Bijlage 1 Omgevingsvisie 2025

rekening houden met de toekomst. Zo blijft het veenweidelandschap op de lange

de Omgevingsdienst West-Holland en de agrarische sector samenwerken.

watergebruik is daarbij belangrijk, zeker in tijden van droogte.

De keuzes die we maken voor water en bodem zijn niet altijd direct zichtbaar, maar

Omdat ons watersysteem kwetsbaar is bij piekbuien en hoge rivierafvoeren,

Ook het voorkomen van extra belasting is belangrijk: door lichtere materialen te

zijn op de lange termijn bepalend. Als we deze systemen als vertrekpunt nemen in

nemen we tijdig maatregelen om schade door overstromingen te beperken.

gebruiken bij ophoging of bewust te kiezen voor minder intensieve bebouwing op

ons ruimtelijk beleid, ontstaat er ruimte voor oplossingen die werken voor mens,

Dat doen we samen met het hoogheemraadschap en de Veiligheidsregio Hollands

kwetsbare bodems. Tegelijk moeten we ook beter omgaan met bodemdaling die al

natuur en economie tegelijk. Zo zorgen we ervoor dat we ook in de toekomst

Midden. Klimaatadaptatie is een gedeelde verantwoordelijkheid: ook inwoners,

plaatsvindt. Dat vraagt om innovatieve bouwmethoden die rekening houden met een

kunnen blijven wonen, werken en genieten in Kaag en Braassem..

bedrijven en agrariërs nemen maatregelen op hun eigen terrein, zodat we samen

termijn een aantrekkelijk gebied om te wonen, werken en recreëren.

dalende ondergrond, zoals flexibel bouwen. Verder is het mogelijk om infrastructuur zo te ontwerpen dat die kan meebewegen met de bodem of minder gevoelig is voor

3.5.5 Wat willen we bereiken?

bouwen aan een toekomstbestendige en leefbare gemeente.

3.6.3 Toekomstbestendig water- en bodemsysteem Water en bodem zijn bepalend voor ons ruimtelijk beleid en geven richting aan de

verzakking. Ten slotte vraagt de bodem ook om slimme ruimtelijke keuzes. Door

Samen werken aan een watersysteem dat goed blijft functioneren bij droogte

3.6.2 Biodiversiteit behouden en versterken

functies beter af te stemmen op wat de bodem aankan, infrastructuur op de juiste

en piekbuien, dat ruimte biedt voor natuur en recreatie, en bijdraagt aan het

We zetten in op het behouden, herstellen en waar mogelijk vergroten van de

door verstedelijking, verharding en klimaatverandering. In elke ontwikkeling

plekken aan te leggen en actief te werken aan het behoud van bodemkwaliteit,

karakter van onze open, waterrijke omgeving.

biodiversiteit, omdat deze de basis vormt voor een veerkrachtig ecosysteem en

reserveren we daarom ruimte voor watergangen, infiltratiegebieden en tijdelijke

geven we de bodem opnieuw een centrale plek in onze ruimtelijke keuzes.

Een gezonde samenhang tussen water en bodem, waarbij de water- en

een gezonde leefomgeving. Een gevarieerde soortenrijkdom maakt ons gebied

berging, en richten we functies en infrastructuur zo in dat ze de natuurlijke

bodemkwaliteit past bij de beoogde functie.

weerbaarder tegen droogte, hitte, extreme regen en draagt bij aan gezonde

waterdynamiek kunnen volgen. Zo blijft het systeem veerkrachtig bij droogte en

Samen werken aan een toekomstbestendige aanpak van bodemdaling, verzilting

water- en bodemsystemen. Biodiversiteit ondersteunt essentiële processen zoals

hevige regenval en blijft er ruimte voor natuur en recreatie.

en belasting, met slimme oplossingen die passen bij het veenlandschap en

bestuiving, natuurlijke plaagbestrijding en bodemgezondheid, en is belangrijk voor

bijdragen aan duurzaam gebruik van de bodem.

voedselvoorziening, natuur en leefbaarheid.

Woubrugge, Gerbrand Swartlaan

3.6 SPECIFIEKE UITGANGSPUNTEN

mogelijkheden en beperkingen van elke keuze. Het watersysteem is kwetsbaar

Grondwater verbindt oppervlaktewater en bodem. We houden bij ontwikkelingen rekening met de bodemdoorlaatbaarheid, de ligging van watergangen en de

In het landelijk gebied stimuleren we natuurinclusieve landbouw, landbouw die

invloed van verharding. Waar mogelijk stimuleren we infiltratie van regenwater,

rekening houdt met de natuur, en zorgvuldig landschapsbeheer om waardevolle

waarbij regenwater geleidelijk aan in de bodem zakt, en richten we de ruimte zo

ecosystemen en kenmerkende soorten te versterken. In dorpskernen bevorderen

in dat het grondwaterpeil stabiel blijft. Zo beperken we schade door verdroging,

We richten de leefomgeving klimaatbestendig in om extreme

we natuurinclusief bouwen, ontstenen en ruimte voor inheemse beplanting waar

wateroverlast en verzilting.

weersomstandigheden op te vangen. Bij nieuwe projecten scheiden we het

planten en dieren kunnen leven.

3.6.1 Klimaatadaptieve leefomgeving

regenwater van het riool en creëren we extra capaciteit voor berging van water,

30

Oud Ade, zonsopkomst

De bodem is gevoelig voor bodemdaling. Dit geldt voornamelijk voor het

bijvoorbeeld in waterdoorlatende parkeervakken, greppels en ondergrondse

We zorgen voor groene verbindingen tussen natuurgebieden om dierbewegingen

veenweidegebied. We beperken deze kwetsbaarheid zo veel mogelijk door

waterbuffers.

en ecosysteemverbindingen te versterken, wat ook de beleving voor

voorbelasting toe te passen bij nieuwe ontwikkelingen, te zoeken naar

inwoners vergroot. We werken intensief samen met agrariërs, inwoners en

mogelijkheden voor hogere grondwaterstanden en te bouwen met lichtere of

We maken de openbare ruimte groener en schaduwrijker om hittestress te

natuurorganisaties, en stimuleren actie op eigen terrein. Die gezamenlijke inzet

flexibele bouwmethoden. Daarbij stemmen we bovengrondse functies af op de

verminderen, met grote bomen, schaduwrijke verblijfsplekken en een rijkere,

versterkt de biodiversiteit en draagt bij aan een toekomstbestendige leefomgeving.

kwaliteit en gevoeligheid van de bodem.

Omgevingsvisie 2025

31

4

Wonen

Kaag en Braassem

4.1 INLEIDING

Een dak boven je hoofd hebben is één van de basisbehoeften van de mens. Kaag en Braassem is een mooie woongemeente en dat willen we ook blijven. Een

Roelofarendsveen, Europaweg

gemeente met aantrekkelijke kernen in het Groene Hart, die zich onderscheidt van andere gemeenten door haar unieke ligging en woonmilieus. Maar de druk op de woningmarkt is groot. Er

Leimuiden, sociale woningbouw

is een grote wachtlijst voor de sociale

32

huursector, er is behoefte aan meer huuren koopwoningen in het (betaalbare) middensegment en we hebben te maken met specifieke huisvestingsvraagstukken voor doelgroepen.

We zetten daarom in op het sneller zorgen voor meer woningen, met de focus op het sociale en betaalbare segment, maar kiezen ook voor het meer strategisch inzetten van nieuwbouw om de doorstroom te bevorderen zodat meer inwoners passend wonen. Met lokaal maatwerk kunnen we dit bereiken. We vinden dat alle doelgroepen op de woningmarkt aan bod moeten komen op een manier die past bij hun behoefte. Er is dan ook aandacht voor het zorgen voor diversiteit in woningtypes om betaalbaar en geschikt wonen mogelijk te maken voor iedereen. Daarbij is de leefbaarheid van de kernen van groot belang. Als er voldoende woningen beschikbaar zijn die aansluiten bij de specifieke behoeften van de kern, draagt dat bij aan het behoud van voorzieningen en een levendig verenigingsleven. Daarom zetten we in op woningbouwontwikkelingen in elke kern van de gemeente. Bij elke ontwikkeling wel rekening houdend met de ruimtelijke kwaliteit en met de focus op ‘passend in de omgeving’. Plannen die aan deze voorwaarden voldoen kunnen dan ook op de volle steun rekenen van de gemeente. Om de leefbaarheid en de voorzieningen op peil te houden willen Gedeputeerde Staten op bepaalde plekken de mogelijkheid bieden om extra woningen te bouwen aan de rand van de kernen (straatje erbij) of in bestaande linten (straatje ertussen).

Zo is de provincie Zuid-Holland positief over het toevoegen van een straatje aan de westkant van Hoogmade.

Omgevingsvisie 2025

33

4.2 ACHTERGROND

4.2.6 Wonen in cijfers

4.3 GEWENSTE BEWEGING

Het rad toont hoe Kaag en Braassem scoort op diverse wooncijfers, afgezet tegen

Met de Omgevingsvisie zien we voor dit onderwerp de volgende beweging:

4.2.1 Samenstelling gemeente in relatie tot de woningmarkt

4.2.3 Huisvesting van specifieke doelgroepen

het landelijk gemiddelde (schaal 3). De gemeente kent relatief hoge WOZ-waardes

De focus op kwantiteit en kwaliteit.

Uit het rapport ‘Woningmarktonderzoek Kaag en Braassem’ van mei 2023 blijkt

Met ingang van 2023 kreeg de gemeente een nieuwe verantwoordelijkheid

en de ruimte rondom woningen, wat duidt op een aantrekkelijke, niet-stedelijke

Doorstroming mogelijk maken en daarmee inwoners meer passend laten wonen.

dat er in Kaag en Braassem 12.035 huishoudens zijn en dat de woningvoorraad

voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Omdat er sprake is van

woonomgeving. Tegelijkertijd liggen de verkoopprijzen hoog en is het aanbod

Van algemene regelingen… naar het leveren van maatwerk.

bestaat uit ongeveer 12.142 (zelfstandige) woningen. Tegelijk geldt dat het

verschillende doelgroepen en wisselende aantallen is het lastig om hiervoor

in het middensegment en de sociale huur beperkt. Ook het woningtekort en de

Van diverse bestemmingsplannen… naar één omgevingsplan.

woningtekort ondanks de bouwproductie in de afgelopen periode is opgelopen.

jaarlijks een concreet aantal woningen te reserveren. Met de woningcorporaties

betaalbaarheid van wonen blijven aandachtspunten. Dit profiel vraagt om een

Van individuele initiatieven… naar breed gedragen woningbouwplannen.

Het actuele woningtekort in de regio werd in 2022 door onderzoeksinstituut

zijn daarom afspraken gemaakt om ons samen in te zetten voor het huisvesten

evenwichtige nieuwbouwprogrammering met voldoende ruimte voor betaalbare

ABF geraamd op 4%. Uit het woningmarktonderzoek blijkt verder dat het aantal

van deze doelgroepen. Ook de huisvestingsopgaven voor andere doelgroepen,

woningen en sociale huur, in lijn met landelijke streefwaarden.

huishoudens over de hele gemeente de komende jaren blijft groeien, naar

zoals asielzoekers, arbeidsmigranten en statushouders, zorgen voor de nodige

We zetten in op de behoefte van de inwoners en kernen van Kaag en Braassem,

verwachting met 1.090 huishoudens tot 2030. Hierin zien we ook een groei in de

uitdagingen. Per 1 januari 2026 ligt er een Woonzorgvisie voor de gemeente

rekening houdend met de regionale afspraken. Nieuwbouwplannen in de

kleinere kernen. Van de gehele woningvoorraad in Kaag en Braassem bestaat 26%

Kaag en Braassem. Dit document brengt de huidige en toekomstige woon- en

uit sociale huurwoningen. In Kaag en Braassem woont 64% van de huishoudens in

zorgbehoefte van inwoners met een zorg- en ondersteuningsvraag in beeld. Hierbij

een koopwoning. In de afgelopen jaren heeft de gemeente met het toevoegen van

gaat het om doelgroepen zoals ouderen, mensen met een verstandelijke beperking

koopwoningen veel gezinnen aangetrokken uit Leiden, Amsterdam, Amstelveen en

of psychische kwetsbaarheid.

Haarlemmermeer. Het aantal ouderen neemt naar verwachting de komende jaren behoorlijk toe.

4.2.2 Woningbouwprogramma

4.2.4 ‘Passend in de omgeving’ bouwen

het actuele tekort te kunnen oplossen en aan de toekomstige huisvestingsopgave

tegen de grenzen van het Bestaand Stads en Dorpsgebied (BSD). Ook in Kaag en

(vanuit de regio) te voldoen. De huidige plannen zijn volgens bovengenoemd

Braassem zijn er enkele plannen die mogelijk niet doorgaan in verband met die

woningmarktonderzoek echter niet in lijn met het beleid van de rijksoverheid en

BSD-contouren. Vanuit het woningmarktonderzoek blijkt verder dat de behoefte in

de lokaal gewenste kwaliteit van de woningen. Inmiddels staat er 33% sociale

de kleine kernen toeneemt in de komende jaren. Daar waar het passend is moeten

huur in de woningbouwprogrammering. Om te voldoen aan het rijksoverheids- en

we daarom denken aan hoogbouw.

nog een aandeel van 40% uit betaalbare koop- of middenhuurwoningen. Daarbij

4.2.5 Dit zijn de samenhangende woonopgaven:

vragen de Regionale woondeal en Regionale Woonagenda 2023 onze inzet bij het

Woningbouwplannen richten op de behoefte.

huisvesten van (kwetsbare) aandachtsgroepen. De toenemende groep ouderen

Doorstroming bevorderen.

heeft ook de wens voor meer gegroepeerde woonvormen. Daar komt bij dat we

Huisvesting voor specifieke/bijzondere doelgroepen opleveren.

met het huidige woningbouwprogramma rekening moeten houden met planuitval

Definiëren wat passend is in de omgeving.

verschillende vormen van maatwerk voor om dit te waarborgen. Hiervoor willen mogelijk inzetten. Het woningbouwproject Braassemerland voorziet daarbij ook gedeeltelijk in het huisvesten van mensen van buiten onze regio. De ambitie in

Sociale huurwoningen

Kaag en Braassem is: iedereen binnen een redelijke termijn een passende woning

5 4

op de juiste plek.

3

zoveel mogelijk in op verdichting, het bouwen van woningen in bestaande bebouwde gebieden. In de RRA is ook opgenomen dat enkele gemeenten aanlopen

kernen zijn in eerste instantie bedoeld voor de eigen inwoners. Daar zijn nu al we de bestaande en eventuele toekomstige wettelijke mogelijkheden zo optimaal

Koopwoningen

Met de Regionale Realisatieagenda 2023 (RRA) zetten we binnen de kernen

Het woningbouwprogramma in Kaag en Braassem biedt voldoende woningen om

regionale beleid moet 30% van de programmering bestaan uit sociale huur en ook

Kaag en Braassem Nederland (referentie)

4.4 WONINGBOUWPLANNEN RICHTEN OP DE BEHOEFTE

2

Gemiddelde verkoopprijs per woning

1

Aanbod betaalbare woningen (middeninkomens)

Roelofarendsveen, Braassemerland

Woningtekort

door (externe) ontwikkelingen.

34

Omgevingsvisie 2025

35

In de Regionale Woonagenda van Holland Rijnland en op basis van de meest

“Bij woningbouwontwikkelingen

Het bouwen van sociale huurwoningen door ontwikkelende partijen gebeurt bij

wonen op het water uitsluiten. Initiatieven die passen in de omgeving, met name

voorkeur in samenwerking met de woningcorporaties, tenzij zij aantonen dat dit

binnen bestaand stedelijk gebied, beoordelen we per initiatief op haalbaarheid en

niet mogelijk is. In de huidige prestatieafspraken is vastgelegd dat we periodiek

wenselijkheid. Als het gaat om tijdelijke woningen dan is dat in elk gebiedstype

met elkaar om de tafel gaan om de woningbouwmogelijkheden te bespreken. De

mogelijk als dit geen belemmeringen oplevert (bijvoorbeeld voor omliggende

gemeente en woningcorporaties zetten zich ook in om de middenhuurwoningen

bedrijven). Vrijkomende locaties in bijvoorbeeld glastuinbouwgebieden zetten we

op te leveren. Dit biedt grote kansen in het kader van bijvoorbeeld doorstroming.

in eerste instantie in voor woningbouw, als blijkt dat die locaties niet langer zinvol

Voor sociale en betaalbare woningen geldt de Doelgroepenverordening. Die

zijn de inzet voor glastuinbouw. Pas daarna kijken we naar die locaties voor de

belang om voldoende plannen op te voeren. We behouden zelf de regie over de

geeft bijvoorbeeld aan dat de toewijzing van koop- en huurwoningen zoveel

inpassing van groen of voor duurzame energieopwekking.

volledige woningbouwplanning en zetten, vanwege het tekort, in op een versnelde

mogelijk gebeurt aan inwoners uit Kaag en Braassem, tot aan een bepaalde

oplevering van meer en betaalbare woningen. Bijvoorbeeld door:

inkomensgrens. Daarnaast bepaalt de verordening hoe lang deze woningen voor

4.5 DOORSTROMING BEVORDEREN

de juiste doelgroep(en) beschikbaar moeten blijven. In de Regionale Woonagenda

In Kaag en Braassem wonen relatief veel mensen die de komende 10 jaar in de

recente schatting van de woningbehoefte (trendraming) zijn afspraken gemaakt over het toevoegen van woningen aan de woningvoorraad. Elke te bouwen woning wordt afgestemd met Holland Rijnland en met name regio Oost (Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop en Kaag en Braassem). Het aantal woningen dat we volgens deze raming en de provincie nog mogen bouwen in regio Oost is beperkt. In verband met de onzekerheden op de woningmarkt is het echter wel van

van 12 woningen of meer is het percentage sociale huur en middensegment een harde eis.”

Het gericht toevoegen van woningtypen waar behoefte aan is in de gemeente en/of kern; zoals sociale- en middenhuurwoningen of betaalbare koop

onverhoopt niet uitkomen dan is de randvoorwaarde dat de (toekomstige)

2023 zijn de instandhoudingstermijnen verlengd (dit is de periode waarin

groep ouderen gaan vallen. Daarom moeten we nog meer rekening houden met de

(€ 405.000,- in 2025).

exploitant van de sociale huurwoningen de woningen verhuurt via het

een woning verplicht beschikbaar moet blijven voor de doelgroep waarvoor

ontwikkeling van vergrijzing. Ouderen blijven langer in hun eigen (grote) woning

Het toevoegen van woningtypes voor specifieke doelgroepen, zoals zorg-

regionale woonruimteverdeelsysteem. Ook het middensegment vormt een

deze bedoeld is). Deze aanpassing moet in het omgevingsplan (voorheen

wonen, omdat een kleinere woning niet beschikbaar is of omdat de huurlasten van

en seniorenwoningen (levensloopbestendig), en woonvormen (bijvoorbeeld

belangrijk aandachtspunt binnen de Regionale Woonagenda. Dit betekent

doelgroepenverordening) komen, net als een aanpassing van de sociale

de nieuwe woning hoger en soms te hoog zijn. Daarnaast moeten we de senioren

Knarrenhof) of jongerenhuisvesting.

dat minimaal 35%, maar bij voorkeur 40%, van het programma bestaat uit

koopprijsgrens. We sluiten geen enkel woningtype uit, omdat er altijd sprake kan

een goed alternatief bieden met voldoende ruimte en voorzieningen. Verder

Het zoeken naar een oplossing voor onwenselijke activiteiten; bijvoorbeeld

middenhuur tot € 1.184,- (prijspeil 2025) of betaalbare koopwoningen (tot de

zijn van onvoorziene uitzonderingen, maar we richten ons wel zoveel mogelijk op

hebben veel senioren de wens om te wonen in een woonvorm.

een bedrijf met een hoge milieucategorie binnen een dorpskern.

betaalbaarheidsgrens). Vanwege de vele eisen en voorwaarden bij (de toewijzing

de lokale behoefte. Zo zien we dat de vraag naar levensloopbestendige woningen

Het zorgen voor ruimtelijke kwaliteitswinst; bijvoorbeeld in het kader van de

van) sociale huurwoningen is het opleveren van deze woningen binnen kleine

toeneemt. Dit zijn woningen die zo zijn aangepast dat ouderen die mogelijk

Starters op de koopmarkt hebben vanwege hun inkomen

‘ruimte voor ruimte-regeling’ en/of door het slopen van vervallen bebouwing.

woningbouwontwikkelingen (11 woningen of minder) ruimtelijk niet in alle

minder mobiel zijn er kunnen wonen. Zodra er een aanvraag is voor de bouw

en de hoge woningprijzen moeite om een woning te

Het meewerken aan functiewijzigingen van kantoor- , bedrijfs- of

gevallen haalbaar. Daarom is het bij uitzondering mogelijk om bij dergelijke

van een levensloopbestendige woning nemen we hier voorwaarden over op in

kopen, zij worstelen met de betaalbaarheid. Deze

maatschappelijke bestemmingen naar een woonbestemming, als dit ruimtelijk

plannen het percentage sociale huur en mogelijk middensegment ‘af te kopen’

de vergunning (zoals drempelloos en brede deurkozijnen). Als gemeente zijn we

doelgroep blijft daarom langer in een sociale

en milieutechnisch gezien haalbaar is.

door de verschuldigde bijdrage te storten in het sociale vereveningsfonds. Deze

positief over de komst van flexwoningen, omdat dit meer mogelijkheden biedt voor

(huur)woning wonen dan gewenst. In theorie

Andere vormen van toevoegingen zoals splitsen, optoppen, aanbouwen en

regeling is aangescherpt en het opleveren van woningen in het middensegment

bebouwing buiten de bestaande grenzen van de kern. Wel blijkt het plaatsen van

is binnen Kaag en Braassem het aandeel

tijdelijke woningen.

is daaraan toegevoegd. Het geld uit het fonds maakt woningbouwprojecten

flexwoningen in de praktijk ingewikkeld in verband met geschikte locaties, het

sociale woningen in evenwicht met

met sociale huur en middenhuur mogelijk, door bijvoorbeeld grond te kopen of

financiële plaatje en het draagvlak.

het aandeel huishoudens dat hier

We hebben met de regio Holland Rijnland afspraken gemaakt over de sociale

initiatiefnemers te helpen om de financiering rond te krijgen. Bij het afkopen

woningbouw. Van het totale woningbouwprogramma dient 30% te bestaan

moet er wel een deugdelijke onderbouwing zijn waarom de 30% sociale huur niet

Wat betreft woningtypen zijn we terughoudend bij nieuwe bedrijfswoningen en

is. Een groot aandeel van

uit sociale huurwoningen. Onze inzet daarbij is om deze toe te voegen aan

haalbaar is. We kunnen daarbij als voorwaarde stellen dat een onafhankelijke

woonboten. Voor het eerste type geldt dat initiatiefnemers de noodzakelijkheid

de huishoudens woont

de voorraad van onze lokale woningcorporaties. Dit betekent dat we de

toets aantoont dat er geen overeenstemming is bereikt met de woningcorporatie.

en doelmatigheid moeten aantonen en dat tweede bedrijfswoningen vrijwel

echter in een sociale

betreffende corporatie in een zo vroeg mogelijk stadium bij de planvorming

Bij woningbouwontwikkelingen van 12 woningen of meer is het percentage sociale

helemaal zijn uitgesloten. Verder geldt er een uitsterfbeleid voor een select

huurwoning terwijl

moeten betrekken. Mochten de ontwikkelende partij en de corporatie er

huur en middensegment een harde eis en kan dit niet worden ‘afgekocht’.

aantal afzonderlijk gelegen woonboten. Dit betekent niet dat we alle vormen van

zij een inkomen

qua inkomen op aangewezen

Omgevingsvisie 2025

36 Woubrugge, H. de Boerstraat

37

hebben boven de inkomensgrens voor een sociale huurwoning. Deze huishoudens noemen we ook wel ‘scheefwoners’. Het is van belang om dit scheefwonen te beperken.

4.6 HUISVESTING VOOR SPECIFIEKE/BIJZONDERE DOELGROEPEN 4.6.1 Inleiding

in de woonregio Holland Rijnland al regelingen beschikbaar, waaronder de

problematiek. Denk hierbij aan (ernstige) psychische problemen in combinatie

urgentie- en contingentenregeling. De contingentenregeling is bedoeld voor

met bijvoorbeeld verslaving, een licht verstandelijke beperking en/of schulden.

mensen die uitstromen naar een zelfstandige woning uit een instelling voor

Sommigen van hen kunnen beter in een prikkelarme omgeving wonen. Daarnaast

beschermd wonen, maatschappelijke opvang, jeugdzorg of voor mensen met een

blijkt uit de ETHOS-telling2 van 2024 dat dakloosheid vaak onzichtbaar is en

verstandelijke beperking. Dit zijn de zes doelgroepen:

regelmatig voorkomt bij jongvolwassenen en mensen die tijdelijk bij familie

Een manier om doorstroming op de woningmarkt te stimuleren en doelgroepen

Wij krijgen als gemeente steeds meer verantwoordelijkheden en hebben

een geschikte woonruimte te kunnen bieden, is het op korte termijn opleveren van

daarom te maken met verschillende huisvestingsvraagstukken. Bijvoorbeeld

de juiste woningtypes, zoals betaalbare koopwoningen en middenhuurwoningen.

van arbeidsmigranten die zich hier - al dan niet tijdelijk (als seizoenarbeiders)

1. Inwoners met ernstige psychische problemen

partners, actief in op het verbeteren van de maatschappelijke opvang en zoeken

Om inwoners te motiveren om te verhuizen kunnen we instrumenten inzetten

- willen vestigen. Onze ondernemers kunnen niet zonder deze medewerkers,

Met ingang van 2023 hebben gemeenten een verantwoordelijkheid voor

we naar aanvullende oplossingen op de korte en lange termijn.

zoals lokaal maatwerk of een doorstroomadviseur. Daarnaast werken we

en met elkaar willen we zorgen voor een goede, veilige en menswaardige

beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Met de hervorming van de zorg

samenwerken met de woningcorporaties om die doorstroming te stimuleren,

huisvesting van arbeidsmigranten in de gemeente. Daarbij zien we het wel als

gaan steeds meer mensen zelfstandig of in groepen wonen, ook mensen met

5. Ex-gedetineerden

bijvoorbeeld via lokaal maatwerk of de inzet van een doorstroommakelaar.

een primaire taak voor bedrijven en uitzendorganisaties om deze huisvesting te

psychische problemen. Dit is vaak met begeleiding aan huis in plaats van in een

Mensen die gevangen hebben gezeten en nu vrij zijn keren in principe terug naar

organiseren. Deze vorm van huisvesting heeft dan in principe ook geen invloed

instelling. Daarmee is er dus ook minder behoefte aan grote, dure zorginstellingen.

de gemeente waar zij eerder woonden. In enkele situaties kunnen zij een beroep

of vrienden verblijven. Daarom zetten wij als gemeente, samen met regionale

op de reguliere woningvoorraad. In 2023 is hiervoor de herziene ‘Beleidsregel Woubrugge, Kerkstraat

doen op een contingentwoning via de reclassering of via een van de zorgpartners

huisvesting arbeidsmigranten’ opgesteld. Deze beleidsregel is van toepassing

2. Inwoners met een (licht) verstandelijke beperking

zoals Exodus. Op te merken is dat het hier in Kaag en Braassem gaat om een

op de logiesgewijze huisvesting, tijdelijke onderkomens voor arbeidsmigranten,

Mensen met een (lichte) verstandelijke beperking (lvb) hebben belemmeringen

relatief kleine groep.

op locaties binnen de verschillende gebiedstypen van de gemeente. Op deze

bij het leren, begrijpen en zelfstandig functioneren, en die beperkingen zijn

basis kunnen we vanuit de gemeente medewerking verlenen aan particuliere

ontstaan in de jeugdjaren. Een trainingswoning kan hier uitkomst bieden,

6. Statushouders

initiatieven voor huisvesting van arbeidsmigranten. Daarnaast is op 15 april

waarbij zij in zekere mate zelfstandig wonen en ondersteuning krijgen van een

Twee keer per jaar legt de rijksoverheid een taakstelling op voor het aantal

2025 de ‘Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten’ ingegaan.

zorgpartner, zodat zij uiteindelijk uitstromen naar een zelfstandige woning zonder

te huisvesten statushouders. De gemeente heeft afspraken gemaakt met de

De wet moet misstanden in de uitzendsector, zoals uitbuiting en slechte

ondersteuning (of ondersteuning op andere vlakken).

woningcorporaties over de verdeling van deze taakstelling. Daarnaast zoeken

arbeidsomstandigheden, tegengaan. Onze gemeente heeft met de huisvestende partijen de taak om deze wet uit te voeren. Vanuit de spreidingswet en het daarbij behorende capaciteitsbesluit is er een wettelijke taakstelling van 179 plekken voor asielopvang in Kaag en Braassem. Hiervoor zoeken we naar een geschikte grotere locatie in samenwerking met de gemeente Nieuwkoop. Dit betreft een specifieke huisvestingsopgave

we ook samenwerking met de maatschappelijke partners voor de begeleiding 3. De ‘tussen wal en schip groep’

van statushouders. De gemeente krijgt jaarlijks een groot aantal statushouders

Er bestaat een groep inwoners die niet in aanmerking komt voor de huidige

aangewezen, dit levert een constante druk op voor onze woningcorporaties en de

urgentieregeling of contingent-woningen. Voor deze groep zoeken we naar een

lokale woningmarkt.

flexibel aanbod van woningen. Naast deze situaties zijn er ook inwoners in sociaal kwetsbare situaties die niet bij bovengenoemde groepen horen en ook ‘tussen wal

Deze specifieke huisvestingsvraagstukken en de huidige tekorten in de

en schip’ vallen.

woningvoorraad zorgen voor een oplopende druk. Er zijn te weinig (passende)

en gaat niet ten koste van de reguliere woonvoorraad.

38

woningen. Samen met de betrokken partijen kijken we dan ook naar alternatieve 4. Dak- en thuislozen

mogelijkheden om te zorgen voor extra woningen, zoals de inzet van

Naast deze twee specifieke doelgroepen, onderscheiden

Inwoners die om welke reden dan ook dakloos raken en niet in staat zijn om

flexwoningen, optoppen, splitsen, aanplakken en/of het verhuren van kamers,

we ook zes zogeheten ‘bijzondere doelgroepen’.

zich op eigen kracht in de samenleving te redden kunnen een beroep doen op

om verdringing van andere woningzoekenden in de reguliere woningvoorraad te

Voor een aantal van deze doelgroepen zijn er

de maatschappelijke opvang. Vaak is bij deze mensen sprake van meervoudige

beperken.

2 De ETHOS-telling (European Typology of Homelessness and Housing Exclusion) brengt verschillende vormen van dak- en thuisloosheid in kaart, waaronder ook verborgen dakloosheid, zoals mensen die tijdelijk bij anderen inwonen of geen vaste verblijfplaats hebben.

Omgevingsvisie 2025

39

4.6.2 Wat willen we bereiken?

In de prestatieafspraken met de woningcorporaties hebben we hier afspraken

kernen, te beperkt. Bovendien zijn inbreidingslocaties relatief duur, en dat zet

4.7.4 Wat (is passend in de omgeving)?

Passend aanbod bieden voor al onze inwoners, ook rekening houdend met de

over gemaakt.

de doelstellingen van onze gemeente en van de rijksoverheid en de provincie

Deze vraag bekijken we per initiatief en het antwoord kan dus ook per geval

om meer sociaal en betaalbaar te bouwen, onder druk. Wij zetten daarom ook

verschillen. Ruimtelijke ontwikkelingen zijn vaak maatwerk en voorop staat

in op het bouwen van woningen buiten de BSD-contour. Als voorschot daarop

dat de ontwikkeling ruimtelijk gezien ‘passend is voor de locatie en in de

huisvestingsvraagstukken voor specifieke doelgroepen, zodat zij in Kaag en Braassem kunnen blijven wonen, of binnen een redelijke termijn een woning

4.7.3 Waar?

kunnen vinden. Voor hen is voldoende woonruimte aanwezig, die past bij hun

We zetten in op woningbouw in al onze dorpen. Grootschalige woningbouw

hebben we zelf een tweede contour opgenomen (de lichtere arcering ‘bestaand

omgeving’. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om bouw- en goothoogtes, woningtypen

levensfase, inkomen en mogelijke ondersteuningsvraag. Daarom zetten we in op:

concentreert zich voornamelijk in de kernen waar voorzieningen zijn

stedelijk gebied’ op de kaarten), dat wij aanmerken als bestaand stedelijk gebied.

en de plek in de bestaande omgeving. Een stedenbouwkundige moet elk

Het (sneller) bouwen van betaalbare woningen voor ouderen, starters en

(Roelofarendsveen, Oude Wetering, Leimuiden en Woubrugge). Maar ook

Daarnaast schetsen we bij de dorpsperspectieven door middel van een pijl de

nieuwbouwvoorstel beoordelen en positief onderbouwen. In specifieke gevallen

jongeren om zo de doorstroming te stimuleren.

voor de andere dorpen is (kleinschaliger) woningbouw van belang, om zo de

‘logische’ uitbreidingsrichting per kern. Het gaat dan eigenlijk altijd om het

is een beeldkwaliteitsparagraaf vereist. Het is goed om te beseffen dat uitbreiding

Het sturen op voldoende sociale huurwoningen en woningen in het

dorpen leefbaar te houden en voorzieningen in stand te houden. We bouwen

bouwen aan de dorpsranden op zoek naar logische grenzen om dorpen ‘af te

en hoogbouw (hoger dan vier lagen of hoger dan 12/13 meter) geen doelen op

middensegment in de toekomstige woningbouwontwikkelingen.

bij voorkeur binnen het bestaande stads- en dorpsgebied (‘inbreiden’) en in de

maken’, zodat het effect op het open landschap beperkt blijft. Het belang van een

Het inzetten op gedragen plannen door de gemeente, initiatiefnemers

nabijheid van openbaar vervoer. De definitie van bestaand stads- en dorpsgebied

goede landschappelijke inpassing is groot. Bij een eventuele ontwikkeling aan

en de gemeenschap.

is: “Bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van

een dorpsrand moeten we dan ook extra aandacht besteden aan de geleidelijke

Het opleveren van geschikte woonvoorzieningen voor bijzondere doelgroepen.

wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij

overgang tussen woonwijk en open landschap. We gaan geen ‘nieuwe dorpen

Het bieden van flexibele, tijdelijke woonconcepten om acute woonproblemen

behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en

stichten’ midden in de polder. Het uitgangspunt voor Kaag en Braassem is dan

op te lossen.

infrastructuur.” Deze definitie van de provincie Zuid-Holland is leidend, de BSD-

ook: ‘inbreiden waar het kan, uitbreiden waar het moet’.

Het verzorgen van menswaardige huisvesting voor arbeidsmigranten.

kaart is in principe een suggestie. Op de kaarten die als bijlagen zijn toegevoegd bij hoofdstuk 10 Gebiedstypen komen de ‘Dorpen’ overeen met die BSD-contour. Om

Wij blijven ons, samen met alle betrokkenen en de andere regiogemeenten,

deze locaties zo optimaal mogelijk te benutten kijken we naar de mogelijkheden

stevig inzetten om deze tweede contour vastgelegd te krijgen in het provinciale

om in bestaand bebouwd gebied goede en genoeg woningen toe te voegen, om te

beleid. Als er in de tussentijd binnen deze tweede contour of logische

verdichten. Hoger bouwen dan tot nu toe gebruikelijk is in Kaag en Braassem (vier à

uitbreidingsrichting initiatieven komen die én volledig passen binnen onze

Bouwen in een tijd van schaarse mogelijkheden vraagt om duidelijke keuzes.

vijf lagen) is daarbij zeker een optie, als dit op de betreffende locatie (ook in relatie

volkshuisvestelijke en ruimtelijke eisen, én (in voldoende mate) gedragen

Voor wie bouwen we, waar bouwen we en wat bouwen we?

tot de omgeving van de bouwlocatie) stedenbouwkundig aanvaardbaar is.

worden door de dorpsgemeenschap, dan ondersteunen wij deze als gemeente.

4.7.2 Voor wie?

De gebiedsontwikkeling Braassemerland krijgt de komende jaren verder vorm in

achter deze initiatieven te gaan staan en ons, ieder vanuit de eigen rol en

We bouwen voor alle doelgroepen, maar hebben op basis van woononderzoeken

het voormalige glastuinbouwgebied van Roelofarendsveen. De nieuwbouwwijk

verantwoordelijkheid, in te spannen om deze ontwikkelingen mogelijk te maken.

een extra focus op jongeren, starters en senioren uit de eigen gemeente.

kent in totaal 11 fasen die gericht zijn op recreërend wonen in een waterrijke

Zie voor een gedetailleerde toelichting de beschrijving van de gebiedstypen en

Daarnaast proberen we scheefwoners en mensen die niet meer passend wonen

omgeving. Bij die gebiedsontwikkeling is er ruimte voor bepaalde voorzieningen

dorpsperspectieven in hoofdstuk 10.

door te laten stromen op de woningmarkt. Ook de mensen die tussen wal en schip

zoals scholen. Braassemerland biedt ruimte aan inwoners van Kaag en Braassem

dreigen te vallen zijn nadrukkelijk in beeld en proberen we te huisvesten.

en woningzoekenden uit de regio.

We gebruiken de mogelijkheden van lokaal maatwerk om inwoners van Kaag en

Het aantal geschikte en overgebleven inbreidingslocaties (plekken binnen

de bodem voor te belasten, zodat we verzakkingen zoveel mogelijk beperken.

Braassem voorrang te geven bij de toewijzing van nieuwe en bestaande woningen.

bestaand gebied die vrij komen voor (woning)bouw) is, zeker in de kleinere

Op die manier zorgen we ervoor dat ook in deze gebieden duurzaam is te wonen.

4.7 WAT IS PASSEND IN DE OMGEVING? 4.7.1 Inleiding

Rijnsaterwoude, Willem van der Veldenweg

Het is hierin van belang om samen (college, raad en initiatiefnemers)

In gebieden die gevoelig zijn voor bodemdaling houden we bij de bouw rekening met de ondergrond. Dat doen we bijvoorbeeld door het maaiveld op te hogen en

40

Omgevingsvisie 2025

41

Woubrugge, H. de Boerstraat

zich zijn, maar voortkomen uit het volkshuisvestingsvraagstuk. De beschikbare ruimte voor woningbouw binnen bestaand stads- en dorpsgebied is beperkt en

4.8 SPECIFIEKE UITGANGSPUNTEN

elk (bouw)plan is het belangrijk om de omgevingsveiligheidsrisico’s zoveel

dus sluiten we hoogbouw met name in het centrumgebied van de dorpse kernen

4.8.1 Wij zorgen voor een goed woon- en leefklimaat

Leimuiden, Oude Wetering, Roelofarendsveen en Woubrugge niet uit. De kleinere

Bij de bouw van nieuwe woningen moet er op basis van de wet- en

van mensen. Daarom willen we bij voorkeur geen nieuwe gebouwen en functies

kernen, aangemerkt als landelijk dorps, zijn in de basis minder geschikt voor

regelgeving altijd sprake zijn van een goed woon- en leefklimaat. Zo

waarin kwetsbare groepen verblijven (zoals een kinderdagverblijf, verzorgingshuis

hoogbouw.

is het van belang dat we een goede en verkeersveilige ontsluiting bij

of een ziekenhuis) in de omgeving van een risicobron. Voor deze groepen kijken

nieuw te ontwikkelen locaties inpassen. Ook moet er bij een nieuwe

we zoveel mogelijk naar alternatieve locaties. Ook houden we zoveel mogelijk

In alle gevallen stellen we duidelijke voorwaarden bij hoogbouwinitiatieven

woningbouwontwikkeling voldoende ruimte zijn voor groen, water en

afstand tussen een risicobron en woon- en werkgebieden. Het streven is

en toetsen we aan zaken als schaduwwerking, alzijdigheid (architectuur) en

biodiversiteit. Daarbij werkt de bouw met de landelijke maatlat voor een

om nieuwe zeer kwetsbare gebouwen bij voorkeur niet binnen explosie-

de vormgeving van de openbare ruimte. Begin 2021 is de ‘Visie op hoogbouw

groene en klimaatadaptieve omgeving. In deze maatlat staan ontwerpeisen

en brandaandachtsgebieden van risicobronnen toe te laten. In het

en inbreiden/uitbreiden’ voor de hele gemeente vastgesteld, waarin we dieper

voor het tegengaan van wateroverlast, hittestress, bodemdaling, droogte en

omgevingsplan stellen we hierover regels op.

ingegaan op wat wij als gemeente verstaan onder hoogbouw. Hierin komen ook

biodiversiteitsverlies.

mogelijk te beperken. Dit doen we door het beschermen van kwetsbare groepen

In het kader van een gezonde en veilige leefomgeving

alle zaken aan de orde die we toetsen. Naast klimaatadaptatie is het ook belangrijk dat de kwaliteit van de lucht

zijn we daarnaast kritisch op het gebruik van

Ten slotte is het aantal woningen dat we tot 2030 mogen inplannen volgens de

en bodem geschikt is om te wonen. Verder mag er geen sprake zijn van

houtkachels, drones en het hobbymatig houden

provincie beperkt. We zien echter dat door de onzekerheden in de markt het risico

(overmatige) geur-, geluid-, licht- en/of trillinghinder. Het behouden van

van dieren. Daarbij houden we rekening met de

op planuitval groot is en het dus van belang is om toch de aantallen te verhogen

de huidige geluidssituatie en waar mogelijk het verbeteren hiervan is het

beperkingenzones (onder andere de contouren vanuit het

en nieuwe plannen op te blijven voeren. Het is daarbij van groot belang om meer

uitgangspunt in de gemeente. Met de komst van de ‘Omgevingswet’ gelden

Luchthavenindelingbesluit Schiphol) die van toepassing

te sturen op de kwaliteit, met de focus op sociale- en betaalbare woningen. Met de

geen landelijke regels meer voor geluid. We kunnen zelf (gemotiveerd)

zijn voor onze gemeente.

kwaliteit van plannen bedoelen we ook het juiste woningtype voor de doelgroepen

geluidsnormen stellen. Deze geluidsnormen zijn daarbij ook gebiedsgericht

die we willen voorzien van een passende woning en toekomstbestendig/

toe te passen. Zo kunnen we bijvoorbeeld voor het onderdeel geluid

klimaatadaptief bouwen.

in het centrumgebied of op een bedrijventerrein meer toestaan dan in

4.8.2 Nieuwe ontwikkelingen passen bij aard en schaal van een gebied

het buitengebied of in een (rustige) woonwijk. We streven ernaar om

De gemeente Kaag en Braassem is een welstandsluwe gemeente,

bij het stellen van geluidsnormen rekening te houden met de gestelde

een gemeente die ervoor kiest om minder streng of beperkt te toetsen op

Het (sneller) bouwen zodat er meer woningen beschikbaar komen in het sociale

uitgangspunten voor een type gebied. Ook is het noodzakelijk dat we bij

welstandseisen bij bouwprojecten. Maar dat betekent niet dat alles mogelijk is.

én betaalbare segment.

nieuwe (ruimtelijke) ontwikkelingen de toekomstige inwoners beschermen

Ontwikkelingen moeten passen bij de aard en schaal van een gebied. Bovendien

Kansen vergroten op een woning voor inwoners van Kaag en Braassem door

tegen geluidshinder. In het omgevingsplan staan verder nadere regels voor

zijn we extra zuinig op het beperkte lijstje van karakteristieke panden (voorheen

het, waar mogelijk, toepassen van lokaal maatwerk.

geluid door activiteiten en spoor- en wegverkeer.

gemeentelijke monumenten) en de linten die aangemerkt zijn als karakteristiek

4.7.5 Wat willen we bereiken?

Het behouden of bij voorkeur verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en het

42

van een LPG-tankstation of op een transportroute van gevaarlijke stoffen. Bij

gebied (voorheen beschermd dorpsgezicht) in onze gemeente. Het onderhouden

woonklimaat door op de juiste plek te bouwen.

Vanuit het oogpunt van veiligheid zijn risicovolle activiteiten niet toegelaten

van dergelijke panden gaat de gemeente Kaag en Braassem meer geld kosten

Het behouden van een gezond leefklimaat en voorzieningen binnen de kernen

op plaatsen waar ze de leefbaarheid aantasten. Daarbij letten we erop dat

want voor particulieren is het steeds lastiger om dit op te brengen. Het splitsen van

door op de juiste plek en voor de juiste doelgroep te bouwen.

we de veiligheidsnormen niet overschrijden, bijvoorbeeld in de nabijheid

rijksmonumenten of karakteristieke panden naar meer woningen kan een bijdrage

Omgevingsvisie 2025

43

leveren aan het behoud van deze panden. Verder moet er bij nieuwe ontwikkelingen

om te recreëren in de eigen woonomgeving. Daarvoor is een goede invulling van

met de overige belangen moet zijn. De gemeente vindt het

voldoende parkeergelegenheid zijn volgens de gemeentelijke Nota Parkeernormen.

het openbaar groen of de aanleg van nieuwe en/of de aansluiting op bestaande

belangrijk dat er een brede discussie wordt gevoerd over een

Daarbij mag parkeren niet ten koste gaan van openbaar groen en proberen we

wandel- en fietspaden gewenst.

voor Nederland passende omvang van de luchtvaart.

4.8.4 Een prettige leefomgeving die schoon, heel en veilig is

Het is van belang dat er geen aanpassingen van het baangebruik komen

Hoe de openbare ruimte eruit ziet is van invloed op hoe inwoners hun

is één van de voorkeursbanen en de meest ingezette startbaan van Schiphol.

duurzame mobiliteit (zoals wandelen, fietsen, deelsystemen en openbaar vervoer) zoveel mogelijk te stimuleren. Als blijkt dat bepaalde onderdelen niet geschikt zijn voor de uiteindelijke uitvoering, dan is er maatwerk toe te passen.

4.8.3 Ruimte voor recreatie en bedrijvigheid

leefomgeving ervaren, op hun welzijn en veiligheidsgevoel. Hier houden we

De gemeente zet zich in voor het beperken hiervan. Het verplaatsen van vluchten

Bij woningen is er ruimte voor andere activiteiten dan wonen, zoals recreatie

rekening mee bij woningbouwplannen en woningtoewijzing. Aan de hand van

naar de Kaagbaan moet niet als oplossingsrichting worden gezien voor het

(bijvoorbeeld een bed and breakfast) of bedrijvigheid (bedrijf of beroep aan huis).

de LIOR (Leidraad Inrichting Openbare Ruimte) sturen we bijvoorbeeld op de

verminderen van hinder elders. Daarbij is de huidige norm, het aantal ernstig

De mate waarin dat mogelijk is, verschilt per gebied. In alle gevallen moet er een

vormgeving van de openbare ruimte. Zo zorgen we onder meer voor voldoende

gehinderden, geen goede maatstaf. De gemeente pleit voor een eerlijke verdeling

evenwichtige spreiding van dergelijke activiteiten zijn op de locatie en wegen we

openbaar groen, toegankelijkheid van de kernen en de verkeersveiligheid. We

van overlast op basis van een nieuw normenstelsel, gericht op individuele

de verkeersaantrekkende werking van dergelijke activiteiten goed mee. Daarnaast

hechten daarbij veel waarde aan goed bereikbare en verkeersveilige kernen. We

rechtsbescherming. De gemeente neemt dit standpunt in bij de diverse projecten

mag de bouw van nieuwe woningen de omliggende bedrijven niet beperken in hun

stimuleren het langer thuis blijven wonen, mede door het aanleggen van veilige en

en procedures die vanuit de rijksoverheid, Schiphol en LVNL zijn gestart, zoals de

bedrijfsactiviteiten en (uitbreidings)mogelijkheden. Aan de andere kant mogen

schaduwrijke loop- en fietsroutes naar bijvoorbeeld de winkels of de huisarts. Ten

Luchtruimherziening, het Luchthavenverkeersbesluit en ‘Minder hinder Schiphol”.

diezelfde bedrijven geen belemmering vormen voor het woon- en leefklimaat

slotte proberen we sluipverkeer zo veel mogelijk tegen te gaan. Dit zijn belangrijke

van de nieuwe woning(en). Ook zien we het belang van voldoende mogelijkheden

voorwaarden voor een prettige leefomgeving. Maar door het vasthouden aan deze

4.8.5 Aandacht voor duurzaamheid in de fysieke omgeving

normen kan de betaalbaarheid van woningen soms onder druk komen te staan.

Wat betreft de opwekking van duurzame energie zetten we in op het zo

van infrastructuur ten gevolge van de ontwikkeling. Om dit verder te versterken

Dit vraagt om het maken van keuzes, waarbij we (indien noodzakelijk) samen

efficiënt mogelijk benutten van alle daken voor zonnepanelen. Daarnaast

is de gemeente voornemens een Nota Kostenverhaal op te stellen. Deze nota

via maatwerk deze normen invullen, om op die manier voldoende betaalbare

krijgen nieuw te bouwen woningen geen gasaansluiting. Verder voldoen

biedt een beleidsmatig kader om op een consistente wijze kosten te verhalen,

woningen op te leveren.

nieuwbouwontwikkelingen aan de ontwerprichtlijnen van de landelijke maatlat

aansluitend bij de gemeentelijke ontwikkelambities. Daarmee wordt gewaarborgd

voor een groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving. Waar groennormen in het

dat maatschappelijke investeringen transparant, evenredig en toekomstbestendig

Kaag en Braassem ligt vlakbij de luchthaven Schiphol en onder de start- en

gedrang komen kijken we naar alternatieven, zoals groene daken en gevels. Wat

worden bekostigd. De Nota Kostenverhaal zal in de komende periode worden

aanvliegroutes van de Kaagbaan. De luchthaven heeft een grote invloed op de

betreft de uitbreiding aan de dorpsranden, gaat de voorkeur uit naar woningbouw.

opgesteld en separaat ter vaststelling aan de raad worden aangeboden.

lokale omgeving en samenleving. Het is voor de gemeente een belangrijk doel

En als we dan nieuwe woningen bouwen, dan is er in voldoende mate ruimte voor

om de leefbaarheid te verbeteren door een reductie van de waarneembare

groen, water en de biodiversiteit. Dit maakt een woongebied ook aantrekkelijker.

Hoogmade, De Bruijnlaan

geluidhinder en het voorkomen van slaapverstoring door vliegtuigen. We sluiten

44

die nadelig uitpakken voor de inwoners in Kaag en Braassem. De Kaagbaan

Oud Ade, Abdij van Rijnsburgerlaan

hiervoor de basis. Te verhalen kosten hebben betrekking op de kosten van de gemeentelijke inzet, maar ook bovenwijkse voorzieningen zoals de aanpassingen

Daarnaast zet de gemeente in op het Programma Vereveningsfonds sociale woningbouw. Dit fonds maakt het mogelijk om de realisatie van sociale woningen

daarbij aan bij de doelstelling ‘Minder hinder voor iedereen’ van de bestuurlijke

4.8.6 Kostenverhaal en Programma vereveningsfonds

regio Schiphol. Dat betekent een betere luchtkwaliteit en minder geluidsoverlast.

De gemeente Kaag en Braassem heeft een wettelijke verplichting om

een bijdrage aan het fonds, waardoor in andere projecten sociale woningbouw kan

beter te borgen. Ontwikkelingen met een hogere financiële draagkracht leveren

gemeentelijke kosten ten gevolge van ruimtelijke ontwikkelingen op deze

worden gerealiseerd, ook als de financiële haalbaarheid daar onder druk staat.

De gemeente is van mening dat bij weging van belangen, de economische

ruimtelijke ontwikkelingen te verhalen. Dit wordt kostenverhaal genoemd.

Zo kan de gemeente sturen op een evenwichtige woningbouwprogrammering en

belangen niet meer zoals in het verleden voorop staan, maar er een goede balans

Het wettelijke stelsel voor kostenverhaal onder de Omgevingswet biedt

bijdragen aan betaalbaarheid en inclusiviteit in de woningmarkt.

Omgevingsvisie 2025

45

5

Gezonde economische ontwikkeling Kaag en Braassem

5.1 INLEIDING 5.1.1 Ondernemend klimaat

Kaag en Braassem is een bedrijvige gemeente. Dat komt mede door de strategische ligging aan de rijksweg A4, in het waterrijke deel van het Groene Hart tussen de Noord en Zuidvleugel van de Randstad,

Roelofarendsveen, Centrum

en door de nabijheid van Schiphol. Hoewel de gemeente oorspronkelijk een sterke agrarische ondernemersgeest had, zien we tegenwoordig steeds meer maakbedrijven en dienstverleners die dezelfde passie delen. Daarnaast Rijpwetering, Lijkermolen No2

is de gemeente een aantrekkelijke vestigingslocatie voor

46

groeiende en nieuwe bedrijven. Naast verschillende bedrijventerreinen heeft onze gemeente diverse duurzame glastuinbouwgebieden en een groot aanbod aan recreatieve voorzieningen.

De komende jaren willen we met de ontwikkeling van bedrijventerreinen, glastuinbouwgebieden en de recreatieve sector kansen benutten en onze economie gezond houden. Daarbij zijn er verschillende uitdagingen. Zo is het naast de ruimtelijke inpassing van belang om het onderwijs aan te laten sluiten op de vraag vanuit de arbeidsmarkt en is de inburgering van nieuwkomers vanuit het buitenland een belangrijke opgave. Voor onze ondernemers is het verder belangrijk om samen in te zetten op (de gevolgen van) onder andere de energietransitie en klimaatadaptatie. Voldoende ruimte voor ondernemers is belangrijk voor bedrijven en voor de inwoners van Kaag een Braassem. Want een ondernemende gemeente bruist en daagt uit. Daarbij draagt het stimuleren van een ondernemend klimaat bij aan het beperken van veel maatschappelijke problemen.

Omgevingsvisie 2025

47

“Kaag en Braassem scoort op

5.1.2 Samenwerkingsverband De gemeente hecht veel waarde aan samenwerkingsverbanden met verschillende

werkgelegenheid, economische

partijen, dus ook met het bedrijfsleven. Zo werken we nauw samen met het Economisch Overleg Platform (EOP), dat bestaat uit vertegenwoordigers van

zelfredzaamheid en inkomen zelfs

de gemeente en de ondernemersvereniging (OVKB). Een goede relatie tussen de gemeente en de lokale ondernemers is van levensbelang voor het lokale bedrijfsleven, waarbij communicatie cruciaal is. Open communicatie, gebaseerd

beter dan het landelijk gemiddelde.”

5.3 AANTREKKELIJK VESTIGINGSGEBIED VOOR BEDRIJVEN

van Veenderveld II, die de gemeente verder onderzoekt als het bedrijventerrein ten westen van de N445 geen optie blijkt te zijn. Het niet meenemen van deze

5.3.1 Inleiding

locatie kan namelijk betekenen dat de gemeente vanuit de provincie geen

We willen een aantrekkelijk vestigingsgebied zijn en blijven door ondernemers te

ontwikkellocatie meer toegewezen krijgt. Dit wil de gemeente voorkomen. Zo

stimuleren en nieuwe bedrijven de kans te geven. Specifiek is daarbij aandacht voor:

zorgen we voor ruimte voor grote bedrijven, maar bieden we ook een plek voor het mkb dat behoefte heeft aan bedrijfsunits.

5.3.2 Bedrijventerreinen

op wederzijds vertrouwen en waardering, is noodzakelijk om randvoorwaarden

De bedrijventerreinen in onze gemeente zijn van groot belang voor onze

Om (bestaande) bedrijventerreinen tot een succes te maken, is het wenselijk

te scheppen voor een vitaal en duurzaam bedrijfsleven. Deze randvoorwaarden,

lokale ondernemers. Bij lokale bedrijven is behoefte aan zogenoemde

om bedrijven zoveel mogelijk op deze terreinen samen te brengen en ze

die bij de thema’s in de economische visie van het OVKB zijn benoemd, zijn nodig

‘doorschuiflocaties’, waarbij zij kunnen uitbreiden of verplaatsen naar een nieuw

dus te laten verdwijnen uit de kernen, het glastuinbouwgebied en

om ruimte te geven aan ondernemers en aan het ondernemerschap waar onze

bedrijventerrein. Bij (uitbreiding van) onze bedrijventerreinen willen we ruimte

het buitengebied. Daarom hanteert de gemeente een proactieve

bieden aan (het doorgroeien van) lokale ondernemers. Daarvoor nemen we als

houding bij het handhaven van de bestemmingsplannen,

gemeente een actievere rol in het grondbeleid, om zo te proberen de uitbreidingen

zodat we de terreinen blijven gebruiken waarvoor ze

van bedrijven mogelijk te maken. In het omgevingsplan stellen we regels op die

zijn bedoeld. Daarnaast stimuleert de gemeente

hierop gericht zijn, binnen de grenzen van wat mogelijk is.

Bedrijfinvesteringszones (BIZ), KVO (Keurmerk Veilig

gemeente al zoveel jaren trots op is. Kaag en Braassem Nederland (referentie)

5.2 ACHTERGROND

Economische zelfredzaamheid

De economie binnen onze gemeente scoort op een aantal punten gelijk aan, of zelfs beter dan, het landelijk gemiddelde. Dit is bijvoorbeeld het geval op het vlak van

Ondernemen)-keurmerken en actieve vormen van Bedrijventerreinen dragen onder andere bij aan meer werkgelegenheid binnen

parkmanagement. Zo hebben Bedrijvenpark

en kennis en innovatie. Zo telt Kaag en Braassem 135 banen per 1.000 inwoners,

de gemeentegrenzen. De huidige bedrijventerreinen Veenderveld, de Lasso en

de Lasso en Bedrijvenpark Veenderveld

Drechthoek zijn over het algemeen goed bereikbaar en hebben een aantrekkelijk

een actief parkmanagement en hebben

vestigingsmilieu. Er is alleen geen ruimte om uit te breiden of te ontwikkelen in

ze beiden een KVO-keurmerk. Dit

het ondernemen, terwijl ondernemers daar wel behoefte aan hebben. We streven

zorgt voor verhoogde veiligheid

naar optimaal ruimtegebruik van bestaande terreinen, stimuleren nieuwe vestiging

op onze bedrijventerreinen

van arbeidsintensieve bedrijven en zetten ook in op het zoeken naar geschikte

en korte lijnen met de

locaties voor bijvoorbeeld enkele hectares nieuw bedrijventerrein. Zo is de

gemeente, waardoor

5

werkgelegenheid, economische zelfredzaamheid, gemiddeld inkomen per inwoner

4

vergeleken met 100 banen per 1.000 inwoners landelijk. Ook op het gebied van 3

economische zelfredzaamheid, de mate waarin een inwoner zelfstandig zonder 2

hulp kan rondkomen, scoort Kaag en Braassem hoger dan het landelijk gemiddelde. is bijvoorbeeld 1 op 1.000 inwoners, terwijl dit landelijk 34 op 1.000 inwoners is.

1

De bijstandsdichtheid, het aantal inwoners dat bijstand krijgt, binnen onze gemeente Gem. inkomen per inwoner

Werkgelegenheid

Op het gebied van kennis en innovatie, bestaande uit de gegevens over

ontwikkeling van Drechthoek II een volgende fase ingegaan. Dit bedrijventerrein

opleidingen (wo, hbo, mbo of laag opgeleid) en het aantal innovatieve bedrijven,

biedt ruimte aan kleinschalige bedrijven tot middelgrote ondernemingen. Naar

is er voor de gemeente nog winst te behalen. Kaag en Braassem scoort echter

verwachting geven we de eerste kavels uit in 2026. Deze uitbreiding zorgt

wel gelijk aan het landelijk gemiddelde.

voor een netto toename van 8 hectare aan ruimte voor ondernemers. Aan de Boskade in Hoogmade komen 14 hoogwaardige bedrijfsunits en twee kantoor-

Al met al wijzen deze resultaten op een gezonde en sterke economie binnen Kaag en Braassem. Het is van belang om deze positieve ontwikkeling ook in de toekomst te blijven volgen en hierop in te spelen.

48

opslaggebouwen. Daarnaast blijven we in gesprek met betrokken partijen over Kennis en innovatie

de mogelijke ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein ten westen van de N445 nabij Nieuwe Wetering. Dit geldt ook voor de mogelijke ontwikkellocatie

Roelofarendsveen, De Lasso-Zuid

Omgevingsvisie 2025

49

de gemeente een ondersteunende rol bij de aanleg van laadpunten en faciliteiten

en de verkeersdoorstroming. Bij de Meerkreuk in Oude Wetering is het

en zijn er drie aanspreekpunten voor organisatoren vanuit de horeca en de vele

voor deelvervoer, wat bijdraagt aan een duurzamere toekomst.

buurtwinkelcentrum met de supermarkt de trekker, waarbij handhaving

vrijwilligersorganisaties die de dorpen van Kaag en Braassem kleur geven met

van het huidige winkelbestand belangrijk is. In Hoogmade en Woubrugge

hun evenementen.

5.3.3 Detailhandel

vervullen buurtwinkels, waaronder supermarkten, een sociale spilfunctie.

De gemeente ondersteunt de versterking van de detailhandel in de

Hoogmade, het plein aan de Kerkstraat

Zoals eerder al is aangegeven, is verbetering van de infrastructuur

horecaondernemers stimuleert om te blijven verduurzamen en innoveren. Het

winkelconcentratiegebieden in de verschillende kernen juist tegen. Detailhandel

belangrijk voor een goede verbinding met winkelgebieden in de diverse

doel is om gezamenlijk het ondernemingsklimaat te versterken en ruimte te

op bedrijventerreinen, in het glastuinbouwgebied of in het buitengebied is

kernen. Aandachtspunten daarbij zijn het zorgen voor voldoende

maken voor nieuwe ideeën en groei. Een bloeiend ondernemingsklimaat ontstaat

niet toegestaan. Hierbij maken we een uitzondering voor ruimte-intensieve

mogelijkheden voor laden en lossen en genoeg fietsenrekken. Voor de

alleen wanneer er een gedeelde visie is voor de horeca, waarin ondernemerschap,

detailhandel zoals bouwmarkten en meubelzaken, die niet passen in de

totale detailhandel in Kaag en Braassem zijn de toekomstige woningbouw-

innovatie en samenwerking centraal staan.

winkelstraten, detailhandel op bedrijventerreinen en de verkoop van

en recreatieplannen van groot belang voor het behouden en mogelijk

streekproducten in het glastuinbouwgebied of het buitengebied. Dit regelen

uitbreiden van het winkelbestand.

5.3.5 Glastuinbouw

we snel actie kunnen nemen. Dit succes ziet de gemeente graag ook bij andere

we in de bestemmingsplannen, waarbij we aansluiten bij het regionale en

bedrijventerreinen, waaronder Drechthoek II, en daarom ondersteunen we waar

provinciale beleid. Daarnaast streven we naar minder stenen en meer groen in de

5.3.4 Horeca en verblijfsrecreatie

nodig het parkmanagement om dit voor elkaar te krijgen.

winkelgebieden, wat bijdraagt aan betere afwatering, verkoeling en een fraaier

Kaag en Braassem zet zich neer als recreatiegemeente en is onderdeel van

Gemeente, ondernemers en belangenorganisaties zetten samen in op thema’s

Kaag en Braassem maakt deel uit van Greenport Aalsmeer en werkt aan nieuwe mogelijkheden om de glastuinbouw een kansrijke toekomst te geven.

beeld. Een compleet aanbod van voorzieningen maakt dorpscentra aantrekkelijk,

de Hollandse Plassen en het Groene Hart. Het is de verwachting dat het

als duurzaamheid, kennis, intensivering, huisvesting, innovatie, onderwijs en

In de toekomst zijn bereikbaarheid, duurzaamheid en energie belangrijke

waarbij goede bereikbaarheid en voldoende parkeergelegenheid essentieel zijn.

aantal binnenlandse bezoekers uit de regio en uit omringende landen de

specialisatie. Een brede groep van ondernemers biedt meerwaarde door het

voorwaarden om een aantrekkelijk vestigingsgebied voor bedrijven te blijven.

Dit is voor alle partijen interessant: ondernemers profiteren van een concentratie

komende jaren toeneemt. De horeca en de verblijfsrecreatiesector spelen

Goede ontsluitingen op het hoofdnet zijn essentieel voor de bedrijventerreinen

van winkelbedrijven door de extra toestroom van koopkracht naar die gebieden,

een belangrijke rol in onze gemeente, als visitekaartje voor bezoekers

en hun medewerkers om de bedrijfsvoering soepel te laten verlopen. Ook

en het voordeel voor inwoners is dat zij een compleet aanbod van voorzieningen

en als werkgever. Vanuit de gemeente erkennen wij de essentiële rol die

digitale bereikbaarheid is van belang, waarbij glasvezelinternet op alle

hebben in een verzorgd winkelgebied.

horeca speelt in onze gemeenschap. Een goed ondernemingsklimaat

Hoogmade, Wijnrestaurant Contraste

vereist duidelijke prioriteiten en samenwerking. Zo vinden we het belangrijk

bedrijventerreinen beschikbaar moet zijn. De gemeente zet zich daarnaast in

50

Hierbij letten we op een eerlijk speelveld voor alle partijen, waarbij de gemeente

hoofdwinkelgebieden en gaat de vestiging van winkelbedrijven buiten de

voor de veiligheid van weggebruikers binnen de bedrijventerreinen en zorgt

In Roelofarendsveen ligt het hoofdwinkelgebied rondom het Winkelhart,

om onder andere de opbrengsten van de logiesbelasting te investeren

voor veilige voetgangersplaatsen en oversteekplaatsen voor fietsers. Verder

bestaande uit Noordhoek, Noordeinde, Noordplein en Zuidplein. Daarnaast is

in sectorgerichte projecten, zoals het verbeteren van de infrastructuur,

stimuleert de gemeente energiebesparende maatregelen en investeert zij

het aanbod van winkels voor niet-dagelijkse goederen toegenomen en hebben

waaronder fietspaden en wandelroutes, vaarroutes en recreatieve

samen met partners in duurzame kansen. Omdat we steeds meer elektriciteit

veel ondernemers geïnvesteerd in hun bedrijven, waarmee zij bezoekers uit de

voorzieningen. Daarbij is het voor ons van belang dat we duidelijk zijn

gebruiken, is er meer energiecapaciteit nodig. Daardoor moet het energienet

regio aantrekken. In de komende tijd onderzoeken we mogelijkheden om het

richting ondernemers en dat zij direct betrokken zijn.

flink worden uitgebreid. Om deze uitbreiding goed te kunnen faciliteren kan er

aanbod te versterken of te verbreden en bekijken we of een standplaatsenbeleid

bij de ontwikkeling van toekomstige bedrijventerreinen extra rekening gehouden

voor ambulante handel (markt) hierbij kan helpen. De gemeente houdt parkeren

De horeca- en de verblijfsrecreatie hebben ook een belangrijk aandeel in

worden met de ruimtevraag voor energie-infrastructuur, dit in overleg met de

gratis zodat het winkelgebied aantrekkelijk blijft voor bezoekers. In Leimuiden is

het mogelijk maken van evenementen. Daarnaast bevorderen dergelijke

betrokken stakeholders. De gemeente ondersteunt en stimuleert het opzetten van

het dorpshart opnieuw ontwikkeld, met aandacht voor een verzorgd winkel- en

evenementen de economische en sociale verbinding binnen onze

energiehubs en andere voorzieningen om piekbelasting op te vangen. Verder heeft

woongebied. De gemeente richt zich nu op de optimalisatie van het parkeerterrein

gemeente. In het vernieuwde evenementenbeleid is de gemeente partner