PZEMIntegriteitsrapport Holland Integrity Group Nederlandse versie

19

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

toezichthouders nadat de EC in november 2009 een verklaring van bezwaar heeft gestuurd wegens obstructie van een antitrustonderzoek. In maart 2012 heeft de Europese Commissie EPH samen met EP Investment Advisor's een boete van 2,5 miljoen euro opgelegd wegens obstructie tijdens de door ambtenaren van de Commissie in november 2009 uitgevoerde inspectie. In november 2014 zijn het besluit en de boete van de EC uit maart 2012 bevestigd en bekrachtigd door het Europese Hof van Justitie. De samenvatting van het definitieve besluit van de EC en het persbericht over het besluit zijn als bijlage 2 bij dit rapport gevoegd. 3.4.3

Gerechtelijke procedures in de Tsjechische Republiek

Zoekopdrachten bij officiële Tsjechische bronnen voor civiele en strafrechtelijke procedures leverden tien niet-negatieve treffers op waarbij EPH betrokken was. De databank van het Hooggerechtshof van de Tsjechische Republiek publiceert beslissingen vanaf 2000, en er is geen informatie over hoe ver de databank van het Constitutionele Hof teruggaat. De meeste bronnen verschaffen gedetailleerde informatie over beslissingen, maar in sommige bronnen worden de namen van personen weggelaten. In een zaak uit 2012 die bij het Constitutionele Hof van de Tsjechische Republiek is aangetroffen, is EPH genoemd als gelieerd aan de zoon van mevrouw Michaela Židlická - Křetínský (hierna mevrouw Židlická ), destijds rechter aan het Tsjechisch Constitutioneel Hof. De zaak heeft betrekking op een verzoek van een groep senatoren van de senaat van het parlement van de Tsjechische Republiek om mevrouw Židlická als rechter van het amendement betreffende de grondwet inzake de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen van de zaak uit te sluiten, met als argument dat het feit dat haar zoon in de energiesector werkzaam is, tot belangenverstrengeling zou kunnen leiden. Wij hebben deze zaak met de heer Křetínský besproken. Hij verklaarde dat hij niet op de hoogte was van deze zaak omdat zijn moeder het er nooit over heeft gehad.

Hij zei verder dat hij nooit een specifieke zakelijk onderwerp met zijn moeder heeft besproken, behalve haar algemene interesse in de voetbalclub Sparta Praag. In ons onderzoek hebben wij geen aanwijzingen gevonden dat mevrouw Židlická haar positie als rechter in deze of andere zaken met betrekking tot EPH of haar zoon heeft misbruikt. Een zaak uit 2021, gevonden bij de hoogste administratieve rechtbank, heeft betrekking op een verzoekschrift ingediend door EPH's dochtervennootschap EP ENERGY TRADING, a.s., terwijl EPH slechts als aandeelhouder en niet als procespartij is vermeld. Twee andere zaken uit 2014 hebben betrekking op dezelfde zaak waarbij EPH als derde partij aan de kant van de eiser is genoemd. Vier bij de hoogste administratieve rechtbank aangetroffen treffers van rechtszaken die plaatsvonden tussen 2014 en 2015, beschouwen het bezwaar van de eiser, Severní energetická a.s., tegen de fusie tussen EPH en East Bohemia Energy Holding Limited, zonder opgave van redenen. Het bezwaar is door het Bureau voor de bescherming van mededinging op 11 april 2012 afgewezen, waarna de eiser bij de rechtbank een klacht tegen dit besluit heeft ingediend. Volgens de laatste zitting van 11 maart 2015 heeft EPH een klacht ingediend tegen de beslissing van de lagere rechter die het besluit van het Bureau voor bescherming van mededinging nietig heeft verklaard.

De hoogste administratieve rechtbank heeft EPH in het gelijk gesteld en de zaak voor verdere behandeling terugverwezen naar de lagere rechtbank. Informatie over het verloop van de zaak kan echter niet worden achterhaald. In een zaak uit 2015, gevonden bij de hoogste administratieve rechtbank, is EPH genoemd als aandeelhouder van de vennootschap Pražská teplárenská Holding a.s., waarin de eiser van wie de naam is weggelaten een klacht heeft ingediend tegen de beslissing van Pražská teplárenská Holding a.s. om bepaalde informatie niet aan de eiser te verstrekken.

20

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

Een zaak uit 2021, gevonden bij de hoogste administratieve rechtbank, heeft betrekking op een verzoekschrift ingediend door EPH’s dochtervennootschap EP Energy Trading a.s., terwijl EPH slechts is genoemd als aandeelhouder, niet als procespartij. In het algemeen is in officiële Tsjechische bronnen geen negatieve informatie over EPH gevonden. 3.4.4

Regelgeving en wetshandhaving

Officiële Tsjechische bronnen leveren 86 niet-negatieve treffers op waarbij EPH betrokken is. Aangezien de meeste bronnen alleen online publiceren en niet over doorzoekbare databanken beschikken, worden identificatiegegevens van personen niet altijd gepubliceerd. De informatie over kleine wetsovertredingen en de dossiers van degenen tegen wie een onderzoek loopt, zijn niet openbaar. Er is geen gedetailleerde informatie beschikbaar over besluiten die de Tsjechische Nationale Bank vóór 1 januari 2009 heeft bekendgemaakt. Het Bureau voor de bescherming van mededinging (hierna UOHS) onthult 67 niet-negatieve treffers met betrekking tot EPH in procedures die hoofdzakelijk betrekking hebben op door het UOHS afgegeven fusieen overnamevergunningen. De Tsjechische Nationale Bank levert 19 niet-negatieve treffers op waarin EPH in verband met haar bedrijfsactiviteiten wordt genoemd. In officiële Tsjechische bronnen is in het onderzoek geen negatieve informatie over EPH aangetroffen.

3.5 3.5.1

Media Algemeen

EPH heeft een grote bekendheid op het Tsjechische internet en in de Tsjechische media. De meeste verwijzingen hadden betrekking op de bedrijfsactiviteiten van EPH, zoals aankopen van activa in Frankrijk15, Italië16, Noord-Ierland17 en het Verenigd Koninkrijk18, overnames19, evenals de registratiegegevens die door handelsregisters zijn gepubliceerd.20 Door de omvang van het mediaprofiel van EPH en de tijds- en budgetbeperkingen voor het project, heeft het onderzoek zich toegespitst op de reputatie van EPH en de daarmee verband houdende negatieve en opmerkelijke relevante gegevens, en niet op de reputatie van de verbonden ondernemingen, waarbij EPH in een rol van de moedermaatschappij vermeld stond. Volledigheidshalve hebben wij diverse samenvattingen van persartikelen (met bronvermelding) over EPH als bijlage 4 bij dit rapport gevoegd. In ons gesprek hebben wij met de heer Křetínský gesproken over de gevolgen van de oorlog in Oekraïne voor de ondernemingen van EPH en andere met de heer Křetínský verbonden ondernemingen en over de deals met Gazprom, zoals vermeld in verschillende artikelen en geschetst in de volgende subparagraaf.

15 https://www.euro.cz/byznys/kretinsky-chce-koupit-dve-uhelne-elektrarny-ve-francii-tvrdi-list-le-monde-1428445 16 https://www.euro.cz/byznys/eph-dal-investuje-do-biomasy-koupil-elektrarnu-na-severu-italie-1438799 17 https://www.lidovky.cz/byznys/firmy-a-trhy/firma-eph-kterou-vlastni-miliardar-kretinsky-kupuje-dve-

severoirske-elektrarny.A190423_151917_firmy-trhy_krku 18 https://echo24.cz/a/i4tHN/eph-definitivne-ziskal-dve-paroplynove-elektrarny-v-britanii 19 https://www.fxstreet.cz/zpravodajstvi-134473.html 20 https://rejstrik.penize.cz/dph/cz28356250-energeticky-a-prumyslovy-holding-a-s

21

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

3.5.2

Impact van oorlog in Oekraïne, deals met Gazprom en banden met het Kremlin

Op een niet-gespecificeerde datum meldt het Tsjechische onafhankelijke nieuwsportaal Deník Referendum dat de oorlog, die in februari 2022 is geëscaleerd na de invasie van Russische troepen in Oekraïne, gevolgen kan hebben voor de prestaties van EPH als de grootste transporteur van Russisch gas naar de Europese landen via haar dochtervennootschap - de Slowaakse gaspijpleidingexploitant Eustream, waarvan de contractuele tegenpartij rechtstreeks het Russische gasconcern Gazprom is.21 Er is op gewezen dat de mogelijkheid, dat de Russische gastoevoer volledig wordt stopgezet, een groot financieel verlies kan veroorzaken voor de dochtervennootschappen van EPH en EPH zelf.

Ook is opgemerkt dat EPH kan profiteren omdat de gasprijs stijgt.22 Volgens het ratingbureau Fitch weerspiegelt de negatieve outlook het materiële risico van een stopzetting van de betalingen door Gazprom, die mogelijk ook voortvloeit uit het risico van een volledige stopzetting van de gasleveringen van Rusland aan de EU.23 In hetzelfde artikel is verder aangegeven dat de aansluiting van EPH met het Russische Gazprom, een staatsbedrijf en de grootste exporteur van aardgas ter wereld, de rating van sommige bedrijven van de heer Křetínský kan beïnvloeden, waardoor de aandelenkoersen kunnen dalen, zoals bij het Britse Royal Mail, dat gedeeltelijk en indirect eigendom is van de heer Křetínský.24 Een ander Tsjechisch nieuwsportaal, britskelisty.cz, heeft daar in augustus 2022 aan toegevoegd dat het Verenigd Koninkrijk van plan is geweest een nationale veiligheidsonderzoek in te stellen naar het belang in het Britse Royal Mail.25 Het nationale veiligheidsonderzoek moest de banden van de heer Křetínský met de Russische gasindustrie onderzoeken, gelet op de veronderstelde nauwe banden van EPH met Gazprom.

Op 31 oktober 2022 heeft de Financial Times gemeld dat ‘het Verenigd Koninkrijk haar onderzoek naar de plannen van de Tsjechische miljardair Daniel Křetínský om zijn belang in Royal Mail te vergroten, heeft stopgezet, waarmee een van de eerste onderzoeken die werden aangekondigd in het kader van de nieuwe nationale veiligheidsbevoegdheden van de overheid is afgerond’.26 Enkele jaren eerder, in 2014, toen het conflict tussen Oekraïne en Rusland is ontstaan, heeft het Tsjechische mediaportaal idnes.cz gemeld dat Eustream en EPH een probleem hadden nadat de EU Oekraïne had beloofd een deel van haar gas naar Europa te importeren in plaats van Russisch gas.27 Aangezien Eustream naar verluidt gasleidingen beheert die Russisch gas aan Europa leveren, wisten zij niet goed hoe zij Oekraïne moesten bijstaan zonder toestemming van Gazprom en zonder de Russische regering voor het hoofd te stoten. Ten tijde van het artikel is echter gezegd dat de plannen zijn uitgesteld. Verder is in dit artikel gespeculeerd dat EPH in een strijd was verwikkeld, aangezien een van de aandeelhouders van EPH destijds de PPF-groep van de heer Kellner was, die naar verluidt nauwe banden met de Russische regering had.

De media meldde ook dat Eustream al eerder de mogelijkheden voor de invoer van Oekraïens gas had getest; West-Europese energiebedrijven, waarvan de namen niet worden 21 https://www.seznamzpravy.cz/clanek/ekonomika-firmy-plynova-krize-dorazi-na-imperium-daniela-kretinskeho-

210031 22 https://denikreferendum.cz/clanek/33946-rusky-plyn-je-slepici-snasejici-kretinskemu-zlata-vejce-valka-mu-ji-

muze-vzit 23 https://www.seznamzpravy.cz/clanek/ekonomika-firmy-plynova-krize-dorazi-na-imperium-daniela-kretinskeho-

210031 24 https://denikreferendum.cz/clanek/33946-rusky-plyn-je-slepici-snasejici-kretinskemu-zlata-vejce-valka-mu-ji-

muze-vzit 25 https://www.blisty.cz/art/109519-miliardari-kretinsky-a-tkac-celi-ve-velke-britanii-bezpecnostni-kontrole-kvuli-

akciim-britske-posty.html 26 Oliver Telling, ‘UK calls off probe into Czech billionaire's plan to raise stake in Royal Mail’, Financial Times, 31

oktober 2022. 27 https://www.idnes.cz/ekonomika/zahranicni/slovaci-chteji-pomoci-ukrajine-s-plynem-ale-nenastvat-

gazprom.A140425_211509_eko-zahranicni_zt

22

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

genoemd, steunden echter niet het plan omdat het een conflict zou kunnen veroorzaken met Gazprom, van wier prijsbeleid hun economie afhankelijk is.28 In hetzelfde artikel is verder gespeculeerd dat toen EPH aandelen in het Slowaakse staatsbedrijf Slovenský plynárenský priemysel a.s. (hierna SPP) wilde verwerven, de regering van de voormalige Slowaakse ministerpresident Robert Fico's (hierna de heer Fico) naar verluidt een voorwaarde voor de overname van SPP stelde, volgens welke de heer Křetínský met Gazprom moest onderhandelen over de verbetering van de gasovereenkomst op lange termijn voor Slowakije, die destijds als ongunstig werd beschouwd. De onderhandelingen over de nieuwe prijs eindigden en het akkoord tussen SPP en Gazprom werd bereikt net nadat de EU de eerste anti-Russische sancties had aangekondigd als straf voor de controle over de Krim.

In 2016 zou de heer Křetínský volgens het Slowaakse persbureau Euractiv samen met de toenmalige Slowaakse minister-president Fico, in functie tussen 2006 en 2008 en opnieuw tussen 2012 en 2018, naar Moskou, Rusland, zijn gereisd voor een ontmoeting met de toenmalige algemeen directeur van het Russische energiebedrijf Gazprom, de heer Aleksej Miller (hierna de heer Miller).29 De heer Křetínský zou de heer Fico als lid van de raad van toezicht van Eustream en mede-eigenaar van het energiebedrijf SPP hebben vergezeld, waar de betrokken partijen de verdere distributie van Russisch gas via Slowaakse bedrijven bespraken.30 De Slowaakse onderneming SPP Infrastructure A.S (hierna SPPI) is voor 51 procent eigendom van SPP, dat volledig eigendom is van het ministerie van Economie van Slowakije, terwijl de heer Křetínský voor 49 procent eigenaar is via het in Nederland gevestigde Slovak Gas Holding B.V.31, dat volledig in eigendom is van EP Infrastructure a.s.

(hierna EPIF).32 EPIF is op haar beurt voor 69 procent eigendom van EPH en voor 31 procent van het in Luxemburg gevestigde CEI Investments SARL, dat volledig eigendom is van Macquarie Infrastructure and Real Assets.33 Compromat.ru, een Russische website met compromitterend materiaal dat artikelen uit verschillende media bundelt, heeft op 9 februari 2021 gemeld dat de exploitant van het Slowaakse gastransportsysteem Eustream in maart 2017 een overeenkomst heeft gesloten met de Russische onderneming LLC Gazprom Export voor toegang tot het gastransportnetwerk voor een periode tot oktober 2050, voor de overbrenging van Russisch gas via Slowakije naar Europa. Aan LLC Gazprom Export, dat deel uitmaakt van de Gazprom-groep/PJSC Gazprom34, is in 2022 door Polen een sanctie opgelegd.35 Het sportgerelateerde multimediaplatform Sports.ru heeft op 15 december 2021 gemeld dat de redactie van de grootste Franse krant Le Monde geschokt was bij het vernemen van het nieuws dat de krant was aangekocht door de heer Křetínský. Naar verluidt schreven Franse tabloids dat Křetínský, die werkzaam is bij het staatsenergiebedrijf Gazprom36, wel eens ‘de man van Poetin’ zou kunnen blijken te zijn, waarbij ze beweerden dat het algemene idee achter de aankoop was om kritische artikelen over Rusland, die vaak in Le Monde verschenen, te blokkeren.37

28 https://www.idnes.cz/ekonomika/zahranicni/slovaci-chteji-pomoci-ukrajine-s-plynem-ale-nenastvat-

gazprom.A140425_211509_eko-zahranicni_zt 29 https://euractiv.sk/section/vonkajsie-vztahy/news/fico-a-putin-veria-v-napravu-obchodnych-vztahov/ 30 https://m.echo24.cz/a/iqxHM/fico-je-moskve-kvuli-plynu-a-vzal-s-sebou-i-kretinskeho 31 http://www.sppi.sk/wp-content/uploads/2019/05/SPPI-Individualna-UZ-Vyrocna-sprava-k-

30.9.2018_EN_final.pdf 32 https://www.sppi.sk/en/stockholders/ 33 https://www.epinfrastructure.cz/en/about-us/shareholder-structure/ 34 https://www.gazprom.ru/about/marketing/europe/ 35 https://www.rbc.ru/business/29/09/2022/6335d3a29a79479bef4e53e7 36 https://www.cnbc.com/2022/08/31/russias-gazprom-surge-after-bumper-profit-and-

dividendannouncement.html 37 https://www.sports.ru/tribuna/blogs/urbanhymns/2996435.html

23

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

In het gesprek van 23 november 2022 heeft de heer Křetínský achtergrondinformatie verstrekt over zijn visie op het geopolitieke beleid van en de situatie bij EPH en de daarmee verbonden ondernemingen in het algemeen, en de betrekkingen en onderhandelingen van EPH en andere ondernemingen met Gazprom in het bijzonder. Hij verklaarde dat hij nooit iemand van Gazprom heeft ontmoet voordat de overeenkomst tussen SPP en Gazprom tot stand is gekomen. Hij heeft verder verklaard dat hij alleen naar Rusland reist voor zakelijke bijeenkomsten in verband met EPH. Hij is het niet eens met de suggesties in de persartikelen. Namens de heer Křetínský is de volgende verklaring afgelegd naar aanleiding van het conceptrapport (door ons vertaald in het Nederlands): ‘EPH heeft geen banden met het Kremlin en Rusland buiten het gastransport in verband met eustream a.s. (exploitant van het Slowaakse gastransportsysteem), een relatie die enkele decennia teruggaat en die aan strikte regels is onderworpen (d.w.z. regels die aan de exploitanten van gastransportsystemen worden opgelegd). De relatie tussen Eustream a.s. en Gazprom gaat niet verder dan de relaties die andere exploitanten van gastransportsystemen in Europa hebben. Integendeel, EPH noch eustream a.s.

hebben nooit geïnvesteerd in een joint venture-project of een soortgelijk partnerschap met Gazprom, zoals vele andere exploitanten wel hebben gedaan (zoals Shell, E.ON, Uniper, Engie of OMV). Geen van de aandeelhouders van EPH is verbonden met Russische personen. De investeringen van DK en PT in mediabedrijven werden niet gedaan om de publieke opinie te manipuleren en het onderzoek van HIG kan met zekerheid bevestigen dat er geen aanwijzingen zijn dat onze media op enigerlei wijze hebben gehandeld om het publieke imago van Rusland te verbeteren’. Zoals vermeld in het eerste hoofdstuk van dit rapport, hebben wij uitgelegd dat sommige openbare informatiebronnen, zoals persdatabanken, informatie bevatten die subjectief van aard kan zijn. In dit verband hebben wij gezocht naar aanvullende informatie, maar wij hebben in andere openbare bronnen geen onderbouwing gevonden voor de suggesties gemaakt in bovenstaande artikelen en de artikelen betreffende EPH en de heer Křetínský in de bijlagen 4 en 5 van dit rapport. 3.5.3

Artikel ‘The “coal villain” of the European Union?’

In de databank Energy Research & Social Science van Elsevier staat een artikel onder de titel ‘The “coal villain” of the European Union? Path dependence, profiteering and the role of the Energetický a průmyslový holding (EPH) in the energy transition’ dat is gepubliceerd op 14 april 2021. Drie wetenschappers van het Departement Internationale Betrekkingen en Europese Studies van de Faculteit Sociale Studies van de Tsjechische Masaryk Universiteit schreven dit artikel over de geschiedenis en de rol van EPH op de Europese energiemarkt.38 Tijdens ons gesprek van 23 november 2022 is de heer Křetínský op dit artikel over EPH gewezen. De heer Křetínský heeft aangegeven dat hij dit artikel niet kent. Nadat wij dit artikel de volgende dag aan de heer Křetínský hebben verstrekt, heeft hij ons zijn reactie toegestuurd, dat als bijlage 3 bij dit rapport is gevoegd.39

38 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2214629621001596 39 Als bijlagen 3a en 3b bij dit rapport zijn de Engelse reactie namens de heer Křetínský gevoegd en de niet-

geautoriseerde Nederlandse vertaling van deze versie gevoegd. Bij twijfel over de vertaling prevaleert de Engelstalige versie.

24

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

4

B E V I N D I N G E N M E T B E T RE K K I N G T O T D E H E E R DA N I E L K ŘE T Í N S KÝ

4.1

Algemeen

Hieronder geven wij de bevindingen met betrekking tot de heer Křetínský weer zoals die zijn verkregen uit de namens hem verstrekte documentatie en uit openbare bronnen.

4.2 4.2.1

Persoonlijke omstandigheden Algemeen

In deze paragraaf wordt de persoonlijke achtergrond van de heer Křetínský beschreven. Wij hebben de heer Křetínský op 23 november 2022 persoonlijk ontmoet. In dit integriteitsonderzoek hebben wij de juistheid en volledigheid van de namens de heer Křetínský verstrekte persoons- en bedrijfsgegevens gecontroleerd in openbare bronnen. 4.2.2

Familie

Volgens de informatie die door vertegenwoordigers van de heer Křetínský is verstrekt en uit openbare bronnen is gehaald, is de heer Křetínský in de Tsjechische Republiek geboren. De heer Křetínský heeft de Tsjechische nationaliteit en zijn woonadres is in Praag, Tsjechische Republiek. De vader van de heer Křetínský, de heer Mojmír Křetínský, is professor en voormalig hoofd van de afdeling computerwetenschappen van de Masaryk Universiteit in Brno, terwijl de moeder van de heer Křetínský, mevrouw Židlická, een voormalig rechter van het Tsjechisch Constitutionele Hof is, die deze functie tussen 2004 en 2014 bekleedde. In mondiale compliance- en sanctiedatabanken wordt de heer Křetínský geïdentificeerd als een PEP omdat hij vroeger diverse posities bekleedde in Slowaakse entiteiten die gedeeltelijk staatseigendom zijn en omdat zijn moeder een PEP is.40 4.2.3

Opleiding

Uit openbare bronnen blijkt dat de heer Křetínský een doctorstitel in de rechten heeft behaald aan de Masaryk Universiteit van Brno in 1999.

4.3 4.3.1

Werkverleden en zakelijke activiteiten Algemeen

In deze paragraaf worden de bevindingen met betrekking tot de werkzaamheden en de zakelijke achtergrond van de heer Křetínský gepresenteerd, zoals die zijn verkregen uit de vragenlijst, het gesprek en openbare bronnen. 4.3.2

Werkverleden

Volgens de beschikbare informatie is de heer Křetínský vanaf een niet nader genoemde datum tot 1999 als para-jurist werkzaam geweest bij het Tsjechische advocatenkantoor Gottweis & Partner. Van 1999 tot 2003 is de heer Křetínský werkzaam geweest als advocaat bij J&T Group. In de daaropvolgende jaren tot 2009 was de heer Křetínský verantwoordelijk voor de investeringsactiviteiten van J&T in de energiesector. 40 In het FATF 2013 Guidance-rapport staat dat de behandeling van een persoon die niet langer een prominente

publieke functie bekleedt, gebaseerd moet zijn op een risicobeoordeling.

25

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

4.3.3

Zakelijke belangen

Volgens de beschikbare informatie heeft de heer Křetínský belangen in meerdere lokale en buitenlandse beursgenoteerde en private ondernemingen, waarvan vele direct en indirect via EPH en de Luxemburgse investeringsmaatschappij Vesa Equity Investment S.a.r.l. In het gesprek op 23 november 2022 heeft de heer Křetínský de achtergrond van zijn zakelijke relatie met de heer Tkáč en de redenen voor de samenwerking bij hun gezamenlijke investeringen beschreven. Hij heeft aangegeven dat hij dankbaar is dat de heer Tkáč hem de kans heeft gegeven om zaken te doen en daarom biedt hij hem altijd de mogelijkheid om mee te investeren als passieve minderheidsaandeelhouder. De heer Křetínský heeft verklaard dat, aangezien EPH een sterke kasstroomgenerator is, alle investeringen worden gefinancierd met eigen vermogen, bankfinancieringen van vooraanstaande banken en op Europese beurzen genoteerde obligaties. 4.3.4

Schuld en faillissement

Zoekopdrachten bij officiële Tsjechische bronnen leveren geen treffers op, waarbij de heer Křetínský betrokken is in een faillissements- of insolventieprocedure. Schuld- en faillissementscontroles zijn beschikbaar in de Tsjechische Republiek, en zoekopdrachten zijn op naam van personen. Het insolventieregister van het ministerie van Justitie van de Tsjechische Republiek publiceert informatie over faillissementsprocedures die na 1 januari 2008 zijn ingeleid.

4.4

Financiën

4.4.1

Algemeen

In deze paragraaf beschrijven wij de relevante financiële aspecten in het kader van het integriteitsonderzoek. Wij benadrukken dat wij geen audit hebben verricht van de financiële situatie met betrekking tot de heer Křetínský. 4.4.2

Herkomst van inkomen en vermogen

In ons onderzoek naar de herkomst van het inkomen en het vermogen van de heer Křetínský hebben wij ons gericht op het verkrijgen van een adequaat inzicht in de bronnen van zijn inkomen en vermogen. In officiële openbare bronnen is geen informatie beschikbaar over de oorsprong en de omvang van het inkomen en het vermogen van personen. In de vragenlijst heeft de heer Křetínský verklaard dat de oorsprong van zijn inkomen en vermogen afkomstig is van twee ondernemingen, EP Corporate Group a.s. en EPH. Namens hem is een overzicht verstrekt van zijn directe en indirecte eigendomsbelangen per 31 oktober 2022. Vanwege het grote aantal directe en indirecte eigendomsbelangen en de tijds- en budgetbeperkingen voor het project, is het onderzoek naar de herkomst van inkomen en vermogen toegespitst op de jaarrekeningen van EPH. Uit deze jaarrekeningen blijkt dat EPH een bedrag van 5,1 miljard EUR als dividend aan haar aandeelhouders heeft uitgekeerd, naast de verwerving van eigen aandelen in de jaren 2014 en 2017 voor de bedragen van 1,08 miljard EUR en 1,5 miljard EUR, zoals uiteengezet in subparagraaf 3.2.3 van dit rapport. Gezien het grote aantal van zijn directe en indirecte eigendomsbelangen in lokale en buitenlandse beursgenoteerde en private ondernemingen, kan worden verwacht dat ook deze ondernemingen een aanzienlijk bedrag aan dividenden en andere vermogensvoordelen opleveren.

In ons integriteitsonderzoek hebben wij geen onderbouwde aanwijzingen aangetroffen dat het inkomen en vermogen van de heer Křetínský geheel of gedeeltelijk kunnen zijn ontleend aan illegale activiteiten.

26

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

4.5 4.5.1

Geschillen / gerechtelijke procedures Algemeen

In deze paragraaf worden bevindingen gepresenteerd betreffende geschillen en rechtszaken in relatie tot de heer Křetínský, zoals die zijn aangetroffen in openbare bronnen in de Tsjechische Republiek en andere landen. 4.5.2

Gerechtelijke procedures

Zoekopdrachten bij officiële Tsjechische bronnen voor civiele en strafrechtelijke procedures leveren één niet-negatieve treffer uit 2017 op, gevonden bij het Constitutioneel Hof van de Tsjechische Republiek, waarbij de heer Křetínský slechts als derde partij in een gerechtelijke procedure was betrokken en niet door de uitspraak van het hof wordt geraakt. De databank van het Hooggerechtshof van de Tsjechische Republiek publiceert beslissingen vanaf 2000, en er is geen informatie over hoever de databank van het Grondwettelijk Hof teruggaat. De meeste bronnen verschaffen gedetailleerde informatie over beslissingen, maar in sommige bronnen worden de namen van personen weggelaten. 4.5.3

Regelgeving en wetshandhaving

Officiële Tsjechische bronnen onthullen 19 niet-negatieve treffers waarbij de heer Křetínský betrokken is. Aangezien de meeste bronnen alleen online publiceren en niet over doorzoekbare databanken beschikken, worden identificatiegegevens van personen niet altijd gepubliceerd. De informatie over kleine wetsovertredingen en de dossiers van degenen tegen wie een onderzoek loopt, zijn niet openbaar. Er is geen gedetailleerde informatie beschikbaar over besluiten die de Tsjechische Nationale Bank vóór 1 januari 2009 bekend heeft gemaakt. De Tsjechische Nationale Bank onthult 11 treffers waarbij de heer Křetínský betrokken is, waarbij hij voornamelijk is genoemd als voorzitter van de raad van bestuur en mede-eigenaar van EPH Financing CZ a.s., en hij is verder in zes treffers verschenen die verwijzen naar door de Tsjechische Nationale Bank gepubliceerde bedrijfsverslagen. In acht treffers is de heer Křetínský genoemd als vertegenwoordiger van de EPH Group en de in Cyprus gevestigde Mackarel Enterprises Limited in door het Tsjechische Bureau voor de bescherming van mededinging gepubliceerde besluiten, waarbij fusies van genoemde ondernemingen met andere deelnemende ondernemingen in verschillende overheidsopdrachten zijn goedgekeurd.

4.6 4.6.1

Media Algemeen

Bij het integriteitsonderzoek hebben wij openbare bronnen geraadpleegd, waaronder publicaties, zoals persartikelen. Voorts zijn via internet verschillende bronnen geraadpleegd met betrekking tot de heer Křetínský. De heer Křetínský heeft een grote bekendheid op het Tsjechische internet en in de Tsjechische media. Hij wordt genoemd als Tsjechische miljardair, eigenaar van de Tsjechische voetbalclub Sparta Praag, voorzitter van de raad van bestuur van EPH en oprichter van EP Corporate Group en EP Equity Investment, naast het feit dat hij in artikelen als eigenaar van energiecentrales, winkelketens en mediahuizen wordt beschreven.

27

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

Het Tsjechische weekblad Euro schatte de nettowaarde van de heer Křetínský op 94 miljard CZK (ongeveer 3,86 miljard EUR)41 en noemde hem op 26 september de op drie na rijkste Tsjech in 2022. In ons onderzoek hebben wij ons onder meer gericht op aanwijzingen voor corruptie en omkoping. Er is enige negatieve informatie over de heer Křetínský vastgesteld, die hieronder en in bijlage 3 van dit rapport nader wordt toegelicht. 4.6.2

Politiek prominent

4.6.2.1 Algemeen In artikelen in de Tsjechische media is verwezen naar de banden van de heer Křetínský met bepaalde politieke partijen en politici. In de volgende subparagrafen beschrijven wij de verschillende negatieve berichten.

In het gesprek op 23 november 2022 heeft de heer Křetínský verklaard dat hij in zijn functie bij EPH bij veel gelegenheden en in verschillende contexten politici ontmoet. Hij heeft benadrukt dat hij nooit steekpenningen heeft aangenomen of verstrekt, noch dat hij vakanties heeft doorgebracht met politici of politieke partijen en politici heeft gesponsord, met uitzondering van het geval dat in subparagraaf 4.6.2.4 van dit rapport wordt toegelicht. Hij heeft ook vermeld dat EPH nooit belangen in staatsenergiebedrijven heeft gekocht van een staat, maar altijd van private bedrijven, zijnde beursgenoteerde energiebedrijven.

De voormalige kabinetschef van de minister-president mevrouw Jana Nečasová 4.6.2.2 In 2019 hebben verschillende portals over zijn betrokkenheid bij de voormalige kabinetschef van de minister-president, mevrouw Jana (voorheen Nagyová) Nečasová (hierna mevrouw Nečasová) bericht, die op dat moment is beschuldigd van belastingontduiking en mogelijke corruptie.42 Volgens een artikel heeft de heer Křetínský in zijn getuigenis voor de rechtbank van Praag toegegeven twee halskettingen ter waarde van 350.000 CZK (ongeveer 13.650 EUR) en 158.000 CZK (ongeveer 6.162 EUR)43 cadeau te hebben gedaan aan mevrouw Nečasová.44 De rechtszitting was bedoeld om vast te stellen of mevrouw Nečasová in 2012 en 2013 steekpenningen van politici en zakenlieden heeft aangenomen, met de belofte om ontmoetingen te regelen met de toenmalige minister-president Petr Nečas (hierna de heer Nečas), die tussen 2010 en 2013 in functie was, al dan niet voor hun belangen te lobbyen. De rechtbank heeft uiteindelijk alle aanklachten tegen mevrouw Nečasová ingetrokken. In 2022 heeft de rechtbank gemeld dat de zaak heropend is. In ons gesprek heeft de heer Křetínský de achtergrond van deze zaak beschreven. Hij heeft inzicht gegeven in de persoonlijke achtergrond van zijn ontmoetingen met mevrouw Nečasová. In de openbare bronnen is geen aanvullende informatie over de heer Křetínský in verband met zijn zaak gemeld.

Bij verder zoeken op internet en in de media kon niet worden vastgesteld of de heer Křetínský zijn politieke banden met mevrouw Nečasová op ongeoorloofde wijze heeft gebruikt, hoewel hij volgens de media geen juridische gevolgen heeft ondervonden als gevolg van dit proces.

41 Gezien de koers van eind september 2022. 42 https://www.novinky.cz/krimi/clanek/miliardar-kretinsky-priznal-statisicove-dary-pro-nagyovou-40283031 43 Beide bedragen gezien de koers in 2012 44 https://www.irozhlas.cz/komentare/komentar-kniha-roberta-slachty-protimafiansky-utvar-vydavatelstvi-patrik-

tkac_2003070629_vtk

28

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

4.6.2.3 Franse politici De Tsjechische online krant Hospodářské noviny (afdeling Byznys Ihned) heeft in september 2019 gemeld, dat de heer Křetínský een ontmoeting met verschillende Franse politici heeft gehad.45 Een van hen was de voormalige Franse minister-president Édouard Philippe, in functie tussen 2017 en 2020, die destijds ook lid was van de Nationale Assemblee, en die de heer Křetínský naar verluidt in 2016 in Frankrijk heeft ontmoet. In het artikel is gesuggereerd dat de heer Křetínský heeft willen lobbyen voor zijn eigen toekomstige investering energiebedrijf EDF, deels in staatseigendom.46 Volgens een ander artikel heeft de heer Křetínský geen succes met deze lobby met betrekking tot EDF gehad.47

Ook zou de Franse president Emmanuel Macron (hierna Macron), die sinds 2017 in functie is, de heer Křetínský in 2018 hebben geholpen bij zijn toetreding tot de Franse energiesector, maar op welke manier precies is niet nader aangeduid. Bovendien is in 2022 gemeld dat de heer Křetínský een redactionele beslissing heeft gewijzigd met betrekking tot een kop in een Frans tijdschrift Marianne, waarvan hij de belangrijkste aandeelhouder is, om de heer Macron te steunen voorafgaand aan de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Frankrijk in april 2022. Het Genootschap van Marianne-redacteuren heeft er in een gepubliceerde verklaring bezwaar tegen aangetekend en stelde dat het een aanval was op de onafhankelijkheid van de media. De hoofdredacteur van Marianne heeft aangegeven echter dat de beslissing om de betwiste kop te wijzigen onafhankelijk was genomen.48 In het gesprek op 23 november 2022 zijn de vermeende ontmoetingen van de heer Křetínský met Franse politici besproken. Hij heeft bevestigd dat hij als vertegenwoordiger van een energiebedrijf bijeenkomsten met Franse en andere politici heeft gehad om de ontwikkelingen in de energiesector te bespreken. Verder heeft hij de achtergrond van zijn belangen in Frankrijk en de redenen voor zijn Franse investeringen verduidelijkt.

Afgezien van wat in de artikelen staat vermeld, hebben wij geen andere artikelen aangetroffen en geen onderbouwing van mogelijk misbruik van deze politieke banden. 4.6.2.4 De voormalige minister-president, de heer Mirek Topolánek In oktober 2021 is in een artikel op de website van het Tsjechische Radio-nieuwsportaal iROZHLAS - dat heeft bericht over de activiteiten van EPH en de gevolgen daarvan voor het milieu - gewezen op de correlatie tussen de heer Křetínský en de Democratische Burgerpartij (hierna ODS), in het bijzonder haar lid en voormalig minister-president Mirek Topolánek (hierna de heer Topolánek), die tussen 2006 en 2009 in functie was en tijdens wiens ambtsperiode EPH van de heer Křetínský een van de machtigste energieconcerns van het land is geworden.

Na zijn ontslag uit de regering is de heer Topolánek tot de directie van EPH toegetreden.49 Volgens openbare bronnen heeft de heer Křetínský de heer Topolánek in 2017, toen deze zijn kandidatuur als president aankondigde, verder gesteund door hem persoonlijk te sponsoren met 350.000 CZK (ongeveer 13.300 EUR)50.51

45 https://byznys.hn.cz/c1-66635930-tkac-a-kretinsky-koupili-temer-petiprocentni-podil-francouzskeho-

obchodniho-retezce-casino-patri-k-prednim-hracum 46 https://byznys.hn.cz/c1-66635930-tkac-a-kretinsky-koupili-temer-petiprocentni-podil-francouzskeho-

obchodniho-retezce-casino-patri-k-prednim-hracum 47 https://www.euro.cz/byznys/polska-aktiva-edf-ktera-chtel-koupit-kretinsky-prebira-domaci-pge-za-29-miliard-

1348951 48 https://www.irozhlas.cz/zivotni-styl/spolecnost/daniel-kretinsky-casopis-francie-marianne-nezavislost-medii-

prezidentske-volby_2204201010_aur 49 https://blisty.cz/art/105458-ceske-debate-o-zmene-klimatu-dominuje-energeticka-lobby 50 Gezien de koers in 2017. 51 https://www.irozhlas.cz/zpravy-domov/mirek-topolanek-daniel-kretinsky-prezidentske-volby-2018-eph-milos-

zeman-kampan_1712130600_kno

29

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

In het gesprek heeft de heer Křetínský de achtergrond en de professionele redenen voor de aanstelling van de heer Topolánek uiteengezet. Tijdens ons onderzoek hebben wij in openbare bronnen geen aanwijzingen gevonden dat de heer Křetínský zijn banden met de heer Topolánek op ongeoorloofde wijze heeft gebruikt. 4.6.2.5 Lobbyen voor de zwakke vorm van afvalwetgeving Bovendien is in een op 12 oktober 2021 door Britské listy, een Tsjechisch cultureel en politiek internetdagblad, gepubliceerd artikel gemeld dat de heer Křetínský samen met parlementsleden van ODS en ANO 2011 (hierna ANO genoemd) heeft gelobbyd voor een zwakke afvalwetgeving die gunstig zou zijn voor het afvalbeheerbedrijf AVE CZ odpadové hospodářství s.r.o van de heer Křetínský. Verder is benadrukt dat de media van Křetínský de kant kozen van de voormalige minister-president Babiš, die van 2017 tot 2021 in functie was, terwijl oppositiepartijen en ngo’s Babiš verantwoordelijk achtten voor de toenemende 'oligarchisering' van de staat, een proces dat volgens hen zou versnellen als hij aan de macht zou komen.52

In ons gesprek heeft de heer Křetínský zijn visie op zijn deelnemingen in de Tsjechische, Franse en andere mediabedrijven gegeven. Bij ons onderzoek hebben wij in openbare bronnen geen onderbouwde aanwijzingen gevonden dat de heer Křetínský zijn belangen in mediabedrijven zou hebben misbruikt. 'Standaard' betrekkingen met de heer Babiš In september 2021 is in een ander artikel van het nieuwsportaal ParlamentníListy vermeld dat de heer Křetínský ‘standaard’ betrekkingen onderhoudt met de heer Babiš, hoewel hij de laatste tijd vooral banden heeft met de Tsjechische sociaal-democratische partij Česká strana sociálně demokratická, (hierna CSSD). 4.6.2.6

In openbare bronnen zijn er geen aanwijzingen dat de heer Křetínský zijn politieke banden met de heer Babiš of de CSSD op ongeoorloofde wijze heeft gebruikt. 4.6.2.7 De voormalige minister-president van Tsjecho-Slowakije, de heer Marián Čalfa In januari 2019 is gemeld dat de heer Marián Čalfa (hierna de heer Čalfa), voormalig minister-president van Tsjechoslowakije van 1989 tot 1992, is benoemd tot lid van de raad van bestuur van EPH's dochtervennootschap Plzeňská teplárenská a.s.53

In het gesprek heeft de heer Křetínský de achtergrond en de professionele redenen voor de aanstelling van de heer Čalfa uiteengezet. Tijdens ons onderzoek hebben wij in openbare bronnen geen aanwijzingen gevonden dat de heer Křetínský zijn banden met de heer Čalfa op ongeoorloofde wijze heeft gebruikt. Nauwe banden met diverse politici 4.6.2.8 In 2019 heeft het pro-Russische Tsjechische nieuwsportaal aeronet.cz vermeld dat de heer Křetínský als partner van de financiële groep J&T, waarvan verschillende gelieerde personen, waaronder de heer Tkáč en de heer Jaroslav Tvrdik (hierna de heer Tvrdik) werden genoemd als personen die nauwe banden hebben met de heer Jiri Drahos (hierna de heer Drahos), lid van de Tsjechische senaat uit Praag 4 en in functie sinds 2018 en kandidaat voor de Tsjechische presidentsverkiezingen in 2018.54 De heer Tvrdik, die ook voormalig minister van Defensie is, in functie van 2001 tot 2003, is verder genoemd als iemand die banden heeft met de Tsjechische sociaal-democratische partij CSSD, hetgeen ook door andere online bronnen is bevestigd.55 Er zijn geen directe banden tussen de heer Křetínský, de heer Drahos en de CSSD genoemd in verband met eventuele wanpraktijken die betrekking hebben op de heer Křetínský.

52 https://blisty.cz/art/105458-ceske-debate-o-zmene-klimatu-dominuje-energeticka-lobby 53 https://www.e15.cz/byznys/prumysl-a-energetika/do-vedeni-plzenske-teplarenske-zasedl-calfa-1355434 54 https://aeronet.cz/news/cinska-mafie-se-dostala-az-do-okruhu-financovani-volebni-kampane-jiriho-drahose-

prezidentskemu-kandidatovi-lepsolidi-pristalo-na-volebnim-uctu-13-milionu-korun-od-osob-napojenych-na-tvrdika/ 55 https://www.idnes.cz/zpravy/domaci/tvrdik-muze-byt-lidrem-cssd-na-

vysocine.A011028_085227_jihl_zpravy_kot

30

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

Zoals verschillende Tsjechische media, waaronder het dagblad iDnes, in 2009 melden, is mevrouw Cétlová,56 die momenteel adjunct is van de afdeling Toezicht en Controle van het Tsjechische ministerie van Justitie, waar zij sinds 2014 ook andere hoge functies bekleedt, langdurig een vriendin van de heer Křetínský. Tussen 1999 en 2014 heeft mevrouw Cétlová bovendien verschillende functies bekleed bij het Tsjechische ministerie van Financiën, de Commissie van Beroep van de Tsjechische Nationale Bank en de Tsjechische Commissie voor Effecten en Futures.57 Er zijn geen berichten online aangetroffen dat de heer Křetínský deze relatie zou hebben misbruikt. In een op 3 februari 2009 door het Tsjechische nieuwsportaal iDNES.cz gepubliceerd artikel is gemeld dat de heer Křetínský banden heeft met de heren Milan Jančík en Martin Langmajer van ODS, alsook met de heren Miroslav Poche en Petr Hulinský van CSSD, die alle verbonden zijn aan het staatsbedrijf Pražská energetika a.s. dat zich bezighoudt met gasverkoopdiensten, waarin de heer Křetínský via EPH een belang heeft.58 Er zijn geen bronnen aangetroffen waarin is gemeld dat de heer Křetínský van de banden met deze personen en partijen op onrechtmatige wijze gebruik heeft gemaakt. 4.6.3

Vermeende omkoping in MIBRAG-zaak

Het Tsjechische dagblad Lidovky heeft in een artikel van 20 juni 2014 gespeculeerd dat de heer Křetínský en de heer Martin Roman (hierna de heer Roman), voormalig hoofd van het meerderheidsbedrijf ČEZ in handen van de staat, steekpenningen hebben ontvangen van de verkopers van het Duitse mijnbouwbedrijf MIBRAG.59 Er zou voor twee miljard CZK (ongeveer 76 miljoen EUE) aan smeergeld zijn ontvangen60 om de overname van MIBRAG door ČEZ en J&T in 2009 te vergemakkelijken. De genoemde financiële middelen zouden tijdens de handel in MIBRAG in het geheim naar niet met name genoemde bedrijven zijn gevloeid die met de heer Křetínský en de heer Roman verbonden waren, als illegale commissies of steekpenningen die destijds door de aandeelhouders van MIBRAG, het Amerikaanse URS Corporation (hierna URS) en NRG Energy Inc. (hierna NRG), zijn betaald om de overname te vergemakkelijken. In het artikel worden hierover geen nadere bijzonderheden verstrekt. Naar verluidt overwoog de heer Křetínský toen een klacht in te dienen tegen een of meer onbekende personen.61 De verkoop van de aandelen van MIBRAG in 2009 is ook onderwerp van onderzoek door de Duitse politie en het openbaar ministerie in Bochum en Halle geweest, met onbekende uitkomst.62 Een jaar later is een artikel met dezelfde strekking in de Duitse pers verschenen.63 In ons gesprek is deze zaak besproken met de heer Křetínský.

Hij herinnert zich niets van deze zaak omdat hij nooit door de politie of een andere instantie over deze zaak is ondervraagd. In Duitse, Amerikaanse of Tsjechische openbare bronnen staat geen aanvullende informatie over de heer Křetínský, URS en/of NRG in verband met zijn zaak vermeld. Verdere onderzoek op internet en in de media konden de suggesties in deze artikelen niet onderbouwen. 56 https://www.idnes.cz/zpravy/archiv/kdo-je-daniel-kretinsky-sef-sparty-a-spoluvlastnik-holdingu-ktery-zakladaji-

ppf-a-j-t.A090203_131721_kavarna_bos 57 https://www.ahaonline.cz/clanek/sport/44999/petera-vs-kretinsky-valka-prachacu.html 58 https://www.idnes.cz/zpravy/archiv/kdo-je-daniel-kretinsky-sef-sparty-a-spoluvlastnik-holdingu-ktery-zakladaji-

ppf-a-j-t.A090203_131721_kavarna_bos 59 https://www.lidovky.cz/byznys/policie-proveruje-kompro-na-kretinskeho-a-romana.A140619_212029_firmy-

trhy_sk 60 Gezien de koers in 2009. 61 https://www.lidovky.cz/byznys/firmy-a-trhy/policie-proveruje-kompro-na-kretinskeho-a-

romana.A140619_212029_firmy-trhy_sk 62 https://politicky-real.github.io/ 63 https://www.handelsblatt.com/unternehmen/energie/schmiergeld-verdacht-bei-mibrag-verkauf-schmutzige-

geschaefte-mit-braunkohle/12496158.html

31

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

Voorts heeft ČEZ, volgens een artikel dat op 22 april 2015 door Hospodářské noviny (afdeling Byznys Ihned) is gepubliceerd, twee jaar na de genoemde aankoop van MIBRAG besloten zijn MIBRAG-aandelen aan J&T te verkopen voor een bedrag dat bijna de helft waard was van wat ČEZ oorspronkelijk heeft betaald, namelijk voor 130 miljoen EUR, terwijl het in 2009 206 miljoen EUR voor die aandelen had betaald. Dit is in 201364 onderwerp van een politieonderzoek65 geworden, nadat de Tsjechische stichting Endowment Fund against Corruption een strafrechtelijke zaak tegen de transactie heeft aangespannen, omdat ČEZ zijn aandelen zou hebben verdisconteerd op basis van verdachte administratieve gronden en omdat dit bedrijf, dat grotendeels staatseigendom is, meer had kunnen verdienen aan de verkoop. De politie heeft echter in 2015 geconcludeerd dat er geen vermoedens waren van een strafbaar feit in verband met de transactie en stelde het onderzoek uit.66 De heer Křetínský en de heer Roman zijn tijdens het genoemde onderzoek als getuigen ondervraagd, zonder dat hun getuigenissen nader zijn toegelicht.

In openbare bronnen is ook gespeculeerd dat het besluit van de politie voor stopzetting van het onderzoek mogelijk is beïnvloed door een kring van vertrouwelingen van de heer Babiš, de toenmalige Tsjechische minister van Financiën, aangezien de heer Babiš persoonlijk belang in het bedrijf ČEZ stelde.67 In openbare bronnen zijn geen verdere updates over de klacht gemeld. De onderbouwing van deze beschuldigingen kan niet worden bevestigd via openbare bronnen, en er is evenmin in deze bronnen melding gemaakt van juridische gevolgen in dit verband voor de heer Křetínský. Hoewel de heer Křetínský één van de getuigen in de MIBRAG-aankoopzaak is geweest, is in openbare bronnen niet vermeld dat hij in relatie tot deze aantijgingen onderwerp van een strafrechtelijk onderzoek is geweest. Er is geen informatie in openbare bronnen gevonden of het onderzoek later is heropend of dat de heer Křetínský officieel is beschuldigd van strafbare feiten tijdens de privatisering van MIBRAG.

64 https://www.respekt.cz/fokus/spolecny-obchod-cez-a-j-t-postihla-ztrata-pameti 65 https://byznys.hn.cz/c1-63902820-policie-odlozila-pripad-ve-kterem-cez-koupil-a-prodal-podil-v-nemeckych-

dolech-mibrag 66 https://byznys.hn.cz/c1-63902820-policie-odlozila-pripad-ve-kterem-cez-koupil-a-prodal-podil-v-nemeckych-

dolech-mibrag 67 https://politicky-real.github.io/index.html

32

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

5

B E V I N D I N G E N M E T B E T RE K K I N G T O T D E H E E R PAT RI K T KÁ Č

5.1

Algemeen

Hieronder beschrijven wij onze bevindingen met betrekking tot de heer Tkáč, zoals deze blijken uit de namens de heer Tkáč verstrekte documentatie en uit openbare bronnen.

5.2 5.2.1

Persoonlijke omstandigheden Algemeen

In deze paragraaf wordt de persoonlijke achtergrond van de heer Tkáč beschreven. Wij hebben de heer Tkáč op 23 november 2022 persoonlijk ontmoet. In dit integriteitsonderzoek hebben wij de juistheid en volledigheid van de namens de heer Tkáč verstrekte persoons- en bedrijfsgegevens in openbare bronnen gecontroleerd. 5.2.2

Familie

De volledige gegevens van de heer Tkáč zijn de heer Patrik Tkáč, geboren in Slowakije. De heer Tkáč is gehuwd met mevrouw Iveta Tkáčová (hierna mevrouw Tkáč). Wij hebben geen onderzoek gedaan naar mevrouw Tkáč. De vader van de heer Tkáč is de heer Jozef Tkáč, voormalig hoofd van de SOE Národní rozvojová banka (hierna de SOE Nationale Ontwikkelingsbank). Zoekopdrachten in de wereldwijde compliance- en sanctiedatabank brengen de heer Tkáč niet in verband met negatieve kwesties, maar merken hem wel als PEP op vanwege zijn relatie met de heer Křetínský, die als PEP op de lijst staat. 5.2.3

Opleiding

Volgens openbare bronnen heeft de heer Tkáč een diploma behaald aan de economische faculteit van de Universiteit van Bratislava in 1996. Tijdens zijn studie heeft de heer Tkáč stage gelopen bij VP Bank VADUZ in Liechtenstein en vervolgens heeft hij van het Slowaakse ministerie van Financiën een vergunning als makelaar gekregen.

5.3 5.3.1

Werkverleden en zakelijke activiteiten Algemeen

In deze paragraaf worden de bevindingen met betrekking tot de werkzaamheden en de zakelijke achtergrond van de heer Tkáč gepresenteerd, zoals die zijn verkregen uit de vragenlijst, het gesprek en openbare bronnen. 5.3.2

Werkverleden

Volgens de heer Tkáč en openbare bronnen heeft hij altijd gewerkt bij ondernemingen die gelieerd zijn aan J&T Finance Group SE (hierna J&T Finance Group). 5.3.3

Zakelijke belangen

Volgens de heer Tkáč en openbare bronnen is hij vice-voorzitter van de raad van bestuur, medeoprichter en naar verluidt mede-eigenaar van de internationale financiële dienstverlener, private bank en investerings-

33

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

groep J&T Finance Group, en vice-voorzitter van J&T Banka a.s. (hierna J&T Banka). Zijn dienstverband omvat talrijke topmanagementfuncties bij verschillende ondernemingen, meestal in de investerings- en banksector. Volgens openbare bronnen is de heer Tkáč indirect eigenaar van talrijke buitenlandse en binnenlandse private en beursgenoteerde ondernemingen die overal ter wereld actief zijn. 5.3.4

Schulden en faillissement

Zoekopdrachten bij officiële Tsjechische bronnen leverden geen treffers op waarbij de heer Tkáč betrokken is geweest in een faillissements- of insolventieprocedure. Schuld- en faillissementscontroles zijn beschikbaar in de Tsjechische Republiek, en zoekopdrachten geschieden op naam van personen. Het insolventieregister van het ministerie van Justitie van de Tsjechische Republiek publiceert informatie over faillissementsprocedures die na 1 januari 2008 zijn opgestart.

5.4

Financiën

5.4.1

Algemeen

In deze paragraaf beschrijven wij de relevante financiële aspecten in het kader van het integriteitsonderzoek. Wij benadrukken dat wij geen onderzoek hebben verricht naar de financiële situatie van de heer Tkáč. 5.4.2

Herkomst van inkomen en vermogen

In ons onderzoek naar de herkomst van het inkomen en het vermogen van de heer Tkáč hebben wij ons gericht op het verkrijgen van een adequaat inzicht in de bronnen van zijn inkomen en vermogen. In officiële openbare bronnen is geen informatie beschikbaar over de oorsprong en de omvang van het inkomen en het vermogen van de heer Tkáč. In de vragenlijst heeft de heer Tkáč verklaard dat zijn inkomen en vermogen afkomstig zijn van zijn deelneming in J&T Private Equity Group Limited. Namens hem is een overzicht verstrekt van zijn directe en indirecte eigendomsbelangen per 31 oktober 2022. Vanwege het grote aantal directe en indirecte eigendomsbelangen en de tijds- en budgetbeperkingen voor het project, is het onderzoek naar de herkomst van inkomen en vermogen toegespitst op de jaarrekeningen van EPH. Uit deze jaarrekeningen blijkt dat een aanzienlijk bedrag is uitgekeerd als dividend aan de aandeelhouders en als aankoop van eigen aandelen. De heer Tkáč heeft meegedeeld dat hij ook inkomsten ontvangt uit zijn deelneming in J&T Private Equity Group. Gezien het grote aantal van zijn directe en indirecte eigendomsbelangen in lokale en buitenlandse beursgenoteerde en private ondernemingen, kan worden verwacht dat een aanzienlijk aanvullend bedrag aan dividend uit deze ondernemingen is verkregen.

In ons integriteitsonderzoek hebben wij geen onderbouwde aanwijzingen aangetroffen dat het inkomen en vermogen van de heer Tkáč geheel of gedeeltelijk zijn ontleend aan illegale activiteiten. 5.4.3

Energetický a prumyslovy holding a.s.

In het gesprek op 23 november 2022 heeft de heer Tkáč van zijn kant de context en de redenen voor de rol van de heren Kellner en Křetínský bij de oprichting en uitbouw van EPH toegelicht, evenals de belangrijke wijzigingen die zich in de loop der jaren in het kapitaal van EPH hebben voorgedaan, zoals vermeld in subparagraaf 3.2.3 van dit rapport. Zoals eerder vermeld, zijn bij zoekopdrachten in officiële en openbare bronnen geen onderbouwde vragen naar voren gekomen over kwesties in verband met het eigen vermogen, de cashflow en andere financiële

34

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

aspecten van EPH. De in de gesprekken met de heren Tkáč en Křetínský verstrekte en besproken informatie leidt in het kader van dit integriteitsonderzoek niet tot aanvullende vragen over de financiën van EPH.

5.5 5.5.1

Geschillen / gerechtelijke procedures Algemeen

In deze paragraaf worden de bevindingen gepresenteerd betreffende geschillen en rechtszaken in relatie tot de heer Tkáč, zoals die zijn aangetroffen in openbare bronnen in de Tsjechische Republiek en andere landen. 5.5.2

Gerechtelijke procedures

Algemeen 5.5.2.1 Zoekopdrachten bij officiële Tsjechische bronnen voor civiele en strafrechtelijke procedures leverden één treffer op waarbij de heer Tkáč in een gerechtelijke procedure is betrokken, zoals beschreven in de onderstaande subparagraaf. De databank van het Hooggerechtshof van de Tsjechische Republiek publiceert beslissingen vanaf 2000, en er is geen informatie over hoe ver de databank van het Grondwettelijk Hof teruggaat. De meeste bronnen verschaffen gedetailleerde informatie over beslissingen, maar in sommige bronnen worden de namen van personen weggelaten. Patrik Tkáč tegen Tomáš Berka, (III.ÚS 1911/21) Constitutioneel Hof van de Tsjechische Republiek, 15 juli 2021 Op 15 juli 2021 heeft Tkáč bij het Constitutioneel Hof van de Tsjechische Republiek een klacht ingediend tegen de beslissing met nummer 20 Cdo 1852/2020-874 van het Hooggerechtshof te Praag 4 van 27 april 2021, waarbij hij om nietigverklaring van de beslissing heeft verzocht. Het Hooggerechtshof te Praag 4 heeft namelijk het voorstel van het Hooggerechtshof van de staat Arizona (VS) uit 2011 verworpen, waarbij de heer Tomáš Berka (hierna de heer Berka) werd verplicht de heer Tkáč een schadevergoeding van 100.000 USD (ongeveer 83.000 EUR) te betalen68. Op 17 augustus 2021 heeft het Constitutioneel Hof van de Tsjechische Republiek de klacht van de heer Tkáč afgewezen.

Het is niet bekend of de heer Tkáč inmiddels aanvullende klachten tegen de beslissing van de rechtbank heeft ingediend. 5.5.2.2

In september 2009 hebben de Tsjechische media gemeld dat de heer Tkáč de heer Berka voor een rechtbank in de Amerikaanse staat Arizona heeft gedaagd en hem heeft beschuldigd van laster. Naar verluidt was de heer Berka destijds aandeelhouder van een van de door J&T gecontroleerde ondernemingen en zou hij om niet nader genoemde redenen op bepaalde internetportalen negatieve opmerkingen over J&T hebben geplaatst.69 De media heeft geen andere details gepubliceerd. 5.5.3

Regelgeving en wetshandhaving

Officiële Tsjechische bronnen onthullen zes niet-negatieve treffers waarbij de heer Tkáč betrokken is geweest. Aangezien de meeste bronnen alleen online publiceren en niet over doorzoekbare databanken beschikken, worden identificatiegegevens van personen niet altijd gepubliceerd. De informatie over kleine wetsovertredingen en de dossiers van degenen tegen wie een onderzoek loopt, zijn niet openbaar. Er is geen gedetailleerde informatie beschikbaar over besluiten die de Tsjechische Nationale Bank vóór 1 januari 2009 bekend maakte. In zes treffers is de heer Tkáč genoemd als vertegenwoordiger van één van zijn verbonden ondernemingen in door het Tsjechisch Bureau voor de bescherming van mededinging gepubliceerde besluiten, waarbij fusies van genoemde ondernemingen met andere deelnemende ondernemingen in de respectieve procedures voor overheidsopdrachten worden gepubliceerd. 68 Gezien de koers in 2021 69 https://www.motejlekskocdopole.com/patrik-tkac-nevydrzel-zaluje-v-usa-tomase-berku-o-milion-dolaru/

35

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

5.6 5.6.1

Media Algemeen

Bij het integriteitsonderzoek hebben wij openbare bronnen geraadpleegd, waaronder publicaties zoals persartikelen. Voorts hebben wij via internet verschillende bronnen geraadpleegd met betrekking tot de heer Tkáč. De heer Tkáč heeft een grote bekendheid op het Tsjechische internet en in de Tsjechische media. Hij staat voornamelijk vermeld als de prominente Slowaakse zakenman, die medeoprichter is van investeringsgroep J&T.70 71 In ons onderzoek hebben wij ons onder meer gericht op aanwijzingen voor corruptie en omkoping. Er is enige negatieve informatie over de heer Tkáč vastgesteld, die hieronder en in bijlage 5 van dit rapport nader wordt toegelicht. 5.6.2

Succesvolle start van carrière

Het onafhankelijke medium Biztweet.eu heeft gemeld dat de heer Tkáč zijn carrière in de jaren negentig in Slowakije is begonnen en de media speculeerden dat zijn succes verband hield met zijn vader, de heer Jozef Tkáč, die destijds aan het hoofd stond van de SOE Nationale Ontwikkelingsbank. Naar verluidt gaf de heer Jozef Tkáč hem tips over winstgevende investeringsprojecten, en kreeg hij naar verluidt ook steun van de SOE Nationale Ontwikkelingsbank via door de heer Jozef Tkáč toegestane leningen. Eén van de eerste projecten is het investeringsfonds Creditanstalt geweest, toen de heer Tkáč en zijn partner de heer Jakabovič in 1996 een meerderheidsbelang in het fonds van Bank Austria hebben gekocht. Tegelijkertijd heeft de Oostenrijkse bank geweigerd rechtstreeks met de twee ondernemers te onderhandelen, die toen nog studenten waren. De hele transactie vond plaats via een mandaatovereenkomst met de SOE Nationale Ontwikkelingsbank, die het project met een lening heeft gesponsord. Uit het fonds van Creditanstalt is vervolgens Stredoeurópska akciová spoločnosť onstaan, dat als de basis voor de latere ontwikkeling van J&T Group kan worden beschouwd. In het artikel is verder gespeculeerd dat het volgende project de oprichting was van J&T Banka in de Tsjechische Republiek, die een opvolger zou zijn van Podnikateľská banka.

Naar verluidt heeft J&T de meerderheid van haar belang verworven door vermeend lobbywerk van de vader van de heer Tkáč. In zijn reactie op dit artikel liet de heer Tkáč ons weten dat ‘J&T Banka een rechtsopvolger is van Podnikatelská banka, zoals kan worden nagegaan in het Tsjechische handelsregister. De aandelen werden naar behoren aangekocht onder toezicht van de Tsjechische nationale bank, aangezien Podnikatelská banka op dat ogenblik onder haar gedwongen beheer stond. Gedwongen beheer werd veroorzaakt door de vorige eigenaar/beheerder’. In het gesprek van 23 november 2022 is de heer Tkáč ingegaan op de achtergrond en de politieke en sociale context in Oost-Europa rond het begin van zijn carrière. Zoekopdrachten in officiële en openbare bronnen hebben geen onderbouwde vragen over kwesties in verband met het begin van de loopbaan van de heer Tkáč opgeleverd. De in het gesprek met de heer Tkáč verstrekte en besproken informatie leidt niet tot aanvullende vragen.

70 https://zivotopis.financnici.cz/patrik-tkac.php 71 https://www.fxstreet.cz/klicova-slova+patrik-tkac.html

36

Provincie Zeeland Rapport integriteitonderzoek EPH, de heer Křetínský en de heer Tkáč 8 december 2022

5.6.3

Politiek prominent personen

In een artikel dat op een niet nader genoemde datum door het onafhankelijke medium Biztweet.eu is gepubliceerd, is melding gemaakt van de vermeende politieke banden van de heer Tkáč en de heer Jakabovič, zijn zakenpartner in de J&T Group. Naar verluidt heeft de voorzitter van de Slowaakse politieke partij SMER - sociálna demokracia en de minister van Financiën van Slowakije van 2006 tot 2010, de heer Ján Počiatek, regelmatig ontmoetingen gehad met de twee zakenlieden. Voorts is gespeculeerd dat de heren Tkáč en Jakabovič lange tijd sponsors van SMER waren, hetgeen naar verluidt, heeft geleid tot de bereidheid van de regering onder de heer Fico, de minister-president van Slowakije van 2006 tot 2010 en van 2012 tot 2018, om J&T aanzienlijke aandelen in staatsbedrijven te laten verkrijgen. Er is ook gesuggereerd dat de heren Jakabovič en Tkáč relaties hadden in de Tsjechische Republiek met de voormalige minister-president Topolánek, die ook banden met de heer Křetínský had.72 In ons gesprek heeft de heer Tkáč verklaard dat hij nooit politici heeft betaald. De juistheid van de beweringen in de verschillende artikelen kan niet worden vastgesteld. Wij hebben geen onderbouwing in andere openbare bronnen gevonden. 5.6.4