Programmabegroting 2024 (Definitief) 637088

BESTUURSAKKOORD 2022-2026 Afspraken bestuursakkoord: We streven naar een schoon milieu, rijke natuur en een aantrekkelijk landschap als het visitekaartje van Hulst. Dat is niet alleen belangrijk voor onze fysieke gezondheid, maar levert ook een bijdrage aan het prettig wonen voor huidige en nieuwe inwoners. Daarnaast is het een belangrijke pijler voor het toerisme in onze gemeente. Voor de stijgende energieprijzen zullen wij bij het Rijk aandringen op aandacht voor gezinnen die te maken kunnen krijgen met energie-armoede. We vragen ook aandacht voor de verborgen energie-armoede van huishoudens met een eigen woning of particuliere huurwoning. Wij blijven onze inwoners en bedrijven actief informeren over kansen voor het isoleren van hun gebouwen - de eerste stap in verduurzaming - en over de mogelijkheden van subsidies en leningen. We gaan inwonerscollectieven en -initiatieven, maar ook bedrijven, ondersteunen bij hun ideeën om gezamenlijk acties te organiseren die de bewustwording, kennis en verduurzaming stimuleren. Zon op daken heeft onze prioriteit. Samen met onze inwoners gaan we de komende vier jaar starten met het opstellen van de eerste verduurzamingsplannen per dorp of wijk. Samen gaan we op zoek naar de wensen, kansen en mogelijkheden om het dorp dan wel de wijk stapsgewijs klaar te maken voor de toekomst.

We stimuleren woningeigenaren actief hun geplande verbouwing met het oog op de toekomst uit te voeren met hoogwaardige isolatie, laagtemperatuurverwarming en duurzame energie. We stimuleren het aanvragen van subsidies voor het verduurzamen van woningen door te informeren en te ontzorgen. We zorgen dat de aanpassing aan het veranderende klimaat een steeds belangrijker aspect wordt bij de ontwikkeling van projecten en bij herstructureringsprojecten. We zorgen dat we dit verder integreren in het beheer van de openbare ruimte. We volgen de ontwikkelingen van de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) nauwlettend. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om robuustheid, de uit te voeren taken en de huisvesting.

Pagina 59 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Onze communicatie over het afvalbeleid moet helder zijn. Richting de VANG (van afval naar grondstof) hebben we al stappen gezet, maar we zijn er nog niet. We moeten duidelijk maken dat minder restafval minder kosten betekent. Daar moet nog meer draagvlak voor komen. De milieustraat in Hulst blijft gratis toegankelijk voor onze inwoners. Er moeten meer afvalstromen worden gescheiden. Dit kan gevolgen hebben voor de huidige locatie. We zetten in op het aanpassen en vergroten van het energienetwerk. We zetten alles in het werk om PFAS uit ons milieu te weren. De problemen met PFAS en TGG moeten zo worden opgelost dat er geen risico’s zijn voor de volksgezondheid en milieu. We continueren het beleid voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Daarbij gaan we ervan uit dat de kosten worden gedekt door de inkomsten.

Pagina 60 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst WAT WILLEN WE BEREIKEN In 2030 ligt er voor alle kernen een plan voor een toekomst bestendige waterhuishouding. In de komende jaren tot 2050 zullen de hierin opgenomen maatregelen uitgevoerd worden. Wat gaan we ervoor doen:

Uitvoeren van minimaal 1 SWO (stedelijke wateropgave) onderzoek per jaar.

Planning:

In 2023 zal samen met waterschap Scheldestromen de nog resterende kernen ingepland worden.

Indicator:

Uitvoeren en afronden van minimaal 1 SWO (stedelijke wateropgave) onderzoek per jaar, inclusief het vaststellen van de rapportage met daarin maatregel aanbevelingen door het college (voor kennisgeving voorleggen aan de Raad).

Financiële middelen:

De dekking van de kosten van de maatregelen vindt plaats binnen de beschikbare middelen in het VGRP 2022-2026 (verbreed gemeentelijk rioleringsplan) en de investeringsplannen die betrekking hebben op de openbare ruimte. De maatregelen worden opgenomen in de operationele programma's.

Risico's:

Het onderzoek is er juist op gericht om de maatregelen te nemen die risico's op overlast moeten beperken.

Verbeteren van de beeldkwaliteit op het gebied van afval en vervuiling in de openbare ruimte. Wat gaan we ervoor doen:

Het huidige netwerk aan afvalbakken en de (zwerf)afval inzameling verbeteren.

Planning:

Blijvend monitoren van het afvalbakkennetwerk en zonodig bijsturen.

Indicator:

Aantal meldingen "afval en vervuilingen" uit het KCS systeem (streven naar minder dan 500 in 2024).

Financiële middelen:

Er is in de begroting 2024 een beperkt budget beschikbaar voor de vervanging van de bestaande voorziening. In het geval dat deze voorziening moet worden aangepast/verbeterd zal het college en gemeenteraad worden gevraagd extra budget hiervoor beschikbaar te stellen.

Risico's:

In principe geen risico's.

In 2025 voldoen aan de VANG doelstellingen van 100 kg/inw/jaar (uitgaande van uitstel op de VANG 2020). Wat gaan we ervoor doen:

Evaluatie van 2022 en 2023 met verbetervoorstellen voor 2024 (welke vallen binnen bestaande afvalverordening) (1e kwartaal), voorstel verbeteren inzameling huishoudelijk afval en aanpassen afvalstoffenverordening 2022 (2e en 3e kwartaal), afspraken maken met de uitvoeringsdienst (4e kwartaal).

Planning:

Zie "Wat gaan we ervoor doen".

Indicator:

Terugbrengen van de hoeveelheid restafval per inwoner per jaar tot 100 kg/inw/jaar voor 2026.

Financiële middelen:

De gekozen maatregelen moeten worden gedekt binnen de exploitatie.

Risico's:

Het Rijk heeft meerdere keren aangeven extra belasting te gaan heffen op het restafval.

Pagina 61 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Wat mag het kosten?

PROGRAMMA 07 MILIEU (bedragen x € 1.000)

Realisatie

Na wyz.

Raming

Raming

Raming

Raming

Lasten

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Bestaand beleid

6.611

7.843

6.842

6.715

6.715

6.715

waarvan incidenteel

127

Nieuw beleid/ombuigingen waarvan incidenteel Totaal lasten

6.611

7.843

6.842

6.715

6.715

6.715

7.911

8.424

7.872

7.745

7.745

7.745

Baten Bestaand beleid waarvan incidenteel

127

Nieuw beleid/ombuigingen waarvan incidenteel Totaal baten

7.911

8.424

7.872

7.745

7.745

7.745

Saldo baten en lasten

1.300

581

1.031

1.031

1.031

1.031

Mutaties reserves

-158

496

0

0

0

0

Saldo programma

1.142

1.078

1.031

1.031

1.031

1.031

Pagina 62 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ), Kapelle/Zeeuwse Reinigingsdienst B.V. (ZRD), Sluiskil Inzameling huishoudelijk afval en milieustraten in Zeeland vinden plaats onder de vlag van de Zeeuwse Reinigingsdienst (ZRD). De gemeenschappelijke regeling OLAZ blijft eveneens bestaan. Binnen dit samenwerkingsorgaan stippelen de gemeenten hun gezamenlijke afvalbeleid uit. Gemeenschappelijke regeling Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Zeeland, Terneuzen De RUD-Zeeland, die is opgericht in juni 2013, gaat in opdracht van de deelnemers, de gemeenten, de provincie en het waterschap VTH milieutaken en VTH Wabotaken uitvoeren. Ze moet deze taken professioneel, doelmatig en volgens landelijk vastgestelde kwaliteitseisen en dienstverleningsnormen vervullen. Bepalend voor de formatieve capaciteit en ureninzet van de RUD zijn de actuele inrichtingenbestanden en de kengetallen en frequenties van de te leveren producten, welke jaarlijks in het kader van PxQ worden geëvalueerd.

Pagina 63 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst PROGRAMMA 08 RUIMTE EN WONEN De gemeente zorgt via ruimtelijk beleid voor een verantwoorde ruimtelijke ontwikkeling, waarbij kwaliteit voorop staat. Zodoende worden ruimtelijke kaders en voorwaarden gecreëerd voor de burgers en bedrijven en voor onze overige programma’s. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is het waarborgen van een goed woon-, werken leefmilieu. In de paragraaf grondbeleid wordt ingegaan op het instrumentarium dat de gemeente zelf heeft om het ruimtelijk beleid te effectueren. Ook vallen een drietal grote (ruimtelijke) projecten namelijk ‘De Nieuwe Bierkaai’, ‘Perkpolder’ en ‘Statie/Morres’ onder dit programma. De gemeente Hulst heeft het imago van een goede woongemeente. Het gemeentelijke woonbeleid, vastgelegd in de gemeentelijke woonvisie, is gericht op het behouden en aantrekken van inwoners. Door het ontwikkelen van woningbouwlocaties binnen het bestaande bebouwde gebied en door te zorgen voor voldoende planologisch geregelde en direct beschikbare bouwgrond wordt getracht groei te bewerkstelligen.

Algemene doelstellingen binnen dit programma zijn: • Toekomstbestendige sociale (huur-)woningvoorraad, zonder lange wachtlijsten en zonder leegstand; • Evenredige huisvesting statushouders; • Promotie gemeente Hulst als woongemeente; • Regionale woningmarktafspraken; • Een woningvoorraad die aansluit bij de behoeften; • Op niveau houden, c.q. vergroten, van de instroom van buiten de regio; in het bijzonder vanuit België; • Beschikken over gebiedsgerichte en actuele bestemmingsplannen; • Herstructureringslocaties tot ontwikkeling(doen) brengen; • Beschikken over gebiedsgerichte en actuele bestemmingsplannen; • Een integrale omgevingsvisie; • Bouwmogelijkheden in alle kernen; • Toename duurzame en levensloopbestendige woningen. Overige ontwikkelingen: • Gestroomlijnde implementatie Omgevingswet.

BESTUURSAKKOORD 2022-2026 Afspraken bestuursakkoord: De gebiedsontwikkeling Perkpolder (Waterzande) wordt voortvarend voortgezet. Wij willen meer variatie in het aanbod van woonvormen voor ouderen in de nabijheid van zorg. Hofjes en kleinschalige appartementencomplexen zijn een aantrekkelijk alternatief voor ouderen die op zichzelf willen blijven wonen, maar niet langer de zorg voor een heel huis willen hebben. De afgelopen jaren zijn met de woningbouwcorporaties in de prestatieafspraken goede afspraken gemaakt over het energieneutraal maken van hun woningbestand. De komende vier jaar blijven we hierover met de corporaties in gesprek.

Pagina 64 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst We geven uitvoering aan de raadsmotie, waardoor onze gemeente kan voorzien in de verwachte woningbehoefte voor de huidige en nieuwe inwoners. Daarbij blijft ook nieuwbouw in de kleinere kernen mogelijk. We gaan onderzoek doen naar de leegstand van woningen. Hoe kunnen deze woningen beschikbaar worden gesteld of geschikt worden gemaakt voor woningzoekenden, dat is de vraag. Dreigende verkrotting van panden houdt onze aandacht. We blijven eigenaren van verkrotte panden actief wijzen op de beschikbare subsidiemogelijkheden. We werken toe naar een bestaande woningvoorraad die klaar is voor de toekomst (duurzaam en levensloopbestendig). We faciliteren starters op de woningmarkt. We onderzoeken de mogelijkheden van het collectief particulier opdrachtgeverschap. Er komt een toewijzingsbeleid van bouwgrond, gericht op eigen inwoners. Goed wonen voor alle doelgroepen maken we mogelijk. We streven naar het levensloopbestendig bouwen voor senioren binnen de eigen kern. Vele bestaande grondgebonden woningen met grote tuinen zijn in eigendom van senioren. We onderzoeken de mogelijkheden om woningbouw mogelijk te maken in zogenaamde hofjes. Daarbij is aandacht voor het voorkomen van eenzaamheid en in het in gezamenlijkheid zo lang mogelijk zelfstandig wonen.

Naast nieuwbouw is er ook aandacht voor het aanpassen van bestaande woningen naar levensloopgeschikte woningen. Voorgaande is in lijn met de vastgestelde Woonzorgvisie gemeente Hulst. We werken aan een bijbehorend uitvoeringsprogramma. We richten we ons op bouwen voor doorstroming en flexibele inzetbaarheid. Dat doen we niet alleen door de realisatie van levensloopgeschikte woningen, maar ook door het opbouwen van een flexibele schil en het bouwen van tiny houses (kleine woonvoorzieningen). We zorgen ervoor dat de plancapaciteit aansluit op de kwalitatieve behoefte. Aan de hand van het recent opgestelde plan van aanpak “Ruimte voor woonkwaliteit”, zorgen we voor ruimte in de woningbouwplanning om in te kunnen spelen op kansen en ontwikkelingen die zich voordoen. Samen met de provincie monitoren we jaarlijks de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte. Na diverse keren van uitstel is de inwerkingtreding van de Omgevingswet nu voorzien per 1 januari 2023. In de vorige jaren is geanticipeerd op de nieuwe wetgeving. Die trend zetten we door. We gaan meer aandacht besteden aan de participatie van omwonenden bij bouwplannen in hun omgeving. De komende periode stellen we daar beleid voor op. Ter voorbereiding op de nieuwe Omgevingswet zijn met de gemeenteraad diverse werkbijeenkomsten gehouden over de inhoud van de nieuwe omgevingsvisie.

De gemeenteraad heeft gesteld dat de thema’s duurzaamheid en aanpassing aan de klimaatverandering nadere uitwerking verdienen. Daarna volgt een beschouwing over de gevolgen van de landbouw. Dat gebeurt voordat de omgevingsvisie wordt opgesteld. De komende periode nemen we - in samenspraak met betrokkenen - thema’s ter hand. Deze verwerken we in de ontwerp omgevingsvisie Hulst. Wonen en zorg voor een gehandicapt kind of familie in de directe woonomgeving, vinden we gewenst. Hiervoor kan de gemeente vergunningen voor flexibele bouwconcepten voor een bepaalde duur afgeven. Als de zorgtaak is beëindigd, wordt de opstal verwijderd.

Pagina 65 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst WAT WILLEN WE BEREIKEN De Nieuwe Bierkaai: Kwaliteitsimpuls voor de binnenstad van Hulst door kwaliteitsverbetering openbare ruimte, verbeterde economische structuur en intensivering van de woonfunctie. Wat gaan we ervoor doen:

• •

Realisering deelgebieden 4 en 8 voorbereiden en starten. De exploitatie haalbaar houden.

Planning:

• • •

De omgevingsvergunning van deelgebied 4 wordt nog in 2023 verleend. De bouw van deelgebied 4 start in 2023. Voor deelgebied 8 wordt door de ontwikkelaar een gedeeltelijke herontwikkeling van het bouwplan onderzocht.

Indicator:

• Aantal arbeidsplaatsen. • Aantal bezoekers. • Aantal inwoners kern Hulst. Er zijn in 2021 koop- en realisatieovereenkomsten gesloten met ontwikkelende partijen. Daarin zijn koopprijzen vastgelegd die binnen de projectexploitatie passen.

Financiële middelen:

Risico's:

• • •

Onvoldoende (voor)verkoop van appartementen door ontwikkelaar. Bezwaar- en beroepsprocedures. Niet nakomen verplichtingen door ontwikkelende partijen.

Gebiedsontwikkeling Perkpolder: Verbeteren economische structuur in het noordelijk deel van de gemeente door het creëren van een aantrekkelijk recreatie- en woongebied. Wat gaan we ervoor doen:

• • • •

Realisering van woningbouw, een hotel en bijbehorende voorzieningen op het Veerplein. Voorbereiding en ontwikkeling Westelijke Perkpolder voortzetten. Voorbereiding en ontwikkeling jachthaven voortzetten. Uitvoering geven aan de samenwerking (Perkpolder Beheer BV), die de planvoorbereiding en –uitvoering coördineert.

Planning:

• •

De bouw en oplevering van woningen op het veerplein in 2024. Verder ophogen van een deel van de Westelijke Perkpolder in 2024.

Indicator:

• •

Aantal overnachtingen (hotels, camping en B&B). Aantal arbeidsplaatsen.

Financiële middelen:

Er is in 2018 een koop- en realisatieovereenkomst gesloten tussen Perkpolder Beheer en de ontwikkelende partij. Daarin zijn koopprijzen vastgelegd die binnen de projectexploitatie passen. In 2023 zijn de eerste grondopbrengsten door Perkpolder Beheer ontvangen.

Risico's:

• • •

Onvoldoende (voor)verkoop van appartementen door ontwikkelaars. Bezwaar- en beroepsprocedures. Niet nakomen verplichtingen door ontwikkelende partijen.

De Statie: Versterken van de relatie binnenstad met Morres door kwaliteitsverbetering openbare ruimte, verbeteren functionele verbinding, optimaliseren verkeersafwikkeling, versterken economische structuur en een kwaliteitsimpuls. Wat gaan we ervoor doen:

• •

De herinrichting van het DMG-terrein voltooien. De realisering van de verbindingszone voorbereiden en indien mogelijk starten.

Planning:

•

De initiatiefnemer (eigenaar) van het tussengebied en de gemeente bereiden de invulling van het tussengebied en de supermarktlocatie aan de Zoetevaart voor. Een concept bestemmingsplan is gereed en zal in 2023-2024 in procedure worden gebracht. Bodemsanering van de percelen van initiatiefnemer en van de gemeente in het tussengebied is noodzakelijk en start in 2024.

• • Indicator:

• • •

Aantal arbeidsplaatsen. Aantal bezoekers. Aantal inwoners kern Hulst.

Pagina 66 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Financiële middelen:

In 2013 is er voor het project Life Style Village (herontwikkeling Morresterrein) een anterieure overeenkomst gesloten met De Mandemakers Groep en een dekkingsreserve ‘Ontwikkeling tussengebied LSV’ ingesteld (stand 2023: €760.000).

Risico's:

• • •

Kosten bodemsanering gemeentelijke percelen. Bezwaar- en beroepsprocedures. Niet nakomen verplichtingen door ontwikkelende partijen.

Krot of kans/tegengaan verpaupering. Wat gaan we ervoor doen: Planning:

• Voortzetting project KLUS (uitvoering 4e ronde). • Promotie Provinciale Impuls Wonen (PIW). PIW : • De regeling actief promoten op social media en gemeentelijke website. • PIW actief onder de aandacht brengen bij woningeigenaren middels persoonlijke brieven. • PIW actief onder de aandacht brengen bij makelaars en corporaties. KLUS: • Actualiseren/inventariseren. • Verder met de 4e ronde van KLUS in gebied Terhole/Kuitaart, Walsoorden, Ossenisse en tussen gelegen polders nieuwe verpauperde woningen aanpakken. • Inventariseren voor ronde 5 van KLUS

Indicator:

PIW: • Aantal aanvragen uit de gemeente. KLUS: • Verder met de 10 panden uit de 4e ronde. • 10 Nieuwe verpauperde woningen op laten knappen dan wel te laten slopen (voor nieuwbouw).

Financiële middelen:

Geen gemeentelijke financiële middelen.

Risico's:

Geen.

Onderzoek doen naar leegstand met als doel deze woningen beschikbaar of geschikt maken voor woningzoekenden. Wat gaan we ervoor doen:

We continueren het onderzoek waarbij er per halfjaar woningeigenaren van langdurige leegstaande woningen in een afgebakend gebied binnen de gemeente worden aangeschreven. Dit is tweeledig: bewustzijn creëren en inzicht verkrijgen in oorzaak van de leegstand. Uiteindelijke doel is om kansrijke leegstaande woningen weer beschikbaar te maken voor de woningmarkt en om informatie uit de BRP/Forensenbelasting te controleren. In 2022 is reeds een start gemaakt met de kern Graauw en in de eerste helft van 2023 richt het onderzoek zich op de kernen Walsoorden, Kuitaart, Ossenisse en Hengstdijk.

Planning:

Per half jaar een kern of wijk. (Afhankelijk van de omvang).

Indicator:

Eigenaren wordt middels een gesloten vragenlijst gevraagd waarom de woning leegstaat. Hieruit blijkt hoeveel woningen daadwerkelijk leegstaan of voor andere doeleinden (en welke doeleinden) de woning gebruikt wordt.

Financiële middelen:

Ambtelijke inzet.

Risico's:

Te weinig respons op de uitvraag, waardoor geen realistisch beeld is te schetsen.

Pagina 67 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Evenredige huisvesting van statushouders. Wat gaan we ervoor doen:

• •

•

Doorlopende (prestatie)afspraken met beide woningcorporaties voor het beschikbaar stellen van woningen om aan de taakstelling te voldoen. In de uitvoering is er doorlopend nauw contact over en weer tussen de gemeente en corporatie over de voortgang huisvesting taakstelling (plus eventuele extra statushouders door het plan van aanpak flexibilisering asielopvang) en de plaatsing van deze statushouders. Spreiding van huishoudens over de verschillende kernen.

Planning:

Zowel voor de eerste als tweede helft van het jaar wordt er vanuit het Rijk een taakstelling toegewezen. Betreft een doorlopend proces in samenwerking met de woningcorporaties.

Indicator:

Aantal geplaatste statushouders ten opzichte van het aantal statushouders dat geplaatst moet worden (taakstelling). Zowel voor de eerste als tweede helft van het jaar bestaat er een taakstelling.

Financiële middelen:

Niet van toepassing.

Risico's:

Te weinig doorstroming in de sociale huurwoningvoorraad met als gevolg geen geschikte beschikbare sociale huurwoningen voor de huisvesting van statushouders.

Faciliteren van starters op de woningmarkt. Wat gaan we ervoor doen:

• •

Planning:

Doorlopend.

Indicator:

Het aantal startersleningen dat wordt aangevraagd en verstrekt/het resterende budget. De starterslening is een revolverend fonds. Voor de eerste drie jaar zullen er (nader te bepalen) financiële middelen beschikbaar moeten worden gesteld. (Macro-) Economische factoren die (indirect) van invloed zijn op de woningmarkt.

Financiële middelen: Risico's:

De gemeentelijke starterslening (verordening) blijven promoten. Sturen op bouwen voor doorstroming om dynamiek in de woningmarkt te behouden en betaalbare bestaande koopwoningen voor de jongere koopstarter vrij te spelen.

Groote Kreek II. Wat gaan we ervoor doen:

Uitbreiding van de woonwijk Groote Kreek in Hulst. Gezien de toenemende vraag naar woningen en kavels in Hulst en opgaven zoals een toekomstbestendige en duurzame wijk met aandacht voor klimaatadaptatie. Het toevoegen van kwalitatief goede woningen zorgt voor doorstroming en lange verhuisketens.

Planning:

• • •

Indicator:

Aantal inwoners van Hulst.

Financiële middelen:

Voor dit project is investeringskrediet beschikbaar gesteld door de gemeenteraad.

Risico's:

• • •

Bestemmingsplanprocedure (start januari 2024). Bouwrijp maken (eerste helft 2025). Uitgifte kavels (eerste helft 2025).

Toenemende bouwkosten. Bezwaar- en beroepsprocedures bestemmingsplan. Tegenvallende verkoop van kavels. Er is echter een geïnteresseerdenlijst, waardoor duidelijk is dat er vraag is naar woningen en kavels.

Clinge-West, uitbreiding aan de Kerkstraat. Wat gaan we ervoor doen:

Uitbreiding van 10 vrijstaande woningen in het verlengde van de Kerkstraat te Clinge. Met name bedoeld om doorstroming in het dorp te creëren. Er is erg veel vraag naar woningen/kavels op Clinge.

Pagina 68 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Planning:

Indicator:

• Pachtontbinding agrarische gronden (afgerond 2022). • Bestemmingsplanprocedure (afgerond 2022). • Uitgifte kavels (bezig). Aantal inwoners Clinge.

Financiële middelen:

Voor dit project is budget beschikbaar gesteld door de gemeenteraad.

Risico's:

• •

Toenemende bouwkosten. Tegenvallende verkoop van gronden.

Omgevingswet. Wat gaan we ervoor doen:

De inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet is 1 januari 2024. Voor deze datum moeten de onderstaande actiepunten zijn uitgevoerd. De omgevingsvisie moet in 2027 vastgesteld zijn. Het omgevingsplan in 2031. • • • • • • • • • • •

Instellen adviescommissie ruimtelijke kwaliteit inclusief vaststellen verordening en aanpassing Nota ruimtelijke kwaliteit. (voltooid tweede kwartaal 2022). Vergunningverlening aangepast op de Wet kwaliteitsborging. (bezig). Adviesrecht gemeenteraad vaststellen. (voltooid eerste kwartaal 2022). Participatiebeleid vaststellen. (voltooid november 2022). Werkwijze tijdelijk omgevingsplan en opbouw structuur nieuw omgevingsplan. (wordt vastgesteld door raad juli 2023). Nota grondbeleid op Omgevingswet (inclusief kostenverhaal) aanpassen (bezig). Legesverordening, mandaatregelingen en verordening planschade (nadeelcompensatie) aanpassen. (afronden vierde kwartaal 2023). Financiële arrangementen met uitvoeringsdiensten herzien. (afronden derde kwartaal 2023). Voorbereidingen voor het opstellen van een omgevingsvisie. (bezig, verwachting medio 2025 ter vaststelling voorleggen). Software voor vergunningverlening, wijzigen omgevingsplan en opstellen toepasbare regels inrichten en aansluiten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). (afgerond eerste kwartaal 2022).

Planning:

Zie hierboven.

Indicator:

Continuering van de dienstverlening op het gebied van planologische procedures en vergunningen na inwerkingtreding OW.

Financiële middelen:

Voor de invoering van de Omgevingswet zijn in de begroting twee posten opgenomen: €100.000 voor opleiding en kennisdeling en €50.000 voor inhuur derden. Het opstellen van de Omgevingsvisie wordt betaald uit de inhuur van derden. Overige kosten worden betaald uit de post Structuur- en bestemmingsplannen.

Risico's:

• •

Onvoldoende capaciteit. Hoge structurele kosten en minder opbrengsten door leges.

Hof te Zandeplein, Kloosterzande. Wat gaan we ervoor doen:

Planning: Indicator:

• • • •

Verplaatsing bedrijf (gerealiseerd in 2019). Sloop bedrijfsopstallen (gerealiseerd in 2020). Bodemsanering (gerealiseerd in 2022). Overeenstemming bereiken met betrokken grondeigenaren en Woongoed (afgerond). • Bestemmingsplan (afgerond). • Plangebied bouw en woonrijp maken (planning tweede helft 2023). • Opgeknapt centrum van Kloosterzande met pleinfunctie, woningen en horecagelegenheid (2025). Zie hierboven. • •

Aantal inwoners van Kloosterzande. Aantal bezoekers horecagelegenheid.

Pagina 69 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Financiële middelen:

Er is budget beschikbaar gesteld door de gemeenteraad voor de exploitatie van het Hof te Zandeplein. Afhankelijk van de stijging van de bouwkosten zal aanvullend budget noodzakelijk zijn. De verplaatsing van de brandweerkazerne en gemeentewerkplaats is een apart project. Voor de daarvoor benodigde middelen moet nog besluitvorming plaatsvinden. De sloop van de brandweerkazerne en gemeentewerkplaats is wel opgenomen in de exploitatie van het Hof te Zandeplein.

Risico's:

• •

Hogere bouwkosten bij de ontwikkeling van het plan. Tegenvallende verkoop grond van woningen.

Pagina 70 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Wat mag het kosten?

PROGRAMMA 08 RUIMTE EN WONEN (bedragen x € 1.000)

Realisatie

Na wyz.

Raming

Raming

Raming

Raming

Lasten

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Bestaand beleid

5.406

3.257

3.297

3.226

3.226

3.226

waarvan incidenteel

71

Nieuw beleid/ombuigingen waarvan incidenteel Totaal lasten

5.406

3.257

3.297

3.226

3.226

3.226

6.390

2.714

2.025

2.025

2.025

2.025

6.390

2.714

2.025

2.025

2.025

2.025

Saldo baten en lasten

984

-542

-1.271

-1.201

-1.201

-1.201

Mutaties reserves

-690

-110

-50

-110

-110

-110

Saldo programma

294

-653

-1.321

-1.311

-1.311

-1.311

Baten Bestaand beleid waarvan incidenteel Nieuw beleid/ombuigingen waarvan incidenteel Totaal baten

Pagina 71 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Verbonden partijen Perkpolder Beheer B.V., Hulst Het ontwikkelen van het woon- en recreatiegebied Perkpolder.

Pagina 72 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst

Pagina 73 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst

Pagina 74 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst

Pagina 75 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst

Pagina 76 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN

BESTUURSAKKOORD 2022-2026 Afspraken bestuursakkoord: Op basis van een vervangingsplan en technologische ontwikkelingen willen we het gemeentelijk wagenpark stapsgewijs verduurzamen zonder in te boeten op technische prestaties en inzetbaarheid. De begroting is meerjarig structureel sluitend. We streven naar een voldoende weerstandsvermogen met een minimale ratio van 1,0. Als de financiële ruimte beperkt is, worden er nieuwe prioriteiten gesteld. Voor de begroting 2023 en verdere jaren zijn afspraken gemaakt om de belastingen zoveel mogelijk te matigen, met inachtneming van landelijke ontwikkelingen. We verhogen de gemeentelijke belastingen gematigd, zoals in de begroting 2022 in meerjarig perspectief is vastgesteld. Rekening wordt gehouden met macro-economische gevolgen en gematigde lastendruk voor inwoners. Als de gemeente wordt gevraagd garant te staan voor het aangaan van geldleningen door derden, verenigingen en stichtingen, onderzoeken we of de gemeente de juiste instantie is om deze garanties te kunnen geven. Dit ook gelet op Rijksontwikkelingen en risico’s. Overschotten gebruiken we voor duurzaam financieel beleid, toevoeging aan reserve kapitaalgoederen dan wel de algemene reserve. Gemeentelijke samenwerking; daar waar sprake is van een financiële meerwaarde voor onze gemeente, werken we (regionaal) samen. Samenwerking mag geen doel op zich zijn.

We willen via de digitale weg onze dienstverlening uitbreiden. Dit betekent dat moet worden geïnvesteerd in nieuwe digitale systemen. De gemeentelijke organisatie moet flexibel blijven opereren met oog voor vernieuwing en maatschappelijke ontwikkelingen, kwaliteit, efficiency en effectiviteit van de dienstverlening. Door het Rijk zijn en worden nieuwe wettelijke eisen en voorwaarden gesteld voor de (digitale) informatiehuishouding voor onder meer de Wet open overheid, Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer, Omgevingswet en de Wet digitale overheid. Informatiesystemen en de gemeentelijke bedrijfsvoering moeten hierop worden aangepast. Door toenemende technologische ontwikkeling wordt de bedrijfsvoering en dienstverlening kwetsbaar voor cyberdreiging. We hebben oog voor deze kwetsbaarheid en anticiperen hier tijdig op. De taken voor de toekomst hebben directe gevolgen voor de formatieve sterkte van de organisatie.

Pagina 77 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Niet programmagebonden eigen inkomsten De gemeente Hulst kent een zestal belastingheffingen waarvan de aanwending vrij is en die niet gebonden zijn aan een specifiek programma. Deze zijn:  Onroerendezaakbelastingen (OZB);  Hondenbelasting;  Forensenbelasting;  Toeristenbelasting;  Precariobelasting;  Reclamebelasting. De uitgangspunten voor de belastingen zijn nader geformuleerd in de Voorjaarsnota 2023, waarbij de begroting 2023 als basis heeft gediend. Een uitgebreide toelichting op alle eigen inkomsten uit heffingen, retributies en belastingen vindt u in de paragraaf lokale heffingen. Uitkeringen gemeentefonds 2024-2027 De uitkering gemeentefonds (UGF) 2024 en de UGF 2025-2027 zijn gebaseerd op de meicirculaire gemeentefonds 2023 (gepubliceerd op 31 mei 2023, gecorrigeerd op 9 juni 2023). In de meicirculaire zijn de nieuwe accres-afspraken verwerkt. Het accres is tot en met 2025 gesplitst in een vaststaand volumedeel en een loon- en prijsdeel. Per circulaire wordt het accres geactualiseerd op basis van de laatste inzichten van het CPB over de loon- en prijsontwikkeling. Het volume deel van het accres is conform de afspraken gelijk gebleven. Vanaf 2027 zal het gemeentefonds geïndexeerd worden op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product.

Vooruitlopend op deze nieuwe financieringssystematiek medeoverheden, is voor 2026 een toevoeging gedaan aan het gemeentefonds van € 1 miljard. Sinds een aantal jaren zit er een plafond op het BTW compensatiefonds. Uit dit fonds kunnen gemeenten een groot deel van de BTW die ze betalen terugvragen tot maximaal het bedrag dat in het fonds beschikbaar is. Als gemeenten meer BTW uit het fonds claimen, wordt dit verrekend met het gemeentefonds en verdeeld over alle gemeenten. Gemeenten mogen in hun begroting rekening houden met een stelpost uitkering BTW compensatiefonds tot maximaal de laatst vastgestelde uitkering. Voor 2024 bedraagt de maximale stelpost € 507.000. Wij gaan voor de begroting 2024 uit van een maximale uitkering 75 % ofwel € 380.000. Het Rijk heeft toevoegingen gedaan voor de tekorten op jeugdzorg van respectievelijk € 1,36 miljard in 2024 en € 0,954 miljard in 2025. Deze middelen bedragen voor Hulst respectievelijk € 2,1 miljoen in 2024 en € 1,3 miljoen in 2025. De toevoegingen zijn onder voorbehoud van de omzetting van het principeakkoord in een definitief akkoord op het geheel van de Hervormingsagenda. Voor 2026 en volgende jaren zijn door het Rijk wel middelen gereserveerd, maar deze zijn nog niet aan het gemeentefonds toegevoegd. Gemeenten mogen een stelpost voor deze middelen meenemen in de meerjarenraming. In onze meerjarenraming is dit niet gebeurd.

Wij gaan er vanuit dat de te verwachten extra middelen en de te verwachten uitgaven voor jeugdzorg elkaar zullen compenseren. De middelen die zijn toegevoegd c.q. onttrokken aan het gemeentefonds door wijzigingen in de door gemeenten uit te voeren taken zijn in de begroting verwerkt. Voor zover de daarvoor verwachtte uitgaven nog niet op de programma’s zijn begroot, zijn deze middelen gereserveerd onder de nader te concretiseren beleidsvoornemens (NTC). Onderdelen UGF 2024-2027 Zoals reeds in de inleiding van dit onderdeel zijn de hieronder vermelde overzichten gebaseerd op de meicirculaire 2023. In deze circulaire worden de ontwikkelingen vermeld voor de Algemene uitkering (AU), de Integratie- en Decentralisatie uitkeringen (IU en DU) en de Integratie-uitkering Sociaal Domein (IU SD).

Pagina 78 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst De verschillende uitkeringen uit het gemeentefonds zijn als volgt geraamd: Gemeentefonds-uitkeringen

Primitief 2024

2025

2026

2027

Algemene uitkering

55.764.300

56.495.547

51.114.036

50.926.809

Integratie-uitkering WUW

179.014

183.131

187.343

191.652

Div. overige integratie-uitkeringen

344.721

339.721

339.585

321.692

totaal iu/du

523.735

522.852

526.928

513.344

Uitkering Sociaal Domein Participatie

3.895.154

3.807.611

3.701.335

3.659.958

Uitkering Sociaal Domein Zorg - Jeugd

-

-

-

-

Totaal uitkeringen Sociaal Domein

3.895.154

3.807.611

3.701.335

3.659.958

Totaal uitkering gemeentefonds

60.183.189

60.826.010

55.342.299

55.100.111

stelpost vrijval ruimte BCF

380.000

380.000

380.000

380.000

Totaal geraamd

60.563.189

61.206.010

55.722.299

55.480.111

642.821

-5.483.712

-242.188

Mutatie uitkering gemeentefonds

Uitkering Gemeentefonds 2024–2027 Bij de meerjarige berekening van de UGF moet een inschatting worden gemaakt van de ontwikkeling van de uitkeringsbasis. Voor de meeste maatstaven wordt daarin de inschatting van het Rijk gevolgd, omdat wijzigingen in die inschatting gevolgen hebben voor de uitkeringsfactor en omdat gedeeltelijk nog onbekend is wat de definities van de nieuwe maatstaven zijn. Daar waar voor Hulst een afwijkende ontwikkeling ten opzichte van de landelijke trend verwacht wordt, zijn eigen inschattingen van de ontwikkeling van de maatstaven gebruikt. In de meerjarige berekening is rekening gehouden met eigen inschattingen voor de volgende maatstaven: 1. WOZ waarde woningen: Er is rekening gehouden met een waardestijging voor 2023 van 13,5% en de jaren daarna constant. Omdat de rekentarieven meerjarig niet worden bijgesteld door het Rijk, moeten de WOZ waarden eveneens constant worden verondersteld. De invloed van de verandering van de WOZ waarden in de meerjarenraming op de UGF, zal worden gecompenseerd door de toekomstige bijstelling van de rekentarieven. Voor niet-woningen is rekening gehouden met 1%. 2. Inwoners: daling 25 per jaar. 3. Jongeren: meerjarig daling met 50 per jaar. 4. Leerlingen voortgezet onderwijs: prognose DUO. 5. Leerlingen speciaal onderwijs: prognose DUO. 6. Bedrijfsvestigingen: constant. 7. Woonruimten: meerjarig constant. 8.

Raming 2024 lopende prijzen, daarna tegen constante prijzen (dus gecorrigeerd voor compensatie van loon- en prijsmutaties). Voor de overige maatstaven wordt de trend gevolgd die door het Rijk is ingeschat.

Pagina 79 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Onvoorzien en Nader Te Concretiseren Beleidsvoornemens Onvoorzien De post onvoorzien is opgebouwd uit twee onderdelen. Enerzijds de post onvoorzien algemeen waarop middelen zijn gereserveerd voor uitgaven die “onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar” zijn. Deze wordt in 2024 geraamd op € 140.000. Nader te concretiseren beleidsvoornemens Anderzijds wordt er een stelpost geraamd van nog nader te concretiseren beleidsvoornemens. Dit betreft voornamelijk beleid dat nog nadere invulling behoeft, waardoor de daarvoor beschikbare en/of benodigde budgetten nog niet op de programma’s worden geraamd. Voor 2024 gaat het om een budget van afgerond € 7.647.750 en is uit diverse stelposten opgebouwd, zoals in onderstaande tabel is weergegeven. Uiteraard zal besteding van deze budgetten aan de genoemde doelen pas plaatsvinden na voorafgaand raadsvoorstel en –besluit tot wijziging van de Programmabegroting. Overzicht Nader te concretiseren beleidsvoornemens Stelpost (afgerond op € 1.000)

2024

2025

2026

2027

(Fysieke) Leefbaarheid Vervangingsinvesteringen vrijval afschrijvingen Brandweerkazerne/carnavalsloods Kunstgras Hulst Taakmutaties gemeentefonds Digitalisering Reynaertcollege Hondenspeelweides Landbouwweg (aanvulling) Speel-/ontmoetingsruimte Hulst/Fietsgemeente Uitbreiding ambtelijke formatie Toeristisch ontwikkelingsplan Sport & Recreatie Indexering subsidiebeleid Economie Toerisme Wonen (woonzorgvisie, mogelijkheden onderzoeken starters) Stelpost sociaal domein Stelpost risico's LPO Structurele ontwikkelingen MJR 2024-2027 (10 t/m 25) Incidentele ontwikkelingen MJR 2024-2027 (27 t/m 45)

29.000 363.000 178.500 10.000 204.000 191.000 225.000 16.000 63.000 5.000 150.000 25.000 230.000 41.500 30.000 125.000 100.000 300.000 219.000 768.750 4.374.000

29.000 363.000 178.500 10.000 204.000 191.000 225.000 16.000 63.000 5.000 150.000 25.000 230.000 41.500

29.000 363.000 178.500 10.000 204.000 191.000 225.000 16.000 63.000 5.000 150.000 25.000 230.000 41.500

29.000 363.000 178.500 10.000 204.000 191.000 225.000 16.000 63.000 5.000 150.000 25.000 230.000 41.500

219.000 1.138.750 4.231.250

219.000 1.377.750 125.000

219.000 1.830.750 125.000

Totaal Nader te concretiseren beleidsvoornemens

7.647.750

7.320.000

3.452.750

3.905.750

Pagina 80 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Overhead Vanaf 2017 is het verplicht in de begroting een apart overzicht op te nemen van baten en lasten voor overhead, zijnde de niet direct aan het primaire proces (specifieke taakvelden) toe te rekenen apparaatskosten. Deze mogen niet worden doorbelast naar de programma’s. Het bedrag voor overhead bestaat voornamelijk uit de onderdelen huisvesting ambtelijk apparaat, algemene ICT-middelen, personeelslasten financiën, ICT, P&O, archief, huishoudelijke dienst, kosten voor scholing personeel, accountantskosten en materieelkosten. In deze begroting zijn de volgende lasten en baten opgenomen:

Overzicht Overhead Onderdeel (bedragen x € 1.000)

Lasten 2024

Baten 2024

Saldo 2024

Salarissen ondersteuning en algemene personeelskosten

8.833

116

-8.716

ICT/Automatisering

1.247

0

-1.247

Huisvesting

1.385

8

-1.377

11.465

125

-11.340

Vennootschapsbelasting Door het aannemen van de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen door de Eerste Kamer op 26 mei 2015 heeft de gemeente Hulst met ingang van 1 januari 2016 te maken met verplichtingen op het gebied van de vennootschapsbelasting. Al in 2015 heeft een inventarisatie plaatsgevonden van alle mogelijk belastingplichtige activiteiten. Hiervan is in 2016 een impactanalyse gemaakt, waarna is bepaald welke strategieën ingezet kunnen worden om zowel de belastingplicht als de administratieve last te minimaliseren. Na deze analyse zijn we met de Belastingdienst in overleg getreden. Op 26 januari 2017 hebben wij van hen een brief over de belastingplichtige activiteiten ontvangen. In deze brief c.q. standpuntbepaling hebben ze ingestemd met onze standpunten. Als gevolg hiervan hadden we voor begrotingsjaar 2016 een vrijstelling voor het indienen van aangifte. Voor begrotingsjaren 2017 t/m 2023 zijn de standpuntbepalingen ongewijzigd gebleven. Ook voor 2024 verwachten we geen gewijzigde standpuntbepalingen. Als gevolg daarvan is er geen begrote post voor vennootschapsbelasting opgenomen. Mogelijk zal in de toekomst voor de cluster grondexploitatie wel sprake zijn van fiscale winst. Deze belasting wordt in dat geval door de opbrengst van deze cluster gedragen.

In het algemeen geldt dat de realisatiecijfers en de feitelijke omstandigheden van 2024 leidend zijn voor de werkelijke bepaling van de hoogte van de verschuldigde vennootschapsbelasting in 2024.

Pagina 81 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Wat mag het kosten?

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN (bedragen x € 1.000)

Realisatie

Na wyz.

Raming

Raming

Raming

Raming

Lasten

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Bestaand beleid

12.030

16.486

19.956

19.477

15.335

15.788

waarvan incidenteel Waarvan nieuw beleid/ombuigingen

5.418

4.506

125

125

433

239

453

waarvan Overhead

11.465

11.465

11.465

11.465

waarvan Treasury

71

71

71

71

Onvoorzien

0

137

140

140

140

140

12.030

16.624

20.096

19.617

15.475

15.928

a. Lokale Heffingen

5.439

5.706

6.525

6.800

6.995

7.165

b. Algemene uitkering

56.085

56.403

60.563

61.542

56.470

56.036

0

0

0

Totaal lasten

Baten

c. Dividend d. Saldo financieringsfunctie

3.224

114

364

364

364

364

834

497

125

125

125

125

Totaal baten

65.582

62.720

67.576

68.830

63.953

63.689

Saldo baten en lasten

53.552

46.096

47.480

49.213

48.478

47.761

Mutaties reserves

-1.870

180

-116

-267

-267

-267

Saldo programma

51.682

46.276

47.365

48.947

48.212

47.495

e. Overige algemene dekkingsmiddelen Waarvan nieuw beleid/ombuigingen

Pagina 82 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Verbonden partijen N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), Den Haag De N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank essentieel voor de publieke taak. ZEH (voorheen: PZEM) N.V., Middelburg/GBE Aqua B.V., Rotterdam ZEH is de rechtsopvolger van DELTA NV en PZEM NV. ZEH richt zich op productie, handel en levering van energieproducten en diensten aan de zakelijke markt. Het doel van GBEA is het houden en beheren van de aandelen in Evides en het uitoefenen van stemrecht daarop voor eigen rekening en risico, maar ten behoeve van de aandeelhouders van de vennootschap. Verder al hetgeen met het voorgaande verband houdt of daaraan bevorderlijk kan zijn, dit alles in de ruimste zin van het woord. GBEA houdt 50% van de aandelen in Evides B.V. Gemeenschappelijke regeling Sabewa Zeeland, Terneuzen Sabewa Zeeland is een uitvoeringsorganisatie, die de heffing en invordering verzorgt van waterschapsbelastingen (zuiveringsheffing, verontreinigingsheffing en de watersysteemheffingen) en gemeentelijke belastingen (zoals de onroerendezaakbelasting, rioolheffing, afvalstoffenheffing, honden- en toeristenbelasting).

De bezwaar- en beroepschriften gericht tegen de belastingaanslagen en kwijtscheldingsverzoeken worden ook door Sabewa Zeeland behandeld. Daarnaast worden de taken en werkzaamheden in het kader van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) voor de bij Sabewa Zeeland aangesloten gemeenten uitgevoerd. Vanaf 2013 is Hulst bij deze gemeenschappelijke regeling aangesloten.

Pagina 83 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst BELEIDSINDICATOREN BESTUUR EN ORGANISATIE Besluit Begroting en Verantwoording (verplichte indicatoren programmabegroting) Indicator Formatie Bezetting Apparaatkosten Externe inhuur Overhead

Eenheid FTE per 1.000 inwoners FTE per 1.000 inwoners Kosten in € per inwoner Kosten in € Als % van totale loonsom Als % van totale lasten

Bron: eigen gegevens

Pagina 84 van 167

2023 6,75 6,28 € 685 € 497.000 3,37% 13,84%

2024 6,75 6,46 € 725 € 720.000 4,47% 12,12%

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst BEGROTINGSRESULTAAT NA BESTEMMING Het begrotingsresultaat na bestemming, dus inclusief onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves, bedraagt in 2024 een overschot van € 285.000. Dit resultaat bestaat uit een structureel voordeel van € 3.390.000 en een incidenteel nadeel van € 3.105.000. Voor de jaren na het begrotingsjaar worden nadelige saldi verwacht van € 275.000 (2025), € 1.010.000 (2026) en € 1.727.000 (2027).

Pagina 85 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst

RESERVES

bedragen x € 1.000 Omschrijving

Rekening 2022 Lasten

Begroting 2023

Baten

Lasten

Begroting 2024

Baten

Lasten

Begroting 2025

Baten

Lasten

Begroting 2026

Baten

Lasten

Begroting 2027

Baten

Lasten

Baten

Mutaties reserves: Programma Bestuur en Veiligheid

25

58

0

54

0

0

0

0

0

0

0

0

Programma Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte Programma Economische structuur en toerisme

557

651

876

1.208

856

920

856

810

856

810

856

810

2.977

72

0

60

0

8

0

0

0

0

0

0

Programma Onderwijs en Kinderopvang

246

94

0

33

0

33

0

0

0

0

0

0

Programma Sport cultuur en recreatie

608

467

173

810

13

192

13

7

13

7

13

7

2.209

314

2.800

4.459

0

97

0

0

0

0

0

0

306

148

0

496

0

0

0

0

0

0

0

0

1.329

639

160

50

110

61

110

0

110

0

110

0

Programma Sociaal domein Programma Milieu Programma Ruimte en wonen Rente toevoeging/onttrekking Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Totaal na bestemming

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2.443

573

306

486

306

190

306

39

306

39

306

39

10.700

3.015

4.315

7.656

1.285

1.501

1.285

856

1.285

856

1.285

856

Pagina 86 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst

PARAGRAFEN Algemeen De in het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) voorgeschreven paragrafen moeten in het kader van het nieuwe duale stelsel een dwarsdoorsnede geven van het financiële beheersingsproces. Dit moet de raad in staat stellen haar kaderstellende en controlerende rol ten behoeve van een goede uitvoering van de beleidsprogramma’s te vervullen. Hoewel (gedeelten van) deze informatie op verschillende plaatsen in de begroting al naar voren komt, gelden de paragrafen in dit opzicht als verzamelpunt, die de lezer een overzicht bieden in de specifieke onderwerpen die de verschillende paragrafen behandelen. In het BBV worden zeven paragrafen voorgeschreven, die bezien vanuit het realiseren van de vastgestelde programma’s, grote financiële gevolgen kunnen hebben of van grote politieke betekenis zijn. Naast de voorgeschreven paragrafen staat het de gemeenteraad vrij om “eigen” paragrafen te definiëren om zo gemeente specifieke zaken inzichtelijk te maken. Halverwege 2018 is er voor gekozen om vanaf de jaarstukken 2017 een paragraaf “Informatiebeveiliging en Privacy” toe te voegen. Landelijk gezien liggen deze onderwerpen onder een vergrootglas. • • • • • • • • •

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering (inclusief rechtmatigheid) Verbonden partijen Grondbeleid Lokale heffingen Informatiebeveiliging en Privacy Openbaarheid

Pagina 87 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Inleiding Het beleid omtrent weerstandsvermogen en risicobeheersing is vormgegeven in de nota risicomanagement en weerstandsvermogen. Deze nota is vastgesteld in de raadsvergadering van juli 2010. In het maatschappelijke verkeer is er een toenemende aandacht voor risico’s en de beheersing hiervan. Deze paragraaf is samengesteld op basis van de gehouden inventarisatie en zal periodiek worden geactualiseerd. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio tussen beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat met name uit de reserves (eigen middelen) en de mogelijkheden om extra middelen te verkrijgen. De benodigde weerstandscapaciteit volgt uit het kwantificeren van risico’s (kans * impact). Beschikbare weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit wordt gedefinieerd in financiële zin, d.w.z. als het beschikbare weerstandsbedrag dat wordt aangehouden ter afdekking van financiële verliezen die kunnen optreden, als risico’s zich feitelijk gaan manifesteren. De weerstandscapaciteit is opgebouwd uit een tweetal componenten, te weten: A. Weerstandscapaciteit uit vermogen. B. Weerstandscapaciteit in de exploitatie. De eerste component is de incidentele weerstandscapaciteit.

De tweede component vormt de structurele weerstandscapaciteit. De totale beschikbare verwachte weerstandscapaciteit per 31 december 2024 heeft zich als volgt ontwikkeld (bedragen * € 1.000): Beschikbare weerstandscapaciteit Vermogenssfeer: a. Algemene Reserve b. Bestemmingsreserves - ten behoeve van egalisatie van tarieven - overige bestemmingsreserves c. Stille reserves Totale weerstandscapaciteit uit vermogen Exploitatiesfeer: a. Onbenutte belastingcapaciteit - OZB - Rioolrecht - Afvalstoffenheffing - Overige leges en rechten b. Onvoorzien c. Begrotings-/rekeningoverschot Totale weerstandscapaciteit uit exploitatie Totale weerstandscapaciteit

Begroting 2024

Realisatie 2022

13.529

8.344

6.482

6.229

20.011

14.573

1.946

2.034

140 2.086 22.097

5.530 7.564 22.137

De verwachte beschikbare weerstandscapaciteit uit vermogen van de gemeente Hulst bedraagt ultimo 2024 € 20.011.000. Op grond van de handreiking zoals die in de meicirculaire 2023 is opgenomen, benadert de onbenutte belastingcapaciteit voor het jaar 2024 een bedrag van € 1.946.000. Een berekening hiervan is in deze paragraaf opgenomen. Tot slot is in de begroting een saldo onvoorzien van € 140.000 opgenomen en bedraagt het begrotingsoverschot afgerond nihil. Weerstandscapaciteit uit vermogen Algemene reserve De begrote omvang van de algemene reserve bedraagt na aftrek van claims naar verwachting per 31 december 2024 € 13.529.000. Dit saldo wordt volledig meegewogen in de berekening van de weerstandscapaciteit. Bestemmingsreserves Het totaal van de bestemmingsreserves bedraagt op begrotingsbasis per 31 december 2024 € 16.772.000 waarvan: overige bestemmingsreserve € 7.596.000 dekkingsreserves € 9.176.000

Pagina 88 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Dekkingsreserves wordt niet meegewogen in de weerstandscapaciteit. De overige bestemmingsreserves worden na aftrek van claims (deze zijn al verrekend met bovengenoemde bedragen) volledig meegewogen in de berekening van de weerstandscapaciteit. Stille reserves Stille reserves zijn activa die tegen nul zijn gewaardeerd en die bij verkoop leiden tot opbrengsten. De stille reserves hebben met name betrekking op aandelen en op gebouwen en terreinen die niet meer op de balans voorkomen. Weerstandscapaciteit in de exploitatie Onbenutte belastingcapaciteit Artikel 12-gemeenten moeten gedurende de hele looptijd van de aanvraag én van de toekenning van de aanvullende uitkering van het gemeentefonds blijven voldoen aan het jaarlijks vastgestelde redelijk peil van eigen inkomsten. De berekening hiervan is als volgt: Berekening onbenutte belastingcapaciteit redelijk peil OZB 2024* PEW= OZB-percentage eigenaar woning PENW=OZB-percentage eigenaar niet-woning PGNW= OZB-percentage gebruiker niet-woning WW= waarde woningen WNWE= waarde niet-woningen eigenaren WNWG= waarde niet-woningen gebruikers Gemeente Hulst redelijk peil OZB 2024* verschil redelijk peil 2020 en tarief Gemeente Hulst verschil uitgewerkt op alleen woningen verschil uitgewerkt op woningen en niet woningen onbenutte belastingcapaciteit 2024

(afgeronde bedragen) 0,00164 0,000998 0,002376 0,002082 € 3.850.811.446 € 491.123.383 € 372.235.073 0,001227 0,00164 0,000413 € 1.590.000,00 € 356.000,00 € 1.946.000

* Bron: Meicirculaire Gemeentefonds 2023

Begrotingsoverschot / tekort Het begrotingsoverschot 2024 bedraagt naar verwachting nihil, tevens is een bedrag van € 140.000 als onvoorzien opgenomen. Benodigde weerstandscapaciteit Om het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen moet de beschikbare weerstandscapaciteit worden afgezet tegen de gekwantificeerde risico’s (de benodigde weerstandscapaciteit). Risico= kans x gevolg Op basis van de inschatting van kans en gevolg wordt per risico berekend hoeveel geld er benodigd is om de risico’s financieel af te kunnen dekken. De kans dat alle risico’s met het maximale gevolg zullen optreden is namelijk erg klein. Dat rechtvaardigt het reserveren van een geringer bedrag om die risico’s op te vangen. Het verschil tussen de benodigde weerstandscapaciteit en beschikbare weerstandscapaciteit geeft inzicht in het totale weerstandsvermogen van de gemeente.

Pagina 89 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Risico inventarisatie In de volgende tabel worden de financiële risico’s samengevat die niet zijn afgedekt door beheersmaatregelen, waardoor deze door de beschikbare weerstandscapaciteit opgevangen dienen te worden. Financieel gevolg

Nr. Risico Sociaal Domein Het sociaal domein wordt met name gekenmerkt door een groot aantal open eind regelingen. Zo zijn er onder andere open eind regelingen bij de WMO, Jeugdzorg en collectief vervoer. Bij open eind regelingen is er sprake van een wettelijk recht, waarop een gerechtigde zich kan beroepen. De gemeente staat hierbij dan met name financieel aan de lat. De afgelopen jaren is binnen het sociaal domein zowel het gebruik (aantal) als het tarief (prijs) toegenomen. In begrotingsjaar 2024 1 vertegenwoordigen de ramingen voor WMO, Participatie/Buig en Jeugdzorg circa 1/3 deel van de totale structurele begrotingslasten. Daarnaast komen er de komende jaren ook nieuwe/aangepaste taken richting de gemeenten. Zo wordt onder andere Beschermd Wonen verder gedecentraliseerd. Ook komen er aanpassingen in Maatschappelijke Opvang en Inburgering. In de begroting 2024 zijn incidentele inkomsten vanuit het Rijk verwerkt. Ook de uitkomsten van de hervormingsagenda Jeugdzorg zijn dusdanig onzeker dat hier meerjarig nog geen rekening mee gehouden is. Perkpolder De gemeente is voor 100% aandeelhouder in Perkpolder Beheer B.V. De gemeente heeft een extern bureau onderzoek laten voeren naar de risico’s in dit project voor de gemeente Hulst. Dit onderzoeksbureau heeft geoordeeld dat het reëel ingeschatte risico momenteel € 6.000.000 bedraagt.

2 Een andere benadering is de kans * effect methode. Het maximale effect bedraagt op enig moment € 24.000.000, namelijk de totale omvang van de borgstelling. Wanneer we uitgaan van een slagingspercentage van 75%, resteert er 25% risico. Kapitaalgoederen (o.a. haven) Momenteel zijn er met het Rijksvastgoedbedrijf gesprekken lopende over de ontwikkelingen bij de 4 haven van Walsoorden. Er liggen een aantal verschillende scenario's voor welke elk hun financiële impact (kunnen) hebben. Borgstellingen/garanties De gemeente staat borg voor leningen aangegaan door maatschappelijke instanties, bijvoorbeeld woningcorporaties e.d. Het saldo waarvoor eind 2022 borg gestaan wordt, is €25.000.000 (exclusief borgstelling Perkpolder Beheer B.V en exclusief borgstelling via WSW). Daarnaast staat de gemeente garant voor de aflossing van (een deel van de ) leningen van instellingen aan particulieren. Deze vorm 5 van garantiestelling is een voorloper van de huidige Nationale Hypotheek Garantie. Eind 2022 bedraagt de restant schuld waarover risico wordt gelopen € 133.000. In de loop van 2023 zijn geen aanvullende garanties versterkt. Het risico wordt ingeschat op 0,5%. De risico’s met betrekking tot de verstrekte borgstelling ten behoeve van het project Perkpolder zijn eerder afzonderlijk in deze inventarisatie opgenomen.

Verbonden Partijen De bijdragen aan onze verbonden partijen zijn de afgelopen jaren opgelopen. Ook hebben diverse verbonden partijen reeds reserves moeten inzetten om ondanks hogere bijdragen van gemeenten, hun tekorten te kunnen dekken. Voor begrotingsjaar 2023 zien we dat de gevraagde bijdragen veelal 6 de VZG-norm overschrijden. Ook zijn er bij diverse verbonden partijen (nog niet vastgestelde) begrotingswijzigingen in opmaak. Hierbij worden hogere bijdragen van de gemeenten gevraagd. In de begroting 2023 is hiervoor een stelpost opgenomen. Momenteel is onduidelijk of deze spelpost voldoende zal zijn. Gezien het structurele effect wordt de kans * impact relatief hoog ingeschat. Diverse (overige) bedrijfsrisico's, zoals: prijsstijgingen projecten, PFAS/PFOS, Klimaat/Duurzaamheid, 7 Gemeenschappelijke Regelingen, Privacy, Cyberrisico, Bedrijfsvoering. Totaal

€ 4.500.000

€ 6.000.000

€ 1.500.000

€ 125.000

€ 1.000.000

p.m. € 13.125.000

Pagina 90 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Berekening weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit is afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen.

Weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

Begroting 2024

Begroting 2023

22.096.800

12.845.000

13.125.000

1,7

11.850.000

1,1

Rekening 2022 22.137.000 12.825.000

1,7

Om het weerstandsvermogen minimaal op niveau te houden of te verbeteren, dient er rekening te worden gehouden met de volgende stappen: • extra kritisch kijken naar voorstellen waarbij als dekking de algemene reserve wordt genoemd; • bestemmingsreserves kritisch screenen en waar mogelijk vrij laten vallen ten gunste van de algemene reserve; • eventuele exploitatieoverschotten direct toevoegen aan de algemene reserve. Financiële kengetallen van de gemeente Hulst Rekening 2022 1 Netto schuldquote

Begroting Begroting Mjr. 2025 Mjr. 2026 Mjr. 2027 2023 2024

29,98%

75,85%

60,55%

61,18%

57,05%

53,02%

29,40%

76,91%

59,55%

60,19%

56,06%

52,02%

2 Sovabiliteitsratio

40,00%

19,00%

30,55%

30,92%

32,54%

34,27%

3 Structurele exploitatieruimte

6,89%

2,00%

0,00%

0,91%

-4,61%

-5,38%

4 Grondexploitatie

2,49%

3,50%

4,00%

4,00%

4,00%

4,00%

5 Belastingcapaciteit

95,35%

94,83%

102,37%

102,37%

102,37%

102,37%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen

Ad 1 De netto-schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op haar tellen moet passen. Hoe hoger de schuld is, hoe meer kapitaallasten er zijn waardoor een begroting minder flexibel wordt. De norm van de VNG ligt tussen 0 en 100. Boven een netto-schuldquote van 100 is de situatie kritiek. Er blijft dan weinig leencapaciteit over om de gevolgen van financiële tegenvallers door bijvoorbeeld een economische recessie op te vangen.

Netto-schuldquote =

(langlopende schulden + kortlopende schulden + crediteuren + overlopende passiva) -/- (langlopende uitzettingen + kortlopende vorderingen +liquide middelen + overlopende activa) totale baten voor bestemming

Norm Hulst Laag

tot 100%

Gemiddeld

100% tot 130%

Hoog

hoger dan 130%

Ad 2 De solvabiliteitsratio geeft aan de mate waarmee de gemeentelijke bezittingen zijn betaald met eigen middelen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen (algemene reserve+ bestemmingsreserve + resultaat baten en lasten) als percentage van het totale balanstotaal. Bij een solvabiliteitsratio >80% is in de meeste gevallen sprake van een gemeente die per saldo geen schulden heeft.

Solvabiliteitsratio

=

Eigen vermogen (algemene reserve + bestemmingsreserve + nog te bestemmen resultaat balanstotaal

Pagina 91 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Norm Hulst Laag

tot 20%

Gemiddeld

20% en 50%

Hoog

hoger dan 50%

Ad 3 Het financiële kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de begroting is. Daarnaast geeft dit kengetal ook aan of de gemeente in staat is om de structurele tegenvallers op te vangen dan wel of er ruimte is voor nieuw beleid. Het toekomstperspectief m.b.t. de structurele exploitatieruimte is positief. Norm Hulst structureel ratio kleiner dan 0% (van AU+integratie- en decentralisatieuitkeringen) structureel ratio tussen 0% en 0,6% (van AU+integratie- en decentralisatieuitkeringen) structureel ratio hoger dan 0,6% (van AU+integratie- en decentralisatieuitkeringen)

Laag Gemiddeld Hoog

Ad 4. Het financiële kengetal “grondexploitatie” geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten opzichte van de jaarlijkse baten. Grondexploitatie

=

boekwaarde in- en nog niet in exploitatie genomen gronden totale baten voor bestemming

Een norm bepalen voor het kengetal grondexploitatie is lastig. De boekwaarde van de gronden in bezit zegt namelijk nog niets over de relatie tussen de vraag en aanbod van woningbouw dan wel m2-bedrijventerrein. De boekwaarde van de gronden geeft wel weer of een gemeente veel middelen heeft gestopt in haar grondexploitatie. Dit geld dient namelijk ook nog terugverdiend te worden. Om deze redenen is er geen norm verbonden aan het kengetal grondexploitatie. Ad 5. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de provincie of de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde (jaar t-1). Wanneer het kengetal uitkomt op ongeveer 100% betekent dit dat de woonlasten van de betreffende gemeente overeenkomt met het landelijke gemiddelde van een jaar eerder.

Pagina 92 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst PARAGRAAF ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Inleiding De kwaliteit van het openbaar gebied wordt door de inwoners vaak het meest intensief beleefd. Zaken als: zwerfvuil, verzakte stoeptegels, niet brandende lantaarnpalen, slecht onderhouden plantsoenen, moeilijk toegankelijke gemeentelijke gebouwen, zijn onderwerpen die de directe omgeving van de burgers raken. Zij hebben hier dan ook een duidelijke mening over. Ook de reacties die vanuit de wijk- en dorpsraden geuit worden, gaan vaak over het beheer van de openbare ruimte. De gemeente is als beheerder van deze openbare ruimte verantwoordelijk voor een groot aantal kapitaalgoederen. De gewenste kwaliteit van kapitaalgoederen zoals openbaar groen, water, wegen, kunstwerken, straatmeubilair, riolering, openbare verlichting en gebouwen bepaalt mede het voorzieningenniveau in de gemeente en de daarmee gemoeid zijnde (jaarlijkse) lasten. Daartoe wordt periodiek voor elk van genoemde kapitaalgoederen een nota vastgesteld door de raad. Hierin worden de kaders weergegeven voor het onderhoud(sniveau), de bijbehorende kosten, de normkostensystematiek en het meerjarig budgettair beslag. In deze paragraaf “onderhoud kapitaalgoederen” gaan we in op het beleidskader en de daaruit voortvloeiende financiële gevolgen voor het beheer en het onderhoud van de kapitaalgoederen van de gemeente.