01d Jaarstukken 2022

55

4. Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen

4.1 Zorg

Wat hebben we gedaan? Het jaar 2022 stond in het teken van het behouden van de kwaliteit van de ondersteuning van inwoners die dat nodig hebben. Nu en in de toekomst. Ook hebben we ingezet op de balans tussen de inkomsten en uitgaven in het sociaal domein. Vanuit het regionale Programma Sturing en Inkoop geven we uitvoering aan de stuurelementen (waaronder nieuwe contracten met zorgaanbieders, regie via de toegang en verstevigd contract- en leveranciersmanagement). De nieuwe contracten met aanbieders van maatwerkvoorzieningen zijn op 1 januari 2022 ingegaan waardoor we de eerste ervaringen met de nieuwe contracten hebben opgedaan vanuit de praktijk. Gekoppeld aan het Actieplan Sociaal Domein hebben we de grip vergroot op de uitgaven in het Sociaal Domein. Ook hebben we extra middelen van het Rijk ontvangen voor jeugdhulp (€ 2,1 miljoen). Deze middelen hebben we ingezet op het verminderen van de tekorten, het versterken van preventieve activiteiten, het voorliggend veld en onze eigen uitvoering (extra capaciteit). De extra capaciteit was nodig omdat de wachtlijsten te hoog waren en de capaciteit niet meer toereikend was bij de toegenomen vraag. We hebben in Horst aan de Maas krachtige gemeenschappen waarin onze inwoners zelfredzaam zijn en meebouwen aan de huidige en de toekomstige vitale kernen.

We hebben verschillende initiatieven ondersteund op het gebied van ondersteuning en zorg die voor en door inwoners worden ingericht en uitgevoerd. We zien aan de ene kant dat deze initiatieven inmiddels duurzaam zijn ingericht en hun activiteiten uitbreiden en aan de andere kant dat er ook nog steeds nieuwe initiatieven in allerlei vormen bij komen. Vanwege de vergrijzing en de grote druk op de arbeidsmarkt worden de vitale kernen nog belangrijker. Daarom hebben we gewerkt aan het versterken van de sociale basis en preventie, onder meer via de lancering van IN! Horst aan de Maas (zie ook 4.5 Gezondste Regio). In aanvulling op de kracht van het eigen netwerk en die van de vitale kernen hebben we een toegankelijk vangnet voor de inwoners die dat nodig hebben. Als inwoners hun vraag niet alleen of met inzet van het netwerk kunnen oplossen, helpen we de inwoners met de inzet van voorzieningen. Dit werd ook in 2022 gemiddeld goed gewaardeerd. Tegelijkertijd moeten we de ondersteuning op lange termijn betaalbaar houden om iedereen die dat nodig heeft te kunnen blijven helpen. Wij blijven daarom goed kijken op welke manier we dit het meest passend kunnen organiseren. Passend organiseren betekent aanvullend op dat wat inwoners en dorpen zelf georganiseerd hebben.

Als we kijken naar de ontwikkeling van het aantal inwoners met ondersteuning op het gebied van de Wmo of de Jeugdzorg en de kosten daarvan geeft 2022 ten opzichte van eerdere jaren het volgende beeld: Wmo Bij de Wmo zien we een afname van de uitgaven aan maatwerkvoorzieningen van bijna € 7,5 miljoen in 2021 naar € 7,0 miljoen in 2022. Dit ondanks een lichte stijging van het aantal inwoners met een Wmo-maatwerkvoorziening. Nl. van 1.687 in 2021 naar 1.709 in 2022. De stijging van het aantal inwoners met een Wmo-maatwerkvoorziening zien we al jaren en past bij de vergrijzing. Sinds 2019 zijn er 200 inwoners met een Wmo-maatwerkvoorziening bij gekomen. De stijging ging in 2022 wel minder hard dan in de jaren daarvoor. De uitgaven in 2022 zijn, ondanks de stijging van de aantallen, vergelijkbaar met die in 2019 en 2020. De gemiddelde kosten per inwoner met een maatwerkvoorziening bedragen in 2022 € 4.100 en zijn, na een stijging in 2021, afgenomen tot het niveau van 2020. Jeugdzorg Bij de Jeugdwet zien een grotere afname van de uitgaven aan maatwerkvoorzieningen. Namelijk van € 8,2 miljoen in 2021 naar € 6,6 miljoen in 2022. De uitgaven liggen daarmee lager dan in de periode 2018 - 2021, toen de uitgaven tussen de € 7,6 en € 8,2 miljoen lagen.

57

Het aantal jeugdigen met een maatwerkvoorziening neemt af van 1.092 in 2021 naar 972 in 2022. De gemiddelde kosten per jeugdige met een maatwerkvoorziening bedragen in 2022 € 6.777 en liggen daarmee onder het niveau van de periode 2018 - 2021. De daling die we zien is mede te verklaren door het gewijzigde woonplaatsbeginsel per 1 januari 2022. Door deze wijziging zijn we voor minder jeugdigen verantwoordelijk dan vóór 1 januari 2022 omdat bij verblijfszorg vanaf 2022 de gemeente waar de jeugdige vandaan komt verantwoordelijk is voor de jeugdhulp. Bovenstaande bedragen en aantallen voor WMO en Jeugdzorg zijn afkomstig uit ons monitoringssysteem (Power BI). Dit monitorsysteem maakt gebruik van de data uit het zogenaamde berichtenverkeer. Onze financiële administratie (begroting en jaarrekening) bevat naast zorgkosten vanuit het berichtenverkeer ook posten die niet via het berichtenverkeer gaan, zoals bijvoorbeeld de verstrekking van PGB’s. Vandaar dat de bedragen afwijken van de totaaloverzichten op het beleidsveld zorg en van de financiële verschillenanalyse. Wat hebben we bereikt? Er is een toegankelijk vangnet voor al onze inwoners als de ondersteuningsbehoefte de eigen kracht en die van het netwerk en de gemeenschap overstijgt.

Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) Norm Soort De gemiddelde kosten per inwoner die een WMO-maatwerkvoorziening 4780,00 Bedrag ontvangt, zijn uiterlijk in 2022 per saldo op het niveau van 2017.

Status 4105,00

Inwoners waar we een keukentafelgesprek mee hebben gevoerd waarderen de dienstverlening van WIZ met minimaal een 8.

8,00

7,90

De gemiddelde kosten per inwoner die een jeugdhulp maatwerkvoorziening ontvangt, zijn in 2022 3% lager dan de 6900 in 2017.

6693,00 Bedrag

Cijfer

6670,00

Horst aan de Maas is een krachtige gemeenschap waarin onze inwoners zelfredzaam zijn en meebouwen aan de huidige en de toekomstige vitale gemeenschap. (Inwonersinitiatieven voor ondersteuning) Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) Norm In 2022 heeft 25% van de inwoners, waar we een keukentafelgesprek 25,00 mee hebben gevoerd, ondersteuning uit het eigen netwerk en/of maken gebruik van een algemene voorziening.

Soort %

Status

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Geld Einddatum Er is een toegankelijk vangnet voor al onze inwoners als de ondersteuningsbehoefte de eigen kracht en die van het netwerk en de gemeenschap overstijgt. Om het vangnet te verbeteren, bevragen we inwoners en de diverse partnerorganisaties. Wat we lokaal niet kunnen organiseren, borgen we in de regionale voorzieningen op het gebied van werk, inkomen en zorg en de samenwerking met onze teams. We besteden de financiële middelen voor zorg doelmatig en rechtmatig zodat we zorg en ondersteuning ook op de lange termijn kunnen blijven vormgeven.

58

We blijven onze monitor Sociaal Domein als een instrument zien op basis waarvan we beleidsmatige keuzes kunnen maken. Dit doen we om zicht te houden op de effecten van de zorgkosten en daar grip op te houden. We borgen continuïteit van zorg en een soepele overgang naar een ander wettelijk kader als inwoners 18 jaar worden (en niet meer onder de jeugdwet vallen). We ondersteunen inwoners bij hun hulpvraag en passen integrale toegang voor ondersteuning en zorg toe.

2022

We organiseren adequaat doelgroepenvervoer dat de eigen mobiliteit van inwoners verhoogt en zoveel mogelijk aansluit uit op het integrale vervoersnetwerk. We organiseren een sluitende keten voor de opvang en ondersteuning van personen met verward gedrag en dak- en thuislozen.

2022

We stimuleren preventieve activiteiten voor inwoners.

2022

We verbeteren de samenwerking met huisartsen, jeugdartsen en andere verwijzers op het gebied van jeugdhulp. We verstevigen de relatie met zorgaanbieders, de samenwerkende Noord Limburgse gemeentes en maatschappelijke partners om de bestaande voorzieningen te verbeteren en samen tot nieuwe vormen van ondersteuning en zorg te komen. We voeren het geactualiseerde Actieplan Sociaal Domein uit.

Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Geld Einddatum Horst aan de Maas is een krachtige gemeenschap waarin onze inwoners zelfredzaam zijn en meebouwen aan de huidige en de toekomstige vitale gemeenschap. (Inwonersinitiatieven voor ondersteuning) We geven ruimte aan inwonersinitiatieven en stimuleren en ondersteunen informele en/of vrijwillige zorg We stimuleren de vorming en inzet van vrij toegankelijke collectieve voorzieningen voor alle inwoners We verstrekken subsidie aan, of werken samen met, partners van toegankelijke voorzieningen die gericht zijn op ondersteuning en zorg. We werken mee aan vernieuwingen in de zorg die stimuleren dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen.

59

4.2 Werk en inkomen

Wat hebben we gedaan? Ondanks de nodige uitdagingen hebben we het afgelopen jaar minder uitkeringen verstrekt. 2022 stond in het teken van het verder bouwen en optimaliseren van onze dienstverlening. Om maatwerk op een goede manier toe te kunnen passen is een gezamenlijke leidraad nodig. Daarom hebben we ingezet op het bekwamen van onze professionals met kerncompetenties via de ‘Stabiliteitsaanpak’, als praktisch denk- en doekader. Dit houdt in dat we in de volle breedte naar de situatie kijken; naar de inwoner zelf én naar zijn of haar leefomgeving, maar ook naar de historie die aan de huidige situatie vooraf is gegaan. In onrustige tijden hebben we toch de focus op wat ertoe doet kunnen krijgen en houden. Met Onze Loods hebben we een ontmoetings-, ontwikkel- en ondernemersplek gerealiseerd waar onze inwoners (weer) kunnen meedoen. Waarbij we meedoen breed definiëren. Voor de een kan dat een kopje koffie drinken zijn om zodoende zijn of haar netwerk te verbreden, voor de ander het leren van de Nederlandse taal of het vinden van werk waardoor je elke maand met salaris de deur uit gaat. Door onze participatie in het Regionale Werkgeverservicepunt (WSP) en in het Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) zorgden we er voor dat nieuwe werkzoekenden niet lang werkeloos zijn en hielpen we bijvoorbeeld zzp-ers die stopten met hun werkzaamheden vanwege de crisis naar een nieuwe reguliere baan.

Jongeren boden wij via praktijkleren de mogelijkheid om naast werken ook een deelcertificaat te behalen zodat verdere kwalificatie middels een vervolgleiding aantrekkelijk blijft. Met de intreding van de nieuwe wet inburgering is een programma opgesteld waardoor we met onze nieuwe verantwoordelijk voor inburgeraars naast taallessen direct kijken naar toeleiding van werk. Het afgelopen jaar is er een oorlog begonnen in het Europese continent. Daardoor hebben we op dit moment te maken met een energie- en koopkrachtcrisis. Om mensen die daarmee kampen te helpen hebben we een regeling energietoeslag uitgevoerd. De bijzondere bijstand is verruimd zodat we huishoudens onder de inkomensgrens van 120% tegemoet konden komen in de energierekening. In 2022 hebben we veel tijd en energie gestoken om inwoners met acute geldzorgen te ondersteunen. Desondanks hebben we een begin gemaakt met een breder plan om te kunnen voor inwoners met kwetsbare financiële situatie.

Wat hebben we bereikt? Onze inwoners participeren in de samenleving naar vermogen en behoefte. Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) In 2022 stromen 75 personen uit naar werk en daarmee stijgt de uitstroom naar werk met 15%.

Norm 15,00

Soort %

Status 17,00

In 2022 is 25% van ons uitkeringsbestand actief in deeltijdarbeid.

25,00

%

25,00

In 2022 is 40% van ons uitkeringsbestand sociaal actief.

40,00

%

60,00

In 2022 is 85% van ons klantenbestand actief en werkt op zijn of haar manier aan re-integratie.

85,00

%

85,00

In 2022 neemt het aantal jongeren tot en met 27 jaar in een uitkering af 30,00 met 30%.

%

20,00

In 2022 bemiddelen we 20 mensen met een arbeidsbeperking naar een 20,00 betaalde baan (met loonkostensubsidie).

Aantal

20,00

60

De gemiddelde uitkeringslast per uitkeringsgerechtigde is in 2022 met 10% gedaald ten opzichte van 2017.

10,00

%

12,00

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Onze inwoners participeren in de samenleving naar vermogen en behoefte.

Geld Einddatum

We creëren samen met het onderwijs en het bedrijfsleven snelle omscholingsmogelijkheden naar sectoren waar veel vraag naar arbeid is. We doen wat binnen onze macht ligt om iedere inwoner te laten deelnemen aan de gemeenschap, door het inzetten van vormen van werk die aansluiten bij de capaciteiten van mensen. We ondersteunen inwoners met een hulpvraag op het gebied van ondernemerschap, onderwijs en cultuur. Wij werken nauw samen met werkgevers, die voor ons strategische partners zijn, gericht op een inclusieve arbeidsmarkt. Wij zorgen samen met scholen, RMC en zorgpartijen voor een sluitende aanpak voor kwetsbare jongeren vanaf 16 jaar.

4.3 Arbeidsmigranten

Wat hebben we gedaan? De programmatische aanpak arbeidsmigranten is doorgezet. Vanuit verschillende invalshoeken (Sociale Integratie, Wonen en Economie) zijn we in samenhang aan de slag gegaan. Met als doel om de arbeidsmigrant, fatsoenlijk te huisvesten en volwaardig te kunnen laten meedoen, rekening houdend met de draagkracht en leefbaarheid van onze gemeente. Dit doen we vanuit een drietal strategieën: 1. De basis op orde Om meer grip op de aantallen arbeidsmigranten te krijgen is er gestart met de inrichting van een dashboard arbeidsmigranten, deze is in concept gereed. Daarnaast is er een pilot gestart met het ministerie en de registratie niet ingezetenen, om ook daar informatie uit te halen/ te kunnen toevoegen. Het bestaande beleid en de verschillende instrumenten (paraplu bestemmingsplan, omgevingsvergunning, APV, exploitatievergunning, beheerplan, huisvestingsverordening) worden op elkaar gelegd, om te achterhalen wat nog nodig is in beleid. Er is gestart met de controle en handhaving op overbewoning in de dorpen Horst, Grubbenvorst en Sevenum. 2. Doen Servicepunt arbeidsmigranten wordt doorontwikkeld. Pilots met werkgevers rondom inschrijving en taal zijn doorlopen. We zijn gestart met de uitwerking van een huisvestingseffectrapportage met de VNG. 3.

Regionale samenwerking Met de Noord Limburgse gemeenten zijn we begonnen om de samenwerking rondom dit onderwerp te intensiveren.

61

Wat hebben we bereikt? De huisvesting van arbeidsmigranten is adequaat en lokaal gedragen waarbij de economische en sociale belangen in balans zijn. Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) Vanaf 2022 vindt 100% van de nieuwe huisvesting van arbeidsmigranten plaats binnen het vastgestelde beleid.

Norm 100,00

Soort %

Status 100,00

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Geld Einddatum De huisvesting van arbeidsmigranten is adequaat en lokaal gedragen waarbij de economische en sociale belangen in balans zijn. Er vindt geen grootschalige huisvesting (short stay) plaats in of nabij de dorpen. We brengen randzones rond werkgelegenheidsgebieden in beeld en wegen deze locaties specifiek af. We onderzoeken of we het Keurmerk van de Stichting Normering Flexwonen als voorwaarde voor onze ondernemers/huisvesters kunnen stellen. We stellen ons beleid voor tijdelijke huisvesting bij. We zetten ons ervoor in dat gemeenten in de regio hetzelfde beleid voeren. We zetten ons in voor huisvesting voor arbeidsmigranten die zich voor langere periode hier willen vestigen. We stimuleren inwonersinitiatieven voor de integratie en sociale participatie van internationale werknemers die lang blijven en vragen werkgevers en huisvesters hier een bijdrage aan te leveren.

2022

We werken volgens een integrale aanpak voor arbeidsmigranten. We zetten in op het verbeteren van de communicatie rond arbeidsmigranten.

2023

4.4 Nieuwkomers

Wat hebben we gedaan? We hebben statushouders die aan onze gemeente waren gekoppeld van huisvesting voorzien. Daarnaast is aan deze statushouders maatschappelijke begeleiding geboden door Synthese, met als doel om de zelfredzaamheid en integratie te bevorderen. Vanaf 2022 zijn we als gemeente ook verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Inburgering 2021. Hieraan hebben we samen met Gilde Educatie, de NLW en Synthese uitvoering gegeven. Met het inburgeringsprogramma dat we samen met deze partners uitvoeren streven we ernaar dat statushouders zoveel mogelijk mee gaan doen in onze samenleving. Liefst via werk en anders via vrijwilligerswerk.

62

Wat hebben we bereikt? Nieuwkomers hebben gelijkwaardige kansen voor maximale participatie in Horst aan de Maas. Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) Het aantal bijstandsgerechtigde statushouders dat werk vindt.

Norm 30,00

Soort %

Status 30,00

Het aantal bijstandsgerechtigde statushouders dat op andere wijze participeert.

80,00

%

65,00

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Geld Einddatum Nieuwkomers hebben gelijkwaardige kansen voor maximale participatie in Horst aan de Maas. Anderstaligen kunnen op een goede manier gebruik maken van het collectief aanbod dat er voor inwoners in de wijk is. Hierbij is ook aandacht voor de draagkracht en ondersteuning van vrijwilligers en initiatieven. We investeren in de sociale samenhang in de wijken en dorpen waar nieuwkomers zich vestigen. We ondersteunen de nieuwkomers in het zo snel mogelijk eigen maken van onze taal en cultuur en hebben daarnaast in een vroeg stadium aandacht voor de mogelijkheden op werk of een andere vorm van participatie. We stimuleren de participatie van statushouders en streven naar 85% uitkeringsonafhankelijkheid.

2022

We zorgen voor adequate huisvesting van statushouders en streven naar spreiding in de gemeente.

4.5 Gezondste regio 2025

Wat hebben we gedaan? De acht Noord-Limburgse gemeenten werken als Regio Noord-Limburg samen aan hun gezamenlijke ambitie om van Noord-Limburg de Gezondste Regio te maken. Samenwerken is relevanter dan ooit en de maatschappelijke opgaven zijn groter dan ooit. In samenwerking met ondernemers, maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen en 280.000 inwoners brengen we een gezonde beweging op gang in Noord-Limburg. Samen met onze omgeving werken we aan projecten die zorgen voor meer bewustwording en inspanningen rond gezondheid in de breedste zin van het woord. Onze ambitie is vertaald in zes programma’s. In deze programma’s wordt vanuit verschillende invalshoeken naar gezondheid gekeken. Ook kijken we op welke manieren projecten en activiteiten binnen en tussen de programma’s elkaar kunnen versterken. Het doel van elk programma is om gezondheid te verankeren in het denken en doen van inwoners, ondernemers en organisaties in Noord-Limburg. Voor elk van de zes programma’s zijn er kennis, netwerken en budgetten beschikbaar voor projecten en initiatieven die bijdragen aan de doelen van het programma. Er is verder gewerkt aan het regionale uitvoeringsprogramma en de realisatie van de projecten van de Regio Deal en Investeringsagenda. Ook is de 3e projectenvelop Investeringsagenda vastgesteld.

63

Wat hebben we bereikt? In 2025 behoort de gemeente Horst aan de Maas tot Gezondste Regio van Nederland. Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) Voor deze doelstelling zijn geen kpi's geformuleerd.

Norm

Soort

Status

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Geld Einddatum In 2025 behoort de gemeente Horst aan de Maas tot Gezondste Regio van Nederland. We geven uitvoering aan de Programmalijn Jong en lekker in je vel. We nemen deel aan de regionale beweging De Gezondste Regio 2025.

2025

We stimuleren positieve gezondheid van inwoners door samen met partners initiatieven op te pakken die gezondheid van inwoners verbeteren en passen binnen de 4 speerpunten van gezondheidsbeleid.

2025

We streven er naar de sociaal economische gezondheidsverschillen te verkleinen door een wijkgerichte aanpak.

2026

4.6 Inwonerparticipatie/inwonerinitiatieven

Wat hebben we gedaan? Afgelopen jaar zijn inwoners actief betrokken geweest bij het opstellen van gemeentelijke plannen. Denk hierbij onder andere aan het ophalen van input tijdens de dorpsdialogen t.b.v. het herijken van het subsidiekader en de werkgroepen die gevormd zijn voor de te realiseren flex-woningen voor spoedzoekers. De nieuwe Algemene Subsidieverordening is vastgesteld door de gemeenteraad. Inwoners en vrijwilligersorganisaties krijgen eigen financiële verantwoordelijkheid voor de uitvoering van hun initiatieven, bijvoorbeeld door subsidie in de vorm van prioriteitsgelden voor dorpsraden en wijkcomités. Ook zijn inwoners zelf aan de slag geweest, om de leefbaarheid van hun kern/wijk/straat te verbeteren door het uitvoeren van inwonersinitiatieven. Gerealiseerde initiatieven zijn hondenspeelweide in Sevenum en het verleggen van het pannaveld door Sparta ’18. Het ontwerp voor het upgraden van het Pastoor Vullinghsplein in Grubbenvorst is het afgelopen jaar verder uitgewerkt. Er is doorontwikkeling van langlopende initiatieven zoals America Left en Westenwind. Wat hebben we bereikt? Horst aan de Maas is een krachtige gemeenschap waarin onze inwoners meebouwen aan de huidige én de toekomstige vitale gemeenschap (overheidsparticipatie). Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) Voor deze doelstelling zijn geen kpi's geformuleerd.

Norm

Soort

Status

64

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Geld Einddatum Horst aan de Maas is een krachtige gemeenschap waarin onze inwoners meebouwen aan de huidige én de toekomstige vitale gemeenschap (overheidsparticipatie). We faciliteren verenigingen, instellingen en inwonersinitiatieven die de verbinding tussen inwoners versterken. We richten onze werkwijze en gemeentelijke organisatie zo in dat we inwoners met een initiatief adequaat kunnen antwoorden en ondersteunen. We willen onze financiën laten aansluiten bij dorpen en kernen die verantwoordelijkheden nemen.

2026

4.7 Burgerzaken

Wat hebben we gedaan? In 2022 zijn de gemeenteraadsverkiezingen goed verlopen. Door de keuze om gebruik te maken van een projectmatige gemeentebrede aanpak is de werkdruk binnen team burgerzaken iets verlaagd. Deze aanpak is geëvalueerd en daarop is besloten de huidige projectaanpak voort te zetten voor de komende twee verkiezingen. Het jaar 2022 stond in het teken van de vluchtelingenstroom. Zowel de inschrijving van de Oekraïense vluchtelingen alsmede de inschrijving van de vluchtelingen in CNO Kasteelse Bossen heeft veel inzet gekost. Op sommige momenten is de servicenorm ‘een afspraak binnen 5 dagen’ voor het productinschrijving vanuit het buitenland dan ook niet gehaald. We hebben onvoldoende capaciteit om alle internationale werknemers die aan de inschrijfcriteria voldoen daadwerkelijk in te schrijven in de BRP. Hierdoor voldoen we nog niet aan al onze wettelijke taken op dat vlak. Mede door de inzet van Oekraïense vluchtelingen als arbeidsmigrant is het aantal inschrijvingen vanuit het buitenland t.o.v. 2021 met 87% toegenomen. Een direct gevolg hiervan is de stijging van het aantal emigraties met 69% en adresonderzoeken met 24%. Team burgerzaken is vertegenwoordigd in het programmateam arbeidsmigranten en legt op deze manier verbinding met de andere teams die met dit thema bezig zijn.

Er lopen allerlei initiatieven om meer inzicht te krijgen in het aantal arbeidsmigranten dat in onze gemeente verblijft. Het afgelopen jaar ontwikkelden we samen met collega’s van team Informatievoorziening, team Communicatie en met de coöperatie Dimpact de website en de webformulieren. Dimpact is een vereniging van zo’n 40 gemeenten die samenwerken aan publieke digitale dienstverlening. Horst aan de Maas heeft de webformulierensoftware als eerste gemeente in Nederland in gebruik genomen. De webredactie heeft een training ‘Begrijpelijk en toegankelijk schrijven voor de website’ gevolgd. De samenwerking met Venray op gebied van KCC is in 2022 voortgezet. De verschillen en overeenkomsten van de verschillende werkprocessen zijn in kaart gebracht. Het aantal inkomende telefoongesprekken is toegenomen. Het KCC heeft veel telefoontjes beantwoord over de toestroom van vluchtelingen en de energietoeslag. In het eerste kwartaal van 2022 heeft een onderzoeksbureau de telefonische dienstverlening van de hele organisatie gemeten. Het callcenter scoorde zeer goed. De bereikbaarheid van de backoffice bleek onvoldoende. Er zijn verschillende acties ingezet om de bereikbaarheid te verbeteren. Dit heeft nog niet tot het beoogde resultaat geleid. Dit proces wordt voortgezet in 2023.

Voor de samenwerkingsopdracht om een nieuwe dienstverleningsvisie te ontwikkelen is in mei de (verbeter)behoefte in dienstverlening onder inwoners onderzocht. Het was een inclusief onderzoek en het resultaat was representatief. De resultaten zijn geanalyseerd en aan het directieteam gepresenteerd. De visie is klaar, we hebben inrichtingsprincipes geformuleerd en verbeterdoelen zijn 65

in kaart gebracht. Er is aansluiting gemaakt met de organisatieontwikkeling. Vaststelling en verdere uitwerking van de visie gebeurt in 2023.

Wat hebben we bereikt? We zijn een deskundige en betrouwbare publieke dienstverlener. Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) We slagen jaarlijks voor alle audits (PNIK, BRP en DigiD).

Norm 100,00

Soort %

Status 95,00

95% van onze klanten kan binnen 5 dagen terecht voor een afspraak bij burgerzaken.

95,00

%

85,00

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit We zijn een deskundige en betrouwbare publieke dienstverlener.

Tijd

Geld Einddatum

Dienstverlening wordt uitgevoerd binnen de uitgangspunten van de visie op dienstverlening, de vastgestelde servicenormen en de wettelijke eisen. 2022

We organiseren verkiezingen. We voeren de wettelijke taken op het gebied van burgerzaken uit.

Beleidsindicatoren programma Soc. maatschap., participatie en voorz. Omschrijving

2020

2021

2022

Banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar Kinderen tot 18 jaar in een uitkeringsgezin

710,3

713,8

N.n.b.

3%

3%

N.n.b.

Netto arbeidsparticipatie

72,7%

74,7%

75,4%

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners Jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp

224

151

N.n.b.

12%

14,2%

11,4%

Jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming

1,3%

1,5%

1,2%

Jongeren van 12 t/m 21 jaar met een delict voor de rechter Jongeren met jeugdreclassering

0%

1%

N.n.b.

N.n.b

0,2%

0,2%

69,9

73,7

76,8

550

560

490

1

1

N.n.b.

Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar Cliënten met een maatwerkarrangement WMO per 10.000 inwoners Werkloze jongeren van 16 t/m 22 jaar

66

Wat heeft het gekost? .

.

Primaire Begroting na Wat heeft het Begroting wijziging gekost in 2022 2022 2022

Lasten

4.1

Zorg

-26.590

-27.403

-24.735

4.2

Werk en inkomen

-15.292

-16.535

-14.870

4.3

Arbeidsmigranten

-210

-594

-111

4.4

Nieuwkomers

-563

-23

-63

4.5

Gezondste regio 2025

-30

-30

-4

4.6

Inwonerparticipatie/inwonerinitiatieven

-4.788

-11.795

-12.287

4.7

Burgerzaken

-1.200

-1.281

-1.273

Totaal

Lasten

-48.672

-57.661

-53.343

675

2.496

2.131

Baten

4.1

Zorg

4.2

Werk en inkomen

7.588

6.732

6.062

4.3

Arbeidsmigranten

71

128

47

4.4

Nieuwkomers

400

0

29

4.6

Inwonerparticipatie/inwonerinitiatieven

490

6.607

9.255

4.7

Burgerzaken

402

402

563

Totaal

Baten

9.626

16.365

18.087

.

.

Storting in de reserves Onttrekking van de reserves Resultaat

Primaire Begroting na Wat heeft het Begroting wijziging gekost in 2022 2022 2022 -55 900 -1.109 284

473

2.401

-38.817

-39.922

-33.965

67

Analyse Verschillen Verschillen 2022 begroting na wijziging versus 2022 realisatie (incl. reservemutaties) .

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Verschil

4.1 4.2

Onderverdeling beleidsvelden: Zorg Werk en inkomen

-23.943 -9.802

-21.641 -8.808

2.302 994

4.3 4.4 4.5 4.6 4.7

Arbeidsmigranten Nieuwkomers Gezondste regio 2025 Inwonerparticipatie/inwonerinitiatieven Burgerzaken

-60 27 -30 -5.237 -877

341 16 -4 -3.147 -722

401 -11 26 2.090 155

Resultaat

-39.922

-33.965

5.957

een positief bedrag is een voordeel een negatief bedrag is een nadeel

Verschillen groter dan € 50.000 op beleidsveldniveau worden toegelicht.

4.1 Zorg € 2.302.000 voordeel Maatwerkvoorzieningen jeugdzorg € 561.000 voordeel, Maatwerkvoorzieningen Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) € 526.000 voordeel Op 1 januari 2022 zijn de nieuwe contracten vanuit het regionale Programma Sturing en Inkoop gestart. Veel nieuwe maatwerkvoorzieningen zijn vanaf dat moment gefinancierd in de vorm van trajecten met een vaste prijs. Aan de voorkant hebben we ingeschat dat de nieuwe contracten zouden leiden tot een (beperkt) financieel voordeel. Dat voordeel lijkt zich nu voor te doen. Bij de ontstane voordelen voor zowel jeugdzorg als ook WMO geldt de kanttekening, dat naast de nieuwe inkoop, deze ook een gevolg zijn van in 2022 door personeelstekorten en hoge werkdruk, ontstane wachtlijsten. Zowel bij onze toegang als ook bij onze zorgaanbieders. De wachtlijsten bij zorgaanbieders zorgen ervoor dat zij niet direct de toegewezen ondersteuning en zorg kunnen leveren en daardoor ook niet direct voor geleverde zorg kosten kunnen declareren. De kosten voor deze inwoners komen later. Er is sprake van uitstel door wachtlijsten. Eind 2022 waren de wachtlijsten bij onze toegang zo goed als weggewerkt. Ondersteuning inwoners met financiële kwetsbaarheden € 426.000 voordeel De inzet die we in 2022 zijn gestart met een andere ondersteuning van inwoners met financiële kwetsbaarheid, zetten we in 2023 en verder voort.

We zijn gestart met het vormgeven van dienstverlening en ondersteuning gericht op gezond financieel gedrag en voorkomen van langdurige financiële kwetsbaarheid. We veranderen onze dienstverlening zodat we meer mensen eerder kunnen ondersteunen. Door de uitvoering van tijdelijke regelingen zoals de energietoeslag heeft de ontwikkeling hiervan vertraging opgelopen. We stellen daarom voor dit budget over te hevelen zodat we dit kunnen inzetten voor verdere vormgeving en uitwerking. Dit doen we door meer mensen te ondersteunen en daarmee voorkomen dat de financiële kwetsbaarheid van inwoners vergroot. Jeugdige, kwetsbare eenzame inwoners € 275.000 voordeel Corona heeft een groter effect gehad op onze kwetsbare inwoners. De extra ondersteuning die we hiervoor hebben ingezet loopt langer door dan de corona maatregelen. Sommige effecten leiden nu pas of nog later tot een ondersteuningsvraag. Daarnaast hebben we met partners afspraken gemaakt dat we samen andere vormen van laagdrempelige ondersteuning ontwikkelen en vormgeven. De ondersteuning is gericht op gezond gedrag van jeugdige, kwetsbare, eenzame inwoners en daarmee het voorkomen van kwetsbaarheid. We verwachten midden 2023 deze uitwerking te kunnen uitrollen. We stellen daarom voor om € 100.000 over te hevelen. Daarbij ligt een nadrukkelijk verband naar de

68

inwoners met financiële kwetsbaarheid omdat het gaat om inwoners die vaak kwetsbaar zijn op meerdere leefgebieden. Regionale samenwerking beschermd wonen (BW), maatschappelijke opvang (MO) en bemoeizorg en preventie (BP) € 182.000 voordeel Dit betreft het resterende budget voor het versterken van de sociale basis, waaronder mensen die tussen wal en schip vallen in het kader van de Stabiliteitsaanpak. We hebben in 2022 onder andere een onderzoek naar de sociale basis laten uitvoeren door maatschappelijke partners Rendiz en Zelfregie B.V., om een duidelijk beeld te krijgen van de huidige situatie en waar de behoefte van inwoners ligt. De bevindingen zijn in januari 2023 gepresenteerd. Daar willen we in 2023 op doorbouwen. De Stabiliteitsaanpak is pas in het 4e kwartaal van 2022 van start gegaan. Omdat beide thema’s in lijn zijn met de beweging die we willen maken: van maatwerk naar voorliggend veld en van systeemwereld naar problemen oplossen. Regionale jeugdzorg € 102.000 voordeel In 2022 zagen we in de regio Noord-Limburg en ook in Horst aan de Maas een afname van het aantal jeugdigen met een ondertoezichtstelling (OTS = een door de kinderrechter opgelegde maatregel in het gedwongen kader). Hierdoor ontstaat op basis van de (verwachte) afrekening over 2022 een voordeel. Schuldhulpverlening € 64.000 voordeel De inkomenspositie van onze inwoners staat onder druk.

We hebben te maken met hoge inflatie, mede door de energiecrisis. Dit raakt zowel inwoners als ondernemers. We merken dat steeds meer inwoners moeite hebben met rondkomen. Ook zien we meer ondernemers met complexe financiële problematieken. Ook omdat zij bijvoorbeeld de belastingschuld vanuit de coronaperiode moeten afbetalen, bovenop de forse prijsstijgingen. We verwachten daardoor dat in 2023 meer inwoners financiële ondersteuning en schuldhulpverlening nodig hebben. Om meer inwoners te kunnen helpen optimaliseren we onze processen, dienstverlening en breiden we onze capaciteit uit waar nodig. We stellen daarom voor om dit voordeel over te hevelen. Rolstoelen en hulpmiddelen WMO € 64.000 voordeel Dit voordeel is een gevolg van minder vraag naar hulpmiddelen en rolstoelen. In 2022 zijn we gestart met het inzetten van collectieve voorzieningen (bijv. tilliften en douchestoelen) bij instellingen. We zetten in op eigen kracht - welke mogelijkheden heeft de inwoner zelf. Daarnaast zien we dat het tweedehands aanbod voor rolstoelen en hulpmiddelen toeneemt en daarmee toegankelijk wordt voor onze inwoners. Ook was er in 2022 nog sprake van corona en de daarbij horende maatregelen. Binnen de gebiedsteams was hierdoor sprake van een beperktere inzetbaarheid waardoor de wachtlijsten bij de Wmo fors opliepen.

Hierdoor zouden inwoners ook eerder de keuze gemaakt kunnen hebben om hulpmiddelen zelf aan te schaffen. Begin 2023 zijn de wachtlijsten korter geworden en is de formatie op volle sterkte. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 4.2 Werk en inkomen € 994.000 voordeel Energietoeslag € 321.000 voordeel In 2022 heeft het kabinet besloten om huishoudens met een laag inkomen een tegemoetkoming te verstrekken voor de gestegen energieprijzen. De toekenning is een bevoegdheid van gemeenten. Vanuit het rijk hebben we een bijdrage ontvangen voor uitvoering en uitgifte. Via de mei- en septembercirculaire € 2.024.000. Aan uitvoering en uitgifte is hiervan € 1.703.000 besteed in 2022 waarna er € 321.000 resteert. In 2023 hebben huishoudens met een laag inkomen opnieuw recht op een energietoeslag van € 1.300. In de december circulaire 2022 van de algemene uitkering uit het gemeentefonds is hiervoor aanvullend € 748.000 beschikbaar gesteld. Zoals ook aangegeven in de RIB bij de december circulaire 2022 wordt voorgesteld om dit aanvullende bedrag over te hevelen. Zie ook beleidsveld 8.2 Algemene dekkingsmiddelen. Participatiewet (WWB, IOAW, IOAZ en LKS) € 239.000 voordeel Dit voordeel bestaat uit € 144.000 vanuit de WWB en € 76.000 vanuit de loonkostensubsidies.

Ondanks de bijstelling van het WWB-budgetten in de 2e bijstelling 2022, zien we dat de we uiteindelijk toch minder uitkeringen hebben gerealiseerd in 2022 dan verwacht. De arbeidsmarkt kent een

69

ongekende krapte. We hebben sterker ingezet op het goede gesprek voeren met een inwoner aan de voorkant. Dit resulteert in een lagere instroom omdat we aan de voorkant al kunnen doorgeleiden naar werk. Het voordeel vanuit de loonkostensubsidies bedraagt € 76.000. Ten opzichte van 2021 zien we een toename van de loonkostensubsidies van € 399.000 naar € 474.000. Door de toename van de kosten hebben we het budget in 2022 verhoogd naar 550.000. Hoewel er budget resteert ultimo 2022, achten we de kans groot dit voor de jaren 2023 en volgende hard nodig te hebben. Het aantal jongeren met een beperking die een beroep doen op ondersteuning richting werk stijgt namelijk. Participatie trajectkosten € 123.000 voordeel Horst heeft landelijk en regionaal gezien veel uitkeringsgerechtigden die uitstromen naar werk. Echter de wereld om ons heen verandert en ook het klantenbestand bij W&I is veranderd. Een nauwe focus op alleen uitstroom is niet meer toereikend omdat we hebben gezien dat de financiële kwetsbaarheid groot is. Twee opgaven vanuit het collegeprogramma vragen een andere inrichting van de uitvoering. Nl. een sterke sociale basis - gezond leven en wonen voor Jong en oud - meedoen en Vitale Kernen een positieve leefomgeving waar iedereen gezond, veilig en kansrijk kan leven - sociale cohesie. De nieuwe focus heeft invloed op de manier van werken.

We zijn al begonnen met 'dichter bij de inwoner' door het spreekuur in Onze Loods en minder rechtmatigheid onderzoeken. We gebruiken het komende jaar om meer inwoners te laten meedoen. We stellen daarom voor om € 90.000 over te hevelen. We voeren de andere manier van werken verder in. Ondertussen blijven we bestaande zorgvragen ondersteunen. Subsidies armoede- en schuldenbeleid € 90.000 voordeel Door vaststelling van de budgetsubsidies jeugdfondsen 2021 hebben we ca. € 87.000 terugontvangen. Voorgesteld wordt om dit bedrag over te hevelen om het te kunnen inzetten voor de reparatie van de indexering budgetsubsidies in het jaar 2023. Met ingang van 2024 indexeren we met de meest actuele indexcijfers (op basis van de mei-circulaire 2023 algemene uitkering uit het gemeentefonds. Dit nemen we mee in de kadernota 2023 en begroting 2024-2027. Sociale werkvoorziening € 90.000 voordeel Dit voordeel is grotendeels een gevolg van een aanvullende afrekening van de gemeentelijke bijdrage aan de NLW Groep over 2020 van € 118.000. Op grond van gemaakte afspraken omtrent resultaatbestemming innen het Schap. Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) € 74.000 voordeel In 2022 hebben we een aantal gesprekken gevoerd met ondernemers rondom hun inkomen. Dit heeft niet geresulteerd in een directe Bbz aanvraag omdat we deze ondernemers vóór de formele Bbz aanvraag hebben kunnen helpen met hun hulpvraag.

Bijzondere (leen-)bijstand € 44.000 voordeel Ca. € 20.000 is een gevolg van lagere reiskostenvergoedingen in 2022. Dit komt omdat de reisafstand korter is geworden door de komst van Onze Loods. De rest is een gevolg van het terugvorderen van ten onrechte verstrekte uitkeringen (verhaal) bijzondere (leen-)bijstand. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 4.3 Arbeidsmigranten € 401.000 voordeel Arbeidsmigranten € 401.000 voordeel Op 18 november 2022 is uw raad meegenomen in het programma arbeidsmigranten en de opgave waar wij voor staan. Om aan deze opgave uitvoering te geven, stellen we voor om dit voordeel over te hevelen om te kunnen inzetten voor capaciteit en ICT. 4.6 Inwonerparticipatie/inwonerinitiatieven € 2.089.000 voordeel Opvang vluchtelingen Oekraïne € 1.551.000 voordeel De normvergoeding die we van het Rijk ontvangen voor de opvang van ontheemden is hoger dan de kosten die we hebben gemaakt.

70

Transformatiebudget € 217.000 voordeel Het Transformatiebudget wordt ingezet om uitvoering te kunnen geven aan de verdere transformatie binnen het Sociaal Domein. Doelstelling is de zorg aan onze inwoners op WMO en Jeugdzorg kwalitatief, beschikbaar en betaalbaar te houden. We stellen voor om € 100.000 over te hevelen. Wet Maatschappelijke Ondersteuning algemene voorzieningen € 144.000 voordeel Het budgetdeel van project Westenwind is in 2022 niet volledig benut. Voorgesteld wordt om het restant voor dit project ad € 53.000 over te hevelen omdat het nog doorloopt in 2023. In verband met de vaststelling van de exploitatiesubsidies over 2021 hebben we ca. € 38.000 terugontvangen. Het restant ad € 53.000 heeft betrekking op ontwikkelingsruimte voor (nieuwe) initiatieven welke niet is benut in 2022. Huisvesting statushouders € 137.000 voordeel In 2021 zijn we gestart met de uitwerking van de huisvesting van de statushouders om aan de taakstelling die het Rijk ons oplegt te voldoen. Een aantal kosten is gemaakt, maar de opgave loopt nog steeds en we zijn druk bezig om ervoor te zorgen dat we de taakstelling te halen. Daarom stellen we voor om het resterende budget over te hevelen. Nieuwe wet Inburgering € 84.000 nadeel In het kader van inburgering hebben we € 84.000 meer uitgegeven dan we kunnen verantwoorden onder de nieuwe Wet Inburgering.

Dat heeft voor een groot deel te maken met de kosten die we hebben gemaakt voor maatschappelijke begeleiding van statushouders. Hiervoor hebben we in 2022 ruim € 92.000 betaald, maar ongeveer ca. € 76.000 niet kunnen verantwoorden onder de nieuwe Wet Inburgering, omdat deze begeleiding betrekking had op statushouders die onder de ‘oude’ Wet Inburgering vallen. Hier staat tegenover dat we voor de maatschappelijke begeleiding van deze doelgroep in de septembercirculaire algemene uitkering uit het gemeentefonds van 2022 € 69.000 hebben ontvangen. De resterende € 15.000 die we meer hebben uitgegeven bestaan uit indirecte kosten van de nieuwe Wet Inburgering, zoals kosten voor de regionale werkgroep die de nieuwe Wet Inburgering in de regio heeft voorbereid en regionale trainingsbijeenkomsten voor consulenten, kosten die we hebben gemaakt voor accommodatie en aanschaf van materialen en kosten voor juridische ondersteuning van statushouders. Kinderopvang € 72.000 voordeel Dit voordeel is grotendeels een gevolg van de opbouw van de voorzieningen voor jonge kinderen in onze gemeente. Wanneer kinderen twee jaar oud worden, kunnen ze gebruik maken van het PeuterPlusProgramma. Vanaf vier-jarige leeftijd kunnen kinderen terecht in het basisonderwijs. Het is vooraf lastig in te schatten hoeveel kinderen aanspraak doen op SMI. Hierdoor kunnen de uiteindelijke kosten variëren.

Door specifieke aanvragen met grote declaraties (in totaal ca. € 54.000 in 2021), werd er extra budget beschikbaar gesteld in 2022. Er is in 2022 echter geen aanspraak gedaan op deze voorzieningen, onder andere omdat de betreffende kinderen de vier-jarige leeftijd bereikten in 2021. Exploitatie gemeenschapshuizen € 40.000 voordeel Door corona en het sluiten van gemeenschapshuizen hebben wij in 2021 lagere kosten op de eindafrekening van gas gerealiseerd wat administratief een voordeel oplevert in 2022. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten 4.7 Burgerzaken € 155.000 voordeel Leges reisdocumenten € 48.000 voordeel Er zijn in 2022 aanzienlijk meer reisdocumenten aangevraagd dan geraamd. Onze inwoners zijn vorig jaar weer volop op reis gegaan. Dit kan een oorzaak zijn van het hoge aantal aanvragen. Ook speelt de Brexit een rol. Inwoners kunnen nu alleen met een Paspoort naar Groot-Brittannië reizen. Voorheen was een Identiteitskaart voldoende. Inschrijven nieuwe buren € 29.000 voordeel Het budget inschrijven nieuwe buren is in 2022 eenmalig verhoogd om extra kosten, die gemaakt worden voor de registratie van arbeidsmigranten, te bekostigen. Het is ons in 2022 echter niet gelukt

71

om tijdelijke inhuur in te schakelen door krapte op de arbeidsmarkt. Gevolg hiervan is dat we noodgedwongen reguliere werkzaamheden hebben moeten doorschuiven waardoor we een extra achterstand hebben opgelopen. Inmiddels is het ons gelukt om de extra inhuur te realiseren per 1 februari 2023. Om deze inhuur te bekostigen stellen we voor om overheveling van dit budget. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten

72

5. Cultuur, sport en onderwijs

5.1 Kunst en cultuur

Wat hebben we gedaan? Het jaar 2022 was voor de cultuursector een jaar waarin activiteiten en programma’s weer volledig opgepakt werden. Alle coronamaatregelen zijn in het begin van het jaar losgelaten. Hierdoor kon alles weer volledig opgestart worden. Terugkijkend op deze crisis, kunnen we zeggen dat het voorzieningenniveau (culturele verenigingsleven activiteitenaanbod) op pijl is gehouden en dat het verenigingsleven een grote veerkracht heeft laten zien. Voor een vitale gemeenschap en de leefbaarheid in onze dorpen en wijken is dat van grote waarde. In april is het proces van de herijking van het subsidiekader weer opgepakt en zijn de dorpsdialogen gevoerd over subsidies. Hierbij hebben we ca. 200 organisaties gesproken, waarbij het culturele veld goed was vertegenwoordigd. Omdat uit de jaarevaluatie van cultuur is gebleken dat er behoefte was aan samenwerking en kennisdeling hebben we op basis van behoefte een kennissessie georganiseerd over het schrijven van projectplannen en subsidieaanvragen. Ook is er een onder leiding van de cultuurconsulent de werkgroep ‘toekomst muziek’ gestart. Een groep die zich buigt over een duurzame toekomst voor het maken van muziek bij jeugdafdelingen van verengingen. Halverwege het jaar is de transitie van het bibliotheekwerk afgerond. De verantwoording van de transitiebijdrage is ingediend en vastgesteld.

Er heeft een reorganisatie bij BiblioNU plaatsgevonden. Er ligt een sluitende begroting, de bedrijfsvoering is aangepast en er is een nieuwe visie omarmt. We zien de gewenste beweging bij de bibliotheek; een maatschappelijk educatieve bibliotheekvoorzieningen, waar inwoners kunnen ontmoeten, zich laten informeren en zich kunnen ontwikkelen. In het derde kwartaal van 2022 hebben we de samenwerking met het voorgezet onderwijs versterkt. In samenwerking met het Dendron College en Yuverta, is de ‘Cultuur Boost’ georganiseerd. Derdejaarsleerlingen hebben die dag een voorstelling gezien in het Gasthoês en 2 workshops gevolgd van lokale cultuurmakers in of rondom het Gasthoês. Een project met meervoudige doelstellingen; cultuur inzetten voor het welbevinden van jongeren, jongeren kennis laten maken met cultuur en het lokale culturele veld, de samenwerking versterken met scholen en cultuurmakers. De Cultuur Boost was een succes en krijgt een vervolg in 2024, met een cursusaanbod op basis van behoefte en een nieuwe Boost dag voor een andere groep leerlingen. Wat hebben we bereikt? Horst aan de Maas heeft een laagdrempelig cultuuraanbod dat bijdraagt aan de sociale samenhang van inwoners en past binnen een gezonde leefstijl van inwoners. Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) Voor deze doelstelling zijn geen kpi's geformuleerd.

Norm

Soort

Status

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Geld Einddatum Horst aan de Maas heeft een laagdrempelig cultuuraanbod dat bijdraagt aan de sociale samenhang van inwoners en past binnen een gezonde leefstijl van inwoners.

73

We stimuleren de zichtbaarheid van onze cultuur en stimuleren de ontwikkeling van cultureel talent. We versterken de samenwerking tussen het lokale en culturele veld en het onderwijs. De combinatiefunctionaris legt verbindingen tussen verenigingen het onderwijs. We willen dat iedereen maar vooral kinderen de kans krijgen kennis te maken met cultuur zodat ze de kans krijgen hun talenten te ontwikkelen. We zetten cultuur in als middel om inwoners samen te brengen, aan elkaar te verbinden en zich te ontwikkelen.

5.2 Sport

Wat hebben we gedaan? We hebben in het afgelopen jaar uitvoering gegeven aan de drie programmalijnen uit het programmaplan Sport aan de Maas, te weten: • Actief aan de Maas; • Meedoen aan de Maas; • Verenigen aan de Maas. Dat betekent dat we in samenwerking met kinderopvang en onderwijspartners hebben ingezet op het stimuleren van een gezonde en actieve leefstijl. Met zorginstellingen hebben we kwetsbare doelgroepen, voor wie 'bewegen' niet vanzelfsprekend is, gestimuleerd tot beweegactiviteiten. En tot slot is ondersteuning geboden aan verenigingen die een ondersteuningsbehoefte hadden. In dit kader is ook een verenigingsmonitor afgenomen waarin o.a. de vitaliteit is gepeild en is geïnventariseerd naar ondersteuningsbehoeften. Wat hebben we bereikt? Horst aan de Maas heeft een toegankelijk sportaanbod dat bijdraagt aan de sociale samenhang van inwoners en past binnen een gezonde leefstijl van inwoners. Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) Het aantal jongeren dat lid is van een sportvereniging.

Norm 79,00

Soort %

Status 79,00

Het aantal volwassenen en ouderen dat minimaal 2,5 uur per week matig intensief beweegt (landelijke beweegrichtlijn).

60,00

%

58,00

Het aantal inwoners dat lid is van een sportvereniging.

33,00

%

31,00

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Geld Einddatum Horst aan de Maas heeft een toegankelijk sportaanbod dat bijdraagt aan de sociale samenhang van inwoners en past binnen een gezonde leefstijl van inwoners. Samen met onze partners uit het Sport akkoord (het onderwijs, de zorg, kinderopvang, het verenigingsleven en Gezondste regio 2025) organiseren we sport- en beweegactiviteiten die gericht zijn op een gezonde en actieve leefstijl.

74

We maken sportvoorzieningen voor alle inwoners toegankelijk (fysiek, sociaal en financieel). We ondersteunen samenwerkingen tussen verenigingen. We stimuleren cross-overs tussen sport en cultuur, zoals Expeditie Sevenum en Grubbenvorst. We zetten sport in als middel om ontmoeting, sociale inclusie en integratie te bevorderen van bijzondere doelgroepen als nieuwkomers, mensen met een beperking en mensen met een laag inkomen. We zetten sportconsulenten in om sportverenigingen te ondersteunen en onderlinge verbindingen te leggen tussen verenigingen, onderwijs en kinderopvang, zorginstellingen en kwetsbare groepen inwoners.

5.3 Kasteelpark ter Horst

Wat hebben we gedaan? Voor het gebied Kasteelse Bossen was een herijking van de visie nodig. Deze nieuwe visie is de basis voor verdere doorontwikkeling van het gebied, was eind 2022 in concept gereed en ligt begin 2023 klaar voor het bestuurlijk traject. Wat hebben we bereikt? We realiseren een omgeving waarin sport gecombineerd wordt met brede maatschappelijke, recreatieve en economische functies en die toegankelijk is voor iedereen. Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) Voor deze doelstelling zijn geen kpi's geformuleerd.

Norm

Soort

Status

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Geld Einddatum We realiseren een omgeving waarin sport gecombineerd wordt met brede maatschappelijke, recreatieve en economische functies en die toegankelijk is voor iedereen. Kasteel Huys ter Horst wordt, met behoud van de erfgoed status, doorontwikkeld.

2022

Samen met partners in het gebied Kasteelse bossen creëren we werk- en werkervaringsplekken voor inwoners met een uitkering of mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

2022

5.4 Onderwijs

Wat hebben we gedaan? Ondanks de belemmeringen en effecten door Corona én de grote prijsdruk op energie en personeel zijn alle partners erin geslaagd om het voorzieningenniveau op peil te houden en zelfs te verbeteren met inzet van het beschikbare budget. 75

Het netwerk rondom Thuisnabij en passend onderwijs met ondersteuning en zorg werkt steeds beter. Er blijven stevige en steeds nieuwe uitdagingen voor het onderwijsveld vanuit complexe maatschappelijke ontwikkelingen. Op het vlak van het onderwijsaanbod, ondersteuning en zorg zijn de ambities voor 2022 goed ingevuld. Op het vlak van de "harde" randvoorwaarden zoals de schoolgebouwen en accommodaties zijn flinke stappen gezet. Belangrijke projecten zijn vanuit het vastgestelde integraal huisvestingsplan (IHP) in uitvoering of voorbereiding. Wat hebben we bereikt? Er zijn adequate basisvoorzieningen waar inwoners hun talent kunnen ontwikkelen. Deze voorzieningen zijn ook op lange termijn beschikbaar. Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) Voor alle kinderen is passend onderwijs bereikbaar.

Norm 100,00

Soort %

Status 99,90

Het percentage voortijdige schoolverlaters is lager dan 2%

2,00

%

2,00

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Geld Einddatum Er zijn adequate basisvoorzieningen waar inwoners hun talent kunnen ontwikkelen. Deze voorzieningen zijn ook op lange termijn beschikbaar. Samen met partners zorgen we ervoor dat basisvaardigheden als lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden worden verbeterd bij de inwoners die hiermee moeite hebben. We borgen samen met de onderwijspartners het recht op en de plicht tot het volgen van voldoende onderwijs voor alle jongeren (Leerplichtadministratie, RMC/VSV, toezicht leerplicht). We versterken de voorschoolse educatie voor de kinderen (met een risico op) een ontwikkelachterstand zowel kwalitatief als kwantitatief. We werken samen met de onderwijspartners aan een dekkend en passend onderwijsaanbod met extra ondersteuning (passend onderwijs) en een goede aansluiting op de jeugdhulp voor jongeren die dat nodig hebben. Wij zorgen voor passende, juridische kaders voor onderwijshuisvesting met oog voor onderwijsontwikkelingen en onderwijsvernieuwing.

5.5 Accommodaties

Wat hebben we gedaan? 2022 was vooral het jaar na de Coronapandemie. Trainingen, repetities en wedstrijden werden weer opgestart. Langzaam werden ook weer grotere en drukkere activiteiten, toernooien en feesten 76

georganiseerd. Wel behouden nog, maar het kon weer. In 2022 vingen we vluchtelingen en ontheemden op in verschillende accommodaties. Hierdoor kwam er een extra druk en vraag op sporthal De Berkel in Horst en MFC 't Haeren in Grubbenvorst. We gaan door met het verduurzamen van onze accommodaties, het verbeteren van de verhuurbaarheid en het beperken van de kwetsbaarheid bij beheerders. Het tekort aan vrijwilligers en een aantal beheerders met een eenmansfunctie maakt het beheer kwetsbaar. Wat hebben we bereikt? We hebben kwalitatief goede en betaalbare accommodaties die bijdragen aan de leefbaarheid in de kernen. Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) In 2035 is minimaal 50% van de gemeentelijke gebouwen energieneutraal.

Norm 50,00

Soort %

Status 25,00

In Q2 van 2022 zijn de nieuwe huurprijzen voor accommodaties vastgesteld.

100,00

%

100,00

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Geld Einddatum We hebben kwalitatief goede en betaalbare accommodaties die bijdragen aan de leefbaarheid in de kernen. Bij de realisatie van nieuwe accommodaties of revitalisering en renovatie van bestaande accommodaties, gaan we uit van een maximale inzet van duurzaamheidsmaatregelen. We geven projectmatig invulling aan de huisvestingsbehoefte rekening houdend met vastgoed- en / of accommodatiebeleid. We herzien in 2022 het accommodatiebeleid en stellen zo nodig een nieuwe perspectievennota op.

2023

We realiseren het uitvoeringsprogramma Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2024.

2024

We stimuleren maatschappelijke organisaties te investeren in duurzame maatregelen voor hun accommodaties.

2022

We stimuleren multifunctioneel gebruik van onze dienstgebouwen.

2022

5.6 Subsidies

Wat hebben we gedaan? In 2019 zijn we gestart met het proces met als belangrijkste doel de subsidieverlening meer dan voorheen te laten aansluiten bij de gemeentelijke ambities die we nastreven. Met onze gemeenschappen als belangrijke gesprekspartner. Door de uitbraak van de coronapandemie hebben we de gesprekken met alle dorpen pas in 2022 kunnen voeren. In december 2022 heeft de gemeenteraad de nieuwe algemene subsidieverordening vastgesteld. Hiermee is er begonnen aan de volgende stap, namelijk de vaststelling van het subsidiekader; de visie en uitgangspunten op basis

77

waarvan wij subsidies verlenen. Wat hebben we bereikt? Horst aan de Maas is een krachtige gemeenschap waarin onze inwoners zelfredzaam zijn en meebouwen aan de huidige én de toekomstige vitale gemeenschap. Omschrijving kritieke prestatie indicator (KPI) De verstrekte subsidies dragen bij aan de beweging van vitale gemeenschappen en de maatschappelijke doelen die we ons als gemeente gesteld hebben.

Norm 100,00

Soort %

Status 100,00

Hoe hebben we dat gedaan? Maatregelen bij Kwaliteit Tijd Geld Einddatum Horst aan de Maas is een krachtige gemeenschap waarin onze inwoners zelfredzaam zijn en meebouwen aan de huidige én de toekomstige vitale gemeenschap. Op basis van de kwalitatieve output van de discussie over de strategische visie optimaliseren we na 2020 het toetsingskader subsidies. We hanteren een subsidiesysteem dat zorgt voor een versterking van de centrale ambitie "vitale gemeenschappen".

Beleidsindicatoren programma Cultuur, sport en onderwijs Omschrijving

2020

2021

2022

Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen

7,7

2,7

N.n.b.

Relatief verzuim per 1.000 leerlingen

18

13

N.n.b.

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers), % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs Niet-sporters (wordt eens per 4 jaar gemeten)

1,7%

1,2%

N.n.b.

44,3%

N.v.t.

N.v.t.

78

Wat heeft het gekost? .

.

Primaire Begroting na Wat heeft het Begroting wijziging gekost in 2022 2022 2022

Lasten

5.1

Kunst en cultuur

-1.771

-1.598

-1.564

5.2

Sport

-4.194

-4.119

-4.032

5.3

Kasteelpark ter Horst

0

0

0

5.4

Onderwijs

-4.244

-4.873

-4.723

5.5

Accommodaties

-8

-22

-33

Totaal

Lasten

-10.216

-10.612

-10.352

0

0

10

1.202

1.530

1.644

806

1.266

1.264

0

0

0

2.008

2.796

2.918

Baten

5.1

Kunst en cultuur

5.2

Sport

5.4

Onderwijs

5.5

Accommodaties

Totaal

Baten

.

.

Storting in de reserves Onttrekking van de reserves Resultaat

Primaire Begroting na Wat heeft het Begroting wijziging gekost in 2022 2022 2022 0 846 -4 142

274

274

-8.067

-6.697

-7.164

Analyse Verschillen Verschillen 2022 begroting na wijziging versus 2022 realisatie (incl. reservemutaties) .

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Verschil

Onderverdeling beleidsvelden: Kunst en cultuur Sport

-1.457 -2.468

-1.412 -2.270

45 198

Kasteelpark ter Horst Onderwijs Accommodaties Resultaat

0 -2.750 -22 -6.697

0 -3.449 -33 -7.164

0 -699 -11 -467

een positief bedrag is een voordeel een negatief bedrag is een nadeel

Verschillen groter dan € 50.000 op beleidsveldniveau worden toegelicht.

79

5.2 Sport € 198.000 voordeel Breedtesport € 128.000 voordeel In 2022 hebben we ca. € 125.000 aan specifieke rijksuitkering sportakkoord en leefstijlinterventies ingezet ter dekking van voor reguliere kosten voor breedtesport waardoor een groot voordeel op het budget ontstaat. We stellen voor om hiervan € 50.000 over te hevelen voor de herijking van het Sportakkoord en het realiseren van onze doelen die we hebben vastgelegd in de nota ‘Een leven lang sport IN! Horst aan de Maas’. CP toekomst bestendig maken binnensport € 80.000 voordeel Dit betreft een reservering voor het opvangen van (structurele) stijgingen of extra beheerskosten. Wanneer bij aanpassingen aan binnensportaccommodaties de beheerskosten stijgen kunnen deze hieruit betaald worden. In 2022 zijn hieruit de schoonmaakwerkzaamheden betaald voor de extra kleedruimtes in De Kruisweide. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 5.4 Onderwijs € 699.000 nadeel Bijzonder basisonderwijs (BBO) huisvesting scholen € 846.000 nadeel Voor de ontwikkeling van de panden aan de Veemarktstraat en Bemmelstraat hebben wij de boekwaarde van de panden ingebracht in de grondexploitatie. Dit levert boekhoudkundig op dit beleidsveld een nadeel op.

Per saldo betreft dit een budget neutrale aanpassing voor de gehele exploitatie (zie ook beleidsveld 2.1 Bouwen en wonen (€ 126.000 nadeel en beleidsveld 2.2 Bouwgrondexploitatie € 972.000 voordeel). Subsidie peuterspeelzalen € 116.000 voordeel Het 1e en 2e dagdeel voor VVE-kinderen in het PeuterPlusProgramma wordt gefinancierd via het onderwijsachterstandenbeleid (OAB)-budget. Daardoor ontstaat een voordeel in het subsidiebudget voor peuterspeelzalen. Leerlingenvervoer € 51.000 voordeel Per augustus 2022 gelden nieuwe vervoerscontracten door de Europese aanbesteding leerlingenvervoer. Daarom hebben we in de eerste bijstelling 2022 het budget verhoogd met € 50.000. Het was toen niet duidelijk wat de financiële gevolgen exact zouden zijn. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten.

80

6. Openbare orde & veiligheid, toezicht & handhaving

6.1 Openbare orde en veiligheid

Wat hebben we gedaan? In 2022 hebben we zichtbaar slagen gemaakt. Door georganiseerde criminaliteit integraal aan te pakken, proberen we ondermijning te voorkomen en onze inwoners te beschermen tegen de negatieve effecten van drugs waaronder ook de productie ervan. Daarmee zetten we ons in om het gevoel van veiligheid in hun leef- en woonomgeving te verhogen. In 2022 is hier verder in geïnvesteerd. Zo rolden we het onafhankelijke meldpunt uit waar je anoniem informatie kunt geven over criminaliteit en misdaad (Meld Misdaad Anoniem) in onze gemeente. Regionale samenwerking op het gebied van ondermijning (op basis van de regiodeal) leidde tot meerdere interventies door het regionaal interventieteam (het ACT!). De burgemeester besloot een aantal keren, loodsen waar drugs zijn aangetroffen zonder waarschuwing te sluiten. De samenwerking, zowel intern, als met ketenpartners is verder verbeterd. We hebben als beheergemeente van het Zorg- en Veiligheidshuis bijgedragen aan de doorontwikkeling ervan. Ook zetten we hebben een belangrijke stap in de aanpak van mensenhandel. We stelden het Regionaal beleidsplan aanpak mensenhandel vast en we stelden een aandachtsfunctionaris mensenhandel aan. Het in 2021 vastgestelde Bibob-beleid is in 2022 in de organisatie geïmplementeerd en er is een Bibob-coördinator aangesteld.

Buiten dat is het Natuurbrandbeheersplan Deurnsche Peel en Mariapeel vastgesteld. In dit plan staat welke maatregelen er worden getroffen om de brandveiligheid in het gebied te vergroten. In 2022 vingen we op een viertal plekken vluchtelingen of asielzoekers op. We droegen op deze manier bij aan het landelijke verzoek vanwege de oorlog in Oekraïne en de situatie in ter Apel. Voor het organiseren en coördineren van deze opvang en de opvanglocaties kozen we voor een integrale benadering en werkten we op basis van de crisisstructuur (TeamBevolkingsZorg). Toen de opvanglocaties operationeel waren zijn we overgegaan naar een meer projectmatige aanpak, buiten de crisisstructuur. We vormden een taskforces. We zorgden dat de benodigde disciplines vertegenwoordigd waren (o.a. veiligheid, toezicht & handhaving, zorg, communicatie etc.). De opvang heeft veel van onze beschikbare capaciteit gevraagd. Concreet betrof het de volgende locaties: • Opvang Oekraïense vluchtelingen in Sporthal de Berkel (11 maart tot 27 juli 2022) en vervolgens • locatie voormalig gebouw basisschool Klimboom Swolgen (27 juli tot heden). Het betreft een locatie met 150 plaatsen.