Document · PDF

landelijk 6 Concept-notitie-reikwijdte-en-detailniveau-programma-VAWOZ-2031-2040

Gemeenteraad 6 maart 2024, gemeente Horst aan de MaasBij agendapunt: Beantwoording vragen en bijlagen34.794 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

In relatie tot het afwegingskader zijn werkafspraken gemaakt om 1 nautische mijl (NM) vrij te houden vanaf scheepvaartroutes. Op specifieke knelpunten is maatwerk mogelijk. • Veiligheidszones rondom windparken mogen in principe niet worden benut voor kabels en leidingen. Maatwerk is mogelijk. In geval van maatwerk moet minimaal 150 meter vanaf de buitengrens van het windpark worden vrijgehouden. • Specifiek aandachtspunt is het doorkruisen met kabels van drukke gebieden op zee zoals de centrale geul richting IJmuiden en het gebied rond de Maasvlakte. • Voor de kustzone Maasvlakte raakt de fysieke ruimte om aan te landen vol, zowel ten noorden als ten zuiden van de kustzone. Dit speelt vooral in de aanlandingszones en de beperkte ruimte verder weg te komen voor de routes op land. Echter is ook de ruimte op zee beperkt. • Er is een knelpunt aan de westkant van HKW8. Er is hier geen ruimte meer tussen de scheepvaartroute en de 150 meter buffer van windenergiegebied HKW8. Binnen Programma VAWOZ zullen opties onderzocht worden buiten de huidige uitgangspunten voor de routering. Daarbij wordt gekeken naar een route binnen de 1NM t.o.v. de scheepvaartroute, een route op de rand van het windenergiegebied waardoor dit gebied kleiner zal worden of een route door het windenergiegebied.

Dit wordt gedaan in afstemming met de verantwoordelijke personen voor de inrichting van het windenergiegebied binnen het ministerie van EZK.

Deze selectie van aandachtspunten is samengesteld met het ministerie van EZK, TenneT, Gasunie, Rijkswaterstaat en de provincies op basis van de uitkomsten van de gesprekken en werksessies. Het kan gaan om opvattingen, stellingnames en niet (altijd) geverifieerde informatie van stakeholders. Er heeft geen weging plaatsgevonden van de aandachtspunten. In de verslagen van de werksessies zijn nog meer aandachtspunten benoemd. De verslagen zijn gepubliceerd op de projectwebsite: Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee (VAWOZ) 2031-2040 (rvo.nl) 12 https://open.overheid.nl/documenten/e701e4ed-3bd4-4bf0-a11b-a83c860fa0be/file 13 Het Afwegingskader voor veilige afstanden tussen scheepvaartroutes en windparken op zee: https://www.noordzeeloket.nl/functies-gebruik/scheepvaart/@167518/afwegingskader-veilige-afstandentussen/

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

•

• • •

•

Ten noordwesten van windenergiegebied Doordewind (west) is een clearway voor scheepvaart (SN10) beoogd. Deze wordt opgenomen in de Partiële Herziening van het Programma Noordzee. Een aantal routes loopt door morfologisch zeer dynamisch gebied, waaronder de Westerschelde en de kustzone bij Noord-Holland Noord. Vergunde en potentiële zandwingebieden dienen zoveel mogelijk gevrijwaard te blijven van nieuwe kabels en leidingen. Mogelijk ontstaat in de toekomst ruimte door weghalen van kabels van oudere windparken op zee. Deze liggen echter in strategische gebieden voor zandwinning, waardoor de vrijkomende ruimte voor nieuwe verbindingen beperkt beschikbaar zal zijn. De gebieden waar nu en in de toekomst een schaarse zandvoorraad is, moeten gevrijwaard blijven van nieuwe kabels en leidingen. Dit zijn: de kust tussen Katwijk en Egmond, de kust voor Texel, Vlieland en Terschelling, de kust voor Walcheren en de Kop van Schouwen. Aanlanding bij Wateringen is een aandachtspunt vanwege de zandmotor. Omdat daar de werking van de zandmotor wordt gemonitord en dit niet doorbroken mag worden, moet hier onderdoor geboord worden. Een route voor een kabel vanuit Doordewind (west) door prioritaire zandwinzone voor de kust is alleen een optie wanneer de bestaande gasleiding die hier ligt hergebruikt kan worden voor waterstof.

De DC-kabel kan dan parallel aan de bestaande leiding gelegd worden, waardoor de impact voor zandwinning gering is. Als de gasleiding niet hergebruikt kan worden zal deze verwijderd worden en dit gebied voor zandwinning nodig zijn.

4.2.3 Voorstel voor kansrijke oplossingsrichtingen voor elektrische routes Noordzee Hierna volgt een korte beschrijving van de kansrijke oplossingsrichtingen, oftewel de routes en zoekgebieden op hoofdlijnen die onderzocht gaan worden in de IEA/plan-MER. Een volledige beschrijving is te vinden in het Groeidocument kansrijke oplossingsrichtingen (Bijlage B). Daarin zijn ook de uitgangspunten en de niet-kansrijke oplossingsrichtingen toegelicht. Zoekgebied 6/7 De indeling van zoekgebied 6/7 is nog niet bekend. In het kader van de Partiële Herziening van het Programma Noordzee 2022-2027 (zie ook paragraaf 1.3.1) wordt een aanzet voor deze indeling gedaan. Deze landen uiteindelijk in de kavelbesluiten voor het gebied. Voor het ontwerpen van de routes hanteert Programma VAWOZ als aanname een zuidelijk en een oostelijk uittredepunt binnen een bredere uittredezone. Deze bevinden zich grofweg in het midden van de zuidkant en oostkant van de uittredezone van het zoekgebied 6/7. De aanname voor het onderzoek is voorlopig dat er aan de oostelijke en zuidelijke randen in het zoekgebied een zone komt voor een kabel – en leidingencorridor. Op deze manier is het mogelijk om vanuit de uittredepunten een kabel of waterstofverbinding door te trekken naar een toekomstig energiehub en of platform elders in gebied 6/7.

Er lopen vanuit de zuidkant van zoekgebied 6/7 een westelijke, oostelijke en middenroute naar alle aanlandingszones en vanuit de oostkant van zoekgebied 6/7 loopt een route naar het demarcatiepunt met PAWOZ-Eemshaven. De route naar PAWOZ-Eemshaven loopt vanaf zoekgebied 6/7 oostelijk richting het demarcatiepunt ten zuiden van windenergiegebied Doordewind (west). Vanaf dit demarcatiepunt wordt de route verder uitgewerkt en onderzocht door PAWOZ-Eemshaven. Mogelijk wordt er ook nog een route onderzocht vanuit de oostelijke uittredezone naar het zuiden, een toelichting is te vinden in onderstaand tekstkader. Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

Route vanuit oostelijke uittredezone van zoekgebied 6/7 naar zuidelijke routes Vanaf de oostelijke uittredezone van zoekgebied 6/7 wordt nog gezocht naar een route die aansluit op de routes vanuit de zuidkant van het zoekgebied. Daarbij is voor nu de aanname dat er een kabel- en leidingencorridor in het zoekgebied 6/7 komt. Wanneer meer informatie over de gebiedsindeling bekend wordt binnen de PH van Programma Noordzee, zullen (delen van) de routes hierop aangepast worden en binnen het gebied verder worden uitgewerkt. De indicatieve ligging van deze route is op de kaart aangeduid met de pijl vanuit het oostelijke uittredepunt naar het zuiden. Deze route wordt de komende tijd verder uitgewerkt met betrokken partijen in de regio Noordzee.

De westelijke route loopt tussen windenergiegebied Nederwiek en de scheepvaartroute en kruist het Natura 2000-gebied de Bruine Bank. Deze route loopt zuidwaarts door tot de aanlandingszones in Zeeland en buigt oostelijk af naar aanlandingszones Maasvlakte (zuid) en Haringvlietmonding. Daarnaast is er een alternatief dat vanuit de middenroute langs de westkant van Lagelander en IJmuiden Ver aansluit op de westelijke route. De middenroute gaat door windenergiegebied Lagelander en loopt vervolgens langs de zuid/oostkant van IJmuiden Ver en daarna ten westen van windenergiegebied Hollandse Kust West naar zuidelijke aanlandingszones. Bij HKW8 is er daarnaast een alternatief door het toekomstige windpark opgenomen. De oostelijke route heeft twee alternatieven waarvan er een door het Friese Front gaat. De route door Friese Front is opgenomen als alternatief om het drukke gebied boven Lagelander te vermijden. Daarna gaat de route oostelijk langs Lagelander met aftakkingen richting de aanlandingszone Noord-Holland Noord en de route heeft aftakkingen ten oosten van de windenergiegebieden Hollandse Kust (noord) en (west Alpha) (HKN-HKwA) richting de aansluitzones in Noord-Holland en Zuid-Holland. Daarna loopt deze route verder door naar de aanlandingszones Noordwijk, Wassenaar, Kijkduin en Hoek van Holland in ZuidHolland.

Tussen de drie ‘hoofdroutes’ zijn onderlinge verbindingen mogelijk waardoor andere alternatieven ontstaan.14 Lagelander Vanuit Lagelander lopen routes naar de aanlandingszones Kop van Noord-Holland, Egmond aan Zee en Castricum. Of dit AC (alternating current/wisselstroom)- of DC (direct current/gelijkstroom)verbindingen worden, is afhankelijk van de uiteindelijke indeling van het windenergiegebied en daarmee het totale opgestelde vermogen wat hier mogelijk is naast de andere activiteiten zoals gaswinning. Dit wordt onderzocht in het kader van de Partiële Herziening van het Programma Noordzee. De aanlandingszones en het laatste deel van de routes naar Egmond aan Zee en Castricum zijn deels gebaseerd op tracéalternatieven uit het MER gemaakt voor Net op zee HKNHKwA. HKW-8 Vanuit windenergiegebied HKW-8 zijn er twee routes voor AC-verbindingen (maximale lengte van 100 km) naar aanlandingszone Velsen-Noord – Heemskerk. De zuidelijke route vanuit HKW-8 ligt gedeeltelijk parallel aan de IJgeul. De routes zijn deels gebaseerd op tracéalternatieven uit de MERen gemaakt voor de Netten op zee HKN-HKwA en Hollandse Kust west Beta (HKwB).

Dit gebeurt van de westelijke route naar de middenroute in de corridor tussen IJmuiden Ver en ten zuiden van windenergiegebied IJmuiden Ver en ten zuiden van de verkeersbaan richting de Maasvlakte. Ten zuiden van windenergiegebied Lagelander is een verbinding tussen de middenroute en de oostelijke route. Onder de Bruine Bank is een verbinding tussen de middenroute en de westelijke route door de ‘Maas approach’.

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

Doordewind (west) Vanuit windenergiegebied Doordewind (west) zijn er twee routes naar de aanlandingszone Kop van Noord-Holland. Een route loopt ten oosten van Friese Front voor de kust langs Noord-Holland Noord. De andere route loopt ten oosten van Friese Front en buigt af naar het westen via de separatiezone tussen de scheepvaartroutes richting de routes vanaf 6/7 langs Lagelander en vervolgens via dezelfde route als de oostelijke route uit 6/7 richting de Kop van Noord-Holland. Deze routes zijn alleen in beeld voor DC-kabels en niet voor waterstofleidingen.

4.2.4 Voorstel voor kansrijke oplossingsrichtingen voor waterstofroutes Noordzee Waterstofroutes lopen vanaf de oostkant van zoekgebied 6/7 naar het demarcatiepunt PAWOZEemshaven (met mogelijke aansluiting met het demonstratieproject Ten Noorden van de Wadden). Het demarcatiepunt voor een waterstofroute ligt zuidelijker dan het demarcatiepunt voor de elektrisch route. Binnen PAWOZ wordt een route voor een waterstofbuisleiding naar een toekomstig demonstratieproject voor waterstof in windenergiegebied ‘Ten noorden van de Waddeneilanden’ onderzocht. Het is daarom logisch om een route voor een waterstofleiding te onderzoeken tot in dit windenergiegebied. Op dit moment is er nog geen precieze locatie bekend voor het platform. De komende tijd zal dit nog verder onderzocht worden. Deze informatie zal vervolgens meegenomen worden in een preciezer demarcatiepunt en de impact daarvan op de routes. Daarnaast lopen waterstofroutes vanaf de zuidkant van zoekgebied 6/7/ naar de aanlandingszones Kop van Noord-Holland, Noordzeekanaalgebied, Maasvlakte/Haringvlietmonding en Terneuzen. Parallel aan de elektrische routes, worden voor waterstof grofweg een westelijke, midden en oostelijke route onderzocht met weer verschillende varianten nabij de aanlandingen. Voor waterstof loopt er ook nog een route van de oostelijke route naar de noordkant van de Tweede Maasvlakte.

4.3 Kansrijke oplossingsrichtingen regio Noord-Holland Noord 4.3.1 Inleiding en bandbreedte aantal verbindingen In een eerste analyse is vanuit het perspectief van het energiesysteem15 onderzocht wat per regio de bandbreedte is van het aantal verbindingen dat zinvol is te onderzoeken in het Programma VAWOZ. De reeds geplande uitbreidingen van energie-infrastructuur (bijv. nieuwe hoogspanningsverbindingen) zijn hierin meegenomen. Deze eerste analyse geeft het inzicht dat het vanuit systeemintegratie zinvol is om naar maximaal vier elektrische verbindingen van 2 GW te kijken in Programma VAWOZ met aansluiting in Noord-Holland (regio Noord-Holland Noord plus regio Noord-Holland Zuid). Hoeveel elektrische verbindingen daadwerkelijk ingepast kunnen worden in het energiesysteem, hangt van vele factoren af zoals elektriciteitsvraag nabij de aansluitlocatie. In de IEA/plan-MER wordt een vervolgstudie gedaan waarin de huidige inzichten, aan de hand van doorrekeningen van TenneT en Gasunie, verdiept worden. Er is een verband tussen elektrische aansluiting in Noord-Holland Noord en in Noord-Holland Zuid, aangezien een groot deel van de elektriciteit die in Noord-Holland Noord aanlandt via het hoogspanningsnet in Noord-Holland Zuid doorgevoerd wordt richting de rest van Nederland.

Hoe meer elektrische aansluiting plaatsvindt in Noord-Holland Noord, hoe minder mogelijk is in NoordHolland Zuid en vice versa.

Het rapport Systeemintegratie wind op zee (fase NRD) is te vinden in Bijlage C van de concept-NRD.

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

In Noord-Holland wordt in het Programma VAWOZ uitgegaan van de aanlanding van maximaal twee waterstofverbindingen. Samenhang 380kV Netuitbreiding Noord-Holland Noord Een elektrische verbinding naar Noord-Holland Noord moet aansluiten op een nieuw te bouwen 380kVstation. De uitbreiding van het 380kV-hoogspanningsnet naar de kop van Noord-Holland wordt onderzocht in het project 380kV Netuitbreiding Noord-Holland Noord (NNHN). De procedure is onlangs opgestart. Wanneer er windenergie wordt aangeland in Noord-Holland Noord moet deze bovengrondse hoogspanningsverbinding worden verdubbeld (van 2 circuits naar 4 circuits). In het project 380kV Netuitbreiding Noord Holland Noord worden daarom de mogelijkheden voor en effecten van twee circuits en vier circuits onderzocht. Als binnen het Programma VAWOZ blijkt dat een elektrische aanlanding in Noord-Holland Noord kansrijk is, kan in het project 380kV Netuitbreiding Noord-Holland Noord definitief besloten worden dat er een vier-circuits verbinding nodig is. De omgeving van Den Helder is niet opgenomen in het zoekgebied van 380kV Netuitbreiding NHN. Er

Inzijn Figuur staan plannen de kansrijke elektrische en waterstofroutes in Noord-Holland De door geen4-2 concrete voor een 380kV-station bij Den Helder, maar deze locatie is Noord. ingebracht aanlandingszone ten zuiden elektrische van Julianadorp is gekozen omdat delopen duinenrij en daarmee het en Natura de regio. Voor een mogelijke aansluiting nabij Den Helder gesprekken tussen EZK de regio om in beeld te brengen er de voldoende energievraag of andere en daarmee 2000-gebied hier relatief smal isofen morfologische dynamiek van redenen de Noordzeekustzone relatief aanleiding om eenlopen (aansluiting op aanlandingszone een) nieuw 380kV-station in demogelijke omgeving aansluitlocaties, van Den Helder te Den Helder beperkt. Deisroutes vanaf de naar twee onderzoeken. Wanneer deze inventarisatie positief blijkt te zijn, wordt dit meegenomen en een zoekgebied rondom en ten zuiden van 150kV-station Middenmeer. Voor ditalslaatste aansluitlocatie in het Programma VAWOZ. <PM: tekstkader wordt aangevuld op basis van afstemming zoekgebied wordt de exacte ligging van het nieuwe 380kV-station vastgesteld in het project 380kV over elektrische aanlanding Den Helder en uitkomsten BO 22/01> Netuitbreiding Noord-Holland Noord.

Figuur 4-2 Elektrische en waterstofroutes in Noord-Holland Noord

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

4.3.2 Aandachtspunten vanuit stakeholders Noord-Holland Noord In de regionale werksessies met stakeholders (bedrijven, maatschappelijke organisaties, overheden en netbeheerders), in één-op-één gesprekken met stakeholders en in de ambtelijke en bestuurlijke overleggen zijn diverse aandachtspunten benoemd. Deze aandachtspunten zijn betrokken bij het ontwikkelen van de routes en zoekgebieden en worden meegenomen in onder andere de detaillering van de routes en het beoordelingskader in het IEA/plan-MER-onderzoek dat gaat plaatsvinden. Hierna volgt een selectie van de belangrijkste aandachtspunten16: • Aanlanding van waterstof in Den Helder biedt kansen voor hergebruik van leidingen en past bij de ambitie van de regio als Hydrogen Valley/energiehub. Ook wil men graag de aanlanding van elektriciteit nabij Den Helder onderzocht hebben. • Het is nog onzeker of de omvang van de elektriciteits- en waterstofvraag nabij Den Helder voldoende aanleiding is voor een elektrische aanlanding inclusief nieuw 380kV-station en bovengrondse netuitbreidingen. Het station is (voorlopig) niet opgenomen in de investeringsplannen van TenneT. • Er is samenhang met de 380kV Netuitbreiding NHN, want er wordt aansluiting gezocht op het toekomstige 380kV-station Netuitbreiding Noord-Holland Noord-Noord nabij Agriport.

Er zijn bij de locatiekeuze voor dit 380kV-station diverse kanttekeningen die zijn voorgelegd in de procedure van het vaststellen van het voornemen en voorstel voor participatie netuitbreiding 380 kV Netuitbreiding NHN via een brief van de Gedeputeerde Staten in juli 2023. De noodzaak om de netcongestie op te lossen wordt door zowel de provincie als de gemeente onderschreven. Echter stelt het huidige college van Hollands Kroon dat recentelijke grootschalige ontwikkelingen in de Wieringermeer niet of nauwelijks hebben bijgedragen aan de brede welvaart van haar inwoners. Bij afweging over nieuwe grootschalige ontwikkelingen zal dit veel beter in samenhang moeten worden bezien. • Als het toekomstig energiesysteem ordenend wordt in plaats van faciliterend (conform het NPE), dan is het logisch om de energievoorzieningen te realiseren waar ook toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen moeten plaatsvinden. Verschillende partijen, waaronder het waterschap, natuur- en milieuorganisaties, lokale bewonersorganisaties, de gemeente Hollands Kroon en de provincie Noord-Holland vinden de aantrekkende werking van industrie die een aanlanding bij Agriport kan hebben niet wenselijk. • De landschappelijke effecten van de realisatie van een converterstation, grootschalige elektrolyse en netuitbreiding. • Houd rekening met de Kamerbrief Water en bodem sturend (IenW/BSK-2022/283041, d.d. 25-11-2022).

Rondom Agriport betekent dit dat rekening gehouden moet worden met het relatief hoge overstromingsrisico van de diepe polder, de droogteproblematiek die nu al speelt en (compensatie van) toename van verharding. Bovendien blijft de omgeving van Agriport op langere termijn juist geschikt voor landbouw. De Wieringermeer is voor Nederlandse (en internationale) begrippen zeer goede landbouwgrond. Volgens de gemeente moet de agrarische functie behouden blijven. • De gemeente Hollands Kroon wil de ruimte op de bedrijventerreinen (nabij Agriport en nabij Den Helder) niet gebruiken voor energie-infrastructuur. 16

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

•

Houd rekening met de windturbines in het agrarisch gebied rond Agriport en de zonnepanelen die mogelijk langs de A7 komen te liggen in het kader van het Programma Opwerk Energie op Rijksvastgoed (OER). Een 380kV-hoogspanningsstation nabij Den Helder moet worden verbonden met het 380kVhoogspanningsnet. Dit tracé wordt niet binnen Programma VAWOZ onderzocht, maar t.z.t. door middel van een eigen studietraject.

4.3.3 Voorstel voor kansrijke oplossingsrichtingen voor elektrische routes, zoekgebieden voor converterstations en grootschalige elektrolyse in Noord-Holland Noord Hierna volgt een korte beschrijving van de kansrijke oplossingsrichtingen, oftewel de routes en zoekgebieden op hoofdlijnen die worden onderzocht in de IEA/plan-MER. Een volledige beschrijving is te vinden in het Groeidocument kansrijke oplossingsrichtingen (Bijlage B). Daarin zijn ook de uitgangspunten en de niet-kansrijke oplossingsrichtingen toegelicht. Den Helder In Den Helder is momenteel geen 380kV-station waarop kan worden aangesloten en plannen hiervoor zijn ook niet opgenomen in het huidige investeringsplan van TenneT. Toch is op verzoek van de regio gekeken naar mogelijke kansrijke oplossingen voor een elektrische verbinding naar Den Helder. Voor aansluiting op een mogelijk toekomstig 380kV-station in Den Helder is één route in beeld: Kop van Noord-Holland (KNH)-Den Helder (DHL). Vanaf de aanlandingszone volgt deze de reserveringsstrook voor buisleidingen richting Den Helder, eindigend bij bedrijventerrein Oostoever. Omdat een zoekgebied/ de locatie van een mogelijk toekomstige 380kV-station nog niet bekend is, is het vooralsnog niet zinvol meerdere routes te onderzoeken.

Mogelijk nieuw 380kV-station Den Helder en aansluiting op hoogspanningsnet De omgeving van Den Helder is niet opgenomen in het zoekgebied van 380kV Netuitbreiding NHN. Er zijn geen concrete plannen voor een 380kV-station bij Den Helder, maar deze locatie is ingebracht door de regio. Voor een mogelijke elektrische aansluiting nabij Den Helder lopen gesprekken tussen EZK en de regio om in beeld te brengen of er voldoende energievraag of andere redenen en daarmee aanleiding is om een (aansluiting op een) nieuw 380kV-station in de omgeving van Den Helder te onderzoeken. Een nieuw 380kV-station Den Helder betekent ook dat er een bovengrondse 380kVverbinding moet komen tussen Den Helder en de nieuwe 380kV-verbinding Noord-Holland Noord. Dit tracé voor een bovengronds hoogspanningsnet wordt niet binnen VAWOZ maar te zijner tijd door middel van een eigen traject nader onderzocht.

De locatie voor een converterstation of een grootschalige elektrolyser wordt gezocht binnen het zoekgebied (met straal van 6 km) rondom het gebied ten zuiden van Den Helder, waar een toekomstig 380kV-station mogelijk zou kunnen liggen. In de regionale werksessies zijn enkele kansrijke zoeklocaties binnen deze straal geïdentificeerd. Ook zijn mogelijke oppervlaktewaterbronnen genoemd door stakeholders voor grootschalige elektrolyse, waaronder de Noordzee. Netuitbreiding Noord-Holland Noord (NNHN)-Noord Om aan te sluiten op een toekomstig 380kV-station NNHN-Noord nabij Agriport A7 zijn drie kansrijke routes in beeld. De noordelijke route (KNH-NNHN1) loopt vanaf de aanlandingszone ten noorden van Anna Paulowna en de Wieringerwaard en vervolgt daarna zijn weg richting Agriport. De route KNH-NNHN2 bundelt voor een groot deel met de bestaande buisleiding tussen Julianadorp en

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

Agriport. De route KNH-NNHN3 volgt ook de buisleidingenstrook, maar de route buigt bij Schagen verder af naar het zuiden richting het zuidelijke deel van het zoekgebied voor het 380kV-station. Zoekgebied 380kV-station & routes & ontwerpproces Een elektrische verbinding naar Noord-Holland Noord moet aansluiten op een nieuw te bouwen 380kVstation. De uitbreiding van het 380kV-hoogspanningsnet wordt onderzocht in het project 380kV Netuitbreiding Noord Holland Noord (NNHN). De procedure is onlangs opgestart. In deze NRD voor Programma VAWOZ is het huidige zoekgebied voor het project 380kV Netuitbreiding Noord Holland Noord (NNHN) gebruikt als basis voor de routes en zoekgebieden voor een converterstation. In de procedure voor het project 380kV Netuitbreiding Noord Holland Noord (NNHN) wordt dit zoekgebied nader ingevuld en dit kan betekenen dat de routes en zoekgebieden voor programma VAWOZ aangepast dienen te worden. Dit zal gebeuren in overleg met onder meer de betrokken gemeenten, provincie en RWS.

De locatie voor een converterstation of een grootschalige elektrolyser wordt gezocht binnen het zoekgebied (met straal van 6 km) rondom het mogelijke toekomstige 380kV-station. Indien het 380kV-station nabij het bestaande 150kV-station Middenmeer wordt geplaatst, is het logisch om voor het converterstation(s) ruimte te zoeken op het bedrijventerrein Agriport, maar er zijn nog geen concrete locaties in beeld. Ruimte kan ook gezocht worden in het agrarische gebied met daarbij bovengenoemde aandachtspunten vanuit ‘Programma Water en Bodem sturend’ en de aanwezigheid van veel windturbines. In de werksessies werd door stakeholders aangegeven dat waterbeschikbaarheid voor grootschalige elektrolyse een aandachtspunt is, want er zijn al problemen met de watervoorziening in droge perioden.

4.3.4 Voorstel voor kansrijke oplossingsrichtingen voor waterstof Noord-Holland Noord Een aanlanding in de vorm van waterstof past goed bij de ambities en initiatieven van de Provincie en de regio. Den Helder wordt ontwikkeld als energiehub en de Provincie Noord-Holland heeft onlangs de status van Hydrogen Valley gekregen van de Europese Unie. Hiermee maakt de regio deel uit van het Europese verduurzamingsprogramma. Route KNH–WNN1 (Waterstofnetwerk Nederland) loopt parallel aan de elektrische route en parallel aan bestaande buisleidingen in oostelijke richting naar de reserveringsstrook voor buisleidingen. De route buigt af in noordelijke richting en loopt richting het bedrijventerrein Kooypunt en Oostoever. Omdat nog niet zeker is waar het Waterstofnetwerk Nederland komt te lopen en waar het aanlandingsstation waterstof komt te liggen, is zekerheidshalve een tweede route opgenomen die na het kruisen van het Noordhollandsch kanaal aansluit op het waterstofnetwerk (route KNHWNN2). Voor een aanlandingsstation voor waterstof zijn twee zoekgebieden in beeld: een zoekgebied nabij het gascompressorstation Anna Paulowna en een zoekgebied nabij het NAM-terrein ten zuidoosten van Den Helder.

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

4.4 Kansrijke oplossingsrichtingen regio Noord-Holland Zuid 4.4.1 Inleiding en bandbreedte aantal verbindingen In een eerste analyse is vanuit het perspectief van het energiesysteem17 onderzocht wat per regio de bandbreedte is van het aantal verbindingen dat zinvol is te onderzoeken in het Programma VAWOZ. De reeds geplande uitbreidingen van energie-infrastructuur (bijv. nieuwe hoogspanningsverbindingen) zijn hierin meegenomen. Deze eerste analyse geeft het inzicht dat het vanuit systeemintegratie zinvol is om maximaal vier elektrische verbindingen van 2 GW na 2031 aan te landen in NoordHolland (regio Noord-Holland Noord plus regio Noord-Holland Zuid). Hoeveel elektrische verbindingen daadwerkelijk ingepast kunnen worden in het energiesysteem, hangt van vele factoren af zoals elektriciteitsvraag nabij de aansluitlocatie. In de IEA/plan-MER wordt een vervolgstudie gedaan waarin de huidige inzichten, aan de hand van doorrekeningen van TenneT en Gasunie, verdiept worden. Er is een verband tussen elektrische aansluiting in Noord-Holland Noord en in Noord-Holland Zuid, aangezien een groot deel van de elektriciteit die in Noord-Holland Noord aanlandt via het hoogspanningsnet in Noord-Holland Zuid doorgevoerd wordt richting de rest van Nederland. Hoe meer elektrische aansluiting plaatsvindt in Noord-Holland Noord, hoe minder mogelijk is in NoordHolland Zuid en vice versa.

In Noord-Holland wordt in het Programma VAWOZ uitgegaan van de aanlanding van maximaal twee waterstofverbindingen. In Figuur 4-3 staan de kansrijke elektrische routes (oranje lijnen) en waterstofroutes (blauwe stippellijnen) voor de regio Noord-Holland Zuid. De routes lopen vanaf vijf aanlandingszones (Egmond aan Zee, Castricum, Velsen-Noord - Heemskerk, IJmuiden en Zandvoort), die gesitueerd zijn op plekken waar de duinenrij (en dus Natura 2000-gebied) relatief smal is of waar ruimte lijkt te zijn om de duinenrij met boringen te kruisen via bestaande verharding (wegen/parkeerplekken). De routes lopen vanaf deze aanlandingszones naar vier aansluitlocaties. Dit zijn het bestaande 380kVstation met aansluitcapaciteit (Vijfhuizen), of zicht op uitbreiding/capaciteit (150kV-station Velsen), of twee toekomstige 380kV-stations (A9 Zuid en Netuitbreiding Noord-Holland Noord (NNHN)-Zuid). 380kV-station Netuitbreiding Noord-Holland Noord-Zuid Dit is het nieuw te realiseren 380kV-station in het kader van het project 380kV Netuitbreiding NHN. In een landelijk Bestuurlijk Overleg (datum 21-11-2022) is besloten dat deze aansluitlocatie alleen in beeld zou zijn voor het Programma VAWOZ wanneer dit 380kV-station gerealiseerd wordt in het gebied tussen Beverwijk en Zaandam (de westelijke zoekgebieden voor het 380kV-station NNHN- Zuid).

Om een goede afweging te kunnen maken binnen het Programma VAWOZ met de samenhang van de ruimtelijke consequenties van het project 380kV Netuitbreiding NHN, is ook informatie nodig over de ruimtelijke consequenties van een aanlanding richting het bredere zoekgebied voor het 380kV-station NNHN-Zuid (zowel de westelijke als de oostelijke zoekgebieden). Daarom is in het bestuurlijk overleg met de regio Noord-Holland Zuid op 11 januari 2023 besloten om ook de tracés richting de oostelijke zoekgebieden voor een nieuw 380kV station NNHN-zuid van het project 380kV NNHN, te gaan onderzoeken. Zie verder het tekstkader bij de beschrijving van de (mogelijke) routes in paragraaf 4.4.3.

Het rapport Systeemintegratie wind op zee (fase NRD) is te vinden in Bijlage C van de concept-NRD.

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

Figuur 4-3 Elektrische en waterstofroutes in Noord-Holland Zuid

4.4.2 Aandachtspunten vanuit stakeholders Noord-Holland Zuid In de regionale werksessies met stakeholders (bedrijven, maatschappelijke organisaties, overheden en netbeheerders), in één-op-één gesprekken met stakeholders en in de ambtelijke en bestuurlijke overleggen zijn diverse aandachtspunten benoemd. Informatie en opties (met name voor grootschalige elektrolysers) opgehaald in het kader van het ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied (NZKG), zijn bij de regionale werksessies ingebracht en meegenomen in de kaarten en aandachtspunten. Deze aandachtspunten zijn betrokken bij het ontwikkelen van de routes en zoekgebieden en worden meegenomen in onder andere de detaillering van de routes en het beoordelingskader in het IEA/plan-MER-onderzoek dat gaat plaatsvinden. Hierna volgt een selectie van de belangrijkste aandachtspunten18: • De locaties van de toekomstige 380kV-stations Netuitbreiding Noord-Holland Noord-Zuid en A9 Zuid zijn nog niet bekend. • Aanlanding op het Tata-terrein zien veel partijen als kansrijk vanwege de beperkte effecten op de leefomgeving. Aandachtspunten hierbij zijn: o Beschikbare ruimte, zowel fysieke ruimte als milieuruimte. o Op het 150kV-station Velsen kan aangesloten worden met een 700MWwisselstroomverbinding. Vanuit het op te wekken vermogen in HKW8 (700 MW) kan 18

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

•

• •

• • • •

•

dat een interessante optie zijn. Aandachtspunt hierbij is dat deze verbinding pas na 2035 in bedrijf genomen kan worden, omdat de Vattenfall-centrales eerst uit dienst gesteld moeten worden. o Er is in de buurt van het Tata-terrein geen 380kV-station met capaciteit voor een 2GW-verbinding. De komende tijd wordt verkend of een directe aansluiting mogelijk is. Bij Wijk aan Zee worden al drie windparken op zee van elk 700 MW aangesloten met twee verbindingen: HKN-HKwA en HKwB. De regio wil inzetten op één aanvullende toekomstbestendige route, waarbij de impact op natuur en landschappelijke waarden geborgd wordt. Ook bij het met boringen doorkruisen van de duinen kan er impact op Natura 2000-gebied zijn. Daarnaast is Kennemerland Zuid een stikstofgevoelig en overbelast gebied. Natuurorganisaties hebben de voorkeur voor aanlanding in het Noordzeekanaalgebied als dat extra bovengrondse verbindingen naar Noord-Holland Noord kan voorkomen. Volgens hen zorgt een aanlanding in Noord-Holland Noord op termijn waarschijnlijk voor verdere industrialisatie van dit gebied. Recreatieve functie van de duinen zoals vastgelegd in het beleidsdocument Ontwikkelperspectief Binnenduinrand. Water en bodem sturend: de aanleg van energie-infrastructuur is minder wenselijk in bijvoorbeeld diepe polders en veenweidegebieden.

Bij aansluiting op 380kV-station Netuitbreiding Noord-Holland Noord-Zuid rekening houden met werelderfgoed Hollandse Waterlinies. De twee opties voor kruising van het Noordzeekanaal door middel van een boring kennen beiden belangrijke aandachtspunten, waaronder beschikbare ruimte (o.a. langs de A9) en bodemgesteldheid. Water uit het Noordzeekanaal kan waarschijnlijk niet als koelwater ingezet worden voor elektrolyse vanwege het snel overschrijden van de maximumtemperatuur. De vooroever nabij Castricum kent een hoge morfologische dynamiek. De noodzakelijke ruimte voor waterberging in het gebied is groot. Route ZDV-VHZ (Zandvoort-Vijfhuizen) doorkruist in Haarlem dichtbebouwd gebied. In een werksessie met de gemeente is gebleken dat deze route diverse grote aandachtspunten heeft, onder andere door de zeer beperkte ruimte die met geplande ontwikkelingen nog verder beperkt wordt. Of de route kansrijk is wordt nog verder uitgezocht. Naast de route door Haarlem is daarom een tweede route op kaart gezet die via IJmuiden naar 380kVstation Vijfhuizen loopt. De NOVEX NZKG verkent de Houtrakpolder als mogelijke locatie voor energievoorzieningen in combinatie met een waterbergingsfunctie.

4.4.3 Voorstel voor kansrijke oplossingsrichtingen voor elektrische routes en zoekgebieden voor converterstations in Noord-Holland Zuid Hierna volgt een korte beschrijving van de kansrijke oplossingsrichtingen, oftewel de routes en zoekgebieden op hoofdlijnen die worden onderzocht in de IEA/plan-MER. Een volledige beschrijving is te vinden in het Groeidocument kansrijke oplossingsrichtingen (Bijlage B). Daarin zijn ook de uitgangspunten en de niet-kansrijke oplossingsrichtingen toegelicht.

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

Netuitbreiding Noord-Holland Noord (NNHN)-Zuid Route Egmond aan Zee (EAZ)–NNHN landt zuidelijk van Egmond aan Zee aan en loopt door bollengebied, via de N203 en dan via de buisleidingenstrook richting het westelijke zoekgebied voor het toekomstige 380kV-station NNHN-Zuid. Route Castricum (CAS)-NNHN landt noordelijk van Castricum aan en loopt langs de Zeeweg richting de route die gevolgd wordt voor EAZ-NNHN. Een deel van deze routes is onderzocht in het MER voor Net op zee HKN-HKwA met aansluitlocatie Beverwijk. Destijds is een route via Wijk aan Zee met minder (milieu)effecten gekozen als voorkeursalternatief. Omdat er uit het eerdere onderzoek geen showstoppers naar voren kwamen, is deze route in beeld voor de aansluitlocatie NNHN-Zuid. Naar aanleiding van een aantal verdiepingssessies en stakeholdergesprekken is een nieuwe route op kaart gezet. De route is niet besproken is met een bredere groep stakeholders in de regiosessies. Route Velsen-Noord – Heemskerk (VNH)-NNHN loopt na de aanlanding parallel aan de route naar het 150kV-station Velsen (zie volgende paragraaf). Daarna volgt de route zijn weg over de bedrijventerreinen Velsen-Noord (gemeente Velsen) en Kagerweg (gemeente Beverwijk). De route loopt verder in de polder (gemeente Zaanstad) en sluit hier aan bij de route EAZ-NNHN in het zoekgebied voor het 380kVstation NNHN-Zuid.

De locatie voor een converterstation wordt gezocht binnen het zoekgebied (met straal van 6 km) rondom het toekomstig 380kV-station NNHN-Zuid. De locatie van dit toekomstige 380kV-station is nog niet bekend. Nieuwe zoekgebieden en routes richting 380kV-station NNHN-Zuid Het project Netuitbreiding Noord-Holland Noord (NNHN)-Zuid kent westelijke en oostelijke zoekgebieden voor een 380kV-station. In bovenstaande paragraaf zijn de routes naar de westelijke zoekgebieden beschreven. Aan het einde van de concept NRD-fase van Programma VAWOZ is naar voren gekomen dat het ook wenselijk is voor het totaaloverzicht om routes naar de oostelijke zoekgebieden te onderzoeken. Deze routes zouden vanuit de aanlandingszones Egmond, Castricum en Velsen-Noord Heemskerk naar de twee oostelijke zoekgebieden lopen. Deze mogelijke richtingen van routes zijn op de bovenstaande kaart aangeduid met een stippellijn. De routes worden na publicatie van de concept NRD uitgewerkt in overleg met onder meer de betrokken gemeenten, provincie en RWS.

Velsen/Tata Steel Wanneer de Vattenfall-energiecentrales uit bedrijf genomen worden, is Velsen mogelijk een aansluitlocatie voor een wisselstroomverbinding vanuit windenergiegebied HKW-8. Dit is naar verwachting rond 2035. Route Velsen-Noord – Heemskerk (VNH)-Velsen (VLS)1 komt aan land op het strand naast het Tata-terrein in het zuiden van de aanlandingszone in de gemeente Velsen. De route kruist eerst de Averijhaven die in de toekomst, samen met de kolenopslag van Tata, mogelijk ontwikkeld wordt tot Energiehaven+ voor de bouw en het onderhoud van windparken op zee. Een aanlanding in de Energiehaven+ is verkend in het kader van de NOVEX NZKG. De route loopt naar het 150kV-station Velsen achtereenvolgens door een gebied dat nu gebruikt wordt voor kolenoverslag, Tata-terrein en de binnenhaven. Route VNH-VLS2 komt aan land in het noorden van de aanlandingszone en volgt daarna het tracé van het Offshore Windpark Egmond aan Zee (OWEZ). Er moet nog verkend worden of er ruimte is voor deze route. Bij het uit bedrijf nemen van de Vattenfall-energiecentrales (in 2035) komt er ruimte vrij op Tata- en/of Vattenfall-terrein. Deze ruimte kan mogelijk ingezet kan worden voor een 220/150kV-transformatorstation (bij een 700 MW AC-verbinding).

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

Directe aansluiting Tata Steel Er is besproken of het mogelijk is om een 2 GW-verbinding aan te sluiten op de Energiehaven+. Het aanlanden van windenergie in deze omgeving is logisch, want het is dicht bij een grote energievraag en de benodigde infrastructuur kan dan grotendeels in industrieel gebied gerealiseerd worden. Er ligt echter geen 380kV-station in de buurt van het Tata Steel-terrein waarop aangesloten kan worden. Daarom wordt de komende periode onderzocht of een directe aansluiting van een 2 GW-verbinding op Tata Steel mogelijk is. Dit betekent dat de stroom direct wordt aangesloten op een voorziening en/of op elektrolysers op Tata Steel-terrein en dus niet op het landelijke hoogspanningsnet. Het is echter momenteel onzeker of zo’n directe aansluiting haalbaar is; deze optie valt in ieder geval buiten de gestelde uitgangspunten voor de Netten op zee. Komende tijd wordt bekeken of en onder welke voorwaarden een directe aansluiting mogelijk is. Binnen het Programma VAWOZ wordt wel alvast de route onderzocht.

A9 Zuid Route Velsen-Noord – Heemskerk (VNH) – A9 Zuid 1 (A9Z1) komt aan land in het zuiden van de aanlandingszone Velsen-Noord – Heemskerk in de gemeente Velsen. De route loopt na de aanlanding parallel aan de route richting het 150kV-station Velsen in oostelijke richting. De route kruist de A9 en de A22 (ten noorden van het Noordzeekanaal) en loopt daarna door de Westerpolder in de gemeente Zaanstad. De route kruist het Noordzeekanaal en komt uit in het zoekgebied voor het toekomstige 380kV-station A9 Zuid (in de gemeente Haarlemmermeer). Route VNH-A9Z2 loopt na de aanlanding parallel aan de route in de richting van het 150kV-station Velsen. Na het passeren van het station loopt de route verder in oostelijke richting (in de gemeente Velsen) en kruist het Noordzeekanaal. Daarna loopt de route verder in zuidoostelijke richting (in de gemeente Haarlemmermeer) langs de A22 en A9 naar het zoekgebied voor het station A9 Zuid. Route IJmuiden (IJM)–A9Z is gebaseerd op een tracé uit het MER voor Net op zee HKN-HKwA. De route komt aan land ten zuiden van de woonkern IJmuiden en doorkruist het Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid. Het Natura 2000-gebied is hier relatief breed. Hierna loopt de route richting de zuidkant van de woonkern Santpoort-Noord en kruist het spoor. De route kruist verderop de N208 en vervolgt haar weg in oostelijke richting tussen Velserbroek en Haarlem.

Hierna bundelt de route met de reserveringsstrook voor buisleidingen en loopt verder richting het zoekgebied voor het toekomstige 380kV-station A9 Zuid. Verder ontwerpen route IJM-A9Z De route vanaf de aanlandzone IJmuiden kent een lange doorkruising met het Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid. Of dit mogelijk is dient verder besproken te worden met de beheerder van het gebied, de provincie, de betrokken gemeenten en TenneT. Indien het niet mogelijk blijkt, wordt in overleg gezocht naar een alternatieve route.

De locatie voor een converterstation wordt gezocht binnen het zoekgebied (met straal van 6 km) rondom het toekomstige 380kV-station A9 Zuid. Daarbij is het logisch te zoeken naar een locatie zo dicht bij dit toekomstige 380kV-station als mogelijk. In de haalbaarheidsstudie die momenteel wordt uitgevoerd voor dit toekomstige 380kV-station, wordt ook gekeken of er ruimte voor een converterstation is nabij de mogelijke locaties van het toekomstige 380/150kV-station. De uitkomsten van deze studie worden meegenomen in het Programma VAWOZ.

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

Vijfhuizen Route Zandvoort (ZDV)- Vijfhuizen (VHZ) is gebaseerd op een tracé uit het MER voor Net op zee HKN-HKwA. Deze route komt aan land ten noorden van de woonkern Zandvoort en het Circuit Zandvoort. De route doorkruist Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid. De route kruist daarna de N208 en het spoor en loopt door het zuiden van Haarlem parallel aan de N205. De route loopt in oostelijke richting parallel aan de N205 richting 380kV-station Vijfhuizen. De route loopt verder door richting het zuidelijke zoekgebied van het toekomstige 380kV-station A9 Zuid, waar een route ook op aansloten zou kunnen worden (afhankelijk van de uiteindelijke locatie van het station). Verder ontwerpen route ZDV-VHZ De route ZDV-VHZ kent grote ruimtelijke uitdagingen. Na publicatie van de concept NRD zal, gezien de complexiteit van deze route, in overleg met onder meer de betrokken gemeenten en provincie gekeken worden of er andere routes mogelijk zijn richting Vijfhuizen. Hierbij wordt ook gekeken naar de samenhang met de routes vanuit aanlandingszone IJmuiden.

Route IJM-VHZ loopt grotendeels parallel aan de route IJM-A9Z. De route doorkruist het Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid en loopt daarna langs Santpoort-Noord en Velserbroek om vervolgens parallel te lopen aan de A9. Daarna loopt de route in zuidelijke richting naar Vijfhuizen. Het zoekgebied voor een converterstation heeft overlap met het zoekgebied voor een converterstation voor aansluiting op het toekomstige 380kV-station A9 Zuid. De locaties die onderzocht worden in de haalbaarheidsstudie voor 380kV-station A9 Zuid zijn daarom ook in beeld voor aansluitlocatie Vijfhuizen (als ze binnen 6 km van het 380kV-station liggen).

4.4.4 Voorstel zoekgebieden voor grootschalige elektrolyse aansluitlocaties NNHN-Zuid, Velsen, A9-Zuid en Vijfhuizen Op en nabij het Noordzeekanaalgebied liggen op korte afstand van elkaar vier (deels toekomstige) aansluitlocaties, waarbij er in het gebied al een intensief proces heeft plaatsgevonden in het kader van de Cluster Energie Strategieën (CES) en het Programma NOVEX. Daarom zijn de zoekgebieden voor grootschalige elektrolyse hierna in samenhang met elkaar beschreven. In het kader van de CES en de ruimtelijke puzzel voor de NOVEX zijn het Tata-terrein en industriegebied Westpoort benoemd als kansrijke locaties voor grootschalige elektrolysers. In de regionale werksessie van het Programma VAWOZ is door partijen verzocht aan te sluiten bij deze locaties en eventueel andere locaties te zoeken in het industriegebied en niet daarbuiten. Daarnaast is Westpoort benoemd als kansrijke locatie. In het westelijke deel van Westpoort loopt, net als bij de Hemwegcentrale, momenteel ook een concreet initiatief voor grootschalige elektrolyse. In de werksessies werden de Noordzee en het Noordzeekanaal benoemd als mogelijke oppervlaktewaterbronnen voor een grootschalige elektrolyser.

4.4.5 Voorstel voor kansrijke oplossingsrichtingen voor waterstof Noord-Holland Zuid Route Velsen-Noord – Heemskerk (VNH)-Waterstofnetwerk Nederland (WNN1) komt aan land in de aanlandingszone Velsen-Noord - Heemskerk en loopt daarna in een rechte lijn richting het toekomstige Waterstofnetwerk Noordzeekanaalgebied (NZKG). Er zal nader onderzocht worden of het mogelijk is om onder het Tata-terrein door te boren. Route VNH-WNN2 volgt na de aanlanding de reserveringsstrook buisleidingen richting het WNN NZKG. Het laatste deel van de route komt Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

overeen met de route zoals gepresenteerd in de concept NRD van het project Waterstofnetwerk Noordzeekanaalgebied, zie hiervoor onderstaand tekstkader voor een nadere toelichting op de procedure en samenhang met het Programma VAWOZ. Voor een aanlandingsstation voor waterstof is een zoekgebied in beeld nabij het transformatorstation Wijk aan Zee van TenneT. Samenhang Programma VAWOZ en Waterstofnetwerk NZKG Hynetwork Services wil een ondergronds leidingnetwerk met bijbehorende (bovengrondse) voorzieningen voor het transport van waterstof ontwikkelen in het Noordzeekanaalgebied: het project Waterstofnetwerk Noordzeekanaalgebied (NZKG). De ontwikkeling van het waterstofnetwerk in het Noordzeekanaalgebied heeft tot doel de productie en het gebruik van waterstof in deze regio in een stroomversnelling te brengen. Het project bestaat voor een deel uit een bestaande aardgastransportleiding. Voor bepaalde delen (IJmond-gebied en in het Amsterdamse havengebied Westpoort) van het tracé is het niet mogelijk om gebruik te maken van bestaande infrastructuur, daar is het nodig om nieuwe leidingen aan te leggen. De planning is erop gericht om conform de Kamerbrief ‘Ontwikkeling transportnet voor waterstof’ van 29 juni 2022 vanaf 2025 te beginnen met de aanleg van het project. Voor het project wordt de RCR doorlopen. Op 30 november 2023 is de NRD van dit project vastgesteld.

In de IEA/plan-MER fase 1 worden verschillende tracéalternatieven en varianten onderzocht in het IJmond gebied en in het Amsterdamse havengebied Westpoort. In het IJmond-gebied worden tracévarianten naar een nog nader te bepalen locatie voor de aansluiting (Hydrogen Delivery Station) op het terrein van Tata Steel onderzocht. In 2024 wordt het voorstel voor een voorkeursalternatief op basis van IEA/plan-MER fase 1 gepubliceerd en na een reactieperiode formeel vastgelegd. Na vaststelling van het VKA worden in de loop van 2024 en in 2025 het (ontwerp-)Projectbesluit en de overige (ontwerp-) besluiten (voor vergunningen en ontheffingen) uitwerkt en gepubliceerd. Ook hier kan de omgeving op reageren.

4.5 Kansrijke oplossingsrichtingen regio Zuid-Holland 4.5.1 Inleiding en bandbreedte aantal verbindingen In een eerste analyse is vanuit het perspectief van het energiesysteem19 onderzocht wat per regio de bandbreedte is van het aantal verbindingen dat zinvol is te onderzoeken in het Programma VAWOZ. De reeds geplande uitbreidingen van energie-infrastructuur (bijv. nieuwe hoogspanningsverbindingen) zijn hierin meegenomen. Deze eerste analyse geeft het inzicht dat het vanuit systeemintegratie zinvol is om maximaal twee elektrische verbindingen van 2 GW aan te landen na 2031 in ZuidHolland. Hoeveel elektrische verbindingen daadwerkelijk ingepast kunnen worden in het energiesysteem, hangt van vele factoren af zoals elektriciteitsvraag nabij de aansluitlocatie. In de IEA/plan-MER wordt een vervolgstudie gedaan waarin de huidige inzichten, aan de hand van doorrekeningen van TenneT en Gasunie, verdiept worden. In Zuid-Holland wordt in het Programma VAWOZ uitgegaan van de aanlanding van maximaal één waterstofverbinding. In Figuur 4-4 staan de kansrijke oplossingsrichtingen voor elektrische (oranje lijnen) en waterstofroutes (blauwe stippellijnen) voor de regio Zuid-Holland.

De elektrische routes lopen vanaf vijf aanlandingszones (Noordwijk, Wassenaar, Kijkduin, Hoek van Holland en Haringvlietmonding) naar de bestaande 380kV-stations Bleiswijk en Wateringen, een nieuw te bouwen 380kV-station

Het rapport Systeemintegratie wind op zee (fase NRD) is te vinden in Bijlage C van de concept-NRD.

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

Europoort, het bestaande 380kV-station Simonshaven en (via de routes naar Europoort en Simonshaven) ook naar de Delta Rhine Corridor. De waterstofroutes lopen vanaf drie aanlandingszones (Maasvlakte Noord, Maasvlakte Zuid en Haringvlietmonding) naar het Waterstofnetwerk Rotterdam en de Delta Rhine Corridor. Voor de regio Zuid-Holland is de samenhang met Net op zee Nederwiek 3 (NW3) van belang. De routes die voor VAWOZ 2031-2040 op Simonshaven aansluiten, lopen deels parallel aan route-opties voor Net op zee NW3. De route-opties voor Net op zee NW3 sluiten aan op 380kV-stations Moerdijk en Geertruidenberg. Voor de aansluitingen op Moerdijk wordt binnen het NW3-project ook onderzocht of één of twee kabels parallel naast NW3 gerealiseerd kunnen worden als kansrijke oplossingsrichtingen voor VAWOZ 2031-2040. Voor aansluiten op Geertruidenberg wordt maximaal één kabel onderzocht. Indien NW3 niet op Geertruidenberg aansluit kan deze ook als kansrijke oplossingsrichting voor VAWOZ 2031-2040 dienen. Routes en converterstations naar aansluitlocaties Moerdijk en Geertruidenberg die onderzocht worden in NW3 maar daar niet worden gekozen, worden betrokken in de besluitvorming voor Programma VAWOZ. Onderzoek naar grootschalige elektrolyse voor de aansluitlocaties Moerdijk en Geertruidenberg vindt plaats binnen Programma VAWOZ.

Tot slot is de samenhang met de diepe aanlandingen, die via de Delta Rhine Corridor naar de aansluitlocaties Tilburg, Maasbracht en Graetheide lopen, relevant. In de regio Zuid-Holland kan, via de routes die op kaart staan naar Europoort en Simonshaven en de routes die binnen het NW3 project onderzocht worden, de verbinding van de routes op zee naar de Delta Rhine Corridor gemaakt worden. Waterstofleidingen in de Delta Rhine Corridor zullen onderdeel gaan uitmaken van het landelijke waterstofnetwerk. Daarom wordt ook gekeken naar aansluiting van de waterstofleidingen vanuit zee op de Delta Rhine Corridor (op of nabij de Maasvlakte).

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

Figuur 4-4 Elektrische en waterstofroutes in Zuid-Holland

4.5.2 Aandachtspunten vanuit stakeholders Zuid-Holland In de regionale werksessies met stakeholders (bedrijven, maatschappelijke organisaties, overheden en netbeheerders), in één-op-één gesprekken met stakeholders en in de ambtelijke en bestuurlijke overleggen zijn diverse aandachtspunten benoemd. Deze aandachtspunten zijn betrokken bij het ontwikkelen van de routes en zoekgebieden en worden meegenomen in onder andere de detaillering van de routes en het beoordelingskader in het IEA/plan-MER-onderzoek dat gaat plaatsvinden. Hierna volgt een selectie van de belangrijkste aandachtspunten20: • Een route naar Wateringen is eerder onderzocht voor het project Net op zee Hollandse Kust (zuid) (HKZ) en VAWOZ 2030. Op basis van deze trajecten en de werksessies voor Programma VAWOZ is bekend dat er sprake is van beperkte fysieke ruimte en dat er zorgen zijn over de impact op een al intensief gebruikt woon-, recreatie- en werkgebied met daarnaast belangrijke landschappelijke en natuurwaarden. Het is nog niet zeker of er voldoende ruimte is voor de (aanleg van) de routes. • Daarnaast is het risico op wateroverlast een aandachtspunt in Wateringen. Dat maakt de ruimtelijke inpassing van een converterstation en zeker van een elektrolyser erg uitdagend.

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

•

• • • • • •

• • • •

Ook de routes richting Bleiswijk lopen door en langs dichtbebouwd gebied, waarbij nog niet zeker is of er voldoende ruimte is voor (aanleg van) de routes. De routes naar Bleiswijk doorkruisen natuur en waardevolle landschappelijke en cultuurhistorische gebieden (N2000, weidevogel- en veenweidegebied, landgoederen zone achter de duinen in de strook tussen Den Haag en Sassenheim, de Limes werelderfgoed). In de lage gebieden is al veel wateroverlast, ingebracht is dat het niet wenselijk is dat verharding daar toeneemt door converterstations. Er is beperkt ruimte op de Maasvlakte en Europoort om aan te landen, routes voor kabels en leidingen te vinden en een converterstation in te passen (zie ook tekstkader in §4.5.3). Routes doorkruisen Natura 2000-gebieden (Voordelta, Voornes Duin, Haringvliet), bodembeschermingsgebied en compensatiegebied van de Tweede Maasvlakte. Tijdelijke effecten aanlandingen op recreatie Hoek van Holland, Maasvlakte en langs de kust van Voorne Putten. Doorkruisen van de Haringvlietdam is technisch complex en vraagt om goed onderzoek naar de wijze waarop de kabels het kustfundament en stormvloedkeringen kruisen. Vanuit de omgeving en lokale bestuursorganen wordt expliciet aandacht gevraagd voor de identiteit en het lokale huidige / beoogde gebruik van het gebied rondom Simonshaven, waarbij o.a.

het open agrarisch landschap, de havens, kust- en oeverrecreatie belangrijke factoren zijn om rekening mee te houden. Risico op verzilting bij routes over Voorne Putten en in binnenwateren. Voorkom zo veel mogelijk scheepvaarthinder bij de Maasgeul en de Nieuwe Waterweg. De inpasbaarheid van grootschalige elektrolyse is zeer complex wegens het grote ruimtebeslag De Maasvlakte I is in beeld als alternatieve locatie voor een kernenergiecentrale.

4.5.3 Voorstel voor kansrijke oplossingsrichtingen voor elektrische routes en zoekgebieden voor converterstations en grootschalige elektrolyse Zuid-Holland Hierna volgt een korte beschrijving van de kansrijke oplossingsrichtingen, oftewel de routes en zoekgebieden op hoofdlijnen die worden onderzocht in de IEA/plan-MER. Een volledige beschrijving is te vinden in het Groeidocument kansrijke oplossingsrichtingen (Bijlage B). Daarin zijn ook de uitgangspunten en de niet-kansrijke oplossingsrichtingen toegelicht. Bleiswijk Route Noordwijk (NW)- Bleiswijk (BLW) landt aan ten noorden van Noordwijk aan Zee en doorkruist daar het relatief smalle duingebied en Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid. De route loopt vervolgens in zuidoostelijke richting door de gemeente Teylingen, tussen Voorhout en Sassenheim door. Na het kruisen van de A44 volgt de route de N444 richting Leiden en passeert daarbij Oegstgeest. De route volgt vervolgens grotendeels bestaande hoogspanningslijnen. Hier loopt de route om Leiderdorp heen richting de aansluitlocatie Bleiswijk, ten oosten van Zoetermeer. Route Wassenaar (WS)- Bleiswijk (BLW) is ingebracht als korter alternatief voor de relatief lange route vanuit Noordwijk aan Zee richting Bleiswijk. De route landt aan ter hoogte van Wassenaar en doorkruist daarna duingebied en Natura 2000-gebied (Meijendel & Berkheide).

Gezien de breedte van het duingebied kan niet worden volstaan met één boring om het duingebied te doorkruisen. Daarom is gezocht naar een route waarbij in de uitvoering boorlocaties toegankelijk zijn voor materieel langs de Wassenaarseslag. De route loopt vervolgens noordelijk van Wassenaar en

Programma VAWOZ 2031-2040 - Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau versie 1.0 – Definitief

Voorschoten en volgt voor een kort stuk de RijnlandRoute, een nieuwe wegverbinding van Katwijk naar de A4 bij Zoeterwoude. Daarna sluit de route aan op bestaande hoogspanningslijnen richting de aansluitlocatie Bleiswijk. Een locatie voor een converterstation of een grootschalige elektrolyser wordt gezocht binnen het zoekgebied (met straal van 6 km) rondom het bestaande 380kV- station waarop wordt aangesloten. Tijdens de werksessies bleek dat het -op basis van de huidige informatie- lastig is een beschikbare locatie te vinden voor een converterstation of een grootschalige elektrolyser binnen het zoekgebied rondom Bleiswijk. Voor het nog onbebouwde poldergebied ‘Bleizo-West’ direct ten westen van het 380kV-station zijn al diverse andere plannen, waardoor dit gebied niet kansrijk lijkt voor een converterstation. Mogelijk dat er in de toekomst ruimte vrij kan komen in het glastuingebied ten oosten van het 380kV-station afhankelijk van de toekomstige ontwikkelingen in de tuinbouw. Er zijn nog geen concrete plannen bekend. Vooralsnog wordt de conclusie getrokken dat een locatie voor een converterstation of grootschalige elektrolyse mogelijk kansrijk is, maar dat er grote uitdagingen zijn, namelijk zeer beperkte beschikbaarheid van ruimte. Voor grootschalige elektrolyse speelt nog mee dat er geen groot oppervlaktewater in de nabijheid is.

In het gebied vinden nog verkenningen plaats of ruimte vrij kan komen in het glastuinbouwgebied, wellicht door strategisch sturen op grondposities. Wateringen Route Kijkduin (KD)- Wateringen (WTR) landt aan in Kijkduin in de gemeente Den Haag en kruist daarna het duingebied (Natura 2000-gebied Solleveld & Kapittelduinen). De route loopt in oostelijke richting, parallel aan de S200 langs Ockenburgh, Madestein en de Uithof. Daarna loopt de route parallel aan de N211 in de gemeente Westland richting 380kV-station Wateringen. In het MER voor Net op zee HKZ en VAWOZ 2030 is deze route eerder onderzocht. De route is technisch complex omdat de route, die door dichtbebouwd gebied loopt, waarschijnlijk grotendeels geboord moet worden en de ruimte voor de booropstellingen beperkt is. Of er voldoende ruimte is voor een route moet verder worden verkend, onder andere in samenwerking met de gemeenten en andere stakeholders in deze omgeving. Een locatie voor een converterstation of een grootschalige elektrolyser wordt gezocht binnen het zoekgebied (met straal van 6 km) rondom het bestaande 380kV- station waarop wordt aangesloten. Tijdens de werksessies bleek dat het -op basis van de huidige informatie- lastig is een beschikbare locatie te vinden voor een converterstation binnen het zoekgebied rondom Wateringen.

Locaties die eerder in beeld waren in het kader van Net op zee HKZ zijn niet meer beschikbaar. Een beschikbare locatie vinden voor een elektrolyser aanvullend op een converterstation met een fors groter ruimtebeslag lijkt nog minder kansrijk. Ook is er in de omgeving geen groot oppervlaktewater beschikbaar waar een grootschalige elektrolyser gebruik van kan maken. Vooralsnog wordt de conclusie getrokken dat een locatie voor een converterstation mogelijk kansrijk is, maar dat er grote uitdagingen zijn. Of er voldoende ruimte is voor een converterstation moet verder worden verkend, onder andere in samenwerking met de gemeenten en andere stakeholders in deze omgeving. Voor wat betreft het vinden van ruimte voor grootschalige elektrolyse in het zoekgebied wordt de conclusie getrokken dat dit niet kansrijk is.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14098020/1