Programmabegroting 2024 (Definitief) 637088

Voor verschillende kapitaalgoederen zijn inmiddels meerjarige onderhoudsplannen vastgesteld. Deze worden gekoppeld aan budgetten in de begroting. Verder moeten er antwoorden gevonden worden op vragen als: is het beheer in de gemeente goed geregeld? Is er behoefte aan het opstellen van onderhoudsbeleidsplannen, en zo ja, welke criteria gebruiken we? Hoe verhouden de in de begroting opgenomen onderhoudsbudgetten zich tot de onderhoudsplannen en de uitvoering ervan? Is er achterstallig onderhoud, en zo ja, hoe werken we die weg? Welke (financiële) risico’s lopen we? Als basis voor het vaststellen van beleid ten aanzien de gewenste kwaliteit van onderhoud en beheer van onze kapitaalgoederen zijn geautomatiseerde beheerpakketten geïmplementeerd op het gebied van wegen, riolering/ water, openbaar groen, openbare verlichting en vastgoedbeheer. Voor het vastgoedbeheer moet de data nog gecompleteerd en geactualiseerd worden. Wij kunnen nu de verschillen aangeven tussen bestaand beleid en gewenst beleid, alsmede de daaraan verbonden financiële gevolgen. Beheerplannen Voor het onderhoud van de verschillende kapitaalgoederen zijn voor 2024 en volgende jaren de volgende beheerplannen (-systemen) vastgesteld of in voorbereiding: Gereed Vaststelling

Looptijd t/m

Beheerplan

Programma

Wegen

Verkeer, vervoer en openbare ruimte

Ja

2019

2023

Openbare verlichting

Verkeer, vervoer en openbare ruimte

Ja*

2018

2023

Riolering

Milieu (VGRP)

Ja

2022

2026

Wateren

Milieu (VGRP)

ja

2022

2026

Openbaar groen

Verkeer, vervoer en openbare ruimte en Sport, cultuur en recreatie

Ja

2019

2023

(Buitensport)accommodaties

Sport, cultuur en recreatie

Nee

Begraafplaatsen

Verkeer, vervoer en openbare ruimte

Ja

2021

2035

Gemeentelijk vastgoed

Diverse programma’s

Ja

2019

2024

Haven Walsoorden

Verkeer, vervoer en openbare ruimte

Ja**

* Vervangingsplanning is in 2021 bijgesteld

Sinds de vaststelling van de notitie “duurzaam financieel beleid” in 2012 worden, t.b.v. het onderhoud van kapitaalgoederen, de middelen uit vrijvallende kapitaallasten beschikbaar gehouden. Tevens is in de opbouw van de gemeentebegrotingen sinds 2011 financiële ruimte beschikbaar gesteld voor het effectueren van het beleid zoals dat jaarlijks in het meerjarenonderhoudsprogramma wegen is opgenomen. Met betrekking tot het beheer van de wegen, openbare verlichting en het groenbeheer zijn structurele middelen beschikbaar gesteld om het onderhoud op het gewenste niveau te brengen c.q. houden. Voor het aandeel wegen in integrale projecten en op zich zelf staande wegenprojecten zijn in de meerjarenraming 2024-2027 opnieuw middelen gereserveerd voor de MIP projecten. De ongebruikelijke hoge inflatiecijfers in 2022/2023 hebben ook gevolgen voor de kostendekkendheid van de verschillende beheerplannen. In 2023/2024 zullen de plannen worden geactualiseerd.

Pagina 93 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Wegen Kerncijfers Verhardingen Waarvan: • gesloten (asfalt) • gesloten (beton) • open (klinkers, tegels) • half (gravel, split)

1.768.400 m2 417.700 m2 21.000 m2 1.278.000 m2 51.500 m2

Beleid Wegenonderhoud bestaat uit dagelijks klein- en groot onderhoud en rehabilitatie (volledige vervanging wegconstructie aan het einde van de levensduur). De planningen van klein- en groot onderhoud zijn opgenomen in het wegenbeheerplan 2019-2023. In 2023 is gestart met het opstellen van het wegenbeheerplan 2024-2028. Rehabilitatie maakt geen onderdeel uit van klein en groot onderhoud wegen. De rehabilitatie is opgenomen in het Meerjaren InvesteringsPlan (MIP) wegen, waarbij de planning wordt afgestemd op de beschikbare middelen en de samenhang met rioleringsprojecten en wegbeheer. Afhankelijk van het project vindt een verdeling plaats tussen rehabilitatiekosten en overige kosten. De middelen worden jaarlijks gedoteerd aan de reserve MIP wegen waaruit de kapitaallasten van de investeringen worden gedekt. Hierdoor blijven voordelen op investeringen als gevolg van subsidies, aanbestedingsvoordelen en onderuitputting beschikbaar voor rehabilitatie. Bij het opstellen van het wegenbeheerplan is gebruik gemaakt van de beheersystematiek van de stichting CROW, bijgesteld naar aanleiding van de in 2020 uitgevoerde wegeninspecties. Binnen vermelde systematiek worden vier kwaliteitsniveaus onderscheiden A+, A, B, C, en D. Voor het beheerplan wegen Hulst is uitgegaan van niveau B (de laagste onderhoudsnorm om risico's te voorkomen schades te kunnen verzekeren).

Door het op tijd uitvoeren van klein onderhoud zoals het repareren van plaatselijke verzakkingen, losliggende tegels, boomwortelschades en dergelijke worden risico’s zoveel mogelijk vermeden, de beeldkwaliteit verhoogd en de service richting bewoners en gebruikers van de openbare ruimte verbeterd. Met betrekking tot de investeringen in het kader van herinrichting en reconstructie wegen is sprake van rehabilitatie. Daardoor kunnen gelijk afwegingen over verkeersafwikkeling en/of inrichting worden gemaakt. Aanleiding voor rehabilitatie kan ook voortvloeien uit afstemming met andere beleidsterreinen. Het is belangrijk dat de rehabilitatie van de wegen uitgevoerd wordt. Met andere woorden: aan het einde van de levensduur moeten zowel verharding als fundering volledig vervangen worden. Er moeten voldoende middelen beschikbaar zijn voor rehabilitatie om rioleringsprojecten en rehabilitatie van wegen op elkaar af te kunnen stemmen. In het VGRP is er bij projecten waar de riolering vervangen wordt, van uitgegaan dat de bestratingsmaterialen hergebruikt worden. De kosten voor het vervangen van de fundering en het opnieuw leggen van de oude materialen worden uit de opbrengst rioolrechten gedekt. Het hergebruiken van het bestratingsmateriaal heeft echter zeer nadelige gevolgen voor de kwaliteit.

Voor het vervangen van de verhardingsmaterialen als onderdeel van rioleringsprojecten is gemiddeld ongeveer € 300.000 per jaar nodig. Deze kosten mogen niet ten laste van de voorziening riolering worden gebracht. De middelen voor het vervangen van bestratingsmateriaal bij rioleringsprojecten worden daarom meegenomen in de planning voor het MIP wegen. Financieel kader De onderhoudskosten voor de korte en middellange termijn worden grotendeels bepaald door de huidige kwaliteit van de verhardingen en bestaat uit: Klein onderhoud: Het bedrag dat volgens de CROW-systematiek benodigd is voor het uitvoeren van klein onderhoud aan zowel asfalt- en elementenverharding is geraamd op € 177.600,- per jaar. Er is enige achterstand ontstaan in klein onderhoud. Daarom worden de uren in eigen beheer voor groot onderhoud vanaf nu voor klein onderhoud ingezet. De kosten daarvan zijn reeds in de begroting verwerkt en maken onderdeel uit van de totale kosten voor het dagelijkse onderhoud aan wegen (waarbij ook gladheidsbestrijding, onkruidbestrijding op verhardingen enz. worden uitgevoerd). Groot onderhoud: Na de weginspectie is door het wegbeheersysteem een basisplanning gegenereerd. Conform de systematiek is een zogenaamde maatregeltoets uitgevoerd.

Deze maatregeltoets, waarbij kritisch is gekeken naar de gekozen maatregelen en afstemming heeft plaatsgevonden met geplande projecten, heeft geresulteerd in een gemuteerde basisplanning. Groot onderhoud ter plaatse van geplande projecten voor riolering of rehabilitatie (MIP wegen) is niet meegenomen in de raming van de kosten voor groot onderhoud. In de begroting 2024 is € 561.000 aangevraagd voor uitbesteed Groot onderhoud. Daarnaast is een budget van € 60.000 aangevraagd voor de uitvoering van verkeers- en klimaatmaatregelen zoals snelheidsremmers of aanpassing van kruisingen en maatregelen in het kader van toegankelijkheid. Pagina 94 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Het onderhoud wordt mede uitgevoerd om schades door aanleg of vervanging van nutsvoorzieningen te repareren. Hiervoor wordt van de nutsbedrijven een degeneratievergoeding ontvangen. Van grote nutsprojecten zijn deze middelen gereserveerd voor toekomstig herstel van wegen en trottoirs. In 2024 is een bedrag van € 50.000 aan het budget voor onderhoud wegen worden toegevoegd t.l.v. de reserve waaraan deze middelen zijn toegevoegd. Uit de laatste weginspectie blijkt dat de kwaliteit van de wegen in de laatste planperiode is achteruitgegaan. Ca 84% van het areaal voldoet nu aan de gestelde kwaliteitsnormen. Dit is een achteruitgang ten opzichte van de inspecties uitgevoerd in 2019. Deze achteruitgang is ontstaan door de budgettaire beperking voor Groot onderhoud in de afgelopen planperiode, uitstel van reconstructies en uitvoering van grootschalige kabelprojecten. Tevens zijn niet alle Klein onderhoudsschades uit de weginspectie opgelost. Door voldoende budget op Groot onderhoud en efficiënt uitvoeren van Klein onderhoud kan een inhaalslag worden gemaakt. De vastgestelde planning MIP wegen 2023-2026 is als volgt:

Pagina 95 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst jaar kredietaanvraag

totaal netto krediet

uitvoering 2023

uitvoering 2024

uitvoering 2025

2024 Reconstructie Steenstraat CP

340.000

50.000

290.000

2024 Vervanging riolering Nieuw Hulst

685.000

100.000

585.000

2024 Herinrichting Rapenburg

755.000

100.000

655.000

2024 Vervanging riolering Vogelwaarde fase 3

555.000

50.000

505.000

2.335.000

300.000

2.035.000

2025 Reconstructie Absdaalseweg

1.600.000

50.000

50.000

1.500.000

2025 Vervangen riolering Bossestraat en Schoolstraat

600.000

50.000

50.000

500.000

2025 Reconstructie Truffinoweg en ged. Zandstraat

785.000

50.000

50.000

685.000

2025 Vervangen riolering en herinrichting Lageweg en Weststraat

550.000

50.000

50.000

450.000

2025 Vervangen riolering en herinrichting Paardenmarkt

445.000

25.000

3.980.000

225.000

uitvoering 2026

uitvoering 2027

uitvoering na planperiode

Investeringen 2024

Totaal 2024

-

-

-

-

25.000

395.000

225.000

3.530.000

-

-

-

25.000

25.000

70.000

25.000

90.000

Investeringen 2025

Totaal 2025 Investeringen 2026 2026 Vervangen riolering Hengstdijkse Kerkstraat

120.000

2026 Aanleg Ravelijn Binnenvest en voetpad parkt

115.000

2026 Aanleg gescheiden stelsel Clausstraat eo Dullaert fase 2

210.000

25.000

25.000

160.000

2026 Reconstructie omgeving Grote Markt en rond Basiliek

1.670.000

50.000

100.000

1.520.000

60.000

10.000

10.000

40.000

2026 vervangen riolering Zomerstraat

Pagina 96 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst 2026 Vervangen riolering Elzenstraat, Olmenstraat, Wilhelmstr. Eo

120.000

25.000

25.000

70.000

2026 Vervangen riolering Oude Galgenstraat

80.000

10.000

10.000

60.000

-

145.000

220.000

2.010.000

-

-

-

-

-

-

-

-

Totaal 2026 Investeringen 2027

2.375.000 -

2027 2027 Totaal 2027

Totaal alle investeringsjaren

-

8.690.000

525.000

2.405.000

Pagina 97 van 167

3.750.000

2.010.000

-

-

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Knelpunten en risico’s Met het vaststellen van het duurzaam financieel beleid heeft het gemeentebestuur richting gegeven om achterstanden in het onderhoud te voorkomen en de hiermee gepaard gaande risico’s te beperken. Zaken zoals verkeersveiligheid, externe prioriteiten kunnen ertoe leiden dat de planning bijgesteld moet worden. Door de huidige economische ontwikkelingen en de forse inflatie zullen de ramingen voor de uitvoering van het onderhoud in de toekomst moeten worden bijgesteld en zijn de thans beschikbaar gestelde structurele middelen mogelijk onvoldoende voor de uitvoering van de vastgestelde planning. Ontwikkelingen Om het beheer en onderhoud ook in de toekomst goed vorm te kunnen geven wordt in afstemming met de Basiskaart Grootschalige Topografie (BGT) de wijzigingen in het wegenareaal continu bijgehouden. De MIP’s worden periodiek bijgewerkt en ter besluitvorming voorgelegd. Sinds 2016 mogen er geen onkruidbestrijdingsmiddelen op verhardingen meer toegepast worden. Het onkruid op de verhardingen wordt verwijderd door gebruik te maken van alternatieve methodes/machines. De ervaringen wijzen uit dat het verbod op bestrijdingsmiddelen wel een verandering in het straatbeeld geeft. Haven Walsoorden Kerncijfers • Kademuur • Jaarlijks te baggeren slib

630 m1 15.000 m3

Beleid De haven van Walsoorden is in eigendom bij de Staat (het Rijksvastgoedbedrijf RVB). De gemeente heeft een opstalrecht-overeenkomst met het RVB afgesloten, die stilzwijgend doorloopt sinds 30-06-2017 (opstalrecht industriehaven) en een erfpachtovereenkomst die loopt tot 31-12-2023 (erfpacht getijdenhaven). De gemeente heeft op haar beurt overeenkomsten (opstalrechten, erfpacht, huur) gesloten met verschillende gebruikers van de haven. De gemeente en het RVB zijn met elkaar in gesprek over het toekomstige beheer en onderhoud van de haven. Financieel kader Op dit moment zijn in de beheerbegroting de dagelijkse onderhoudskosten geraamd en worden er reserves opgebouwd voor groot onderhoud zoals vervanging van de kademuren. De toestand in de haven van Walsoorden gaat achteruit en daarmee bestaat het risico op grote incidentele kosten. Om een goed beeld te krijgen van de huidige conditie van de gehele haven in Walsoorden is in 2020 een risicoanalyse opgesteld. Het onderzoek betrof een visuele inspectie. In 2022 is nader onderzoek gedaan naar de staat van de kadewanden en de restlevensduur van de constructies in de haven. De risico’s op korte tot middellange termijn worden aangevuld met geraamde financiële consequenties van de noodzakelijke reparaties op korte termijn. Er is een inventarisatie gemaakt van het op korte en middellange termijn noodzakelijke onderhoud.

Volgens het inspectierapport is in totaal circa € 630.000 nodig voor het uitvoeren van achterstallig onderhoud. Er is echter nog discussie gaande over de verantwoordelijkheid voor dit onderhoud. In 2022 is gestart met enkele onderhoudswerken om de veiligheid in de haven te garanderen. Dit in afwachting van het overleg met RVB en RWS over de verantwoordelijkheid van dit onderhoud. In de meerjarenraming is voor het op niveau brengen van het onderhoud rekening gehouden met een structurele last van € 90.000. Ook hier zullen de ramingen moeten worden bijgesteld door de recente hoge inflatie. Knelpunten/risico’s Er zijn investeringen nodig om de haven weer robuust te maken voor de toekomst. Deze investeringen kunnen bestaan uit: − Achterstallig onderhoud: circa € 800.000 (€ 650.000 met tot 30% afwijking + of -, voor de periode van 0 – 3 jaar: rapport Sweco); − Bodemsanering van getijdehaven: circa € 800.000; − Herinrichting: circa € 400.000. Ontwikkelingen De komende tijd wordt verder overlegd met de Staat en de huidige gebruikers om te bezien hoe de toekomst van de haven eruit zal komen te zien en welke financiële verplichtingen de verschillende partijen op zich willen nemen. Daarnaast zal komende tijd een programma van eisen worden opgesteld om meer duidelijkheid te krijgen over de benodigde acties.

Pagina 98 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst Openbare verlichting Kerncijfers Lichtmasten 6.901 stuks Armaturen 7.107 stuks Led 2.017 stuks Beleid Doel van het Beleidsplan Openbare Verlichting 2018-2023 is het hebben en in stand houden van een sobere, en doelmatige verlichting in dienst van de sociale en verkeersveiligheid van de burgers. Bij vervanging van materialen wordt duurzaam geïnvesteerd en gebruik gemaakt van de nieuwste technieken. De doelstelling uit het energieakkoord worden ondersteund door toepassing van energiezuinige verlichting. Sinds 2016 werken de Zeeuwse gemeenten, het Waterschap, de Provincie en Zeeland Seaport samen in het gezamenlijk beheren en onderhouden van de openbare verlichting in Zeeland. De doelstellingen van deze samenwerking zijn een uniform, innovatief, effectief en efficiënt beheer en onderhoud van de openbare verlichting, zodat de maatschappelijke kosten zo laag mogelijk worden gehouden en de personele kwetsbaarheid van partijen wordt verminderd. Deze samenwerking is vastgelegd in de Samenwerkingsovereenkomst openbare verlichting Zeeland. Op basis hiervan is een ‘Bureau Openbare Verlichting Zeeland’ (BOVZ) gevormd, dat zorg draagt voor een gezamenlijk onderhoudsbestek, gezamenlijke directievoering, gebruik van één database – beheerpakket (Onderhoud Management Systeem of OMS) en het beheren van het beheerpakket.

Financieel kader De vervangingswaarde van de installatie bedraagt globaal € 11.350.000. Er is nog steeds een vervangingsachterstand. Gemiddeld is een jaarlijkse investering van € 345.000 nodig. In het beleidsplan OV 2018-2023 is vastgesteld dat een mast na 40 jaar en een armatuur na 20 jaar aan vervanging toe is. In deze vervanging is een achterstand ontstaan welke de komende 10 jaar zal worden ingelopen. Voor de vervanging is € 345.000 beschikbaar gesteld in de primitieve begroting. Door de forse prijsstijgingen in 2022 en 2023 is de gemiddelde vervangingswaarde gestegen van € 280.000 naar € 345.000. In de begroting 2024 is € 345.000 beschikbaar gesteld om achterstand in te halen en de prijsstijgingen op te vangen. De vastgestelde vervangingsplanning ziet er als volgt uit: Peildatum 1-1-2024

2021-2030

Masten >30 jaar

1.737.507

Masten 20-30 jaar

2031-2040

2041-2050

gemiddeld

1.973.331

Masten 10-20 jaar

3.117.213

Masten < 10 jaar

Armaturen > 10 jaar

2051-2060

2.034.320

1.649.659

Armaturen < 10 jaar

299.770

299.770

Led < 10 jaar

529.680

529.680

Led 2021-2030

1.649.659

Totale kosten

3.387.166

2.802.781

4.766.872

2.863.770

-

Kosten per jaar

338.717

280.278

476.687

286.377

345.515

Knelpunten/risico’s Op basis van de planning zou de achterstand langzaam worden ingehaald. Dit zal nog niet op korte termijn kunnen worden gerealiseerd. Hierdoor zullen de kosten voor storingsonderhoud in elk geval nog een aantal jaren hoog blijven. Als gevolg van de extreme inflatie zullen er structureel extra middelen nodig zijn om de gewenste vervangingsplanning te kunnen uitvoeren. Ontwikkelingen Pagina 99 van 167

Programmabegroting 2024 Gemeente Hulst De nieuwe generatie LED verlichting zal steeds zuiniger worden. Naarmate de vervanging gerealiseerd worden, zal ook de mate van energiereductie steeds sneller gaan. Er is een ontwikkeling om duurzaam om te gaan met energie. Een nieuwe ontwikkeling zijn de Intelligente Licht Systemen waarbij de lichtintensiteit van de led-lampen in de armaturen kunnen veranderen op basis van de behoeften en daarmee de sfeer en veiligheid verhogen. Gelet op de hoge kosten voor dergelijke systemen en de extra Cybersecurity risico’s zal hier voorlopig niet in worden geïnvesteerd. Overdracht openbare verlichting buitengebied Uitgangspunt voor de overdracht is dat alles wat bijdraagt aan het goed functioneren van een weg, in eigendom, beheer en onderhoud is bij de betreffende wegbeheerder. In de gemeente Hulst staan 429 masten welke overgedragen kunnen worden naar waterschap Scheldestromen en 8 masten welke nu in beheer zijn bij het waterschap welke naar de gemeente Hulst komen. Conform de gemaakte afspraken zullen te oude masten en armaturen eerst vervangen worden waarna de verlichting wordt overgedragen. Daarnaast wordt afhankelijk van de leeftijd een vergoeding betaald voor de vervangingen en exploitatie. Deze kosten kunnen gedekt worden binnen de begroting.

Rioleringen Kerncijfers • Riolering (vrijverval, druk, persleiding) • Gemalen • IBA’s klasse 3 • IBA’s klasse 2 • Kolken • Drukrioleringsunits • Bergbezinkbassins • Bergbezinkleidingen • Totale vervangingswaarde rioolstelsel (prijspeil 2021)

309 km 60 stuks 33 stuks 26 stuks 13.750 stuks 472 stuks 8 stuks 2 stuks € 197.500.000

Op dit moment zijn verschillende exploitaties bij projectontwikkelaars in ontwikkeling. Zodra deze overgedragen worden aan de gemeente komen er nog verschillende kilometers riolering bij. Beleid De zorgplicht voor stedelijk afvalwater is een gemeentelijke taak die is vastgelegd in de Wet milieubeheer. In deze wet is verder vastgelegd, dat gemeenten verplicht zijn om een Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) op te stellen, waarin zij hun beleid voor de rioleringszorg vaststellen. In februari 2022 is het VGRP 2022-2026 vastgesteld. Er zijn drie hoofddoelen die ten grondslag liggen aan de gemeentelijke zorg voor de inzameling en het transport van afvalwater: • duurzame bescherming volksgezondheid; • handhaving goede leefomgeving; • duurzame bescherming van natuur en milieu. De door de raad vastgestelde missie voor het VGRP 2022-2026 is: Het realiseren van een duurzame, doelmatige en toekomstgerichte invulling van de rioleringszorg, waarin de bescherming van de volksgezondheid, het streven naar het voorkomen van wateroverlast en een goede kwaliteit en kwantiteit van grond- en oppervlaktewater gewaarborgd zijn. Deze missie vertaalt zich als volgt naar de visie voor de komende planperiode: Het hebben en houden van een duurzaam, veilig, gezond, robuust en toekomstbestendig (grond)water- en rioleringssysteem in zowel het bebouwde gebied als het buitengebied van de gemeente Hulst.

Deze algemene beweegredenen voor de rioleringszorg worden in het kader van het verbreed GRP 2022-2026 Hulst vertaald naar de onderstaande doelen. Daarbij is rekening gehouden met de verbreding van de gemeentelijke zorgplichten volgens de Waterwet naar de zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. 1. Doelmatige inzameling van het binnen het gemeentelijk gebied geproduceerde stedelijk afvalwater. 2. Doelmatige inzameling van het hemelwater en overtollige grondwater dat niet mag of kan worden gebruikt voor de lokale waterhuishouding. 3. Transport van het ingezamelde afvalwater, hemelwater en grondwater naar een geschikt lozingspunt. 4. Voorkomen van ongewenste emissies naar oppervlaktewater, bodem en grondwater. 5. Zo min mogelijk overlast voor de omgeving veroorzaken. 6. Doelmatig beheer en een goed gebruik van de gemeentelijke voorzieningen tegen de laagst maatschappelijke kosten.

Pagina 100 van 167