultaten). Deze actualisatie geeft inzicht in de herijking van de grondexploitatieresultaten, zoals deze per peildatum 01-01-2025 zijn voorzien.

Dit geeft, naast de verantwoording over het afgelopen jaar, een vooruitblik op de verwachte resultaten van de grondexploitatieprojecten, de te verwachten verliesvoorzieningen en de effecten daarvan op de reservepositie. Aanvullend is in beeld gebracht wat per complex aangegeven wanneer we verwachten dat het project is afgerond. Daarnaast geven we aan wat op dat moment het geprognosticeerde resultaat is, het zogenaamde resultaat op eindwaarde.

(Alle vermelde bedragen zijn, voor zover niet aangeduid, prijspeil 01-01-2025 en exclusief btw.) Mutaties boekwaarden Na actualisatie bedraagt de boekwaarde per 31-12-2024 afgerond -/- € 6,8 miljoen. Ten opzichte van eind 2023 is de boekwaarde met circa € 2,8 mio. gedaald. In alle projecten hebben mutaties plaatsgevonden die elkaar opheffen. De belangrijkste mutaties hebben betrekking op: − Braassemerland – Belangrijkste mutatie heeft betrekking op de verwerking van de boekwaarde van gronden die economisch zijn geleverd in 2022 en 2023, hierdoor daalt de boekwaarde aanzienlijk. − GREX Voormalig gemeentehuis Rijnsaterwoude – de levering van de percelen van de 2^1 kapwoningen heeft plaatsgevonden; − Regenboogweg Nieuwe Wetering Noord – Levering van gronden deelgebied 2 en kosten woonrijp maken fase 2.

67

Met betrekking tot de uitgaven zijn in alle plannen plan- en rentekosten gerealiseerd. Mutaties resultaten grondexploitaties In 2024 hebben enkele mutaties plaatsgevonden binnen de diverse plangebieden en zijn de kapitaallasten verwerkt. De verschillende mutaties leiden tot een negatief resultaat van circa - /- € 9 miljoen. Voor de actieve grondexploitaties zijn de geactualiseerde saldi op netto contante waarde van prijspeil 01-01-2024 naar prijspeil 01-01-2025 hieronder weergegeven.

Het totaal saldo van de verliesgevende grondexploitaties (exclusief de af te sluiten grondexploitaties) bedraagt circa -/- € 5,6 miljoen. De toename van het negatieve resultaat wordt in grote mate veroorzaakt door hogere plankosten en hogere uitvoeringskosten in de grondexploitatie Braassemerland. Het saldo van de grondexploitaties met een positief resultaat bedraagt circa € 0,1 miljoen ten opzichte van € 0,4 miljoen in 2024. De wijzigingen ontstaan met name door de gerealiseerde hogere opbrengst en vervolgens de verwerkte tussentijdse winstneming van € 0,8 miljoen in de GREX voormalig gemeentehuis Rijnsaterswoude.

Resultaten grondexploitaties op eindwaarde In de volgende tabel is per project de verwachte einddatum en het geprognosticeerde resultaat op eindwaarde weergegeven. Dit is het resultaat dat daadwerkelijk op dat moment is gerealiseerd op basis van de huidige inzichten.

Hieronder volgt per grondcomplex een nadere toelichting op de werkzaamheden die in 2024 zijn verricht en de belangrijkste mutaties die hebben geleid tot een gewijzigd resultaat. Braassemerland - Deelgebied GEM.

68

De gronden binnen de grondexploitatie GEM Braassemerland worden fasegewijs in de GEM ingebracht. De ontwikkeling van Braassemerland omvat de realisatie van 1.352 woningen, waar 452 woningen van zijn gerealiseerd. Komend jaar vinden er alleen voorbereidende en uitvoeringswerkzaamheden plaats. In 2025 en 2026 vinden geen gronduitgiften voor woningbouw plaats. Gronduitgiften zijn geprognosticeerd in 2027 tot en met 2032. Belangrijke doorgevoerde mutaties hebben betrekking op de verhoging van het budget voor bouwrijp maken i.v.m. verkeerskundige maatregelen, het toevoegen van de verwerving en doorverkoop van perceel Galgekade 3 en het verhogen van de plankosten. Nieuwe Wetering Noord (I tot en met VII, voorheen Regenboogweg) Deelgebied 2 – betreft een CPO ontwikkeling van 16 starterswoningen, waarvan 6 grondgebonden woningen en 10 appartementen. In 2024 zijn de kavels uitgeven. De 6 grondgebonden woningen zijn opgeleverd en de 10 appartementen wordt in Q1 van 2025 opgeleverd. Daarna kan het terrein woonrijp worden gemaakt. De verwachting is dat het deelproject voor de zomer van 2025 kan worden afgerond. Deelgebied 5 – betreft de ontwikkeling van 12 grondgebonden sociale huurwoningen. Deellocatie 5 omvat de realisatie van 12 sociale huurwoningen.

Voor de ontwikkeling van deel-locatie 5 wordt een koop- en realisatieovereenkomst gesloten met woningcorporatie WyWonen (voorheen Meerwonen). Op dit moment loopt nog een procedure tegen het vastgestelde Bestemmingsplan, maar de verwachting is dat medio 2025 deze procedure wordt afgerond en gestart kan worden met het bouw- en woonrijp maken. Uitgifte van de kavels zal in 2026 plaatsvinden. Voormalig gemeentehuis Rijnsaterwoude Eind 2018 is de grondexploitatie Voormalig gemeentehuis Rijnsaterwoude vastgesteld. Het plan omvat de herontwikkeling van het voormalige gemeentehuis naar een school, 8 vrije sector appartementen en 7 sociale sector huurappartementen. Daarnaast wordt op het terrein achter het voormalige gemeentehuis 8 2^1 kap woningen gerealiseerd. De grondexploitatie omvat alle (gemeentelijke) kosten- en opbrengsten van de ontwikkeling, met uitzondering van de kosten met betrekking tot de school. De herontwikkeling van het voormalig gemeentehuis is afgerond en de school en appartementen zijn opgeleverd en deels overgedragen naar de woningcorporatie. De 2^1 kap woningen zijn in 2023 allemaal (onder voorbehoud) verkocht. Inmiddels is het plangebied bouwrijp gemaakt en zijn de eerste vergunningen aangevraagd. Realisatie van de woningen is in 2024 gestart en de oplevering vindt in Q1 2025 plaats. De grondexploitatie heeft een positief resultaat.

Hier is eerder tussentijdse winst genomen (€ 240.000,- in totaal). Ook dit jaar wordt wederom een winstneming voorgesteld van € 800.000,-. Deze winstneming is reeds verwerkt in de boekwaarde ultimo 2024 Grietpolder Leimuiden In 2023 is de grondexploitatie Grietpolder Leimuiden vastgesteld. Deze grondexploitatie omvat de herontwikkeling van drie deelgebieden. Uit deelgebied 1 (locatie Kerklaan) en deelgebied 3 (locatie Polderlaan) worden de bestaande volkstuinen, schaatsvereniging, scoutingclub verplaatst naar deelgebied 2 (locatie Verenigingen). Vervolgens worden op deelgebied 1 en 3 in totaal 207 woningen gerealiseerd, waarvan 30% in sociale huur en 30% in de categorie betaalbare koop. Voor deze ontwikkeling wordt in 2024 twee samenwerkingsovereenkomsten getekend. Één tussen de gemeente en de verenigingen en Één tussen de gemeente en de ontwikkelaar. In deze samenwerkingsovereenkomsten worden afspraken gemaakt om tot de ontwikkeling van het plan te

69

komen en de definitieve grondtransacties en start van de realisatie. Gedurende het komende jaar zal nadat het plan verder is uitgewerkt de planologische procedure worden gestart. Eind 2025 kan worden gestart met de realisatie en het plan kan in 2029 worden afgerond. Het plan heeft een klein positief resultaat. Doelstelling is de hele ontwikkeling budgetneutraal te realiseren. Resultaten af te sluiten grondexploitaties Ultimo 2024 kunnen twee grondexploitaties worden afgesloten. Het betreft de grondexploitatie Centrumplan Leimuiden en de grondexploitatie Braassemerland Westend. Centrumplan Leimuiden Deze ontwikkeling bestaat uit twee deelgebieden (Zuid en Noord). Centrumplan Leimuiden Noord Op dit moment speelt een discussie met de aannemer over de verzakking van het dijklichaam van de Grietpolderweg ten gevolge van de aanleg van de haven en doorsteek door de dijk. Bij de werkzaamheden is duidelijk geworden dat het dijklichaam instabiel was, waardoor deze enige tijd zijn stil gelegd. De gemeente is van mening dat ontwikkelaar hiervoor aansprakelijk is. De ontwikkelaar is van mening dat het dijklichaam al instabiel was en dat deze kosten voor rekening van de gemeente zijn. Indien daarvan sprake is komen de kosten niet voor de grondexploitatie, omdat de kosten niet toerekenbaar zijn aan het project. De kosten komen in dat geval ten laste van de Algemene Reserve.

Hierin staat het risico ook beschreven als incidenteel risico. Om uit de discussie te komen is een vaststellingsovereenkomst afgesloten, waarmee in ieder geval de schade hersteld kon worden. In de eerste plaats heeft de gemeente nog een poging gedaan om het geschil te schikken maar dat heeft niet tot een oplossing geleid. De gemeente is voornemens een procedure te starten bij de raad van arbitrage. Deze procedure zal mogelijk pas in 2025/2026 worden gestart. Vanuit de grondexploitatie is er budget voor het begeleiden van deze procedure. Het budget (€ 150.000,-) zal uit de GREX worden overgeheveld naar de Algemene Reserve. Zodat de grondexploitatie kan worden afgerond. Centrumplan Leimuiden Zuid Rond het Dorpsplein Zuid is onderzocht of herontwikkeling van het gebied mogelijk is. Hierover is de gemeente in gesprek met de eigenaren van de nabijgelegen panden en Loostad ontwikkeling. Dit heeft niet geleid tot een haalbare business case omdat de inbrengwaarde van de gebouwen van de verschillende eigenaren te hoog was. Hierdoor is de verdere ontwikkeling gestrand en hier zal vooralsnog ook geen vervolg aan worden gegeven. Het beschikbare budget voor de herinrichting van het Dorpsplein Zuid (€ 200.000,-) zal worden overgeheveld naar Algemene Reserve, zodat de grondexploitatie kan worden afgesloten. Braassemerland - Deelgebied Westend.

De ontwikkeling van Westend wordt uitgevoerd door West-End BV Het projectdeel is gestart in 2018. De laatste kavel is in 2024 uitgegeven. In 2025 zal de eerste oplevering plaatsvinden van het openbaar gebied maar worden geen kosten meer voor de GREX verwacht. Daarmee kan de grondexploitatie worden afgesloten.

RISICOANALYSE GRONDEXPLOITATIES _________________________________________________________________________________

70

De financiële effecten van ontwikkelingen in de gemeentelijke ruimtelijke projecten worden mede in beeld gebracht door een inventarisatie van risico’s en kansen. Een risicoanalyse per project is de basis voor het bepalen van het totale risicoprofiel voor het meerjarenperspectief. Een risicoprofiel van een grondexploitatie houdt in, dat ten opzichte van het geraamde resultaat, een bandbreedte wordt bepaald. Deze bandbreedte volgt uit de geïnventariseerde kansen en risico’s. Dit resultaat wordt in het geval van een verliesgevend project gereserveerd in de reserve bouwgrondexploitatie. Indien een project een positief financieel resultaat heeft , maar door het bijbehorende risicoprofiel negatief dreigt te worden, dan wordt ook dat deel in de reserve bouwgrondexploitatie gereserveerd. Naar aanleiding van de mondiale ontwikkelingen en meerdere crisissen spelen met betrekking tot de lopende grondexploitaties op dit moment de volgende risico’s en kansen: • Lagere verkoopwaarden woningen en daarmee lagere grondopbrengsten – We zien een kentering in de gerealiseerde verkoopprijzen voor woningen en is er sprake van hogere bouwkosten. Deze ontwikkelingen leiden beiden tot een risico ten aanzien van de te realiseren grondopbrengsten in de grondexploitatie. Deze vallen lager uit indien deze residueel worden bepaald of de grondopbrengsten worden later dan geprognosticeerd ontvangen.

Het risico’s ten aanzien van de hoogte van de grondopbrengsten en fasering van verkoop worden vooralsnog als beperkt ingeschat. Voor alle nog lopende gemeentelijke grondexploitaties zijn de grondopbrengsten al gecontracteerd of worden deze vastgesteld op basis van vaste grondprijzen (zoals bij sociale woningbouw). • Hogere uitvoeringskosten – De bouwkosten stijgen en dit heeft ook consequenties voor de gemeentelijke uitgaven ten aanzien van bouw- en woonrijp maken. Bij de actualisatie van de grondexploitatie zijn geactualiseerde prognoses opgenomen in de ramingen. Daarnaast wordt rekening gehouden met een indexering van 2%. Vanwege de nog relatief korte looptijd van de meeste grondexploitaties, en daarmee een redelijk goed beeld van de verwachte kosten, wordt dit risico vooralsnog beperkt geacht. Van de uitkomsten wordt het berekende grondexploitatieresultaat genomen voor het bepalen van de minimaal benodigde stand voor de reserve bouwgrondexploitatie. Het geactualiseerde resultaat is een momentopname per 01-01-2025.

Voor de verliesgevende grondexploitaties moet rekening worden gehouden met in totaal circa € 1,85 miljoen aan risico’s. Voor de winstgevende projecten moet rekening worden gehouden met in totaal circa € 0,22 miljoen aan risico’s. Echter deze risico’s kunnen grotendeels worden opgevangen door het positieve resultaat van de grondexploitatie. In 2024 werd een reserve aangehouden van circa € 4,1 miljoen. De benodigde reserve voor 2025 is bepaald op circa € 4,4 miljoen. Het risicoprofiel voor de grondexploitaties is gelijk gebleven vanwege verschillende mutaties (afsluiten grondexploitatie Centrumplan Leimuiden en toevoeging risico Regenboogweg Nieuwe Wetering Noord. Echter vervolgens is de benodigde reserve weer toegenomen vanwege de mutaties in het vereveningsfonds. Het benodigde weerstandscapaciteit is hierdoor per saldo groter.

71

De toename van het Vereveningsfonds ontstaat doordat er nieuwe bijdragen zijn gedaan (€ 289.250,). De reservering voor de passage N207 betreft een gemeentelijke bijdrage aan het provinciaal project voor de realisatie van de passage ter plaatse van Leimuiden. Aan deze gemeentelijke bijdrage ligt een uitvoeringsovereenkomst ten grondslag met de Provincie die ondanks de onzekerheid van het project nog wel steeds van toepassing is.

VERLIESVOORZIENING EN RESERVE BOUWGRONDEXPLOITATIE _________________________________________________________________________________ Mutaties verliesvoorziening Voor negatieve grondexploitaties moet ter hoogte van het voorziene negatieve contante waarde resultaat op balansdatum 31-12-2024 een verliesvoorziening worden getroffen. Bij de actualisatie van de grondexploitaties zijn de negatieve grondexploitatieresultaten bijgesteld. Ten gevolge daarvan is de verliesvoorziening bijgesteld. Daarbij zijn twee grondexploitaties met een negatief resultaat afgesloten. Hierdoor valt een deel van de benodigde voorziening weg. Echter deze zal moeten worden aangewend om het negatieve resultaat af te boeken. In onderstaande tabel zijn de mutaties weergegeven.

Af te sluiten grondexploitaties met een negatief resultaat een verliesvoorziening: − De grondexploitatie Centrumplan Leimuiden wordt afgesloten. Hiervoor zal de aanwezig verliesvoorziening van € 2.755.271,- moeten worden aangewend om de boekwaarde van € 2.268.048,- af te boeken. Tevens zal hiervoor nog een reservering moeten worden gedaan in de Algemene reserve van € 200.000,- voor de herinrichting van het Dorpshart Leimuiden Zuid en € 150.000,- voor de proceskosten van LaGro inzake het geschil over de Grietpolderdijk. Op basis hiervan kan € 137k vrijvallen. − De grondexploitatie Braassemerland Westend wordt afgesloten. Hiervoor zal de aanwezig verliesvoorziening van € 1.321.549,- moeten worden aangewend om de boekwaarde van € 1.248.096,- af te boeken. Een deel van de aanwezige verliesvoorziening (€ 73k) kan vrij vallen. De totale verliesvoorziening voor de negatieve grondexploitaties bedraagt op basis van de actualisatie van de grondexploitaties circa € 5,3 miljoen. Dat is een verslechtering van circa € 0,9 mln. 72

ten opzichte van het verwachte resultaat per 31-12-2024. Dit verwachte resultaat betreft de verliesvoorziening per 01-01-2024 verhoogd met de disconteringvoet op basis van de rekenrente van voorgaand jaar, te weten 2,05%. Deze verslechtering ontstaat met name in de gemeentelijke grondexploitatie Braassemerland. Dit leidt tot onderstaande samenvatting voor wat betreft de verliesvoorziening en reserve.

TUSSENTIJDSE WINSTNEMING Conform de spelregels van het Besluit Begroting en Verantwoording dient indien er sprake is van een geprognosticeerd resultaat tussentijds winst te worden genomen. Dit betekent dat een deel van het geprognosticeerde resultaat van de Netto Contante Waarde als resultaat wordt in-geboekt. De tussentijdse winstneming wordt berekend op basis van het “Percentage of Completion methode”. Hierbij wordt de tussentijdse winstneming berekend op basis van de netto contante waarde van de grondexploitatie, na aftrek de eventuele risico’s en vermenigvuldiging van per percentage gerealiseerde opbrengsten en kosten. Voorwaarde is daarnaast dat het resultaat materieel is. Doordat in 2024 de uitgifte van de gronden heeft plaatsgevonden en de resterende kosten goed zijn te ramen wordt voorgesteld om ultimo 2024 wederom winst te nemen. Voorgesteld wordt een winstuitname te doen van afgerond € 800.000,-. Deze winstuitname wordt in de volgende tabel onderbouwd.

73

2. JAARREKENING

74

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting algemeen De jaarrekening is opgesteld conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Grondslagen voor de waardering van activa en passiva Algemeen • De vorderingen (uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan een jaar), liquide middelen en schulden zijn opgenomen tegen nominale waarde. • De langlopende uitgezette leningen en de langlopende opgenomen leningen zijn gerubriceerd onder respectievelijk de financiële vaste activa en de vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Immateriële en materiële vaste activa De immateriële vaste activa komen in 2024 niet voor op de balans. De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de historische aanschafprijs, verminderd met de jaarlijkse afschrijvingen en/of bijdragen van derden en/of beschikkingen over reserves. De geactiveerde investeringen zijn opgenomen op de balans op basis van het gestelde in de Financiële verordening dan wel op basis van afzonderlijke raadsbesluiten. De activeringsgrens bedraagt € 10.000. De afschrijvingsmethode is vastgelegd in de Financiële verordening. Afschrijving van vaste activa vindt met ingang van het jaar 2011 plaats op basis van annuïteit. Door de annuïteitenmethode is een stabieler beeld van begroting en meerjarenraming verkregen. Vanaf 2017 is het wegens de vernieuwing BBV ook verplicht geworden om investeringen met een maatschappelijk nut te activeren. Deze mogen dan niet meer in één keer als last worden genomen.