01d Bijlage 2 BBV Begroting 2026 incl. Meerjarenbegroting 2027 tm 2029
Tekst van het document
Prognose 2026-2029 voor het budget Jeugdzorg Persoonsgebonden budgetten (PGB's) op basis van de realisatie in 2025 tot en met peildatum 23 mei 2025. Jeugdzorg segment 1 Lumpsum
2026
2027
2028
2029
Lasten
-240
-240
-240
-240
Baten
0
0
0
0
31
We verhogen het budget van de lumpsum Jeugdzorg segment 1 met € 240.000. Dit doen we op basis van de realisatie over de laatste 3 jaren. Segment 1 betreft Jeugdigen en hun gezinnen met zeer complexe problematiek op meerdere domeinen van hun leven (gezin, school, welzijn, etc.) waar kind-factoren en omgevingsfactoren een rol spelen. Kapitaallasten Integraal Huisvestingsplan scholen (IHP) 20252029
2026
2027
2028
2029
Lasten
32
155
-22
-349
Baten
0
0
0
0
In 2024 is het IHP 2025-2029 vastgesteld. De kapitaallasten van de investeringen in 2028 (basisschool De Bottel en basisschool Megelsheim) zijn toegevoegd aan jaarschijf 2029. De kapitaallasten van de verbouwing van basisschool Onder de Wieken gaan een jaar later in. Maatwerkvoorzieningen Jeugdzorg
2026
2027
2028
2029
Lasten
-1.255
-1.255
-1.255
-1.255
Baten
0
0
0
0
Op basis van de realisatie in 2025 tot en met peildatum 23 mei 2025 verwachten we een toename van € 1.255.000 structureel voor de jeugdzorg maatwerkvoorzieningen. Maatwerkvoorzieningen Wmo
2026
2027
2028
2029
Lasten
99
15
-56
-368
Baten
0
0
0
0
Op basis van de realisatie in 2025 tot en met peildatum 23 mei 2025, passen we de begroting 2026 tot en met 2029 aan. We verwachten in eerste instantie een daling van de kosten in 2026 met € 99.000 met een verloop naar stijgende kosten in 2029 met € 368.000 (programma 2). De stijging is een gevolg ervan dat we rekening houden met een vergrijzingspercentage van 4%. Vervolgens staat daar dekking tegenover vanuit de septembercirculaire 2024, waarin we een extra bijdrage hebben ontvangen voor indexatie Wmo demografie oplopend van € 156.000 in 2025 naar € 600.000 in 2029 (programma 7). Daarmee is het netto-effect van deze bijstelling een voordeel in 2026 tot en met 2029 van respectievelijk € 255.000, € 324.000, € 401.000 en € 232.000. Het voordeel is in 2029 kleiner door het doortrekken van het vergrijzingspercentage van 4% naar de nieuwe jaarschijf 2029. Openbare Gezondheidszorg
2026
2027
2028
2029
Lasten
-75
-75
-75
-75
Baten
0
0
0
0
Er is een structureel aanvullend budget noodzakelijk van € 75.000. Er is een gewijzigde financiering voor de aantallen lijkschouwen en euthanasieverklaringen. Deze worden niet meer verrekend in de jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio. Er zal op basis van het aantal lijkschouwen en euthanasieverklaringen maandelijks gefactureerd worden en niet meer op basis van een inwonersbijdrage. Participatiewet: AB-IOAW-IOAZ-LKS en BBZlevensonderhoud (lasten)
2026
2027
2028
2029
Lasten
-1.092
-1.092
-1.092
-1.092
Baten
0
0
0
0
De bijstelling bedraagt in totaliteit € 1.092.000 hogere lasten structureel ten opzichte van de bestaande budgetten. De bestaande budgetten stammen uit de begroting 2025-2028 die medio 2024 is opgesteld. In 2024 zijn de budgetten alleen in het lopende jaar (2024) tussentijds aangepast in overeenstemming met de geldende planning & controlcyclus. Het aantal uitkeringen is in 2024 gestegen van 358 op 1 januari 2024 naar 453 op 1 januari 2025, met name door hogere instroom van statushouders gekoppeld aan onze gemeente vanuit de doorstroomvoorziening. We zetten in op meedoen in de samenleving en werk (uitstroom). Daarnaast is er sprake van nareizigers in het kader van gezinshereniging (instroom). Voor de begroting gaan we uit van 450 uitkeringen.
32
Participatiewet: BUIG budget (baten)
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
0
0
0
Baten
1.092
1.092
1.092
1.092
Het BUIG-budget (gebundelde uitkering van het rijk) passen we aan naar de bedragen in de nader voorlopige toekenning voor 2025 en nemen een stelpost op naar 100% dekking van onze lasten. Dit op basis van de verwachting dat we volledig gecompenseerd worden voor de te maken uitgaven. Dit doen we op basis van ervaring uit het verleden. Daarbij geldt de kanttekening dat dit geen garantie biedt voor de toekomst. Programmaplan samen voor veilig
2026
2027
2028
2029
Lasten
-30
-60
-60
-60
Baten
0
0
0
0
We verhogen het budget bijdrage doeluitkering Vrouwenopvang (DUVO) in 2026 met € 30.000 naar € 90.000 en met ingang van 2027 met € 60.000 naar € 120.000. Dit is een realistische schatting op basis van het Programmaplan Samen voor Veilig en het minimale bedrag dat nodig is voor regionale investeringen in de komende jaren. De exacte financiële uitwerking moet nog worden vastgesteld. De besluitvorming over de regionale visie en het programmaplan Samen voor Veilig is op z’n vroegst in december 2025. Deze besluitvorming heeft invloed op de jaren vanaf 2026. Verhoging inkomensgrens voor lokale inkomensondersteuning
2026
2027
2028
2029
Lasten
-154
-154
-154
-154
Baten
0
0
0
0
Ter dekking van de meerkosten bedraagt de budgetvraag € 154.000 structureel. Met ingang van 1 januari 2025 is het minimuminkomen voor bijzondere bijstand structureel verhoogd van 120% naar 130% van de bijstandsnorm. Daarbij is de uitzondering "woonkostentoeslag" en "vaste lasten levensonderhoud", deze zijn behouden op 100%. Ook is per 1 januari 2025 het minimuminkomen voor individuele inkomenstoeslag verhoogd van 105% met referteperiode 36 maanden naar 130% met referteperiode 24 maanden. Het verhogen van de inkomensgrens zorgt ervoor dat meer mensen toegang krijgen tot financiële ondersteuning, wat kan helpen om financiële stress te verminderen. Wmo PGB's
2026
2027
2028
2029
Lasten
-48
-77
-107
-138
Baten
0
0
0
0
Prognose 2026-2029 voor het budget Wmo Persoonsgebonden budgetten (PGB's) op basis van de realisatie in 2025 tot en met peildatum 23 mei 2025. Naar verwachting nemen de kosten in de loop der jaren toe door vergrijzing. . Intensivering huidige beleid Combinatie accommodatie met onderwijs Griendtsveen
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
0
-18
-18
Baten
0
0
0
0
In Griendtsveen onderzoeken wij de mogelijkheid de basisschool samen te voegen met een multifunctionele accommodatie. Voor de basisschool zijn de kapitaallasten al opgenomen in de begroting voor het IHP. Voor de MFA nemen wij nu ook ruimte op voor de kapitaallasten. Combinatie nieuwe school Meerlo met multifunctionele accommodatie
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
0
-210
-210
Baten
0
0
0
0
33
Voor Meerlo hebben wij in het IHP rekening gehouden met de kapitaallasten voor de (ver)bouw van de basisschool. Wij onderzoeken nu ook of wij de bouw kunnen combineren met een MFA. De kapitaallasten hiervoor reserveren wij nu in de begroting. Inkoopstrategie en tarieven Jeugdzorgplus Landsdeel Zuidoost
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
0
0
0
Baten
0
0
0
0
De kosten voor jeugdzorgplus dalen naar verwachting met € 136.000 in 2026 oplopend naar € 203.000 in 2029. Omdat we het vrijvallende budget reserveren voor alternatieve zorgvormen voor jeugdzorgplus heeft dit geen effect op het saldo van de begroting. Op grond van het Bovenregionaal Transformatieplan JeugdzorgPlus van Landsdeel Zuidoost (BRP) en in lijn met het Rijksbeleid dient de huidige zorgvorm van JeugdzorgPlus te worden vervangen door alternatieve (niet gesloten) zorgvormen. Omdat de ontwikkeling van vervangende zorgvormen meer tijd vraagt dan nu beschikbaar tot 1 januari 2026 reserveren we het vrijvallende budget. Kapitaallasten kindcentrum Sevenum
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
0
-648
-648
Baten
0
0
0
0
In het IHP hebben wij de kapitaallasten begroot voor de bouw van een nieuwe school in Sevenum. Wij onderzoeken nu ook de mogelijkheid om de bouw van de school te combineren met een nieuwe sporthal. Voor kapitaallasten van de sporthal en de buitenomgeving reserveren wij alvast ruimte in de begroting. Nieuwbouw en doorontwikkeling Onze Loods
2026
2027
2028
2029
Lasten
-1.060
0
0
0
Baten
1.060
0
0
0
In 2026 starten wij met de nieuwbouw voor Onze Loods. In de businesscase dekken wij de exploitatiekosten van het nieuwe gebouw uit het bestaande budget van € 250.000 voor Onze Loods. De afschrijving van de huidige boekwaarde ad € 1.060.000 komt ten laste van de algemene reserve. Voor de doorontwikkeling van Onze Loods worden de geraamde bijdrage aan de NLW voor bestuurskosten, transformatieplan en exploitatietekorten van ca. € 500.000 met ingang van 2027 ingezet voor de businesscase "een nog mooier en beter Onze loods". Deze verschuiving heeft geen effect op het saldo van de begroting. Daarnaast wordt het bestaande budget voor exploitatielasten Onze Loods van € 250.000 in 2026 ingezet voor de tussentijdse locatie voor Onze Loods. Met ingang van 2027 dient het ter dekking van de exploitatielasten van de nieuwe Onze Loods. Werkbudget en voorfinanciering ontvlechting NLW
2026
2027
2028
2029
Lasten
-3.600
0
0
-2.250
Baten
3.600
0
0
2.250
Voor de transitiefase is een werkbudget nodig om deze goed en verantwoord uit te voeren. Daarbij moet worden gedacht aan het begeleiden van medewerkers naar een nieuwe baan, kosten vanwege het opheffen van de NV en GR maar ook eventuele nadelige effecten in de reguliere exploitatie in 2025 en 2026. Ons aandeel daarin bedraagt € 3,6 miljoen en moet worden gezien als ‘voorfinanciering’. We verwachten uiteindelijk na opheffing van de NV en GR een veel lager negatief resultaat, waardoor we ca. € 2,25 miljoen verwachten terug te ontvangen. Zowel de voorfinanciering als ook de terugonvangst onttrekken, c.q. storten we terug in de algemene reserve. Welk bedrag er uiteindelijk resteert is op dit moment nog niet precies aan te geven gezien de onzekerheden rondom diverse onderdelen in het transitieplan. De drie belangrijkste risico’s zijn: Het (tijdig) vinden van een passende (werk)plek voor alle medewerkers, waardoor de daadwerkelijke begeleidings- (en transitie-)kosten voor alle medewerkers binnen het bovenstaande financieel kader blijven; De opbrengst uit de verkoop van het vastgoedobject in Venray; En de omvang van de nadelige effecten op de "reguliere" exploitatie. . Ombuigingen Bijdrage MGR en saldo regionale samenwerking BW-MO-BP
2026
2027
2028
2029
Lasten
-524
-524
-524
-524
Baten
524
524
524
524
34
In de begroting 2026 van de MGR (Modulaire Gemeenschappelijke Regeling) stijgt het saldo van de begroting beschermd wonen (BW), maatschappelijke opvang (MO) en bemoeizorg en preventie (B&P). Dit saldo wordt aan ons uitgekeerd. De stijging bedraagt € 524.000 (voordeel door een toename van € 915.000 naar € 1.439.000). Daarnaast stijgen ook de door ons verschuldigde uitvoeringskosten met € 47.000 (van € 319.000 naar € 366.000). Het hierdoor per saldo ontstane voordeel van € 477.000 zetten we in om de taakstelling sociaal domein deels in te vullen. Het effect op het begrotingssaldo is hierdoor budgettair neutraal is. Meedoen en geldzaken (MGZ)
2026
2027
2028
2029
Lasten
-74
-92
-92
-92
Baten
0
0
0
0
Vanuit MGZ leveren we 0,8 fte in 2026 en vervolgens 1 fte structureel in voor de taakstelling van het sociaal domein. In 2023 heeft team MGZ structurele formatie gekregen om de visie Meedoen en Geldzaken uit te dragen. Deze is tot en met maart 2025 ingevuld met inhuur. Inmiddels zijn de benodigde vaste medewerkers aangenomen en vullen we 1 fte structureel niet in. Het budget dat hierdoor vrijvalt draagt de afdeling WIZ bij aan de te realiseren taakstelling sociaal domein. Vrijval budget regionale samenwerking
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
0
0
0
Baten
0
0
0
0
De ervaring leert dat de afgelopen jaren het reguliere budget zelf toereikend is om ontwikkelingen op te pakken, waardoor de buffer ad € 200.000 vrij kan vallen. De vrijval zetten we in om de taakstelling sociaal domein deels in te vullen.
Overzicht investeringen
Nieuwe investeringen in 2026 tot en met 2029 die de raad al heeft goedgekeurd , WMO individuele voorzieningen
Bruto Bijdr. Netto inv. derden inv.
2026
2027
2028
2029
1.800
450
450
450
450
1.800
Nieuwe / toekomstige investeringen; waar ruimte voor is gereserveerd, maar die de raad nog moet goedkeuren via aparte besluitvorming . Bruto Bijdr. Netto 2026 2027 2028 2029 inv. derden inv. IHP Basisscholen Sevenum (incl. voorbereidingskrediet)
10.494
10.494 10.494
Investeringen IHP 2026-2029
13.672
13.672
500
500
1.000
1.000
18.500
18.500 18.500
6.000
6.000
Griendtsveen combinatie accommodatie met school Hegelsom buitenomgeving school Kindcentrum Sevenum (buitenomgeving, sporthal) MFA School Meerlo (incl. sporthal)
5.314
5.210
3.148
500 1.000
3.000
3.000
35
3 Een natuurlijk en vitaal landelijk gebied De fysieke leefomgeving verandert ingrijpend door maatschappelijke opgaven zoals natuurherstel, klimaatadaptatie en energietransitie. Met de Omgevingswet als kader werken we aan een samenhangende koers voor beleid, uitvoering en regelgeving. We zetten in op gebiedsgerichte aanpak en regionale samenwerking om het landelijk gebied toekomstbestendig te maken. Daarbij staan ruimtelijke kwaliteit, biodiversiteit en leefbaarheid centraal. Via programma’s zoals NOVEX de Peel en Gedeelde Peel geven we richting aan duurzame keuzes voor mens, natuur en economie. Omgevingswet, Omgevingsvisie en Omgevingsplannen: één koers voor de fysieke leefomgeving Wat willen we bereiken? Onze omgevingsvisie is voor de vormgeving van onze leefomgeving nu het strategisch kompas voor de lange termijn . Hierin staat hoe we ruimte, natuur, infrastructuur en gezondheid willen ontwikkelen. Op basis van deze visie werken we thema’s en gebieden uit in concrete omgevingsprogramma’s, zoals voor duurzaamheid, erfgoed, wonen en mobiliteit. Wat gaan we er voor doen? • De besluitvorming over de omgevingsvisie staat gepland voor eind 2025. Op basis van de omgevingsvisie maken we de komende jaren omgevingsprogramma’s. Met het ontwikkelen van de programma’s actualiseren we al het huidige ruimtelijk beleid, brengen we het in overeenstemming en voegen het samen.
De lessen uit het pilot-omgevingsprogramma ‘Groen, Blauw en Klimaatadaptatie’ trekken we door naar de volgende thematische en gebiedsprogramma’s. We starten onder andere met het thema milieu en met enkele modules ten behoeve van een programma voor het buitengebied. In 2026 en daarna werken we verder aan het omgevingsplan. Het deelgebied Meterik, de eerste kern, wordt in procedure gebracht ten behoeve van de vaststelling. Het ontwikkelde casco dient als basis voor de verdere ontwikkeling van het omgevingsplan. We werken het omgevingsplan voor deelgebied Horst Centrum verder uit, net als voor vier andere kernen. Vanaf 2027 werken we aan de regels voor de bedrijventerreinen en vanaf 2028 aan het buitengebied, zodat in 2031 het volledige omgevingsplan is geactualiseerd. In 2026 voorzien we een viertal thematische wijzigingen van het omgevingsplan. Tot slot faciliteren we per 1 januari 2026 nieuwe initiatieven in de landelijke systematiek STOP-TPOD, dit omdat de TAM-regeling stopt per 1 januari 2026. •
Het aanpassen van het omgevingsplan en het begeleiden van nieuwe initiatieven kost extra tijd en inzet. Dit vraagt ook om andere vaardigheden van medewerkers. Daarom breiden we onze organisatie uit met twee extra functies: een planbeheerder en een regelanalist. Daarnaast investeren we in de ontwikkeling van onze medewerkers, zodat we alle taken vanuit de Omgevingswet goed kunnen uitvoeren.
•
We stellen nieuwe kaders vast voor de Nota Ruimtelijke Kwaliteit zodat we duidelijker en minder ingewikkeld beleid hebben waardoor procedures sneller en efficiënter zijn. Met minder regels waar het kan en duidelijker regels waar het moet geven we helderheid aan initiatiefnemers. Deze nota hanteert een bredere definitie van ruimtelijke kwaliteit: niet alleen bebouwing, maar ook landschap en groen worden nadrukkelijk meegenomen. In 2026 vervangt het eerste deel van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit de huidige Welstandsnota en richt zich op het clusteren van kernen en bebouwing. In het vervolgdeel komt de nadruk te liggen op de buitengebieden, waarbij natuur en landschap als leidende factoren worden beschouwd.
ENDVBEND
Een toekomstbestendige leefomgeving voor mensen, bedrijven, landschap en natuur Wat willen we bereiken? Het landelijk gebied in Horst aan de Maas staat onder druk. Er komen veel grote vraagstukken samen, zoals natuurherstel, klimaatverandering, waterkwaliteit, duurzame landbouw en leefbaarheid. 37
Tegelijkertijd is er steeds meer behoefte aan ruimte voor wonen, recreatie en energie. Ook sociale uitdagingen spelen mee, zoals het behoud van identiteit en het tegengaan van ondermijning. De toekomst van de agrarische sector is onzeker, en dat maakt de toekomst van het hele gebied kwetsbaar. Er is behoefte aan een duidelijke koers, ook vanuit rijk en provincie. Via het programma NOVEX de Peel werken we samen met partners aan een toekomstbestendig landelijk gebied. We willen inwoners en ondernemers helpen bij het maken van keuzes die bijdragen aan een duurzame en leefbare omgeving. Wat gaan we er voor doen? • Voor het landelijk gebied werken we in 2026 verder uit aan welke opgaves we gaan werken. We zoeken hier nadrukkelijk de integratie op van andere opgaves en overige ontwikkelingen. •
We werken aan verschillende gebiedsgerichte aanpakken (GGA's). Binnen een GGA maken we keuzes om de doelen van een toekomstbestendig landelijk gebied te verwezenlijken.
•
We blijven intensief samenwerken met en in de regio. In deze complexe wereld vol urgente opgaven is het van belang dat we optimaal gebruik maken van elkaars expertises en elkaars uitdagingen kennen (geen gemeentelijke en provinciale grenzen). We doen dit in verschillende regionale samenwerkingsverbanden.
•
We blijven actief betrokken bij het (rijks)programma NOVEX. Vanuit dit gremium halen we belangrijke informatie op en zitten we als (vaste)partner mee aan het stuur voor de ingezette koers. Waar mogelijk, maken we aanspraak op beschikbare gelden. In de sleutelthema's, en impulsprojecten maken we dit concreet en laten we projecten in onze regio (gemeente) landen.
•
We gaan door met twee grote lopende gebiedsprocessen. De eerste is de Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) Gedeelde Peel. De tweede is het programma Vierwaarden. We blijven ons inzetten voor de doorontwikkeling van de Peelbergen.
•
We investeren in Kasteelpark ter Horst en gaan verder met de gebiedsvisie. In 2026 werken we verder aan het uitvoeringsprogramma voor de periode 2026-2029.
•
We blijven ons inzetten voor het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het landelijk gebied. Belangrijke input voor een toekomstbestendig landelijk gebied zijn de acties zoals beschreven in programma 5 van deze begroting (een florerende en innovatieve agrarische sector). We volgen deze ontwikkelingen en nemen de conclusies en resultaten mee in de programma's en uit te werken gebiedsprocessen.
•
We werken aan het verbeteren van onze natuurgebieden en het herstel van de biodiversiteit in het landelijk gebied. We stellen een biodiversiteitsplan op.
•
We besparen voor de jaren 2026 -2029 op het beheer van het huidige openbaar groen (areaaluitbreiding niet meegerekend). Dit kan met behoud van het huidige kwaliteitsbeeld, maar hiermee verdwijnt wel de flexibiliteit uit de budgetten.
•
We voeren de ontwikkelkalender bomen 2025-2035 uit voor een duurzaam bomenbeheer waarbij we ook inwoners stimuleren mee te denken voor groen in de buurt.
ENDVBEND
Beleidsindicatoren programma Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied Omschrijving
2023
2024
2025
2026
Er zijn geen beleidsindicatoren voor dit programma
38
Wat gaat dat kosten?
2025 Begroting 2024 na 2026 2027 2028 2029 Werkelijk wijziging Begroting Begroting Begroting Begroting Totaal Lasten
-6.757
-6.781
-8.468
-8.101
-8.105
-8.080
Totaal Baten
661
301
258
258
258
258
Saldo van baten en lasten
-6.096
-6.480
-8.209
-7.843
-7.847
-7.822
Storting in de reserves
-1.233
-197
-14
-14
-14
-14
Aanwending van de reserves
1.640
339
435
49
57
57
Resultaat
-5.689
-6.338
-7.789
-7.808
-7.804
-7.779
Onderstaande tabel geeft het verloop van de begroting sinds de vastgestelde meerjarenbegroting 2025-2028 weer.
Bedragen x €1.000
2026 2027 2028 2029 Begroting Begroting Begroting Begroting
Lasten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2025-2028
-7.168
-6.772
-6.776
-6.751
Raadsbesluiten t/m 8 juli
-431
-392
-392
-392
Lasten Actuele begroting
-7.599
-7.164
-7.168
-7.143
Autonome ontwikkelingen
-586
-604
-604
-604
Diverse kleine mutaties < € 50.000
-32
-32
-32
-32
Ombuigingen
250
200
200
200
Overige technische mutaties
-515
-515
-515
-515
-8.482
-8.115
-8.119
-8.094
Totaal lasten Meerjarenbegroting 2026-2029
2026 2027 2028 2029 Begroting Begroting Begroting Begroting Baten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2025-2028
553
167
175
175
Raadsbesluiten t/m 9 juli
0
0
0
0
Baten Actuele begroting
553
167
175
175
Autonome ontwikkelingen
83
83
83
83
Diverse kleine mutaties < € 50.000
57
57
57
57
Totaal baten Meerjarenbegroting 2026-2029
693
307
315
315
-7.789
-7.808
-7.804
-7.779
39
Onderstaande tabel bevat de toelichting op de financiële mutaties uit deze meerjarenbegroting. . Autonome ontwikkelingen Bomenbeleid 2025: "Gezonde bomen voor een gezonde leefomgeving"
2026
2027
2028
2029
Lasten
-135
-135
-135
-135
Baten
0
0
0
0
Het budget bomenbeheer wordt structureel met € 135.000 verhoogd. Van het benodigde bedrag van € 135.000 is € 35.000 nodig in verband met de uitvoering van de wettelijke verplichtingen en taken (o.a. zorgplicht, omgevingswet). Een bedrag van € 100.000 heeft betrekking op de uitbreiding van het bomenareaal, dit bedrag is nodig voor de uitvoering van bestaande opgaves en beleidsvoornemens, zoals vergroening, klimaatadaptatie en gezonde leefomgeving. Gemeente Horst aan de Maas is een boomrijke, groene gemeente met ongeveer 40.000 individueel geregistreerde bomen in beheer. In de vorige beleidsperiode is vooral ingezet op deregulering van regelgeving en het beperken van schade en overlast. Dit beleid is echter aan vernieuwing toe vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Met het nieuwe bomenbeleid werken we in de geest van de Omgevingswet en spelen we in op actuele maatschappelijke thema’s waaronder klimaatverandering, achteruitgang biodiversiteit, gezonde leefomgeving en behoud van groen erfgoed. Koopovereenkomst klavers 3, 5, 8 en 6 B Ontwikkelbedrijf Greenport
2026
2027
2028
2029
Lasten
-167
-167
-167
-167
Baten
83
83
83
83
De gemeente heeft de Klaver 3, 5, 8 en 6B uitbreiding gekocht van het Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo. In de koopovereenkomst is opgenomen dat het onderhoud en beheer met bijbehorende voorzieningen voor 50% door de gemeente betaald wordt en dat de overige 50% jaarlijks via een eeuwigdurende onderhoudsverplichting wordt gefactureerd aan het Ontwikkelbedrijf. Ontwikkelkader weerden Grubbenvorst en Lottum
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
-18
-18
-18
Baten
0
0
0
0
Via het nationaal programma Integraal Rivier Management (IRM) werken we in het kader van hoogwaterbescherming aan de gebiedsontwikkeling Vierwaarden. Dit is een samenwerking met het waterschap, provincie, gemeente Venlo en het Rijk. Voor onze gemeente betreft het de weerden bij Lottum en Grubbenvorst. Wij dragen in dit project een bedrag bij van € 1.900.000 voor de benodigde investeringen. Hiervan was € 1.400.000 al gereserveerd in de reserve GKM. De kapitaallasten voor de overige € 500.000 nemen wij op in de begroting, de kapitaallasten bedragen € 18.000 per jaar. Schadeuitkeringen Wet Ruimtelijke Ordening
2026
2027
2028
2029
Lasten
-105
-105
-105
-105
Baten
0
0
0
0
Verhoging budget met € 105.000 door het toegenomen aantal aanvragen planschade, onder meer vanwege nieuwe woningbouwprojecten en de toegenomen complexiteit van de aanvragen planschade en nadeelcompensatie. Door de in werking getreden Wet nadeelcompensatie zijn ook de kosten van op te stellen risicoanalyses en quickscans gestegen. Verhogen budget personele capaciteit Omgevingswet en omgevingsplannen
2026
2027
2028
2029
Lasten
-180
-180
-180
-180
Baten
0
0
0
0
We begroten € 180.000 per jaar voor de inhuur van 2 fte voor de periode 2026-2029. De inhuur is nodig voor taakuitvoering planologie en invulling nieuwe rollen voor het wijzigen van omgevingsplannen. .
40
Ombuigingen Openbaar groen
2026
2027
2028
2029
Lasten
250
200
200
200
Baten
0
0
0
0
In 2026 geven wij € 250.000 minder uit op het huidige openbaar groen (areaaluitbreiding niet meegerekend). De jaren erna verlagen wij onze uitgaven met € 200.000 per jaar. Dit kan met behoud van het huidige kwaliteitsbeeld, maar hiermee verdwijnt wel de flexibiliteit uit de budgetten.
41
4 Duurzaam Horst aan de Maas Horst aan de Maas werkt aan een duurzame toekomst met een klimaat neutrale gemeente in 2050 als doel. We zetten in op energiebesparing, lokale opwekking en een robuust energiesysteem. Tegelijkertijd versterken we onze leefomgeving via klimaatadaptatie, biodiversiteit en waterkwaliteit. Circulaire economie krijgt vorm in bouw, landbouw en gemeentelijke organisatie. Samen met regionale partners bouwen we aan een gezonde, groene en toekomstbestendige gemeente. Energie Wat willen we bereiken? In 2050 is Horst aan de Maas klimaatneutraal. 2050 lijkt nog ver weg. Maar we moeten ook in 2026 stappen zetten om dit doel te halen. Sterker nog: we hebben afspraken gemaakt over mijlpalen op weg naar 2050. We zitten al enige jaren volop in de energietransitie. Belangrijk is dat we kijken naar het energiesysteem als geheel, de opwek, het transport, de opslag en het verbruik. Onze focus ligt op het verlagen van de energiebehoefte in de gemeente. In 2030 verbruiken we 35% minder energie dan in 2017. Tegelijkertijd richten we ons op het duurzaam opwekken van energie. We streven ernaar om in 2030 30% van de energievraag in Horst aan de Maas duurzaam en lokaal op te wekken. We zullen hierin keuzes moeten maken. Een voorbeeld hiervan is het energielandschap Dorperpeel en het doel dat in 2030 2.400 extra woningen aardgasvrij-ready zijn.
Wat gaan we er voor doen? • In 2025 zijn we gestart met het opstellen van een nieuwe Energievisie inclusief een update van de Warmtevisie. De Energievisie leggen we in 2026 voor aan de raad. •
De Energievisie werken we in 2026 verder uit naar een Energieprogramma. Financiële keuzes die hieruit voortkomen, leggen we voor aan de gemeenteraad.
•
In 2026 continueren we de uitvoering van de werkzaamheden zoals die als actielijnen in het (vastgestelde) Programma Energiebesparing Horst aan de Maas 2023 - 2026 zijn opgenomen.
•
We handhaven op de Energie Informatie- en Besparingsplicht.
•
Bedrijven die energiehubs willen vormen, ondersteunen we. Dit wordt financieel al ondersteund met provinciale subsidies.
•
We blijven ons samen met Enexis inzetten op het verminderen van de netcongestie. Er zullen de komende tien jaar zo’n 300 kilometer nieuwe elektriciteitskabels, 300 nieuwe elektriciteitshuisjes en 6 nieuwe middenspanningsstations worden toegevoegd.
•
We geven uitvoering aan het Nationaal isolatie programma (NIP). We starten met het opstellen van Warmteuitvoeringsplannen (WUP’s).
•
We blijven verbeterde isolatie van de woningen stimuleren. De aanpak is tot nu toe een succes en wordt vanaf 2025 en verder in 2026 opgevolgd door de Meerjarige Collectieve Ontzorgingsaanpak. Hiervoor zetten we de middelen in uit de SpUk Lokale Aanpak Isolatie.
ENDVBEND
Klimaatadaptatie, kaderrichtlijn water en biodiversiteit Wat willen we bereiken? Het klimaat verandert en dat merken we ook in Horst aan de Maas. We krijgen vaker te maken met extreme weersomstandigheden, zoals droogte en wateroverlast, en de kwaliteit van onze bodem en biodiversiteit neemt af. Daarom zetten we ons in voor een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. We zorgen voor voldoende en schoon water, een goed werkend rioolstelsel en een gezonde bodem. Groen speelt hierin een sleutelrol: bomen en planten zorgen voor verkoeling, zuiveren de lucht, vangen regenwater op en versterken de biodiversiteit. We streven naar een leefomgeving waarin wonen, werken en recreëren in balans zijn. In tien jaar willen we het groene oppervlak met 5% uitbreiden. Ook werken we toe naar het voldoen aan de Kaderrichtlijn Water, 43
uiterlijk eind 2027 of later in overleg met het waterschap. Door te vergroenen en te verduurzamen maken we onze dorpen en wijken weerbaarder, gezonder en prettiger om in te leven – nu en in de toekomst. Wat gaan we er voor doen? • We werken diverse zaken verder uit in het programma Groen, Blauw en Klimaatadaptatie. •
We voeren de ontwikkelkalender bomen 2025-2035 uit.
•
Om hittestress te voorkomen planten we meer bomen aan in stedelijk gebied en vergroenen we bestaand stedelijk gebied. We vergroenen 1 à 2 dorpskernen per jaar.
•
Met inwerkingtreding van de Omgevingswet maken we geen nieuw Gemeentelijk rioleringsplan meer maar worden beleidsmatige aspecten en ambities in het Programma Groen, Blauw en Klimaatadaptatie opgenomen. Het proces hiervoor loopt en geeft begin 2026 input voor een nieuw kostendekkingsplan voor de riolering waarin we rekening houden met nieuwe ontwikkelingen.
•
Kaderrichtlijn Water. Het terugdringen van riool overstorten is een wettelijke verplichting die eind 2027 gerealiseerd moet zijn. Of we dit volledig gaan halen is nog onzeker. We zijn hierover in overleg met het waterschap. We verwachten tot 2028 nog 8 tot 9 ha aan verhard oppervlak af te koppelen. Daarnaast maken we een tiental groene bergingen achter riool overstorten. Ook na 2027 blijft het noodzakelijk om aan de KRW-opgave te werken en de kwaliteit van het oppervlaktewater te verbeteren. Als alternatief voor het niet volledig tijdig halen van de KRW onderzoeken we of het wenselijk is dat de RUD extra controles op lozingen van bedrijven gaat uit voeren.
•
In 2021 hebben we een aantal (urgente) knelpunten wateroverlast gedefinieerd. Om deze op te lossen voeren we diverse projecten uit. Voor de komende jaren worden de knelpunten opnieuw in beeld gebracht. Het onderzoek hiervoor loopt.
•
Het jaar 2024 werd gekenmerkt door veel en langdurige neerslag. Terwijl andere jaren weer droog verliepen. We onderzoeken de gevolgen daarvan voor de grondwaterstanden en brengen het effect hiervan op beleidsmatige en operationele zaken in beeld.
ENDVBEND
Op naar een Circulaire economie Wat willen we bereiken? Horst aan de Maas werkt toe naar een volledig circulaire economie in 2050, met als tussenstap 50% circulariteit in 2030. Dat betekent dat we zuiniger omgaan met grondstoffen, slimmer ontwerpen en duurzaam produceren. We richten ons op drie belangrijke thema’s: een circulaire gemeentelijke organisatie, circulair bouwen en ontwikkelen, en kringlooplandbouw. Vanaf 2030 willen we dat de helft van onze bouwprojecten – zoals wegen en gebouwen – circulair wordt aanbesteed. Hier werken we naartoe door jaarlijks 10% te verhogen. Ook facilitaire diensten moeten dan volledig circulair zijn. Gemeentelijk vastgoed moet met minder nieuwe grondstoffen worden gebouwd en onderhouden, en we zetten in op het gebruik van regionale biobased materialen. (minimaal 30%). Grond-, weg-, en waterbouw (GWW) projecten, willen we uitvoeren met tenminste 40% minder primaire abiotische grondstoffen (t.o.v. 2025). In de landbouw stimuleren we voorbeelden van kringlooplandbouw, waarbij duurzaam voedsel wordt geproduceerd met respect voor natuur en bodem. Bij investeringen kijken we niet alleen naar kosten op korte termijn, maar ook naar gezondheid, milieueffecten en restwaarde. Zo bouwen we stap voor stap aan een toekomst waarin afval niet meer bestaat en grondstoffen steeds opnieuw worden gebruikt.
Wat gaan we er voor doen? • We gaan in 2026 tot en met 2029 door met het ontwikkelen en uitvoeren van het onderwerp Circulaire Economie. In 2026 worden de eerste stappen gezet met circulariteit in de projecten. Dit doen we aan de hand van het afwegingskader circulariteit (onder andere materiaalgebruik), berekeningen en evaluaties. 44
•
We gaan aan de slag met de ontwikkeling aan de Doolgaardstraat, IKC Sevenum, herinrichting gemeentehuis en projecten bij Openbare Werken.
•
We starten een proef met ‘groen asfalt’ en onderzoeken hoe we het hergebruik van materialen kunnen stimuleren.
ENDVBEND
Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (OD NML) Wat willen we bereiken? Binnen de gemeenschappelijke regeling RUD Limburg Noord werken de 15 Noord-Limburgse gemeenten en Provincie Limburg samen in de uitvoering van (met name) de wettelijke milieutaken (bijv. het milieutoezicht op bedrijven). Ons streven is de Omgevingsdienst Noord- en Midden Limburg (ODNML) uiterlijk 1 april 2026 om te vormen tot een RUD die voldoet aan de landelijk opgelegde robuustheidscriteria. Het doel van de OD NML is om effectiever en slagvaardiger te zijn bij het aanpakken van complexe milieuproblemen en nieuwe uitdagingen, zoals de energietransitie, klimaatadaptatie en een gezonde leefomgeving. Wat gaan we er voor doen? • Schone lucht, schoon water en een schone bodem: voor toezicht en handhaving op de Milieuwet blijven we samenwerken met andere Noord- en Midden-Limburgse gemeenten in de (huidige) Regionale Omgevingsdienst Noord en Midden-Limburg. •
Samen met andere aan de OD NML deelnemende gemeenten werken we aan de inrichting van een nieuwe, sterke omgevingsdienst. Daarbij kijken we naar hoe we zaken als financiën, personeel en bedrijfsvoering goed kunnen regelen. Hier nemen we extra financiële middelen voor op in de begroting.
ENDVBEND
Afval Wat willen we bereiken? We willen de kwaliteit van onze gescheiden ingezamelde grondstoffen verbeteren door vervuiling in met name PMD en textiel terug te dringen. Daarnaast zetten we samen met RD Maasland in op een verdere optimalisatie van de afvalinzameling, met oog voor het gemak voor de inwoners, efficiëntie, kostenbeheersing en duurzaamheid. Wat gaan we er voor doen? • We gaan inwoners nog meer informeren over het belang van goed afval scheiden. Daarbij besteden we extra aandacht aan het voorkomen van vervuiling in het PMD-afval en bij het inzamelen van textiel. •
Samen met de verwerker gaan we vaker en nauwkeuriger meten of de ingezamelde plasticverpakkingen, metaalverpakkingen en drinkpakken (PMD) goed gescheiden zijn. Dit doen we met steekproeven op de overslaglocatie. Zo krijgen we beter zicht op de kwaliteit van deze grondstoffen en kunnen we vervuiling aanpakken.
•
Samen met RD Maasland kijken we kritisch naar onze inzameldata en routes. Door deze te analyseren, kunnen we gerichte verbeteringen doorvoeren die zorgen voor een efficiëntere en duurzamere afvalinzameling.
•
RD Maasland beheert voortaan onze glascontainers én de ondergrondse en bovengrondse containers van zeven andere Limburgse gemeenten. Denk aan schoonmaak, onderhoud en keuring.
•
Samen met de Afval Samenwerking Limburg (ASL) blijven we ontwikkelingen volgen op het gebied van afvalverwerking, zowel binnen als buiten Limburg.
ENDVBEND
45
Beleidsindicatoren programma Duurzaam Horst aan de Maas Omschrijving
2023
2024
2025
2026
Omvang huishoudelijk restafval, kg per inwoner % Hernieuwbare elektriciteit
24
N.n.b.
N.n.b.
N.n.b.
N.n.b.
N.n.b.
N.n.b.
N.n.b.
Wat gaat dat kosten?
2025 Begroting 2024 na 2026 2027 2028 2029 Werkelijk wijziging Begroting Begroting Begroting Begroting Totaal Lasten
-11.951
-17.401
-16.775
-17.500
-18.238
-18.639
Totaal Baten
12.613
20.450
20.437
19.606
18.347
18.678
Saldo van baten en lasten
662
3.049
3.661
2.106
109
40
Storting in de reserves
-22
-6
-6
-6
-6
-6
Aanwending van de reserves
335
1.001
110
9
12
12
Resultaat
976
4.044
3.765
2.110
116
46
46
Onderstaande tabel geeft het verloop van de begroting sinds de vastgestelde meerjarenbegroting 2025-2028 weer.
2026 2027 2028 2029 Begroting Begroting Begroting Begroting
Bedragen x €1.000 Lasten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2025-2028 Raadsbesluiten t/m 8 juli Lasten Actuele begroting
-16.758
-17.525
-17.958
-17.958
28
-13
-13
-33
-16.730
-17.538
-17.972
-17.991
Rente, afschrijving en financiering
118
218
-32
-261
Autonome ontwikkelingen
-362
-394
-455
-607
Diverse kleine mutaties < € 50.000
-62
-46
-41
-40
Overige technische mutaties
256
256
256
256
-16.781
-17.505
-18.244
-18.644
Totaal lasten Meerjarenbegroting 2026-2029
2026 2027 2028 2029 Begroting Begroting Begroting Begroting Baten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2025-2028
20.765
20.338
19.091
19.091
-1
-5
-5
15
20.764
20.334
19.086
19.106
Rente, afschrijving en financiering
187
-38
1
352
Autonome ontwikkelingen
-413
-688
-736
-776
8
8
8
8
20.546
19.615
18.359
18.691
3.765
2.110
116
46
Raadsbesluiten t/m 9 juli Baten Actuele begroting
Diverse kleine mutaties < € 50.000 Totaal baten Meerjarenbegroting 2026-2029
Onderstaande tabel bevat de toelichting op de financiële mutaties uit deze meerjarenbegroting. . Autonome ontwikkelingen Afvalbegroting 2026-2029
2026
2027
2028
2029
Lasten
-289
-371
-432
-584
Baten
314
389
440
601
2026
2027
2028
2029
Lasten
-50
0
0
0
Baten
0
0
0
0
Mutaties in de afvalbegroting verrekenen wij met de voorziening tariefegalisatie afval. Circulariteit
In 2025 hebben we een begin gemaakt met een grondstoffeninventarisatie en balans van de gemeente Horst aan de Maas. In 2026 gaan we op basis van de resultaten het beleid verder uitwerken. Hiervoor reserveren we een bedrag van € 50.000 zoals in 2025 ook is gedaan
47
Koopovereenkomst klavers 3, 5, 8 en 6 B Ontwikkelbedrijf Greenport
2026
2027
2028
2029
Lasten
-23
-23
-23
-23
Baten
23
23
23
23
De gemeente heeft de Klaver 3, 5, 8 en 6B uitbreiding gekocht van het Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo. In de koopovereenkomst is opgenomen dat het onderhoud en beheer met bijbehorende voorzieningen voor 50% door de gemeente betaald wordt en dat de overige 50% jaarlijks via een eeuwigdurende onderhoudsverplichting wordt gefactureerd aan het Ontwikkelbedrijf. Regionale Uitvoeringsdienst (RUD)
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
0
0
0
Baten
-750
-1.100
-1.200
-1.400
Alle omgevingsdiensten moeten vanaf april 2026 voldoen aan landelijke eisen voor robuustheid. We reserveren hiervoor aanvullend budget van € 750.000 in 2026 dat oploopt op naar een structurele reservering van € 1,4 miljoen in 2029. Dit aanvullend budget is nodig om de overgang naar een sterke, regionale omgevingsdienst in Limburg-Noord mogelijk te maken. Het aanvullend budget hebben we op het concept-bedrijfsplan van de nieuwe dienst.
Overzicht investeringen
Nieuwe investeringen in 2026 tot en met 2029 die de raad al heeft goedgekeurd ,
Bruto Bijdr. Netto inv. derden inv.
2026
2027
2028
2029
Rioleringsmaatregelen
17.597
17.597
9.592
6.242
592
1.171
Klimaatmaatregelen
7.976
7.976
4.126
2.850
500
500
48
5 Een toekomstbestendige en innovatieve economie De gemeente Horst aan de Maas werkt aan een toekomstbestendige economie die bijdraagt aan een gezonde leefomgeving voor inwoners en ondernemers. Samen met regionale partners zetten we in op duurzame groei, innovatie en vitale gemeenschappen. We stimuleren circulair en duurzaam ondernemen, versterken onze centra, en zorgen voor de juiste bedrijven op de juiste plek. Ook de agrarische sector en vrijetijdseconomie krijgen een impuls via gebiedsgerichte en programmatische aanpak. Dit alles doen we met oog voor leefbaarheid, ecologie en economische vitaliteit. Samenwerken aan een gezonde toekomst voor inwoners en ondernemers (regiodeal) Wat willen we bereiken? Als gemeente werken we aan een betere woon- werk- en leefomgeving voor inwoners en ondernemers. Dat doen we samen met andere Noord-Limburgse gemeenten (de regio), Provincie Limburg en het rijk. Door onze krachten te bundelen, bereiken we meer. Tegelijkertijd zijn we kritisch op de meerwaarde van samenwerking: daar waar deze evident is, blijven we participeren. Daar waar samenwerken niet tot de gewenste impact leidt, kiezen we ervoor onze deelname af te bouwen of stop te zetten. Wat gaan we er voor doen? Eind 2024 hebben we met alle partners de regiodeal afgesloten en afgesproken samen te werken op vier thema’s: • • • •
Kennis, onderzoek & duurzaam ondernemen; Talent ontwikkelen & behouden; Vitale gemeenschappen & positieve gezondheid; Veiligheid & ondermijning.
Daar krijgen we ook extra geld voor, vanuit het rijk. Dit is de Regio Deal II. Tot en met 2028 krijgen we als regio elk jaar miljoenen om concrete projecten uit te voeren. Ook alle gemeenten in de regio dragen bij. De beschikbare gelden worden gebruikt voor de financiering van projecten die aansluiten op (een van) de vier thema’s. ENDVBEND
Duurzaam ondernemen Wat willen we bereiken? We willen duurzame en circulaire innovaties stimuleren. Dat betekent: gezonder, slimmer en milieuvriendelijker ondernemen, en zorgen dat goede ideeën ook echt worden toegepast. De grootste uitdagingen zijn het verduurzamen van bedrijfsprocessen en de overgang naar een circulaire economie te stimuleren. Wat gaan we er voor doen? • We zetten in op projecten die kennisecosystemen en duurzaam ondernemen stimuleren. •
We versterken de samenwerking en kennisuitwisseling tussen overheid, bedrijven en onderwijsinstellingen (triple helix). Vanuit de Regio Deal II ondersteunen we initiatieven die hieraan bijdragen.
•
We stimuleren het opwekken van energie door bedrijven te verplichten hun gebouwen geschikt te maken voor zonnepanelen.
•
Op de werklandschappen van Greenport Venlo wordt gasloos gebouwd en gebruik gemaakt van duurzaam gecertificeerde bouwmaterialen.
•
We stimuleren bedrijfscollectieven tot het ontwikkelen van energiehubs en andere technische oplossingen, om ondanks netcongestie, toch te kunnen verduurzamen.
49
•
Samen met de glastuinbouwsector en de provincie zetten we ons in voor onderzoek naar veilige geothermie. We ondersteunen de sector ook in het vinden van een nieuwe strategische richting.
ENDVBEND
Vitale en levendige centra Wat willen we bereiken? Door online winkelen komt er steeds meer leegstand in winkelcentra. Vooral het aanbod van nietdagelijkse winkels krimpt. Hoewel de centra in Horst aan de Maas dit tot nu toe goed hebben opgevangen, verwachten we dat deze trend doorzet. Tegelijkertijd hebben ondernemers te maken met dalende omzetten, hogere kosten en personeelstekorten, wat ook de horeca raakt. We willen de centra aantrekkelijk houden voor inwoners en bezoekers, en leegstand zoveel mogelijk beperken. In Horst richten we ons op een compact, compleet en comfortabel centrum, met een mix van wonen, werken, recreatie en voorzieningen. Minder winkels kunnen deels worden opgevangen door meer horeca en dienstverlening. Het centrum moet een ‘place to stay’ worden, niet alleen een plek om te kopen. In Sevenum ligt de focus op het behouden van het huidige aanbod. In de kleinere kernen streven we naar behoud, zonder uitbreiding van nieuwe winkels. Wat gaan we er voor doen? • We gaan horeca en detailhandel zoveel mogelijk centreren. •
We gaan centrumgebieden compacter en completer maken.
•
We optimaliseren de samenwerking met ondernemers en vastgoedeigenaren.
ENDVBEND
De juiste bedrijven op de juiste plek Wat willen we bereiken? De druk op de beschikbare ruimte neemt toe. Woningbouw, natuur, energie en landbouw concurreren met ruimte voor bedrijven. Daarom moeten we slimme keuzes maken die zowel economisch als maatschappelijk duurzaam zijn. We zien dat sommige bedrijven niet meer passen op hun huidige locatie. Dit leidt tot onhandig ruimtegebruik en kan de leefbaarheid beperken. Ook zijn sommige bedrijventerreinen verouderd en niet aantrekkelijk voor duurzame, innovatieve bedrijven. Herontwikkeling is nodig. Daarnaast is er weinig bouwgrond beschikbaar en speelt de stikstofproblematiek een grote rol. Dit maakt het extra belangrijk om zorgvuldig af te wegen waar economische activiteiten kunnen plaatsvinden. Daarom richten we ons op: • • • • •
Het juiste bedrijf op de juiste plek, afgestemd op de omgeving; Ontwikkelingszones voor groei, innovatie en transitie; Slim en duurzaam ruimtegebruik op bedrijventerreinen; Toekomstbestendige terreinen die bijdragen aan werkgelegenheid en duurzaamheid; Een goede balans tussen economie, leefbaarheid en ecologie.
Wat gaan we er voor doen? • Bedrijven met ontwikkelbehoefte identificeren en faciliteren: In 2026 gaan we gericht in gesprek met bedrijven om hun ontwikkelbehoefte in kaart te brengen. Bedrijven met uitbreidings- of vestigingswensen begeleiden we actief richting toekomstige locaties zoals Klaver 7 of Klaver 11. Hierdoor ontstaat ruimte op bestaande bedrijventerreinen, voor herbestemming door kleinschalige lokale bedrijvigheid, startende ondernemers of bedrijven die verplaatst worden vanuit het buitengebied. •
Stimuleren van herstructurering en verduurzaming: In samenwerking met betrokken bedrijven onderzoeken we in 2026 de mogelijkheden voor financiële ondersteuning. Dit betreft bedrijven die willen verplaatsen naar een geschiktere locatie of die willen investeren in
50
verduurzaming op hun huidige locatie. Doel is om herstructurering te bevorderen en toekomstbestendige bedrijventerreinen te realiseren. •
Begrenzen van solitaire uitbreidingen in het buitengebied: Bij het opstellen van nieuwe omgevingsplannen in 2026 begrenzen we uitbreidingsmogelijkheden van solitaire bedrijven in het buitengebied, om ongewenste versnippering van bedrijvigheid tegen te gaan en de ruimtelijke kwaliteit te waarborgen.
•
Versterken van regionale samenwerking en acquisitie: De bestaande samenwerking met het ontwikkelbedrijf Greenport op het gebied van acquisitie zetten we in 2026 voort. Daarnaast blijven we actief deelnemen aan de regionale afstemming over uitbreiding en herontwikkeling van bedrijventerreinen, met als doel een evenwichtige en duurzame economische ontwikkeling in de regio.
ENDVBEND
Een florerende en innovatieve agrarische sector Wat willen we bereiken? De agrarische sector is belangrijk voor onze gemeente en zit midden in een verandering. We willen deze sector toekomstbestendig houden en versterken. Daarom werken we aan een langetermijnbeleid dat breed gedragen wordt, via programma’s en gebiedsgerichte aanpakken. Voor de tuinbouw hebben we al stappen gezet richting een toekomstbestendige tuinbouwketen, samen met regionale partners. Denk aan het Toekomstperspectief brede tuinbouwketen Limburg+ met de volgende doelen: • • •
Betere samenwerking tussen ondernemers, onderwijs, onderzoek en overheid zodat toekomstige opgaven goed in beeld worden gebracht; Aandacht voor de energietransitie in de glastuinbouw en de groeiende behoefte aan teelt ondersteunende voorzieningen; Een gezamenlijk uitvoeringsprogramma, waarbij alle partijen bijdragen met geld en inzet.
Wat gaan we er voor doen? We willen de agrarische sector in Horst aan de Maas toekomst bieden en zijn duidelijk over wat ondernemers van ons kunnen verwachten. Daarom zetten we in op: •
Gebiedsgerichte keuzes in gebieden met veel druk op ruimtegebruik, zoals in het gebiedsproces Gedeelde Peel. Hier werken we aan een balans tussen landbouw, natuur en recreatie.
•
Een nieuw programma voor een vitaal en natuurrijk landelijk gebied, als uitwerking van de Omgevingsvisie eind 2025.
•
We pakken de acties uit het vastgestelde uitvoeringsprogramma veehouderijen 2026-2030 op. Denk hierbij aan het ontwikkelen van beleid voor agrarische bedrijven die transformeren, verplaatsen of stoppen, vrijkomende agrarische bebouwingen en de paardenhouderij.
•
We voeren ingezette projecten uit de visie veehouderij zoals de projecten “basis op orde”, “toekomstbestendige locaties”, “landelijke beëindigingsregelingen” verder uit.
•
Agrarische bedrijven in het algemeen stimuleren en faciliteren om toekomstbestendige keuzes te maken in hun bedrijfsvoering. Zitten ze op de goede plek en in lijn met de gebiedsindeling uit de omgevingsvisie? Is er sprake van duurzaam en (zo veel mogelijk) circulair ondernemen met zo kort mogelijke ketens?
•
Waar mogelijk faciliteren we bij andere regelingen om veehouderijen toekomstperspectief te bieden.
•
We pakken knelgevallen geur vanuit actualisatie geurbeleid 2024 aan.
51
•
We maken het dashboard veehouderijen verder operationeel. Met een structurele monitorings- en evaluatiecyclus informeren we de raad hierover.
•
Samen met andere regionale tuinbouwgemeenten en de provincie doen we mee met een platform voor de brede tuinbouwketen. Voor de uitvoeringsagenda reserveren we capaciteit en middelen.
ENDVBEND
Een bruisende vrijetijdseconomie Wat willen we bereiken? Recreatie en toerisme zijn belangrijk voor de economie van Horst aan de Maas. We willen zorgen voor aantrekkelijke verblijfsplekken en leuke dagrecreatie, zodat iedereen zich welkom voelt. Recreatie raakt veel thema’s: wonen, natuur, verkeer, cultuur en economie. De impact verschilt per gebied, dus we zoeken naar maatwerk: bezoekers ontvangen op een manier die past bij de draagkracht van de omgeving. We streven naar een gevarieerd aanbod op de juiste plekken, passend bij het karakter van het gebied. Lokale initiatieven die onderscheidend en van kwaliteit zijn, krijgen extra aandacht. Samenwerking in de regio en met de vrijetijdssector is daarbij essentieel. In Noord-Limburg zetten we toerisme in om bredere doelen te bereiken, zoals leefbaarheid, sociale verbinding en duurzame ontwikkeling. Het Actieprogramma Toerisme & Recreatie Noord-Limburg is hierbij leidend. Wat gaan we er voor doen? • In 2026 stellen we - als onderdeel van de Omgevingsvisie - een uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie op. Hierin beschrijven we onze ambitie voor de komende jaren en wordt er jaarlijks een programma opgesteld met daarin beschreven welke taken en projecten we oppakken, uiteraard sluiten deze aan op de regionale beleidskaders. •
In 2026 gaat de gezamenlijke koers van start die we hebben ingezet op het gebied van regio marketing.
•
We verstrekken subsidies aan initiatieven die de toeristisch-recreatieve sector van Horst aan de Maas (kwalitatief en onderscheidend) versterken.
•
We ontwikkelen de nieuwe digitale tourguide.
•
We optimaliseren de infrastructuur voor de dagrecreatie.
•
We geven extra aandacht aan de wandel-, fiets en ruiterroutes.
•
We versterken de samenhang en samenwerking tussen de diverse partijen in de lokale vrijetijdssector (verblijfsrecreatie, dagrecreatie, horeca, cultuur en landschap). Dit doen we onder andere door kennisdelingen en netwerkbijeenkomsten.
•
We blijven ons toeristisch gebied de Peelbergen versterken. Begin 2026 leggen we de bestemmingsplannen Grandorse en Toverland voor aan de raad.
ENDVBEND
Beleidsindicatoren programma Toekomstbestendige en innovatieve econom Omschrijving
2023
2024
2025
2026
Functiemenging
54,4%
N.n.b.
N.n.b.
N.n.b.
Vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar.
168,0
N.n.b.
N.n.b.
N.n.b.
52
Wat gaat dat kosten?
2025 Begroting 2024 na 2026 2027 2028 2029 Werkelijk wijziging Begroting Begroting Begroting Begroting Totaal Lasten
-5.076
-5.302
-3.073
-2.671
-2.538
-2.338
Totaal Baten
1.472
3.064
1.176
1.211
1.211
1.211
Saldo van baten en lasten
-3.604
-2.237
-1.897
-1.460
-1.327
-1.127
Storting in de reserves
-1.863
-1.596
-65
-65
-65
-65
Aanwending van de reserves
5.367
2.052
604
52
16
16
Resultaat
-100
-1.781
-1.358
-1.473
-1.376
-1.176
Onderstaande tabel geeft het verloop van de begroting sinds de vastgestelde meerjarenbegroting 2025-2028 weer.
Bedragen x €1.000
2026 2027 2028 2029 Begroting Begroting Begroting Begroting
Lasten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2025-2028
-3.286
-3.106
-3.128
-2.938
15
67
103
103
-3.271
-3.039
-3.026
-2.836
Autonome ontwikkelingen
-16
-16
-16
-16
Intensivering huidige beleid
-595
-425
-305
-295
Overige technische mutaties
744
744
744
744
-3.138
-2.736
-2.603
-2.403
Raadsbesluiten t/m 8 juli Lasten Actuele begroting
Totaal lasten Meerjarenbegroting 2026-2029
2026 2027 2028 2029 Begroting Begroting Begroting Begroting Baten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2025-2028
1.600
1.100
1.100
1.100
88
36
0
0
Baten Actuele begroting
1.688
1.136
1.100
1.100
Autonome ontwikkelingen
92
92
92
92
Diverse kleine mutaties < € 50.000
0
35
35
35
1.780
1.263
1.227
1.227
-1.358
-1.473
-1.376
-1.176
Raadsbesluiten t/m 9 juli
Totaal baten Meerjarenbegroting 2026-2029
53
Onderstaande tabel bevat de toelichting op de financiële mutaties uit deze meerjarenbegroting. . Autonome ontwikkelingen Pachten
2026
2027
2028
2029
Lasten
-16
-16
-16
-16
Baten
92
92
92
92
Door toename van de hoeveelheid pachtgrond en aanpassing van de pachtprijzen zijn de inkomsten toegenomen. Daarnaast zijn de beheer-. onderhoudskosten eveneens toegenomen. . Intensivering huidige beleid Transitie landelijk gebied
2026
2027
2028
2029
Lasten
-165
-65
-65
-65
Baten
0
0
0
0
De veehouderijsector en landelijk gebied verandert en is in transitie. De komende jaren zal nog veel op gemeenten afkomen in deze transitie. We moeten anticiperen op veranderingen en innovaties en reserveren budget voor het opstellen van een programma om de agrarische sector perspectief te bieden. Vanuit de overheid zijn er regelingen voor ondernemers die willen stoppen maar ook voor de ondernemers die doorgaan moet er voldoende perspectief bestaan. Uitvoeringsprogramma Visie Veehouderij
2026
2027
2028
2029
Lasten
-430
-360
-240
-230
Baten
0
0
0
0
Voor het oppakken van de acties uit het vastgestelde uitvoeringsprogramma veehouderijen 2026-2030 is extra budget nodig. Denk hierbij aan het ontwikkelen van beleid voor agrarische bedrijven die transformeren, verplaatsen of stoppen, vrijkomende agrarische bebouwingen, opstellen flankerend beleid en het opstellen van een dashboard. Maar ook uitvoeringskosten voor geurvisieverordening en het schone lucht akkoord.
54
6 (Arbeids)migratie en integratie Horst aan de Maas zet zich in voor een inclusieve samenleving waarin arbeidsmigranten en statushouders volwaardig meedoen. We verbeteren huisvesting, integratie en leefbaarheid, met duidelijke kaders en verantwoordelijkheden voor alle betrokkenen. Via het ‘Meedoenplan’, regionale samenwerking en gerichte ondersteuning bouwen we aan sociale samenhang en toekomstperspectief. Statushouders krijgen intensieve begeleiding naar wonen, werk en participatie. Zo zorgen we voor een veilige, betrokken en evenwichtige gemeenschap. Arbeidsmigranten doen volwaardig mee in onze samenleving Wat willen we bereiken? Horst aan de Maas is een gemeente waar arbeidsmigranten al tientallen jaren een onmisbare bijdrage leveren aan onze economie en gemeenschap. Door demografische ontwikkelingen en economische keuzes blijft hun inzet ook in de toekomst essentieel. We zien dat de balans op sommige terreinen ontbreekt. Daarom zetten we de komende jaren stevig in op het verbeteren van onder andere huisvesting, integratie en leefbaarheid. We willen dat bewoners zich thuis voelen in een veilige buurt, arbeidsmigranten waardig kunnen wonen en werken en (lokale) ondernemers de ruimte krijgen om te ondernemen. Met de in juni 2025 vastgestelde ‘Uitgangspuntennotitie Arbeidsmigratie: Toekomst in balans’ is een stevige basis gelegd.
Deze notitie biedt duidelijke richting voor beleid waarin belangen worden gewogen en maatschappelijke impact centraal staat. We creëren ruimte waar dat kan en stellen grenzen waar het moet. We werken aan een inclusieve samenleving waarin arbeidsmigranten niet alleen komen werken, maar ook echt meedoen. Dat betekent: een veilige woonomgeving, beheersing van de Nederlandse taal en goede voorlichting over rechten en plichten. Ondernemers en overheden worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid, terwijl wij als gemeente zorgen voor een solide basis. Wat gaan we er voor doen? • In 2026 werken we verder aan de vertaling van de uitgangspuntennotitie naar concreet beleid en duidelijke regels. Tot dat moment geldt een stop op nieuwe huisvestingslocaties. •
We voeren verplichte SNF+ normen in voor huisvesting, wat bijdraagt aan betere woonkwaliteit en leefomstandigheden.
•
Via de MYInfoNL-app en een regionaal dekkend netwerk van Work in NL-informatiepunten (waarvan één in onze gemeente) informeren we arbeidsmigranten over wonen, werken en leven in Horst aan de Maas.
•
We blijven de registratie van arbeidsmigranten in de BRP verbeteren en nemen deel aan een pilot voor het vastleggen van tijdelijke adressen. Hierdoor kunnen we beter sturen en gerichter handhaven.
•
Noodopvang en handhaving. Er komen afspraken over uitvallersbedden voor noodgevallen. We handhaven streng op locaties waar sprake is van overbewoning of overlast.
•
Het 'Meedoenplan' wordt een verplicht onderdeel van de vergunningsaanvraag voor werkgevers, zodat zij bijdragen aan de informatievoorziening, participatie en integratie van hun medewerkers.
•
We beperken de mogelijkheid om arbeidsmigranten in dorpskernen te huisvesten om overlast te beperken en sociale samenhang in wijken en kernen te versterken.
•
We gaan ongewenste cumulatie tegen om de leefbaarheid te waarborgen.
•
We zetten in op kleinschalige en goed gespreide huisvesting, passend bij de schaal van onze kernen.
•
Een omgevingsdialoog krijgt een verplichtender karakter bij nieuwe huisvestingsaanvragen, zodat omwonenden tijdig kunnen meedenken. 55
•
We geven meer ruimte aan initiatieven van lokale ondernemers in plaats van grootschalige huisvesters zonder binding met onze gemeenschap.
•
We doen actief mee aan proefprojecten met partners zoals het Rijk, regio, werkgevers, onderwijs en zorgverzekeraars. Samen ontwikkelen we effectieve instrumenten en afgestemde regelgeving.
•
In de op 3 juni door de raad vastgestelde uitgangspuntennotitie ‘Arbeidsmigratie: toekomst in balans’ is opgenomen dat we de maatschappelijke kosten die arbeidsmigratie met zich meebrengt op een eerlijke en passende wijze willen toewijzen. Daarom onderzoeken we de invoering van een niet-ingezetenenbelasting of een mogelijke verruiming van de toeristenbelasting. Een van de doelen waarvoor we de extra inkomsten willen inzetten, is de structurele verankering van het Team Arbeidsmigranten in Kwetsbare situaties (TAK). De verdere uitwerking hiervan wordt opgenomen in het nog vast te stellen programma en de begroting voor 2027 en de daaropvolgende jaren.
ENDVBEND
Statushouders doen volwaardig mee in onze samenleving Wat willen we bereiken? Statushouders zijn mensen die in Nederland mogen blijven en hier een nieuw bestaan moeten opbouwen. Sinds juni 2024 starten statushouders hun inburgering vanuit de doorstroomvoorziening in Broekhuizenvorst. Vanuit deze voorziening begeleiden we hen intensief naar passende huisvesting, werk en maatschappelijke participatie. We vinden het belangrijk dat statushouders zo snel mogelijk volwaardig meedoen in onze gemeente: de Nederlandse taal leren, wonen, werken, deelnemen aan de samenleving, vrijwilligerswerk doen en onderdeel zijn van een sociaal netwerk. Het blijft lastig vooraf in te schatten hoeveel statushouders naar Horst aan de Maas komen, omdat dit afhankelijk is van de landelijke ontwikkelingen zoals de spreidingswet, voorrang voor huisvesting statushouders en de taakstelling. Een toenemend aantal statushouders stelt ons voor uitdagingen op het gebied van huisvesting, doorstroom en begeleiding. We monitoren dit nauw en blijven investeren in voldoende opvangcapaciteit en ondersteuning. Wat gaan we er voor doen? • We vangen statushouders tijdelijk op in de doorstroomvoorziening. Van daaruit helpen we hen met het vinden van een geschikte woning binnen de gemeente. •
Samen met partners zoals Synthese, Gilde Educatie en opleiders en werkgevers begeleiden we statushouders bij het opbouwen van een zelfstandig leven. Vrijwilligers ondersteunen hen bij het leggen van sociale contacten, het vinden van vrijwilligerswerk en het meedoen aan maatschappelijke activiteiten.
•
We zorgen ervoor dat statushouders de taal leren, kennismaken met Nederlandse normen en waarden, en zo snel mogelijk (betaald of onbetaald) aan het werk gaan. Hiervoor ontvangen we middelen van het Rijk en geven we uitvoering aan de Wet inburgering 2022.
•
De huidige contracten voor het inburgeringstraject met Gilde Educatie lopen af in 2025. We oriënteren ons hoe we dit vanaf 2026 verder vorm geven.
•
We passen onze huisvesting, begeleiding en personele capaciteit aan op het aantal statushouders dat het Rijk in 2026 aan onze gemeente koppelt. Dit is afhankelijk van de jaarlijkse taakstelling.
•
Op dit moment wordt de Doorstroomvoorziening in Broekhuizenvorst ook gedeeltelijk gebruikt als Tijdelijke Gemeentelijke Opvang. Deze regeling eindigt op 31 december 2025. Daarna kan dit overgaan in een Duurzame Gemeentelijke Opvang (DGO). Over een invulling van deze mogelijke overeenkomst zijn wij (Horst aan de Maas) in gesprek met het COA en het Ministerie van Asiel en Migratie. Er liggen nog geen definitieve afspraken.
ENDVBEND
56
Beleidsindicatoren programma (Arbeids)migratie en integratie Omschrijving
2023
2024
2025
2026
Er zijn geen beleidsindicatoren voor dit programma Wat gaat dat kosten?
2025 Begroting 2024 na 2026 2027 2028 2029 Werkelijk wijziging Begroting Begroting Begroting Begroting Totaal Lasten
-12.248
-1.304
-211
-211
-211
-143
Totaal Baten
13.226
948
42
42
42
17
979
-356
-169
-169
-169
-126
-1.058
0
0
0
0
0
Aanwending van de reserves
247
117
3
103
103
60
Resultaat
167
-239
-165
-65
-65
-65
Saldo van baten en lasten Storting in de reserves
57
Onderstaande tabel geeft het verloop van de begroting sinds de vastgestelde meerjarenbegroting 2025-2028 weer.
Bedragen x €1.000
2026 2027 2028 2029 Begroting Begroting Begroting Begroting
Lasten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2025-2028
-325
-225
-225
-225
Raadsbesluiten t/m 8 juli
44
-56
-56
-13
Lasten Actuele begroting
-281
-281
-281
-238
Diverse kleine mutaties < € 50.000
-25
-25
-25
0
Overige technische mutaties
96
96
96
96
-211
-211
-211
-143
Totaal lasten Meerjarenbegroting 2026-2029