Ontwerp omgevingsvisie Hulst 2050

Omgevingsvisie Land van Hulst

37

Voorzieningen en activiteiten combineren en meer samenwerken Voorzieningen en activiteiten zijn essentieel voor de leefbaarheid en sociale verbinding in een dorp. Echter kunnen niet alle voorzieningen in stand gehouden worden. Bijvoorbeeld door verouderde gebouwen, gebrek aan vrijwilligers of financiële haalbaarheid. Daarom is het van belang dat voorzieningen en activiteiten geclusterd worden in het hart van een dorpskern. Dit kan bijvoorbeeld in dorpshuizen, leegstaande kerken of horecagelegenheden. Het centrum van het dorp moet een trots voor de inwoners zijn. De activiteiten maken het levendig. We moedigen aan om activiteiten te combineren en daarin samen te werken. In kleinere kernen zoeken we samen met de inwoners bijvoorbeeld naar mogelijkheden om boodschappen te kunnen ophalen in een dorpshuis. Of om enkele keren per maand samen te kunnen eten. De opzet kan in elke kern anders zijn.

Kwalitatief onderwijsaanbod In 2050 wil Hulst een gemeente zijn waarin ieder kind vanaf de geboorte tot de volwassenheid volop de kans krijgt om talent te ontdekken en te ontwikkelen. Om te zorgen voor een toekomstbestendige gemeente zetten we in op toegankelijke kinderopvang, brede ontwikkelmogelijkheden en hoogwaardig onderwijs. Ieder kind groeit daarbij op in een vertrouwde, veilige en stimulerende omgeving. Kinderopvang en onderwijslocaties zijn belangrijke voorzieningen binnen de gemeente. Meerdere basisscholen staan vanwege het teruglopend leerlingenaantal onder druk. Het onderwijs transformeren we naar een flexibele en hoogwaardige onderwijsstructuur. Hierbij staan samenwerking en innovatie centraal. Door clustering en digitalisering waarborgen we een breed en kwalitatief onderwijsaanbod. Daarbij hoort een passend aanbod van kinderopvang. Door te investeren in samenwerking en kwaliteit kunnen we een breed en stabiel onderwijsaanbod waarborgen, met ruimte voor specialistische ondersteuning en voorzieningen. De school van de toekomst is geen geïsoleerd gebouw meer, maar een onderdeel van de leefomgeving. We zetten in op een toekomstbestendige efficiënte en energiezuinige inrichting van onze schoolgebouwen. Hierbij staan kwaliteit van onderwijs, leefbaarheid en bereikbaarheid voorop.

38

Omgevingsvisie Land van Hulst

Omgevingsvisie Land van Hulst

39

Sport en beweging Sport en beweging dragen bij aan de ontwikkeling en zingeving van onze inwoners. Sport en beweging zijn van belang voor een goede gezondheid. Ook zijn sportverenigingen een belangrijke plek voor ontmoetingen. We streven ernaar om inwoners te ondersteunen en faciliteren om actief mee te doen in de samenleving. Ook een duurzame en toekomstbestendige infrastructuur op het gebied van sporten, spelen, bewegen en ontmoeten is belangrijk. Dit doen we bijvoorbeeld door het aanleggen van beweegtuinen en qr fit routes. We realiseren in Hulst en Kloosterzande multifunctionele ontmoetingscentra, met daarin mogelijkheden voor voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs, kunst, cultuur en zorg. We streven ernaar dat deze voorzieningen voor iedereen bereikbaar en betaalbaar zijn. Inclusiviteit is daarbij het uitgangspunt. Toekomstbestendige ontmoetingsplekken dragen bij aan vitaliteit, verbinding en maatschappelijke meerwaarde.

40

Omgevingsvisie Land van Hulst

Elkaar kunnen ontmoeten is belangrijk. Het zorgt ervoor dat mensen zich verbonden voelen. Door ontmoetingsplekken te maken in de openbare ruimte brengen we mensen bij elkaar. Zo zorgen we ervoor dat mensen naar elkaar omkijken. Openbare ruimten zijn hierbij toegankelijk voor iedereen. Het vervoer en de mobiliteit wordt hierop afgestemd. Verenigingen worden gestimuleerd om hun krachten te bundelen en samen te werken, zodat zij gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor het onderhoud en de inzet van vrijwilligers.

Kunst en cultuur in het dagelijks leven verankeren Cultuur speelt een sleutelrol in een leefbare samenleving. Door culturele voorzieningen slim te combineren met functies als onderwijs, zorg en openbare ruimte, vergroten we de toegankelijkheid, benutten we middelen efficiënt en versterken we de sociale samenhang. We zetten in op het verbeteren van de toegankelijkheid voor alle bewoners. Kunst en cultuureducatie stimuleren creativiteit, zelfvertrouwen en sociale vaardigheden. Voorzieningen worden afgestemd op lokale behoeften. Door het faciliteren van ontmoetingen en het aanpassen van de openbare ruimte zullen mensen makkelijker in contact komen. Dit zorgt voor sociale samenhang en vermindert de kans op eenzaamheid. Door Kunst en cultuur kunnen inwoners zich ontplooien en ontwikkelen. Culturele evenementen en projecten op het gebied van cultuur en sport brengen mensen samen, creëren dialoog en bevorderen waardering voor diversiteit. Zo verankeren we cultuur in het dagelijks leven en bouwen we aan een veerkrachtige en betrokken gemeenschap.

Omgevingsvisie Land van Hulst

41

Beleving van het landschap en streekproducten In de gemeente Hulst wordt veel gefietst en gewandeld. Bestaande wandel- en fietsroutes brengen je langs de mooiste plekken in de gemeente. Door meer onverharde kilometers over dijken en langs kreken toe te voegen, wordt de belevingswaarde en aantrekkelijkheid van het netwerk versterkt. Ook het realiseren van ruiterroutes en het benutten van het water rond de vesting en in het buitengebied door bijvoorbeeld kano’s, SUP’s en waterfietsen draagt hieraan bij. Vanwege de kwalitatief goede wegen in het buitengebied is Hulst ook in trek als fietsgemeente. Daar willen we komende jaren verder op inzetten door de uitbreiding van mountainbike- en wielerroutes. Ook faciliteren en stimuleren we het aanbod van (andere vormen van) duurzaam vervoer. Denk aan het realiseren van een deelfietssysteem, de uitbreiding van de zonnetrein en de verhuur van fatbikes en ebikes.

3.7 Recreatie Hulst is een aantrekkelijke gemeente om te recreëren. Afgelopen jaren hebben we vooral ingezet op de dag- en routerecreatie. Voor de verdere toeristische ontwikkeling van de regio is samenwerking tussen partijen het sleutelwoord. We zetten in op lokale ambassadeurs. Zowel onder de vlag van Inulst als onder de vlag van Grenspark Groot Saeftinghe dragen we de kracht en het onderscheidend vermogen van de regio uit, ieder vanuit een eigen marketingplan en marketinguitingen. Dit gebeurt ieder vanuit een eigen focus, maar wel met afstemming om ervoor te zorgen dat er een eenduidige boodschap is.

42

Omgevingsvisie Land van Hulst

Op ons grondgebied worden tal van producten lokaal geproduceerd. Daarnaast staat Hulst bekend om haar bourgondische karakter. We zetten in op het verbinden van producenten en lokale ondernemers zoals horeca-eigenaren om streekproducten (letterlijk) op de kaart te zetten. Het is ook de bedoeling dat streekproducten meer thuis of op vakantieadressen in de gemeente geconsumeerd worden. Landwinkels met lokale producten of een onbemande streekproductencontainer dragen daar sterk aan bij. Samen met het Grenspark maken we streekproducten zichtbaarder en helpen we de producenten met het opstarten van projecten, gericht op verbinding en inspiratie. Lokaal eten en afnemen draagt tevens bij aan de duurzaamheidsdoelen. Het vermindert namelijk de distributie van voedsel, wat de CO2 uitstoot vermindert.

De kleinschaligheid en de charme, waarin beleving van natuur en landschap centraal staat, maakt ons ten opzichte van de regio onderscheidend. Overnachtingslocaties moeten passen op de plek waar ze staan. In het buitengebied zijn bijvoorbeeld groepsverblijven, bijzondere kampeerplaatsen of natuurhuisjes mogelijk, terwijl in en rond de vesting meer wordt ingezet op hotels. Bij alle ontwikkelingen is het van belang dat er een balans is tussen de toeristische ontwikkelingen, natuur, landbouw en inwoners.

Koppeling tussen de vesting, het buitengebied en de scheldekust Langs de recreatieve routes willen we het verhaal van bijzondere locaties en gebieden in de gemeente vertellen. Dit heeft een educatieve meerwaarde voor toeristen, maar ook voor onze eigen inwoners. De vesting Hulst vervult een belangrijke functie als onthaalpoort. De stad is een begin- en eindpunt van routes rond de stad. In en rond Hulst wordt het verhaal van de Pagadders verteld. Vanuit Hulst versterken we de route richting de Scheldekust. De belangrijkste verbinding is de Liniedijk. De liniedijk richten we opnieuw in voor wandelaars, fietsers en mountainbikers.

Voor deze ontwikkelingen zijn we natuurlijk afhankelijk van ondernemers en de kaders van de provincie. We willen duidelijke kaders ontwikkelen voor initiatiefnemers en ondernemers waarbinnen verblijfsrecreatieve ontwikkelingen mogelijk zijn. Attractieve gemeente Voorzieningen voegen waarde toe aan de beleving van Hulst. We zetten in op de uitbreiding van recreatieve voorzieningen. Deze voorzieningen moeten passen bij de identiteit van Hulst. Het ontbreekt nog aan een (grote) indoor attractie. We juichen de ontwikkeling van zo’n attractie toe onder de voorwaarde dat die past bij de identiteit van Hulst.

Stimuleren van verblijfsrecreatie We merken dat er steeds meer behoefte is aan plaatsen om te overnachten. Die mogelijkheden zijn nu beperkt, zowel binnen de vesting als in het buitengebied. Het aantal B&B’s is weliswaar toegenomen, maar de vraag is groter dan het huidige aanbod. Daarom willen we meer inzetten op verblijfsrecreatie. We kiezen dan niet voor kwantiteit, maar voor kwaliteit en beleving.

Omgevingsvisie Land van Hulst

43

3.8 Bedrijven en milieu Bedrijven Om de afnemende beroepsbevolking de komende jaren op te vangen en de terugkeer van hoger opgeleide jongeren te stimuleren, zijn er meer banen nodig. Ook moeten bestaande (lokale) ondernemers de mogelijkheid krijgen om hun bedrijf door te ontwikkelen en uit te breiden. Daarvoor willen we ruimte bieden aan bedrijven. We kijken vooral naar de uitbreiding van het bedrijventerrein Hogeweg in Hulst. De meest geschikte plaats is de boomgaard in het bestaande bedrijventerrein. We faciliteren geen grootschalige logistieke ontwikkelingen meer. De infrastructuur is er niet (meer) voor geschikt en daarnaast is de ruimte in de gemeente schaars. De schaarse ruimte zetten we in voor lokaal gebonden bedrijvigheid en vernieuwende bedrijven die een toegevoegde waarde hebben voor de economie en op sociaal of maatschappelijk vlak. Ook jonge ondernemers willen we stimuleren door het verkennen van aantrekkelijke bedrijfshuisvesting, wijzen op samenwerkingsmogelijkheden en via ondersteuning door Impuls Zeeland. Voor bestaande bedrijfslocaties buiten bedrijventerreinen ligt de focus op verduurzaming en optimalisatie van de bedrijfsprocessen. Haven van Walsoorden De haven van Walsoorden is een kleine getijdenhaven. Het is de enige industriehaven in de gemeente. Onlangs hebben we besloten de haven aan te kopen.

Komende jaren wordt de haven van Walsoorden gesaneerd en vernieuwd. De haven heeft een economische meerwaarde, maar is ook praktisch gezien een belangrijke functie. Het vermindert namelijk de vervoersbewegingen over de weg. De nieuwe impuls moet

44

Omgevingsvisie Land van Hulst

zorgen voor het behoud van de bestaande bedrijven en een versterking van de economische ontwikkeling rond de haven. Idealiter trekt de haven ook nieuwe bedrijven aan. Landbouw Ook de landbouw blijft voor ons een belangrijke sector. Het wordt steeds moeilijker een goede boterham te verdienen in de landbouw. Zeker voor jonge boeren is het niet eenvoudig. Elk boerenbedrijf onderzoekt de kansen voor de eigen toekomst. Wij willen de boerenbedrijven helpen met dit onderzoek. De toekomst van het bedrijf moet dan wel passen bij de kwaliteiten van ons landschap. En rekening houden met de kwaliteit van water en bodem. We faciliteren binnen de mogelijkheden van wet- en regelgeving een manier om de bedrijfsvoering aan de passen of te verbreden door nevenactiviteiten toe te staan. Daarnaast zetten we subsidiemogelijkheden of ondersteuning op om agrariërs te stimuleren om innovatieve vormen van landbouw toe te passen, die bijvoorbeeld inspelen op het wijzigende klimaat.

Onze zeewering is goed en robuust. Samen met Rijkswaterstaat blijven we de zeedijken goed onderhouden zodat deze ons ook in de toekomst voldoende bescherming blijven geven tegen zowel natuurlijke invloeden als ontwikkelingen op en rond de Westerschelde. Milieu We zetten ons beleid voort op het gebied van milieu. We controleren of de bestaande geluidzones rond industrieterreinen nog kloppen in verhouding met de bestaande bedrijvigheid. Daarnaast vinden we het belangrijk dat voorschriften in bestaande vergunningen tijdig worden aangepast aan de ontwikkelingen en stimuleren we ook andere overheden dit te doen. Verder is de bescherming van de grote kabels en leidingen door onze gemeente correct geregeld.

Veiligheid De beoordeling van veiligheid is een belangrijk onderdeel van onze ruimtelijke plannen. We werken hiervoor samen met onze Veiligheidsregio, andere gemeenten en de Provincie Zeeland om in beeld te houden waar risico’s vandaan komen. Ook letten we op zelfredzaamheid van kwetsbare groepen in het gebied. Veiligheidsrisico’s blijven we verminderen. Er worden geen nieuwe risicobronnen toegelaten, tenzij uit onderzoek blijkt dat er geen belemmeringen zijn en er geen ongewenste effecten ontstaan.

Omgevingsvisie Land van Hulst

45

3.9 Klimaat, duurzaamheid en energie Op naar klimaatneutraliteit Als we minder stikstof en fijnstof, en ook minder CO2 uitstoten, helpt dat tegen de opwarming van de aarde. En daarmee tegen de klimaatverandering. Het is ook belangrijk om in te spelen op de extremere weersomstandigheden die zorgen voor langdurige hitte, droogte, kans op overstromingen en wateroverlast. In 2050 wil Hulst klimaatneutraal zijn. Omdat we ook een leefbare toekomst voor de volgende generaties willen, hebben we een aantal uitgangspunten geformuleerd: 1. Iedereen in de gemeente moet mee kunnen doen; 2. De aanpak om hiertoe te komen is haalbaar, bereikbaar, betaalbaar en betrouwbaar; 3. Verandering in houding en gedrag zijn nodig; 4. De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld op de onderdelen waar de gemeente invloed op heeft en het verschil kan maken; 5. Er wordt samengewerkt; 6. De uitvoering staat centraal en wordt versneld; 7. Maatregelen dragen bij aan de versterking van de goede kwaliteit van leven; Op het gebied van klimaat is het hoofddoel om de gemeente klimaatbestendig en waterrobuust te maken. We zetten in op het vergroten van de bewustwording bij inwoners en ondernemers. We stimuleren keuzes die bijdragen aan het verminderen van hittestress, het voorkomen van wateroverlast en/of het vergroten van de beschikbaarheid van zoet water.

We bereiden een stok achter de deur voor in de vorm van regels over de maximale verharding op privé-eigendommen of een minimum hoeveelheid aan groen (beplanting). Dit helpt tegen hittestress. De gemeente zelf benut kansen bij projecten, herstructureringen of onderhoud in de openbare ruimte die bijdragen aan de doelstellingen.

46

Omgevingsvisie Land van Hulst

Zoals in de paragraaf water is toegelicht, denken we ook mee in het duurzaam omgaan met beschikbaar (drink)water, het langer vasthouden van water voor onder andere de landbouw en het tegengaan van verzilting. Energie We moeten meer doen om de energietransitie te realiseren. Dat doen we op een praktische manier. We houden ons aan de klimaatdoelen en hebben daartoe samen met de andere Zeeuwse gemeenten een strategie opgesteld (RES 2.0). We maken voor gebouwen de overstap naar fossielvrij. Dat gaat stapsgewijs. We kiezen met name voor isolatie en afhankelijk van de mogelijkheden een alternatieve warmteoplossing. Daarvoor maken we komende jaren een warmteprogramma voor heel de gemeente Hulst. Dit plan werken we vervolgens uit in een plan per wijk. In dat plan wordt, samen met de inwoners en ondernemers, gekeken op welke manier de wijk het beste kan overschakelen naar duurzame vormen van energie. We gebruiken steeds meer elektriciteit. Voor de duurzame opwek van elektriciteit maken we gebruik van zonne- en windenergie. Dat zijn natuurlijke bronnen die we niet uit kunnen putten. Zon en wind leveren echter niet altijd als wij de energie nodig hebben. We moeten de energie dan (grootschalig) tijdelijk kunnen opslaan. Daarvoor zijn nog geen voorzieningen in de gemeente, maar we onderzoeken en stimuleren de mogelijkheden voor een gemeentelijke grootschalige energieopslag.

Voor onze buurtschappen, wijken en kernen zetten we in op batterijen. Dat kunnen batterijen in de woning zijn of batterijen in de buurt. Deze moeten aangesloten zijn op het stroomnet. Dit net is overbelast. Er zijn

plannen om het zwaarste stroomnet (380 kV) naar Zeeuws-Vlaanderen door te trekken. Dat zal in de buurt van Terneuzen zijn. Vanuit Terneuzen en de Kanaalzone loopt nu een hoogspanningslijn (50 kV) naar de Cambronpolder. Het vermogen is onvoldoende voor de toekomstige ontwikkeling. Er zijn plannen in voorbereiding om een extra hoogspanningsstation te realiseren om de energiebelasting te verdelen. Wij steunen daarnaast de inspanningen om het vermogen te vergroten. Voor de industrie zetten we in op waterstof als drager. In de Kanaalzone zijn daarvoor al de eerste stappen gezet. We weten ook dat de opgave voor de industrie in de Kanaalzone heel groot is. De omslag steunen we. De bestaande gasleidingen door de gemeente Hulst kunnen dan worden omgezet naar waterstofleidingen. Circulariteit Onder duurzaamheid wordt ook het hergebruik van grondstoffen en materialen verstaan. We streven naar meer hergebruik van grondstoffen en materialen. Het doel is om toe te werken naar een afname van 50% van het gebruik van mineralen, metalen en fossiel in 2030 en het bereiken van een 100% circulaire economie in 2050. Dit is nodig, omdat er jaarlijks meer grondstoffen worden gebruikt dan de aarde kan aanvullen. De Zeeuwse gemeenten hebben hier gezamenlijke doelen over vastgelegd in het beleidsplan Circulaire Economie.

Omgevingsvisie Land van Hulst

47

4 Strategieën 4.1 Het gebruik van strategieën In de structuurvisie Hulst 2025 zijn strategieën vastgelegd op de kaart. Met strategieën bepalen we niet het precieze beeld als het af is, maar we geven de richting ermee aan. We beoordelen voor elke plek of we tevreden zijn. Tevreden over de activiteit (bijvoorbeeld wonen, werken, winkelen, recreëren). Tevreden over de kwaliteit van gebouwen en straten, van erven en akkers, van bossen en weilanden, van dijken en sloten. Tevreden over het gebruik: wordt de plek gebruikt waarvoor die bedoeld is? In de praktijk blijkt deze aanpak goed te werken. Wij gebruiken de aanpak ook in deze omgevingsvisie. Maar we gebruiken wel andere namen voor de strategieën. Op deze manier is er een duidelijk onderscheid. We onderscheiden in deze omgevingsvisie zeven strategieën. Elke strategie geven we een aparte kleur op de kaart. De kleuren en de naam van de strategieën zijn:

Bijlage 3 bevat een overzicht van alle op kaart aangeduide locaties met bijbehorende strategie. De gedachtegang achter het toekennen van strategieën volgt hieronder.

48

Omgevingsvisie Land van Hulst

Omgevingsvisie Land van Hulst

49

4.2 Koesteren De strategie ‘koesteren’ gebruiken we voor die delen van de ondergrond waar we heel trots op zijn. Koesteren betekent dat je een plek niet ingrijpend verandert, maar veel zorg en aandacht geeft. Zodat je er trots op blijft. De strategie geldt voor: • Natuurgebieden, natuurontwikkelingsgebieden en kreken met natuurwaarde, zoals het Verdronken land van Saeftinghe; • De wallen en het schootsveld binnen het beschermd stadsgezicht Hulst; • Ensembles van monumentale kerken met begraafplaatsen (Heikant, Nieuw-Namen, Hengstdijk, Terhole); • Cultuurhistorisch waardevolle objecten en karakteristieke gebouwen, zoals de Van der Heijdengroeve in Nieuw-Namen, Fort Moerschans bij Hulst, de begraafplaats met een monumentaal karakter in Hulst (Glacisweg-Zandstraat), het monumentaal ensemble van kerk en pastorie (Kloosterzande) en de voormalige kerk in Ossenisse. • Groengebieden met landschapswaarde, zoals de Hof te Zandekerk met groene omgeving in Kloosterzande en aan natuurgebieden grenzende gebieden die daar formeel geen deel van uitmaken, maar in de praktijk wel zijn.

4.3 Verbinden De strategie ‘verbinden’ gebruiken we niet zozeer voor een plek, maar voor structuren die (her)ontwikkelingen beter aan elkaar moeten gaan koppelen. Het gaat vaak om structuren die nog niet goed zijn ingericht. De strategie geldt voor: • De verbinding langs de Westerscheldekust: de dijk is er, maar we

50

Omgevingsvisie Land van Hulst

willen de recreatieve waarde vergroten, zonder het belang van de waterkering uit het oog te verliezen; • De verbinding tussen de stad Hulst en de Westerschelde langs de liniezone: de route is duidelijk, maar ook hier willen we de recreatieve waarde vergroten; • De verbindingsweg van en naar de nieuwe uitbreiding van de woonwijk Groote Kreek: voor de uitbreiding van de wijk is een extra ontsluitingsweg nodig; • Sloten tussen natuurgebieden of kreken met natuurwaarde: door deze sloten breder en ondieper te maken, vergroten we de waterberging en verbeteren we de biodiversiteit.

4.4 Voortzetten De strategie ‘voortzetten’ gebruiken we voor het grootste deel van het grondgebied. We verleggen onze koers namelijk niet. In de beschrijving delen we het grondgebied in naar gebruik: het buitendijks gebied van de Westerschelde, de werkgebieden, de recreatiegebieden, de kernen en het agrarisch gebied. Binnen de strategie ‘voortzetten’ zijn minder belangrijke aanpassingen toegestaan. De aanpassingen in welke zin dan ook moeten wel leiden tot een verbetering van de kwaliteit. Afhankelijk van de locatie zijn aanpassingen sneller meer of minder belangrijk. Het toevoegen van enkele woningen in het agrarisch gebied heeft bijvoorbeeld meer invloed dan in het stedelijk gebied. Het gevolg van uitbreiden van stalruimte op een agrarisch bouwblok is kleiner dan het uitbreiden van een bedrijfshal in een

woonwijk. Ook binnen de kernen is er verschil. Het toevoegen van enkele woningen in het stedelijk gebied van Kloosterzande heeft bijvoorbeeld minder invloed dan het toevoegen van enkele woningen in Ossenisse. Het gebied van de Westerschelde is begrensd op de dijken die immers onder de strategie ‘verbinden’ vallen. Het Verdronken Land van Saeftinghe valt onder de strategie ‘koesteren’. Binnen de Westerschelde maken we onderscheid tussen: • Het buitendijks water; • De leidingendam en de panoramatoren in het Verdronken Land van Saeftinghe; • Dijken en overblijfselen van oude dijken aan de waterzijde van de primaire waterkering, zoals de dijk om de buitendijkse natuur van Waterzande. Alleen de werkgebieden met ruimte voor grootschalige industriële of groothandelsactiviteiten zijn apart aangeduid. Het gaat om de bestaande bedrijventerreinen Hogeweg in Hulst en Hoek en Bosch in Kloosterzande. De andere bestaande terreinen met werkgelegenheid, zoals Tiberghienweg in Clinge of het terrein rond de Absdaalseweg in Hulst worden bij de kernen gerekend. Voor recreatiegebieden geldt een soortgelijke benadering. Daar zijn alleen de grotere recreatiegebieden apart aangeduid. Het gaat om recreatiegebied De Vogel en om de verblijfsrecreatieterreinen ’t Mussenist en de Zeemeeuw.

Het gaat om het samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, stedelijke bedrijvigheid, detailhandel en horeca, en de daarbij behorende openbare of sociaal-culturele voorzieningen, infrastructuur en aangrenzend stedelijk groen. De kernen Ossenisse, Walsoorden, Kloosterzande, Kuitaart, Lamswaarde, Graauw, Terhole, Nieuw-Namen, Clinge, Vogelwaarde en Hengstdijk zijn apart begrensde eenheden in het omliggende agrarische landschap. In de stad Hulst is de strategie ‘voortzetten’ voorbehouden aan de woongedeelten van de binnenstad, het noordelijk en het zuidelijk deel van de stad. Sint Jansteen, Heikant en Kapellebrug zijn aan elkaar gegroeid. Ook het agrarisch gebied valt in zijn geheel onder de strategie ‘voortzetten’, behalve op kleine plekken waar specifieke verwachtingen of plannen voor bestaan. We gebruiken de strategie ‘voortzetten’ ook voor plekken die recent zijn (her)ontwikkeld of die bijna klaar zijn. De keuze hangt samen met het moment van voorbereiding en vaststelling van de omgevingsvisie. Het gaat om het Hof te Zandeplein in Kloosterzande, de Lidl-vestiging in Hulst en het mountainbiketerrein. Ook apart begrensd zijn terreinen van grotere bedrijven binnen de kernen die voortgezet kunnen worden. Denk aan Bleijko Walsoorden of Kerckhaert Vogelwaarde.

Het gebied van de kernen is begrensd op basis van de definitie van stedelijk gebied inclusief stedelijk groen in het Besluit kwaliteit leefomgeving.

Omgevingsvisie Land van Hulst

51

4.5 Ontwikkelen De strategie ‘ontwikkelen’ gebruiken we voor plekken die we hebben aangewezen om onze visie te realiseren. De strategie geldt voor: • • • •

De gebiedsontwikkeling Waterzande; De doorontwikkeling van het bedrijventerrein Hogeweg; De ontwikkeling van de woonwijk Groote Kreek II; Enkele kleinere woningbouwontwikkelingen, onder meer in Ossenisse en Lamswaarde, tussen Sint Jansteen en Kapellebrug en in de binnenstad van Hulst; • De ontwikkeling aan de Spoorweg in Hulst. Waar een huisvestigingslocatie voor o.a. de opvang van vluchtelingen wordt ontwikkeld.

4.6 Veranderen De strategie ‘veranderen’ gebruiken we voor plekken met een gebruik dat of een kwaliteit die niet meer past. We willen er graag vernieuwen, maar we zijn er afhankelijk van andere partijen. De vernieuwing gaat vaak gepaard met het toevoegen van nieuwe functies. Binnen het stedelijk gebied zal de nieuwe functie vaak wonen zijn. De strategie geldt voor: • Bedrijfslocaties in of nabij de kernen die verouderd zijn of niet meer passen in het kader van de leefbaarheid; • Maatschappelijk vastgoed dat leegstaat of naar verwachting leeg komt te staan; • Reynaertland in Hulst, een zwemcomplex dat aan vernieuwing toe is; • De bebouwing langs de Dubbele Poort in de binnenstad van Hulst dat in navolging van de ontwikkeling van de Bierkaai vernieuwd mag worden; • De zone tussen het bastion en de rondweg van Hulst dat in eerste

52

Omgevingsvisie Land van Hulst

instantie benut wordt voor de organisatie van de wereldkampioenschappen veldrijden en vervolgens betekenis kan krijgen als deel van het schootsveld van de vesting. 4.7 Verbeteren De strategie ‘verbeteren’ gebruiken we voor plekken, waarvan we verwachten dat we die in de komende 15 jaar verder gaan verbeteren. Het gaat daarbij om verbeteringen zonder dat we substantieel nieuwe functies toevoegen. De strategie geldt voor: • De hoofdwegen: we verwachten dat de hoofdwegen de komende 15 jaar op één of meer plaatsen wel een keer worden aangepakt. Bijvoorbeeld door de aanleg van een snelfietspad of een rotonde of door de verbreding van de sloot langs de hoofdweg; • De openbare ruimte, daar waar meer verblijfsgebied gerealiseerd wordt. In veel gevallen gaat het om het hart van de kernen, waar niet alleen de openbare ruimte moet worden aangepakt, maar waar ook aangrenzende panden een ontmoetingsfunctie hebben. Dit geldt voor de centra van de kernen Clinge, Graauw, Nieuw-Namen, Sint Jansteen en Vogelwaarde en voor het Stationsplein in Hulst.

• De ontmoetingsruimte (verhard en groen) in de binnenstad van Hulst, waar niet alleen de openbare ruimte van het gebied Stationsweg-Gentsestraat-Grote Markt-Cornelis de Vosplein-Houtmarkt en het gebied Steenstraat-Nieuwe Bierkaai maar ook de eerste vier meter van de aangrenzende panden en enkele achterliggende groene tuinen zijn meegenomen; • De zorglocaties, te weten het gebied Tragel in Clinge, Blaauwe Hoeve in Hulst en Antonius in Kloosterzande;

4.8 Verwachten • Het gebied rond Den Dullaert in Hulst met sport en onderwijs als hoofdgebruik; • Het Reynaertcollege in Hulst, waar het middelbaar onderwijs wordt geconcentreerd; • Groengebieden die zorgdragen voor landschappelijke inpassing of een overgang vormen tussen kern en natuur. • De haven van Walsoorden die gesaneerd en vernieuwd wordt. • De Pabo-locatie in Walsoorden waar ruimte is voor nieuwe bedrijfsactiviteiten; • Verouderde delen van het bedrijventerrein Tiberghienweg in Clinge, waar revitalisering wenselijk is.

De strategie ‘verwachten’ gebruiken we voor bestaande gebouwen en terreinen met een maatschappelijke functie, waarvan we niet zeker zijn dat we die de komende twintig jaar op dezelfde plek met dezelfde kwaliteit overeind kunnen houden. We verwachten dat de gebruikers en beheerders van die locaties samen met de gemeente de komende periode gaan nadenken over het vernieuwen van voorzieningen door op goed bereikbare plekken voorzieningen te gaan delen. In hoeverre dat gebeurt en tot welke resultaten dat leidt, willen we op voorhand niet weergeven, maar we willen met een open blik naar de verschillende opties kijken. De strategie geldt voor: • Gemeenschapshuizen, waarbij we in elke kern wel een ontmoetingsplek willen houden, maar waar het gemeenschapshuis ook geïntegreerd kan worden in een andere voorziening; • Buitensportcomplexen, waarbij we alleen Den Dullaert al onder de strategie verbeteren hebben gebracht, omdat we ter plaatse sport en onderwijs opnieuw willen vormgeven; • Basisscholen, voor zover het gaat om nog te vernieuwen schoolgebouwen; hierbij willen we de optie openhouden om scholen op een nieuwe locatie samen te voegen; • Kerken die hun religieuze functie gaan verliezen, die nog niet herontwikkeld zijn en die (nog) niet onder de strategie ‘koesteren’ vallen, omdat er verwachtingen zijn voor een ander gebruik.

Omgevingsvisie Land van Hulst

53

54

Omgevingsvisie Land van Hulst

5 Aan de slag! 5.1 Rol van de gemeente

5.2 Relatie met andere instrumenten

De gemeente heeft verschillende rollen bij het uitvoeren van de omgevingsvisie. Welke rol we kiezen, hangt van verschillende zaken af. In sommige gevallen zijn we wettelijk verplicht iets uit te voeren. De situatie en locatie zijn medebepalend.

De omgevingsvisie is ‘zelfbindend’. Dit betekent dat de gemeente zich inzet voor de gekozen koers en strategie. Om deze koers in de praktijk te brengen, werken we de omgevingsvisie uit in verschillende instrumenten, zoals omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan. Deze helpen ons bij het beoordelen van aanvragen voor omgevingsvergunningen.

Als gemeente hebben we de volgende rollen: • Regisseren: we werken samen met andere partijen, maar houden wel de leiding. Bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van een archeologisch en cultuurhistorische waardevol gebied. • Faciliteren: we stimuleren en adviseren inwoners en bedrijven over nieuwe ontwikkelingen en maken deze mogelijk. Dit kan bijvoorbeeld door het verlenen van vergunningen, het meedenken over projecten of adviseren over subsidies. • Kaderstellen: we stellen regels in het omgevingsplan of in verordeningen over wat er gebouwd mag worden, waarvoor gronden gebruikt mogen worden en onder welke voorwaarden. • Uitvoeren: we voeren zelf projecten of werkzaamheden uit.

Omgevingsprogramma’s Een omgevingsprogramma is een beleidsdocument dat de ambities en doelen voor de fysieke leefomgeving concreet maakt. Het is een uitwerking van de omgevingsvisie en richt zich op specifieke gebieden of thema’s, met maatregelen om doelen te bereiken. De gemeente is vanuit de Omgevingswet verplicht om enkele programma’s op te stellen. In veel gevallen volgt dit uit Europese en landelijke wetgeving. Daarnaast willen we zelf enkele programma’s opstellen. Verplichte omgevingsprogramma’s: • Warmteprogramma; • • • •

Saneringsprogramma wegen onder beheer van de gemeente; Programma bij (dreigende) overschrijding omgevingswaarde; Actieplan geluid; Volkshuisvestingsprogramma.

Omgevingsvisie Land van Hulst

55

Enkele voorbeelden van gemeentelijke programma’s:’: • • • • •

Klimaatadaptatie; Parkeren; Landschappelijke inpassing; Nota Kostenverhaal; Nota Grondbeleid;

Omgevingsplan Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft iedere gemeente één omgevingsplan voor het gehele grondgebied. Voor de overgang naar dit nieuwe plan is een overgangsfase ingesteld die loopt tot eind 2031. In het omgevingsplan zijn regels opgenomen die voorheen verspreid waren over meerdere bestemmingsplannen, verordeningen en rijksregels. Het omgevingsplan bevat regels over onder andere: • Ruimtelijke bouwregels: zoals bouwhoogte, bouwvlakken en het toegestane gebruik van bouwwerken; • Activiteiten: welke activiteiten zijn toegestaan, al dan niet met vergunning, zoals wonen, recreatie en bedrijvigheid; • Milieuregels: voor onderwerpen die niet zijn opgenomen in het landelijke Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) of het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl); • Lokale regels: bijvoorbeeld regels over het kappen van bomen, graven in de grond of het slopen van een gebouw, toegespitst op wat specifiek van belang is voor onze gemeente. Het omgevingsplan bevat de algemene regels voor de fysieke leefomgeving. De regels beschrijven wat er (maximaal) wenselijk is op een locatie. Nieuwe initiatieven worden aan deze regels getoetst.

56

Omgevingsvisie Land van Hulst

Omgevingsvergunningen Omgevingsvergunningen kunnen worden verleend voor het veranderen van gebouwen, voor het veranderen van het gebruik van een pand of perceel of het uitvoeren van een activiteit. Indien de verandering of activiteit past binnen de regels van het omgevingsplan kan dit met een omgevingsplanactiviteit vergunning (OPA). De gemeente toetst enkel op basis van het Omgevingsplan. De technische toets op basis van bouwkundige kwaliteit vindt plaats door een zogenoemde onafhankelijke kwaliteitsborger. Wanneer een initiatief niet binnen de regels van het omgevingsplan past, beoordeelt de gemeente of er (onder voorwaarden) een afwijking van het Omgevingsplan mogelijk is. Dit kan via een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA), of door een wijziging van het omgevingsplan zelf.

5.3 Omgaan met initiatieven Wanneer er een nieuw initiatief wordt genomen voor de bouw of uitbreiding van een gebouw, of voor een ander gebruik van een locatie, kan het zijn dat hiervoor een vergunning of een wijziging van het omgevingsplan nodig is. Voor dit soort initiatieven hebben wij een handreiking opgesteld: Handreiking initiatieven in de fysieke leefomgeving. Hierin staat beschreven welke stappen nodig zijn om tot realisatie van een initiatief te komen. Voor initiatieven die niet passen binnen het geldende omgevingsplan, organiseren we graag eerst een overleg. Dit overleg vindt plaats voorafgaand aan het indienen van een zogenoemd principeverzoek. In dit verzoek wordt in hoofdlijnen aangegeven wie, waar, wat wil ontwikkelen

en waarom. Het voordeel hiervan is dat nog niet alle plannen tot in detail hoeven te zijn uitgewerkt en er toch vroegtijdig een standpunt van het college wordt gevraagd. Wanneer er bij het initiatief ook andere partijen buiten de gemeente betrokken zijn, zoals het Waterschap of de Provincie, dan betrekken we deze al in deze vroege fase. Dit doen we aan de zogenoemde Omgevingstafel. Het college van burgemeester en wethouders besluit vervolgens of het bereid is medewerking te verlenen aan het initiatief. Dit besluit noemen we een principebesluit. Dit principebesluit is één jaar geldig. Een positief principebesluit is nog geen formele toestemming om met het initiatief te starten. Daarvoor is nog een vervolgprocedure nodig, bijvoorbeeld het aanvragen van een omgevingsvergunning of het wijzigen van het omgevingsplan. Welke procedure gevolgd moet worden, hangt af van de aard van het initiatief en de locatie.

waarvoor een omgevingseffectrapport wettelijk verplicht is. Om die reden achten wij het opstellen van een omgevingseffectrapport in dit stadium niet zinvol en hebben wij besloten hiervan af te zien.

5.5 Bewaken van onze koers In hoofdstuk 2 van de omgevingsvisie hebben we de huidige situatie beschreven en de kwaliteit van onze fysieke leefomgeving beoordeeld. Dit hoofdstuk gebruiken we als referentiepunt om de koers te bewaken. Jaarlijks toetsen we of actualisatie van de omgevingsvisie nodig is.

5.4 Geen omgevingseffectrapport Veel gemeenten stellen bij het opstellen van de omgevingsvisie een zogenoemd omgevingseffectrapport op. Hierin worden de (milieu)effecten van de gekozen koers in beeld gebracht. Voor kleinere gemeenten, waar relatief weinig veranderingen plaatsvinden, heeft een dergelijk rapport vaak beperkte toegevoegde waarde. Bovendien zijn de effecten in dit stadium vaak nog niet goed te bepalen, omdat de plannen nog nader uitgewerkt moeten worden. Wij verleggen onze koers niet en hebben geen ingrijpende nieuwe ontwikkelingen opgenomen in onze visie. Er zijn dan ook geen plannen

Omgevingsvisie Land van Hulst

57

6 Financiële opgaven Het uitvoeren van de koers uit deze omgevingsvisie brengt kosten met zich mee. Om de ambities te realiseren, zijn financiële middelen nodig. Daarbij gaat het niet alleen om de kosten en baten, maar ook om de wijze waarop deze worden gedekt, met oog voor de beperkte beschikbare middelen. De gemeente beschikt over verschillende financieringsbronnen: • Eigen middelen: budgetten die beschikbaar zijn vanuit het gemeentefonds; • Kostenverhaal: het verhalen van kosten op initiatiefnemers van nieuwe ontwikkelingen die voordeel hebben van gemeentelijke investeringen, denk aan de aanleg van wegen of riolering; • Financiële bijdragen: bijdragen van initiatiefnemers aan ontwikkelingen die bijdragen aan de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, zoals de aanleg van parken of verbeteren van de leefbaarheid; • Leges; de inkomsten uit bijvoorbeeld vergunningen; • Subsidies en fondsen: bijvoorbeeld van het Rijk of andere overheden.

58

Omgevingsvisie Land van Hulst

Om de uitvoering van de ambities uit deze visie mogelijk te maken, zetten we de volgende instrumenten in: • Omgevingsplan: hierin leggen we regels vast over het verhalen van kosten en het vragen van financiële bijdragen; • Programma’s: we stellen specifieke programma’s op om doelen te behalen en kosten te verhalen. Verschillende programma’s zijn de basis voor het vragen van financiële bijdragen. Ook de Nota Kostenverhaal, waarin vrijwillige financiële bijdragen worden vastgelegd, wordt een programma onder de Omgevingsvisie. • Overeenkomsten: we sluiten kostenverhaalovereenkomsten met initiatiefnemers, waarin afspraken worden vastgelegd over de financiële bijdrage aan ontwikkelingen.

Omgevingsvisie Land van Hulst

59

RAPPORTAGE RESULTATEN TOUR INULST FEBRUARI – JUNI 2024 Online en offline participatie gemeente Hulst

60

Omgevingsvisie Land van Hulst

INHOUDSOPGAVE 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

DOEL OPZET PROCES EN DEELNAME RESULTATEN EN DISCLAIMER GEMEENTEBREDE RESULTATEN RESULTATEN EN CONCLUSIES ONLINE ENQUÊTE RESULTATEN PER KERN VERVOLG AFSLUITING

3 4 5 6 7 10 28 29 36

De losse verslagen per ‘etappe’ zijn terug te vinden via Doemee.inulst.nl

Omgevingsvisie Land van Hulst

61

1.

DOEL

Wat is Tour Inulst?

We gaan het gesprek aan over diverse te verwachten ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving (de ruimte waarin we wonen, werken, elkaar ontmoeten en recreëren). Dat kan gaan over het opheffen van een maatschappelijke voorziening in het dorp, de behoefte aan een bepaald woningtype, het ontbreken van ontmoetingsruimten of de toenemende vergrijzing. Door de bestaande voorzieningen en deze ontwikkelingen in beeld te brengen, hopen we ze te kunnen koppelen tot een positieve ontwikkeling of kans voor een dorp. In het hele traject denken we in oplossingen, niet vanuit problemen.

Waarom doen we dit?

We organiseren dit integrale participatieproces om een beeld te krijgen van de wensen, kansen en knelpunten in dorpen en wijken. De input van bewoners, ondernemers, verenigingen is daarbij cruciaal. De input nemen we mee in het opstellen van de gemeentelijke Omgevingsvisie en diverse sectorale beleidskaders zoals het accommodatiebeleid, het duurzaamheidsbeleid en de woonzorgvisie. Om te voorkomen dat er ‘vermoeidheid’ bij de inwoners ontstaat en om de betrokkenheid te vergroten, wordt de burgerparticipatie van deze trajecten samen opgepakt. Het voordeel daarvan is dat ‘abstractere’ onderwerpen uit de Omgevingsvisie en het duurzaamheidsspoor gelijktijdig aan bod komen met concretere ontwikkelingen die de inwoners direct raken, zoals de toekomst van een sportcomplex of de opwekking van zonne-energie. Daarnaast hebben alle thema's impact op de leefomgeving en moeten daarom in samenhang met elkaar worden bekeken.

Wat willen we er mee bereiken?

Tijdens het participatietraject zijn de burgers, ondernemers en verenigingen meegenomen in de trends voor de gemeente Hulst op de lange termijn. De betrokken inwoners hebben meegedacht over het leefbaar houden van hun dorp of wijk waarbij rekening is gehouden met die trends, wettelijke verplichtingen en ontwikkelingen in de omgeving. Betrokkenen hebben de mogelijkheid gehad om hun mening te uiten en mee te denken over oplossingen. Ook is duidelijk waar burgers, ondernemers en verenigingen waarde aan hechten in hun leefomgeving en hoe dit kan worden versterkt. Deze informatie nemen wij mee bij het opstellen van de visies en beleidsregels.

62

Omgevingsvisie Land van Hulst

2.

OPZET

Offline Tijdens de Tour Inulst werd ‘offline’ het gesprek gevoerd per dorp en wijk over diverse thema's in de leefomgeving (o.a. maatschappelijke trends, wonen, zorg, landbouw, economie, voorzieningen/accommodaties, natuur, klimaat, duurzaamheid, etc.). Alle onderwerpen hebben betrekking op de fysieke leefomgeving. Omdat iedere kern zijn eigen kenmerken en vraagstukken kent, verdelen we de gemeente in 9 delen. Het gaat dan om onderstaande dorpen inclusief hun buitengebieden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Ossenisse, Zeedorp en Walsoorden Sint Jansteen, Heikant, Kapellebrug Hengstdijk en Vogelwaarde Lamswaarde, Kuitaart en Terhole Graauw, Paal, Zandberg en Emmadorp Hulst Noord, Hulst-Zuid en Hulst binnenstad Kloosterzande Clinge Nieuw-Namen

Iedere avond duurde van 19.30 tot 21.30 uur. Dit deden we in de lokale dorpshuizen. De avond startte met een inleidende presentatie door (een adviseur van) de gemeente met daarin een toelichting over de Tour Inulst, de aanpak en de belangrijkste trends. Om alle trends en ontwikkelingen goed in beeld te krijgen, is er een februari 2024 eerst een participatiesessie met allerlei organisaties georganiseerd. Al deze organisaties werkten binnen het grondgebied van de gemeente. Tijdens deze participatieochtend zijn diverse partijen met elkaar het gesprek aangegaan over ontwikkelingen binnen hun vakgebieden. Door het delen van deze informatie met elkaar ontstaat enerzijds kruisbestuiving tussen organisaties in diverse vakgebieden. Anderzijds werd er informatie opgehaald die we vervolgens kon delen met de inwoners en ondernemers tijdens de Tour Inulst. Online Sommigen waren verhinderd tijdens de Tour Inulst in hun dorp of wijk. Anderen vinden het prettiger om enkel online deel te nemen. Daarom hebben we, naast de gesprekken in de dorpshuizen, ook een online enquête gedeeld. De enquête kon eenieder invullen via www.DoeMee.inulst.nl

Omgevingsvisie Land van Hulst

63

Per kern stond gedurende vier weken de enquête open. De deelname was anoniem. De antwoorden zijn geanalyseerd en in een rapport samengevat. De resultaten zijn in hoofdstuk 5 samengevat.

64

Omgevingsvisie Land van Hulst

3.

PROCES EN DEELNAME

De Tour Inulst bevatte onderstaande ‘etappes’. In de laatste kolom staan het aantal aanwezigen per sessie.

Aantal aanwezigen (+/-) 30 organisaties

Data etappes

Kern/wijk/buurtschap

Locatie

Dinsdag 5 maart 2024 donderdag 28 maart 2024

Gesprek met professionals

Den Dullaert Hulst

Ossenisse - Zeedorp - Walsoorden - Kreverhille - Perkpolder

Hof ter Nesse - Ossenisse

dinsdag 16 april 2024

Sint Jansteen - Heikant - Absdale - Kapellebrug

De Warande - Sint Jansteen

22

dinsdag 7 mei 2024

Lamswaarde - Terhole - Kuitaart - Roverberg - Molenhoek Hulst Noord - Dullaertwijk - Langs de Linie - Goudkust - Schuddebeurs Patrijzenhoek

De Luifel - Lamswaarde

14

Den Dullaert - Hulst

Samengevoegd met Hulst-Zuid 5

Dinsdag 14 mei 2024 Donderdag 23 mei 2024

12

Kloosterzande - Kruisdorp - Strooienstad Vogelwaarde - Hengstdijk - Kampen - Oude Stoof - Vogelfort - Pauluspolder Woensdag 29 mei 2024 * Luntershoek Hulst Zuid - Binnenstad - Groote Kreek - Componistenwijk - Tragel Woensdag 5 juni 2024 Industrieterrein Graauw - Paal - Zandberg - Kruispolderhaven - Baalhoek - Scheldevaartshoek Woensdag 12 juni 2024 - Emmadorp

Binnendèur - Kloosterzande Dorpscentrum Vogelwaarde

Woensdag 19 juni 2024

Nieuw Namen

De Kauter - Nieuw Namen

22

Woensdag 26 juni 2024

Clinge - Statenboom - Halfeind - Zeegat

Malpertuus - Clinge

5

Totaal:

Hotel Hulst Dorpshuis - Graauw

14 16 12

122 bewoners of ondernemers + 30 organisaties

Daarnaast is de online enquête 146 keer ingevuld. Hierover meer in hoofdstuk 6.

Omgevingsvisie Land van Hulst

65

4.

RESULTATEN EN DISCLAIMER

In totaal zijn 122 burgers en/of ondernemers naar de Tour Inulst avonden gekomen. Daarnaast is er een contact geweest met circa 30 organisaties die werken binnen de gemeente Hulst. Online hebben 146 personen de enquête ingevuld. Het is lastig om in te schatten hoeveel unieke deelnemers de Tour Inulst had, omdat aanwezigen van de avonden soms ook de enquête hebben ingevuld. We schatten in dat er online en offline opgeteld circa 230 unieke deelnemers zijn geweest. De insteek van de Tour was om een gesprek te faciliteren tussen bewoners, ondernemers, organisaties en de gemeente met als centrale vraag: ‘Wat is er nodig om een gezonde leefomgeving te behouden en versterken?’. Dat doel is behaald. Samen met de deelnemers werd nagedacht over kansen, knelpunten en uitdagingen in hun leefomgeving en wilden we er achter komen waar men de leefomgeving voor gebruikt. Noot De resultaten van de Tour bieden waardevolle inzichten in de meningen en ervaringen van de respondenten. Het is echter belangrijk om te benadrukken dat de respondenten niet volledig representatief zijn voor de totale bevolking van de gemeente Hulst. Daarom dienen de resultaten met enige voorzichtigheid te worden geïnterpreteerd en kunnen er geen verstrekkende conclusies worden getrokken. Toch vormen deze bevindingen een goede basis voor verdere discussie en reflectie.

66

Omgevingsvisie Land van Hulst

5.

GEMEENTEBREDE RESULTATEN

Bij iedere avond zijn vragen gesteld over diverse thema’s als duurzaamheid, wonen en zorg, voorzieningen, leefbaarheid, klimaat, bewegen, onderwijs en economie. Ook zijn er diverse algemene opmerkingen gemaakt. De één gaat over een specifiek dorp of wijk, andere opmerkingen richten zich op een groter schaalniveau. De algemene opmerkingen zijn hieronder samengevat per thema. Onderstaande opmerkingen zijn vooral van belang om mee te nemen in visie- en beleidsontwikkeling van de gemeente. Communicatie • •

Betrek burgers en houdt rekening met hun wensen. Zorg ook voor voldoende communicatie en transparantie over de gemaakte keuzes. Geef duidelijk de kaders aan. Er is onwetendheid bij inwoners over verschillende thema’s (zoals zorg, ondersteuning en activiteiten). Dit zou beter gecommuniceerd en gefaciliteerd moeten worden.

Wonen & Zorg • • • • • •

• •

Prettig wonen wordt o.a. gekenmerkt door woorden als rust, ruimte, (verkeers)veiligheid, saamhorigheid, vrijheid en het verenigingsleven. Geef ruimte aan kleinschalige woonvormen (bijvoorbeeld hofjes) in de eigen kern. Denk hierbij aan wonen in combinatie met zorg, ontmoetingsruimtes, behoud van privacy. Tevens is een mix van doelgroepen en leeftijden hierbij van belang, zodat mensen naar elkaar om kunnen kijken en elkaar kunnen helpen bij diverse taken. Inwoners willen vaak in de eigen kern blijven wonen als ze ouder worden. Door het gebrek aan levensloopbestendige woningen kan dat nu niet en is verhuizen vaak de enige optie. Het begrip van (pre)-mantelzorgwoningen komt regelmatig ter sprake. Er is behoefte aan mogelijkheden voor dergelijke woningen. Niet alle ouderen willen per se in de eigen kern blijven. Bij die mensen kan het principe van doorstroming worden toegepast. Er wordt daarom gevraagd om meer betaalbare en levensloopbestendige woningen voor ouderen, doorheen heel de gemeente Hulst. In sommige dorpen zijn weinig jongeren en jonge gezinnen. Er wordt gevraagd om de jeugd zo veel mogelijk in de eigen kern te houden en nieuwe jongeren aan te trekken, bijvoorbeeld door de bouw van betaalbare starterswoningen. Tiny houses bieden mogelijk een uitkomst. Probeer om leegstand te voorkomen. Dit hangt echter van veel factoren af.

Kijk naar de mogelijkheden voor een nieuwe invulling van leegstaande panden.

Omgevingsvisie Land van Hulst

67

•

In veel dorpen is er een voorkeur voor permanente bewoning in plaats van 2e woningen. Men wil voorkomen dat toerisme de overhand neemt.

Leefbaarheid •

•

Inwoners waarderen initiatieven van hun medebewoners of organisaties uit de dorpen zelf. Kanttekening is dat het moeilijk is om voldoende vrijwilligers of bestuurders te vinden. Om vrijwilligerswerk aantrekkelijker te maken moet het flexibeler en vrijblijvender kunnen worden ingevuld. In een aantal kernen is sprake van grensproblematiek, waarbij sommige Belgische inwoners niet aangehaakt raken in het ‘netwerk van het dorp’. Inwoners uiten hun zorgen hierover.

Duurzaamheid: • • • • • • • •

68

Veel inwoners zijn al bezig met het verduurzamen van de eigen woning. De gemeente zou specifiek de bewoners van huizen met een laag energielabel kunnen stimuleren om te gaan verduurzamen. De Energiebank kan hen hierbij helpen. Om te verduurzamen wordt o.a. verzocht om voorlichting en financiële ondersteuning (bv. door subsidies), en een visie m.b.t. verduurzaming van woningen. Er wordt gevraagd aan de gemeente om mee te denken aan het verduurzamen of het faciliteren van energetische oplossingen, door bijvoorbeeld een collectieve energieopslag in een wijk. Er valt nog een slag te slaan met het herstellen, toevoegen en beter toegankelijk maken van het groen in de openbare ruimte. Bij nieuwe ontwikkelingen en herstructureringsprojecten zou meer groen toegepast mogen worden. De ruimtelijke kwaliteit mag niet ten koste gaan van financiële overwegingen. Kijk naar de problematiek rond wateroverlast bij hevige buien. Extra opvang van regenwater zou mogelijk moeten worden gemaakt, bijvoorbeeld bij nieuwbouwwoningen en betere waterafvoer in de openbare ruimte. Creëer meer bewustwording onder burgers. Ten eerste door ze vroegtijdig te informeren, ten tweede door ze zelf te betrekken om de openbare ruimte samen te onderhouden en de eigen tuin en dak te vergroenen. Stimuleer burgers en bedrijven om ook hun eigen terrein te ontharden en vergroenen.

Omgevingsvisie Land van Hulst

Voorzieningen: • In een aantal kernen is er nog geen concrete invulling voor de leegstaande kerken. Vraag vanuit de inwoners om te kijken naar de mogelijkheden om deze een nieuwe functie te geven. • Voor zowel jong als oud is mobiliteit en bereikbaarheid belangrijk. Er wordt o.a. verzocht om meer mogelijkheden voor openbaar vervoer, flexibele vervoersmogelijkheden en betere verkeersveiligheid. • Parkeren is een belangrijk thema. Sommige inwoners zien mogelijkheden om bepaalde locaties autoluw te maken. Er moet echter wel voldoende parkeerruimte beschikbaar blijven. Handhaaf daarnaast op foutparkeerders. • Het is belangrijk om de bestaande voorzieningen zo veel mogelijk te behouden (bv. basisschool, dorpshuis, buurtwinkel en sportvoorzieningen), en ook nieuwe voorzieningen mogelijk te maken. Hiermee kan je ervoor zorgen dat jongeren in de gemeente blijven wonen of terugkeren. De afstand tot voorzieningen is voornamelijk van belang voor de oudere doelgroep. • Probeer bestaande verenigingen in stand te houden. Initiatieven worden vaak zelf opgestart. De wens is om zelfstandig activiteiten te kunnen blijven organiseren, met ondersteuning vanuit de gemeente als daar behoefte aan is. • Voorzie in voldoende openbare (ontmoetings)ruimtes, waar mensen kunnen samenkomen. Dit kan in de vorm van wandel/fietspaden, sport-/speelvoorzieningen en (beweeg)tuinen.

Opmerkingen of wensen over specifieke dorpen of wijken zijn terug te vinden in de verslagen per avond, toegevoegd als bijlage 1.

Omgevingsvisie Land van Hulst

69

6.

CONCLUSIES ENQUÊTE

Op www.doemee.inulst.nl kon eenieder een enquête invullen. De enquête bevatte 27 vragen en was voor iedereen hetzelfde. Per kern stond de enquête drie weken vóór de geplande avond open en tot één week na de avond. Op deze manier kon vooraf informatie worden verzameld over belangrijke thema’s in het dorp. Anderzijds konden deelnemers aan de Tour Inulst die nog geen enquête hadden ingevuld, deze achteraf nog invullen. De looptijd van de enquête en het aantal deelnemers staat hieronder per gebied weergegeven: Gebied: Ossenisse - Zeedorp Walsoorden - Kreverhille Perkpolder Sint Jansteen - Heikant Absdale - Kapellebrug Lamswaarde - Terhole Kuitaart - Roverberg Molenhoek Hulst Noord (Dullaertwijk Langs de Linie – Goudkust) Schuddebeurs - Patrijzenhoek

70

Openstelling enquête: 7 maart 2024

Sluitingsdatum enquête: 4 april 2024

Ingevulde enquêtes: 15

26 maart 2024

23 april 2024

27

16 april 2024

14 mei 2024

22

23 april

Kloosterzande - Kruisdorp Strooienstad

2 mei 2024

11 juni 2024 (i.v.m. 16 samenvoegen avonden HulstNoord en Hulst-Zuid) 30 mei 2024 14

Vogelwaarde - Hengstdijk Kampen - Oude Stoof Vogelfort - Pauluspolder Luntershoek Hulst Zuid - Binnenstad Groote Kreek Componistenwijk - Tragel Industrieterrein

8 mei 2024

5 juni 2024

11

15 mei 2024

12 juni 2024

14

Omgevingsvisie Land van Hulst

Graauw - Paal - Zandberg Kruispolderhaven - Baalhoek Scheldevaartshoek Emmadorp Nieuw Namen Clinge - Statenboom Halfeind - Zeegat Totaal:

22 mei 2024

19 juni 2024

5

29 mei 2024 4 juni 2024

26 juni 2024 2 juli 2024

18 4 146

Omgevingsvisie Land van Hulst

71

Leeftijd De leeftijd van de deelnemers lag tussen de 21 en 83 jaar. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers was 53 jaar. In Tabel 1 staat de leeftijdsopbouw van de deelnemers per kern Grafiek 1. Leeftijdsopbouw deelnemers DoeMee

40 35

Vogelwaarde

Aantal deelnemers

30

Sint Jansteen

25

Ossenisse Nieuw-Namen

20

Lamswaarde Kloosterzande

15

Hulst Zuid

10

Hulst Noord Graauw

5

Clinge 0 20-29 jaar 30-39 jaar 40-49 jaar 50-59 jaar 60-69 jaar 70-79 jaar 80-89 jaar

Leeftijdscategorie

72

Omgevingsvisie Land van Hulst

Leefsituatie en levensfase deelnemers Ruim driekwart van de deelnemers heeft een partner. Ongeveer twee derde van de deelnemers heeft kinderen, waarvan ongeveer de helft niet meer thuis woont. Slechts 5% van de deelnemers is zorgafhankelijk. De helft van hen krijgt hulp vanuit een instantie, de andere helft van partner of kinderen.

Voorzieningen en Vervoer Nabijheid voorzieningen Bewoners geven aan dat winkels/supermarkten het belangrijkst zijn om dichtbij huis te hebben. Daarnaast wordt de huisarts ook vaak genoemd. Met ‘dichtbij huis’ wordt bedoeld in dezelfde (dorps)kern. Uit onderstaande grafiek valt af te leiden dat bewoners het niet erg vinden om voor kinderopvang, culturele voorzieningen en sportvoorzieningen naar andere kernen te gaan.

Welke voorzieningen heeft u het liefst dichtbij huis? Winkels/supermarkt

60%

Huisarts

47%

Dorpshuis

34%

bewegen/ontmoeten

34%

Horeca

27%

Onderwijs

25%

Sportvoorzieningen

14%

Culturele voorzieningen

14%

Kinderopvang

9% 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

Grafiek 2. Voorzieningen dichtbij huis

Omgevingsvisie Land van Hulst

73

Verbeterkansen voorzieningen In de enquête is de vraag gesteld welke voorzieningen kunnen verbeteren. De antwoorden ziet u in Grafiek 3. Dorpshuizen werden veruit het vaakst benoemd. Ook gaf bijna één derde aan dat ze geen verbeterkansen zien voor voorzieningen. 22% gaf een antwoord wat niet in de meerkeuze opties stond. Bij ‘anders’ konden de deelnemers een eigen antwoord invullen. Men zien verbeterkansen in diverse voorzieningen zoals kerken en speeltuinen, maar ook voor bijvoorbeeld natuurgebieden. Er is vraag naar het behoud van bestaande voorzieningen, met in het bijzonder scholen om jonge gezinnen te behouden en aan te trekken. Ook verkeersremmende maatregelen worden vaak genoemd. Andere verbeterpunten zijn voorzieningen voor buurtbijeenkomsten en de aanleg van parken en ontmoetingsplekken. Daarnaast worden een openluchtzwembad, ruiterbak, wandelpaden en hondenuitlaatterreinen genoemd. Ook wordt de toegankelijkheid en veiligheid van bestaande infrastructuur zoals steigers en parkeerplekken geadresseerd.

Voor welke voorzieningen ziet u verbeterkansen? Dorpshuis

35%

Geen antwoord

29%

Anders

22%

Voetbal

16%

Sporthal Den Dullaert

10%

Gymzaal

5%

Tennis

5%

Hontenissehal

4%

Atletiek

1%

Hockey

0% 0%

5%

10%

Grafiek 3. Verbeterkansen voorzieningen

74

Omgevingsvisie Land van Hulst

15%

20%

25%

30%

35%

40%

Veel inwoners geven aan dat er een tekort is aan kwalitatieve sport-, speel- en ontmoetplekken in hun omgeving. Belangrijke punten die zij naar voren brengen zijn: -

Speelgelegenheden voor Kinderen: Er is behoefte aan goed onderhouden en veilige speeltuinen, met meer speeltoestellen voor verschillende leeftijden. Bestaande speeltuinen zijn vaak verouderd en niet geschikt voor jonge kinderen.

-

Ontmoetplekken: Er is vraag naar ontmoetingsplaatsen in de wijk waar kinderen en volwassenen samen kunnen komen, zoals groene pleinen en parken. Ook moet de toegankelijkheid van deze plekken verbeterd worden, vooral voor kinderen die er naartoe willen fietsen of lopen.

-

Sportfaciliteiten: Er is behoefte aan veelzijdige sportaccommodaties die voor verschillende sporten kunnen worden gebruikt. Ook worden er verzoeken gedaan om fitness- en sportapparaten buiten te plaatsen.

-

Hondenvoorzieningen: Er wordt gevraagd om speciale hondenuitlaat- en speelvelden, evenals veilige hondenloslooproutes.

-

Veiligheid en Onderhoud: Veel van de huidige plekken zijn slecht onderhouden en daardoor onveilig. Dit leidt tot een gevoel van onveiligheid, vooral op wegen die door sporters worden gebruikt.

-

Groene Ruimtes: Er is een tekort aan groenvoorzieningen, zoals parken en speelveldjes, en bestaande ruimtes kunnen groener ingericht worden.

-

In het algemeen mist men niet alleen meer speel- en sportfaciliteiten, maar ook een betere kwaliteit en onderhoud daarvan om een veilige en uitnodigende omgeving te creëren.

Omgevingsvisie Land van Hulst

75

Kwaliteit versus nabijheid In de enquête is gevraagd wat men belangrijker vindt: kwaliteit of nabijheid van de voorzieningen. Voor winkels, supermarkten, horeca en culturele voorzieningen geldt dat kwaliteit en nabijheid ongeveer even belangrijk zijn. Bij sportvoorzieningen, onderwijs en kinderopvang geldt dat men kwaliteit belangrijker vindt dan nabijheid. De huisarts, dorpshuis en plaatsen voor bewegen en ontmoeten zijn belangrijker nabij de woning (in dezelfde kern) dan de kwaliteit ervan.

Bij welke voorziening is kwaliteit/nabijheid het meest belangrijk? 59% 60%

Winkels/supermarkt Sportvoorzieningen Onderwijs

36%

25%

Kinderopvang

Astitel

47%

14%

33%

9%

Huisarts

27%

Horeca

27% 27% 23%

Dorpshuis

10%

bewegen/ontmoeten 0%

34%

10%

20%

34% 30%

40%

Grafiek 4. Belang kwaliteit/nabijheid voorzieningen

Omgevingsvisie Land van Hulst

Nabijheid voorzieningen

14% 14%

Culturele voorzieningen

76

Kwaliteit voorzieningen

47%

50%

60%

70%

In Grafiek 5 is weergegeven waar men de voorzieningen gebruikt: in de eigen kern, binnen de gemeente Hulst of buiten de gemeente Hulst. Sommige voorzieningen zijn niet in alle kernen te vinden, waardoor er automatisch elders gebruik van gemaakt wordt. Deze vraag had meerdere antwoordmogelijkheden. De percentages zijn dus ten opzichte van het totaal aantal gegeven antwoorden op deze vraag. Ter illustratie: voor winkels en supermarkten gebruikt 82% winkels en supermarkten binnen de gemeente, maar in een andere woonkern dan men zelf woont. 58% van de mensen gebruikt deze voorziening in de eigen woonkern. 50% gaat ook wel eens naar een winkel of supermarkt buiten de gemeente. Dit gaat enkel over fysieke voorzieningen, dus niet over online shops. Grafiek 5. Plaats van gebruikte voorzieningen

Waar gebruikt u welke voorziening? 50%

Winkels/supermarkt 40% 40%

Horeca Dorpshuis

0% 0%

82%

53%

30% 32% 25%

Medische diensten 8%

Sportvoorzieningen

58%

41%

18% 24%

Buiten gemeente Hulst

4% 14% 4%

Onderwijs Culturele voorzieningen

12%

Eigen woonkern 35% 30%

Andere woonkern

17% 12% 7%

Geen Kinderopvang

3% 9% 3%

Anders

0% 6% 3%

Welzijnsdiensten

5% 1% 3% 0%

20%

40%

60%

80%

Veel mensen maken regelmatig gebruik van de natuur en wandelpaden in hun omgeving, zoals het polderlandschap, waterwingebieden en de zee. Sommige mensen gebruiken zelfgecreëerde voorzieningen voor buurtbewoners of bezoeken lokale cafés voor activiteiten zoals kaarten of bingo. Anderen geven aan dat er weinig tot geen voorzieningen zijn in hun woonkern, zoals in Kuitaart. Daarnaast worden specifieke voorzieningen zoals een bakker en een kruidentuin ook genoemd.