Ontwerp omgevingsvisie Hulst 2050

100%

Omgevingsvisie Land van Hulst

77

Belangrijke openbare voorzieningen We vroegen de deelnemers naar belangrijke openbaar toegankelijke plekken in de eigen woonkern. De antwoorden zijn divers. Dat is voor iedere inwoner anders. Enkele hoofdpunten komen duidelijk naar voren: 1. Gemeenschapsvoorzieningen: Veel respondenten benadrukken het belang van dorpshuizen, buurthuizen en andere ontmoetingsplekken voor de gemeenschap zoals bijvoorbeeld Den Dullaert, De Lieve, Binnendeur. Plaatsen waar mensen samenkomen voor activiteiten en evenementen zijn erg belangrijk. 2. Natuurlijke gebieden: Bossen, parken, en natuurgebieden worden vaak genoemd als essentiële plekken voor recreatie, ontspanning en natuur, zoals de Steense bossen, de Liniedijk, de Groeve Nieuw-Namen, de vestingwallen, de Schommeling en de Scheldekust. 3. Speel- en sportfaciliteiten: Speeltuinen, sportparken, en sportvelden zijn belangrijke plekken voor kinderen en sportliefhebbers, waarbij velen de beschikbaarheid en kwaliteit van deze faciliteiten benadrukken. 4. Onderwijsinstellingen: Basisscholen en kinderopvang zijn ook van groot belang voor gezinnen, en worden genoemd als cruciale ontmoetingsplaatsen. 5. Winkels en horeca: Supermarkten, cafés en restaurants spelen een belangrijke rol in de leefbaarheid van de woonkern. 6.

Historische en culturele plekken: Respondenten waarderen ook de historische aspecten van hun woonomgeving, zoals oude gebouwen en culturele instellingen. Denk hierbij aan Den Dullaert, De Lieve en bibliotheken. 7. Fietspaden en wandelroutes: Er is een sterke nadruk op de behoefte aan goed onderhouden voet- en fietspaden, die verbindingen tussen verschillende plekken mogelijk maken. Over het geheel genomen benadrukken de antwoorden het belang van een combinatie van sociale, recreatieve, en natuurlijke ruimtes voor een leefbare en verbonden gemeenschap.

78

Omgevingsvisie Land van Hulst

Trots op voorzieningen We vroegen de deelnemers waar ze trots op zijn in hun woonkern. Er worden specifieke plekken en voorzieningen genoemd in de eigen woonkern die inwoners graag aan bezoekers laten zien. De antwoorden benadrukken een aantal terugkerende thema's: 1. Natuur en Bossen: Veel inwoners zijn trots op de diverse bosrijke gebieden en nemen daar bezoekers graag mee naar toe. Voorbeelden zijn de Clingse Bossen, Steense bossen, Liniedijk en ‘t Laantje. Natuurgebieden zoals de Zestigvoet, Saeftinghe, Putting en de Scheldekust worden ook vaak genoemd. 2. Dorpsvoorzieningen: Verschillende deelnemers wijzen op lokale voorzieningen zoals dorpshuizen, cafés en sportvelden. Deze zijn erg belangrijk voor de leefbaarheid in de dorpen. 3. Culturele activiteiten en historische elementen: Monumenten in de gemeente, de binnenstad van Hulst en de stadswallen krijgen aandacht. Ook diverse culturele voorzieningen zijn belangrijk (o.a. Den Dullaert). Er wordt ook gesproken over evenementen (zoals de kermis, muziekevenementen en carnaval) en culturele attracties (zoals musea en kerken). Dit trekt ook bezoekers van buiten de gemeente aan. 4. Ontspanning en recreatie: Er zijn veel verwijzingen naar plekken om te wandelen, fietsen en genieten van de natuur, zoals strandjes, picknickplekken en wandelpaden. De uitgestrekte polders spelen ook een belangrijke rol.

Samenvattend zijn inwoners trots op de natuur, polders, lokale voorzieningen, historie en culturele elementen van hun woonkern, maar er is ook behoefte aan verbetering van bepaalde faciliteiten. Welke evenementen of gebeurtenissen dragen bij aan de identiteit van de woonkern? Deze vraag stelden we ook in de enquête. De antwoorden geven een breed overzicht van wat inwoners belangrijk vinden: 1. Traditionele evenementen: Veel inwoners noemen carnaval, jaarmarkten en kermissen als belangrijke evenementen die de levendigheid van de gemeenschap bevorderen. Deze evenementen creëren een gevoel van saamhorigheid. Evenementen met een regionale aantrekkende werking zoals Vestrock, Graauwrock, de Vestingfeesten en Open monumentendag worden ook regelmatig genoemd. 2. Buurtactiviteiten: Er is een sterke nadruk op lokale initiatieven zoals buurtbarbecues, burendag en (dorps)feesten die de contacten tussen dorpsbewoners bevorderen en de gemeenschap versterken. Verschillende (dorps)feesten zijn inmiddels ook uitgegroeid tot een regionale trekker.

Omgevingsvisie Land van Hulst

79

3. Sport en Cultuur: Sportieve evenementen zoals voetbalwedstrijden en wielerkoersen worden vaak genoemd, evenals culturele activiteiten van fanfares, muziekverenigingen en andere stichtingen. 4. Verenigingsleven: De rol van verenigingen, zoals sportclubs en culturele organisaties, is cruciaal voor de sociale cohesie. Activiteiten georganiseerd door deze groepen worden als waardevol ervaren voor de gemeenschap. 5. Algemene Samenleving: Sommige inwoners benadrukken het belang van een sociale en betrokken gemeenschap, waar men elkaar kent en ontmoet. Dit wordt vaak gezien als een kenmerk van leven in een dorp. 6. Kritiek op gebrek aan activiteiten: Enkele respondenten wijzen op het ontbreken of wegvallen van evenementen in hun woonkern, wat leidt tot een gevoel van gemis in levendigheid.

80

Omgevingsvisie Land van Hulst

Vervoer We vroegen deelnemers hoe ze zich verplaatsen. Men kon meerdere opties kiezen. Zo’n 90% van de deelnemers verplaatst zich met de auto. Meer dan de helft van de deelnemers verplaatst zich (ook) met de fiets. Een klein deel gaat vaak te voet. Vrijwel niemand van de deelnemers aan de enquête gebruikt de taxi, het openbaar vervoer of doet aan carpoolen. Met oog op de toekomst vroegen we hoe de deelnemers zich willen verplaatsen (meerkeuzevraag). In Grafiek 6 staan de gegeven antwoorden. Er zijn 333 antwoorden gegeven op deze vraag. Bij ‘anders’ gaf men aan dat een combinatie van de antwoorden het meest voor de hand ligt. Anderen gaven aan dat rolstoeltoegankelijk vervoer belangrijk is.

Hoe vervoert u zich in de toekomst het liefst? Fiets

64%

Eigen auto - fossiele brandstof

56%

Eigen auto - emissievrij

50%

te Voet

36%

OV

18%

deelauto, deelfiets

3%

Anders

2% 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

Grafiek 6. Vervoer in de toekomst

Ook vroegen we of de deelnemers in de toekomst mogelijkheden zien voor het delen van een auto met anderen in het dorp/de buurt. Zo’n 80% van de deelnemers ziet hiervoor geen mogelijkheid. Eenzelfde aantal is ook niet bereid om de huidige auto in te ruilen voor een deelauto. Slechts 4% is hiertoe wel bereid, 16% twijfelt nog.

Omgevingsvisie Land van Hulst

81

Wonen en woonvormen Prettig wonen Aan de deelnemers werden meerdere stellingen voorgelegd. Men moest aangeven met welke stellingen ze het eens zijn. Er waren meerdere antwoorden mogelijk.

Met welke stelling(en) ben u het eens? "Ik voel me veilig in mijn buurt/kern."

73%

"Ik kan bij iemand in de buurt/kern terecht als ik hulp nodig heb."

64%

"Ik woon in een leuke buurt/kern met veel groen en fijne plekken."

58%

"In mijn buurt/kern is veel sociale verbinding."

44% 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

Percentage eens Grafiek 7. Stellingen wonen

Zoals blijkt uit de gegeven antwoorden voelt bijna driekwart van de deelnemers zich veilig in de eigen buurt of kern. Dat houdt ook in dat 27% zich niet altijd veilig voelt. Dit is te herleiden naar verkeersveiligheid en sociale veiligheid. 64% van de deelnemers heeft hulp in de buurt of kern beschikbaar via vrienden, familie of kennissen. Ook daar valt nog winst te behalen door het zoeken van extra sociale verbindingen tussen bewoners. Dit hangt samen met de laatste stelling waarvan (slechts) 44% aangeeft dat er veel sociale verbinding is in de leefomgeving. 58% vindt dat er voldoende groen en fijne plaatsen in de buurt of kern zijn.

82

Omgevingsvisie Land van Hulst

Leefbaarheid De antwoorden op de vraag over wat inwoners nodig hebben om lekker in hun vel te zitten in hun woonkern, kunnen als volgt worden samengevat: 1. Basisvoorzieningen: Het behoud van basisscholen en kinderopvang wordt vaak genoemd, evenals goede voorzieningen zoals supermarkten, gezondheidszorg en horeca. Dit is cruciaal voor de aantrekkelijkheid van de woonkern, vooral voor jonge gezinnen. 2. Veiligheid en Leefbaarheid: Inwoners hechten veel waarde aan veilige straten, vooral voor fietsers en voetgangers. Er is een sterke vraag naar snelheidsbeperkingen, verkeersdrempels en het verminderen van zwaar verkeer op bepaalde locaties om de leefomgeving te verbeteren. 3. Groene ruimte: Veel deelnemers benadrukken de noodzaak van meer groen, behoud van natuur en rustige gebieden. Dit draagt bij aan een gezonde en prettige woonomgeving, waarin mensen kunnen ontspannen, ontmoeten en bewegen. 4. Rust en ruimte: In aanvulling op de vorige punten is een rustige woonomgeving zonder overlast van geluid of druk verkeer is essentieel. Inwoners willen een aangename leefomgeving waar ze zich veilig en op hun gemak voelen. 5. Gemeenschapsgevoel: Er is behoefte aan sociale cohesie en actieve betrokkenheid van bewoners. Evenementen, ontmoetingsplekken en buurtactiviteiten worden als belangrijk gezien om contacten tussen dorpsgenoten te behouden en stimuleren. 6.

Toegankelijkheid: Drempelvrije toegang en goed onderhouden wandel- en fietspaden worden ook genoemd als belangrijke aspecten voor een leefbare kern. Samenvattend hebben inwoners behoefte aan een combinatie van goede basisvoorzieningen, een veilige en groene leefomgeving, sociale interactie, rust, om zich prettig en gelukkig te voelen in hun woonkern. Sociale contacten en activiteiten Het grootste gedeelte van de deelnemers vindt het belangrijk dat er veel activiteiten worden georganiseerd in de buurt (78%). Een ruime meerderheid draagt zelf bij aan sociale contacten in de buurt, zo’n 30% doet dat niet, maar wil wel. Een klein deel (14%) heeft er geen behoefte aan.

Omgevingsvisie Land van Hulst

83

Zo’n 30% van de deelnemers draagt zorg voor iemand in de naaste omgeving. Ongeveer de helft van de deelnemers doet dit niet, maar is wel bereid dit te doen als het nodig is. Een klein deel (17%) is hiertoe niet bereid. Langer thuis wonen en ouder worden Voor een groot deel van de mensen is het groter of kleiner gaan wonen de belangrijkste reden om te verhuizen. Daarnaast verhuist 28% van de in totaal 217 gegeven antwoorden omdat ze zorg nodig hebben. Eén vierde verhuist, vaak naar de grotere kernen, om voorzieningen nabij te hebben. Opvallend is het lage percentage dat verhuist omdat ze een duurzamere woning willen, of omdat ze de overstap maken naar een koopwoning of huurwoning.

Wat zijn voor u de belangrijkste redenen om een verhuizing te overwegen? Groter/kleiner wonen

45%

Zorg nodig

28%

Nabijheid voorzieningen

25%

In de buurt van mijn ouders/kinderen

12%

Lager energieverbruik

4%

Huur/koop

3%

Anders

13%

Geen antwoord

18%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

Grafiek 8. Redenen verhuizing

De personen die ‘anders’ hebben ingevuld kregen de mogelijkheid om hun redenen te formuleren. De antwoorden op de vraag omvatten verschillende belangrijke thema's:

84

Omgevingsvisie Land van Hulst

1. Geluidsoverlast, verkeer en veiligheid: Als belangrijkste worden geluidsoverlast en onveilige verkeerssituaties, vooral door toenemend verkeer, genoemd als reden om te verhuizen. Voor veel inwoners is de veiligheid van hun kinderen een prioriteit. Een onveilige (verkeers)omgeving is een sterke motivatie om naar een andere plek te verhuizen. Specifiek worden de Ellestraat en Vogelweg genoemd, maar er zijn meer locaties waar de toenemende verkeersdrukte een knelpunt vormt. Ook de toename van toerisme (en daarmee toenemende verkeersbewegingen) spelen daarin een rol. 2. Groene omgeving en ruimte: De wens voor meer buitenruimte en een groenere omgeving speelt een grote rol in de verhuisoverwegingen. Mensen willen dichter bij het groen wonen, ruimer wonen (aan de rand van een dorp of wijk) of meer oppervlak aan perceel. Samengevat zijn de belangrijkste redenen om te verhuizen gerelateerd aan verkeer, veiligheid, de wens voor een groenere omgeving en persoonlijke voorkeuren.

Omgevingsvisie Land van Hulst

85

We vroegen in hoeverre men bezig is met het aanpassen van de huidige woning. In grafiek 9 ziet u de gegeven antwoorden. Bijna een kwart geeft aan hiermee bezig te zijn (22%) of heeft de woning al aangepast (13%). Een kwart van de respondenten vindt het niet nodig en een ander kwart verhuist liever dan de woning aan te passen.

In hoeverre bent u bezig met het aanpassen van uw woning? Als het in mijn huidige woning niet meer lukt, verhuis ik liever.

26%

Ik vind het niet nodig.

25% 22%

Ik ben al stap voor stap bezig.

13%

Mijn woning is al aangepast.

8%

Ik wil wel, maar ik heb de financiële mogelijkheden niet.

3%

Ik wil wel, maar ik weet niet waar ik moet beginnen. Ik heb geen eigen huis.

2%

Ik wil wel, maar ik zie ertegenop.

1%

Geen

0% 0%

Grafiek 9. Aanpassen woning

86

Omgevingsvisie Land van Hulst

10%

20%

30%

We vroegen mensen aan welke woonvorm ze de voorkeur geven als ze ouder worden, zie grafiek 10. Bijna de helft woont graag met jong en oud door elkaar.

Welke woonvorm voor ouderen lijkt u het fijner? Wonen met jong en oud door elkaar

46,9%

Ik ben liever op mezelf

22,8%

Wonen met leeftijdsgenoten

15,9%

Niet van toepassing 0,0%

14,5% 10,0%

20,0%

30,0%

40,0%

50,0%

Grafiek 10. Woonvormen ouderen

Omgevingsvisie Land van Hulst

87

We vroegen aan te geven wat kan helpen als je ouder wordt en wilt overstappen naar een andere woning. Op deze vraag waren meerdere antwoorden mogelijk. Men heeft de grootste behoefte aan inzicht in het aanbod van geschikte woningen. Driekwart van de respondenten wil graag dit inzicht.

Wat kan helpen bij de overstap naar een andere woning als u ouder wordt of zorg nodig hebt? Inzicht in aanbod geschikte woningen

75%

Betere informatieverstrekking

36%

inzicht en ondersteuning bij financien

27%

Hulp bij verhuizen

23%

Anders

12%

Geen antwoord

9%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

Grafiek 11. Hulp bij overstap woning bij ouder worden

Bij ‘Anders’ gaf men aan dat de overstap naar een andere woning makkelijker kan worden gemaakt door een groter aanbod van aangepaste woningen via woningbouwverenigingen, coöperaties en stichtingen. Er is ook behoefte aan hulp bij het aanpassen van de eigen woning. Tegelijkertijd wordt opgemerkt dat de toegankelijkheid momenteel slecht is, met weinig woningaanbod en een tekort aan zorgpersoneel. Sommigen vinden de vraag nu niet relevant vanwege hun levensfase.

88

Omgevingsvisie Land van Hulst

Duurzaamheid We vroegen of men bereid is om te helpen met het verduurzamen van de buurt of het dorp. Een ruime meerderheid (61,2%) gaf aan hiertoe bereid te zijn. Daarna vroegen we of en waar men verbetering ziet in de biodiversiteit en de groene, gezonde leefomgeving. Meerdere antwoorden waren mogelijk en zijn zichtbaar in grafiek 12. De meesten zien verbetering, vooral in de eigen buurt of wijk. Slechts een klein deel (6%) ziet hier geen verbetering in.

Ziet u mogelijkheden voor het verbeteren van de biodiversiteit en een groene, gezonde leefomgeving? Ja, in eigen buurt of wijk

60%

Ja, in eigen straat

43%

Ja, in eigen tuin

38%

Ja, ten koste van parkeerplaatsen

24%

Ja, alleen in bestaand groen

15%

Nee

6% 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

Grafiek 12. Verbeteren biodiversiteit en leefomgeving

Omgevingsvisie Land van Hulst

89

De antwoorden op de vraag naar de bereidheid om te helpen bij het vergroenen en verduurzamen van de buurt of het dorp zijn overwegend positief en bevatten diverse ideeën en initiatieven: 1. Actieve betrokkenheid: Veel deelnemers zijn al actief of bereid om deel te nemen aan plantdagen, bomen te planten, het delen van bloemenzaad voor bijen en samen met de buurt plannen op te zetten voor het creëren van gezamenlijke groenvoorzieningen. 2. Aanleg en onderhoud van groen: Er is een sterke wens op het aanplanten van bomen, struiken en bloemen, zowel in privé-tuinen als in openbare ruimtes. Ook wordt er gepleit voor minder verharding. 3. Opleiding en samenwerking: Veel mensen benadrukken het belang van overleg met deskundigen en samenwerking met lokale instanties zoals de gemeente en waterschappen. 4. Duurzaamheid: Er is interesse in verduurzamingsmaatregelen, zoals groene daken, regenwateropvang en het gebruik van natuurlijke materialen. 5. Kritiek op bureaucratie: Enkele deelnemers wijzen op de bureaucratische hindernissen voor het aanvragen van subsidies, wat hun bereidheid om te helpen zou kunnen beïnvloeden. 6. Toekomstige betrokkenheid: Een aantal respondenten is bereid om meer te doen in de toekomst, vooral na pensionering.

Al met al toont de verzameling antwoorden een sterke wens en bereidheid om bij te dragen aan een groenere en duurzamere leefomgeving. Tenslotte vroegen we of men kans ziet om in de omgeving regenwater op te slaan. Op deze vraag waren meerdere antwoorden mogelijk, zie grafiek 13. De meeste inwoners zien mogelijkheden om regenwater op te slaan.

90

Omgevingsvisie Land van Hulst

Ziet u mogelijkheden voor het opslaan van regenwater in uw omgeving? Ja, met regenton

75%

Ja, met minder verharding (infiltratie)

35%

Ja, met gebruik groen dak

21%

Anders

12%

Nee

10% 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

Grafiek 13. Opslaan regenwater

Bij ‘Anders’ werden diverse ideeën gegeven over het opslaan van regenwater. De belangrijke punten zijn: 1. Infrastructuur en voorzieningen: Er zijn al wadi's en waterreservoirs in de wijk. Suggesties voor het creëren van extra wateropvangplaatsen en bredere sloten zijn gedaan. 2. Hergebruik van regenwater: Er zijn mogelijkheden voor het hergebruik van regenwater voor huishoudelijke doeleinden, zoals toiletten en wasmachines. 3. Gemeenschapsinitiatieven: Buurtbewoners willen samenwerken aan plannen voor groenaanleg en het benutten van natuurlijke opslag zoals vijvers en plantsoenen. 4. Samenwerking met instanties: Er is behoefte aan betere samenwerking tussen waterschappen, gemeenten en lokale boeren om de waterhuishouding te optimaliseren. 5. Innovatieve opslagoplossingen: Ideeën omvatten het gebruik van lege septictanks, infiltratiekratten, en opslag vergelijkbaar met bestaande wateroplossingen in andere gebieden. 6. Uitdagingen: Er zijn zorgen over het huidige waterpeilbeheer door waterschappen, wat het opslaan van water bemoeilijkt. In het algemeen zijn er veel creatieve ideeën voor regenwateropslag, maar ook uitdagingen die aangepakt moeten worden.

Omgevingsvisie Land van Hulst

91

7.

RESULTATEN PARTICIPATIEAVONDEN PER KERN

Van de in totaal 9 ‘etappes’ (tafelgesprekken) in de dorpen is per kern een verslag gemaakt. In dit verslag zijn zowel algemene opmerkingen als specifieke wensen, kansen of verbeterpunten voor die kern opgenomen. De verslagen zijn bijgevoegd als bijlage 1 bij dit rapport.

92

Omgevingsvisie Land van Hulst

8.

VERVOLG

Tijdens de Tour Inulst zijn er zowel online als offline veel wensen, verzoeken of problemen aan bod gekomen. Door onderscheid te maken tussen opmerkingen op strategisch niveau en de praktische wensen (van bijvoorbeeld de herontwikkeling van een bepaald gebied tot het realiseren van een hondenspeelweide) krijgen de resultaten het juiste vervolg. In dit hoofdstuk is de input op strategisch niveau opgesomd en is per opmerking aangegeven wat de gemeente met deze input doet, of al heeft gedaan. Deze aanvulling is met groen aangegeven. Opmerkingen over specifieke locaties worden binnen de gemeente aan de behandelend afdeling doorgegeven. Communicatie en participatie •

Betrek burgers en houdt rekening met hun wensen. Zorg ook voor voldoende communicatie en transparantie over de gemaakte keuzes. Geef duidelijk de kaders aan. De gemeente Hulst wil burgerparticipatie verder bevorderen. Bij nieuwe (bouw)projecten betrekken we burgers en organisaties zo goed mogelijk. Dit is ook opgenomen in het ‘Participatiebeleid initiatieven in de fysieke leefomgeving’. Dit geldt ook voor derden die binnen de gemeente een ontwikkeling willen doen. Daarnaast proberen we via ons participatieplatform Doe Mee Inulst burgers online op de hoogte te houden en te betrekken bij projecten. De gemeente Hulst gaat komende jaren verder aan de slag om participatie zo goed mogelijk vorm te geven.

•

Er is onwetendheid bij inwoners over verschillende thema’s (zoals zorg, ondersteuning en activiteiten). Dit zou beter gecommuniceerd en gefaciliteerd moeten worden. De gemeente Hulst zal dit intern én met haar betrokken partijen afstemmen op welke manier dit kan worden verbeterd. Het gaat hierbij met name om bestaande voorzieningen en activiteiten onder de aandacht te brengen bij de juiste doelgroep.

Omgevingsvisie Land van Hulst

93

Wonen & Zorg •

Prettig wonen wordt o.a. gekenmerkt door woorden als rust, ruimte, (verkeers)veiligheid, saamhorigheid, vrijheid en het verenigingsleven. Als gemeente hechten we belang aan bovenstaande waarden. Onder het thema Voorzieningen wordt hier verder op ingegaan.

•

Geef ruimte aan kleinschalige woonvormen (bijvoorbeeld hofjes) in de eigen kern. Denk hierbij aan wonen in combinatie met zorg, ontmoetingsruimtes, behoud van privacy. Tevens is een mix van doelgroepen en leeftijden hierbij van belang, zodat mensen naar elkaar om kunnen kijken en elkaar kunnen helpen bij diverse taken. De gemeente heeft inzicht in hoe de bevolking zich ontwikkelt en we sturen erop dat de woningbouw moet voldoen aan de kwalitatieve behoefte. We nemen de resultaten uit de Tour Inulst mee in het vervolgtraject rond het thema Wonen & Zorg, en dan met name ouderenhuisvesting. Dit zal ook landen in de Omgevingsvisie. De gemeente Hulst heeft daarnaast al een Woonzorgvisie met uitvoeringsagenda opgesteld. We zien dat de input uit de Tour hierbij goed aansluit. Tevens zijn er ook verschillende trajecten lopende rond het Woon-Zorg thema. De Provincie Zeeland en de Zeeuwse gemeenten hebben samen het 'Afsprakenkader ouderenhuisvesting Zeeland' opgesteld. Dit is een uitwerking van eerder gemaakte afspraken over ouderenhuisvesting in de Zeeuwse Woondeal over welke soort woningen worden bijgebouwd tot 2030 en hoe dit wordt gemonitord. Vanuit de Provincie is ook een traject opgestart om de verschillende aandachtsgroepen in beeld te brengen. De opgave aan ouderenhuisvesting en overige aandachtsgroepen zal onderdeel worden van het gemeentelijk volkshuisvestingprogramma (2026).

In de prestatieafspraken ten slotte, worden afspraken gemaakt tussen woningcorporaties, huurdersorganisaties en de gemeente. Hierin zijn zaken vastgelegd als langer thuis wonen, realisatie nultredenwoningen, kleinschalige woonvormen zoals hofjes in combinatie met zorg in de kleinere kernen, doorstroming en ontmoetingsruimtes.

•

Inwoners willen vaak in de eigen kern blijven wonen als ze ouder worden. Door het gebrek aan levensloopbestendige woningen kan dat nu niet en is verhuizen vaak de enige optie. Via de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting, Woondeal en in een verdere uitwerking in het Afsprakenkader zijn minimale aantallen benoemd voor nultreden-, geclusterde en zorggeschikte woningen. Bij nieuwe woningen wordt hier dus al op gestuurd.

94

Omgevingsvisie Land van Hulst

Daarnaast is er ook de mogelijkheid om de eigen woning levensloopbestendig te maken. Het Rijk en de Provincie bieden hiervoor op regelmatige basis subsidieregelingen aan. •

Het begrip van (pre)-mantelzorgwoningen komt regelmatig ter sprake. Steeds meer mensen willen gebruik maken van de mogelijkheid om een mantelzorgwoning te bouwen. Dit kon vroeger pas op het moment dat er effectief sprake is van mantelzorg. Degene aan wie mantelzorg wordt verleend, moet beschikken over een zorgindicatie. In de praktijk zien mensen het echter vaak aankomen wanneer er binnen enkele jaren mantelzorg nodig is. Ze willen daarom vooruitlopend hierop al een mantelzorgwoning gaan bouwen en bewonen, oftewel een pré-mantelzorgwoning realiseren. De gemeente Hulst heeft beleid voor pre-mantelzorgwoningen. Er kan (onder voorwaarden) in de gemeente Hulst een omgevingsvergunning worden aangevraagd voor de realisatie van een pré-mantelzorgwoning.

•

Niet alle ouderen willen per se in de eigen kern blijven. Bij die mensen kan het principe van doorstroming worden toegepast. Er wordt daarom gevraagd om meer betaalbare en levensloopbestendige woningen voor ouderen, doorheen heel de gemeente Hulst. Via de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting kan de gemeente afdwingen dat er bij nieuwe projecten voor minimaal tweederde in de betaalbare sector wordt gebouwd. Daarnaast is er ook opgenomen dat er voldoende nultredenwoningen moeten worden gerealiseerd.

•

In sommige dorpen zijn weinig jongeren en jonge gezinnen. Er wordt gevraagd om de jeugd zo veel mogelijk in de eigen kern te houden en nieuwe jongeren aan te trekken, bijvoorbeeld door de bouw van betaalbare starterswoningen. Tiny houses bieden mogelijk een uitkomst. Door de bouw van nultredenwoningen (met name bedoeld voor de oudere doelgroep) wordt automatisch de doorstroming gestimuleerd, en komen er meer bestaande, betaalbare woningen vrij voor bijvoorbeeld jongeren. De Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting zorgt er tevens voor dat er ook voldoende betaalbare nieuwbouwwoningen worden gebouwd. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van Tiny Houses.

•

Probeer om leegstand te voorkomen.

Omgevingsvisie Land van Hulst

95

Het is belangrijk om te bouwen naar behoefte, zodat leegstand zo veel mogelijk wordt voorkomen. De gemeente Hulst voert daarnaast een leegstandsonderzoek uit, waarbij we de redenen voor leegstand proberen te achterhalen. •

Kijk naar de mogelijkheden voor een nieuwe invulling van leegstaande panden. Vanuit de gemeente staan we positief tegenover het herbestemmen van panden. Indien er gebouwen leegstaan, kijken we als gemeente mee naar alternatieve invullingen. Indien herbestemming geen optie vormt, wordt er ingezet op herstructurering, zodat een ruimtelijke kwaliteitswinst kan worden behaald. Hierin zijn we uiteraard wel afhankelijk van marktpartijen.

•

In veel dorpen is er een voorkeur voor permanente bewoning in plaats van 2e woningen. Dat men een tweede woning koopt kan de gemeente niet tegenhouden. Toeristische verhuur van woningen is echter niet mogelijk. Permanente verhuur van woningen kan wel, zodat in deze huizen ook permanente bewoning is.

•

Men is voorstander van toerisme, maar wil voorkomen dat toerisme de overhand neemt en de leefbaarheid van dorpen beïnvloed. De gemeente Hulst werkt via verschillende toeristische beleidsplannen aan de stimulering van zowel dagtoerisme als verblijfsrecreatie. Uiteraard dient daarin altijd een balans te zijn, waarin de bewoners zo min mogelijk overlast ondervinden van het toerisme. De gemeente stimuleert kleinschalige verblijfsrecreatie. Toeristische verhuur van woningen is verboden volgens het gemeentelijke Omgevingsplan.

Leefbaarheid: •

Inwoners waarderen initiatieven van hun medebewoners of organisaties uit de dorpen zelf. Kanttekening is dat het moeilijk is om voldoende vrijwilligers of bestuurders te vinden. Om vrijwilligerswerk aantrekkelijker te maken moet het flexibeler en vrijblijvender kunnen worden ingevuld. De gemeente erkent dit gevoel en ziet dit ook bij veel organisaties. Waar het kan stimuleert de gemeente deze flexibiliteit, maar veelal is dit aan de organisatie of stichting zelf om te bepalen.

•

96

In een aantal kernen is sprake van grensproblematiek, waarbij sommige Belgische inwoners niet aangehaakt raken in het ‘netwerk van het dorp’. Inwoners uiten hun zorgen hierover.

Omgevingsvisie Land van Hulst

De gemeente Hulst gaat onderzoeken hoe ze nieuwe inwoners beter kunnen informeren over het gebruik van voorzieningen, de wetgeving, het leven in Hulst en andere bruikbare informatie. Duurzaamheid: •

Veel inwoners zijn al bezig met het verduurzamen van de eigen woning. De gemeente zou specifiek de bewoners van huizen met een laag energielabel kunnen stimuleren om te gaan verduurzamen. De Energiebank kan hen hierbij helpen. De gemeente Hulst is per 2 september gestart met de uitvoering van de lokale aanpak isolatie (SPUK middelen van het RIJK). Dat doen we door een eigen aanpak gericht op energiearmoede en een aanpak via het Zeeuws isolatieprogramma. In beide onderdelen richten we ons specifiek op woningen van eigenaar-bewoners met de laagste energie labels. De Energiebank Hulst is betrokken bij de aanpak gericht op energiearmoede. Een energiecoach geeft advies aan huis gericht op energiebesparing. Wanneer nodig installeren zij energiebesparende producten zoals led-lampen, radiatorfolie en dergelijke.

•

Om te verduurzamen wordt o.a. verzocht om voorlichting en financiële ondersteuning (bv. Door subsidies), en een visie m.b.t. verduurzaming van woningen. Voorlichting en subsidies zijn reeds beschikbaar. Via onze communicatiekanalen besteden we geregeld aandacht aan dit thema. Denk hierbij aan de lokale aanpak isolatie. In de actualisering van het duurzaamheidsbeleid zal ook aandacht worden besteed aan het thema op hoofdlijnen. De concretere visie voor de verduurzaming van woningen wordt vormgegeven in de transitievisie warmte en wijkuitvoeringsplannen, vanaf eind 2026 via een warmteprogramma onder de Omgevingswet. Via de website is op dit moment al een link beschikbaar waar inwoners voor hun woning een handelingsperspectief kunnen inzien.

•

Er wordt gevraagd aan de gemeente om mee te denken aan het verduurzamen of het faciliteren van energetische oplossingen, door bijvoorbeeld een collectieve energieopslag in een wijk. Dit vraagstuk wordt meenemen in de contacten met de netbeheerder en de

•

wijkuitvoeringsplannen.

Er valt nog een slag te slaan met het herstellen, toevoegen en beter toegankelijk maken van het groen in de openbare ruimte. Bij onderhoud en herinrichting krijgt groen een steeds belangrijkere rol en meer aandacht. Dit komt mede doordat het nu gekoppeld kan worden aan klimaatadaptatie, wat financiële voordelen biedt, zoals het voorkomen van wateroverlast en het verminderen van de druk op het riool. Eén van de grootste uitdagingen is het ruimtegebrek in de openbare ruimte, waar steeds meer binnen beperkte

Omgevingsvisie Land van Hulst

97

ruimte moet gebeuren. Om dit te overkomen, moeten we innovatieve en efficiënte oplossingen toepassen. Een klimaatbestendige omgeving is een groene omgeving, en dit aspect wordt steeds meer geïntegreerd in onze werkwijzen. •

Bij nieuwe ontwikkelingen en herstructureringsprojecten zou meer groen toegepast mogen worden. De ruimtelijke kwaliteit mag niet ten koste gaan van financiële overwegingen. Zoals eerder genoemd, wordt steeds meer aandacht besteed aan het belang van groen in de openbare ruimte en de positieve effecten die dit met zich meebrengt. Samen met het nieuwe Duurzaamheidsbeleidsplan zal er ook een klimaatadaptatiebeleid worden ontwikkeld. Dit beleid biedt duidelijke richtlijnen voor het gebruik van groen, zodat het zowel functionele als esthetische waarde heeft. Onlangs is er ook een zogenaamd “projectplan” geïntroduceerd, dat voorafgaand aan een project wordt opgesteld en waarin klimaatadaptatie en groen zijn opgenomen. In het beleidsplan kan bijvoorbeeld worden overwogen om een bepaald percentage groen vast te leggen wanneer een gebied heringericht wordt.

•

Kijk naar de problematiek rond wateroverlast bij hevige buien. Extra opvang van regenwater zou mogelijk moeten worden gemaakt, bijvoorbeeld bij nieuwbouwwoningen en betere waterafvoer in de openbare ruimte. Als gemeente streven we ernaar om te voldoen aan de norm voor bui 9 in bebouwd gebied, wat betekent dat we in staat moeten zijn om 30 mm regenwater per uur te verwerken. Dit kan onder andere worden bereikt door de aanleg van regenwaterriolen. Bij reconstructies wordt nu al incidenteel bekeken of er mogelijkheden zijn om bijvoorbeeld regenwater af te koppelen naar groenvoorzieningen. Het project Groote Kreek 2 biedt een uitstekende kans om te onderzoeken hoe we bij nieuwbouw de waterafvoer kunnen optimaliseren.

•

Creëer meer bewustwording onder burgers. Ten eerste door ze vroegtijdig te informeren, ten tweede door ze zelf te betrekken om de openbare ruimte samen te onderhouden en de eigen tuin en dak te vergroenen. Het NK-tegelwippen is een actie die de bewustwording onder burgers vergroot. Dit jaar staan we tot nu toe bovenaan in het Zeeuws Klassement. Daarnaast proberen we meer bewustzijn te creëren door tijdens gepland onderhoud klimaatadaptieve maatregelen te nemen. We maken hierbij gebruik van onderhoud dat al gepland stond. Hierover hebben we ook een bericht opgenomen in een bewonersbrief. Verder is dit jaar het beleid voor geveltuinen ingevoerd, waardoor inwoners de mogelijkheid krijgen om de ruimte voor hun deur zelf te vergroenen.

•

Stimuleer burgers en bedrijven om ook hun eigen terrein te ontharden en vergroenen. Als gemeente moeten we het goede voorbeeld geven voordat we burgers en bedrijven kunnen enthousiasmeren om mee te doen. Daarnaast is het essentieel dat we de voordelen duidelijk maken, want niets komt vanzelf. De actiedag op 28 september,

98

Omgevingsvisie Land van Hulst

georganiseerd in het kader van het NK-tegelwippen, is een stimulans om mee te doen. Inwoners kunnen die dag gratis tegels bij ons inleveren en ontvangen in ruil daarvoor een gratis kroostegel. Voorzieningen: •

In een aantal kernen is er nog geen concrete invulling voor de leegstaande kerken. Vraag vanuit de inwoners om te kijken naar de mogelijkheden om deze een nieuwe functie te geven. Leegstand van kerken is een landelijk probleem. Om meer aandacht te vestigen op dit probleem heeft het ministerie een decentrale uitkering beschikbaar gesteld aan gemeenten voor het opstellen van kerkenvisies. De Gemeente Hulst heeft deze uitkering aangevraagd en afgelopen periode een kerkenvisie opgesteld. De kerkenvisie moet ten tijde van het schrijven van dit rapport nog vastgesteld worden. Wanneer de visie en het plan worden goedgekeurd, ontvangen we het mandaat en middelen om de herbestemmingsmogelijkheden van de kerken te laten onderzoeken.

•

Voor zowel jong als oud is mobiliteit en bereikbaarheid belangrijk. Er wordt o.a. verzocht om meer mogelijkheden voor openbaar vervoer, flexibele vervoersmogelijkheden en betere verkeersveiligheid. De gemeente Hulst heeft dit hoog op de agenda staan en zal dit bespreken met de betrokken partijen die gaan over openbaar vervoer. Voor wat betreft verkeersveiligheid kijkt de gemeente per locatie of er maatregelen nodig zijn.

•

Parkeren is een belangrijk thema. Sommige inwoners zien mogelijkheden om bepaalde locaties autoluw te maken. Er moet echter wel voldoende parkeerruimte beschikbaar blijven. Handhaaf daarnaast op foutparkeerders. De gemeente Hulst is bezig met het opstellen van een parkeerbeleid. Dit beleid zal medio 2025 klaar zijn. In het parkeerbeleid worden regels opgenomen over het gebruik van parkeerplaatsen en parkeervergunningen en het minimaal aantal benodigde parkeerplaatsen bij nieuwe ontwikkelingen. Iedereen kon reeds input leveren voor dit beleid, maar er zal op een later moment nogmaals inspraak plaatsvinden.

•

Het is belangrijk om de bestaande voorzieningen zo veel mogelijk te behouden (bv. basisschool, dorpshuis, buurtwinkel en sportvoorzieningen), en ook nieuwe voorzieningen mogelijk te maken. Hiermee kan je ervoor zorgen dat jongeren in de gemeente blijven wonen of terugkeren. De afstand tot voorzieningen is voornamelijk van belang voor de oudere doelgroep.

Omgevingsvisie Land van Hulst

99

Op dit moment zijn we bezig met het uitwerken van scenario’s die half oktober zullen worden gepresenteerd in een collegevergadering. De bevindingen vanuit de Tour Inulst worden meegenomen en afgewogen bij de totstandkoming van de scenario’s. Ondanks dat het accommodatiebeleid nog niet is vastgesteld, zijn er wel al ontwikkelingen die een voorloper zijn van de visie op het nieuwe accommodatiebeleid. Voorbeelden hiervan zijn het te ontwikkelen Sport- en cultuurhart Kloosterzande en in Hengstdijk het brainstormen over een ontmoetingsruimte in overleg met Dorpsraad en de stichting van het dorpshuis de Schuur. •

Probeer bestaande verenigingen in stand te houden. Initiatieven worden vaak zelf opgestart. De wens is om zelfstandig activiteiten te kunnen blijven organiseren, met ondersteuning vanuit de gemeente als daar behoefte aan is. Via de website van de gemeente Hulst is er de mogelijkheid om door verenigingen en stichtingen subsidies aan te vragen, om zo activiteiten en voorzieningen te stimuleren die zonder deze bijdrage niet mogelijk zouden zijn. De gemeente zal daarna de aanvraag beoordelen.

•

Voorzie in voldoende openbare (ontmoetings)ruimtes, waar mensen kunnen samenkomen. Dit kan in de vorm van wandel/fietspaden, sport-/speelvoorzieningen en (beweeg)tuinen. De input m.b.t. inrichting openbare ruimtes zal worden meegenomen in het implementatieplan van het SSBO (Samen Sporten Bewegen en Ontmoeten)-beleid dat in september door de gemeenteraad is vastgesteld.

100

Omgevingsvisie Land van Hulst