01f Jaarstukken 2021

Onder andere het opzetten van de adviesraad en de toeristische netwerkdag die helaas niet door kon gaan vanwege corona. We zien dat veel zaken die in 2021 in voorbereiding waren, in 2022 opgepakt gaan worden. Daarom stellen we voor om het budget over te hevelen. Dan kunnen we in 2022, wanneer coronamaatregelen niet meer gelden inzetten op het herstel van de toeristische sector. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 1.5 Economische zaken, verpachting enz. € 62.000 nadeel Project Zandmaas € 95.000 voordeel In 2014 heeft de raad het bestemmingsplan “Centrale verwerkingsinstallatie Raaieind” vastgesteld. De raad heeft hiervoor in 2021 een budget beschikbaar gesteld van € 95.000 voor verkeersontsluitingsvariant 12 omdat gedacht werd dat de werkzaamheden eind 2021 zouden starten. Er zijn echter in 2021 geen kosten gemaakt, zodat het gehele budget over is. Voorgesteld wordt dit over te hevelen naar 2022. Strategische aan- en verkopen € 215.000 nadeel In 2021 zijn meer (grond)verkopen geraamd dan daadwerkelijk gerealiseerd. Deze percelen staan nog te koop waardoor opbrengsten op een later moment worden gerealiseerd.

32

Het restant verschil wordt veroorzaakt door diverse posten kleiner dan € 50.000. Bijvoorbeeld het budget voor economische aangelegenheden en budget voor centrummanagement. Hier hebben diverse uitgaven niet plaatsgevonden vanwege corona. Ook het ontwikkelen van een visie voor de zachtfruitsector heeft door corona vertraging opgelopen waardoor er minder uitgaven zijn gedaan dan geraamd.

33

2. Wonen, mobiliteit en openbare ruimte WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN 2.1 Bouwen en wonen In 2021 is het Masterplan Wonen 2021 – 2025 met als ondertitel ‘voor iedereen iets te kiezen’ vastgesteld. In het Masterplan Wonen is vastgelegd hoe we in Horst aan de Maas weer balans willen krijgen op de woningmarkt. Een belangrijk speerpunt in deze opgave is het vergunnen van 1.000 nieuwe woningen. In navolging hierop is een uitvoeringsplan opgesteld waarin is uitgewerkt hoe we invulling gaan geven aan deze ambitie. Tevens is er een woon enquête gehouden onder alle inwoners van Horst aan de Maas, die samen met andere opgehaalde data, gebruikt wordt als input voor de Dorpsplannen Wonen waarin in samenwerking met vertegenwoordigers uit het dorp, de behoefte per kern wordt uitgewerkt. Eind 2021 is een woonzorgvisie opgesteld die in maart 2022 zal worden vastgesteld door de gemeenteraad. De teams die bijdragen aan deze woningbouwopgave zijn versterkt met een aantal nieuwe medewerkers. De processen ten aanzien van het doorlopen van ruimtelijke procedures zijn onder de loep genomen en worden heringericht. De nieuwe processen worden mede ondersteund door een nieuw zaaksysteem.

We werken aan meerdere kleine en grootschalige woningbouwprojecten, waar middels participatiebijeenkomsten de omgeving een belangrijke rol krijgt in de totstandkoming van het stedenbouwkundig ontwerp. We inspireren bedrijven en maatschappelijke organisaties zich in te zetten voor een duurzame woningmarkt. Kwaliteit

Tijd

We ontwikkelen een tool waarin we onze integrale stappen op het gebied van duurzaamheid, bestaand vastgoed, grondverkoop, sociale thema's enz. inzichtelijk maken, om inwoners te inspireren zich in te zetten voor een duurzame woningmarkt.

2022

We richten onze regelgeving zo in dat onze inwoners gestimuleerd worden hun woning duurzaam in te richten en zorgbestendig te maken

2022

Geld

We werken integraal aan het Masterplan Wonen conform het uitvoeringsplan Masterplan Wonen. Wat hebben we bereikt? We zijn volgens onze inwoners de beste woongemeente van Limburg

Kwaliteit

Tijd

Bewoners krijgen bij bouwplannen voor nieuwe wijken inspraak over de inrichting van de openbare ruimte.

2022

We concretiseren het Masterplan Wonen en werken in een Uitvoeringsprogramma 2019-2022 uit wat we concreet gaan doen. Daarin benoemen we in ieder geval de onderwerpen uit het coalitieakkoord hoofdstuk 2 punt 1 a t/m i.

2022

We hebben van elk dorp in beeld wat de kansen, behoeften en ontwikkelingen zijn op het gebied van woningbouw.

2022

Geld

Wat hebben we bereikt? 35

We zorgen voor goede dienstverlening aan bedrijven en inwoners bij het aanvragen van omgevingsvergunningen en het doorlopen van ruimtelijke procedures Kwaliteit

Tijd

Geld

We houden ons aan de servicenormen bij het verlenen van vergunningen, het accepteren van meldingen en het doorlopen van ruimtelijke procedures.

2.2 Bouwgrondexploitaties Voor een toelichting op de bouwgrondexploitaties verwijzen wij u naar de projectenrapportage. We hebben een gezond en goed functionerend Grondbedrijf

Kwaliteit

Tijd

Geld

We voeren een actief grondbeleid waarbij de omgeving betrokken wordt bij het proces. We zorgen voor voldoende (her) ontwikkellocaties ten behoeve van woningbouw en industrie.

2.3 Wegen, pleinen, fietspaden en openbare verlichting De Greenport bikeway (GPBW) America is voorbereid in 2021 en de uitvoering wordt in 2022 opgepakt. Voor 2022-2025 onderzoeken we mogelijkheden voor de GPBW richting Deurne. De stationsomgeving wordt heringericht. Het ontwerp is opgesteld door MTD Landschapsarchitecten. Dit ontwerp is kaderstellend voor de verdere uitwerking. In 2021 zijn het aantal verkeersongevallen afgenomen ten opzichte van 2017. We hebben in 2021 een duurzaam, openbaar verlichtingsnetwerk gerealiseerd door oude lampen te vervangen door LED-lampen. We onderhouden de wegen op het niveau 'basis' en zorgen dat er geen kapitaalvernietiging plaatsvindt. Hiervoor hebben we in 2021 het noodzakelijke onderhoud aan de wegen uitgevoerd. We zorgen dat onze civieltechnische kunstwerken" veilig en heel" zijn. Er is geen sprake van kapitaalvernietiging door achterstallig onderhoud. Er is in 2021 een nieuw bermbeheerplan 2021-2025 opgesteld en vastgesteld door de raad. Hierin wordt het noodzakelijke onderhoud, voor met name het maaien van de bermen en sloten beschreven. Het maaien van de bermen wordt uitgevoerd op basis van ecologisch beheer, dit komt de biodiversiteit ten goede. W

at hebben we bereikt?

36

We hebben duurzame, veilige, goed onderhouden en begaanbare civiele kunstwerken

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Status

Er doen zich in de periode 2016-2025 geen voorvallen voor die toe te schrijven zijn aan de onderhoudstoestand van de kunstwerken.

0

0

Er is geen sprake van kapitaalvernietiging door achterstallig onderhoud.

€0,-

€ 0,-

Tijd

Geld

Kwaliteit We voeren de jaarschijf van het beheerplan civiele kunstwerken 20162025 uit.

Wat hebben we bereikt? We hebben een duurzaam, betrouwbaar openbaar verlichtingsnetwerk dat bijdraagt aan de veiligheid van onze inwoners

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Status

In 2025 bestaat onze Openbare Verlichtingsinstallatie voor 64% uit LEDverlichting.

64%

45%

Tijd

Geld

Kwaliteit We voeren het uitvoeringsprogramma volgend uit het OV Beleidsplan 2016-2025 uit inclusief de duurzaamheidsdoelstellingen met betrekking tot LED-verlichting.

Wat hebben we bereikt? We hebben een klimaatrobuust, veilig en begaanbaar verkeersnetwerk met snelle verbindingen, aangepast op nieuwe mobiliteitsvormen.

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Status

D=1

We zien op gemeentewegen t.o.v. 2017 een afname van het aantal verkeersongevallen.

D <2 L <42 UMS< 213*

L=10 UMS=127

37

De kwaliteit van de wegen voldoet aan het niveau "basis" volgens de wegbeheersystematiek.

basis

Kwaliteit

Tijd

basis

Geld

We ondersteunen de regionale lobby voor de verbreding van de A67 voor het oplossen van de knelpunten van de A73 o.a. via het RMO, Regio-overleg en MIRT. We onderzoeken de mogelijkheden om vrachtverkeer te weren uit de dorpskernen.

2022

We onderzoeken de mogelijkheid om de Greenport Bike Way te verlengen richting Brabant.

2022

We onderzoeken plekken in het verkeer die potentieel gevaarlijk zijn en waar zich veel kinderen begeven (o.a. afritten A73). Op basis daarvan nemen we preventieve maatregelen.

2022

We realiseren een duurzame Stationsomgeving Horst-Sevenum (lopend project Stationsomgeving Horst-Sevenum)

2022

We realiseren goede fietsverbindingen om een veilig en sluitend netwerk te krijgen. We voeren de gladheidsbestrijding uit conform het gladheidsbestrijdingsplan. We voeren de jaarschijf uit van het actuele wegbeheerplan. We voeren de jaarschijf uit van het Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan (GVVP). We voeren de jaarschijf uit van het tractiebeheerplan. We voeren werkzaamheden uit volgend uit de Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren (AVOI) de overeenkomst GemeentenNutsbedrijven (OGN) telecommunicatiewet en de Wet Informatieuitwisseling Bovengrondse en Ondergrondse Infrastructuren WIBON

2.4 Openbaar groen, bossen en landschap We hebben onze inwoners actief meegenomen bij (her)inrichting van het openbaar groen en speelterreinen binnen de bebouwde kommen. Op het gebied van landschapsbeheer pakken we zaken op in overleg met diverse belangenorganisaties zoals de Stichting Landschap Horst aan de Maas en Groengroep Sevenum. Het uitgangspunt is en blijft de (verdere) verduurzaming van de openbare ruimte. Daarnaast hebben we ook vorig jaar in onze keuzes rekening gehouden met het verhogen van de biodiversiteit en het nemen van klimaatadaptieve maatregelen. Ons landschap en openbaar groen is en blijft een visitekaartje voor inwoners, ondernemers en toeristen.

38

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Status

Bij de raadpleging van het burgerpanel in 2021 wordt het openbaar groen in de kernen van onze dorpen beter gewaardeerd dan in de raadpleging van het burgerpanel dat in 2019 wordt gehouden.

6,5

6,7

Bij de raadpleging van het burgerpanel in 2021 wordt de kwaliteit van ons landschap en buitengebied beter gewaardeerd dan in de raadpleging van het burgerpanel dat in 2019 wordt gehouden.

7,3

7,3

Er is in 2021 aantoonbaar sprake van meer (potentie in) biodiversiteit dan in 2017 o.a. doordat er meer beplantingssoorten en boomsoorten worden toegepast in het openbaar groen en in ons landschap.

Kwaliteit

53

Tijd

Geld

We actualiseren de Groene Agenda van Horst aan de Maas samen met onze stakeholders. We betrekken inwoners actief bij de planvorming en inrichting van het openbaar groen en faciliteren bewonersinitiatieven. We stimuleren werkgroepen die zich bezig houden met het landschap en participeren hier actief in. We voeren de jaarschijf uit van het vigerende beheerplan landschappelijke elementen. We voeren de jaarschijf uit van het vigerende beheerplan openbaar groen. We voeren de jaarschijf uit van het vigerende boombeheerplan. We voeren de jaarschijf uit van het vigerende bosbeheerplan. We voeren onze wettelijke taak uit om exoten op het gebied van flora en fauna te bestrijden. We voeren taken uit op het gebied van het beheer van de openbare ruimte Wat hebben we bereikt? We hebben aantrekkelijke speel- en beweegplekken; inwoners bewegen, spelen, sporten en recreëren graag buiten.

39

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.

Status

0

Bij de raadpleging van het burgerpanel in 2021 worden de recreatieve voorzieningen hoger gewaardeerd dan bij de raadpleging van het burgerpanel dat in 2019 zal worden gehouden

6.4

6.4

Kwaliteit Tijd

Geld

We voeren de jaarschijf uit van het actuele beheerplan spelen.

2.5 Openbaar vervoer De coronapandemie heeft ook in 2021 impact gehad op het openbaar vervoer in Horst aan de Maas. In 2020 zijn enkele verbindingen afgeschaald vanwege de pandemie, in 2021 is niet verder afgeschaald ten opzichte van het voorgaande jaar. Twee deelauto-concepten zouden in 2021 van start gaan, de gemeentelijke deelauto (Mobie) en het project Deel de Zon. Beide projecten zijn door verschillende oorzaken herhaaldelijk uitgesteld en zijn in 2021 niet in gebruik genomen. In Q4 is daarom een stap gezet om deze projecten te versnellen en waar nodig aan te passen. We hebben een efficiënt openbaar vervoer met een aanvullend (waar mogelijk) dekkend netwerk van flexibele mobiliteit.

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Status

Er zijn in 2021 directe OV-verbindingen tussen OV-knooppunten binnen en buiten onze gemeente

6

6

Er zijn in 2021 op gebied van mobiliteit meerdere vormen van deelmobiliteit beschikbaar.

2

2

Tijd

Geld

Kwaliteit We bieden ruimte en stimuleren vormen van flexibele mobiliteit (zoals deel-auto's, wensbus en andere vervoermiddelen) georganiseerd door inwoners, bedrijven, overheid of dorpsinitiatieven. We blijven ons met realisme inzetten voor de komst van Station Grubbenvorst-Greenport door het actief onder de aandacht te brengen en te houden binnen ons netwerk (RMO/Provincie/DCGV etc.).

40

We houden de veerverbindingen over de Maas in stand door deel te nemen aan de GR Maasveren Limburg Noord. We stimuleren de realisatie van een laadnetwerk voor e-bikes en elektrische auto's.

2022

We stimuleren en voeden de provincie en het Rijk om het openbaar vervoer voor alle inwoners in stand te houden en zijn alert op kansen die zich voordoen.

2.6 Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren programma 2

2019

2020

2021

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen

9,4

N.n.b

N.n.b

WAT HEEFT HET GEKOST Primaire Begroting Begroting na wijziging 2021 2021

Wat heeft het gekost in 2021

Lasten

2.1

Bouwen en wonen

-1.405

-2.941

-2.459

2.2

Bouwgrondexploitaties

-3.148

-3.342

-3.697

2.3

Wegen, pleinen, fietspaden en openb.verl

-5.227

-5.640

-5.733

2.4

Openbaar groen, bossen en landschap

-3.200

-5.510

-3.671

2.5

Openbaar vervoer

-354

-325

-325

-13.335

-17.758

-15.885

Totaal Lasten Baten

2.1

Bouwen en wonen

1.629

2.851

3.305

2.2

Bouwgrondexploitaties

3.390

3.390

4.842

2.3

Wegen, pleinen, fietspaden en openb.verl

353

811

1.027

2.4

Openbaar groen, bossen en landschap

122

122

367

2.5

Openbaar vervoer

353

349

349

5.848

7.523

9.890

Storting in de reserves

-724

-1.172

-3.415

Aanwending van de reserves

332

3.932

2.779

-7.879

-7.471

-6.631

Totaal Baten

Resultaat

41

ANALYSE VERSCHILLEN Verschillen 2021 begroting na wijziging versus 2021 realisatie (incl. reservemutaties) Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil

610 10

1.395 -39

785 -49

-4.950 -3.166 24 -7.472

-4.927 -3.084 24 -6.631

23 82 0 841

Onderverdeling beleidsvelden: 2.1 Bouwen en wonen 2.2 Bouwgrondexploitaties 2.3 Wegen, pleinen, fietspaden en openb.verl 2.4 Openbaar groen, bossen en landschap 2.5 Openbaar vervoer Resultaat

een positief bedrag is een voordeel een negatief bedrag is een nadeel

Verschillen groter dan € 50.000 op beleidsveldniveau worden toegelicht.

2.1 Bouwen en Wonen € 785.000 voordeel Bouw- en woningtoezicht € 43.000 nadeel Vanwege personele problematiek en meer aanvragen is er in 2021 meer gebruik gemaakt van externe advieskosten voor bouw- en woningtoezicht. Invoering omgevingswet € 198.000 voordeel De werkzaamheden voor de invoering omgevingswet zijn in volle gang. Deze zijn nog niet afgerond en lopen door in 2022. Daarom wordt verzocht het resterende budget over te hevelen naar 2022. Leges omgevingsvergunningen € 612.000 voordeel De verklaring is enerzijds dat de legesopbrengsten omgevingsvergunningen meer toegenomen zijn dan verwacht door een fors hoger bouwvolume en anderzijds omdat leges die bestemd waren voor de uitvoering van het ontwikkelplan ruimte niet geheel waren besteed. De leges voor het ontwikkelplan ruimte die nog niet geheel waren besteed zullen via een verzoek tot budgetoverheveling aan de raad worden voorgelegd voor een bedrag van € 229.000. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten.

2.4 Openbaar groen, bossen en landschap € 82.000 voordeel Stelpost collegeprogramma beheer openbare Ruimte en landschapsversterking € 162.000 voordeel Het voordeel wordt behaald door het feit dat op de (stel)post CP beheer openbare ruimte en landschapsversterking de uitgaven van de concrete projecten, zoals die zijn opgenomen in het collegeprogramma 2019-2022, ofwel in uitvoering zijn ofwel zullen worden opgestart in 2022. De uitgaven zullen dan ook pas plaats vinden in 2022. Via budgetoverheveling wordt voorgesteld deze middelen over te hevelen naar 2022. Bomenbeheer € 49.000 nadeel In 2021 hebben we aanvullende onderzoekskosten gehad door schade van de bever. Daarnaast hebben we diensten moeten inhuren om het onderhoud aan de bomen conform de zorgplicht te onderhouden. Deze aanvullende kosten zitten met name bij de inhuur van grondmannen bij de hoogwerker. Het aanvullende werk betreft veel dood hout, wat weer een direct gevolg is van de klimaatveranderingen. Openbaar groen / plantsoenen / parken € 32.000 nadeel De overschrijding is het gevolg van areaaluitbreidingen en de indexeringen die in de diverse onderhoudscontracten zijn opgenomen. Daarnaast zijn kosten voor de inname en storten van 42

bladafval uit de post Openbaar Groen / plantsoenen / parken betaald. Vertraging in de oplevering van Klavers 6A, 8 en 11 (gedeeltelijk) heeft geleidt dat de bijdrage van het Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo niet in 2021 is ontvangen. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten.

43

3. Duurzaamheid: klimaatambities, energietransitie, circulariteit WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN 3.1 Afvalverwijdering Het scholenproject In 2020 is Het Scholenproject, waarbij basisscholen hun afval scheiden zoals we dit thuis ook doen, van start gegaan. Dit project bevat verder ook een ondersteunend educatief programma. Ondanks de coronacrisis, waardoor er vertraging ontstond in de uitrol, is dit project ook in 2021 voortgezet. Inmiddels zijn 14 van de 18 scholen voorzien van de juiste inzamelmiddelen. De laatste 4 scholen volgen in 2022. Dit project financieren we vanuit de Zwerfafvalvergoeding die we ontvangen van het Afvalfonds Verpakkingen. Meer inwoners aan de slag als ZAP-ers In 2021 deden we weer mee aan een aantal landelijke zwerfafval opruimacties. In maart was de Landelijk Opschoondag, waarbij 222 inwoners het goede voorbeeld gaven en met prikker en vuilniszakken aan de slag gingen. Al deze vrijwilligers kregen een pak knapkoeken voor het knappe werk dat werd geleverd. In september gingen 104 inwoners op pad voor de World Cleanup Day. Zij werden na afloop bedankt met koffie en vlaai.

Over heel 2021 zagen we ook een enorme toename in aanmeldingen van inwoners om structureel, vrijwillig zwerfafval te prikken; het aantal ZAP-ers (ZwerfAfvalPrikkers) steeg maar liefst van 275 naar 452! Dit heeft er ook mede voor gezorgd dat er veel meer kilo’s zwerfafval zijn opgeprikt en dat het straatbeeld nog schoner is. Hierdoor is de norm van 138 ton, zoals in de tabel met KPI’s opgenomen, dan ook overschreden. Om goed gebruik van de tuinafvalkorven te stimuleren, hebben we in november de actie ‘Beste Buurtkorf’ georganiseerd. Hierbij gaven 35 inwoners hun buurtkorf op als Beste Buurtkorf. Aan de beste 3 tuinafvalkorven werd een prijs uitgereikt. Dit betrof een bijdrage voor het organiseren van een buurtbarbecue. Afvalcoach Zack helpt inwoners In het najaar van 2021 zag ook onze virtuele “Afvalcoach Zack” het licht. Zack heeft zijn eigen sociale media kanalen, waarbij de volgers vaker en meer informatie krijgen over het hoe-wat-en-waarom van ons huishoudelijk afval. Zack geeft daarbij antwoorden op vragen als: ‘wat gebeurt er met ons afval, nadat het is opgehaald?’, ‘wat kunnen we weer van afval maken?’ en ‘wat kun je als inwoner zelf doen om afval te verminderen?’.

Meer communicatie, minder afkeur PMD-afval Omdat de kwaliteitseisen voor het PMD per 1 januari 2022 aanzienlijk strenger zijn geworden en uit een steekproef bleek dat de kwaliteit van het PMD van Horst aan de Maas niet aan deze nieuwe eisen voldeed, is er aan het einde van 2021 extra ingezet op communicatie over het voorkomen van vervuiling in het PMD. Daarbij is er door de inzamelaar ook extra gecontroleerd op het aangeboden PMD. Minicontainers waarvan de samenstelling van het PMD niet voldeed (vooral het gebruik van niet-transparante zakken), kregen een kaart met uitleg aan hun bak. Deze acties hebben direct geleid tot een verbetering in de kwaliteit, waardoor er in 2022 nog geen PMD-vrachten zijn afgekeurd door de verwerker. Eigen bijdrage grof vuil Voor het aanbieden van grof vuil (en matrassen) betalen inwoners sinds 1 juli 2021 een eigen bijdrage. Na de aankondiging van de eigen bijdrage was er een enorme piek in het aantal aanmeldingen voor grof vuil. dit kwam doordat inwoners nog snel hun grof vuil wilden laten ophalen voordat de eigen bijdrage in ging. Door deze piek hebben sommige inwoners langer moeten wachten dan gebruikelijk, voordat hun grof vuil kon worden opgehaald. In de maanden na de zomer was er vervolgens aanzienlijk minder aanbod van grof vuil. Op jaarbasis is in 2021 25% minder grof vuil aangeboden dan in 2020 en 15% minder dan in 2019.

Omdat er in 2020 (aan het begin van de coronapandemie) juist 45

veel meer opgeruimd en verbouwd is, is dit beeld enigszins vertekend. Ook het aanbod van matrassen is na de invoering van de eigen bijdrage aanzienlijk afgenomen. Ondanks dat ons dagelijks leven ook in 2021 nog sterk beheerst werd door het coronavirus, was het effect op het aanbod van fijn restafval (via de tariefzak) door onze burgers minder groot dan in 2020. In 2021 hebben onze inwoners namelijk 8% minder fijn restafval aangeboden dan in het voorgaande jaar. Hiermee ligt het aanbod weer op het niveau van vóór corona, wat neerkomt op circa 24 kg per inwoner. We voeren op een duurzame wijze de wet Milieubeheer uit om het huishoudelijk afval in te zamelen en dragen zo bij aan de circulariteit van de samenleving.

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Status

Het CBS cijfer voor gescheiden aangeboden afval is in 2021 minimaal 95%.

95%

95%

Er is in 2021 minder zwerfafval dan in 2017(obv weeggegevens container werf veegvuil en zwerfafval).

138 ton

151 ton

Kwaliteit

Tijd

Geld

We halen de verschillende afvalstromen op en doen dit volgens het gemeentelijk afvalbeleid. We werken aan de verdere optimalisatie van het afvalsysteem en stellen nieuwe doelen voor circulariteit en zwerfvuil.

2022

3.2 Riolering, waterkering en afwatering Als gevolg van de klimaatverandering zijn we bezig Horst aan de Maas klimaat bestendig in te richten. Dat is nodig om wateroverlast, schade, hittestress en droogte zoveel mogelijk te voorkomen. Klimaatadaptatie is een langjarig proces, de stip op de horizon daarbij is 2050. In 2017 zijn we begonnen met het afkoppelen van hemelwater van het riool. In 2021 zijn we daarmee goed op dreef. We hebben bijna 9 ha particulier en 5 ha openbare ruimte afgekoppeld en zijn daarmee op dit moment koploper in de regionale samenwerking Waterpanel Noord. Bij dit proces worden ook meekoppelkansen benut. Zo wordt bij afkoppelprojecten bijvoorbeeld water naar openbare ruimte geleid waarbij groen opnieuw wordt ingericht. Op deze manier wordt wateroverlast op straat verminderd en gelijktijdig wordt verdroging bestreden waardoor ons groen droge periodes beter kan doorstaan. In 2021 zijn pilots voor een wijkgerichte aanpak opgestart die als blauwdruk voor een verdere uitrol gaan dienen. In 2021 is een Verdiepingsslag op de Stresstest Light opgeleverd waarmee we veel duidelijker in beeld hebben waar in onze kernen wateroverlast kan voorkomen. Daarmee zijn urgente knelpunten wateroverlast gedefinieerd die we binnen 5 jaar willen aanpakken. In 2021 zijn ook een nieuw Gemeentelijk Rioleringsplan en een Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie vastgesteld.

Daarmee is het financiële kader klimaatadaptatie voor de komende jaren vastgelegd, kan met de aanpak van urgente knelpunten begonnen worden en zijn voor de komende jaren reserveringen gemaakt voor renovatie van gedeelten van de riolering.

46

De projecten voor de Hoogwaterbeveiliging Maas liggen op schema. In 2021 zijn de werkzaamheden Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum afgerond. Voor de weerden Grubbenvorst en Lottum is begonnen met het opstellen van een ontwikkelkader. Dit wordt als input voor het IRM project Vierwaarden gebruikt, een pilot met meerdere partijen (Provincie, gemeente Horst aan de Maas, gemeente Venlo, Waterschap Limburg, Rijkswaterstaat en Rijk) om een integrale visie te maken voor het gebied Arcen, Velden, Grubbenvorst en Lottum. De waterkering langs de Maas is kwalitatief goed en veilig

Kwaliteit

Tijd

Geld

Centrale Verwerkingsinstallatie (CVI). Deltaprogramma's Rivieren Limburgse Maasvallei. In het kader van de Maasbeveiliging werkt de gemeente mee aan de rivierverruimingen bij Grubbenvorst en Lottum. Maascorridor. Meerjarenprogramma infrastructuur, ruimte en transport (MIRT). Wat hebben we bereikt? We hebben een kwalitatief goede afwatering op het hele grondgebied van Horst aan de Maas Kwaliteit

Tijd

Geld

Als deelnemer van het regionale Waterpanel zorgen we voor samenwerking en een optimale kostenbeheersing voor de riolering. Via subsidies stimuleren we actief het afkoppelen van hemelwater op verhardingen van particulieren en bedrijven. We analyseren de klimaatstresstest iedere vijf jaren en stellen op basis van urgentie en ambitie een korte- en lange termijn uitvoeringsprogramma op. We koppelen actief jaarlijks het hemelwater van een deel van de openbare ruimte af. We stimuleren in samenwerking met het Waterpanel Noord de bewustwording van inwoners en bedrijven over de gevolgen van de klimaatverandering. We voeren de jaarschijf uit van het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan.

3.3 Milieu en duurzaamheid Het duurzaamheidsprogramma van Horst aan de Maas heeft het motto #WijGaanGroen. Er zijn vier hoofddoelen vastgelegd voor de lange termijn. In 2050 wil Horst aan de Maas klimaatneutraal, klimaatbestendig, circulair en natuur-inclusief zijn. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is het bewaken

47

van de sociale rechtvaardigheid: we letten erop dat iedereen mee kan doen. Het uitvoeringsprogramma #WijGaanGroen loopt van 2020 tot en met 2022. Voor het thema klimaatneutraliteit lag in 2021 de focus op de opwek van duurzame energie, op energiebesparing en op de warmtetransitie ('van het aardgas af'). Als vervolg op de vaststelling van het Kader voor Opwekking van Duurzame Elektriciteit (KODE) zijn in 2021 twee zoekgebieden verkend. Dit was een verkenning van de kansen om grootschalige opwek van duurzame energie te realiseren en dit slim te combineren met andere positieve ontwikkelingen in het gebied. In 2022 krijgt dit een vervolg met het opstellen van twee integrale gebiedsvisies. In regionaal verband is in 2021 de 'RES 1.0' vastgesteld, waarin de regio Noord- en Midden-Limburg haar energieambities vastlegt. Op lokaal niveau is in 2021 onderzoek gedaan en gediscussieerd over de rol van biomassa in de energietransitie. Verder is de concept-Warmtevisie opgesteld, waarin we vooral inzetten op energiebesparing door isoleren. De informatievoorziening over energie is verbeterd doordat inwoners sinds januari 2021 met al hun energievragen terecht kunnen bij een gespecialiseerd energieloket. Tot slot is er in nauwe samenwerking met Stichting EnergieKronenberg een subsidie-aanvraag ingediend voor de 3e ronde van de Proeftuinen Aardgasvrij Wijken. De uitslag volgt in maart 2022.

In 2021 zijn de aardgasprijzen enorm gestegen. Sommige inwoners zagen hun energierekening verdubbelen. De gemeente is daarom eind 2021 gestart met het ontwikkelen van een aanpak tegen energie-armoede. We krijgen hiervoor budget van de rijksoverheid. Het thema energie-armoede blijft in 2022 een aandachtspunt. Over het thema klimaatadaptatie kan vermeld worden dat er in 2021 weer meer verhard oppervlak van het riool is afgekoppeld. Verder is een verdiepingsslag op de Klimaatstresstest opgeleverd waardoor nu veel beter in beeld is waar wateroverlast kan ontstaan. In november heeft de gemeenteraad ingestemd met een nieuw GRP en een Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie. Het thema circulaire economie gaat niet alleen over het innovatieve afvalinzamelsysteem van Horst aan de Maas, waarmee we koploper zijn in Nederland. Het gaat ook over circulaire landbouw. Als we duurzaam voedsel willen produceren dan is dat via circulaire landbouw. Circulaire landbouw draagt ook bij aan het verbeteren van de biodiversiteit. In 2021 is de Visie Veehouderij en het uitvoeringsprogramma bij deze visie vastgesteld. In de projecten die volgen uit visie veehouderij laat het college zien wat er nodig is om de gestelde doelen te realiseren. Het thema natuur-inclusiviteit betekent dat we in al onze projecten en werkzaamheden proberen de biodiversiteit te beschermen en te versterken.

Bijvoorbeeld in projecten gericht op klimaatadaptatie nemen we ook maatregelen om de biodiversiteit te vergroten. We onderschrijven de doelstellingen uit het landelijk Klimaatakkoord 2018 en het Klimaatakkoord van Parijs en zorgen samen met inwoners en andere stakeholders dat de klimaatverandering wordt tegen gegaan

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Status

In Horst aan de Maas is in 2030 49% minder uitstoot van CO2 (-equivalenten) ten opzichte van 1990.

49%

nb

30%

4,2% (2019)

In Horst aan de Maas is sprake van 100% gebruik van duurzame energie in 2050. (tussentijdse normen/targets worden nu opgesteld, voorstel 2030 zal waarschijnlijk 30% zijn)

48

We voldoen in RES verband aan de opgave die de RES-regio Noord- en Midden Limburg heeft voor het opwekken van duurzame energie.

1,01,2 TWh

1,026 TWH (2019)

In 2025 werkt de gemeentelijke organisatie 100% energieneutraal.

100%

50%

Tijd

Geld

Kwaliteit We brengen in beeld waar in de gemeente windenergie en grootschalig zonne-energie opgewekt zou kunnen worden. Met daaraan gekoppeld een voorstel voor vervolgstappen.

2022

We monitoren het doel van 49% minder uitstoot in 2030 (t.o.v. 1990) en 100% duurzame energie, via de landelijke website klimaatmonitor. We ondersteunen lokale Flagship-projecten op het gebied van de energietransitie. We onderzoeken de mogelijkheden van differentiatie van heffingen vanuit duurzaamheid. We onderzoeken samen met regio gemeenten wat de rol van de gemeente is in de energietransitie.

2021

We stellen een lokale energievisie op als input voor de regionale energiestrategie (RES).

2020

We stellen voor 2021 een warmteplan op, waarin we aangeven hoe de woningen in Horst ad Maas in de toekomst van warmte kunnen worden voorzien als de levering van aardgas stopt. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan de betaalbaarheid voor inwoners.

2022

We werken aan het winnen van de Green leaf Award en de spin-off die dit genereert en blijven aangehaakt bij het green leaf netwerk We werken de regionale energiestrategie (RES) Noord en Midden Limburg uit.

2022

Wat hebben we bereikt? We voldoen aan de wettelijke verplichting in het kader van de wet op de lijkbezorging.

Kwaliteit

Tijd

Geld

We organiseren een samenwerking met de gemeente Venlo, waarbij de gemeente Venlo het administratieve beheer overneemt. We zorgen voor een adequaat beheer van de begraafplaats in Grubbenvorst. Wat hebben we bereikt? We zorgen voor goede dienstverlening aan inwoners en bedrijven bij aanvragen omgevingsvergunningen milieu.

49

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Status

100% van onze aanvragen om milieuvergunning worden binnen de wettelijke termijn afgehandeld.

100%

100%

Tijd

Geld

Kwaliteit Milieueffecten van nieuwe en bestaande ontwikkelingen worden gemonitord en maatregelen getroffen indien noodzakelijk

2026

We volgen het grootschalig gezondheidsonderzoek van het RIVM.

2026

3.4 Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren programma 3

2019

2020

2021

Omvang huishoudelijk restafval, kg per inwoner

23,5

27,2

N.n.b

% Hernieuwbare elektriciteit

9,5%

N.n.b

N.n.b

WAT HEEFT HET GEKOST Primaire Begroting Begroting na wijziging 2021 2021

Wat heeft het gekost in 2021

Lasten

3.1

Afvalverwijdering

-5.723

-5.908

-4.330

3.2

Riolering, waterkering en afwatering

-4.233

-4.196

-4.634

3.3

Milieu en duurzaamheid

-1.193

-1.943

-1.632

-11.149

-12.047

-10.596

Totaal Lasten Baten

3.1

Afvalverwijdering

6.659

6.834

4.967

3.2

Riolering, waterkering en afwatering

5.138

4.201

4.335

3.3

Milieu en duurzaamheid

18

18

-3

11.815

11.053

9.299

Storting in de reserves

-337

-337

-337

Aanwending van de reserves

735

2.074

1.823

1.065

742

189

Totaal Baten

Resultaat

50

ANALYSE VERSCHILLEN Verschillen 2021 begroting na wijziging versus 2021 realisatie (incl. reservemutaties) Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil

Onderverdeling beleidsvelden: 3.1 Afvalverwijdering 3.2 Riolering, waterkering en afwatering

1.001 905

704 592

-297 -313

3.3 Milieu en duurzaamheid Resultaat

-1.164 742

-1.107 189

57 -553

een positief bedrag is een voordeel een negatief bedrag is een nadeel

Verschillen groter dan € 50.000 op beleidsveldniveau worden toegelicht. 3.1 BTW opbrengst uit afvalbeheer € 297.000 nadeel De kosten van afval in combinatie met de baten afvalstoffenheffing zijn binnen de exploitatie per saldo budgettair neutraal, een zogenaamd gesloten systeem. De btw mag worden doorberekend in de (kostendekkende) tarieven van de afvalstoffenheffing. Dit is toegestaan omdat gemeenten voor de (compensabele) btw gekort worden via de algemene uitkering in het gemeentefonds. Begrotingstechnisch is de btw een opbrengst die uit de voorziening onttrokken wordt en als opbrengst wordt verantwoord in de exploitatie. Door lagere werkelijke uitgaven aan tractie afval in 2021 wordt er geen € 1.000.993 aan btw onttrokken uit de voorziening maar € 704.109. 3.2 BTW op Riolering, waterkering en afwatering € 313.000 nadeel De kosten van riolering in combinatie met de baten rioolheffing zijn binnen de exploitatie per saldo budgettair neutraal, een zogenaamd gesloten systeem. De btw mag worden doorberekend in de (kostendekkende) tarieven van de rioolheffing. Dit is toegestaan omdat gemeenten voor de (compensabele) btw gekort worden via de algemene uitkering in het gemeentefonds. Begrotingstechnisch is de btw een opbrengst die uit de voorziening onttrokken wordt en als opbrengst wordt verantwoord in de exploitatie.

Door het achterblijven van de werkelijke uitgaven en investeringen in 2021 wordt er geen € 905.447 aan btw onttrokken uit de voorziening maar (slechts) € 592.333. 3.3 Milieu en duurzaamheid € 57.000 voordeel Investeringsagenda regio € 25.000 voordeel Als projecttrekker van het regionaal project Maatwerkversneller van de Investeringsagenda hebben wij een voorschot subsidie ontvangen van de gemeente Venlo. Het project moet nog starten. Via een verzoek tot budgetoverheveling wordt de raad verzocht het bedrag over te hevelen naar 2022. Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) € 15.000 voordeel Dit voordeel wordt veroorzaakt door de ontvangst van een terugbetaling afrekening RUD over 2020. Vergunningverlening wet milieubeheer € 10.000 voordeel Er zijn meer kosten gemaakt voor de inhuur van milieuadvisering voor een bedrag van € 70.000 en minder kosten voor de uitvoering van het meetpunt van fijnstof van € 80.000. Voor de uitvoering van het meetpunt van fijnstof wordt voor dit bedrag een verzoek tot budgetoverheveling aan de raad voorgelegd. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 51

4. Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN 4.1 Zorg In 2021 hebben we ons samen met onze gemeenschap (inwoners en professionals) onverminderd ingezet op het bestendigen en vergroten van ieders zelfredzaamheid. Dat deden we onder meer door het ondersteunen van de vele inwonerinitiatieven in onze gemeente. De doorontwikkeling van inwonerinitiatieven is in 2021 onder druk blijven staan door de coronapandemie. We hebben onze verenigingen en stichtingen daarbij zo goed mogelijk ondersteund. Dit neemt niet weg dat in 2021 fysiek contact beperkt mogelijk was en gezocht moest worden naar betekenisvol digitaal contact, dus meer op afstand. Dat heeft veel gevraagd van inwoners, onze partners en onze medewerkers. Niet alleen om de dienstverlening zo goed mogelijk te laten doorlopen, maar ook om alert te zijn op toename van problematiek. Denk aan eenzaamheid, financiële zorgen en druk op gezinnen, mede door thuisonderwijs. Daarnaast hebben we tijd besteed aan: •

het ondersteunen en begeleiden van verenigingen;

•

overleg met partners over de besteding van coronamiddelen en middelen uit het Nationaal Programma Onderwijs;

•

het uitvoeren van de diverse financiële regelingen (compensatie kosten zorgaanbieders, ondernemers en zelfstandigen).

We bieden onze inwoners die dat nodig hebben ondersteuning op maat, waarbij de kwaliteit van zorg gelijk blijft of verbetert. Samen met inwoners, zorgaanbieders en maatschappelijke partners organiseren we de ondersteuning zo, dat de totale uitgaven in het Sociaal Domein dalen en meer in balans komen met de begrote middelen. Daarbij is het essentieel dat we zicht, inzicht en grip blijven houden op de ontwikkeling van de zorgkosten. Dit doen wij door inzet van Business-Intelligence. Cijfers en data worden omgezet in stuurinformatie. Dat ligt ook aan de basis van het Actieplan Sociaal Domein dat in 2021 verder is uitgevoerd. Daarin zitten acties gericht op kwaliteit en kostenbeheersing zoals de top 25-aanpak, de specialist ondersteuning jeugd bij huisartsen en de samenwerking met het onderwijs. Meer grip en sturing stonden ook centraal in het regionale Programma Sturing & Inkoop: het programma om vanuit samenhangende keuzes met betrekking tot contractvorm, bekostiging, toegangsmanagement en contractmanagement samen met zorgaanbieders te komen tot nieuwe contracten voor de maatwerkvoorzieningen Wmo, Jeugdwet en Participatiewet. Sinds 1 januari 2022 werken we met de nieuwe systematiek. In 2021 hebben we de aanbestedingen die hiervoor nodig waren afgerond.

Ook hebben we de voorbereidingen met betrekking tot de nieuwe systematiek afgerond, zodat zowel zorgaanbieders, de MGR en gemeenten voorbereid zijn op de nieuwe werkwijzen. Onder die voorbereidingen vielen onder meer het aanpassen van de verordeningen Wmo, Jeugdwet en Participatiewet, het trainen van de lokale toegangsteams, het doorvoeren van wijzigingen in onze (backoffice)systemen, het opstarten van het contractmanagement en het inrichting van de (regionale en lokale) monitoring. Horst aan de Maas is een krachtige gemeenschap waarin onze inwoners zelfredzaam zijn en meebouwen aan de huidige en de toekomstige vitale gemeenschap. (Inwonersinitiatieven voor ondersteuning)

53

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Status

In 2022 heeft 25% van de inwoners, waar we een keukentafelgesprek mee hebben gevoerd, ondersteuning uit het eigen netwerk en/of maken gebruik van een algemene voorziening.

25%

8%

Kwaliteit

Tijd

Geld

We geven ruimte aan inwonersinitiatieven en stimuleren en ondersteunen informele en/of vrijwillige zorg We stimuleren de vorming en inzet van vrij toegankelijke collectieve voorzieningen voor alle inwoners We verstrekken subsidie aan, of werken samen met, partners van toegankelijke voorzieningen die gericht zijn op ondersteuning en zorg. We werken mee aan vernieuwingen in de zorg die stimuleren dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Wat hebben we bereikt? Er is een toegankelijk vangnet voor al onze inwoners als de ondersteuningsbehoefte de eigen kracht en die van het netwerk en de gemeenschap overstijgt.

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Status

De gemiddelde kosten per inwoner die een WMO-maatwerkvoorziening ontvangt, zijn uiterlijk in 2022 per saldo op het niveau van 2017.

€ 4.779

€ 4.450

Inwoners waar we een keukentafelgesprek mee hebben gevoerd waarderen de dienstverlening van WIZ met minimaal een 8

8

8,0

De gemiddelde kosten per inwoner die een jeugdhulp maatwerkvoorziening ontvangt, zijn in 2022 3% lager dan de 6900 in 2017.

€ 6.900

€ 7.500

Kwaliteit

Tijd

Geld

Om het vangnet te verbeteren, bevragen we inwoners en de diverse partnerorganisaties. Wat we lokaal niet kunnen organiseren, borgen we in de regionale voorzieningen op het gebied van werk, inkomen en zorg en de samenwerking met onze teams.

54

We besteden de financiële middelen voor zorg doelmatig en rechtmatig zodat we zorg en ondersteuning ook op de lange termijn kunnen blijven vormgeven. We blijven onze monitor Sociaal Domein als een instrument zien op basis waarvan we beleidsmatige keuzes kunnen maken. Dit doen we om zicht te houden op de effecten van de zorgkosten en daar grip op te houden. We borgen continuïteit van zorg en een soepele overgang naar een ander wettelijk kader als inwoners 18 jaar worden (en niet meer onder de jeugdwet vallen). We ondersteunen inwoners bij hun hulpvraag en passen integrale toegang voor ondersteuning en zorg toe. We organiseren adequaat doelgroepenvervoer dat de eigen mobiliteit van inwoners verhoogt en zoveel mogelijk aansluit uit op het integrale vervoersnetwerk. We organiseren een sluitende keten voor de opvang en ondersteuning van personen met verward gedrag en dak- en thuislozen

2022

We stimuleren preventieve activiteiten voor inwoners. We verbeteren de samenwerking met huisartsen, jeugdartsen en andere verwijzers op het gebied van jeugdhulp. We verstevigen de relatie met zorgaanbieders, de samenwerkende Noord Limburgse gemeentes en maatschappelijke partners om de bestaande voorzieningen te verbeteren en samen tot nieuwe vormen van ondersteuning en zorg te komen.

2022

We voeren het geactualiseerde Actieplan Sociaal Domein uit.

2022

We voorkomen dat gebruikers van zorg veel last hebben van ongewenste stapeling van eigen bijdragen in de zorg.

2021

4.2 Werk en inkomen Een van de ambities uit het coalitieakkoord is het aantal inwoners in Horst aan de Maas met een bijstandsuitkering te laten dalen met 10% aan het einde van deze collegeperiode. We ondersteunen inwoners die via werk vooruit willen komen in hun leven, maar daar net even wat meer hulp bij nodig hebben. Dat doen we met arbeidsontwikkeling en re-integratie. Tegelijkertijd stimuleren we hen om zoveel als mogelijk zelfstandig stappen te zetten. We zien dat we deze ambitie in het licht van corona net niet gehaald hebben. In de laatste periode van 2021 hebben we een inhaalslag gemaakt en hebben we het uitkeringsbestand in personen zien dalen. De afgelopen jaren zijn de landelijk beschikbare middelen voor re-integratie fors verminderd. Dit betekent dat we keuzes moeten maken. De uitvoering van de Participatiewet is een onderdeel van het brede sociale domein. Daarom zijn we met dit in ons achterhoofd vorig jaar gestart met de inrichting van een 'ontwikkellocatie'. Dat is een plek waar we samen met partners een brede doelgroep ondersteunen om mee te doen in onze samenleving. De komende jaren bouwen we dit initiatief verder uit.

We willen de 'ontwikkellocatie' niet alleen plek laten zijn waar inwoners sociaal contact kunnen opdoen of arbeidsritme kunnen opbouwen, maar ook een plek waar gewerkt kan worden aan een gezonde levensstijl of het bespreken van eventuele schulden.

55

Het wegvallen van inkomen of het zetten van de eerste stappen naar (parttime) werk, leidt bij mensen met een bijstandsuitkering snel tot onzekerheden en problemen op andere leefgebieden. Door schulden wordt de arbeidsmarktpositie van werkzoekenden verder verzwakt. Vorig jaar hebben we daarom vooral ingezet op het verbeteren van inkomenszekerheid bij werkzoekenden. Door het bieden van de noodzakelijke zekerheid en rust ontstaat bij hen de ruimte om gerichte stappen te zetten richting mens- en arbeidsontwikkeling. Werkzoekenden kunnen zo meer zelf de regie nemen, zonder zorgen over de stabiliteit van het inkomen. We zien in het afgelopen jaar dat onze dienstverlening op het gebied van werk en inkomen steeds specifieker en doelgerichter is geworden. We hebben de begeleiding van werkzoekenden richting werk anders georganiseerd. De begeleiding wordt van begin tot einde gedaan door één vast contactpersoon. En van regel- en systeem-gestuurd werken gaan we naar doel- en mens-gestuurd werken. Een eerste stap hebben we gemaakt met de actualisatie van de verordeningen Participatiewet. Hierdoor krijgen professionals in de uitvoering de ruimte om degene aan de andere kant van de tafel te leren kennen, te zien welke problematiek er speelt, te achterhalen wat iemand kan en wil, en te achterhalen wat ervoor nodig is om dit te realiseren.

Onze inwoners participeren in de samenleving naar vermogen en behoefte

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Status

De uitkeringslast is in 2022 met 10% gedaald ten opzichte van 2017

€ 4.464.000

€ 4.579.000

De uitstroom naar werk stijgt met 15% ten opzichte van 2018, dit zijn 75 personen

75

79

Kwaliteit

Tijd

Geld

We creëren samen met het onderwijs en het bedrijfsleven snelle omscholingsmogelijkheden naar sectoren waar veel vraag naar arbeid is. We doen wat binnen onze macht ligt om iedere inwoner te laten deelnemen aan de gemeenschap, door het inzetten van vormen van werk die aansluiten bij de capaciteiten van mensen. We ondersteunen inwoners met een hulpvraag op het gebied van ondernemerschap, onderwijs en cultuur.

4.3 Arbeidsmigranten Wij bekijken het onderwerp arbeidsmigranten vanuit verschillende invalshoeken. Wij vinden het belangrijk dat arbeidsmigranten volwaardig mee (kunnen) doen in onze gemeente (Sociale Integratie), we vinden het belangrijk dat ze op een fatsoenlijke manier worden gehuisvest (ruimtelijke ontwikkeling met draagvlak). We zien dat de arbeidsmigranten nodig zijn voor onze economie, maar houden de draagkracht van de gemeente en de regio in de gaten (economie). Wij als gemeente nemen daar verantwoordelijkheid voor maar we zetten ons ook in om de werkgever, de huisvesters en de regio ook hun verantwoordelijkheid te laten nemen. Om dat voor elkaar te krijgen werken we programmatisch. We versterken de basis, door meer grip te krijgen op de aantallen mensen die hier werken en wonen, de focus op het op orde krijgen van de vergunningen, het verbeteren van de

56

registratie van de arbeidsmigrant en het gericht inzetten van handhaving op plekken waar we de ongewenste effecten van de huisvesting zien. We gaan het experiment aan in pilots met verschillende partijen (rijksoverheid, werkgevers, onderwijs maar ook bijvoorbeeld zorgverzekeraar of bank) en werken eraan dat verschillende disciplines en de regels en de voor overheden beschikbare instrumenten op elkaar afgestemd zijn. Als nodig zal het beleid worden aangescherpt. Naast het versterken van de basis gaat de gemeente aan de slag met voorbeeldproject. Een huisvestingsproject, waarin de gemeente het voortouw neemt, dat als voorbeeld moet gaan dienen voor de manier waarop arbeidsmigranten worden gehuisvest en gefaciliteerd worden en er aandacht is voor de sociale integratie van deze groep mensen. Ook wordt er een koppeling gezocht met het tegengaan of verplaatsen van shortstay arbeidsmigrantenhuisvesting in de wijken en dorpen, zodat de woningen die hiervoor gebruikt worden, worden vrijgespeeld voor de reguliere woningmarkt (tegengaan scheefwonen). De huisvesting van arbeidsmigranten is adequaat en lokaal gedragen waarbij de economische en sociale belangen in balans zijn Kwaliteit

Tijd

Geld

Er vindt geen grootschalige huisvesting (short stay) plaats in of nabij de dorpen. We brengen randzones rond werkgelegenheidsgebieden in beeld en wegen deze locaties specifiek af. We onderzoeken of we het Keurmerk van de Stichting Normering Flexwonen als voorwaarde voor onze ondernemers/huisvesters kunnen stellen.

2022

We stellen ons beleid voor tijdelijke huisvesting bij. We zetten ons ervoor in dat gemeenten in de regio hetzelfde beleid voeren. We zetten ons in voor huisvesting voor arbeidsmigranten die zich voor langere periode hier willen vestigen.

2022

We stimuleren inwonerinitiatieven voor de integratie en sociale participatie van internationale werknemers die lang blijven en vragen werkgevers en huisvesters hier een bijdrage aan te leveren. We werken volgens een integrale aanpak voor arbeidsmigranten.

2023

We zetten in op het verbeteren van de communicatie rond arbeidsmigranten.

4.4 Nieuwkomers In 2021 hebben vrijwilligers van Vluchtelingenwerk, en vanaf 1 juli van Synthese, weer een belangrijke rol vervult in de integratie van statushouders die zich vanuit het AZC in onze gemeente hebben gevestigd. Dat is gebeurt door hen wegwijs te maken in onze samenleving, samen een bezoek te brengen aan relevante instanties (o.a. gemeente, huisarts, bibliotheek), maar ook kennis te maken met buren en het verenigingsleven in de eigen woonomgeving. Daarnaast is hen geleerd om te gaan met geld en het bijhouden van een eigen administratie. Nieuwkomers hebben gelijkwaardige kansen voor maximale participatie in Horst aan de Maas

57

Kwaliteit

Tijd

Geld

Anderstaligen kunnen op een goede manier gebruik maken van het collectief aanbod dat er voor inwoners in de wijk is. Hierbij is ook aandacht voor de draagkracht en ondersteuning van vrijwilligers en initiatieven. We investeren in de sociale samenhang in de wijken en dorpen waar nieuwkomers zich vestigen. We ondersteunen de nieuwkomers in het zo snel mogelijk eigen maken van onze taal en cultuur en hebben daarnaast in een vroeg stadium aandacht voor de mogelijkheden op werk of een andere vorm van participatie. We stimuleren de participatie van statushouders en streven naar 85% uitkeringsonafhankelijkheid. We zorgen voor adequate huisvesting van statushouders en streven naar spreiding in de gemeente.

4.5 Gezondste regio 2025 De regio Noord-Limburg zet in het kader van de Gezondste Regio in op integraal impact realiseren op (positieve)gezondheid. Samen met (zorg)partners en ondernemers, en met financiële ondersteuning van de Provincie Limburg en de Rijksoverheid is en wordt versnelling en uitvoering gerealiseerd binnen de vastgestelde programmalijnen. Concrete voorbeelden hiervan in 2021 zijn een 'Health Impact Bond' valpreventie en acties uit het lokaal preventie- en gezondheidsprogramma op het gebied van de rookvrije generatie, ketenaanpak overgewicht en alcoholpreventie. In 2025 behoort de gemeente Horst aan de Maas tot Gezondste Regio van Nederland.

Kwaliteit

Tijd

Geld

We geven uitvoering aan de Programmalijn Jong en lekker in je vel. We nemen deel aan de regionale beweging De Gezondste Regio 2025.

2025

We stimuleren positieve gezondheid van inwoners door samen met partners initiatieven op te pakken die gezondheid van inwoners verbeteren en passen binnen de 4 speerpunten van gezondheidsbeleid. We streven er naar de sociaal economische gezondheidsverschillen te verkleinen door een wijkgerichte aanpak.

2022

4.6 Inwonerparticipatie/inwonerinitiatieven 2021 is een jaar geweest waarin de gemeenschappen in horst aan de Maas volop hun veerkracht getoond hebben. Ondanks de vele coronabeperkingen hebben vrijwilligersorganisaties laten zien in contact te kunnen blijven met hun omgeving. Als gemeente hebben we dit mede mogelijk gemaakt door in nauw contact te blijven met verenigingen en stichtingen, soepel om te gaan met geleverde werkzaamheden in verband met verleende subsidies en als nodig coronasteun te verlenen.

58

Horst aan de Maas is een krachtige gemeenschap waarin onze inwoners meebouwen aan de huidige én de toekomstige vitale gemeenschap (overheidsparticipatie). Kwaliteit

Tijd

Onze gebouwen en openbare ruimte zijn toegankelijk voor iedereen op basis van het VN verdrag.

2021

We faciliteren verenigingen, instellingen en inwonersinitiatieven die de verbinding tussen inwoners versterken.

2022

We richten onze werkwijze en gemeentelijke organisatie zo in dat we inwoners met een initiatief adequaat kunnen antwoorden en ondersteunen.

2022

We starten een pilot met een inwonersbegroting.

2026

We willen onze financiën laten aansluiten bij dorpen en kernen die verantwoordelijkheden nemen.

2026

Geld

4.7 Burgerzaken In 2021 zijn de Tweede kamer-verkiezingen goed verlopen. Door alle coronamaatregelen waren de werkzaamheden voor deze verkiezingen bijzonder en arbeidsintensief. Mede hierdoor hebben we een achterstand opgelopen in onze reguliere werkzaamheden. Om de werkdruk binnen team burgerzaken te verlagen is voor de voorbereidingen van de gemeenteraadsverkiezingen dan ook gekozen voor een projectmatige gemeente brede aanpak. Rond de zomerperiode was er een flinke piek in het aantal baliebezoeken. Er werden meer reisdocumenten aangevraagd dan verwacht. Op sommige momenten is de servicenorm 'een afspraak binnen 5 werkdagen' niet gehaald. We hebben onvoldoende capaciteit om alle internationale werknemers die aan de inschrijfcriteria voldoen daadwerkelijk in te schrijven in de BRP. Hierdoor voldoen we nog niet aan al onze wettelijke taken op dat vlak. We zijn in 2021 van start gegaan met een pilot waarin we groepsinschrijvingen voor internationale werknemers uitvoeren. Ook wordt gezocht naar andere mogelijkheden om de registratie te verbeteren. Team burgerzaken is vertegenwoordigd in het programmateam arbeidsmigranten en legt op deze manier verbinding met de andere teams die met dit thema bezig zijn. We zijn gestart met de samenwerking met Venray op gebied van KCC. In 2021 zijn vooral de verschillen en overeenkomsten van de verschillende werkprocessen in kaart gebracht.

In de eerste helft van het jaar was er een flinke piek in het aantal inkomende telefoongesprekken. Dit had te maken met de wijzigingen op het gebied van afval. Het bezoek aan de website nam toe met 12%. Het aantal digitaal afgenomen producten en diensten steeg met 17%. We werkten mee aan de impactanalyse van de VNG over het Besluit digitale toegankelijkheid en binnen de vereniging Dimpact samen met andere gemeenten (waaronder Venray) aan de ontwikkeling van opensourcesoftware voor webformulieren en het contentmanagementsysteem voor de website (beheer van tekst en afbeeldingen). We zijn begonnen aan de ontwikkelingen van een nieuwe visie op dienstverlening. Dit doen we in samenwerking met gemeente Venray (medio 2022 is de oplevering). De gemeente ondertekende de Direct Duidelijk Deal. Dat betekent dat we extra aandacht besteden aan begrijpelijke brieven, formulieren en andere teksten. We zijn een deskundige en betrouwbare publieke dienstverlener

59

Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Jaarrekening

We slagen jaarlijks voor alle audits (PNIK, BRP en DIGD)

100%

100%

95% van onze klanten kan binnen 5 dagen terecht voor een afspraak bij burgerzaken.

95%

90%

Kwaliteit

Tijd

Geld

Dienstverlening wordt uitgevoerd binnen de uitgangspunten van de visie op dienstverlening, de vastgestelde servicenormen en de wettelijke eisen. We komen tot een dashboard dienstverlening in 2021.

2021

We organiseren verkiezingen.

2022

We voeren de wettelijke taken op het gebied van burgerzaken uit.

4.8 Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren programma 4

2019

2020

2021

Banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

711,6

710,3

N.n.b

Kinderen tot 18 jaar in een uitkeringsgezin

3%

3%

N.n.b

Werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking per 1.000 inwoners

745

712

N.n.b

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 bewoners

133,3

224

151

Jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp

12,7%

12%

N.n.b

Jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming

1,3%

1,3%

N.n.b

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement per 10.000 inwoners

550

550

490

Lopende re-integratievoorzieningen bij 15 tot 64 jarigen per 10.000 inwoners

75,3

69,9

N.n.b

Werkloze jongeren in de leeftijd van 16 t/m 22 jaar

1%

1%

N.n.b

60

WAT HEEFT HET GEKOST Primaire Begroting Begroting na wijziging 2021 2021

Wat heeft het gekost in 2021

Lasten

4.1

Zorg

-23.561

-24.564

-24.428

4.2

Werk en inkomen

-14.392

-15.968

-14.125

4.3

Arbeidsmigranten

-60

-545

-79

4.4

Nieuwkomers

-82

-426

-154

4.5

Gezondste regio 2025

-30

-225

-195

4.6

Inwonerparticipatie/inwonerinitiatieven

-5.084

-6.624

-6.002

4.7

Burgerzaken

-1.361

-1.484

-1.512

-44.570

-49.836

-46.495

480

886

1.519

Totaal Lasten Baten

4.1

Zorg

4.2

Werk en inkomen

6.704

9.005

7.606

4.3

Arbeidsmigranten

0

121

45

4.4

Nieuwkomers

0

0

33

4.6

Inwonerparticipatie/inwonerinitiatieven

486

495

422

4.7

Burgerzaken

451

451

544

8.121

10.958

10.169

Storting in de reserves

-24

-940

-956

Aanwending van de reserves

168

2.763

1.889

-36.306

-37.054

-35.393

Totaal Baten

Resultaat

61

ANALYSE VERSCHILLEN Verschillen 2021 begroting na wijziging versus 2021 realisatie (incl. reservemutaties) Begroting na wijziging 2021

Realisatie 2021

Verschil

Onderverdeling beleidsvelden: 4.1 Zorg 4.2 Werk en inkomen

-23.519 -6.800

-22.857 -6.467

662 333

4.3 4.4 4.5 4.6 4.7

-296 -126 -225 -5.057 -1.030

-34 -62 -195 -4.809 -968

262 64 30 248 62

-35.392

1.661

Arbeidsmigranten Nieuwkomers Gezondste regio 2025 Inwonerparticipatie/inwonerinitiatieven Burgerzaken

Resultaat

-37.053

een positief bedrag is een voordeel een negatief bedrag is een nadeel

Verschillen groter dan € 50.000 op beleidsveldniveau worden toegelicht. 4.1 Zorg € 662.000 voordeel Wmo en eigen bijdragen € 323.000 voordeel Bij Wmo zagen we een verdere stijging van het aantal inwoners met ondersteuning. Deze stijging als gevolg van onder meer vergrijzing en langer thuis wonen doet zich voor sinds 2017 en verloopt sneller na de invoering van het abonnementstarief Wmo (2019). De stijging in 2021 ten opzichte van 2020 is wel beperkter dan in voorgaande jaren (een toename met 47 naar 1686). Die deed zich vooral voor bij Hulp bij het Huishouden (HBH) en bij begeleiding individueel. Behalve een stijging in aantallen zien we ook een stijging in uitgaven: ten opzichte van de realisatie in 2020 zijn de totale uitgaven Wmo met € 300.000 toegenomen tot ca. € 9,4 mln. De helft ca. € 150.000 betreft de prijsindexering per 1 januari 2021 van ± 2%. Voor de pgb's Wmo is sprake van een voordeel ten opzichte van 2021 van € 160.000. Voor de overige zorgkosten is een vergelijk met 2020 op soort geleverde zorg niet te maken omdat in 2020 sprake was van de coronasteunmaatregel omzetcompensatie voor zorgaanbieders. Daarbij werden ze gecompenseerd voor de totale omzet en werd dit niet gesplitst naar soort zorg. Ten opzichte van de tweede bijstelling 2021 is er sprake van een voordeel.

Dit komt voornamelijk door: • lagere kosten voor hulp bij het huishouden (HBH voordeel € 154.000) • een voordeel voor begeleiding individueel (€ 138.000) • een voordeel voor begeleiding groep (€ 56.000) • een nadeel voor de eigen bijdrage Wmo (€ 39.000). Het verloop van het aantal cliënten in de tijd voor HBH liet in 2021 een stijging zien van mei tot september waarna deze weer afvlakt. Deze stijging hebben we bij de 2e bijstelling 2021 vertaald naar een hoger budget. Vanwege wachtlijsten bij zorgaanbieders heeft de stijging echter niet geleid tot hogere uitgaven. Hierdoor ontstaat er een voordeel voor HBH in 2021 van € 154.000 ten opzichte van de vastgestelde begroting en een nadeel in de eigen bijdragen. We doen er alles aan om inwoners zo snel mogelijk de juiste hulp te bieden en beoordelen waar het urgent is. Voor begeleiding individueel is sprake van lagere zorgkosten namelijk € 81.000 en een ontvangen bijdrage nadeelcompensatie transformatie beschermd wonen van € 57.000 van de gemeente Venlo. Waardoor een voordeel ontstaat van € 138.000. Vanuit de stijging van het aantal cliënten was de verwachting dat de zorgkosten hoger zouden uitvallen. Voor begeleiding groep zien we ook in 2021 nog de na-ijleffecten van corona. Namelijk minder deelnemers als gevolg van de coronamaatregelen. Dit ondanks dat de dagbesteding-locaties open waren.

Hierdoor is een voordeel ontstaan van € 56.000.

62

Inzet coronamiddelen voor jeugd, kwetsbare en eenzame inwoners € 224.000 voordeel Van het rijk hebben we bij de 4e tranche steunmaatregelen diverse bedragen ontvangen voor jeugd en kwetsbare groepen. In de 2e bijstelling van de begroting 2021 is besloten om deze middelen hiervoor ook te oormerken. Een integrale aanpak van de gevolgen van corona voor onze jeugd, kwetsbare en eenzame inwoners. Hiervan resteert ultimo 2021 nog een bedrag van € 224.000. Verzoek is om deze voor dit doel te blijven inzetten ook in 2022 en eventueel ook nog in 2023 om zo de maatregelen goed te kunnen uitvoeren en voor te zetten. Project sturing en inkoop € 86.000 nadeel Het project sturing en inkoop is een regionaal project gericht op een gezamenlijke inkoop van maatwerkvoorzieningen voor zorg. In de oorspronkelijke projectbegroting was geen rekening gehouden met potentiële juridische kosten indien aanbieders procederen tegen de uitkomst van de aanbesteding. Ook het opstellen van een gezamenlijke aanbestedingsdocument door 7 gemeente heeft meer inzet en energie gekost dan vooraf begroot. Jeugdzorg maatwerkvoorzieningen en pgb's € 65.000 voordeel Bij jeugdhulp zien we in 2021 een stijging van het aantal jeugdigen met jeugdhulp ten opzichte van 2020 (een toename met 98 naar 1.090).

Daarbij moet wel opgemerkt worden dat het aantal jeugdigen met jeugdhulp in 2020 als gevolg van de coronacrisis lager lag dan in 2019 (een afname met 55 naar 992). De toename in 2021 zagen we vooral bij GGZ-jeugd, behandeling zonder GGZ en begeleiding jeugd. De totale uitgaven aan maatwerkvoorzieningen en pgb's jeugdhulp lagen in 2021 ca. € 45.000 hoger dan in 2020. Een toename naar € 8,3 mln. Ten opzichte van de tweede bijstelling 2021 is er sprake van een voordeel. Dit voordeel wordt per saldo vooral veroorzaakt door 2 posten: • verblijf met behandeling € 152.000 voordeel • wonen € 77.000 nadeel. Het voordeel voor verblijf met behandeling wordt veroorzaakt door een daling van het aantal cliënten ten opzichte van onze verwachting bij de 2e bijstelling 2021. Bij wonen zien we een toename van het aantal cliënten pleegzorg, gezinshuizen en beschermd wonen in de 2e helft van 2021 waardoor een nadeel ontstaat. Jeugdwet vervoer € 45.000 voordeel Door corona zijn er een aantal vervoersvoorziening vanuit de Jeugdwet niet meer nodig geweest. Ook een dure vervoersvoorziening naar de Mutsaersstichting in Weert kwam te vervallen omdat er plaats was in Venlo. Wet verplichte GGZ € 33.000 voordeel De Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) regelt het verlenen van verplichte zorg aan mensen met een psychische aandoening.