01c Jaarstukken 2020

Geld

De gemeente blijft deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling 'Euregio Rijn-Maas-Noord' ter bevordering van grensoverschrijdende samenwerking in de regio. We bezien de toekomstige ontwikkelingen van de grindwinning in de Diepeling vanuit de kansen en het perspectief voor verhoging van de ruimtelijke kwaliteit, leefbaarheid en draagvlak.

2021

We bieden voldoende vestigingsmogelijkheden in Greenport Venlo voor innovatieve bedrijven in de agribusiness, voeding, maakindustrie, handel en logistiek. We doen jaarlijks onderzoek naar de ontwikkelingen van de arbeidsmarkt in onze gemeente, zowel kwantitatief als naar opleidingsniveau. We faciliteren dat ondernemers zoveel mogelijk in de eigen gemeente kunnen uitbreiden op toekomstbestendige locaties We hebben een concrete verbinder tussen overheid en ondernemers op strategisch en tactisch niveau We nemen actief deel aan samenwerking binnen Greenport Venlo, de Brightlands Campussen, Brainport Eindhoven en leggen meer verbinding in projecten met de Duitse grensregio.

29

We omarmen het actieprogramma van O2 en het lokale onderwijs en we nemen een actieve rol in om mensen uit de regio vast te houden en anderen te verleiden hier naartoe te komen. We ondersteunen de ontwikkeling van de Brightlands Campus Greenport Venlo en stimuleren en faciliteren aansluiting van het regionale bedrijfsleven hierop. We zetten naast werkgelegenheid in de agribusiness en logistiek in op hoogwaardige werkgelegenheid in de maak- en kennisindustrie We zorgen dat we als (regio) Horst aan de Maas interessant en boeiend blijven voor afgestudeerden starters en doorstarters op de arbeidsmarkt. Dit hebben we bereikt! We zijn en blijven koploper met innovatieve ontwikkelingen voor een duurzame samenleving. Kwaliteit Tijd

Geld

We faciliteren de stichting BuitenGewoonBereikbaar met de aanleg van het glasvezelnetwerk in het buitengebied We faciliteren innovatieve projecten in samenwerking met de provincie, de regio, het bedrijfsleven, onderwijs en onderzoek. We stimuleren ontmoetingen tussen ondernemers, kennisinstellingen (onderwijs) en overheid, (de 'triple Helix') Dit hebben we bereikt! Onze pachtgronden worden zo effectief en efficiënt mogelijk ingezet, met name voor de agrarische sector. Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Jaarrekening

In 2023 hebben we een 100% digitaal pachtsysteem

100%

100%

95% van onze gronden zijn agrarisch verpacht

95%

95%

Het pachtproces verloopt naar wens. We zoeken naar mogelijkheden om dit proces te vergemakkelijken door verdere digitalisering. Voorwaarde is dat dit toegevoegde waarde heeft voor de klant. Bij verkoop van niet-strategische pachtgronden laten we de grond onafhankelijk taxeren en vragen op basis daarvan marktconforme prijzen. Kwaliteit Tijd

Geld

We verkopen niet-strategische pachtgronden als daar aanleiding toe is en we hebben oog voor het areaal landbouwgrond. Wij zetten in op een verdere verbetering en verdere digitalisering van het pachtproces om efficiënt en effectief met de gronden om te gaan.

30

WAT HEEFT HET GEKOST Primaire Begroting Begroting na wijziging 2020 2020

Wat heeft het gekost in 2020

Lasten

1.1

Vrijetijdseconomie

-932

-1.392

-786

1.2

Ruimte

-733

-1.057

-1.005

1.4

Voedingstuinb., fruitteelt, boomkwekerij

0

0

0

1.5

Economische zaken, verpachtingen enz.

-1.847

-2.089

-866

-3.511

-4.538

-2.657

Totaal Lasten Baten

1.1

Vrijetijdseconomie

60

48

-1

1.2

Ruimte

142

903

503

1.5

Economische zaken, verpachtingen enz.

1.422

1.480

780

1.624

2.431

1.282

-136

-940

-429

73

623

297

-1.951

-2.423

-1.507

Totaal Baten

Storting in de reserves Aanwending van de reserves Resultaat

ANALYSE VERSCHILLEN Verschillen 2020 begroting na wijziging versus 2020 realisatie (incl. reservemutaties)

Onderverdeling beleidsvelden: 1.1 Vrijetijdseconomie 1.2 Ruimte 1.4 Voedingstuinb., fruitteelt, boomkwekerij 1.5 Economische zaken, verpachtingen enz. Resultaat

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil

-972 -957

-617 -804

355 153

0 -494 -2.423

0 -85 -1.506

0 409 917

een positief bedrag is een voordeel een negatief bedrag is een nadeel

Verschillen groter dan € 50.000 op beleidsveldniveau worden toegelicht.

1.1 Vrijetijdseconomie € 355.000 voordeel Bevordering toerisme € 27.000 voordeel Dit wordt veroorzaakt wegens het later uitvoeren van projecten in verband met corona maatregelen. Voorgesteld wordt om deze middelen via budgetoverheveling over te hevelen naar 2021. CP het stimuleren van toerisme € 370.000 voordeel. Met het uitvoeren van de posten opgenomen in het investeringskader voor toerisme is nog niet gestart in verband met vertraging in het opstellen van de gemeentelijke visie en het later uitvoeren van 31

projecten wegens de corona maatregelen. Via de budgetoverheveling wordt voorgesteld deze middelen over te hevelen naar 2021. Kermissen € 42.000 nadeel. Nadeel is ontstaan wegens het ramen van pachtinkomsten van de kermissen, die wegens corona niet zijn doorgegaan. Geen inkomsten derhalve. De verplaatste kermis heeft wegens de extra coronamaatregelen meer gekost. 1.2 Ruimte € 153.000 voordeel Bestemmings- en structuurplannen € 123.000 voordeel Voordeel is ontstaan door een tweetal hogere kwaliteitsbijdragen voor bestemmings- en structuurplannen. Reconstructie platteland € 20.000 voordeel Dit betreft het nog niet uitgegeven budget dat beschikbaar is gekomen uit het collegeprogramma voor de reconstructie van het platteland. Via de budgetoverheveling wordt voorgesteld deze middelen over te hevelen naar 2021. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 1.5 Economische zaken, verpachtingen enz. € 409.000 voordeel Pacht landbouwgronden, opstalrechten en recognities € 40.000 voordeel Het voordeel betreft meer pachtopbrengsten en nieuwe verhuringen of opstalrechten. Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo € 329.000 voordeel Een raming van kapitaallasten is abusievelijk niet doorgeboekt naar het beleidsveld Algemene dekkingsmiddelen en leidt daardoor op dit beleidsveld tot een voordeel en op het andere beleidsveld tot een last. Per saldo budgetneutraal.

Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten.

32

2. Wonen, mobiliteit en openbare ruimte ALGEMEEN 2.1 Wonen en Bouwen In Horst aan de Maas is het prettig en betaalbaar wonen voor iedereen. Onze ambitie is de beste woongemeente van Limburg te worden. Ook in 2020 is daar hard aan gewerkt. Een concept van het nieuwe Masterplan Wonen is opgesteld. De raad stelt dat in de eerste helft van 2021 vast. Het masterplan biedt concrete handvatten voor de realisatie van een kwalitatieve en kwantitatieve woonambitie, waarmee we de balans op de woningmarkt weer terug gaan brengen. Het maken van woningbouwplannen en het vergunnen en realiseren van woningen is een continu proces. Ook in 2020 zijn diverse plannen uitgevoerd, hebben de plannen een procedure doorlopen en zijn nieuwe plannen opgestart. Er zijn verschillende soorten woningen toegevoegd: huur en koop, sociaal en vrije sector. Die zijn gebouwd op basis van de hoge duurzaamheidseisen die tegenwoordig gelden. De gemeente heeft prestatieafspraken gemaakt met de woningcorporaties. Daarin is aandacht voor onder andere duurzaamheid en levensloopbestendige bouw. Het loket Duurzaam bouwen is in 2020 ingericht en start in 2021. Hier kunnen particuliere woningeigenaren terecht voor advies over verduurzaming van hun woning. Daarnaast helpen we inwoners gebruik te maken van de diverse subsidieregelingen.

In nieuwbouwplannen wordt onder andere ingezet op woningen voor jongeren, levensloopbestendige woningen en op woningen die met beperkte aanpassingen levensloopbestendig gemaakt kunnen worden. We hebben hierover afspraken gemaakt met partijen die op eigen grond ontwikkelen. We participeren in het project 'langer thuis met technologie'. In 2020 is een start gemaakt met het actualiseren van het (pre)mantelzorgbeleid om te kunnen sturen op langer thuis wonen. We hebben prestatieafspraken gemaakt met de corporaties over het zorggeschikt/levensloopbestendig maken van woningen als groot onderhoud wordt uitgevoerd. 2.2 Bouwgrondexploitaties Voor een toelichting op de bouwgrondexploitaties verwijzen wij u naar de projectenrapportage. 2.3 Wegen, pleinen, fietspaden en openbare verlichting De voorbereidingen voor het verlengen van de Greenport Bikeway richting America en mogelijk verder richting Deurne zijn in 2020 in gang gezet. Daarnaast hebben we de fietsverbinding tussen Grubbenvorst en Horst verbeterd door het verbreden van het bestaande fietspad langs de Horsterweg. We hebben een voorlopig ontwerp voor een duurzame stationsomgeving Horst-Sevenum opgesteld. De uitvoering wordt in 2021/2022 ingepland. We hebben in 2020 een duurzaam, openbaar verlichtingsnetwerk gerealiseerd door het vervangen van oude lampen voor LED-lampen.

We onderhouden de wegen op het niveau 'basis' en zorgen dat er geen kapitaalvernietiging plaatsvindt. Hiervoor hebben we in 2020 het noodzakelijke onderhoud aan de wegen uitgevoerd. We zorgen dat onze civieltechnische kunstwerken" veilig en heel" zijn. Hiervoor hebben we in 2020 een nieuw Meerjaren Onderhoudsplan opgesteld. 2.4 Openbaar groen, bossen en landschap Het landschap en het openbaar groen is en blijft een visitekaartje voor inwoners, ondernemers en toeristen. In 2020 hebben we bijgedragen aan het verhogen van de biodiversiteit door omvormingen en herinrichtingen. Bij de plantkeuzes hebben we rekening gehouden met de aantrekkingskracht en leefomgeving van insecten, bijen en vlinders. We hebben plantmateriaal zoveel mogelijk afgenomen bij leveranciers met het keurmerk On the way to PlanetProof. Bij groenaanleg is de mogelijkheid om

33

overtollig hemelwater op te vangen meegenomen. Er is afscheid genomen van de GroeneAgenda. Dit is ondergebracht bij #wijgaangroen. 2.5 Openbaar vervoer In 2020 hebben de provincie Limburg en vervoerder Arriva enkele kleine wijzigingen in de dienstregeling voor het Limburgse openbaar vervoer (ov) doorgevoerd. Onder andere een uitbreiding van de lijndienst naar Toverland. Vanwege de coronapandemie heeft de vervoerder de dienstregeling noodgedwongen versoberd. Dat heeft ook gevolgen gehad voor het ov in Horst aan de Maas. De acht Noord-Limburgse gemeenten binnen Trendsportal hebben groen licht gegeven voor een vernieuwde vorm van samenwerking op gebied van mobiliteit. Die resulteert in een jaarlijks projectenprogramma, gericht op duurzame en innovatieve vormen van transport en mobiliteit. Enkele voorbeelden: Werkgeversaanpak & mobiliteitsportal, Social Green en Ouderen OV & MaaS (Mobility as a Service). De projecten Duurzaam Deelvervoer en Deel de Zon zijn in 2020 verder uitgewerkt. De twee projecten bieden deelmobiliteit aan in Horst aan de Maas.

Beleidsindicatoren programma 2

2018 2019 2020

Omvang fijn huishoudelijk restafval, kg per inwoner

23

23

26

% Hernieuwbare elektriciteit

9,8% N.n.b N.n.b

WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN 2.1 Bouwen en wonen We inspireren bedrijven en maatschappelijke organisaties zich in te zetten voor een duurzame woningmarkt. Kwaliteit Tijd

Geld

We geven integraal uitvoering aan het Masterplan Wonen (duurzaamheid, bestaand vastgoed, grondverkoop en sociale samenhang in wijken). We ontwikkelen een tool waarin we onze integrale stappen op het gebied van duurzaamheid, bestaand vastgoed, grondverkoop, sociale thema's enz. inzichtelijk maken, om inwoners te inspireren zich in te zetten voor een duurzame woningmarkt.

2021

We richten onze regelgeving zo in dat onze inwoners gestimuleerd worden hun woning duurzaam in te richten en zorgbestendig te maken

2021

We zijn volgens onze inwoners de beste woongemeente van Limburg In 2020 is veel werk gemaakt van een nieuw Masterplan Wonen. Informatie daarvoor is in de hele maatschappij opgehaald, in de verschillende kernen en bij professionele partijen. Mede op basis daarvan is een nieuw kader ontstaat, dat in 2021 zal worden vastgesteld. Dit zal ervoor zorgen dat Horst aan de Maas steeds aantrekkelijker wordt voor bestaande en nieuwe inwoners. Aandacht is in dit masterplan voor nieuwbouw en de bestaande wijken. Het masterplan houdt rekening met

34

specifieke doelgroepen en beleidsaspecten als duurzaamheid, zorgwonen etc . Het masterplan en het daarop volgende uitvoeringsprogramma zijn gericht op constante verbetering van Horst aan de Maas als woongemeente Kwaliteit Tijd

Geld

Bewoners krijgen bij bouwplannen voor nieuwe wijken inspraak over de inrichting van de openbare ruimte. We concretiseren het Masterplan Wonen en werken in een Uitvoeringsprogramma 2019-2022 uit wat we concreet gaan doen. Daarin benoemen we in ieder geval de onderwerpen uit het coalitieakkoord hoofdstuk 2 punt 1 a t/m i.

2020

We hebben van elk dorp in beeld wat de kansen, behoeften en ontwikkelingen zijn op het gebied van woningbouw.

2020

We zorgen voor goede dienstverlening aan bedrijven en inwoners bij het aanvragen van omgevingsvergunningen en het doorlopen van ruimtelijke procedures Het dashboard Vergunningsverlening, Toezicht en Handhaving is klaar en er zijn aanvullende werkafspraken gemaakt. De gemeente stuurt actief op het behalen van de servicenormen. Ook is voorzien in een flexibele schil van personeel om pieken op te vangen. De afgelopen periode is het proces van het principeverzoek geanalyseerd aan de hand van het LEAN-werken. De knelpunten zijn in beeld gebracht en het implementatieplan met oplossingen is (nagenoeg) afgerond. Deze oplossingen voeren we ook al uit. Kwaliteit Tijd

Geld

We houden ons aan de servicenormen bij het verlenen van vergunningen, het accepteren van meldingen en het doorlopen van ruimtelijke procedures. We maken onze processen LEAN

2020

2.2 Bouwgrondexploitaties We hebben een gezond en goed functionerend Grondbedrijf De lopende grondexploitaties zijn opgenomen en worden verantwoord in de jaarlijkse projectenrapportage. Nieuwe grondexploitaties worden telkens apart ter besluitvorming voorgelegd. Het bestaand vastgoed vormt een uitdaging. Het vastgoed dat geschikt is voor transformatie wordt in beeld gebracht en beoordeeld op kansen. We hebben nog geen volledig zicht op de effecten van de coronapandemie. Ook de gevolgen van de stikstofproblematiek zijn nog niet inzichtelijk. Dit kan tot bijstelling of nadere keuzes leiden. Kwaliteit Tijd

Geld

We voeren een actief grondbeleid in samenspraak met de gemeenschap. We zorgen voor voldoende (her) ontwikkellocaties ten behoeve van woningbouw en industrie.

35

2.3 Wegen, pleinen, fietspaden en openbare verlichting We hebben duurzame, veilige, goed onderhouden en begaanbare civiele kunstwerken Het beheer van onze kunstwerken voldoet aan het niveau ‘veilig en heel’. De wegen in Horst aan de Maas zijn conform jaarschijf 2020 van het beheerplan wegen onderhouden. Het nieuwe Meerjaren onderhoudsplan is in december 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. Kwaliteit Tijd

Geld

We voeren de jaarschijf van het beheerplan civiele kunstwerken 20162025 uit. We voeren in 2020 een technische inspectie uit van alle kunstwerken en komen met een bijgestelde meerjarenraming

We hebben een duurzaam, betrouwbaar openbaar verlichtingsnetwerk dat bijdraagt aan de veiligheid van onze inwoners We liggen op schema om ervoor te zorgen dat in 2025 64% van de verlichting uit LED bestaat. Kwaliteit Tijd We bekijken hoe we duurzame verlichting op de meest gebruikte routes voor woon-school/werk-verkeer kunnen realiseren.

Geld

2020

We voeren het uitvoeringsprogramma volgend uit het OV Beleidsplan 2016-2025 uit inclusief de duurzaamheidsdoelstellingen met betrekking tot LED-verlichting.

We hebben een klimaatrobuust, veilig en begaanbaar verkeersnetwerk met snelle verbindingen, aangepast op nieuwe mobiliteitsvormen. De provincie Limburg heeft een gebiedsvisie opgesteld m.b.t. gebied Venlo-Eindhoven en werkt nu aan een uitvoeringsplan. We maken gebruik van bestaande kanalen om daar grip op te hebben, in samenwerking met Gemeente Venlo. Daarnaast is er gewerkt aan een mobiliteitsvisie voor Noord Limburgse gemeenten. Kwaliteit Tijd We blijven actief investeren in het centrum van Grubbenvorst om dit centrum telkens kwalitatief te upgraden en aan te passen aan de wensen/behoeften van onze inwoners en toeristen.

Geld

2021

We blijven actief investeren in het centrum van Horst om dit centrum telkens kwalitatief te upgraden en aan te passen aan de wensen/behoeften van onze inwoners en toeristen. We blijven actief investeren in het centrum van Sevenum om dit centrum telkens kwalitatief te upgraden en aan te passen aan de wensen/behoeften van onze inwoners en toeristen. We ondersteunen de regionale lobby voor de verbreding van de A67 voor het oplossen van de knelpunten van de A73 o.a. via het RMO, Regio-overleg en MIRT. We onderzoeken de mogelijkheden om vrachtverkeer te weren uit de dorpskernen.

2021

36

We onderzoeken de mogelijkheid om de Greenport Bike Way te verlengen richting Brabant.

2021

We onderzoeken plekken in het verkeer die potentieel gevaarlijk zijn en waar zich veel kinderen begeven (o.a. afritten A73). Op basis daarvan nemen we preventieve maatregelen. We realiseren een duurzame Stationsomgeving Horst-Sevenum (lopend project Stationsomgeving Horst-Sevenum)

2022

We realiseren goede fietsverbindingen om een veilig en sluitend netwerk te krijgen. We voeren de gladheidsbestrijding uit conform het gladheidsbestrijdingsplan. We voeren de jaarschijf uit van het actuele wegbeheerplan. We voeren de jaarschijf uit van het Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan (GVVP). We voeren de jaarschijf uit van het tractiebeheerplan. We voeren werkzaamheden uit volgend uit de Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren (AVOI) de overeenkomst GemeentenNutsbedrijven (OGN) telecommunicatiewet en de Wet Informatieuitwisseling Bovengrondse en Ondergrondse Infrastructuren WIBON

2.4 Openbaar groen, bossen en landschap Ons landschap en openbaar groen is en blijft een visitekaartje voor inwoners, ondernemers en toeristen. We hebben onze inwoners actief meegenomen bij het inrichten van het openbare groen binnen en buiten de kernen. Daarbij houden we verduurzaming van de openbare ruimte als vertrekpunt in acht. Ook onze laanstructuren hebben we versterkt en verduurzaamd, waarbij we inzetten op een grotere biodiversiteit. En waar mogelijk bestrijden we hittestress. Kwaliteit Tijd

Geld

We actualiseren de Groene Agenda van Horst aan de Maas samen met onze stakeholders. We betrekken inwoners actief bij de planvorming en inrichting van het openbaar groen en faciliteren bewonersinitiatieven. We doen een onderzoek naar en komen met voorstellen voor de verdere (groene) verduurzaming van de openbare ruimte (Project Kwaliteitsimpuls Openbare ruimte).

2020

We hebben in 2019 onze landschapselementen gecontroleerd en aangepast in ons beheerprogramma openbare ruimte (GBI).

2020

We leggen een integrale visie aan de raad voor over het gebied rondom de A73. We kijken naar een groene inpassing van bedrijven langs de A73 met geluid reducerend effect voor de dorpen. De inpassing van de Grote Molenbeek maakt hier ook deel van uit.

2021

37

We onderzoeken de noodzaak voor de herbeplanting van karakteristieke laanbomen, maken daar beleid voor en evalueren de effecten van de aanpak van de vervangingen van laanstructuren. Bij vervanging en herplant is het aanzicht een afwegingsgrond

2020

We stimuleren werkgroepen die zich bezig houden met het landschap en participeren hier actief in. We voeren de jaarschijf uit van het beheerplan landschappelijke elementen 2011-2020 en komen in 2020 met een nieuw of herijkt beheerplan landschappelijk elementen. We voeren de jaarschijf uit van het boombeheerplan en komen in 2020 met een nieuw of herijkt boombeheerplan. We nemen hierin de areaaluitbreidingen mee. We voeren de jaarschijf uit van het bosbeheerplan 2015-2020 en komen in 2020 met een nieuw of herijkt bosbeheerplan. We voeren de jaarschijf uit van het vigerende beheerplan openbaar groen. We voeren de jaarschijf uit voor de recreatieve voorzieningen en komen voor 2021 met een nieuw beheerplan recreatieve voorzieningen. We voeren onze wettelijke taak uit om exoten op het gebied van flora en fauna te bestrijden. We voeren taken uit op het gebied van het beheer van de openbare ruimte

We hebben aantrekkelijke speel- en beweegplekken; inwoners bewegen, spelen, sporten en recreëren graag buiten. Het beheer van de speelvoorzieningen is op orde. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Het beheerplan is in voorbereiding en wordt in 2021 ter vaststelling aan de raad aangeboden. Kwaliteit Tijd

Geld

We voeren de jaarschijf uit van het actuele beheerplan spelen.

2.5 Openbaar vervoer We hebben een efficiënt openbaar vervoer met een aanvullend (waar mogelijk) dekkend netwerk van flexibele mobiliteit. Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Jaarrekening

Er zijn in 2021 directe OV-verbindingen tussen OVknooppunten binnen en buiten onze gemeente.

6

6

De provincie Limburg en vervoerder Arriva zorgen voor een actueel openbaarvervoersnetwerk binnen en buiten onze gemeente. We hebben directe OV-verbindingen naar station Horst-Sevenum en omliggende grotere kernen. We participeren in deelmobiliteitsprojecten zoals Mobie en Deel de Zon. Vanuit RMO-Noord Limburg & Trendsportal zijn we met alle acht Noord-Limburgse gemeenten een vernieuwde vorm van samenwerking gestart, gericht op duurzame en innovatieve mobiliteit & transport. Deze vernieuwde 38

vorm van samenwerking breng vanaf 2021 een jaarlijks terugkerend projectenprogramma waarin deelmobiliteit en OV terugkomen. Kwaliteit Tijd

Geld

We bieden ruimte en stimuleren vormen van flexibele mobiliteit (zoals deel-auto's, wensbus en andere vervoermiddelen) georganiseerd door inwoners, bedrijven, overheid of dorpsinitiatieven. We blijven ons met realisme inzetten voor de komst van Station Grubbenvorst-Greenport door het actief onder de aandacht te brengen en te houden binnen ons netwerk (RMO/Provincie/DCGV etc.). We houden de veerverbindingen over de Maas in stand door deel te nemen aan de GR Maasveren Limburg Noord. We stimuleren de realisatie van een laadnetwerk voor e-bikes en elektrische auto's.

2021

We stimuleren en voeden de provincie en het Rijk om het openbaar vervoer voor alle inwoners in stand te houden en zijn alert op kansen die zich voordoen.

WAT HEEFT HET GEKOST Primaire Begroting Begroting na wijziging 2020 2020

Wat heeft het gekost in 2020

Lasten

2.1

Bouwen en wonen

-1.731

-3.184

-2.296

2.2

Bouwgrondexploitaties

-7.130

-6.936

-6.334

2.3

Wegen, pleinen, fietspaden en openb.verl

-5.217

-5.287

-5.746

2.4

Openbaar groen, bossen en landschap

-2.136

-5.291

-3.607

2.5

Openbaar vervoer

-1.179

-291

-322

-17.392

-20.989

-18.305

Totaal Lasten Baten

2.1

Bouwen en wonen

1.276

1.688

2.087

2.2

Bouwgrondexploitaties

7.336

7.336

6.473

2.3

Wegen, pleinen, fietspaden en openb.verl

78

179

331

2.4

Openbaar groen, bossen en landschap

105

108

556

2.5

Openbaar vervoer

316

306

345

9.112

9.617

9.792

Storting in de reserves

-564

-1.083

-1.768

Aanwending van de reserves

376

4.033

2.262

-8.469

-8.422

-8.019

Totaal Baten

Resultaat

39

ANALYSE VERSCHILLEN Verschillen 2020 begroting na wijziging versus 2020 realisatie (incl. reservemutaties)

Onderverdeling beleidsvelden: 2.1 Bouwen en wonen 2.2 Bouwgrondexploitaties 2.3 Wegen, pleinen, fietspaden en openb.verl 2.4 Openbaar groen, bossen en landschap 2.5 Openbaar vervoer Resultaat

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil

-257 16

395 -41

652 -57

-5.040 -3.157 16 -8.422

-5.367 -3.029 23 -8.019

-327 128 7 403

een positief bedrag is een voordeel een negatief bedrag is een nadeel

Verschillen groter dan € 50.000 op beleidsveldniveau worden toegelicht. 2.1 Bouwen en wonen € 652.000 voordeel Centrumplannen Horst, Sevenum en Grubbenvorst € 85.000 voordeel Vanuit het collegeprogramma zijn er budgetten ter beschikking gesteld voor de doorontwikkeling van de centrumplannen Grubbenvorst, Sevenum en Horst. De restantbudgetten leiden tot een voordeel op het beleidsveld van € 85.000. De restantbudgetten voor de doorontwikkeling bedragen respectievelijk € 25.000 Grubbenvorst, € 25.000 Sevenum en € 35.000 Horst. Via een verzoek tot budgetoverheveling zal aan de Raad worden gevraagd deze bedragen over te hevelen. Omgevingswet invoering € 100.000 voordeel Het in 2020 ter beschikking gekomen bedrag van € 100.000 voor de invoering van de omgevingswet zal aanvullend aan het resterende bedrag van de budgetoverheveling van vorig jaar via een verzoek tot budgetoverheveling aan de raad worden aangeboden. Leges omgevingsvergunningen € 373.000 voordeel De legesopbrengsten omgevingsvergunningen zijn meer toegenomen dan verwacht door een hoger bouwvolume. Verstrekte geldleningen: € 128.000 voordeel Een raming van kapitaallasten is abusievelijk niet doorgeboekt naar het beleidsveld Algemene dekkingsmiddelen en leidt daardoor op dit beleidsveld tot een voordeel en op het andere beleidsveld tot een last. Per saldo budgetneutraal.

Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 2.2 Bouwgrondexploitaties € 57.000 nadeel Er is meer rente ten laste van de grondexploitaties gebracht dan er was begroot. Komend jaar zal gelet op de flink afgenomen boekwaarde en de lage rentestand de toegerekende rente nagenoeg nihil zijn. 2.3 Wegen, pleinen, fietspaden en openbare verlichting € 327.000 nadeel Wegen en trottoirs € 321.000 nadeel Op het Beleidsveld Wegen pleinen fietspaden en openbare verlichting is er een negatief verschil van € 327.000. De storting in de voorziening gelieerd aan het wegenbeheerplan voor 2020 was onvoldoende om de gemaakte kosten te kunnen dekken. De voorziening is leeg waardoor de gemaakte kosten ten laste van de exploitatie gebracht moesten worden. Tevens zijn de waterschapslasten fors verhoogd. 40

Hier tegenover staat een positief verschil ten aanzien van wegen en trottoirs, vanwege vergoeding van degeneratie kosten. Openbare verlichting € 119.000 nadeel De kostenplaats openbare verlichting heeft ook een negatief saldo, dit komt doordat er een naheffing van energieleverancier voor leveringskosten en overheidstarief van 2019 is geweest, deze kosten waren niet in 2019 verrekend. Verkeersregelingen € 47.000 voordeel In verband met vertragingen in projectuitvoeringen en het proces m.b.t. de opzet van de nieuwe organisatie Trendsportal zijn enkele projectafrondingen verschoven naar 2021. Via een verzoek tot budgetoverheveling wordt verzocht het budget van € 29.000 over te hevelen naar 2021. Het restant bestaat uit een aantal kleinere posten. 2.4 Openbaar groen, bossen en landschap € 128.000 voordeel Stelpost collegeprogramma beheer openbare Ruimte en landschapsversterking € 97.000 voordeel Het voordeel wordt behaald door het feit dat op de (stel)post CP beheer openbare Ruimte en landschapsversterking de uitgaven van de concrete projecten, zoals die zijn opgenomen in het collegeprogramma 2019-2022, ofwel in uitvoering zijn ofwel zullen worden opgestart in 2021. De uitgaven zullen dan ook pas plaats vinden in 2021. Via budgetoverheveling wordt voorgesteld deze middelen over te hevelen naar 2021.

Openbaar groen / plantsoenen / parken € 42.000.nadeel Deze overschrijding is het gevolg van areaaluitbreidingen en de indexeringen die in de diverse onderhoudscontracten zijn opgenomen. Door het onderhoud op niveau uit te voeren wordt voldaan aan de doelstelling “We willen in de dorpen van onze gemeente en in het buitengebied voldoende en kwalitatief goed onderhouden openbaar groen hebben zodat het openbaar groen een positieve bijdrage levert aan de leefomgeving”. Bossen € 71.000 voordeel De gemeente heeft een rekening-courant verhouding met de Bosgroep. De kosten en baten die de Bosgroep maakt voor de gemeente worden hierop verrekend. Om een goede monitoring van het uitstaande saldo te behouden in onze administratie is deze rekening-courant verhouding opgenomen in onze administratie. Dit in overeenstemming met de verslagleggingsvoorschriften. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten.

41

3. Duurzaamheid: klimaatambities, energietransitie, circulariteit ALGEMEEN 3.1 Afvalverwijdering Corona heeft gevolgen gehad voor de afvalinzameling. We hebben drie maanden geen papier huisaan-huis ingezameld. Wel hebben we wekelijks meerdere brenglocaties ingericht. De kca-inzameling is in die periode niet doorgegaan en achteraf ingehaald. Doordat veel mensen thuis bleven, kregen we meer afval aangeboden. Bovendien gingen veel inwoners meer klussen. Dat leidde tot extra aanbod van (grof) afval. Projecten als Schone Maas en de jaarlijkse Landelijke Opschoondag gingen niet door. Wel is er veel gedaan aan de online-voorlichting op lagere scholen. Met andere Limburgse gemeenten is een start gemaakt aan de aanbesteding van de verwerking keukenafval, restafval (per 2024) en PMD (per 2022). 3.2 Riolering, waterkering, afwatering Als gevolg van de klimaatverandering zijn we bezig Horst aan de Maas klimaatbestendig en waterrobuust in te richten. Dat is nodig om wateroverlast, schade, hittestress en droogte zoveel mogelijk te beperken. Klimaatadaptatie is een langjarig proces. De stip op de horizon is daarbij 2050. In 2017 zijn we begonnen met het afkoppelen van regenwater van het riool in de openbare en private ruimte. In 2020 zijn we daarmee goed op dreef. We hebben de eerste 'meekoppelkansen' benut (bijv. Gasthoesplein en P2).

Ook zijn we aan de slag gegaan met verdiepende onderzoeken en het opstellen van een Uitvoeringsagenda. 3.3 Milieu en duurzaamheid In februari 2020 is het nieuwe duurzaamheidsprogramma van Horst aan de Maas vastgesteld. Met als motto #WijGaanGroen. Het uitvoeringsprogramma loopt in de periode 2020-2022, maar het beleid geeft een doorkijk tot 2050. Er zijn vier hoofddoelen voor de lange termijn. In 2050 wil Horst aan de Maas klimaatneutraal, klimaatbestendig, circulair en natuur-inclusief zijn. Hiervoor zijn een strategie en uitgangspunten vastgelegd. Een van onze uitgangspunten is het bewaken van de sociale rechtvaardigheid: we letten erop dat iedereen mee kan doen. In 2020 zijn belangrijke stappen gezet richting klimaatneutraliteit. Na een uitgebreid communicatie- en participatietraject is in december 2020 KODE vastgesteld: het Kader voor de Opwekking van Duurzame Elektriciteit in Horst aan de Maas. Gelijktijdig is in de RES-regio Noord- en Midden-Limburg het RES-proces voortgezet. In 2020 is de concept-RES vastgesteld. Dit is de basis is voor de RES 1.0 die in 2021 volgt. Verder zijn de voorbereidingen gestart voor het opstellen van de Transitievisie Warmte. En samen met de Stichting EnergieKronenberg is onderzoek gedaan naar drie scenario's voor Kronenberg om energieneutraal te worden.

Binnen het thema klimaatadaptatie is in 2020 gewerkt aan het vervolg op de klimaatstresstest. Met als einddoel om samen met de regio een uitvoeringsagenda klimaatadaptatie vast te stellen. Verder is in 2020 het plein voor het Gasthoes op een innovatieve manier klimaatbestendig ingericht. Het thema circulaire economie gaat niet alleen over het innovatieve afvalinzamelsysteem van Horst aan de Maas, waarmee we koploper zijn in Nederland. Het gaat ook over de transitie van reguliere landbouw naar kringlooplandbouw. De transitie naar kringlooplandbouw draagt ook bij aan de biodiversiteit. Het thema natuur-inclusiviteit betekent dat we in al onze projecten en werkzaamheden proberen de biodiversiteit te beschermen en te versterken.

Er zijn geen beleidsindicatoren voor dit programma.

43

WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN 3.1 Afvalverwijdering We voeren op een duurzame wijze de wet Milieubeheer uit om het huishoudelijk afval in te zamelen en dragen zo bij aan de circulariteit van de samenleving. Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Jaarrekening

Er is in 2021 minder zwerfafval dan in 2017(obv weeggegevens container werf veegvuil en zwerfafval).

138 ton

147 ton

Het CBS cijfer 2020 voor gescheiden afval is pas in de 2de helft van 2021 bekend en wordt dan gerapporteerd. Er is meer zwerfafval opgehaald dan in 2017 . Dit kan mede veroorzaakt zijn doordat er tijdens de coronalockdowns meer is gewandeld. Dankzij het gestegen aantal vrijwillige zwerfafvalpakkers (ZAPpers) is het zwerfafval ook beter ingezameld. Het is niet waarschijnlijk dat de gemeente veel meer invloed kan hebben op de hoeveelheid aangetroffen zwerfafval. Toch verwachten we een daling van het zwerfafval omdat er voor meer verpakkingen statiegeld betaald zal worden: - per 1 juli 2021 voor alle plastic flessen - per 2023 voor blikjes Kwaliteit Tijd

Geld

We voeren de jaarschijf uit van het ophalen van de verschillende afvalstromen en dit doen we volgens het gemeentelijk afvalbeleid. We werken aan de verdere optimalisatie van het afvalsysteem en stellen nieuwe doelen voor circulariteit en zwerfvuil.

2021

3.2 Riolering, waterkering en afwatering De waterkering langs de Maas is kwalitatief goed en veilig. De projecten om te zorgen voor hoogwaterbeveiliging liggen op schema. De werkzaamheden van Waterschap Limburg aan de dijken in Grubbenvorst en Lottum zijn afgerond. Daarmee voldoen deze dijken aan het wettelijk vereiste beschermingsniveau. Ook de werkzaamheden in het gebied Oude Maasarm en de (nog te nemen) kademaatregelen in Broekhuizen, verlopen volgens planning. De provincie is zich aan het herbezinnen op alle aspecten rond hoogwaterveiligheid en haar rol daarin. Dit heeft consequenties voor de besteding van middelen. Wij houden dit goed in de gaten, ook in relatie tot de rivierverruiming bij Grubbenvorst en Lottum en de kansen die hier liggen. We zijn gestart met het proces om te komen tot een gebiedsvisie Lottum-Grubbenvorst. Kwaliteit Tijd In het kader van de Maasbeveiliging werkt de gemeente mee aan de Gebiedsontwikkeling Ooijen - Wanssum (GOW) en de rivierverruimingen bij Grubbenvorst en Lottum.

Geld

2021

Overige Maasprojecten.

44

We hebben een kwalitatief goede afwatering op het hele grondgebied van Horst aan de Maas. De resultaten van de ‘klimaatstresstest light’, die in het samenwerkingsverband Waterpanel Noord is uitgevoerd, zijn bekend. Ook de resultaten van de herberekening van het basisrioleringsplan zijn bekend. In september is gestart met een Verdiepingsslag Stresstest waarbij knelpunten en risico's veel gedetailleerder in beeld gebracht worden. Deze vormen de basis voor een risicodialoog. College en raad worden daarbij betrokken. Dit leidt tot een Uitvoeringsagenda. Verder blijven we het afkoppelen van hemelwater actief stimuleren. Dat doen we in nauwe samenwerking met het Waterschap. Ook in de openbare ruimte koppelen we zoveel mogelijk verhard oppervlakte af van het riool. Een voorbeeld hiervan is het Gasthoesplein. Kwaliteit Tijd

Geld

Als deelnemer van het regionale Waterpanel zorgen we voor samenwerking en een optimale kostenbeheersing voor de riolering. Naar aanleiding van de wateroverlast in 2016 treffen we definitieve maatregelen om de kans op wateroverlast in de wijk Stuksbeemden verder te verkleinen

2020

Via subsidies stimuleren we actief het afkoppelen van hemelwater op verhardingen van particulieren en bedrijven. We analyseren de klimaatstresstest en stellen op basis van urgentie en ambitie een korte- en lange termijn uitvoeringsprogramma op.

2021

We koppelen actief jaarlijks het hemelwater van een deel van de openbare ruimte af. We stimuleren in samenwerking met het Waterpanel Noord de bewustwording van inwoners en bedrijven over de gevolgen van de klimaatverandering.

2021

We voeren de jaarschijf uit van het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2017-2021

3.3 Milieu en duurzaamheid We onderschrijven de doelstellingen uit het landelijk Klimaatakkoord 2018 en het Klimaatakkoord van Parijs en zorgen samen met inwoners en andere stakeholders dat de klimaatverandering wordt tegen gegaan. Het proces van de Regionale Energie Strategie (RES) loopt volgens planning. De RES geeft antwoord op de vraag hoe de regio Noord- en Midden-Limburg gaat voldoen aan de doelen uit het klimaatakkoord. Voor Horst aan de Maas is de ambitie verder uitgewerkt in ons Kader Opwekking Grootschalige Duurzame Elektriciteit (KODE). De raad heeft dat in december 2020 vastgesteld. Verder is in 2020 onderzocht hoe de gemeentelijke organisatie energieneutraal kan worden. Daarvoor wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. Kwaliteit Tijd We brengen in beeld waar in de gemeente windenergie opgewekt zou kunnen worden. Met daaraan gekoppeld een voorstel voor vervolgstappen.

Geld

2020

We maken een uitvoeringsprogramma om een gemeentelijke organisatie van 100% energieneutraal in 2025 te realiseren.

45

We monitoren de voortgang naar het doel van 49% minder uitstoot in 2030 (t.o.v. 1990) en 100% duurzame energie in 2050. Waar mogelijk maken we daarvoor gebruik van regionale of provinciale monitoringsinstrumenten. We ondersteunen lokale Flagship-projecten op het gebied van de energietransitie. We onderzoeken de mogelijkheden van differentiatie van heffingen vanuit duurzaamheid. We onderzoeken samen met regio gemeenten wat de rol van de gemeente is in de energietransitie.

2021

We stellen een lokale energievisie op als input voor de regionale energiestrategie (RES).

2020

We stellen een overkoepelend Milieu- & Duurzaamheidsbeleid 20182030 vast met een uitvoeringsprogramma voor 2018-2022.

2021

We stellen voor 2021 een warmteplan op, waarin we aangeven hoe de woningen in Horst ad Maas in de toekomst van warmte kunnen worden voorzien als de levering van aardgas stopt. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan de betaalbaarheid voor inwoners.

2021

We werken aan het winnen van de Green leaf Award en de spin-off die dit genereert en blijven aangehaakt bij het green leaf netwerk We werken de regionale energiestrategie (RES) Noord en Midden Limburg uit.

We voldoen aan de wettelijke verplichting in het kader van de wet op de lijkbezorging. Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Jaarrekening

100% van de grafrechten die verlengd worden, worden in de eerste week van elk nieuw kwartaal administratief verwerkt.

100%

100%

100% van de 'uitvaart van overheidswegen' wordt uitgevoerd binnen de geldende wet- & regelgeving

100%

100%

Verlof tot opgraven en herbegraven of cremeren wordt binnen drie dagen afgegeven.

100%

<100%

We hebben minimaal één openbare begraafplaats binnen de gemeente Horst aan de Maas.

1

1

Voor de uitvoering van de begraafplaatsadministratie in Grubbenvorst hebben we in 2020 een dienstverleningsovereenkomst gesloten met de gemeente Venlo die vanaf 01-jan-2021 van kracht is. Het overbrengen van de begraafplaatsadministratie naar de applicatie van gemeente Venlo zal begin 2021 plaatsvinden. Vanaf dat moment wordt er volledig invulling gegeven aan de gesloten dienstverleningsovereenkomst.

46

Kwaliteit Tijd

Geld

We organiseren een samenwerking met de gemeente Venlo, waarbij de gemeente Venlo het administratieve beheer overneemt. We zorgen voor een adequaat beheer van de begraafplaats in Grubbenvorst.

We zorgen voor goede dienstverlening aan inwoners en bedrijven bij aanvragen omgevingsvergunningen milieu. Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Jaarrekening

100% van onze aanvragen om milieuvergunning worden binnen de wettelijke termijn afgehandeld.

100%

100%

Het dashboard Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving is klaar en de werkvoorraad is in beeld. Milieuvergunningen zijn op hoofdlijnen meegenomen in het dashboard. Heel 2020 is gebruik gemaakt van een personele flexibele schil om pieken in het werk op te vangen en er zijn aanvullende werkafspraken gemaakt. Deze afspraken hebben betrekking op de wijze van interne afhandeling van aanvragen (werkafspraken). Door de stikstofproblematiek stagneerde in 2020 een aantal vergunningprocedures milieu. Hierdoor is een vertekend beeld ontstaan van de aantallen aanvragen om milieuvergunningen en het (niet) behalen van de servicenormen. Er werden minder aanvragen ingediend. De aanvragen die wel werden ingediend zijn vaker aangehouden vanwege onzekerheid naar aanleiding van de stikstofproblematiek. Kwaliteit Tijd

Geld

Milieueffecten van nieuwe en bestaande ontwikkelingen worden gemonitord en maatregelen getroffen indien noodzakelijk We monitoren actief de vastgestelde randwaarden voor het geluid, stof en andere milieuaspecten voor de centrale verwerkingsinstallatie voor zand en grind. We verlenen omgevingsvergunningen milieu binnen de gestelde servicenormen. We volgen het grootschalig gezondheidsonderzoek van het RIVM.

47

WAT HEEFT HET GEKOST Primaire Begroting Begroting na wijziging 2020 2020

Wat heeft het gekost in 2020

Lasten

3.1

Afvalverwijdering

-5.370

-5.597

-4.134

3.2

Riolering, waterkering en afwatering

-3.593

-4.457

-3.893

3.3

Milieu en duurzaamheid

-764

-1.818

-1.384

-9.727

-11.872

-9.411

Totaal Lasten Baten

3.1

Afvalverwijdering

5.974

6.132

4.823

3.2

Riolering, waterkering en afwatering

4.943

5.796

4.390

3.3

Milieu en duurzaamheid

18

18

23

10.934

11.946

9.236

Storting in de reserves

-4

-337

-337

Aanwending van de reserves

3

988

773

1.206

725

261

Totaal Baten

Resultaat

ANALYSE VERSCHILLEN Verschillen 2020 begroting na wijziging versus 2020 realisatie (incl. reservemutaties) Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil

Onderverdeling beleidsvelden: 3.1 Afvalverwijdering 3.2 Riolering, waterkering en afwatering

600 1.340

768 497

168 -843

3.3 Milieu en duurzaamheid Resultaat

-1.215 725

-1.004 261

211 -464

een positief bedrag is een voordeel een negatief bedrag is een nadeel

Verschillen groter dan € 50.000 op beleidsveldniveau worden toegelicht.

3.1 Afvalverwijdering € 168.000 voordeel De kosten van afval in combinatie met de baten afvalstoffenheffing zijn binnen de exploitatie per saldo budgettair neutraal, een zogenaamd gesloten systeem. De btw mag worden doorberekend in de (kostendekkende) tarieven van de afvalstoffenheffing. Dit is toegestaan omdat gemeenten voor de (compensabele) btw gekort worden via de algemene 48

uitkering in het gemeentefonds. Begrotingstechnisch is de btw een opbrengst die uit de voorziening onttrokken wordt en als opbrengst wordt verantwoord in de exploitatie. Door hogere werkelijke uitgaven aan tractie afval in 2020 wordt er geen € 600.012 aan btw onttrokken uit de voorziening maar € 768.096. 3.2 Riolering, waterkering en afwatering € 843.000 nadeel De kosten van riolering in combinatie met de baten rioolheffing zijn binnen de exploitatie per saldo budgettair neutraal, een zogenaamd gesloten systeem. De btw mag worden doorberekend in de (kostendekkende) tarieven van de rioolheffing. Dit is toegestaan omdat gemeenten voor de (compensabele) btw gekort worden via de algemene uitkering in het gemeentefonds. Begrotingstechnisch is de btw een opbrengst die uit de voorziening onttrokken wordt en als opbrengst wordt verantwoord in de exploitatie. Door het achterblijven van de werkelijke uitgaven en investeringen in 2020 wordt er geen € 1.340.000 aan btw onttrokken uit de voorziening maar (slechts) € 497.000. 3.3 Milieu en duurzaamheid € 211.000 voordeel Voor het beleidsveld milieu en duurzaamheid is er in 2020 € 211.000 minder uitgegeven van begroot. Met name de werkelijke uitgaven aan de uitvoering van het duurzaamheidsprogramma #WijGaanGroen en aan de RUD (regionale uitvoeringsdienst) waren lager dan begroot.

Een aantal activiteiten die in het uitvoeringsprogramma duurzaamheid voor 2020 waren gepland, hebben –mede door corona- vertraging opgelopen en zijn doorgeschoven naar 2021. De gebiedsverkenning voor grootschalige opwek van duurzame energie is daarvan de grootste post. Omdat de uitgestelde activiteiten in 2021 alsnog worden opgepakt, wordt er een verzoek ingediend tot volledige budgetoverheveling van 2020 naar 2021. Aan de RUD is in 2020 afgerond € 44.000 minder besteed dan begroot. Dit komt onder andere doordat sinds 2020 de kosten voor het coördinatiecentrum van de RUD anders worden afgerekend. Dit leidde tot een éénmalig voordeel van € 25.000.

49

50

4. Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen ALGEMEEN 4.1 Zorg In 2020 hebben we ons net al voorgaande jaren samen met onze gemeenschap (inwoners en professionals) onverminderd ingezet op het bestendigen en vergroten van ieders zelfredzaamheid. Dat deden we onder meer door het ondersteunen van de vele inwonerinitiatieven in onze gemeente. De doorontwikkeling van inwonerinitiatieven is in 2020 onder druk komen te staan door de coronapandemie. We hebben onze verenigingen en stichtingen daarbij zo goed mogelijk ondersteund. Dit neemt niet weg dat 2020 vooral in het teken stond van leren omgaan met de nieuwe werkelijkheid naar digitaal contact, dus meer op afstand. Dat heeft veel gevraagd van inwoners, onze partners en onze medewerkers. Niet alleen om de dienstverlening zo goed mogelijk te laten doorlopen, maar ook om alert te zijn op toename van problematiek. Denk aan eenzaamheid, financiële zorgen en druk op gezinnen. Gezinnen hebben een balans moeten vinden tussen thuisonderwijs, werken en zorgen voor het gezin. Daarnaast heeft de gemeente veel tijd besteed aan • • •

het organiseren van noodopvang in samenwerking met onder andere kinderopvang en onderwijs het ondersteunen en begeleiden van verenigingen en het uitvoeren van de diverse financiële regelingen (compensatie kosten zorgaanbieders, ondernemers en zelfstandigen).

We bieden onze inwoners die dat nodig hebben ondersteuning op maat, waarbij de kwaliteit van zorg gelijk blijft of verbetert. Samen met inwoners, zorgaanbieders en maatschappelijke partners organiseren we de ondersteuning zo, dat de totale uitgaven in het Sociaal Domein dalen en meer in balans komen met de begrote middelen. Daarbij is het essentieel dat we zicht, inzicht en grip blijven houden op de ontwikkeling van de zorgkosten. Dit doen wij door inzet van Business-Intelligence. Cijfers en data wordt omgezet in informatie. Dat ligt ook aan de basis van het Actieplan Sociaal Domein dat we in 2020 verder hebben uitgevoerd. Daarin zitten acties gericht op kwaliteit en kostenbeheersing zoals de top 25-aanpak, de specialist ondersteuning jeugd bij huisartsen en de samenwerking met het onderwijs. Om de kans tot duurzame uitstroom naar werk te vergroten, hebben we ook in 2020 ingezet op begeleiding door onze eigen jobcoach. En hebben we geïnvesteerd in onze relaties met werkgevers vanuit onze werkgeversdienstverlening. De grote vraag naar personeel in met name de agrarische sector en de logistieke sector maakt dat we een verantwoordelijkheid hebben om arbeidsmigranten een plek te geven in onze samenleving. Vergelijkbaar met nieuwkomers, bieden we hen ondersteuning en gelijkwaardige kansen om onderdeel van onze samenleving uit te maken.

We gaan daarbij uit van eigen verantwoordelijkheid. Mede als gevolg van de coronacrisis zagen we in 2020 een stijging van het aantal uitkeringen: toename instroom en afname uitstroom. De stijging is nog beperkt, onder meer door van de diverse financiële regelingen. Met ons gezondheidsbeleid nemen we deel aan de Gezondste Regio en zorgen we met de andere partners dat de beweging uitgroeit naar een brede regionale samenwerking. Dat doen we vanuit de benadering van positieve gezondheid. Waarbij we breder naar gezondheid kijken dan alleen de lichamelijke toestand. We leggen het accent op wat mensen zelf kunnen, hun veerkracht en wat hun leven betekenisvol maakt. Dit doen we vanuit programmalijnen die betrekking hebben op Gezond en Veilig oud worden, Jong en lekker in je vel (waarbinnen ook het alcohol en drugbeleid wordt meegenomen) en het verkleinen van sociaaleconomische verschillen. 4.2 Werk en inkomen Niemand kon vermoeden dat in 2020 een virus de arbeidsmarkt op zijn kop zou zetten. De werkloosheid steeg ineens na jaren van daling. De landelijke lockdown en andere maatregelen, zoals het tijdelijk sluiten van de horeca, hebben bij veel bedrijven en werknemers gezorgd voor

51

inkomstenverlies. Dit heeft geleid tot een snel oplopende werkloosheid maar de effecten van corona zijn niet meteen zichtbaar in ons bestand. Een sterkverhoogde instroom in de WW werkt niet per definitie direct door richting de bijstand. Wel is het logisch dat hogere aantallen WW uiteindelijk leiden tot hogere aantallen doorstroom naar de bijstand. In Noord-Limburg steeg het aantal werkzoekenden (WW en bijstand) in maart 2020 met 1.400 personen op tot bijna 20.000 in mei 2020. De toename was het sterkst bij WW’ers. Van de WWuitkeringen die eindigen, stroomt dus een beperkt deel door naar de bijstand. Naar leeftijd was de toename het sterkst onder jongeren, zeker in de eerste maanden van de coronacrisis. Andere leeftijdsgroepen volgden later. In de zomermaanden stabiliseerde het aantal werkzoekenden. In ons bestand zien we een lichte stijging van 291 uitkeringsgerechtigden in maart 2020 tot 303 in december 2020. Met name de beroepsgroepen transport en logistiek zijn hard geraakt. De toename deed zich vooral voor bij beroepen als magazijnmedewerker, heftruckchauffeur, lader en losser, en vrachtwagenchauffeur. Daarnaast is de toename bovengemiddeld in de dienstverlenende beroepen, zoals medewerker bediening in de horeca. In maart 2020 zijn we gestart met het bestrijden van de directe gevolgen van de coronacrisis via kortetermijnmaatregelen zoals TOZO.

De economische effecten van deze crisis zullen langere tijd doorwerken in maatschappelijk en financieel opzicht. Naar verwachting is er in het najaar 2021 meer zicht op het verloop van de coronacrisis en de daaruit voortvloeiende structurele gevolgen. We blijven de ontwikkeling naar diversiteit van gemeenschappen ondersteunen. In een inclusieve gemeenschap moet iedereen kunnen meedoen. Het is belangrijk om participatie en integratie van nieuwkomers, vluchtelingen en arbeidsmigranten te vergroten maar daarbij de balans in gemeenschappen te bewaren. Het nieuwe inburgeringsstelsel dat in 2022 in werking treedt, en waarin taal en participatie stevig met elkaar verbonden zijn, sterkt ons in deze ontwikkeling. We hebben gewerkt aan de doorontwikkeling van de NLW en de brede participatievisie. Eind 2020 is de nieuwe koers in de gemeenteraad vastgesteld. Verbetering van de dienstverlening aan inwoners met een ondersteuningsbehoefte is daarbij het uitgangspunt. Het verknopen van netwerken van ondersteunende professionals en het dichtbij en met de inwoner regelen van ondersteuning heeft de participatie van statushouders al bevorderd. We beogen dit concept te verbreden naar andere doelgroepen en wijken. Samenwerken doen we ook binnen de regio Noord-Limburg. Investeren in een netwerk van werkgevers is in 2020 voortgezet.

We werken intensief samen met verschillende arbeidsmarktpartijen om zoveel mogelijk mensen aan het werk te houden en te krijgen. 4.3 Arbeidsmigranten In Horst aan de Maas zijn arbeidsmigranten onlosmakelijk verbonden met de arbeidsmarkt en daarmee met de samenleving in onze gemeente. Door de grote vraag naar personeel in met name de agrarische en logistieke sector hebben we als gemeente een verantwoordelijkheid om arbeidsmigranten een plek te geven in de samenleving. Dat behelst naast het werken ook wonen / leven. Dit brengt uitdagingen met zich mee. Daarom is in 2020 gekozen voor een programmatische aanpak die alle facetten van dit vlak omvat en in samenhang ontwikkelt. Van het leren van de taal tot toezicht en handhaving en van huisvesting tot registratie. We streven naar vitale en leefbare gemeenschappen. Daarom willen we dat deze 'nieuwe buren' deel uitmaken van onze gemeenschap. Integratie is echter geen vanzelfsprekendheid en de kwaliteit van het samen-leven kan hier onder druk komen te staan. Daarom zijn we het afgelopen jaar gestart met het ontwikkelen van integratieprogramma's. Hierin hebben we de samenwerking en gedeelde verantwoordelijkheid met werkgevers opgezocht. In 2021 breiden we dit uit en intensiveren we deze trajecten. Op het gebied van toezicht en handhaving is een 'aanpak huisvesting arbeidsmigranten' opgestart.

Hiermee heeft het toezicht op huisvestingslocaties van arbeidsmigranten prioriteit gekregen en daar is in 2020 naar gehandeld. Dit wordt in 2021 gecontinueerd. In 2020 is een start gemaakt met het vertalen van het beleid arbeidsmigranten in juridische toepasbare regels in het ‘paraplubestemmingsplan’. Dat wordt in 2021 aan de raad voorgelegd. 52

4.4 Nieuwkomers We vinden het belangrijk dat nieuwkomers zelfredzaam zijn en op een volwaardige manier participeren in onze samenleving. Daar is ook in 2020 veel energie in gestoken. Maatschappelijk begeleiders (vrijwilligers) van Vluchtelingenwerk hebben statushouders - die zich vanuit een AZC in onze gemeente hebben gevestigd - hierin ondersteund. Zij hebben ervoor gezorgd dat de statushouder zijn omgeving heeft leren kennen. Zowel de relevante officiële instanties (gemeente, bibliotheek, huisarts etc.) als het informele 'maatschappelijke veld' zoals buren en het lokale verenigingsleven. Daarmee is bijgedragen aan de opbouw van een sociaal netwerk in de eigen woonomgeving, de participatie en integratie. Daarnaast zijn statushouders op weg geholpen bij algemene dagelijkse levensverrichtingen zoals het omgaan met geld en het aanleggen van een administratie. In 2020 hebben gemeente en Vluchtelingenwerk met de statushouders die deelnemen aan een inburgeringsprogramma onderzocht of dit te combineren is met werk. Of, als dat niet kan, met vrijwilligerswerk of een andere vorm van participatie. 4.5 Gezondste regio 2025 In het voorjaar van 2020 is de raad geïnformeerd over de programmalijn Gezondste Regio 2025 in de nota Gezondheidsbeleid. In deze programmalijn zijn 23 projecten benoemd waarmee we een bijdrage leveren aan deze beweging.

4.6 Inwonerparticipatie en inwonerinitiatieven 2020 is door de invloed van corona op het alledaagse leven een bijzonder jaar. De structuur van gemeenschapsinitiatieven die zorgt voor leefbaarheid in de kernen is geconfronteerd met grote uitdagingen. We zijn in contact gebleven met de gemeenschappen om ervoor te zorgen dat corona geen blijvende gevolgen heeft voor de leefbaarheid in de kernen. Dit blijft voor de komende periode een punt van aandacht. Concreet hebben we in 2020 gewerkt aan: • • • •

een coronaloket waar vrijwilligersorganisaties terecht konden om hun problemen als gevolg van corona te bespreken. We hebben 93 vragen ontvangen. Urgente vragen zijn individueel opgepakt. De overige vragen worden gebundeld opgepakt. manieren om als gemeente ondanks de coronabeperkingen en het vertrek van een aantal sleutelfiguren in onze organisatie (wegens pensionering) een goede gesprekspartner te blijven voor inwonersinitiatieven. het vraagstuk hoe de gemeente gemeenschapszorg mogelijk kan (blijven) maken. de evaluatie van het digitale burgerpanel.

4.7 Burgerzaken In 2020 heeft het team KCC/Burgerzaken een sterke ontwikkeling doorgemaakt op het gebied van kwaliteit. We zijn met hoge scores geslaagd voor de diverse audits en zelfevaluaties. De voorbereidingen voor de Tweede kamer-verkiezingen zijn van start gegaan. Door alle coronamaatregelen zijn de werkzaamheden voor deze verkiezingen bijzonder en arbeidsintensief. Ondanks corona is de dienstverlening aan de balies doorgegaan. We hebben de openingstijden van de balies verruimd. Daarmee hebben we het aantal baliebezoeken goed kunnen spreiden. Het aantal producten dat digitaal afgenomen kan worden, is verder uitgebreid. Het werken op afspraak aan de balies en de toename van digitale mogelijkheden leveren veel voordeel op in deze coronatijd. Er is een start gemaakt met de verbetering van de monitoring van onze dienstverlening via een 'dashboard'. We hadden/hebben onvoldoende capaciteit om alle internationale werknemers die aan de inschrijfcriteria voldoen daadwerkelijk in te schrijven in de BRP. Hierdoor voldoen we nog niet aan al onze wettelijke taken op dat vlak. We gaan 2021 van start met een pilot waarin we groepsinschrijvingen voor internationale werknemers uitvoeren. Met deze pilot zoeken we ook de samenwerking op met werkgevers en huisvesters op het vlak van integratie en taalonderwijs voor internationale werknemers.

De eerste voorbereidende stappen hiervoor zijn gezet.

53

Beleidsindicatoren programma 4

2018 2019 2020

Banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

698

713

N.n.b

Kinderen tot 18 jaar in een uitkeringsgezin

3%

3%

N.n.b

Werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking per 1.000 inwoners

715

745

N.n.b

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 bewoners

134,2 130,4 224,0

Jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp

9,3% 10,3% 10,0%

Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)

0,35% 0,20% 0,20%

Jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming

1,2% 1,2% 1,2%

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement per 10.000 inwoners

460

500

480

Lopende re-integratievoorzieningen bij 15 tot 64 jarigen per 10.000 inwoners

121

75,3

69,9

Werkloze jongeren in de leeftijd van 16 t/m 22 jaar

1%

1%

N.n.b

WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN 4.1 Zorg Horst aan de Maas is een krachtige gemeenschap waarin onze inwoners zelfredzaam zijn en meebouwen aan de huidige en de toekomstige vitale gemeenschap. (Inwonersinitiatieven voor ondersteuning) Bij de inwonersinitiatieven voor ondersteuning zagen we in de afgelopen jaren de volgende ontwikkelingen: •

Het aantal initiatieven op dit terrein stijgt nog steeds;

•

Binnen de al langer bestaande initiatieven neemt de complexiteit van ondersteunen en zorg verlenen toe en verder breiden deze initiatieven uit met extra activiteiten;

•

Het thema wonen met zorg komt steeds vaker terug bij diverse van deze initiatieven als een onderwerp waar ze mee aan de slag willen gaan;

•

Steeds meer van deze initiatieven zijn bezig om te onderzoeken hoe ze de vervoersbehoefte van deelnemers en/of inwoners met beperkingen kunnen organiseren. Er zijn al enkele voorlopers die dit al lokaal hebben georganiseerd.

We zien het als positief dat er steeds meer collectieve inwonersinitiatieven ondersteuning en zorg komen waardoor er minder een beroep op individuele maatwerkvoorzieningen gedaan hoeft te worden. Dit ondersteunen en stimuleren we ook. Dit en de toename en de aard van deze collectieve inwonersinitiatieven vraagt de komende jaren een structureel toenemend budget. Dit kan bekostigd worden door beschikbare middelen voor de individuele maatwerkvoorzieningen over te hevelen naar deze collectieve inwonersinitiatieven voor ondersteuning en zorg. In 2020 zagen we dat de doorontwikkeling van inwonersinitiatieven ondersteuning en zorg gestagneerd is in verband met de coronacrisis. Daar waar mogelijk hebben we initiatieven geholpen 54

om een manier te vinden om zich aan te passen aan de maatregelen die de coronacrisis van iedereen vraagt. Zo hebben we een coronaloket geopend voor verenigingen en stichtingen. Daar kunnen zij terecht met alle vragen omtrent de coronacrisis. Verder hebben we vanaf half maart de huren voor de gemeentelijke accommodaties kwijtgescholden. Tot slot ontvangen veel stichtingen een subsidie van de gemeente. In 2020 zijn we soepel omgegaan met het toetsen op de prestatie waardoor stichtingen geen subsidie hoeven terug te betalen. Kwaliteit Tijd

Geld

We geven ruimte aan inwonersinitiatieven en stimuleren en ondersteunen informele en/of vrijwillige zorg We stimuleren de vorming en inzet van vrij toegankelijke collectieve voorzieningen voor alle inwoners

2021

We verstrekken subsidie aan, of werken samen met, partners van toegankelijke voorzieningen die gericht zijn op ondersteuning en zorg.

2021

We werken mee aan vernieuwingen in de zorg die stimuleren dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen.

Er is een toegankelijk vangnet voor al onze inwoners als de ondersteuningsbehoefte de eigen kracht en die van het netwerk en de gemeenschap overstijgt. Omschrijving Kritieke Prestatie-Indicator (KPI)

Norm

Jaarrekening

De gemiddelde kosten per inwoner die een WMO maatwerkvoorziening ontvangt, zijn uiterlijk in 2022 per saldo op het niveau van 2017.

€ 4.779

€ 4.101

Inwoners waar we een keukentafelgesprek mee hebben gevoerd waarderen de dienstverlening van WIZ met minimaal een 8.

8

8,7

De gemiddelde kosten per inwoner die een jeugdhulp maatwerkvoorziening ontvangt, zijn in 2022 3% lager dan de 6900 in 2017.

€ 6.900

€ 7.796

We hebben een toegankelijk vangnet voor inwoners die ondersteuning nodig hebben. Toegang verloopt via de gemeente en bij jeugdhulp ook via andere verwijzers zoals de huisarts, jeugdarts, gecertificeerde instelling en medisch specialist. In het vraagverhelderingsgesprek kijken we samen met de inwoner welke ondersteuningsvraag er is en welke ondersteuning daarbij passend is. Het kan dan zowel gaan om eigen kracht en hulp vanuit het netwerk van de inwoner als om professionele ondersteuning (maatwerkvoorziening). Via ons monitoringssysteem hebben we goed zicht op de inzet van de maatwerkvoorzieningen, zowel in aantallen als in kosten. Tijdens de coronacrisis hebben we onze dienstverlening zo goed mogelijk laten doorlopen, maar heeft deze wel een ander karakter gehad (telefonisch/digitaal in plaats van face to face). Dat geldt ook voor zorgaanbieders, onderwijs en andere partners in de keten. Alle partijen hebben zich in 2020 flink moeten inspannen om zich aan te passen aan de situatie van thuiswerken en het beperken van de contacten. Dat betekent dat ondersteuningsvragen en onveilige situaties minder goed kunnen worden gesignaleerd. We hebben afspraken gemaakt met onze partners om goed en snel af te stemmen om zo goed mogelijk de vinger aan de pols te houden.