Bijlage 1 Begroting 2023.docx
Tekst van het document
De jeugd op straat verwijzen we zoveel mogelijk naar hun (nieuwe) chill-locaties, waar nodig delen we bekeuringen uit en de extra boa-capaciteit wordt ook in de avonden ingezet, wat bijdraagt aan de aanpak van jongerenoverlast. De integrale aanpak van overlastgevende jeugd(groepen) wordt in 2023 verder geoptimaliseerd met het zogenaamde 7-stappenmodel. Boa-capaciteit De Buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) van de gemeente Houten zijn een onmisbare partner als het gaat om het handhaven van veiligheid. Zo mag een buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) onderzoeken of er bepaalde strafbare feiten zijn gepleegd, mogen ze verdachten aanhouden, iemands identiteit controleren, processen-verbaal opmaken en boetes uitschrijven. Ze hebben een breed scala aan preventieve en repressieve taken die (het gevoel van) veiligheid van onze inwoners verhogen. Ze werken hierbij nauw samen met partners als de politie, jongerenwerk bij aan de aanpak van overlast en criminaliteit. De huidige ontwikkelingen in Houten – zoals veel jeugd op straat, ondersteuning in de aanpak ondermijnende criminaliteit, acties uit ons Integraal Veiligheidsplan (IVP), signalering van radicalisering en polarisatie en de capaciteitsproblemen van de politie– vraagt om meer inzet van de Boa’s tijdens en buiten kantoortijden. In 2020 en 2021 is de boa-capaciteit met twee formatieplaatsen tijdelijk uitgebreid.
Dit is gefinancierd met de van het Rijk ontvangen coronacompensatie. In 2022 komen wij met een voorstel tot een structurele uitbreiding van de Boa’s met 2 FTE (coalitieakkoord 2022-2026 ). Deze boa's worden dan in 2023 ingezet en daarbij wordt geïnvesteerd (profiel en opleiding) op preventie (ogen en oren-functie) en omgaan met jeugd op straat. Burgerparticipatie
Begroting 2023
54
Stichting Veilig Houten Buurtpreventie is voortgekomen uit een burgerinitiatief en levert al jaren een waardevolle bijdrage aan de veiligheid in Houten. Naast buurtpreventie verzorgt Veilig Houten reanimatie- en AED cursussen. Ook plaatst de stichting 24/7 bereikbare AED’s en heeft de gemeente hierdoor een overall dekking in de gemeente. In 2023 zullen we de samenwerking met deze Stichting verder verstevigen. Vanaf 2021 is de gemeente Houten aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem waarmee burgers anoniem melding kunnen maken van (vermoedens van) criminaliteit.
Ondermijnende criminaliteit Niet alle vormen van criminaliteit zijn zichtbaar. Er zijn vormen van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit waar slechts mondjesmaat zicht op bestaat of over wordt gesproken, zoals drugsproductie en -handel en fraude. Inwoners/bedrijven van Houten dragen hier (soms onbewust) aan bij door bijvoorbeeld een pand te verhuren aan een malafide huurder. Onder regie van de gemeente wordt de aanpak van ondermijning verstevigd langs de volgende aandachtspunten: alertheid, weerbaarheid, signalen, thematische en gebiedsgerichte projecten, integraal werken en communicatie. De aanpak van de Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit (GOC) vereist veel tijd, energie, inzet en geduld. Op basis van eerdere integrale controles blijkt dat er meer aan het licht komt dan in eerste instantie zichtbaar is aan de oppervlakte. Voor de komende jaren vraagt de GOC ook van onze gemeente meer inzet, ook in regionaal verband. In verband met de invoering van de Omgevingswet en de wens van het college om meer bedrijvigheid toe te staan in het buitengebied zal er extra capaciteit nodig zijn in het voorbereidend onderzoekswerk, de beleidsvorming en de concrete inzet van toezichthouders, adviseurs, controlemogelijkheden. Voor de aanpak van de GOC kijken we in eerste instantie of we dit kunnen realiseren door herprioritering van werkzaamheden binnen de bestaande formatie.
Fysieke veiligheid De gemeente Houten kenmerkt zich ook op het gebied van fysieke veiligheid als veilig. Bedrijven met de hoogste veiligheidsrisico’s zijn niet aanwezig. De risicokaart laat wel zien dat er externe veiligheidsrisico’s zijn, zoals een overstroming en het vervoer van gevaarlijke stoffen over spoor en water. Daarnaast zijn er ontwikkelingen die invloed hebben op de fysieke veiligheid: Onder invloed van klimaatverandering worden weersomstandigheden extremer en minder voorspelbaar. Daardoor wordt een groter beroep gedaan op de flexibiliteit van de hulpverleningsorganisatie. De noodzaak tot beperking van de gevolgen zal kunnen doorwerken in ruimtelijke beslissingen; De energietransitie leidt tot de introductie van nieuwe energiebronnen en -dragers. Deze zullen nieuwe risico’s veroorzaken. Hoe groot die risico’s zijn is nog niet bekend en de risicobeheersing is op dit gebied nog sterk in ontwikkeling. Ook hier zullen ruimtelijke beslissingen relevant zijn voor de gevolgbeperking; Als gevolg van extramuralisatie en vergrijzing zullen steeds meer mensen – en niet alleen ouderen – aangewezen zijn op bijzondere voorzieningen of zorg in hun eigen woning. Het Bouwbesluit stelt aan woningen lagere eisen dan aan zorggebouwen. Tijdens een crisis zullen dus steeds vaker mensen verminderd zelfredzaam zijn als het gaat om zichzelf in veiligheid brengen.
Tot slot zal de verdergaande digitalisering kunnen leiden tot meer digitale verstoringen, met maatschappelijke ontwrichting als mogelijk gevolg. Veiligheid en de aantasting daarvan zijn dynamisch en grensoverschrijdend. Bij de zorg voor veiligheid blijven we inspelen op de actualiteit en intensief samenwerken in de regio met onze veiligheidspartners, zoals het waterschap en de veiligheidsregio. Risicocommunicatie is hierin een belangrijk speerpunt. De zorg voor veiligheid is ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid van veel partijen. Het gaat daarbij niet alleen om de inzet van hulpdiensten, maar ook om bijdragen van bedrijven, instellingen, woningbouwcorporaties en inwoners. De afgelopen jaren hebben ons getoond dat juist die gezamenlijke inzet en het oppakken van eigen verantwoordelijkheid veel hebben geholpen bij het realiseren van relatief goede veiligheidscijfers. Op die weg zullen we blijven doorgaan. Voor een veilige woon-, werk-, en leefomgeving in Houten. Verkeer Door de bijzondere infrastructuur kent Houten een relatief laag ongevalscijfer. Het aantal meldingen over hard rijden in de wijk is min of meer gelijk gebleven, maar dit blijft een belangrijk aandachtspunt
Begroting 2023
55
wegens het risico op ongelukken en de onveiligheidsgevoelens die dit veroorzaakt. Het aantal aanvragen om inzet van gedragsbeïnvloeding van verkeer door de gemeente is gelijk gebleven. Met dit programma geven we concreet invulling aan het thema veiligheid en ziet de burger wat hij of zij van de gemeente en haar partners in veiligheid kan en mag verwachten. De missie van de gemeente Houten luidt dat we samen met partners en onze inwoners een integraal en op maat gesneden veiligheidsbeleid ontwikkelen én ten uitvoering brengen.
Overzicht relevante beleidskaders Toekomstvisie Houten 2025 Regionale Veiligheidsstrategie 2019-2022 Algemene Plaatselijke Verordening Integraal Veiligheidsplan 2020-2023 Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht Regionaal Risicoprofiel Regionaal Crisisplan VRU 2020-2023 Beleidsplan VRU 2020-2023 Nota Dierenwelzijn
Overzicht verbonden partijen Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Stichting Veilig Houten
Deelprogramma's
Sociale Veiligheid en openbare orde Fysieke veiligheid en crisismanagement
Deelprogramma Sociale Veiligheid en Openbare Orde Wat willen we bereiken? Concreet willen we de volgende doelen bereiken: 1. Handhaven van het huidige (hoge) veiligheidsgevoel onder inwoners van Houten. 2.
Afname van vermogensdelicten diefstal uit woning, autokraak en fietsdiefstal.
3.
In 2023 is er meer zicht op ondermijning in het buitengebied en de bedrijventerreinen dan ten tijde van het ondermijningsbeeld 2017. Inwoners die zorg nodig hebben en in de criminaliteit (dreigen te) belanden of overlast veroorzaken, glijden niet verder af.
4.
Hieronder wordt het deelprogramma per doelstelling uitgewerkt.
Doelstelling 1 Handhaven van het huidige (hoge) veiligheidsgevoel onder inwoners van Houten.
Begroting 2023
56
Effectindicatoren
Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
2020
Raming 2021
2022
2023
1.1
% Inwoners dat zich wel Monitor Sociale eens onveilig voelt in eigen Kracht buurt
5%
5%
5%
4%
4%
1.2
% Inwoners dat zich wel eens onveilig voelt op het Rond
Monitor Sociale Kracht
12%
13%
12%
9%
8%
1.3
Aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners (BBV)
CBS
3,3
4,3
3,4
3,8
3,6%
1.4
Aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners (BBV)
CBS
2,8
2,7
2,3
2,6
2,5%
Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.
Wat gaan we daarvoor doen? In 2023 richten we ons niet alleen op het actief en laagdrempelig informeren van onze inwoners als het gaat om het voorkomen van criminaliteit en het bevorderen van veiligheid. We stellen ook graag de norm dat overlast van drugsgebruik, criminaliteit niet acceptabel is. We gebruiken daarvoor verschillende communicatiekanalen, waaronder de inzet van de campagnefiets. Een campagnefiets past goed in het imago van Houten fietsstad, het is tevens een laagdrempelig en zeer flexibel instrument om dicht bij de inwoner te komen en deze van informatie te voorzien op het moment dat de informatiebehoefte het grootst is (bijv. net nadat er inbraken zijn gepleegd). Ook de activiteiten vanuit de Whatsapp-groepen kunnen snel schakelen waarmee in korte tijd veel bewoners kunnen worden bereikt. Daarnaast zetten we in op het leren herkennen van het Sociaal Team Houten en de ketenpartners van signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Voor de oudere jeugd hebben we 4 nieuwe chill locaties ingericht. Hierdoor hebben jongeren een eigen plek waar ze kunnen chillen en waar ze ook minder overlast veroorzaken. Samen met scholen, politie, leerplicht en zorgpartners zetten we in op het voorkomen van "jonge aanwas" in de (drugs)criminaliteit door nauwe samenwerking in het herkennen van signalen en een integrale (PGA) aanpak.
Met de inzet van ons jeugdbeleid streven we ernaar om - in positieve zin van het woord - tot een preventieve aanpak te komen. Jong zijn in Houten is ook leuk en er zijn voldoende ontwikkelkansen voor jongeren. Prestatie-indicatoren
Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 2 Afname van vermogensdelicten diefstal uit woning, autokraak en fietsdiefstal. Effectindicatoren
Realisatie
Raming
Doel Omschrijving
Bron
2.1
Aantal aangiften van (poging) woninginbraak
Politie
48
80
106
60
60
2.2
Aantal aangiften autokraak
Politie
210
185
171
160
140
2.3
Aantal aangiften fietsdiefstal Politie
109
133
130
110
110
2019
Begroting 2023
2020
2021
2022
2023
57
Betrokkenheid verbonden partijen Stichting Veilig Houten
Wat gaan we daarvoor doen? In 2023 breiden we de voorlichtingscampagne tegen autokraken uit van hot spotlocaties op bedrijventerreinen naar de woonwijken. We maken hierbij mede gebruik van de campagnefiets als instrument om op locatie, laagdrempelig advies te geven op het moment dat inwoners daar het meest voor openstaan. Dat is over het algemeen op het moment dat ze net te maken hebben gehad met deze vorm van criminaliteit. De inzet van innovatieve middelen zoals de nano trackers, waarmee autobezitters hun voertuig zelf kunnen beveiligen zullen we ook onder de aandacht brengen. Indien er sprake is van bepaalde trends communiceren we hierover via de (Social) Media en via de Whatsapp groepen en onze eigen Facebookpagina Houten Veilig. Ook zullen de we de campagnefiets inzetten voor voorlichting en preventietips op het gebied van voorkomen van fiets- en scooterdiefstal en woninginbraak. We nemen daarbij specifieke plekken in ogenschouw en sluiten de inzet van cameratoezicht hierbij niet uit. Prestatie-indicatoren
Realisatie
Doel Omschrijving
Bron
2.1
Team Samenleving
Aantal deelnemers Burgernet*
2019 5.715
2020 5.525
Raming 2021 5.800
2022 6.000
2023 6.100
* Inwoners kunnen lid worden van Burgernet via aanmelding op de website van burgernet of via het downloaden van een app. Over het aantal appgebruikers zijn geen cijfers beschikbaar. Het werkelijk aantal burgernetdeelnemers ligt daarom hoger dan het aantal dat hier wordt weergegeven.
Doelstelling 3 In 2023 is er meer zicht op ondermijning in het buitengebied en de bedrijventerreinen dan ten tijde van het ondermijningsbeeld 2017. Effectindicatoren
Voor deze doelstelling is geen effectindicator opgenomen. Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn verbonden partijen zijdelings betrokken. Als de VRU, RUD of Stichtse Groenlanden een bijdrage kunnen leveren aan zicht op een gebied of aan een project, dan maken we hierover afspraken.
Wat gaan we daarvoor doen?
We brengen informatie over locaties die (potentieel) interessant zijn voor criminele activiteiten bijeen en controleren de locaties. We zetten daarbij in het bijzonder in op het buitengebied en bedrijventerreinen. We gebruiken hierbij de kansenkaart voor criminelen waarmee we deze gebieden in kaart hebben gebracht. We continueren het signaaloverleg ondermijning en de integrale samenwerking met de partners binnen het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum Midden-Nederland (RIEC), Lekpoort en het district. In alle gevallen waarbij een handelshoeveelheid drugs wordt aangetroffen in een pand wordt indien mogelijk overgegaan tot sluiting van het pand op grond van de Opiumwet, Gemeentewet of APV. De burgemeester kan in het kader van het herstel van de openbare orde, veiligheid, gezondheid en zedelijkheid een pand voor een bepaalde duur sluiten.
Prestatie-indicatoren
Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 4 Inwoners die zorg nodig hebben en in de criminaliteit (dreigen te) belanden of overlast veroorzaken, glijden niet verder af.
Begroting 2023
58
Effectindicatoren
Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
2020
Raming 2021
2022
2023
4.1
Meldingen jongerenoverlast Politie en Meldpunt Jeugd en Veiligheid gemeente
275
700
563
350
300
4.2
Meldingen overlast personen Politie met verward gedrag
114
nnb
198
150
200
4.4
Aantal PGA aanmeldingen
Team Samenleving
16
40
18
30
40
4.6
Aantal cases in het Top X overleg* van het Veiligheidshuis
Veiligheidshuis
5
nnb
5
4
4
* Het aantal personen dat voor de PGA wordt aangemeld zal door intensivering van de gemeentelijke regie op de aanpak dalen.
Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.
Wat gaan we daarvoor doen?
Binnen de persoonsgerichte aanpak (PGA) Zorg en Veiligheid en de Top X aanpak in het Veiligheidshuis wordt integraal samengewerkt om verder afglijden van inwoners te voorkomen. Er wordt per casus gekeken wat er nodig is. Eens per kwartaal hebben de portefeuillehouders zorg en veiligheid een gecombineerd beleidsoverleg. We verbinden daarmee ook op bestuurlijk niveau de beide domeinen. Om jongerenoverlast en het afglijden van jeugdgroepen naar problematisch gedrag te voorkomen en te verminderen, werken (diverse afdelingen van de) gemeente, jongerenwerk, scholen en politie intensief samen. We betrekken niet alleen melders actief bij de aanpak maar ook de jongeren én hun ouders. De nadruk ligt op preventie waar mogelijk en repressie waar nodig. Gewerkt wordt conform het 7-stappenmodel. De inzet is proportioneel en integraal. In het kader van de persoonsgerichte aanpak Zorg en Veiligheid worden indien nodig ook andere partijen actief betrokken zoals de school van de jongere. Het maandelijkse afstemmingsoverleg Jeugd en Veiligheid werkt met een eigen specifieke methodiek. Deze methodiek richt zich niet alleen op groepen en overlast, maar ook op individuen. Vanuit het afstemmingsoverleg wordt waar nodig ook de verbinding tussen zorg en veiligheid gelegd. We intensiveren de afstemming en samenwerking met scholen.
Prestatie-indicatoren
Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Deelprogramma Fysieke veiligheid Wat willen we bereiken? Concreet willen we de volgende doelen bereiken: 1. Minder (kans op) fysieke calamiteiten - minder (kans op) slachtoffers - minder (kans op) schade. 2. De verkeersveiligheid op een hoog niveau houden en waar mogelijk op basis van meer risicosturing verder verbeteren. 3. Het bevorderen van dierenwelzijn. Hieronder wordt het deelprogramma per doelstelling uitgewerkt.
Doelstelling 1 Minder (kans op) fysieke calamiteiten - minder (kans op) slachtoffers - minder (kans op) schade.
Begroting 2023
59
Effectindicatoren
Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
2020
Raming 2021
2022
2023
1.1
Aantal prio 1 VRU rapportage brandmeldingen in gebouwen versus het aantal woningbranden*
12/8
nnb
nnb
17/12
12/7
1.3
Geregistreerde rookmelderdichtheid in woningen gemeente Houten**
58%
58%
66%
100%
100%
Website gemeente Houten
* Prio 1: Geeft kwalificatie van de melding aan. Prio 1 staat voor Prioriteit 1. De hoogste kwalificatie. ** Vanaf 1 juli 2022 is het verplicht in Nederland om een rookmelder te hebben op elke woonverdieping in een huis en in besloten ruimtes waar een vluchtroute doorheen. Hiervoor wordt het Bouwbesluit aangepast en wordt het dus wettelijk verplicht om hieraan te voldoen. Ook als wordt gewoond in een huurhuis.
Betrokkenheid verbonden partijen Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Programma Risicobeheersing (nader uitgewerkt in vastgestelde begroting 2023 VRU) De VRU inventariseert risico’s van branden, rampen en crises. Zij adviseert het bevoegd gezag gevraagd en ongevraagd over de risico’s. Daarmee proberen ze risico’s niet te laten ontstaan, dan wel zo klein mogelijk te maken. Verder richt de VRU zich op het voorkomen en beperken van (brand)gevaar en op voorkomen van ongevallen voor mens en dier door o.a. brand of gevaarlijke stoffen. Hierin betrekken zij actief burgers, bedrijven en instellingen om zo het veiligheidsbewustzijn en veilig handelen te stimuleren.
Wat gaan we daarvoor doen? Conform de Wet veiligheidsregio's ligt de primaire verantwoordelijkheid voor brandveiligheid en brandweerzorg bij het college. Veel wettelijke taken zijn gemandateerd aan de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). De VRU heeft haar wettelijke taak beschreven in haar beleidsplan en de gemeente ziet toe op de uitvoering. Zowel strategisch, tactisch als operationeel vinden door het jaar heen gesprekken met de VRU plaats over de kwaliteit van de brandweerzorg en de voortgang van de voorbereiding op calamiteiten. De burgemeester voert dit overleg in nauwe samenspraak met VRU. Naast de wettelijke uitvoering van de VRU zijn er maatschappelijke ontwikkelingen die op het gebied van fysieke veiligheid vragen om inzet van de gemeente. Dit is beschreven in het Integraal Veiligheidsplan (IVP). In 2022 geven we uitvoering aan de volgende thema's:
Brand- en vluchtveiligheid woningen Vanaf 1 juli 2022 is het verplicht in Nederland om een rookmelder te hebben op elke woonverdieping in een huis en in besloten ruimtes waar een vluchtroute doorheen loopt. De gemeente Houten heeft de afgelopen jaren diverse acties uitgevoerd om de rookmelderdichtheid in de gemeente te verhogen en blijft aandacht vragen voor het belang van werkende rookmelders in de woning.
Brandveiligheid in woonappartementencomplexen Inwoners blijven steeds langer zelfstandig thuiswonen ook als zij verminderd zelfredzaam zijn.Het wonen op de begane grond in een woning is een lager risico dan het wonen in een woonappartementencomplex met verdiepingen. Het veilig kunnen schuilen of vluchten is van levensbelang. Woonappartementencomplexen hebben daarom onze speciale aandacht. We willen inzetten op een veilige vluchtplan per woonappartementencomplex.
Brandveiligheid bij kleine ondernemers De ontwikkelde portal brandveilig ondernemen wordt onder de aandacht gebracht bij nieuw gevestigde ondernemers, die niet gebruiksmeldings- of gebruiksvergunningsplichtig zijn en bij ondernemers die de portal (nog) niet hebben gebruikt. Brandveiligheid bij ondernemers blijft verder een belangrijk aandachtspunt binnen het overleg Keurmerk Veilig Ondernemen Het Rond
Begroting 2023
60
en Castellum. De portal wordt ook in samenwerking met de Veiligheidsregio Utrecht doorontwikkeld en breder in de regio ingezet.
Externe veiligheid Water en veiligheid: De ambitie is om de gevolgen van een eventuele overstroming te beperken. Denk aan de vermindering van schade, letsel, overlast en verbetering van de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Deze ambitie komt voor uit het landelijke deltaprogramma klimaatadaptatie. Regionaal is hiervoor een programma opgesteld dat gecoördineerd wordt door de provincie. Diverse partijen werken hier aan mee, zoals Rijkswaterstaat, het waterschap, de Veiligheidsregio Utrecht en alle gemeenten uit de provincie Utrecht. Uitvoering wordt gegeven aan het Klimaatadaptatieplan Houten 2022-2027.
Crisisbeheersing en rampenbestrijding Opleiden, trainen en oefenen van de gemeentelijke crisisorganisatie aan de hand van de regionale planning Veiligheidsregio Utrecht. Ook kijken we naar een oefening om de digitale veiligheid binnen de gemeente te kunnen oefenen.
Risicocommunicatie Voortzetten van de risicocommunicatie met inwoners, bedrijven, organisaties en instellingen en hen stimuleren om te investeren in zelfredzaamheid bij calamiteiten. Dit doen we door het accent te leggen op digitale communicatie (via website en social media), door de communicatiemomenten te spreiden en deze te laten aansluiten op actuele gebeurtenissen. Uiteraard wordt rekening gehouden met de minder zelfredzame mensen. Het risicocommunicatiebeleid sluit daarmee aan bij de beleving, behoeften en verwachtingen van inwoners. Naast communicatie aan inwoners richten we ons ook op de ondernemers. Het doel is om het veiligheidsbewustzijn van ondernemers te vergroten door ze te wijzen op de externe veiligheidsrisico's die effect kunnen hebben op de bedrijfsvoering en bedrijfscontinuïteit van bedrijven. We informeren ondernemers over verantwoordelijkheden en taken en wijzen ze op het belang van het treffen van maatregelen. We sluiten de risicocommunicatie aan op landelijke en regionale thema's. We communiceren daarnaast over lokale urgente en actuele thema's.
Prestatie-indicatoren
Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
1.1
Aantal wooncomplexen waar Gemeente / een informatiebijeenkomst Viveste brandveiligheid is georganiseerd.
1.2
Percentage van het aantal Portal Brandveilig niet gebruiksmeldings- of Ondernemen gebruiksvergunningsplichtige ondernemers in bedrijfspanden dat een geautomatiseerd advies vanuit het portal brandveilig ondernemen kreeg.
2020
Raming 2021
2022
2023
0
1
0
3
3
32%
32%
32%
35%
35%
Vanwege de COVID-19 crisis is er geen aanpak op dit thema geweest in 2021. Vanwege de aanpak COVID-19 crisis is er geen inzet geweest op dit thema in 2021, vandaar het niet verhoogde percentage.
Doelstelling 2 De verkeersveiligheid op een hoog niveau houden en waar mogelijk op basis van meer risicosturing verder verbeteren. Effectindicatoren
Voor deze doelstelling is geen effectindicator opgenomen.
Begroting 2023
61
Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.
Wat gaan we daarvoor doen?
De gemeente voert per kwartaal, op eigen initiatief of in het kader van de aanpak ‘Veilige Straat’, metingen uit en raadpleegt de provinciale verkeersveiligheidsmeter op te anticiperen op snelheidsoverschrijdingen. Bij overschrijding wordt gezocht naar oplossingen, zoals een handhavingsactie in samenwerking met politie/bewoners/school e.d. of fysieke maatregelen. De provinciale verkeersveiligheidsmeter en de hieruit opgestelde risico-analyse is 1 van de basiselementen voor het verkeersbeleid in Houten. Onderzoek naar de veiligheid van een 3-tal kruispuntlocaties auto- en (brom-)fietsverkeer in verband met letselongevallen onder (brom-)fietsers.
Prestatie-indicatoren
Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 3 Het bevorderen van dierenwelzijn. Effectindicatoren
Voor deze doelstelling is geen effectindicator opgenomen. Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.
Wat gaan we daarvoor doen?
De wettelijke taken van de gemeente voor de opvang van zwerfdieren voeren de Dierenambulance en verschillende opvangcentra uit. Deze samenwerking ligt vast in overeenkomsten. We voeren de diverse onderdelen van de geactualiseerde Nota Dierenwelzijn uit met aandacht voor communicatie over de concrete resultaten.
Prestatie-indicatoren
Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Begroting 2023
62
Wat mag het kosten? x€1 Programma
Begroting 2023
Deelprogramma
Lasten
Baten
Saldo
Sociale veiligheid en Openbare orde
1.425.268
473.535
-951.733
Fysieke veiligheid en crisismanagement
2.990.083
230
-2.989.853
4.415.351
473.765
-3.941.586
4.415.351
473.765
-3.941.586
Veilige leefomgeving
Programmabrede kosten Saldo van baten en lasten programma Mutaties reserves Totaal resultaat programma
In de financiële begroting is een overzicht opgenomen van lasten en baten per (deel)programma op basis van: Rekening 2021 Begroting 2022 primitief. Begroting 2022 (na wijziging). Begroting 2023 De Verschillenanalyse bij het overzicht van lasten en baten per (deel)programma, licht de verschillen op programmaniveau toe tussen de begroting 2023 en de begroting 2022 (primitief). De bijlage Programma, deelprogramma en product geeft aan welke producten onder de (deel)programma’s vallen. De bijlage Structuuroverzicht deelprogramma’s en verantwoordelijk collegelid toont welk collegelid verantwoordelijk is voor de verschillende deelprogramma’s.
Begroting 2023
63
Begroting 2023
64
Programma Betrokken bij de samenleving
Begroting 2023
65
Programma Betrokken bij de samenleving Omschrijving programma Als gemeente weten we graag wat er leeft in de samenleving. Inwoners staan centraal in ons handelen, hier draait het wat ons betreft om. Dit programma gaat over hoe we op een respectvolle en betrouwbare wijze omgaan met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. En hoe we vanuit deze omgangsvorm gezamenlijk tot mooie resultaten komen. Uitgangspunt van ons gemeentelijk beleid en de uitvoering is om inwoners in een zo vroeg mogelijk stadium daarbij te betrekken. De verwachting is dat met het betrekken van inwoners betere plannen ontstaan die op meer draagvlak kunnen rekenen. Zowel vanuit het college als vanuit de raad gaan we op een vernieuwende manier de verbinding aan. We experimenteren met nieuwe vormen van betrekken van inwoners. De leidraad Omgevingsinitiatieven en Participatie is ons uitgangspunt. Daarnaast blijft 'We stellen de mens centraal' uit de Toekomstvisie Houten 2025 bestaan. Dat betekent ook dat vragen en initiatieven van de samenleving centraal staan. Daarin willen we op verschillende manieren faciliteren. We spannen ons als gemeente in om participatie zichtbaar, voelbaar en merkbaar te maken voor inwoners. Zodanig dat het uitstraalt in onze houding en gedrag. We willen een benaderbare gemeente zijn, die snel problemen oplost. Open en toegankelijk voor iedereen.
Daarom zorgen we dat we goed toegankelijk en bereikbaar zijn. We communiceren met eenvoudige formulieren, begrijpelijk taalgebruik en overzichtelijke regels. Diensten digitaliseren we waar dat kan en de loketten in het gemeentehuis zijn dagelijks open. We werken nauw samen met maatschappelijke organisaties binnen de gemeente. Telefonisch en persoonlijk contact blijft altijd mogelijk. We ondersteunen en handelen naar wat mensen nodig hebben; we zetten in op een inwonersgerichte overheid.
Overzicht relevante beleidskaders Toekomstvisie Houten 2025 Leidraad Omgevingsinitiatieven & Participatie
Overzicht verbonden partijen Bij dit programma zijn geen verbonden partijen betrokken.
Deelprogramma's
Politiek en bestuur Dienstverlening
Deelprogramma Politiek en bestuur Wat willen we bereiken? Bij het vinden en uitvoeren van oplossingen van maatschappelijke vraagstukken is zowel de inzet van de gemeente als de inzet van inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers van groot belang. Daarom streven we voortdurend naar het juiste gesprek tussen al deze spelers en ook tussen ambtenaren, college en raad. Of het nu gaat om initiatieven vanuit de gemeente of vanuit de samenleving. Samen zetten we onze (denk)kracht in. Dat levert uiteindelijk meer op. We willen dat ook inwoners en partners in de Houtense samenleving dat zo ervaren. GG10,GG11,GG16,GG17
Concreet willen we de volgende doelen bereiken: 1. Inwoners voelen zich bij plannen en activiteiten van de gemeente steeds goed en op tijd geïnformeerd, gehoord en betrokken. 2. Een krachtige participatiesamenleving met gedeelde verantwoordelijkheid. Hieronder wordt het deelprogramma per doelstelling uitgewerkt.
Begroting 2023
66
Doelstelling 1 Inwoners voelen zich bij plannen en activiteiten van de gemeente steeds goed en op tijd geïnformeerd, gehoord en betrokken. Effectindicatoren
Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
2020
Raming 2021
2022
2023
1.1
% Inwoners dat vindt dat de Monitor Sociale gemeente hen voldoende Kracht betrekt bij haar plannen, activiteiten en voorzieningen*
50%
40%
39%
50%
52%
1.2
Rapportcijfer dat inwoners Monitor Sociale geven voor de gemeentelijke Kracht communicatie en voorlichting**
7,0
7,0
7,0
7,2
7,5
1.3
% Inwoners dat vindt dat medewerkers zich verantwoordelijk tonen om daadwerkelijk tot een oplossing te komen***
81%
76%
77%
85%
85%
Monitor Sociale Kracht
* Gemiddelde bij Nederlandse gemeenten in 2021: 31%. ** Gemiddelde bij Nederlandse gemeenten in 2021: 6,6 *** Gemiddelde bij Nederlandse gemeenten in 2021: 69%
Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.
Wat gaan we daarvoor doen? De mooie scores van betrokkenheid, participatie en communicatie willen we uitbreiden. Daarmee scoren we hoger dan het landelijk gemiddelde hetgeen ook het geval is bij oplossingsgerichtheid. Door te gaan experimenteren met inwonersinitiatieven. En onze betrokken inwoners de aandacht te schenken die ze verdienen. Ze vroegtijdig betrekken bij onze plannen en deskundigheid van inwoners ook gebruiken en investeren in participatieadvies. In 2023 willen we met nog betere scores komen voor communicatie, participatie en betrokkenheid bij de samenleving. Die inzet ziet er in 2023 als volgt uit.
Door de Leidraad Omgevingsinitiatieven & participatie , waarin ook rekening wordt gehouden met de Omgevingswet, ontstaat een beter zicht op uitkomsten en kwaliteit van participatie bij (bouw)initiatieven. Aan initiatiefnemers, die vaak verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van het participatietraject, biedt de leidraad handvatten voor het voorbereiden en uitvoeren van de participatie. Op deze manier kunnen initiatiefnemers (waaronder de gemeente zelf) inwoners steeds zo vroeg mogelijk en op een juiste wijze bij de totstandkoming van nieuwe plannen betrekken.
We hebben veel ervaring opgedaan met organiseren van digitale bijeenkomsten en vergaderingen. Voordeel daarvan is dat inwoners gewend zijn geraakt aan dat zij ook vanuit hun thuisomgeving informatie- en participatiebijeenkomsten kunnen bijwonen of bijvoorbeeld kunnen inspreken in RTG's. Dit werkt drempelverlagend en het maakt dat het ook voor inwoners die bijvoorbeeld slecht ter been zijn of thuis moeten blijven voor zorgtaken makkelijker wordt om te participeren. Digitale bijeenkomsten zien we vooral als een welkome aanvulling op of in combinatie met fysieke vergaderingen en ontmoetingen, waar inwoners, bestuurders en ambtenaren elkaar tijdens gesprekken of discussies in de ogen kunnen kijken. De vernieuwing van de raadzaal draagt eraan bij dat op een plezierige manier fysiek, digitaal of hybride kan worden vergaderd. We zetten vol in op ontmoeten van mensen en verbindingen leggen. De raadzaal is toegankelijk en open gesteld
Begroting 2023
67
voor iedereen. Als beperkende maatregelen weer van kracht worden, schakelen we moeiteloos naar digitaal of hybride.
We zetten het in 2021 geïntroduceerde online participatieplatform Houtenpraatmee.nl in om flinke stappen voorwaarts te maken op het gebied van participatie. Hierop kunnen inwoners in één oogopslag zien welke participatieprocessen er binnen de gemeente spelen, hoe die verlopen en wat de uitkomsten zijn. Het platform biedt daarnaast veel online participatiemogelijkheden (peilingen, enquêtes, mogelijkheden om ideeën op te halen, bijeenkomsten etc.). Dit draagt bij aan participatie van een groter en meer divers publiek.
In de komende jaren werken we aan nieuwe vormen van participatie en communicatie. Uiteraard doen we dat in overleg met de samenleving. Mede vanwege de op handen zijnde Omgevingswet, is het daarbij belangrijk goed te kijken naar wanneer de gemeente welke positie inneemt en welke rol daarbij passend is: sturend, opdrachtgevend, regisserend of samenwerkend. Dit zal steeds ook afhankelijk zijn van de voorliggende maatschappelijke vraagstukken. Daarover en over hoe we in de diverse situaties participatie het beste (herkenbaar, betrouwbaar, consistent en voorspelbaar) kunnen vormgeven gaan we in 2023 graag met de raad en de inwoners in gesprek. Op basis van het nieuwe coalitieprogramma gaan we ook aan de slag met nieuwe vormen van democratie. Daarover meer in het parallel aan deze begroting te realiseren nieuwe collegeprogramma.
Prestatie-indicatoren
Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 2 Een krachtige participatiesamenleving met gedeelde verantwoordelijkheid. Effectindicatoren
Doel Omschrijving
Realisatie
Bron
2019
2020
Raming 2021
2022
2023
2.1
% Inwoners dat vindt dat Monitor Sociale burgers en organisaties Kracht voldoende ruimte krijgen om ideeën en initiatieven te realiseren*
52%
48%
46%
50%
50%
2.2
Rapportcijfer dat inwoners Monitor Sociale geven voor de wijze waarop Kracht de gemeente hen en organisaties betrekt en de samenwerking opzoekt**
6,8
6,6
6,5
7,0
6,7
2.3
% Inwoners dat bereid is zich in te zetten voor leefbaarheid in de buurt***
85%
88%
85%
89%
87%
Monitor Sociale Kracht
* Gemiddelde bij Nederlandse gemeenten in 2021: 33% ** Gemiddelde bij Nederlandse gemeenten in 2021: 6,1 *** Gemiddelde bij Nederlandse gemeenten in 2021: 78%
Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.
Wat gaan we daarvoor doen? We zijn er als gemeente voor onze inwoners. We zijn een benaderbaar bestuur, waarmee we samen met de inwoners Houten vormgeven. Door te experimenteren met nieuwe vormen van betrekken van inwoners. Dit is nodig om de dalende trend van doelstelling 2.1 te keren. Ondanks dat het percentage dat vindt dat er voldoende ruimte is om ideeën en initiatieven te realiseren nog steeds veel hoger dan het gemiddelde bij Nederlandse gemeenten (48% ten opzichte van 35% gemiddeld) willen we ons daarin verbeteren. Gelet op de over 2020 en 2021 behaalde resultaten hebben we voor deze
Begroting 2023
68
indicatoren de ambities voor 2022 en 2023 ingezet op stapsgewijs herstel. Vanzelfsprekend zoeken we weer de stijgende lijn, onder andere met het werken volgens de samenlevingsagenda en door inwonersinitiatieven te ondersteunen.
De gemeente werkt op basis van gelijkwaardigheid samen met inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers en hebben alle betrokkenen hun eigen aandeel met bijbehorende verantwoordelijkheid. Bij deze opgaven is het principe van het werken volgens de samenlevingsagenda waardevol gebleken. Die werkwijze zetten wij voort. Daarnaast gebruiken we de werkwijze van de samenlevingsagenda ook bij opgaven in het kader van de Sociale Koers In de uitvoering van het Energieplan komen de samenlevingsagenda en inwonersinitiatieven samen. Inwonersinitiatieven zijn initiatieven van inwoners die vanuit intrinsieke motivatie en onbetaald het heft in eigen hand nemen om een maatschappelijk doel te bereiken. Daarbij nemen zij zelf ook de uitvoering ter hand. Inwonersinitiatieven zijn en blijven zeer waardevol. We houden contact met de bestaande circa initiatieven en blijven deze ondersteunen. Dat doen we bijvoorbeeld door het organiseren van bijeenkomsten, het beschikbaar stellen van ruimtes om bij elkaar te komen, het meedenken over en faciliteren van huisvesting, het beschikbaar stellen van deskundigheid en het geven van praktische tips. Daarnaast blijven we nieuwe initiatieven stimuleren. Houten scoort beter dan gemiddeld als het gaat om de relatie tussen de gemeente en inwoners.
Vergeleken met andere gemeenten betrekt onze gemeente de inwoners meer bij haar plannen, activiteiten en voorzieningen. De coronacrisis heeft wel effect gehad, de cijfers zijn sinds 2019 minder goed geworden. Vanzelfsprekend zetten we alles op alles om de stijgende lijn weer in te zetten.
Prestatie-indicatoren
Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Deelprogramma Dienstverlening Wat willen we bereiken? De gemeente Houten is een persoonlijke overheid die maatwerk levert. De menselijke maat staat centraal en goede dienstverlening is en blijft van de hele gemeentelijke organisatie. Onze houding en
gedrag zijn gebaseerd op de volgende pijlers:
wij geven de inwoners een welkom gevoel; we zijn toegankelijk; we communiceren en regelen zaken duidelijk, helder en simpel; we communiceren en regelen zaken transparant en betrouwbaar; we denken mee met de inwoners, maar stellen wel duidelijke grenzen. GG10,GG16
Concreet willen we de volgende doelen bereiken: 1. Goede kwaliteit van en toegankelijkheid tot gemeentelijke informatie, diensten en producten. 2.
Digitale dienstverlening zodat inwoners en ondernemers 24/7 zaken met ons kunnen doen.
3.
Een persoonlijke overheid waarbij hostmanship/gastheerschap kernwaarden zijn.
Hieronder wordt het deelprogramma per doelstelling uitgewerkt.
Doelstelling 1 Goede kwaliteit van en toegankelijkheid tot gemeentelijke informatie, diensten en producten. Effectindicatoren
Begroting 2023
69
Realisatie
Raming
Doel Omschrijving
Bron
1.1
Rapportcijfer dat inwoners geven voor de algehele gemeentelijke dienstverlening*
Monitor Sociale Kracht
7,2
7,2
7,2
7,5
7,5
1.2
Rapportcijfer dat inwoners geven voor de digitale dienstverlening**
Monitor Sociale Kracht
7,4
7,3
7,3
7,5
7,5
1.3
Indicator excellente dienstverlening***/****
Monitor Sociale Kracht
7,0
6,7
6,7
7,0
7,0
2019
2020
2021
2022
2023
* Gemiddelde bij Nederlandse gemeenten in 2021: 6,8 ** Gemiddelde bij Nederlandse gemeenten in 2021: 7,0 *** Deze maat betreft een samengestelde variabele op basis van de score op zes stellingen. De score ligt tussen de 1 en de 10 waarbij een 10 staat voor uitmuntend hostmanship (excellente dienstverlening; dat wil zeggen medewerkers die professioneel en dienstbaar zijn, zich goed weten te verplaatsen in de klant en met hem/haar meedenken). **** Gemiddelde bij Nederlandse gemeenten in 2021: 6,4
Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.
Wat gaan we daarvoor doen? De ontwikkelingen op het gebied van Dienstverlening volgen elkaar in rap tempo op. In 2023 worden voor steeds meer producten een volledige digitale-dienstverlening aangeboden. Daarmee verbetert tevens de efficiency voor de interne automatische afhandeling. Corona en het (gedeeltelijk) thuiswerken, vragen om een hernieuwde bewustwording en flexibiliteit van onze medewerkers. In 2023 starten wij opnieuw een campagne om de interne bereikbaarheid nog verder te optimaliseren. Het interne onderzoek naar onze dienstverlening heeft geleid tot een herijkte missie Dienstverlening, waarvan de pijlers hiervoor zijn weergegeven. Daarnaast heeft het waardevolle inzichten en aanknopingspunten opgeleverd voor verdere ontwikkeling van onze dienstverlening, waarbij de blik meer naar buiten gericht is en meer innovatie naar binnen gehaald kan worden. Zo 'is en blijft dienstverlening van ons allemaal'. Prestatie-indicatoren
Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 2 Digitale dienstverlening zodat inwoners en ondernemers 24/7 zaken met ons kunnen doen. Effectindicatoren
Realisatie
Doel Omschrijving
Bron
2.1
Productenoverzicht digitalisering (eformulieren)
Gebruik E-formulieren
2019 12.731
2020 12.451
Raming 2021 12.484
2022 13.000
2023 13.000
Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.
Wat gaan we daarvoor doen? In 2023 gaan we onze digitale dienstverlening nog verder uitbreiden en dus ook meer eFormulieren aanbieden. Gelet daarop verwachten we dat de realisatie over 2022 waarschijnlijk ook al hoger zal zijn dan wat er nu is geraamd. De verwachting is dat door de uitbreiding van onze digitale dienstverlening
Begroting 2023
70
deze prognose reëel is. eFormulieren zijn digitale formulieren die wij zelf beheren en aanbieden via de gemeentelijke website. Prestatie-indicatoren
Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.
Doelstelling 3 Een persoonlijke overheid waarbij hostmanship/gastheerschap kernwaarden zijn. Effectindicatoren
Voor deze doelstelling is geen effectindicator opgenomen. Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.
Wat gaan we daarvoor doen? Prestatie-indicatoren
Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen. Wat mag het kosten? x€1 Programma
Begroting 2023
Deelprogramma
Lasten
Baten
Saldo
Politiek en bestuur
3.031.431
1.593
-3.029.838
Dienstverlening
1.950.571
569.914
-1.380.657
4.982.002
571.507
-4.410.495
4.982.002
571.507
-4.410.495
Betrokken bij de samenleving
Programmabrede kosten Saldo van baten en lasten programma Mutaties reserves Totaal resultaat programma
In de financiële begroting is een overzicht opgenomen van lasten en baten per (deel)programma op basis van: Rekening 2021 Begroting 2022 primitief. Begroting 2022 (na wijziging). Begroting 2023 De Verschillenanalyse bij het overzicht van lasten en baten per (deel)programma, licht de verschillen op programmaniveau toe tussen de begroting 2023 en de begroting 2022 (primitief). De bijlage Programma, deelprogramma en product geeft aan welke producten onder de (deel)programma’s vallen. De bijlage Structuuroverzicht deelprogramma’s en verantwoordelijk collegelid toont welk collegelid verantwoordelijk is voor de verschillende deelprogramma’s.
Begroting 2023
71
Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie Dit is het 6de “programma” Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie omdat de BBV (besluit begroting en verantwoording)-voorschriften de gemeente verplicht om naast haar 5 facultatieve programma’s ook dit programma in de begroting op te nemen. Dit programma heeft een heel ander karakter dan de andere programma's en is daarom anders van opbouw. Het programma algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie betreft de OZB en de uitkeringen uit het gemeentefonds. Deze middelen kennen geen vooraf bepaald bestedingsdoel en zijn daarmee vrij aanwendbaar. Daarnaast is in dit programma volgens de BBV notitie overhead de overhead apart begroot en dus niet meer verwerkt in de (deel)programma's. Ook het renteresultaat komt via dit programma naar voren en voldoet aan de criteria van de notitie rente. De niet vrij aanwendbare heffingen, zoals het rioolrecht en afvalstoffenheffing, en de ontvangsten van specifieke uitkeringen zijn als baten opgenomen in de betreffende programma’s. Overhead Hieronder volgt een overzicht van de overhead:
Deze overheadkosten bedragen 44,6 % (2022 43,8%) van de totale kosten van de organisatie (apparaatskosten). Deze kleine stijging 0,8% heeft te maken met het nogmaals kijken naar de criteria, welke door de BBV-regels bepaald zijn, waarbij bepaalde functies toch tot overhead gerekend moeten worden. De overheadkosten zijn in de paragraaf lokale heffingen ook apart inzichtelijk bij de kostenonderbouwing gemeentelijke heffingen (rioolrecht en afvalstoffenheffing). Vennootschapsbelasting(Vpb) Sinds 1 januari 2016 zijn gemeenten vennootschapsbelastingplichtig voor zover een onderneming wordt gedreven in fiscale zin. Veel gemeenten bieden reclame-exploitanten de mogelijkheid om reclame-uitingen aan te brengen op eigendommen van de gemeente. Commerciële partijen exploiteren de advertentieruimte, waarvoor gemeenten inkomsten ontvangen. Zo ook Houten. Hierbij wordt reclame-exploitanten een exclusief gebruiksrecht gegeven op eigendommen van de gemeente, zoals grond of lichtmasten. Hier kunnen dan reclameobjecten, zoals lichtbakken en abri’s, worden
Begroting 2023
72
aangebracht. De Belastingdienst neemt het standpunt in dat dit een belaste activiteit is. Veel gemeenten nemen het standpunt in dat sprake is van normaal vermogensbeheer. Inmiddels zijn de aangiften 2016 tot en met 2021 door onze fiscalist ingediend, welke aansluit bij het standpunt van de belastingdienst. Dit resulteert in dat Houten over deze activiteit Vpb moet betalen. Ook zijn er in 2019 afspraken gemaakt tussen de brancheorganisatie die zich bezig houdt met de inzameling van huishoudelijk afval (de NVRD) en de Belastingdienst. Over afvalstromen met een positieve waarde is met terugwerkende kracht vanaf 2016, aangifte gedaan van een “winst” ter grootte van 1% van de opbrengst. Ons samenwerkingsverband (AVU) doet de aangifte van de “winst” met betrekking tot de opbrengst van papier en glas (de twee grootste afvalstromen die een positieve waarde hebben). Houten doet aangifte over de resterende afvalstromen (oud ijzer en frituurvet), Wat mag het kosten? x€1 Programma
Begroting 2023
Deelprogramma
Lasten
Baten
Saldo
Lokale heffingen
658.127
14.368.403
13.710.276
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
742.766
74.010.758
73.267.992
13.372.115
361.837
-13.010.278
Saldo financieringsfunctie
232.571
12.468
-220.103
Vennootschapsbelasting (VpB)
26.236
Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie
Overhead
Overige baten en lasten
2.587.387
Onvoorzien
-26.236 1.199.520
66.763
Saldo van baten en lasten programma
17.685.965
Mutaties reserves Totaal resultaat programma
21.614.879
-1.387.867 -66.763
89.952.986
72.267.021
120.191
120.191
90.073.177
68.458.298
In de financiële begroting is een overzicht opgenomen van lasten en baten per (deel)programma op basis van: Rekening 2021 Begroting 2022 primitief. Begroting 2022 (na wijziging). Begroting 2023 De Verschillenanalyse bij het overzicht van lasten en baten per (deel)programma, licht de verschillen op programmaniveau toe tussen de begroting 2023 en de begroting 2022 (primitief). De bijlage Programma, deelprogramma en product geeft aan welke producten onder de (deel)programma’s vallen. De bijlage Structuuroverzicht deelprogramma’s en verantwoordelijk collegelid toont welk collegelid verantwoordelijk is voor de verschillende deelprogramma’s.
Begroting 2023
73
Begroting 2023
74
Paragrafen
Begroting 2023
76
Paragraaf Lokale heffingen 1. Belangrijkste ontwikkelingen in 2023 Gemeentelijk beleid Uitgangspunt voor de Onroerende-zaakbelasting (OZB) en de toeristenbelasting is een trendmatige aanpassing van de begrote opbrengst, dat wil zeggen een mutatie als gevolg van de algemene prijsontwikkeling conform de korte termijnraming van het CPB. Voor 2023 leidt de trendmatige aanpassing van deze begrote opbrengsten tot een verhoging van 4,8%. Voor de overige belastingen en heffingen geldt als uitgangspunt dat deze kostendekkend in de begroting worden verwerkt. Dit is conform de begrotingsrichtlijnen 2023 zoals die door de raad zijn vastgesteld. Afvalstoffenheffing De totaal begrote kosten (saldo van opbrengsten en uitgaven) van de afvalinzameling bedragen voor 2023 € 5,828 miljoen. Dit is een stijging van € 0,08 miljoen ten opzichte van 2022. Deze relatief kleine stijging(1,4%) ontstaat doordat hogere personeelskosten als gevolg van de afgesloten in 2021 afgesloten CAO gemeente 2021-2022 gecompenseerd worden door lagere kosten voor afvalverwerking. Dit laatste wordt veroorzaakt door veel lagere prijzen bij de aanbesteding van bepaalde afvalstromen in 2022 voornamelijk hout. Bij de berekening van het tarief 2023 neemt ook het aantal huishoudens toe met 155 eenheden.
Op basis hiervan is het tarief voor meerpersoonshuishoudens van de afvalstoffenheffing voor 2023 op € 313,56 (2022: € 309,72) berekend. Dit is een stijging van 1,2% ten opzichte van 2022, terwijl volgens de begrotingsrichtlijnen 2023 nog een trendmatige aanpassing van +4,8% zou worden doorgevoerd. 2. Overzicht geraamde inkomsten per belastingsoort Voor 2023 worden de volgende inkomsten verwacht. Ter vergelijking zijn cijfers uit voorgaande jaren opgenomen. Omschrijving
Rekening 2021 Begroting 2022* Begroting 2023
% van de totale opbrengst
01. Afvalstoffenheffing
5.715.430
5.748.362
5.828.231
23,1%
02. Hondenbelasting
176.005
168.978
177.089
0,7%
03. Leges algemeen
2.195.028
1.566.996
1.440.694
5,7%
173.835
168.719
176.818
0,7%
05. Onroerend zaakbelasting
13.015.575
13.188.531
13.961.080
55,3%
06. Rioolheffing
3.128.797
3.278.166
3.437.717
13,6%
205.795
219.689
230.234
0,9%
24.610.465
24.339.441
25.251.863
100,0%
04. Lijkbezorging
07. Toeristenbelasting Totale opbrengst * Stand na 1e Bestuursrapportage 2022
Begroting 2023
77
3. Lokale lastendruk In onderstaande tabel wordt de verwachte lokale lastendruk in Houten in 2023 weergegeven. Het uitgangspunt is een meerpersoonshuishouden. Voor de berekening van de onroerend-zaakbelasting is uitgegaan van een trendmatige aanpassing van het tarief. Lokale lastendruk
bedragen x € 1 Rekening 2020
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Afvalstoffenheffing
258
316
310
314
Rioolheffing
145
148
150
157
Totaal gebruiker
403
464
460
471
OZB-eigenaar gedeelte
389
384
402
421
Totaal eigenaar / gebruiker
792
848
862*
892
Omschrijving
*wijkt vanaf 2022 af van de bedrag vermeld door Ceolo. Berekeningsmethode Coelo: Huishoudens die ozb betalen hebben een koopwoning. Tot en met 2021 publiceerde het CBS alleen de gemiddelde woz-waarde voor zowel koop- als huurwoningen. De waarde van huurwoningen is over het algemeen lager dan die van koopwoningen. Als je uitgaat van de gemiddelde woz-waarde van koop- en huurwoningen samen dan ga je dus in de meeste gemeenten eigenlijk uit van een te lage waarde als je wilt laten zien wat een huishouden met een koopwoning gemiddeld betaalt. Deze manier zorgt voor een bedrag van € 912 bij het Ceolo. Hierboven blijft het overzicht in stand om historische vergelijking te blijven monitoren. Om een beeld te geven van hoe de lokale lasten zich vanaf 2018 hebben ontwikkeld zijn hieronder de tarieven afvalstoffenheffing, rioolheffing en ozb/eigenaar grafisch weergegeven.
Begroting 2023
78
Bij de calculatie voor de woonlasten voor meerpersoonshuishouden (mphh) die COELO voor 2022 hanteert, staat de gemeente Houten op de 173e plaats (€ 912). In 2021 was dit de 219e plaats. Provinciaal staat Houten op de 7e plaats (2021:9e). In onderstaande tabel zijn enkele vergelijkende cijfers uit de Atlas van de lokale lasten 2022 opgenomen. Vergelijking woonlasten mphh Woonlasten Procentuele hh Coelo vergelijking
Omschrijving
Positie ranglijst
Landelijk goedkoopste gemeente (Rijssen/Holten)
667
73%
1
Gemeente Houten
912
100%
173
1.736
190%
349
Provinciaal goedkoopste gemeente (Veenendaal)
711
78%
1
Gemeente Houten
912
100%
7
1.190
130%
26
Landelijk duurste gemeente (Bloemendaal)
Provinciaal duurste gemeente (Lopik)
4. Indicatoren In onderstaande tabel zijn de van toepassing zijnde relevante BBV-indicatoren binnen het taakveld 'Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ontwikkeling en stedelijke vernieuwing (Vhrosv)' per 1 januari van het betreffende jaar opgenomen. Realisatie Omschrijving Gemeentelijke woonlasten in euro eenpersoonshuishouden (BBV)
Bron Coelo
2019 588
2020 623
Begroting 2023
Raming 2021 662
2022 723
2023 X*
79
Coelo
730
789
853
912
X*
CBS
321
350
378
418
X*
Gemeentelijke woonlasten in euro meerpersoonshuishouden (BBV) Gemiddelde WOZ-waarde per € 1.000 (BBV)
* De gegevens 2023 kunnen nog niet bekend zijn. Worden bepaald door de bepaling tarieven 2023 en de bepaling WOZ-waarde basis voor de berekening van de OZB-tarieven 2023.
5. Kostenonderbouwing gemeentelijke heffingen Voor de rioolheffing en de afvalheffing volgen hieronder de verplichte kostenonderbouwing: Berekening van kostendekkendheid riolen
2023
Kosten taakveld(en) incl. (omslag)rente
-2.544.716
Inkomsten taakveld(en), excl. Heffingen
0
Netto kosten taakveld
-2.544.716
Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente
-394.852
BTW
-498.149
Totale kosten
-3.437.717
Opbrengst heffingen
3.437.717
Dekking
100%
Berekening van kostendekkendheid afval
2023
Kosten taakveld(en) incl. (omslag)rente
-5.449.790
Inkomsten taakveld(en, excl. Heffingen
945.809
Netto kosten taakveld
-4.503.981
Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente
-534.304
BTW
-789.946
Totale kosten
-5.828.231
Opbrengst heffingen
5.828.231
Dekking
100%
6. Kwijtscheldingsbeleid Bij kwijtschelding van belasting wordt de 100% norm van de relevante bijstandsnorm gehanteerd. Voor de overige regels wordt rijksbeleid gevolgd. Op grond van de belastingverordeningen kan alleen kwijtschelding worden verleend voor de afvalstoffenheffing, hondenbelasting (alleen de eerste hond), rioolheffing en in zeer uitzonderlijke gevallen de onroerende-zaakbelasting. Voor de overige belastingen en heffingen wordt geen kwijtschelding verleend. De beoordeling van de kwijtscheldingsverzoeken is met de uitplaatsing van Belastingen vanaf 2015 ondergebracht bij de BghU. In onderstaande tabel zijn de totaalbedragen van de verleende en verwachte kwijtschelding opgenomen: Heffingsjaar Kwijtgescholden bedrag
Rekening 2020 Rekening 2021 Begroting 2022* Begroting 2023 217.757
249.854
223.942
224.807
* Stand na 1e Bestuursrapportage 2022
Begroting 2023
80
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing 1. Inleiding Voor het bereiken van onze doelstellingen en het bewaken van de financiële positie van de gemeente Houten is inzicht gewenst in potentiële financiële risico’s en de mogelijkheden om deze tegenvallers op te vangen (de weerstandscapaciteit). In deze paragraaf werken we de risico’s en de weerstandscapaciteit uit. De verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s wordt het weerstandsvermogen genoemd en geeft een beeld van de robuustheid van onze financiële situatie. Een toereikend weerstandsvermogen voorkomt dat iedere financiële tegenvaller ons direct tot bezuinigingen dwingt of ten koste gaat van bestaande taken. Incidenteel kunnen deze financiële tegenvallers worden gedekt uit het weerstandsvermogen. Indien er sprake is van structurele financiële tegenvallers zijn hier uiteraard op langere termijn maatregelen voor nodig om de begroting structureel en reëel in evenwicht te laten zijn. De ratio voor het weerstandsvermogen in de begroting 2023 is 6,0. Deze is hoger dan vorig jaar. De ratio voor het weerstandsvermogen was toen 5,4. De weerstandscapaciteit is licht gestegen als gevolg van een hogere vrije algemene reserve en onbenutte belastingcapaciteit. De hoge ratio weerstandsvermogen is van belang gezien het aantal nietkwantitatieve risico's.
Deze risico’s kunnen zich uiteindelijk in meer of minder mate gaan vertalen in concrete risico’s. De hoge ratio is dan een buffer om deze risico’s incidenteel af te dekken. Naast een robuust weerstandsvermogen is een adequaat risicomanagement gewenst. Dit betekent een proactieve houding in het signaleren, herkennen en beheersen van risico’s. Concreet vullen we dit in met een periodieke screening op mogelijke risico’s, te nemen beheersmaatregelen en het gesprek met elkaar hierover. Deze paragraaf begint met een weergave van de weerstandscapaciteit. Vervolgens komt het risicoprofiel, uitgesplitst in risico’s aan bod. Vanuit de weerstandscapaciteit en risico’s wordt een conclusie getrokken over het weerstandsvermogen. Deze paragraaf sluit af met een aantal financiële kengetallen en balansprognose van 2022 t/m 2026. 2. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit het geheel van middelen en mogelijkheden om niet begrote, onverwachte kosten te dekken. Deze bestaan uit het vrije deel van de algemene reserve, de onbenutte belastingcapaciteit en de stelpost onvoorzien. De werkelijke omvang eind 2021, de prognose begin 2022 (uit de programmabegroting 2022) en de actuele prognose begin 2023 wordt in de volgende tabel weergegeven. Weerstandscapaciteit Vrij deel algemene reserve - provinciale minimumnorm - boven de provinciale minimumnorm
31-12-2021 werkelijk 3.372
Onbenutte belastingcapaciteit Stelpost onvoorzien Totaal
3.372
bedragen x € 1.000 1-1-2022 1-1-2023 Prognose prognose 3.372 6.176 2.529 2.532 844 3.644 3.380 63
3.630 67
6.816
9.873
Het vrij besteedbare deel van de algemene reserve bedraagt naar verwachting op 1 januari 2023 € 6,176 miljoen. Aan dit vrije deel van de algemene reserve stelt de provincie (als toezichthouder) als omvang een minimumnorm van € 50 per inwoner. Met een verwacht inwonersaantal begin 2023 van 50.647 inwoners moet het vrij besteedbaar deel een minimumomvang hebben van € 2,532 mln. De omvang van € 6,176 miljoen ligt € 3,644 miljoen boven de minimumnorm, dus dit voldoet ruim aan deze minimumnorm. De onbenutte belastingcapaciteit wordt berekend door de verwachte taxatiewaarde van het totale areaal woningen te vermenigvuldigen met het verschil tussen het gemiddeld OZB-tarief woningen en niet-woningen in Houten en het landelijk normtarief OZB voor beroep op artikel 12 van de Financiële verhoudingswet. Het normtarief is door het Rijk in de meicirculaire 2022 bepaald op 0,1729% (2021: 0,1800%). Dit tarief is 0,0423% hoger dan ons gemiddeld tarief. Met een geraamde belastingopbrengst woningen van € 8,6 miljoen komt onze onbenutte belastingcapaciteit voor 2023 uit
Begroting 2023
81
op € 3,630 miljoen. De stijging ten opzichte van de prognose 2022 van een jaar eerder is voornamelijk veroorzaakt door een waardestijging van woningen. De omvang van de stelpost onvoorzien is gebaseerd € 1,25 per inwoner en een omvang van € 67.000. 3. Risicoprofiel Overige (niet) kwantitatieve risico's Zoals gebruikelijk maken we bij het risicoprofiel onderscheid in niet-kwantitatieve risico’s (onzekerheden) en kwantitatieve risico's. De niet-kwantitatieve risico’s zijn ontwikkelingen waarvan de waarschijnlijkheid en de (financiële) impact van de ontwikkeling (nog) niet kan worden ingeschat maar op termijn wel tot een risico (positief of negatief) kunnen leiden. De kwantitatieve risico’s zijn risico’s waarvan de financiële gevolgschade wel kan worden gekwantificeerd. Deze kwantitatieve risico’s zijn relevant bij het bepalen van de omvang van het weerstandsvermogen. De onzekerheden zijn in 5 categorieën onderverdeeld: 1. Financieel-economisch 2. Organisatie 3. Juridisch 4. Imago 5. Verbonden Partijen Achter elk risico is aangegeven of het gaat om een nieuw, gewijzigd of ongewijzigd risico ten opzichte van de risicoparagraaf van de jaarrekening 2021 (laatste integrale berichtgeving over risico’s). 1. Financieel-economisch Vertraging projecten door PFAS-houdende grond (chemisch vervuilde grond)/Gewijzigd) PFAS is slecht voor mens en natuur.
Met landelijke regelgeving probeert de overheid het risico van PFAS in grond te verminderen. PFAS houdende grond kan niet overal worden toegepast. Directe gevolgen kunnen zijn dat projectontwikkelaars, aannemers, saneerders en baggeraars hun grond/bagger niet (direct) kwijt kunnen omdat PFAS-houdende grond niet overal toegepast kan en mag worden en het daarom lastiger is grond terug te zetten in de markt. Er zijn inmiddels concentraties vastgesteld om te toetsen of grond wel of niet toegepast mag worden. Daarmee is de problematiek niet volledig opgelost, maar is er wel weer veel mogelijk. Vooral bij het verwerken van baggerspecie spelen er op dit moment nog problemen. De aanwezigheid van PFAS in grond kan eventueel nog steeds leiden tot vertragingen of extra (plan)kosten. Houten heeft sinds januari 2020 een eigen beleid voor PFAS in de bodem vastgesteld (binnen de wettelijke beleidsruimte). Een deel van het grondverzet heeft hier sinds de vaststelling van dit betreffende beleid profijt van (vooral grondverzet binnen de gemeente). Vertraging projecten als gevolg van stikstofdossier (Gewijzigd) Te veel stikstofneerslag is slecht voor de natuur. Daarom neemt de overheid maatregelen om de stikstofuitstoot te verminderen en de natuur te verbeteren. De stikstofproblematiek wordt vanuit de landelijke overheid opgepakt. De problematiek is veelomvattend, complex en raakt veel sectoren.
Doordat enerzijds het beleid nog verder uitgewerkt moet worden en anderzijds er veel discussie is over de toegepaste rekenmethodes ten aanzien van de verschillende projecten, lopen de projecten vertragingen op. Het kabinet wil in samenwerking met provincies en sectoren een groot pakket aan maatregelen nemen om de hoeveelheid stikstof terug te dringen. Dit met het doel om de natuur te beschermen, het verlies aan biodiversiteit herstellen en perspectief bieden aan de agrarische sector. Daarnaast wil kabinet de doelen in de wet stikstofreductie en natuurverbetering versnellen van 2035 naar 2030. Uitvoering bestedingsplan mobiliteit en bereikbaarheid (Gewijzigd) Het bestedingsplan mobiliteit en bereikbaarheid bevat circa 50 projecten op gebied van infrastructuur voor auto, fiets en openbaar vervoer. Uit een globale raming blijkt dat de totale kosten ingeschat worden 22 miljoen euro. Vanuit de gemeente is er echter een budget beschikbaar van € 3,3 miljoen euro. Naast de eigen middelen is voor de haalbaarheid van een aantal projecten het van belang dat er extern geld komt in de vorm van provinciale en rijkssubsidies en/of bijdragen van derden.