01c Jaarstukken 2020

JAARSTUKKEN 2020

1

Inhoudsopgave ALGEMEEN .............................................................................................................................................5 1.1 Leeswijzer .........................................................................................................................7 1.2 Financiële samenvatting ...................................................................................................8 JAARVERSLAG ................................................................................................................................... 17 2.1 Programmaverantwoording .......................................................................................... 18 1. Economie en ruimte................................................................................................. 23 2. Wonen, mobiliteit en openbare ruimte..................................................................... 33 3. Duurzaamheid: klimaatambities, energietransitie, circulariteit ................................ 43 4. Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen .......................................... 51 5. Cultuur, sport en onderwijs ...................................................................................... 67 6. Openbare orde & veiligheid, toezicht & handhaving ............................................... 77 7.

Bestuur, organisatie en samenwerking ................................................................... 83 8. Financiën ................................................................................................................. 91 Algemene Dekkingsmiddelen ...................................................................................... 95 Overhead ..................................................................................................................... 97 Vennootschapsbelasting ............................................................................................. 99 Onvoorzien ................................................................................................................ 101 2.2 Paragrafen .................................................................................................................. 102 A. Lokale heffingen ................................................................................................ 103 B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................... 115 C. Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 123 D. Financiering ...................................................................................................... 129 E.

Bedrijfsvoering .................................................................................................. 137 F. Verbonden partijen ............................................................................................ 143 G. Grondbeleid ...................................................................................................... 175 H. Ombuigingen ..................................................................................................... 179 I. Informatiebeveiliging en Privacy ........................................................................ 183 J. Corona effecten ................................................................................................. 187 K. Samenvatting Actualisatie Perspectievennota Maatsch. accommodaties........ 191 L. Gebeurtenissen na balansdatum ...................................................................... 193 JAARREKENING ................................................................................................................................ 195 3.1 Overzicht van baten en lasten in de rekening ............................................................ 196 a. Totaaloverzicht lasten en baten per programma ............................................... 197 b. Begrotingsrechtmatigheid .................................................................................. 199 c.

Aanwending geraamd bedrag voor onvoorziene uitgaven ................................ 203 Onvoorzien ................................................................................................................ 203 d. Overzicht incidentele lasten en baten ............................................................... 205 Toelichting incidentele lasten en baten ..................................................................... 208 e. Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ............ 215 f. Wet normering topinkomens ............................................................................. 217 g. Gebeurtenissen na balansdatum ...................................................................... 221 3.2 Balans ......................................................................................................................... 223 a. Balans per 1 januari en 31 december 2020 ..................................................... 223 b. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................ 226 c. Toelichting op de balans ................................................................................... 231 d. Overzicht grondexploitaties .............................................................................. 249 e.

Overzicht gewaarborgde geldleningen ............................................................. 251 3.3 Sisa ............................................................................................................................. 253 3.4 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ................................... 261 BIJLAGEN........................................................................................................................................... 263 4.1 Overzicht restantkredieten met toelichting ..................................................................... 265 4.2 Griffierekening ................................................................................................................ 269 4.3 Lijst met afkortingen ....................................................................................................... 271

3

4

ALGEMEEN

5

1.1

Leeswijzer

Voor u liggen de jaarstukken 2020. Deze jaarstukken geven u een indruk van wat er in 2020 allemaal is gerealiseerd van de voornemens die in de begroting 2020 en de bijstellingen in de loop van 2020 zijn opgenomen. De jaarstukken zijn het sluitstuk van de jaarlijkse planning- en controlcyclus over 2020. Daarnaast dienen zij ook als uitgangspunt voor het opstellen van de kadernota 2022 en de eerste bijstelling van de begroting 2021. Met het vaststellen van de jaarstukken verleent de Raad decharge aan het college van burgemeester en wethouders. De jaarstukken zijn opgebouwd uit vier onderdelen: • Algemeen • Jaarverslag • Jaarrekening • Bijlagen Algemeen Het algemene deel bevat deze leeswijzer en de financiële samenvatting. Het jaarverslag gaat in op de beleidsinhoudelijke realisatie en de jaarrekening op de financiële realisatie over 2020. Getallen worden in het hele boekwerk weergegeven op duizendtallen tenzij anders aangegeven. Positieve bedragen zijn baten of een voordeel en negatieve bedragen zijn lasten of een nadeel. Jaarverslag Het jaarverslag met de programmaverantwoording is de verantwoording over het gevoerde beleid in 2020 per programma. Verder wordt in afzonderlijke paragrafen uitgebreider verantwoording afgelegd over relevante beleids- en beheersmatige aspecten.

Aan het slot van elk programma is een financieel overzicht opgenomen, met daarin de lasten en baten en de stortingen en aanwendingen van de reserves die betrekking hebben op het betreffende programma. Daarna volgt een analyse van het resultaat van het programma. In de analyse worden de cijfers gepresenteerd rekening houdend met de mutaties in de reserves, onderverdeeld naar beleidsvelden, waarbij alleen verschillen tussen de begroting na wijziging en de realisatie groter dan € 50.000 worden toegelicht. Na de programma's zijn nog afzonderlijk de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien opgenomen. De paragrafen geven op hoofdlijnen een aantal belangrijke onderdelen van de rekening weer. Deze kunnen beleidsmatig van aard zijn (weerstandsvermogen), maar ook beheersmatig (onderhoud kapitaalgoederen). De paragrafen A t/m G zijn wettelijk voorgeschreven. Hieraan zijn vijf paragrafen toegevoegd:

• • • • •

Paragraaf H: Ombuigingen Paragraaf I: Informatiebeveiliging Paragraaf J: Corona-effecten Paragraaf K: Samenvatting Actualisatie Perspectievennota Maatschappelijke Accommodaties Paragraaf L: Gebeurtenissen na balansdatum

Jaarrekening In de jaarrekening vindt u een totaaloverzicht van de financiële gegevens die horen bij het gerealiseerde beleid. Het onderwerp begrotingsrechtmatigheid wordt toegelicht in 3.1 programmarekening. Daarna volgt de balans per 31 december 2020 met de bijbehorende toelichtingen. In de toelichting op de balans wordt ook de vermogenspositie van de gemeente geschetst.

7

1.2

Financiële samenvatting

Gerealiseerd resultaat 2020: Het gerealiseerde resultaat van de jaarrekening 2020 bedraagt € 3.916.000 voordelig. Bij de resultaatbepaling dienen stortingen in, en onttrekkingen aan reserves, in eerste instantie buiten beschouwing te blijven. Uit de gerealiseerde baten en lasten per programma en de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen volgt het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten. Uit het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten en de werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan reserves volgt vervolgens het resultaat. Resultaat 2020: (+/+ = voordeel, -/- = nadeel): Primaire Begroting

Begroting na Realisatie wijziging

2020

2020

2020

Totaal saldo van baten en lasten

-109

-11.131

-32

Mutaties in de reserves

204

9.898

3.948

Geraamd en gerealiseerd resultaat

95

-1.233

3.916

Verloop begroting 2020: Hieronder volgt een overzicht van het verloop van de oorspronkelijk vastgestelde begroting 2020 (primaire begroting 2020) naar de begroting na wijziging 2020. De begroting na wijziging is inclusief alle door de raad genomen besluiten tot bijstelling van de budgetten. De mutaties zijn al eerder toegelicht in de afzonderlijke raadsvoorstellen en besluiten of in de 1 e of 2e bijstelling in de loop van 2020. 2020

2020

2020

Lasten

Baten

Saldo

Primaire begroting

-110.488

110.583

95

Vastgestelde begroting 2020 d.d. 12 november 2019

-110.488

110.583

95

Wijzigingen vóór 1e bijstelling 2020

-2.211

2.099

-112

Eerste bijstelling 2020

-2.824

-226

-3.049

Wijzigingen vóór MJB 2021-2024

-10.988

10.751

-237

Tweede bijstelling 2020

-12.130

14.193

2.062

Meerjarenonderhoudsplan Civieltechnische kunstwerken 2020-2029

4

0

4

Bestemmingsplan "De Cocq van Haeftenstraat 46, Meerlo"

-40

40

0

Vaststellen bestemmingsplan "Kranestraat 49, Horst"

-80

80

0

Vaststelling bestemmingsplan "Stationsstraat 80, Horst”

-80

84

4

Bestemmingsplan "Kronenbergweg 11 en 12" Kronenberg

-90

90

0

Bestemmingsplan "Van Douverenstraat 5a Horst".

-78

78

0

Correctie raming bijdrage Wegenbeheerplan aan Herinrichting P2 Kerkeveld

64

-64

0

Pflex raming 2020-11

-60

60

0

-139.001

137.768

-1.233

Totaal begroting na wijziging 2020

8

Een toelichting op hoofdlijnen op het verschil tussen het saldo begroting na wijziging 2020 en het gerealiseerde saldo i.c. € 5.148.000 voordelig is onderstaand opgenomen. De verschillen groten dan € 150.000 zijn hieronder per beleidsveld gespecificeerd. Het verschil bij overige beleidsvelden is het verschil van alle overige beleidsvelden kleiner dan € 150.000. Deze verschillen worden toegelicht in de betreffende programma's. Bijvoorbeeld in programma 2 staat op beleidsveld 2.4 Openbaar groen, bossen en landschap een verschil van € 128.000 en deze wordt daar ook toegelicht. Beleidsvelden 1.1 Vrijetijdseconomie 1.2 Ruimte 1.5 Economische zaken, verpachtingen enz. 2.1 Bouwen en wonen 2.3 Wegen, pleinen, fietspaden en openb.verl 3.1 Afvalverwijdering 3.2 Riolering, waterkering en afwatering 3.3 Milieu en duurzaamheid 4.2 Werk en inkomen 4.6 Inwonerparticipatie/inwonerinitiatieven 5.2 Sport 5.4 Onderwijs 6.1 Openbare orde en veiligheid 7.2 Overhead 8.1 Algemene lasten en baten Overige beleidsvelden Totaal gerealiseerd resultaat

355 153 409 652 -327 168 -843 211 835 319 215 200 850 530 775 646 5.148

1.1 Vrijetijdseconomie € 355.000 voordeel Bevordering toerisme € 27.000 voordeel Dit wordt veroorzaakt wegens het later uitvoeren van projecten in verband met corona maatregelen. Voorgesteld wordt om deze middelen via budgetoverheveling over te hevelen naar 2021. CP het stimuleren van toerisme € 370.000 voordeel. Met het uitvoeren van de posten opgenomen in het investeringskader voor toerisme is nog niet gestart in verband met vertraging in het opstellen van de gemeentelijke visie en het later uitvoeren van projecten wegens de corona maatregelen. Via de budgetoverheveling wordt voorgesteld deze middelen over te hevelen naar 2021. Kermissen € 42.000 nadeel. Nadeel is ontstaan wegens het ramen van pachtinkomsten van de kermissen, die wegens corona niet zijn doorgegaan. Geen inkomsten derhalve. De verplaatste kermis heeft wegens de extra coronamaatregelen meer gekost. 1.2 Ruimte € 153.000 voordeel Bestemmings- en structuurplannen € 123.000 voordeel Voordeel is ontstaan door een tweetal hogere kwaliteitsbijdragen voor bestemmings- en structuurplannen. Reconstructie platteland € 20.000 voordeel Dit betreft het nog niet uitgegeven budget dat beschikbaar is gekomen uit het collegeprogramma voor de reconstructie van het platteland. Via de budgetoverheveling wordt voorgesteld deze middelen over te hevelen naar 2021.

9

Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 1.5 Economische zaken, verpachtingen enz. € 409.000 voordeel Pacht landbouwgronden, opstalrechten en recognities € 40.000 voordeel Het voordeel betreft meer pachtopbrengsten en nieuwe verhuringen of opstalrechten. Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo € 329.000 voordeel Een raming van kapitaallasten is abusievelijk niet doorgeboekt naar het beleidsveld Algemene dekkingsmiddelen en leidt daardoor op dit beleidsveld tot een voordeel en op het andere beleidsveld tot een last. Per saldo budgetneutraal. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten. 2.1 Bouwen en wonen € 652.000 voordeel Centrumplannen Horst, Sevenum en Grubbenvorst € 85.000 voordeel Vanuit het collegeprogramma zijn er budgetten ter beschikking gesteld voor de doorontwikkeling van de centrumplannen Grubbenvorst, Sevenum en Horst. De restantbudgetten leiden tot een voordeel op het beleidsveld van € 85.000. De restantbudgetten voor de doorontwikkeling bedragen respectievelijk € 25.000 Grubbenvorst, € 25.000 Sevenum en € 35.000 Horst. Via een verzoek tot budgetoverheveling zal aan de Raad worden gevraagd deze bedragen over te hevelen.

Omgevingswet invoering € 100.000 voordeel Het in 2020 ter beschikking gekomen bedrag van € 100.000 voor de invoering van de omgevingswet zal aanvullend aan het resterende bedrag van de budgetoverheveling van vorig jaar via een verzoek tot budgetoverheveling aan de raad worden aangeboden. Leges omgevingsvergunningen € 373.000 voordeel De legesopbrengsten omgevingsvergunningen zijn meer toegenomen dan verwacht door een hoger bouwvolume. Verstrekte geldleningen: € 128.000 voordeel Een raming van kapitaallasten is abusievelijk niet doorgeboekt naar het beleidsveld Algemene dekkingsmiddelen en leidt daardoor op dit beleidsveld tot een voordeel en op het andere beleidsveld tot een last. Per saldo budgetneutraal. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten.

2.3 Wegen, pleinen, fietspaden en openbare verlichting € 327.000 nadeel Wegen en trottoirs € 321.000 nadeel Op het Beleidsveld Wegen pleinen fietspaden en openbare verlichting is er een negatief verschil van € 327.000. De storting in de voorziening gelieerd aan het wegenbeheerplan voor 2020 was onvoldoende om de gemaakte kosten te kunnen dekken. De voorziening is leeg waardoor de gemaakte kosten ten laste van de exploitatie gebracht moesten worden. Tevens zijn de waterschapslasten fors verhoogd. Hier tegenover staat een positief verschil ten aanzien van wegen en trottoirs, vanwege vergoeding van degeneratie kosten. Openbare verlichting € 119.000 nadeel De kostenplaats openbare verlichting heeft ook een negatief saldo, dit komt doordat er een naheffing van energieleverancier voor leveringskosten en overheidstarief van 2019 is geweest, deze kosten waren niet in 2019 verrekend.

10

Verkeersregelingen € 47.000 voordeel In verband met vertragingen in projectuitvoeringen en het proces m.b.t. de opzet van de nieuwe organisatie Trendsportal zijn enkele projectafrondingen verschoven naar 2021. Via een verzoek tot budgetoverheveling wordt verzocht het budget van € 29.000 over te hevelen naar 2021. Het restant bestaat uit een aantal kleinere posten. 3.1 Afvalverwijdering € 168.000 voordeel De kosten van afval in combinatie met de baten afvalstoffenheffing zijn binnen de exploitatie per saldo budgettair neutraal, een zogenaamd gesloten systeem. De btw mag worden doorberekend in de (kostendekkende) tarieven van de afvalstoffenheffing. Dit is toegestaan omdat gemeenten voor de (compensabele) btw gekort worden via de algemene uitkering in het gemeentefonds. Begrotingstechnisch is de btw een opbrengst die uit de voorziening onttrokken wordt en als opbrengst wordt verantwoord in de exploitatie. Door hogere werkelijke uitgaven aan tractie afval in 2020 wordt er geen € 600.012 aan btw onttrokken uit de voorziening maar € 768.096. 3.2 Riolering, waterkering en afwatering € 843.000 nadeel De kosten van riolering in combinatie met de baten rioolheffing zijn binnen de exploitatie per saldo budgettair neutraal, een zogenaamd gesloten systeem. De btw mag worden doorberekend in de (kostendekkende) tarieven van de rioolheffing.

Dit is toegestaan omdat gemeenten voor de (compensabele) btw gekort worden via de algemene uitkering in het gemeentefonds. Begrotingstechnisch is de btw een opbrengst die uit de voorziening onttrokken wordt en als opbrengst wordt verantwoord in de exploitatie. Door het achterblijven van de werkelijke uitgaven en investeringen in 2020 wordt er geen € 1.340.000 aan btw onttrokken uit de voorziening maar (slechts) € 497.000. 3.3 Milieu en duurzaamheid € 211.000 voordeel Voor het beleidsveld milieu en duurzaamheid is er in 2020 € 211.000 minder uitgegeven van begroot. Met name de werkelijke uitgaven aan de uitvoering van het duurzaamheidsprogramma #WijGaanGroen en aan de RUD (regionale uitvoeringsdienst) waren lager dan begroot. Een aantal activiteiten die in het uitvoeringsprogramma duurzaamheid voor 2020 waren gepland, hebben –mede door corona- vertraging opgelopen en zijn doorgeschoven naar 2021. De gebiedsverkenning voor grootschalige opwek van duurzame energie is daarvan de grootste post. Omdat de uitgestelde activiteiten in 2021 alsnog worden opgepakt, wordt er een verzoek ingediend tot volledige budgetoverheveling van 2020 naar 2021. Aan de RUD is in 2020 afgerond € 44.000 minder besteed dan begroot. Dit komt onder andere doordat sinds 2020 de kosten voor het coördinatiecentrum van de RUD anders worden afgerekend. Dit leidde tot een éénmalig voordeel van € 25.000.

4.2 Werk en inkomen € 835.000 voordeel De grootste verschillen in lagere uitgaven zien we bij inkomensvoorzieningen, TOZO en Bbz. De belangrijkste reden hiervoor is het coronajaar. Inkomensvoorzieningen € 537.000 voordeel Door de coronamaatregelen waren bepaalde projecten tijdelijk gesloten en hebben inwoners door de oproep vooral thuis te blijven minder gebruik gemaakt hebben van onder meer activeringstrajecten. Daarnaast zien we dat er minder inwoners in een bijstandsvoorziening terecht zijn gekomen dan verwacht. De instroom is minder hard gestegen dan we hadden verwacht. We zien dat de coronacrisis en bijkomende economische gevolgen een grote impact hebben op de uitkeringen WW. De instroom in de bijstand neemt geleidelijk toe, maar blijft nog binnen de perken. We hebben namelijk rekening gehouden met scenario 3 van het worst case scenario van het CBS. Dat heeft zeker bijgedragen aan 11

het beperken van de uitgaven aan inkomensvoorzieningen en het voordeel ten opzichte van de begroting na wijziging. We weten uit het verleden dat de BUIG een grillig verloop kan hebben en we willen nadelige effecten zo veel mogelijk voorkomen. Om die reden hadden we er voor gekozen de veronderstelde stijgingen in het bijstandsvolume – berekend door CBS - mee te nemen in de (meerjaren)raming. We zien nu dat de instroom in 2020 is meegevallen op basis van de prognose. De verwachting blijft echter bestaan dat de instroom gaat toenemen. Dit gaat effect hebben op het aantal uitkeringsgerechtigden, uitvoeringskosten en de uitvoeringsprijs. TOZO € 111.000 voordeel De TOZO-regeling ondersteunt ondernemers financieel die onder het bestaansminimum komen door de coronacrisis. Daarnaast regelt de TOZO het verstrekken van kredieten om bedrijven in nood te redden. TOZO 1 liep tot 1 juni 2020, TOZO 2 kent een looptijd tot 1 oktober 2020 en TOZO 3 zal tot 1 juli 2021 lopen, waarbij op 1 april 2021 de vermogenstoets in werking zal treden. Daarbij zien we dat er steeds strengere eisen worden gesteld. Ook worden ondernemers ondersteund in het nadenken over het toekomstperspectief van hun onderneming. In principe worden we gecompenseerd door het Rijk voor de directe- en de uitvoeringskosten van deze regeling.

Onzeker is nog wie het risico draagt indien voorschotten ten onrechte zijn verstrekt en teruggevorderd moeten worden. Beeld is dat we door de gekozen werkwijze weinig onrechtmatige voorschotten hebben verstrekt. Bbz € 42.000 voordeel Bij de Bbz zien we in 2020 een voordeel van € 42.000. De verwachting is echter dat na de beëindiging van TOZO er meer BBZ-uitkeringen levensonderhoud en bedrijfskrediet verstrekt zullen gaan worden. Vanaf 1 januari 2020 valt de financiering van de BBZ-uitkeringen levensonderhoud onder de BUIG. Daarmee is de gemeente 100% financieel verantwoordelijk. Voor de BBZ-kredieten is de gemeente 75% financieel zelf verantwoordelijk. Eerder lag de financiële verantwoordelijkheid voor de BBZ merendeels bij het Rijk. Meer aanvragen zullen daarbij ook leiden tot hogere uitvoeringskosten. 4.6 Inwonersparticipatie/inwonersinitiatieven € 319.000 voordeel Exploitatie gemeenschapshuizen € 162.000 nadeel De exploitatie van de gemeenschapshuizen valt in werkelijkheid ongeveer € 162.000 duurder uit dan begroot. De reden hiervoor is o.a. corona gerelateerd, denk hierbij aan lagere huurinkomsten en toch doorlopende exploitatiekosten. Daarbij is rekening gehouden met coronacompensatie voor gemiste huurinkomsten.

Compensatieregeling sociaal domein € 160.000 voordeel Om de zorgaanbieders te compenseren voor gemiste omzet is regionaal hiervoor, in samenwerking met de MGR en in aansluiting op het rijksbeleid, een compensatieregeling toegepast. Deze regeling heeft voornamelijk betrekking op de maatwerkvoorzieningen jeugd en wmo voor begeleiding. Die zagen we door de corona maatregelen fors afnemen in 2020. Tegenover de dalende zorgkosten voor begeleiding jeugd en wmo hebben we in de 2e bijstelling een budget opgenomen voor dekking van de compensatieregeling van € 860.000. Deze compensatieregeling kent geen vergoeding vanuit het rijk omdat de dekking plaats vindt uit de reguliere budgetten. Daar zien we nl. de uitgaven dalen. De inschatting bedroeg € 650.000 voor WMO-omzetcompensatie en voor € 210.000 Jeugdomzetcompensatie, samen in totaal € 860.000. Nu in de jaarstukken staat hier een realisatie tegenover van € 700.000 waardoor een voordeel ontstaat van € 160.000. Deze regeling is feitelijk direct zorg gerelateerd en maakt onderdeel uit van de wmo en jeugdzorg onder beleidsveld 4.1 Zorg. Om daar op die plek, binnen 4.1 Zorg, een volledig beeld te kunnen schetsen voor wmo en jeugdzorg in relatie tot de primaire begroting en voorgaande jaren, is de compensatieregeling sociaal domein daarin ook meegenomen.

Meerkostenregeling sociaal domein € 73.000 voordeel We hebben meer geld gekregen van het rijk voor meerkosten dan dat we eraan hebben uitgegeven. Het aantal zorgaanbieders dat gebruik heeft gemaakt van de meerkosten regeling was in 2020 beperkt. Daarbij zijn er door de regionale werkgroep uitgaven (veelal personele kosten) afgewezen omdat deze niet onder de voorwaarden van het meerkostenprotocol vielen.

12

Vouchers € 51.000 voordeel Dit voordeel ligt grotendeels aan de corona-pandemie. Er zijn in 2020 bijna geen evenementen/activiteiten georganiseerd. Daarnaast zien we dat het aantal aanvragen in de loop der jaren afneemt. De reden daarvoor is dat vouchers bedoeld zijn voor nieuwe/vernieuwende activiteiten van vrijwilligersinstellingen. Je kunt niet ieder jaar iets nieuws/iets vernieuwends verzinnen, als vrijwilligersinstelling. Prioriteitsgelden wijk- en dorpsraden € 40.000 voordeel Het budget in onze begroting en meerjarenraming gaat uit van een jaarlijkse bijdrage per dorpsraad. De bovengrens per wijk- en dorpsraad voor het budget prioriteitsgelden is bepaald op € 25.000. Is deze bereikt, dan vervalt de toevoeging van het jaarbudget. Het saldo mag alleen meer bedragen als er, met toestemming van het college, wordt gespaard voor een groot project. Uitgangspunt is dat eerst de opgebouwde buffer wordt ingezet. Dit is zoals vastgelegd in het toetsingskader subsidieverlening stimuleringssubsidie. In 2020 ontstaat hierdoor een voordeel ten opzichte van de begroting van € 40.000. Bijdrage regionaal bureau (MGR) € 38.000 voordeel Dit voordeel bestaat grotendeels uit compensabele BTW die achteraf door de MGR is verrekend op basis van de transparantiemethode.

De modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord (MGR SDLN) maakt namelijk gebruik van de transparantiemethode. Dit betekent dat de MGR voor haar prestaties zelf niet in de heffing van de btw wordt betrokken. De btw die samenhangt met compensabele activiteiten wordt doorgeschoven naar de deelnemende gemeenten in deze gemeenschappelijke regeling. Dit gebeurt achteraf en op basis van de werkelijk in 2020 door de MGR gemaakte kosten. De deelnemende gemeenten ontvangen de btw vervolgens terug op aangifte voor het btw-compensatiefonds. Jeugd en preventie € 31.000 voordeel In 2020 zijn een aantal regionale projecten in gang gezet, die ook vanuit de regio worden gefinancierd. Daarnaast hebben we lokaal voornamelijk ingezet op betere samenwerking tussen basisvoorzieningen voor de jeugd. Hier zijn geen kosten aan verbonden. Daarom is er vanuit dit budget minder geld ingezet dan beschikbaar was. Wet Maatschappelijke Ondersteuning € 25.000 voordeel De uitgaven voor de inwonersinitiatieven ondersteuning en zorg zijn in het jaar 2020 incidenteel lager dan begroot. Dit komt door enkele incidentele meevallers en het feit dat de corona crisis een rem heeft gezet op de activiteiten van de bestaande initiatieven en op het ontstaan van nieuwe initiatieven.

De verwachting is dat de uitgaven na de corona crisis weer zullen toenemen Huisvesting statushouders € 14.000 voordeel Dit betreft een kostenpost voor huurinkomsten van de woningen voor statushouders waarvan we als gemeente eigenaar zijn. We hebben in 2020 meer inkomsten dan vaste lasten en onderhoud gehad. Het restantverschil bestaat uit een meerdere kleine posten. 5.2 Sport € 215.000 voordeel De totale begroting voor het beleidsveld Sport bedroeg € 2.842.000. Deze middelen waren o.m. bestemd voor: Werkkrediet Afslag10; Breedtesport; Exploitatie sportvelden/terreinen; Exploitatie gymnastiekzalen en sporthallen; Exploitatie tennisvelden; Exploitatie zwembad De Berkel; Onderhoudskosten sportvelden en tennisvelden. Gerealiseerd is in totaal € 2.627.000. Er is dus sprake van een onderbesteding van € 215.000.

13

De belangrijkste oorzaken voor deze onderbesteding zijn: De rijksbijdrage via de SPUK-regeling is in werkelijkheid € 127.000 hoger uitgevallen, dan begroot. De jaarlijkse bijdrage vanuit de SPUK was geraamd op € 127.000. We hebben in 2020 echter ook nog een bijdrage ontvangen die betrekking had op 2019. De exploitatie van het zwembad heeft € 52.000 minder gekost dan begroot. De belangrijkste oorzaak hiervan is dat we gedurende het afgelopen jaar minder geopend zijn geweest door corona. Hierdoor zijn er ook aanzienlijk minder activiteiten en dus uren geweest, waarbij we onze oproepkrachten en toezichthouders inzetten. Ook installatietechnisch is het goedkoper om een leeg bad te onderhouden en het water op niveau te houden, dan een bad dat intensief wordt gebruikt. Tijdens de laatste sluiting (vanaf medio december) hebben we ook de lucht- en watertemperatuur verlaagd, wat ook een aanzienlijk besparing oplevert. Voor onderhoud van groene sportvelden zijn € 27.000 minder kosten gemaakt dan voorzien. Vanaf 2020 wordt onderhoud op de grassportvelden uitgevoerd conform de Green Deal. Dit betekent dat er geen gebruik meer wordt gemaakt van chemische bestrijdingsmiddelen voor onkruidbestrijding. Ook zijn vanwege het warme droge zomerweer minder maai-beurten uitgevoerd dan was voorzien. Voor breedtesport is € 15.000 minder uitgegeven dan begroot.

Een belangrijke oorzaak hiervoor is dat door corona minder sportactiviteiten hebben plaatsgevonden, dan vooraf werd voorzien en daardoor hiervoor minder kosten zijn gemaakt. 5.4 Onderwijs € 200.000 voordeel In totaliteit en per saldo is er sprake van een overschot (positief saldo) van € 200.000 afgerond Hieronder de belangrijkste verschillen tussen de bijgestelde raming 2020 en de rekening 2020 voor het “beleidsterrein” onderwijs. Het betreft incidentele ontwikkelingen (geen structurele meevallers). Eerst de posten met de grootste verschillen met de verklaring daarvoor. Leerlingenvervoer. Een incidenteel positief saldo van € 107.000 • Grotendeels ontstaan als gevolg van het wegvallen van een groot deel van het vervoer door de Corona situatie. In de eerste en tweede lockdown is het vervoer bijna volledig vervallen. En voor die vervallen ritten is alleen 80% als voorschot op een Corona compensatie doorbetaald aan de vervoerders. • Voor een deel zijn de kosten lager door de mogelijkheid tot combinatievervoer met Peel en Maas op de duurste rit naar Sint Michielsgestel, combinatievervoer met Leudal voor vervoer naar Grave en betere combinaties met onderling routes. Peuterspeelzalen. Op het budget peuterspeelzalen is een bedrag van € 32.000 over. Per 1-1-2020 zijn de nieuwe beleidsregels rondom het peuterplusprogramma van kracht.

In deze beleidsregels staan nieuw afspraken rondom de subsidieberekening (aantal kinderen x aantal uur). Hierdoor valt het subsidiebedrag lager uit dan dat er als budget beschikbaar was. Volwasseneneducatie. Een overschot van € 19.000 Oorzaken: • Nabetaling in 2020 vanuit de centrumgemeente Venlo van € 7.000 over WEB 2019; • Incidentele betaling van de gemeente Peel en Maas van € 7.000 als compensatie voor deelname uit Peel en Maas aan een taalcursus; • Meer eigen bijdragen van deelnemers aan taalles dan geraamd. Diverse overige posten. Het beleidsveld onderwijs omvat in onze begroting ook veel kostenposten die gerelateerd zijn aan onze vastgoedportefeuille en accommodaties. Bijvoorbeeld de kapitaallasten van de eerdere investeringen voor onderwijshuisvesting of sportaccommodaties en de lasten of baten uit de huur/verhuur. De investeringsbeslissingen en verantwoording daarover is onderdeel van de projecten rapportage.

14

Het overige verschil is vooral het saldo van overschotten (te hoge ramingen en meevallers) op deze andere “vastgoed” posten. 6.1 Openbare orde en veiligheid € 850.000 voordeel Noodfonds Corona € 768.000 voordeel Met de komst van de coronacrisis is er een noodfonds van € 1,0 miljoen euro beschikbaar gesteld ten laste van de algemene reserve. In 2020 zijn diverse kosten ten laste van dit noodfonds gebracht voor in totaal € 693.000. Begrotingstechnische een voordeel van € 307.000. Daarnaast zijn diverse middelen ontvangen van het rijk en gereserveerd, maar nog niet ingezet in 2020. Dit levert een voordeel op van € 461.000. In deze jaarrekening is een afzonderlijke paragraaf opgenomen die dieper ingaat op de (financiële) gevolgen van de coronacrisis voor de gemeente Horst aan de Maas. Het voorstel bij de jaarrekening 2020 is om dit voordeel beschikbaar te houden voor corona gerelateerde kosten waar we ook in 2021 mee te maken krijgen en middels een budgetoverheveling over te hevelen naar volgend jaar. Regionale Brandweer en rampenbestrijding € 61.000 voordeel Diverse uitgaven binnen deze taakvelden hebben in 2020 betrekking gehad op corona en vanuit daarvoor beschikbare budgetten betaald. Als gevolg van de corona zijn reguliere opleidingen en oefeningen niet doorgegaan. Dit heeft geleid tot een positief resultaat op deze budgetten.

Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten.

7.2 Overhead € 530.000 voordeel Personeelsbudget € 168.000 voordeel Er zijn in 2020 meer bijdragen ontvangen dan begroot voor detacheringen van eigen personeel. Diverse bedrijfsvoeringskosten € 90.000 Door de coronamaatregelen en thuis werken zijn diverse bedrijfsvoeringskosten lager uitgevallen dan begroot. Denk hierbij onder andere aan catering, representatie en kantoorbudgetten. Maar ook de communicatie-ontwikkelbudgetten zijn minder aangewend door prioritering op de corona gerelateerde inzet vanuit de unit communicatie. Projecten Informatisering en automatisering € 155.000 voordeel Enkele automatiseringsbudgetten zijn in de tijd vooruit geschoven wat in 2020 tot +/- € 155.000 aan lagere kosten heeft geleid (bijvoorbeeld Squit voor de nieuwe omgevingswet) Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten.

8.1 Algemene Lasten en Baten € 775.000 voordeel Bijdrage aan projecten € 145.000 voordeel Doordat verschillende projecten nog niet volledig zijn afgerond in 2020 en bijdragen wel volledig begroot maar nog niet (volledig) zijn uitgekeerd en verantwoord in 2020, levert dit een voordeel op. Dit betreft met name projecten uit het stimuleringsfonds. Via budgetoverheveling wordt voorgesteld om € 82.000 over te hevelen naar 2021. Inzet van het Algemene Reserve € 497.000 nadeel Voor dekking van het collegeprogramma is in 2019 voor de jaarschijf 2020 € 540.000 geraamd ten laste van de algemene reserve. Omdat dit in 2020 voor ca. € 43.000 gerealiseerd is, leidt dit hier tot een nadeel ten opzichte van de vastgestelde begroting van € 497.000. Baten en lasten voorgaande jaren € 132.000 voordeel Op basis van inschattingen zijn in voorgaande jaren bij het opmaken van de jaarstukken rechten en verplichtingen opgenomen. Bij de afwikkeling daarvan in 2020 ontstaat dit voordeel.

15

Stelposten Algemene Uitkering € 1.099.000 voordeel Voordeel ontstaat doordat een directe stijging aan de kostenkant (ophogen van bestaande budgetten) achterblijft bij een toename van de aantallen en daarmee een hogere Algemene Uitkering over 2020. Het restantverschil bestaat uit een aantal kleinere posten.

Voorstellen voor resultaatbestemming In totaliteit wordt € 8.694.000 aan budgetoverhevelingen voorgelegd aan de raad. Voor een bedrag van € 5.947.000 worden deze gedekt uit overgehevelde claims die hiertoe in het verleden, op grond van een raadsbesluit, zijn geraamd. Dit resulteert in een netto-overheveling ten laste van het jaarrekeningresultaat 2020 van € 2.747.000. Onderstaand een overzicht van de voorstellen voor budgetoverheveling ten laste van 2020, groter dan € 25.000.

Bruto budgetoverheveling Af:

Beschikbare dekkingsmiddelen

Lasten

Baten

Saldo

-8.736

42

-8.694

81

5.866

5.947

Netto over te hevelen budgetten ten laste van 2020 Specificatie

-2.747 Lasten

Baten

Saldo

Bevordering toerisme

-35

-35

Bijdrage Regio Venlo

-36

-36

CP het stimuleren van toerisme

-371

-371

Duurzaamheid - Inzet klimaatmiddelen

-200

-200

Handhaving inhuur

-96

-96

Inspectie kunstwerken

-29

-29

Invoering omgevingswet

-100

-100

Lokale aanpak verward gedrag 8671113

-45

-45

Pbudget

-168

-168

P-flex Toezicht aanleg glasvezel

-41

-41

Regionale aanpak Ondermijning

-75

-75

Stikstofproblematiek

-51

-51

Stimuleringsfonds TOZO agv hogere bijdrage uitvoeringskosten dan geraamd Verkeersmaatregelen

-82

-82

-111

-111

-29

-29

Aanschaf materialen accommodaties

-58

-58

Coronacrisis

-768

-768

Project Squit 2020

-139

-139

Stelpost CP Beh.openb.ruimte/landschapsverst.

-97

-97

Diverse overhevelingen ≤ € 25.000

-215

-215 -2.747

16

JAARVERSLAG

17

2.1

Programmaverantwoording

In dit hoofdstuk wordt per programma/beleidsveld de voortgang van het beleid weergegeven. Bij de begroting 2020 hebben we middels doelstellingen, Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) en maatregelen aangegeven wat we willen bereiken en wat we ervoor gaan doen. De begroting 2020 is integraal opgesteld met als basis het op het coalitie-akkoord “Krachtig Horst aan de Maas, gezonde blik op de toekomst” gebaseerde collegeprogramma 2018 – 2022. Dit heeft erin geresulteerd, dat de doelstellingen en maatregelen in de begroting 2020 een min of meer geactualiseerd collegeprogramma zijn. De jaarrekening 2020 kan dan m.b.t. het beleidsgedeelte ook tegelijk worden gezien als een update over de voortgang van het collegeprogramma 2018 -2022. Toelichting voortgang doelstellingen en maatregelen De voortgang van de beleidsrealisatie (doelstellingen en maatregelen) wordt met kleurindicatoren weergegeven. In de programma’s wordt per beleidsveld gerapporteerd op de doelstellingen en maatregelen. Doelstellingen Per doelstelling wordt door middel van een kleurindicator aangegeven in hoeverre de doelstelling volledig en tijdig is gerealiseerd.

Gebruik kleurindicatoren doelstellingen kleur indicator

Wanneer gebruiken De doelstelling is tijdig en volledig gerealiseerd (De maatregelen die eronder vallen, zijn merendeel groen en KPI's gerealiseerd) De doelstelling is gedeeltelijk gerealiseerd (De maatregelen die eronder vallen, zijn gedeeltelijk groen en gedeeltelijk oranje) De doelstelling is niet gerealiseerd (De maatregelen die eronder vallen, zijn merendeel rood)

Maatregelen Per maatregel wordt door middel van 3 kleurindicatoren (kwaliteit, tijd en geld) aangegeven in hoeverre de maatregel gerealiseerd is. De financiële cijfers uit de administratie zijn nog niet aan de maatregelen gekoppeld. Het gaat hier bij de kleurenindicator “Geld” dan ook om een globale inschatting van de voor die maatregel verantwoordelijke medewerker.

Gebruik kleurindicatoren (deel)maatregelen Jaarrekening kleur indicator

Wanneer gebruiken De maatregel is nog niet van start gegaan (dus nog geen oordeel over kwaliteit mogelijk)

Kwaliteit

De maatregel is inhoudelijk volledig gerealiseerd volgens de oorspronkelijke kaders De maatregel is gedeeltelijk volgens de oorspronkelijke kaders gerealiseerd De maatregel is niet gerealiseerd volgens de oorspronkelijke kaders De maatregel is tijdig gerealiseerd

Tijd

De maatregel is gedeeltelijk gerealiseerd maar nog niet helemaal klaar (nog in uitvoering, de deadline is nog niet verstreken) De maatregel is niet op tijd gerealiseerd (nog niet mee begonnen) De maatregel is niet te koppelen aan een budget (dus oordeel over geld is niet mogelijk)

Geld

De maatregel is/wordt gerealiseerd binnen het oorspronkelijke budget Het budget voor de maatregel is/wordt licht overschreden (maximaal 25%) Het budget voor de maatregel is/wordt flink overschreden (meer dan 25%)

18

Jaartal in indicator tijd Bij de indicator “tijd” staat bij maatregelen die een bepaalde deadline hebben en niet continu zijn, een jaartal vermeld. Dit is het jaartal waarop deze maatregel gerealiseerd moet zijn. Cijfermatige analyse doelstellingen en maatregelen Hieronder treft u een korte cijfermatige analyse van de doelstellingen en maatregelen aan: Doelstellingen Van de 68 doelstellingen die in het collegeprogramma/begroting zijn vastgelegd, zijn 46 (69%) tijdig en volledig gerealiseerd en 23 (31%) gedeeltelijk en niet volledig. Jaarrekening 2020

Maatregelen In totaal zijn er 325 maatregelen die ervoor moeten zorgen dat de gestelde doelen gehaald worden. De realisatie van de maatregelen wordt weergegeven met een indicator voor "kwaliteit", "tijd" en "geld". Hieronder wordt per indicator van de maatregelen aangegeven in hoeverre deze per 31-122020 gerealiseerd zijn.

19

Indicator kwaliteit Jaarrekening 2020

74% van alle maatregelen is binnen de kwaliteitskaders uitgevoerd. Met 2% van de maatregelen is nog niet begonnen, 22% van de maatregelen is nog in uitvoering en slechts 2% van de maatregelen is niet volledig gerealiseerd. Indicator tijd Jaarrekening 2020

74% van alle maatregelen is tijdig gerealiseerd. 22% van de maatregelen is nog in uitvoering of de deadline is nog niet verstreken en 4% van de maatregelen is niet tijdig gerealiseerd.

20

Indicator geld Jaarrekening 2020

Bij 12% van de maatregelen, is het budget overschreden. Vaak zullen deze overschrijdingen opgelost worden binnen de door de raad op programmaniveau beschikbaar gestelde budgetten in de begroting. Hierbij kan aanvullend worden opgemerkt, dat budgetoverschrijdingen van de bij de begroting 2020 door de raad vastgestelde programmabudgetten in de verschillenanalyse van deze jaarrekening worden toegelicht. De verschillenanalyse is per programma na "wat heeft het gekost" opgenomen.

21

1. Economie en ruimte ALGEMEEN 1.1 Vrijetijdseconomie Vrijetijdseconomie is één van onze belangrijke pijlers. De belangrijke positie die Horst aan de Maas inneemt op het gebied van toerisme en recreatie willen we behouden en versterken. Het is daarom belangrijk de bedrijven die hoogwaardig ondernemen, vele bezoekers naar ons toetrekken en onze producten promoten de nodige support te geven. Daarbij verdienen naast de koplopers de kleinere parels in onze gemeente extra aandacht. In 2020 hebben we veel initiatieven ontvangen die we intern en samen met de regio toetsen aan gemeentelijk en regionaal beleid. Ons doel is kwalitatief goede plannen de ruimte te geven. Daarnaast is, ondanks alle coronabeperkingen, toeristische informatie breed gedeeld. Op locatie én digitaal. Het behouden en uitbreiden van kwalitatieve routenetwerken voor fietsers, voetgangers en ruiters heeft ook in 2020 onze aandacht gehad. Het project Gebiedsontwikkeling Grubbenvorst en Lottum is opgestart. Belangrijk hierin is het optimaal benutten van de kansen die ons toeristisch aanbod versterken en ons landschap aantrekkelijk houden. 1.2 Ruimte We wonen, werken en recreëren in een prachtige omgeving. De uitdaging is de balans tussen de ‘rode, blauwe en groene’ ontwikkelingen te bewaren. Rood staat hierbij voor bouwen, blauw voor water en groen voor het landschap.

Innovatief ondernemerschap en een kaderstellende overheid dragen bij aan een gezonde, duurzame toekomst. We zijn gestart met het opstellen van de Omgevingsvisie als opvolger van de Structuurvisie. We hebben bestemmingsplannen geactualiseerd. Daarbij hebben we de mogelijkheid om één of twee keer per jaar onderwerpen die zich daarvoor lenen snel te regelen via een veegplan. Dit doen we in lijn met de Omgevingswet. De implementatie daarvan is geen doel op zich maar een kans om onze dienstverlening en klantprocessen te optimaliseren. 1.3 Intensieve veehouderij In het collegeakkoord staat dat het college een visie veehouderij opstelt. Hiervoor heeft de raad in december 2018 een startnotitie vastgesteld. In de voorgaande jaren is vooral opgehaald. In februari 2020 vond nog een druk bezochte informatieavond plaats voor alle stakeholders, veehouders en inwoners. Daarmee is voldoende input opgehaald voor de visie. Het proces naar een raadsbesluit kwam vervolgens stil te liggen door een aantal oorzaken : •

de saneringstrajecten voor varkenshouderijen

•

de coronacrisis en

•

de stikstofopgave.

Deze processen vroegen veel aandacht en inzet en waren van invloed op het tot stand komen van onze visie veehouderij. In het vierde kwartaal van 2020 is een ‘kapstok visie veehouderij’ gemaakt. Dat is een vertaling van de input die we ophaalden en de opmaat voor de visie veehouderij die in 2021 aan de raad wordt voorgelegd. Daarin staan dan ook de doelstellingen en concrete acties die nodig zijn. 1.4 Voedingstuinbouw, fruitteelt en boomkwekerij Ook agribusiness is belangrijk voor Horst aan de Maas. We willen de positie die Horst aan de Maas inneemt op het gebied van voedingstuinbouw, fruitteelt en glastuinbouw behouden en versterken. Onder andere door veredelaars en onderzoek- en kennisinstellingen te behouden in onze regio. Samen met de sector geven we vorm aan ketensamenwerking. We geven ruimte aan innovatie mede door de inzet van middelen uit het gemeentelijk Stimuleringsfonds en het regionaal Innovatiefonds. Ook door projecten te koppelen aan de Regio Deal en de Investeringsagenda kunnen innovaties gestimuleerd worden. Daarnaast organiseren we ontmoetingen en nemen deel aan diverse platforms, waarbij samenwerking tussen partijen en kennisdeling voorop staat. Waar mogelijk werken we mee 23

aan de ontwikkeling van toekomstgerichte bedrijven op een duurzame locatie. De visie op de Teeltondersteunende voorzieningen (TOV) is inmiddels vastgesteld. Deze visie is geëvalueerd voor de periode tot en met 2020. De bevindingen worden in het eerste kwartaal van 2021 gepresenteerd. Eind 2020 heeft het college de notitie ‘herbegrenzing concentratiegebieden glas’ vastgesteld. Bij het vast te stellen veegplan, met de saneringslocaties voor de deelname aan de Saneringsregeling varkenshouderij, wordt de raad voorgesteld de begrenzing voor de gebieden Reindonk en VeldOostenrijk aan te passen. 1.5 Economische zaken, verpachtingen enz. We geven onze lokale economie ruimte om zich te ontwikkelen. Dat doen we o.a. door bestemmingsplannen vast te stellen voor nieuwe bedrijventerreinen. Zoals ook in 2020 is gebeurd voor diverse ‘klavers’ binnen Greenport Venlo/Trade Port Noord. We blijven als gemeente (en regio) interessant en boeiend voor afgestudeerde starters en doorstarters op de arbeidsmarkt door •

de doorontwikkeling van de campus

•

het stimuleren van innovatieve start-ups en

•

het meefinancieren van innovatieve projecten.

Ook in 2020 hebben we diverse projecten financieel ondersteund met een bijdrage uit het Innovatiefonds van de regio of het stimuleringsfonds van de gemeente. Samenwerking met het lokale bedrijfsleven en het onderwijs is daarvoor essentieel. De samenwerking binnen en ontwikkeling van Greenport Venlo en de Brightlands Campussen is inmiddels goed vormgegeven en draagt daaraan bij. Daarnaast zetten we in op de regionale en Europese netwerken, o.a. door inzet voor Public Affairs binnen de regio en de samenwerking binnen Food NL. Ook blijven we ons inzetten voor voldoende vestigingsmogelijkheden voor innovatieve bedrijven in de agribusiness, voeding, maakindustrie, handel en logistiek in Greenport Venlo. Dit heeft tot nieuwe leads en vestigingen in 2020 geleid. Ten slotte wordt onderzoek gedaan naar de werkgelegenheid en de ontwikkeling van de arbeidsmarkt. Bijvoorbeeld het onderzoek van de stuurgroep internationale werknemers, dat medio 2020 is verschenen.

Beleidsindicatoren programma 1

2018 2019 2020

Functiemenging

51,4% 52,3% N.n.b

Vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

143,4 148,5 N.n.b

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen

3,9

N.n.b N.n.b

WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN 1.1 Vrijetijdseconomie We houden en versterken de belangrijke positie die Horst aan de Maas inneemt op het gebied van toerisme en recreatie Lokaal versterken we de structuur van de vrijetijdseconomie. Daarom investeren we een deel van de toeristenbelasting rechtsreeks in de sector. In 2021 starten we met het nieuwe plan, waarbij we projectmatig gaan werken aan de vijf actielijnen vrije tijdseconomie:

24

1. 2. 3. 4. 5.

vitale verblijfsrecreatie vitale dagrecreatie landschapsinrichting cross overs en marketing & promotie.

We vinden het belangrijk dat de sector zelf mee kan beslissen hoe we de middelen inzetten. Daarom gaan we werken met een Adviesraad vrijetijdseconomie. In 2020 is gestart met de uitwerking hiervan. Dit wordt afgerond in de eerste helft van 2021. Deze adviesraad bestaat o.a. uit ondernemers en belangengroepen: toeristisch recreatief, detailhandel en horeca, Toeristisch Platform Horst aan de Maas, Slapen in Limburg. Daarnaast zullen andere partijen die een bijdrage leveren aan het toeristisch product in onze gemeente vertegenwoordigd zijn. Denk aan Landschap Horst aan de Maas, musea, Zeen en LGOG. Kwaliteit Tijd

Geld

In de gebiedsontwikkeling Maasgaard benutten we kansen ter versterking van het toeristische en recreatieve aanbod optimaal. In deze collegeperiode maken we de ontwikkeling mogelijk van het lokale gastheerschap door het Toeristisch Platform Horst aan de Maas en betrokken ondernemers.

2021

In het kader van de Maasbeveiliging werkt de gemeente mee aan de Gebiedsontwikkeling Ooijen - Wanssum (GOW) en de rivierverruimingen bij Grubbenvorst en Lottum.

2021

Vrijetijdsinformatie op lokaal niveau wordt verstrekt op plaatsen waar veel mensen komen en via digitale media. We geven uitvoering aan de regionale bestuursafspraken uit het POL door mogelijkheden voor kwalitatief goede nieuwe plannen te bieden en in te zetten op het saneren van bedrijven zonder toeristisch profiel of met onvoldoende kwaliteit. We geven uitvoering aan het regionale actieprogramma vrijetijdseconomie 2018-2025. We hebben een heldere visie op horeca in het buitengebied en verblijfsrecreatieve voorzieningen, waarbij het creëren van toegevoegde waarde voor het toeristisch product van groot belang is.

2021

We houden de kwaliteit van onze recreatieve routes (wandel-, fiets- en menroutes) op peil, verhogen waar mogelijk de belevingswaarde en gaan na waar uitbreiding noodzakelijk is om te komen tot een nog meer dekkend netwerk. We investeren samen met ondernemers, de provincie en de regio in de ontwikkeling en verspreiding van positieve verhalen en gerichte informatie als onderdeel van de regionale en provinciale destinatie marketing. We koesteren waardevolle open cultuurlandschappen en zetten hier ons landschapsontwikkelingsplan (LOP) voor in. Aanvullend voeren we specifieke landschapsanalyses uit. We stimuleren de ontwikkeling van een divers en kleinschalig toeristisch aanbod dat bijdraagt aan de beleving van de regio voor de

25

dagrecreant en voor de in de regio verblijvende toeristische doelgroepen. We stimuleren en ondersteunen bedrijven en organisaties in onze gemeente om een hoogwaardig toeristisch/recreatief kwaliteitsaanbod te leveren aan bezoekers in diverse segmenten. We voeren de visie De Peelbergen uit.

1.2 Ruimte We houden binnen Horst aan de Maas de balans tussen rode, blauwe en groene ontwikkelingen Het masterplan Wonen is bijna gereed. Na de start in 2019 is in 2020 de regionale en lokale bestaande voorraad en behoefte in beeld gebracht. Ook is een aanvullend onderzoek naar de behoefte en realisatie van huurwoningen gedaan. De cijfermatige gegevens vormen samen met de input uit een themasessie met de gemeenteraad, dorpensessies, een vragenlijst voor het inwonerpanel en een bijeenkomst met marktpartijen, de basis voor het nieuwe masterplan. Een eerste concept is eind 2020 opgeleverd. Dit concept wordt in overleg met college, raad en marktpartijen verder uitgewerkt in een praktisch en uitvoerbaar beleidsdocument. Kwaliteit Tijd We actualiseren onze bestemmingsplannen voor de dorpen in Horst aan de Maas en sorteren daarbij voor op de Omgevingswet.

2022

We hebben een structuurvisie met een helder afwegingskader voor nieuwe initiatieven, met ruimte voor economische ontwikkeling, die tijdwinst oplevert voor de klantprocessen en aangeeft welke gebieden bedoeld zijn voor groen, recreatie, wonen.

2021

We herijken het kwaliteitsmenu in de structuurvisie.

2021

Geld

We maken als gemeente 1 of 2 keer per jaar een bestemmingsplan (veegplan) voor meerdere gevallen waarin bedrijfswoningen worden omgezet in burgerwoningen. Daarvoor formuleren we heldere spelregels. We monitoren, registreren en conserveren cultureel erfgoed door middel van het opstellen van een digitale interactieve waardenkaart. Dat doen we in samenwerking met de provincie.

2021

We onderzoeken de mogelijkheden om in concentratiegebieden voor Intensieve Veehouderij en/of glastuinbouw burgerwoningen die binnen geldende milieucirkels liggen de status plattelandswoning te geven. We nemen dit mee in het veegplan.

2021

We transformeren onze dienstverlening en klantprocessen binnen het fysieke domein en daarbuiten in lijn met de implementatie van de Omgevingswet.

2022

We voeren diverse gebiedsontwikkelingen uit. We voeren KRW-maatregelen en beekherstel programma’s uit.

26

1.3 Intensieve veehouderij We richten ons op duurzaamheid en gezondheid m.b.t. de intensieve veehouderij (IV) en investeren in de verbinding met ondernemers, inwoners en andere overheden. Binnen het platform vitale veehouderij Noord- en Midden-Limburg hebben we samen met andere gemeenten, de provincie Limburg en stakeholders zoals de LLTB, de Natuur- en Milieufederatie en de Rabobank gesproken over de toekomst van de veehouderij. Dit resulteerde in een ambitie met een aantal actielijnen. In 2021 wordt dit verder uitgewerkt in een pamflet met concrete programma’s en acties. We werkten in Horst aan de Maas aan de visie veehouderij. Er is in het eerste kwartaal van 2020 nog vooral input opgehaald bij inwoners van Horst aan de Maas en stakeholders. Dit gebeurde tijdens een informatieavond voor iedereen en in aparte gesprekken met een aantal stakeholders. De input uit de voorgaande jaren, uit de informatieavond en uit gesprekken met stakeholders zijn verwerkt in conceptstukken voor de visie veehouderij. De transitie waar de veehouderijsector zich in bevindt en een aantal landelijke gebeurtenissen en regelingen, zoals de aanpak stikstofproblematiek, de saneringsregeling varkenshouderij en pelsdierhouderij, zijn van invloed op het totstandkomingsproces van de visie veehouderij.

Doordat prioriteit is gegeven aan de warme saneringsregeling liep het proces vertraging op en bevond de visie zich eind 2020 nog in de opbouwende fase. In 2021 wordt de definitieve visie veehouderij aan de raad aangeboden. Kwaliteit Tijd Samen met de landbouwsector onderzoeken we de mogelijkheden om de doelen uit het klimaatakkoord te bereiken en maken we de fasering helder.

Geld

2022

We faciliteren en stimuleren ondernemers binnen de agribusiness bij innovatieve ontwikkelingen door verbindingen te leggen en kansrijke projecten mee aan te jagen. We jagen projecten gericht op duurzaamheid en innovatie in de IVsector aan en leggen actief verbindingen tussen de sector en andere belanghebbenden We maken in brede dialoog met de samenleving een aparte visie op veehouderij waarin de uitgangspunten uit het coalitieakkoord (hoofdstuk 1 punt 26 a t/m m) zijn opgenomen.

2021

We stimuleren en faciliteren ondernemers om nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen in relatie tot het benutten van (nieuwe) eiwitbronnen. We zetten actief in op verplaatsing en / of sanering bij knelsituaties, waarbij we alert zijn op subsidie en/of andere externe financiering We zetten een dashboard op voor Horst aan de Maas waarin de effecten van het milieubeleid worden gemonitord

2021

We zorgen ervoor dat mensen laagdrempelig terecht kunnen bij de gemeente met vragen over intensieve veehouderij.

27

1.4 Voedingstuinbouw, fruitteelt, boomkwekerij We houden en versterken de belangrijke positie van Horst aan de Maas op het gebied van voedingstuinbouw, fruitteelt, boomkwekerij en glastuinbouw

We zetten actief in op de versterking van de zacht fruit sector in onze gemeente. De gemeente kent een enorm areaal aan zacht fruit, denk daarbij aan blauwe bessen, aardbeien, bramen en frambozen. Het gaat daarbij niet alleen om de productie van zacht fruit maar zeker ook om de veredeling, onderzoeksinstellingen, toeleverende industrie (innovatie en techniek) en niet te vergeten de promotie van het fruit. Voorbeelden hiervan zijn de gebiedsontwikkelingen rondom Aardbeienland en de blauwe bessen dag. In 2021 brengen we de mogelijkheden in beeld om onze positie verder te versterken. Middels ons netwerk, onder meer door deelname aan de Boomteeltstudieclub, Tuinbouw Businessclub, Stichting Mushroom Valley, Berry Briljant en Simply the Bes blijven we verbonden met de sector en spelen we in op nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast ook door deelname aan de Greenboard en Greenports Nederland. Het TOV-beleid dat in samenspraak met stakeholders (waaronder de LLTB en het Limburgs Landschap) tot stand is gekomen, is door de gemeenteraad vastgesteld en wordt uitgevoerd. Wij monitoren deze uitvoering. In het najaar van 2019 zijn we gestart met het project ‘revitalisering glastuinbouwgebieden’. Daarbij kijken we samen met de stakeholders naar de juiste, duurzame, locaties binnen de gemeente. Voor dit traject is een externe procesmanager aangetrokken.

Met de bedrijven en stakeholders in de gebieden Reindonk en Veld Oostenrijk is gesproken over de status, toekomstperspectief en opvolging, ontwikkelmogelijkheden en eventuele belemmeringen, energiebesparing en verduurzaming, koppelkansen (denk daarbij aan de aanleg van een warmtenet) uitgangswater, waterafvoer en -overlast; arbeidsmigranten en -huisvesting etc. Ook met omwonenden, bijvoorbeeld met Werkgroep Behoud de Paes, bewoners in de gebieden en andere bedrijven is gesproken; niet alleen in het gebied zelf maar ook in de periferie en andere belanghebbenden. In breder verband is gesproken met ZLTO, Glastuinbouw Nederland en Waterschap Limburg om de ideeën te toetsen en de uitgangspunten te bespreken. Na een uitgebreide analyse van de bestaande begrenzingen van de glastuinbouwconcentratiegebieden, en de ontwikkelmogelijkheden daarbinnen voor glastuinbouwbedrijven heeft het college besloten in te stemmen met een voorstel over herbegrenzing. Middels een RIB is de raad hierover actief geïnformeerd. Het veegplan dat hiervoor, en voor de deelnemers aan de Saneringsregeling varkenshouderij wordt opgesteld, zal in de tweede helft van 2021 aan de raad ter vaststelling worden voorgelegd. Ook is er geïnventariseerd welke percelen binnen de concentratiegebieden zijn gelegen die qua vorm of ligging niet in aanmerking zullen komen voor het bouwen van een kas.

Dit zijn percelen die potentieel wel geschikt zijn voor zonnepanelen. De bestemmingsplantechnische mogelijkheid wordt opgenomen in het eerdergenoemde veegplan. Met de lopende trajecten bieden we ruimte aan duurzame ontwikkelingen. Daarnaast blijven we in gesprek met onze ondernemers en dragen we bij aan de doorontwikkeling van toekomstgerichte bedrijven. Dat doen we via onze accountmanagers en de (regionale) overlegstructuren waaraan we actief deelnemen. Kwaliteit Tijd

Geld

Bij toekomstgerichte solitaire bedrijven die op een duurzame locatie liggen (hoewel buiten de project- en concentratiegebieden), willen we meewerken aan de (door)ontwikkeling, daarbij wegen we de belangen van groen, natuur en openheid zorgvuldig af.

28

De bestaande concentratiegebieden voor glastuinbouw worden gerevitaliseerd (in samenwerking met de provincie), zodat daar uitgeefbare ruimte ontstaat.

2021

We geven vorm aan de ketensamenwerking binnen de sector door met de provincie, regio en bedrijfsleven, onderwijs en onderzoeksinstituten projecten ruimtelijk en financieel te stimuleren en faciliteren. Wij zetten ons samen met de regio, provincie en bedrijfsleven, in om veredelaars en andere onderzoeks- en kennisinstellingen ook op lange termijn te behouden voor de regio.

1.5 Economische zaken, verpachtingen enz. We bieden de lokale economie ruimte om te ontwikkelen Vanuit de regio en provincie worden aanjaagmiddelen ingezet om innovatieve ideeën uit te werken en te komen tot rendabele businesscases. Diverse projecten van regionale ondernemers hebben in 2020 bijdragen ontvangen voor innovatieve projecten. Voor de koppeling van het MKB op de doelstellingen van de Brightlands Campus Greenport Venlo is er extra aandacht o.a. door het programma BLINC dat in 2020 twee maal uitgevoerd is. Het proces van het stimuleren van innovaties o.a. door stimulering, facilitering en financiële bijdragen is een jaarlijks terugkerende activiteit. De doorontwikkeling van de campus is een belangrijk item in de Investeringsagenda en de Regiodeal. Er zijn diverse projecten opgenomen in de 1e tranche Regio Deal die in juli 2020 is vastgesteld, zoals het kennisinstituut Future farming, de fieldlabs en het project Jeugd, voeding en gezondheid. Daarnaast is in 2020 gestart met de bouw van Brighthouse en Brightworks op het campusterrein, waarbij faciliteiten ter beschikking komen voor onderzoek, bedrijfsleven en onderwijsinstellingen en gezamenlijk gewerkt kan worden aan innovaties en kennisoverdracht. Kwaliteit Tijd