01c Begroting 2023 incl. Meerjarenraming 2024 tm 2026
Tekst van het document
2023
2024
2025
2026
Lasten
0
119
178
237
Baten
0
0
0
0
Het is nog onzeker of we door het Rijk gecompenseerd worden voor de stijging van de energieprijzen. Afhankelijk van de ontwikkelingen zal in 2023 een voorstel komen voor deze compensatie.
33
Overzicht investeringen
Meerjarige investeringen op basis van al eerder genomen besluiten Bruto Bijdr. Netto investering derden investering
2023
2024
2025
2026
Klimaatmaatregelen 2023
750
750
750
Rioleringsmaatregelen 2023 verbeteringsmaatr.
1.812
1.812
1.812
Anders omgaan met hemelwater 2023
150
150
150
Rioleringsmaatregelen 2023 vrijverval
300
300
300
Rioleringsmaatregelen 2024 verbeteringsmaatr.
1.604
1.604
1.604
Klimaatmaatregelen 2024
750
750
750
Anders omgaan met hemelwater 2024
150
150
150
Rioleringsmaatregelen 2024 vrijverval
348
348
348
Rioleringsmaatregelen 2025 verbeteringsmaatr.
1.869
1.869
1.869
Klimaatmaatregelen 2025
750
750
750
Anders omgaan met hemelwater 2025
150
150
150
Rioleringsmaatregelen 2025 vrijverval
348
348
348
Anders omgaan met hemelwater 2026
150
150
Rioleringsmaatregelen 2026 verbeteringsmaatr.
1.999
1.999
Klimaatmaatregelen verdiepingsslag 2026
1.650
1.650
1.650
386
386
386
Rioleringsmaatregelen 2026 vrijverval
150 1.999
34
4
Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen
4.1 Zorg
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? Het huidige systeem in zorg en ondersteuning is onhoudbaar. De vraag stijgt en de capaciteit, zowel personeel als financieel, daalt. Voor ons een teken om het anders te gaan doen. 2023 staat voor ons in het teken van een tweesporen aanpak. We starten met een transformatieplan waarin een gezond leven en beschikbare zorg als je dat nodig hebt, centraal staan. Ondertussen werken we met het huidige systeem om mensen in kwetsbare situaties te helpen. We verbeteren onze dienstverlening aan inwoners als het gaat om ondersteuning en zorg (Wmo en Jeugdwet) en investeren in onze samenleving (wijken en gemeenschappen). Zo voeren we het verbeterplan Werk, Inkomen en Zorg (WIZ) uit. Het verbeterplan WIZ is gericht op het op kracht brengen en houden van het team Werk, Inkomen en Zorg (met onder meer Team Toegang en onze drie gebiedsteams) en het verbeteren van de aansluiting van het team met de informele ondersteuning van inwoners en partners om ons heen. De druk op professionele zorg neemt toe als gevolg van toegenomen aantallen vragen van inwoners, complexiteit van problematiek en personeelstekorten. Tegelijkertijd weten we ook dat we een groep nog niet of onvoldoende bereiken. Daarom moeten we reëel zijn wat inwoners mogen verwachten en duidelijk communiceren dat niet iedereen direct geholpen kan worden.
We willen de wachttijden voor onze inwoners zo kort mogelijk houden, daarvoor moeten we veranderingen aanbrengen in onze dienstverlening. We moeten het eerste spoor verstevigen. Om de toenemende druk op de professionele zorg af te zwakken, willen we juist investeren in preventie (IN! Horst aan de Maas), vrijwilligers en mantelzorgers, onze gemeenschappen, voorliggende voorzieningen en de sociale basis. Als inwoners elkaar kunnen helpen of als kleine interventies of aanpassingen leiden tot meer gezondheid van onze inwoners hebben inwoners minder professionele zorg nodig. Als (lichtere) problematiek aan de voorkant kan worden opgepakt en opgelost, blijven de maatwerkvoorzieningen beter beschikbaar voor de complexere problematiek waarvoor hun expertise nodig is. Zie verder de beleidsvelden 4.5 en 4.6. We moeten én gaan ruimte creëren binnen spoor 2 om spoor 1 samen met partners buiten op te bouwen. We deden dat al, maar we zetten hele kleine stapjes. We willen grote stappen gaan zetten, onder de voorwaarden dat partners en de omgeving buiten als gelijkwaardige partner mee werken. Er ligt een nadrukkelijke link tussen programma 4 en programma 5. Programma 4 regelt van oudsher de ondersteuning van inwoners die het zelf niet meer kunnen.
Om resultaten binnen dit programma te behalen, hebben we de partners uit het Programma cultuur sport en onderwijs hard nodig om een gezonde omgeving te creëren en gezond gedrag te stimuleren voor iedereen. We gaan samen met hen duidelijke keuzes maken voor gezondheid. We moeten meer gebruik maken van de mogelijkheden van deze partners en verbeteren de verbinding tussen de programma's. Daarnaast gaan we ook andere financiële kaders creëren. We starten vanuit de bestaande budgetten, maar komen halverwege 2023, met nieuwe financiële afspraken waarin we een gezamenlijk budget met partners creëren voor spoor 1 van uit ombuigingen in spoor 2, een andere inzet van maatwerkvoorzieningen. De ondersteuning en zorg in de vorm van maatwerkvoorzieningen, is beschikbaar op basis van de overeenkomsten voor maatwerkvoorzieningen die gelden vanaf 1 januari 2022. In 2023 hebben we (ruim) één jaar ervaring met de nieuwe overeenkomsten en blijven we samen met zorgaanbieders in partnerschap kijken naar verbeteringen en eventuele aanpassingen. De raamovereenkomsten bieden de mogelijkheid van zogenoemde herijkingsonderzoeken. De verwachting is dat we in 2023 een aantal herijkingsonderzoeken zullen uitvoeren om zo de kwaliteit van de zorg te blijven borgen. Daarbij kijken we naar de doelen van de ondersteuning en ook naar de balans tussen inkomsten en uitgaven.
De hoge inflatie, indexeringscijfers en personele tekorten zetten sowieso druk op de tarieven en budgetten. Verder werken we in regionaal verband aan de doorontwikkeling van de sturingselementen zoals we die in de aanloop tot de nieuwe overeenkomsten via het Programma 35
Sturing en Inkoop hebben vormgegeven. Het gaat hierbij onder meer om toegangsmanagement (onder meer vooraf scherpe doelen stellen en regievoering) en het contractmanagement (structurele, periodieke gesprekken met de gecontracteerde aanbieders over de uitvoering en mogelijkheden voor verbeteringen). Ten aanzien van inwoners met complexe problematiek voeren we samen met Midden-Limburg regionaal de taken uit op het gebied van Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Preventie & Bemoeizorg. Lokaal investeren we in de sociale basis (eigen netwerk en begeleiding in de wijk) als essentiële factor voor herstel en terugkeer naar het ‘normale’ leven. Hierbij zetten we steeds meer in op ervaringskennis en krijgen ervaringsdeskundigen een belangrijke rol in de regio. We willen deze groep beter en eerder kunnen bereiken, waardoor we ze sneller maar vooral ook beter kunnen helpen. Onze aanpak wordt ook landelijk als voorbeeld gezien en gaat er de komende jaren voor zorgen dat we voor iedereen een oplossing vinden. Er zijn ook landelijke ontwikkelingen waar we rekening mee moeten houden. Zo wordt de Hervormingsagenda Jeugd eind 2022 vastgesteld.
Daarin zitten zeker ook maatregelen die gemeenten moeten uitvoeren, bijvoorbeeld een betere afbakening van de jeugdhulp, het op grotere schaal organiseren van specialistische taken (bijvoorbeeld op het niveau van Noord- en MiddenLimburg) of het uitwerken van eigen bijdragen in de jeugdzorg. Ook de voorgenomen bezuiniging van € 500 miljoen die het rijk deze kabinetsperiode op het gebied van de jeugdzorg zelf wil realiseren, kan nog consequenties hebben voor gemeenten. De verwachting is ook dat door de stijgende kosten van het levensonderhoud steeds meer (werkende) inwoners moeite hebben om rond te komen. Dit zal in 2023 het nodige vragen van onze medewerkers en waarschijnlijk onze budgetten waarbij onzeker is in hoeverre het rijk gemeenten hiervoor compenseert. Zie hiervoor ook beleidsveld 4.2. 4.2 Werk en inkomen
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen?
4.3 Arbeidsmigranten
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? Wij vinden het belangrijk dat arbeidsmigranten volwaardig mee (kunnen) doen in onze gemeente (Sociale Integratie). Ook vinden we het belangrijk dat ze op een fatsoenlijke manier worden gehuisvest (ruimtelijke ontwikkeling met draagvlak). We zien dat de arbeidsmigranten nodig zijn voor onze economie, maar vinden dat de balans met onze dorpen en wijken in orde moet zijn. Wij als gemeente nemen onze verantwoordelijkheid en we zetten ons in om werkgevers, huisvesters en de regio ook hun verantwoordelijkheid te laten nemen. Om dat voor elkaar te krijgen werken we programmatisch. We versterken de basis, door meer grip te krijgen op de aantallen mensen die hier werken en wonen, de focus op het op orde krijgen van de vergunningen, het verbeteren van de registratie van de arbeidsmigrant en het gericht inzetten van handhaving op plekken waar we de ongewenste effecten van de huisvesting zien. We gaan het experiment aan in pilots met verschillende partijen (rijksoverheid, werkgevers, onderwijs maar ook bijvoorbeeld zorgverzekeraar of bank) en werken eraan dat verschillende disciplines en de regels en de voor overheden beschikbare instrumenten op elkaar afgestemd zijn. Als nodig zal het beleid worden aangescherpt. Naast het versterken van de basis, gaan we aan de slag met het voorbeeldproject.
Een huisvestingsproject, waarin de gemeente het voortouw neemt, dat als voorbeeld moet gaan dienen voor de manier waarop arbeidsmigranten worden gehuisvest en gefaciliteerd worden en er aandacht is voor de sociale integratie van deze groep mensen. Ook pakken we scheefwonen in de wijken en dorpen aan, zodat de woningen die hiervoor gebruikt worden, worden vrijgespeeld voor de reguliere woningmarkt.
36
4.4 Nieuwkomers
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? We huisvesten statushouders en zorgen ervoor dat deze zo goed mogelijk integreren en participeren in onze samenleving. We zetten in op taal, werk en meedoen. We verwachten voor 2023 een hogere taakstelling. We streven ernaar dat statushouders prettig wonen, werken en verblijven in Horst aan de Maas en zoveel mogelijk meedoen in de samenleving, liefst via werk en anders via vrijwilligerswerk. Dat doen we langs verschillende wegen. We bieden maatschappelijke begeleiding aan statushouders die zich vanuit het AZC vestigen in onze gemeente, zodat ze op termijn zelfredzaam zijn en over een sociaal netwerk beschikken. Daarnaast schenken we in ons inburgeringsprogramma aandacht aan competenties en vaardigheden, maar worden er ook bedrijfsbezoeken afgelegd en moeten statushouders in het kader van hun inburgering praktijkervaringen opdoen. Tot slot onderzoekt onze consulent werk en inkomen samen met de statushouder de mogelijkheden om zo snel mogelijk te gaan werken of werkervaring op te gaan doen. 4.5 Gezondste regio 2025
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? We zien dat ons huidige zorgstelsel onder druk staat. Dat merken we nu al, maar als we naar de toekomst kijken zien we een donker scenario. Op deze manier kunnen we toekomstige generaties niet meer verzorgen. We willen bouwen aan meer gezondheid voor onze inwoners. Dat kunnen we als gemeente niet alleen. We moeten hiervoor investeren. Dat doen we eerst door verschillende budgetten te verbinden. Maar we werken ook aan een investeringsplan voor gezondheid dat we met partners vormgeven. Daarvoor komen we in 2023 naar de raad. De raad heeft gekozen voor implementatie van het IJslandse preventie model. De huidige gezondheidsnota en hierbij behorende programmalijnen zullen in 2023 onder de paraplu gebracht worden van 'IN! Horst aan de Maas' (lokale beeldmerk van IJslands preventiemodel). Het IJslandse model gaat uit van het versterken en met elkaar in verbinding brengen van beschermende omgevingsfactoren zoals ouders, familie, onderwijs, meedoen en vrije tijd (sport en cultuur). Ook vanuit de beweging van Positieve Gezondheid wordt deze verbinding gestimuleerd. Vernieuwend element hierbij is de verbinding met fysieke beschermende omgevingsfactoren zoals openbaar groen en de uitvoering van het schone lucht akkoord. Investeren in gezondheid is ook investeren in het terugdringen van zorggerelateerde vragen.
Dit verdien/bespaarmodel zal in 2023 verder uitgewerkt worden. In 2023 investeren we ook in de positieve gezondheid voor medewerkers van de gemeente Horst aan de Maas en het netwerk in Horst aan de Maas. Dit doen we door een basistraining gericht op persoonlijke ontwikkeling, vitale werknemers en een goede dienstverlening. 4.6 Inwonerparticipatie en Inwonerinitiatieven
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? De gemeenschappen in Horst aan de Maas zijn krachtig en zij verwachten gelijkwaardig en serieus behandeld te worden. Daar blijven we in investeren. We geven de komende jaren aandacht aan de toekomstige relatie tussen overheid en de gemeenschap. Om de gewenste beweging van maatwerkvoorziening naar voorliggend veld/gemeenschapszorg te realiseren, hebben we inwonersinitiatieven nodig en blijven we hierin investeren. Dit doen we o.a. door Inwonersbegroting en buurtbudgetten.
37
Gemeenschapsinitiatieven komen tot volwassenheid. Om dit proces te versterken is het belangrijk inwoners zelf eigenaarschap te geven over beschikbare middelen. Dit versterkt de betrokkenheid in de wijk en het dorp en het geloof in de democratie. Landelijk zijn er vele voorbeelden van dat dit werkt. In Horst aan de Maas experimenteren we hiermee in de wijkaanpak (Mussenbuurt, in de Riet en Norbertuswijk) en met America Left (zelf organiseren en verlenen van zorg). We verwachten dat dit soort aanpakken in de toekomst een besparing in de zorgkosten oplevert en dat de kwaliteit van zorg en ondersteuning hierdoor verbetert.
4.7 Burgerzaken
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? Recente ontwikkelingen zoals nieuwe wet- en regelgeving, landelijk en Europees beleid, nieuwe technologieën en de toenemende digitalisering, werken door binnen alle thema’s van Burgerzaken: persoonsinformatiemanagement, identiteitsmanagement, verkiezingen, dienstverlening en innovatie. Zo zien we in 2024 een reisdocumentenpiek van 600%, een toename van de inschrijving van arbeidsmigranten in de BRP en het nieuwe landelijke opleidingsstelsel met een mogelijke verplichte certificering. De snelheid waarop we op de bovenstaande ontwikkelingen moeten anticiperen, vraagt om een wendbare, flexibele inzet en aanvullende competenties van onze medewerkers. In het hoofdlijnenakkoord komen veel adresgerelateerde thema’s aan bod, welke direct van invloed zijn op de uit te voeren werkzaamheden op het gebied van burgerzaken. Dit zal leiden tot een forse toename van het aantal uit te voeren adresonderzoeken. De toenemende complexiteit door internationalisering van de maatschappij en de toename van het aantal aanvragen, verzoeken en aangiften (45%), betekent dat uitbreiding van de formatie van het team burgerzaken noodzakelijk is. Er is hiervoor dan ook in de budgetten voor de organisatieontwikkeling rekening gehouden met 3 extra fte op het gebied van burgerzaken.
Het project samenwerking met gemeente Venray, op gebied van burgerzaken, zal in 2023 worden opgepakt. Hierin zal ook gekeken worden naar kennisdeling en het gezamenlijk oppakken van het opleiden van eigen personeel. Op het gebied van KCC zit het project in de afrondingsfase Bovenstaande ontwikkelingen en thema’s vragen om een strategisch ontwikkelplan burgerzaken. Dit om de gevraagde kwaliteit en dienstverlening te blijven waarborgen. In 2023 gaan wij aan de slag met dit ontwikkelplan. (Digitale) dienstverlening In 2023 treedt waarschijnlijk de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) in werking. Deze wet geeft inwoners en ondernemers recht op digitale dienstverlening met de overheid. Alle dienstverlening moet dan digitaal verstrekt worden. Lukt het niet om iets digitaal te regelen? Dan moet de gemeente de inwoner of ondernemer helpen. Voor een deel van onze dienstverlening hebben we nog geen digitaal kanaal aangewezen. Denk aan de diensten in het sociaal domein. De komende jaren is daarom extra capaciteit nodig om al onze dienstverlening digitaal aan te bieden. En per product of dienst passende ondersteuning te regelen. Dit vraagt extra capaciteit voor online dienstverlening. Voor de implementatie van de Wmebv komt waarschijnlijk een overgangstermijn. Hoe lang die is, is nog niet bekend.
38
Beleidsindicatoren programma Soc. maatschap., participatie en voorz.
Omschrijving
2020
2021
2022
2023
Banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
710,3
713,8
N.n.b.
N.n.b.
Kinderen tot 18 jaar in een uitkeringsgezin
3%
N.n.b.
N.n.b.
N.n.b.
Netto arbeidsparticipatie
72,7%
74,7%
N.n.b.
N.n.b.
Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners
224
151
N.n.b.
N.n.b.
Jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp
12%
14,2%
N.n.b.
N.n.b.
Jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming
1,3%
1,5%
N.n.b.
N.n.b.
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement per 10.000 inwoners
550
560
N.n.b.
N.n.b.
Lopende re-integratievoorzieningen bij 15 tot 64 jarigen per 10.000 inwoners
69,9
N.n.b.
N.n.b.
N.n.b.
Werkloze jongeren in de leeftijd van 16 t/m 22 jaar
1%
N.n.b.
N.n.b.
N.n.b.
39
Wat gaat dat kosten?
2022 Begroting 2021 na 2023 2024 2025 2026 Werkelijk wijziging Begroting Begroting Begroting Begroting Lasten 4.1 Zorg
-24.428
-27.741
-27.327
-27.553
-27.667
-28.448
4.2 Werk en inkomen
-14.279
-15.810
-15.397
-14.705
-14.428
-14.162
4.3 Arbeidsmigranten
-79
-723
-150
-175
-100
-100
4.5 Gezondste regio 2025
-195
-30
-30
-30
-30
-30
4.6 Inwonerparticipatie/inwonerinitiatieven
-6.002
-6.293
-5.068
-5.206
-4.926
-5.064
4.7 Burgerzaken
-1.512
-1.262
-1.352
-1.528
-1.538
-1.531
-46.495
-51.859
-49.324
-49.198
-48.690
-49.335
4.1 Zorg
1.519
1.456
1.605
1.542
1.543
1.545
4.2 Werk en inkomen
7.639
8.040
7.231
7.241
7.235
7.235
4.3 Arbeidsmigranten
45
21
21
21
0
0
4.6 Inwonerparticipatie/inwonerinitiatieven
422
775
575
1.091
602
602
4.7 Burgerzaken
544
402
313
696
704
700
Totaal Baten
10.169
10.695
9.745
10.591
10.084
10.082
Saldo van baten en lasten
-36.326
-41.164
-39.579
-38.607
-38.605
-39.253
Storting in de reserves
-956
-620
-55
-465
-55
-55
Aanwending van de reserves
1.889
3.282
414
241
173
156
-35.393
-38.502
-39.220
-38.831
-38.487
-39.152
Totaal Lasten Baten
Resultaat
40
Onderstaande tabel geeft het verloop van de begroting sinds de vastgestelde meerjarenbegroting 2022-2025 weer.
2023 2024 2025 2026 Begroting Begroting Begroting Begroting Lasten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2022-2025 Raadsbesluiten t/m 19 juli Lasten Actuele begroting
-47.984
-47.526
-46.645
-46.638
417
1.333
1.558
1.712
-48.401
-48.859
-48.203
-48.350
Autonome ontwikkelingen
70
-623
-1.173
-1.375
Gemeentefonds
186
792
1.427
984
Onontkoombaar knelpunt
-600
-600
-600
-600
Loon- en prijscompensatie
-820
-820
-820
-820
Rente, afschrijving en financiering
71
-42
-40
-34
Diverse kleine mutaties < € 50.000
-65
-55
-61
-53
Niet te realiseren ombuigingen
-50
-50
-50
-50
Overige technische mutaties
230
230
230
181
0
364
546
728
-49.379
-49.663
-48.745
-49.390
2023 raming
2024 raming
2025 raming
2026 raming
10.284
11.303
10.832
10.832
Raadsbesluiten t/m 19 juli
145
-199
-299
-316
Baten Actuele begroting
10.428
11.105
10.533
10.516
Autonome ontwikkelingen
-235
-224
-229
-227
Loon- en prijscompensatie
10
10
10
10
Diverse kleine mutaties < € 50.000
-44
-58
-56
-60
Totaal baten Meerjarenbegroting 2023-2026
10.159
10.832
10.257
10.238
Soc. maatschap., participatie en voorz.
-39.220
-38.831
-38.487
-39.152
Verbetervoorstellen Totaal lasten Meerjarenbegroting 2023-2026
Baten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2022-2025
Onderstaande tabel bevat de toelichting op de financiële mutaties uit deze meerjarenbegroting. Autonome ontwikkelingen Omnibuzz begroting 2023-2026
2023
2024
2025
2026
Lasten
-30
-41
-55
-77
Baten
13
14
15
17
Omnibuzz is voor de Limburgse gemeenten de uitvoeringsorganisatie voor het vraagafhankelijk WMO-vervoer. De ons toegestuurde begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026 geven aanleiding om het budget hierop meerjarig bij te stellen.
41
Projectleiding en coördinatie programma arbeidsmigranten
2023
2024
2025
2026
Lasten
-15
-40
-65
-65
Baten
0
0
0
0
Omdat in Horst aan de Maas het onderwerp arbeidsmigranten hoog op de agenda staat en blijft staan, is het noodzakelijk daar structureel voldoende budget voor vrij te maken. Dit budget wordt in eerste instantie ingezet om projectleiding voor de projecten die voortkomen uit het programma arbeidsmigranten op te zetten en uit te rollen en daarna om de coördinatie over deze projecten goed te kunnen invullen. Dit is een aanvulling op de in de kadernota 2022 (incidenteel) opgenomen bedragen 2022 en 2024 van resp. € 50.000 en 25.000. Werk en inkomen - BBZ-levensonderhoud
2023
2024
2025
2026
Lasten
227
104
11
11
Baten
0
0
0
0
Op grond van het coronascenario zijn we voor onze meerjarenraming van de BBZ-uitkeringen in de bestaande begroting uitgegaan van een toename ultimo 2021 naar 25 uitkeringen levensonderhoud als gevolg van beëindiging van de diverse coronasteunmaatregelen voor zelfstandigen. Vervolgens liep in dat scenario dit aantal in de jaren 2022 en volgende weer langzaam terug naar 5 ultimo 2025. Deze verwachte ontwikkeling zien we echter niet terug in de realisatie over 2021 en het 1e halfjaar 2022. Er is momenteel sprake van 1 structurele uitkering BBZ-levensonderhoud. Voor het 2e halfjaar verwachten we dat het aantal zal toenemen naar uiteindelijk ca. 6/7 ultimo 2023. Werk en inkomen - BUIG-budget
2023
2024
2025
2026
Lasten
0
0
0
0
Baten
-248
-238
-244
-244
Het BUIG-budget is een gebundelde uitkering van het rijk voor de bekostiging van uitkeringen op grond van de Participatiewet, de IOAW , de IOAZ en het BBZ 2004 (voor zover deze laatste betrekking heeft op levensonderhoud voor startende ondernemers). Ons nader voorlopige BUIG-budget is in 2022 vastgesteld op € 5.648.000. Daarbij is nog geen rekening gehouden met de correctie voor loon- en prijs. Deze volgt bij definitieve vaststelling in het najaar 2022. We nemen daarvoor een stelpost mee van 3,5% is € 198.000. Voor volumestijging op basis van stijgende uitkeringsaantallen houden we rekening met eveneens ca. € 160.000. Opgeteld komen we daarmee uit op ruim € 6 miljoen. Werk en inkomen - Loonkostensubsidies
2023
2024
2025
2026
Lasten
-200
-200
-200
-200
Baten
0
0
0
0
We zien de laatste jaren een toename van de loonkostensubsidies. De loonkostensubsidie is bedoeld voor werkgevers die iemand met een ziekte of handicap in dienst nemen. Op basis van de realisatie in 2021 en het 1e halfjaar 2022 stellen we het budget bij met € 200.000 naar € 525.000. Werk en inkomen - WWB, IOAW en IOAZ
2023
2024
2025
2026
Lasten
268
-86
-324
-324
Baten
0
0
0
0
Voor de raming gaan we uit van een recessie medio 2023 welke structureel doorwerkt in onze begroting en meerjarenraming. Meerjarig leidt dit tot een nadeel omdat we in onze bestaande begroting nog uitgingen van herstel (lees lagere lasten) door het einde van de coronapandemie. In het coronascenario gingen we uit van een stijging van de lasten WWB, IOAW en IOAZ van +25% ten opzichte van 2020 ultimo 2022. Dit liep vervolgens af ultimo 2023 t/m 2025 naar resp. +15%, +10% en +5%. We verwachten nu ultimo 2022 uit te komen op een stijging van ca. 12%. Voor de verwachte recessie gaan we uit van een stijging van de uitkeringslasten ultimo 2023 met ca. +14% (ten opzichte van 2020). Voor de WWB komen we dan uit op 335 uitkeringen. Dit leidt ten opzichte van de bestaande begroting voor de jaren 2023 tot en met 2026 tot resp. een voordeel van € 268.000, en vervolgens nadelen van € 86.000, € 324.000. WMO vergrijzing +3,5% per jaar Segmenten 2B en 3A
2023
2024
2025
2026
Lasten
-180
-360
-540
-720
Baten
0
0
0
0
Op basis van de verwachte vergrijzing van onze inwoners met 3,5% per jaar (cumulatief) rekenen we deze voor de WMO-segmenten 2B (Ouderen) en 3A (Hulp bij het huishouden) door in onze begroting en meerjarenraming. In onze oorspronkelijke begroting is het budget meerjarig geraamd tegen constant volume en prijs en is hiermee nog geen rekening gehouden.
42
Gemeentefonds Doorbetaling rijksbijdrage WSW
2023
2024
2025
2026
Lasten
-94
-77
-92
24
Baten
0
0
0
0
Voor de WSW fungeren we als doorgeefluik. De bijdrage die we hiervoor via de algemene uitkering uit het gemeentefonds ontvangen wordt doorbetaald aan de NLW. Doordecentralisatie BW/MO uitgesteld van 2023 naar 2024
2023
2024
2025
2026
Lasten
280
677
559
0
Baten
0
0
0
0
In de huidige situatie ontvangen alleen de centrumgemeenten de rijksmiddelen voor beschermd wonen (BW). Per 1 januari 2024 gaat dit over naar alle gemeenten op basis van een objectief verdeelmodel. Dit was voorzien per 1 januari 2023 maar dat is niet haalbaar. Bij de overgang geldt een geleidelijk ingroeipad. Stelpost lasten aanvullende maatregelen Jeugdzorg
2023
2024
2025
2026
Lasten
0
192
960
960
Baten
0
0
0
0
Stelpost aan de lastenkant conform overleg met toezichthouder. Naast de besparingsopgave die volgt uit de uitspraak van de Commissie van Wijzen heeft het kabinet besloten tot het realiseren van de aanvullende besparing van structureel € 511 miljoen. Deze besparing is aangemerkt als een Rijksverantwoordelijkheid. Dit betekent dat het aan de Rijksoverheid is om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Het gaat daarbij om maatregelen waardoor gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden (bv door middel van de invoering van een eigen bijdrage). De rijksverantwoordelijkheid houdt ook in dat het Rijk het budgettaire risico draagt ingeval (een deel van) deze maatregelen geen of niet tijdig doorgang vinden. Onontkoombaar knelpunt Gevolgen stijgende inflatie inwoners
2023
2024
2025
2026
Lasten
-600
-600
-600
-600
Baten
0
0
0
0
Het is belangrijk een breder vangnet te behouden waar inwoners met financiële problemen terecht kunnen voor ondersteuning. Dit vangnet bestaat zowel uit gemeentelijke ondersteuning als ondersteuning vanuit verschillende maatschappelijke partners zoals de Voedselbank, His Hope, Leergeld Horst aan de Maas, STAP en de Thuisadministratie van Synthese. Zij ontvangen subsidie om de ondersteuning aan onze inwoners mogelijk te maken. Ondanks de inzet die we doen, is de verwachting dat we een stijgende lijn gaan zien in het aantal financiële hulpvragen reëel. We verwachten dit met name terug te zien in de aanvragen individuele bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en bij onze samenwerkingspartners als stichting Leergeld en Synthese. Het blijft lastig in te schatten waar dit daadwerkelijk op uit gaat komen. Gezien de landelijke scenario’s is het belangrijk hier op lokale schaal wel al op te anticiperen. Verruiming inkomensgrens minimaregelingen en bijzondere bijstand. Nu ligt de grens voor veel regelingen op 120%. Als we deze grens ophogen naar 150%, dan betekent dat een stijging van de potentiële doelgroep met 85%. Het niet-gebruik van gemeentelijke regelingen is gemiddeld 35%. Als we dit financieel doorrekenen komen we uit op (65% van 85%) + 55%. We hebben een bedrag opgenomen van € 600.000. Waarbij de uitvoeringskosten onderdeel vormen.
Dit bedrag is bedoeld om de eerste inkomensval te compenseren. Voor structurele oplossingen zullen we andere investeringen moeten doen. Niet te realiseren ombuigingen Ombuiging rolstoelen/hulpmiddelen en woonvoorzieningen wordt niet gerealiseerd
2023
2024
2025
2026
Lasten
-50
-50
-50
-50
Baten
0
0
0
0
We verwachten een flinke indexatie in 2023. In het contract zijn hierover afspraken gemaakt met Medipoint. Daarbij geldt de consumentenprijsindex (cpi). Deze steeg gedurende maart en april naar bijna 10 procent, maar is inmiddels weer aan het dalen. De gemiddelde cpi inflatie bedraagt momenteel 8,2%. Voor de trapliften volgt een nieuwe aanbesteding waarbij de verwachting is dat de prijzen met 10% zullen stijgen. Het is daarbij niet reëel te verwachten dat de beoogde besparing van 50.000 gerealiseerd wordt.
43
Verbetervoorstellen Afbouw stijging inflatie voor inwoners
2023
2024
2025
2026
Lasten
0
300
450
600
Baten
0
0
0
0
We verwachten dat de effecten van de inflatie afnemen waardoor we de verruiming van de inkomensgrens weer geleidelijk terug kunnen brengen van 150% naar 120%. Compensatie indexering Gas en Elektra
2023
2024
2025
2026
Lasten
0
64
96
128
Baten
0
0
0
0
Het is nog onzeker of we door het Rijk gecompenseerd worden voor de stijging van de energieprijzen. Afhankelijk van de ontwikkelingen zal in 2023 een voorstel komen voor deze compensatie.
44
Overzicht investeringen
Meerjarige investeringen op basis van al eerder genomen besluiten Bruto Bijdr. Netto investering derden investering
2023
2024
2025
WMO individuele voorzieningen 2023
450
450
MIP 2024 Gemeenschapshuis BMV Kronenberg: verlichting / duurzaamheid
126
126
126
MIP 2024 Smetenhof Lottum: electrische installatie
190
174
174
WMO individuele voorzieningen 2024
450
450
450
MIP 2025 OJC Niks Horst: renovatie kozijnen
41
41
41
MIP 2025 Smetenhof Lottum: dakrenovatie
86
79
79
WMO individuele voorzieningen 2025
450
450
450
WMO individuele voorzieningen 2026
450
450
16
7
2026
450
450
45
5
Cultuur, sport en onderwijs
5.1 Kunst en cultuur
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? In Horst aan de Maas is het plezierig wonen, werken, opgroeien en ontspannen. Kunst en cultuur leveren hier een belangrijke bijdrage aan. Met een laagdrempelig aanbod zorgen we voor ontmoeting, ontwikkeling, plezier en geluk. Kunst en cultuur is van belang voor een gezonde levensstijl omdat cultuur bijdraagt aan de leefbaarheid van onze kernen. Het zorgt voor een sterke sociale basis waarbij iedereen mee mag doen. Dorpen en wijken waar we elkaar kennen en naar elkaar omkijken en een hechte gemeenschap vormen. Voor de periode 2023 - 2026 richten we ons op het in stand houden van een vitaal verenigingsleven en het voorzieningenniveau op pijl te houden. Dat doen we door met het lokale culturele veld in gesprek te blijven, de inzet van de cultuurconsulent en door subsidies te verlenen. Een risico dat we signaleren is dat de cultuursector flink heeft geleden onder de coronacrisis en daar komt nu de energiecrisis bij. We zijn en blijven met de sector in gesprek over hoe we als gemeente kunnen faciliteren om de nadelige gevolgen te beperken. Een belangrijke ontwikkeling is dat ’t Gasthoês zich de komende jaren verder ontpopt tot het sociaal cultureel centrum van Horst aan de Maas. Een ‘herberg’ waar inwoners, verenigingen en cultuurmakers elkaar ontmoeten en samenwerken.
Dit doen we in samenwerking met de subsidiepartners en maatschappelijke en culturele organisaties. Voor de doelgroepen jeugd en jongeren en kwetsbare inwoners is cultuur een middel om in te zetten tegen de toenemende problematiek op gebied van sociaal-emotionele ontwikkeling, preventie, eenzaamheid, ontmoeten en welbevinden. Samen met het lokale veld, het onderwijs en het welzijnswerk gaan we dit komend jaar verder vormgeven. Hierbij sluiten we aan bij de beweging van IN-Horst! 5.2 Sport
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? Ook in 2023 werken we aan een gemeente waarin iedereen op een gezonde en actieve manier kan opgroeien en oud worden en waarin het prettig wonen en ontspannen is. Dat doen we samen met externe partners, zoals de kinderopvang, het basis en voortgezet onderwijs, zorgorganisaties en sportverenigingen. We zetten hierbij sport en bewegen in om te ontmoeten, mee te doen, integratie te bevorderen, plezier te beleven en voor de leefbaarheid in Horst aan de Maas. Het programmaplan Sport aan de Maas 2023-2025 vormt hiervoor de basis. Concrete uitdagingen zijn onder meer: • • •
Jeugd en jongeren zoveel mogelijk aan het sporten te krijgen c.q. te houden en daarmee aan te sluiten bij de preventieve aanpak die we nastreven met IN! HadM; Sport en bewegen te bevorderen onder doelgroepen voor wie dit niet vanzelfsprekend is, zoals nieuwkomers, mensen met een beperking, lage SES en ouderen; Behoud c.q. versterken van de vitaliteit van sportverenigingen. Deze vervullen namelijk een belangrijke rol voor de leefbaarheid in Horst aan de Maas, omdat ze zorgen voor plezier, ontmoeting en een vrijetijdsbesteding. Daarmee vervullen verenigingen ook een belangrijke rol in de preventieve aanpak die we met IN! HadM willen inzetten om o.a. alcoholgebruik en overlast door jeugd en jongeren terug te dringen.
47
Voor de realisatie van het programmaplan Sport aan de Maas zetten we sportconsulenten in. 5.3 Kasteelpark ter Horst
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? De verwachting is dat er eind 2022 een nieuwe visie Kasteelpark Huys ter Horst ligt. Diverse onderzoeken vinden plaats, waarbij ook de economische stakeholders in het gebied betrokken zijn. In afwijking van de eerdere visie Afslag 10, zal in de nieuwe visie de aandacht veel meer liggen op de bestaande waarden van het gebied en het verhaal achter het Kasteelpark. Cultuurhistorie en natuur zijn daarin belangrijke pijlers, terwijl recreatie, leisure, beleving en sport afgeleide aandachtspunten zijn. Als we de identiteit van het gebied prioriteit geven, dan is de ruïne een belangrijk element daarin en zouden we daar passende functies bij moeten vinden/zoeken. Ook de zichtbare natuurelementen (denk aan de prachtige Kasteellaan, de open weides en de eendenkooi) vragen dan extra aandacht. Het creëert extra waarde voor zowel de omgeving als de gebruikers en maakt nieuwe verbindingen en cross-overs voor de huidige functies in het gebied. De nieuwe visie is de basis voor verdere doorontwikkeling van het gebied. In de visie zullen derhalve kaders opgenomen worden waaraan activiteiten en plannen getoetst kunnen worden. Dit vraagt ook om passende financiële middelen. 5.4 Onderwijs
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? Passend onderwijs De uitdaging is om samen met de onderwijsorganisaties en andere samenwerkende organisaties, goede en functionele netwerken te realiseren, waarbinnen alle jongeren maximale kansen krijgen in hun ontwikkeling tot zelfstandige en participerende inwoners. Dat legt voor ook voor 2023 (oa door de Corona effecten) en blijvend een extra druk. Meer taken met het zelfde aantal professionals is de uitdaging. In 2023 willen we het ondersteunings-/zorgnetwerk rondom passend onderwijs optimaliseren met duidelijke rollen en afspraken voor effectief maatwerk en vroegtijdige signalering. Dat organiseren we samen met de scholen. Voor de bereikbaarheid van het passend onderwijs bekostigen wij volgens de geldende kaders het noodzakelijke schoolvervoer. We organiseren het aangepast vervoer als dat nodig is. Dat doen we samen met de regio. Met de uitvoering van de leerplichtwet zetten wij in op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten en het bereiken van een startkwalificatie voor jongeren. Als dat niet kan zoeken we samen met het onderwijs en maatschappelijke partners naar maatwerkoplossingen. In samenwerking met de regio. Bij de realisatie van de diverse maatregelen spelen ook autonome ontwikkelingen die (zeker nu in deze onzekere tijd) nog niet concreet te maken zijn.
Daarin liggen wel risico's op suboptimale resultaten en meerkosten op het beleidsterrein. Onderwijshuisvesting We geven verder uitvoering aan het vastgestelde Uitvoeringsprogramma Onderwijshuisvesting 20202024. De focus ligt daarbij in 2023 op de nieuwbouw van Integraal Kindcentrum de Weisterbeek en diverse aanpassingen aan basisschool de Doolgaard. De clustering van de basisscholen in Sevenum op één locatie bereiden we verder voor. We zoeken naar een oplossing voor een structurele ruimtetekort in de basisschool in Meterik (effect van de diverse woningbouwplannen). Voor Griendtsveen zijn op termijn aanpassingen in het huidige schoolgebouw nodig. Dat is afhankelijk van het voortbestaan van de school in overleg met Dynamiek Scholengroep en evt nieuwe schoolbestuur. We zien in deze onzekere tijden wel enkele financiële risico’s. Deze maken we per project inzichtelijk voor zover we deze kunnen inschatten. We maken in 2023 een start met de herijking van het huidige Integraal Huisvestingsplan Onderwijs en een nieuw Uitvoeringsprogramma voor de periode 2025-2029. 48
Een nieuw aandachtpunt is de borging en financiering van kinderopvang/peuterwerk in de kleinere kernen als onderdeel van het streven naar realisatie van IKC's. Daar zijn nieuwe kaders voor nodig plus eventuele financieringsafspraken. 5.5 Accommodaties
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? Het hebben en houden van kwalitatief goede en betaalbare accommodaties staat de komende jaren onder spanning. We willen immers de totale kostendekkendheid van onze accommodaties verbeteren. Uitgaven en inkomsten meer in balans brengen. Dat is een fikse opgave met de huidige begrotingsuitdagingen: we willen/moeten besparen op energielasten, het onderhoud kent daarbij sterk stijgende bouwkosten en er is een tekort aan bouwmaterialen. Daarnaast zit er ook een grens op de bijdragen die verenigingen kunnen leveren aan de inkomstenkant. We evalueren continu op deze items. Waar nodig actualiseren we het gemeentelijk accommodatiebeleid. Daarnaast geven we uitvoering aan of ondersteunen we geplande projecten in deze periode. Bijvoorbeeld de renovatie van de MFA Smetenhof. Tijdens het onderhoud en de renovatie van MFA Smetenhof zal de accommodatie een langere periode gesloten zijn. Samen met de gebruikers zoeken we naar alternatieve accommodaties, zodat het gebruik zoveel mogelijk kan doorgaan. Ook bij het (grootschalig MIP-) onderhoud van verschillende accommodaties zullen deze (deels) gesloten zijn en zal de vraag vanuit verenigingen opgevangen moeten worden.
Door de grote hoeveelheid aan verenigingen in onze gemeente en het wedstrijdniveau van competities, is het een uitdaging om de trainingen en wedstrijden allemaal te laten plaatsvinden in onze accommodaties. Met name in de winterperiode wanneer ook korfbal in de zalen traint en wedstrijden heeft.
5.6 Subsidies
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? We geven uitvoering aan het nieuwe budgetsubsidiekader. Dit zodat de activiteiten van professionele organisaties in het voorliggend veld, meerwaarde opleveren voor inwoners van Horst aan de Maas. Daarnaast werken we samen met inwoners, verenigingen en stichtingen aan een nieuwe toetsingskaders voor vrijwilligersorganisaties. Beleidsindicatoren programma Cultuur, sport en onderwijs
Omschrijving
2020
2021
2022
2023
Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen
7,7
2,4
N.n.b.
N.n.b.
Relatief verzuim per 1.000 leerlingen
N.n.b.
11
N.n.b.
N.n.b.
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers), % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
1,7%
1,2%
N.n.b.
N.n.b.
Niet-sporters (wordt eens per 4 jaar gemeten)
44,3%
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
49
Wat gaat dat kosten?
2022 Begroting 2021 na 2023 2024 2025 2026 Werkelijk wijziging Begroting Begroting Begroting Begroting Lasten 5.1 Kunst en cultuur
-1.715
-1.862
-1.828
-1.539
-1.918
-1.818
5.2 Sport
-3.526
-4.189
-4.744
-5.008
-4.932
-4.597
5.4 Onderwijs
-4.153
-4.833
-4.257
-4.554
-4.842
-4.740
5.5 Accommodaties
-76
-8
-93
-93
-93
-93
Totaal Lasten
-9.470
-10.891
-10.922
-11.194
-11.785
-11.249
11
0
0
0
0
0
5.2 Sport
1.609
1.251
1.225
1.370
1.349
1.375
5.4 Onderwijs
1.239
1.266
726
535
501
433
Totaal Baten
2.859
2.518
1.951
1.905
1.850
1.808
Saldo van baten en lasten
-6.611
-8.374
-8.971
-9.289
-9.935
-9.441
Storting in de reserves
-90
0
-100
-245
-379
-596
Aanwending van de reserves
340
311
392
431
499
387
-6.360
-8.063
-8.678
-9.103
-9.815
-9.650
Baten 5.1 Kunst en cultuur
Resultaat
50
Onderstaande tabel geeft het verloop van de begroting sinds de vastgestelde meerjarenbegroting 2022-2025 weer.
2023 2024 2025 2026 Begroting Begroting Begroting Begroting Lasten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2022-2025
-10.262
-10.543
-11.210
-11.202
475
176
285
92
Lasten Actuele begroting
-10.737
-10.719
-11.496
-11.295
Onontkoombaar knelpunt
-332
-388
-454
-457
Loon- en prijscompensatie
-649
-649
-649
-649
Rente, afschrijving en financiering
364
-270
-278
-284
Diverse kleine mutaties < € 50.000
-23
-22
-22
-22
Overige technische mutaties
355
355
355
355
0
253
380
507
-11.022
-11.439
-12.164
-11.845
2023 raming
2024 raming
2025 raming
2026 raming
1.717
1.865
1.850
1.850
Raadsbesluiten t/m 19 juli
616
461
488
334
Baten Actuele begroting
2.333
2.326
2.338
2.184
Loon- en prijscompensatie
10
10
10
10
Totaal baten Meerjarenbegroting 2023-2026
2.343
2.336
2.349
2.195
Cultuur, sport en onderwijs
-8.678
-9.103
-9.815
-9.650
Raadsbesluiten t/m 19 juli
Verbetervoorstellen Totaal lasten Meerjarenbegroting 2023-2026
Baten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2022-2025
Onderstaande tabel bevat de toelichting op de financiële mutaties uit deze meerjarenbegroting. Onontkoombaar knelpunt Indexering lopende en toekomstige investeringen
2023
2024
2025
2026
Lasten
-196
-252
-318
-321
Baten
0
0
0
0
Door de hoge energieprijzen zijn ook de productiekosten van vele producten opgelopen en ook de assemblagekosten op de bouwplaats. Denk hierbij aan baksteen, dakpannen, staal, aluminium, koper, kunststoffen, glas enz. Voor al deze bouwmaterialen is warmte en dus gas nodig om het te produceren. Denk ook aan het aanbrengen van bijvoorbeeld bitumen op daken van gebouwen of asfalt op wegen. Hierbij zijn niet alleen de producten erg duur geworden omdat ze van aardolie gemaakt worden maar ook de assemblagekosten zijn kostbaar geworden. De gehele lijst van investeringen is doorlopen en daar waar noodzakelijk geïndexeerd. Het totale aanvullende investeringsbedrag om de geraamde investeringen mogelijk te maken bedraagt voor de jaren 2022 tot en met 2026 cumulatief € 6,4 miljoen. Dit betekent een extra kapitaallast in 2023 van € 195.000 die oploopt naar € 321.000 in 2026.
51
Indexering Meerjaren onderhoudsplan (MJOP)
2023
2024
2025
2026
Lasten
-136
-136
-136
-136
Baten
0
0
0
0
Met het MJOP wordt het onderhoud van gemeentelijks vastgoed uitgevoerd zodat gebruikers te allen tijde in een bruikbaar, veilig en gezond gebouw kunnen verblijven. Bij onderhoud bestaat het merendeel van de kosten uit arbeid en niet uit materialen. Arbeid wordt in 2023 gemiddeld genomen over het gehele jaar 4% duurder en materialen 15%. Gemiddeld leidt dat tot een indexatie van 7,5 à 8% over het gehele jaar. Effectief voor de begroting betekent dit aan de lasten kant dat we voor uitvoering 8% meer nodig hebben en ook de storting met 8% verhoogd moet worden. Op dit moment is de storting 1,7 mln. Een indexatie van 8% betekent dat er 136.000 extra gestort moet worden. Verbetervoorstellen Compensatie indexering Gas en Elektra
2023
2024
2025
2026
Lasten
0
253
380
507
Baten
0
0
0
0
Het is nog onzeker of we door het Rijk gecompenseerd worden voor de stijging van de energieprijzen. Afhankelijk van de ontwikkelingen zal in 2023 een voorstel komen voor deze compensatie.
Overzicht investeringen
Meerjarige investeringen op basis van al eerder genomen besluiten Bruto investering
Bijdr. derden
Netto investering
2023
2024
2025
MIP 2023 't Brugeind Meerlo: duurzaamheid / verwarming
96
8
88
88
MIP 2023 Renovatie diverse natuurgrasvelden
83
12
71
71
MIP 2023 Buitensport / kleedlokalen
114
16
98
98
MIP 2024 't Haeren Grubbenvorst: sportvloer
53
4
49
49
MIP 2024 't Brugeind Meerlo: duurzaamheid / verlichting
98
8
90
90
MIP 2024 Kruisweide Sevenum: duurzaamheid
824
68
756
756
MIP 2024 Tennisbanen Grubbenvorst: kunstgras
120
17
103
103
MIP 2024 Tennisbanen Lottum: kunstgras
40
5
35
35
MIP 2024 Tennisbanen Broekhuizenvorst: kunstgras
65
9
56
56
MIP 2024 Renovatie diverse natuurgrasvelden
69
10
59
59
MIP 2024 Buitensport / kleedlokalen
58
8
50
50
MIP 2025 't Haeren Grubbenvorst: dakrenovatie
401
33
368
368
MIP 2025 't Brugeind Meerlo: warmtepomp
73
6
67
67
MIP 2025 Renovatie diverse natuurgrasvelden
59
8
51
51
MIP 2025 Buitensport / kleedlokalen
289
41
248
248
52
2026
Nieuwe / toekomstige investeringen Bruto Bijdragen Netto 2023 investering derden investering Investeringen gebied rond Kasteelpark ter Horst
2024
5.350
5.350
5.350
Verbetering infrastructuur Afrit 10 A73
750
750
750
IHP Basisschool Weisterbeek Horst
3.125
3.125
3.125
IHP Basischool Doolgaard Horst
1.000
1.000
1.000
IHP Basisscholen Sevenum (incl. voorbereidingskrediet)
9.000
9.000
2025
9.000
53
2026
6
Openbare orde & veiligheid, toezicht & handhaving
6.1 Openbare orde en veiligheid
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? Uitgangspunt is dat we vooral gaan doén. Plannen zijn er en nu is het tijd voor de uitvoering. Samen met inwoners, organisaties, ondernemers en regiogemeenten zorgen we dat inwoners en ondernemers zich veilig voelen én veilig zijn in hun woon- en leefomgeving. De gemeente voert hierin regie vanuit het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2020-2023. Het IVP bevat de kaders, strategische uitgangspunten, prioriteiten en de hoofdlijnen van de aanpak. Centraal staan de thema's Ondermijning, kwetsbare groepen en de verbetering in de opvolging van meldingen overlast en veiligheid. Het beleidsplan aanpak mensenhandel gemeenten Noord- en Midden-Limburg 'Naar een regio zonder uitbuiting’, legt de basis om mensenhandel in onze gemeente aan te pakken. Ook wordt onze volle inzet gevraagd bij rampen en crises. Lastig te voorspellen is welke inzet dit precies vraagt in 2023. Denk aan de coronacrisis, hoogwater, brand, opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne, uit andere landen en de statushouders. De aanpak van dit alles vraagt een integrale benadering van fysieke, sociale en maatschappelijke veiligheid, gezondheid en openbare orde. Intensieve samenwerking intern en met externe partners is noodzaak gebleken en blijft het toverwoord. De veiligheidsonderwerpen die deel uitmaken van het reguliere werkpakket zijn o.a.
de aanpak van verkeersveiligheid (geborgd in het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan en het Project Veilig op Weg), het alcohol- en drugsbeleid (geborgd in de Nota gezondheidsbeleid/programmalijn ‘Jong en Lekker in je Vel’ en het IJslands Preventiemodel) en aandacht voor veiligheid in de implementatie van de Omgevingswet. Op deze wijze proberen wij invulling te geven aan het groeiende pakket van veiligheidstaken.
6.2 Toezicht en handhaving
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? Om een veilige, gezonde en duurzame omgeving te realiseren voor inwoners, ondernemers en bezoekers hebben we in Nederland en Horst aan de Maas afspraken met elkaar gemaakt in de vorm van wet- en regelgeving en beleid. De inzet van toezicht en handhaving draagt bij aan het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag: zacht waar het kan, hard waar het moet. We verduidelijken in 2023 de beleidskader voor toezicht en handhaving en gaan net als in 2022 door met het versterken van de handhavingscapaciteit. We organiseren toezicht en handhaving dichter bij de organisatie en bestuur. Tot en met 2024 bouwen we de GR met Venray op het gebied van toezicht en handhaving, verder af. Tegelijkertijd bouwen we een eigen team op en versterken we de omgevingsdienst zodat die aan alle bestaande en nieuwe eisen voldoet. Als gevolg van krapte bij de politie, de energie- en klimaatdoelstellingen, de woonopgave en diverse landelijke onderzoeken vindt de komende jaren een doorontwikkeling plaats van het toezichtstelsel van gemeenten, omgevingsdiensten en provincies. Dit kan gevolgen hebben voor de wijze waarop toezicht en handhaving momenteel is georganiseerd binnen de gemeente en de omgevingsdienst RUDLN. Of dit financiële en of organisatorische consequenties heeft kan nog niet worden gezegd.
55
Beleidsindicatoren programma Openb.orde/veiligheid, toezicht/handhav.
Omschrijving
2020
2021
2022
2023
Jongeren van 12 t/m 21 jaar met een delict voor de rechter
0
N.n.b.
N.n.b.
N.n.b.
Verwijzingen Halt per 10.000 jongeren
30
50
N.n.b.
N.n.b.
Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
0,8
0,9
N.n.b.
N.n.b.
Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
2,4
2,2
N.n.b.
N.n.b.
Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners
1,4
1,3
N.n.b.
N.n.b.
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners
3,7
3,4
N.n.b.
N.n.b.
Wat gaat dat kosten?
2022 Begroting 2021 na 2023 2024 2025 2026 Werkelijk wijziging Begroting Begroting Begroting Begroting Lasten 6.1 Openbare orde en veiligheid
-4.044
-6.128
-3.982
-3.675
-3.670
-3.687
6.2 Toezicht en handhaving
-2.780
-3.757
-4.254
-4.321
-4.045
-4.045
-6.824
-9.884
-8.236
-7.995
-7.715
-7.732
6.1 Openbare orde en veiligheid
203
2.299
397
133
133
133
6.2 Toezicht en handhaving
727
815
792
792
792
792
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten
929
3.114
1.190
926
926
926
Saldo van baten en lasten
-5.895
-6.771
-7.047
-7.070
-6.789
-6.807
Aanwending van de reserves
834
518
0
0
0
0
-5.060
-6.253
-7.047
-7.070
-6.789
-6.807
Resultaat
56
Onderstaande tabel geeft het verloop van de begroting sinds de vastgestelde meerjarenbegroting 2022-2025 weer.
2023 2024 2025 2026 Begroting Begroting Begroting Begroting Lasten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2022-2025
-7.750
-7.816
-7.540
-7.540
Raadsbesluiten t/m 19 juli
201
-106
-110
-91
Lasten Actuele begroting
-7.950
-7.711
-7.430
-7.449
Loon- en prijscompensatie
-2
-2
-2
-2
Rente, afschrijving en financiering
-2
-2
-2
-1
Diverse kleine mutaties < € 50.000
-34
-34
-34
-34
Overige technische mutaties
-248
-248
-248
-248
0
1
2
2
-8.236
-7.995
-7.715
-7.732
2023 raming
2024 raming
2025 raming
2026 raming
Meerjarenbegroting 2022-2025
912
912
912
912
Raadsbesluiten t/m 19 juli
297
33
33
33
Baten Actuele begroting
1.209
945
945
945
Loon- en prijscompensatie
3
3
3
3
-23
-23
-23
-23
Totaal baten Meerjarenbegroting 2023-2026
1.190
926
926
926
Openb.orde/veiligheid, toezicht/handhav.
-7.047
-7.070
-6.789
-6.807
Verbetervoorstellen Totaal lasten Meerjarenbegroting 2023-2026
Baten inclusief mutatie reserves
Diverse kleine mutaties < € 50.000
Onderstaande tabel bevat de toelichting op de financiële mutaties uit deze meerjarenbegroting. Verbetervoorstellen Compensatie indexering Gas en Elektra
2023
2024
2025
2026
Lasten
0
1
2
2
Baten
0
0
0
0
Het is nog onzeker of we door het Rijk gecompenseerd worden voor de stijging van de energieprijzen. Afhankelijk van de ontwikkelingen zal in 2023 een voorstel komen voor deze compensatie.
57
7
Bestuur, organisatie en samenwerking
7.1 Bestuur
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? We zijn trots op onze gemeente en gemeenschap, we stralen dit uit. We staan midden in de gemeenschap en maken volop onderdeel uit van belangrijke netwerken. Gemeente Horst aan de Maas is volop in beweging, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Eind 2020 zag de strategische visie voor Horst aan de Maas het levenslicht. Deze langetermijnvisie vormde zich door input van onze inwoners, ondernemers en stakeholders. Op basis van deze visie startten we midden 2021 een traject voor organisatieontwikkeling. De uitgangspunten voor de organisatieontwikkeling verwoordden we in het ‘bidbook Organisatieontwikkeling Horst aan de Maas; van buiten naar binnen werken’. In het bidbook staat het opgave gericht werken, waarbij maatschappelijk opgaven het uitgangspunt vormen voor het beleid van de toekomst, centraal. Na de verkiezingen in maart 2022 spraken gemeenteraad en college af te starten met bestuurlijke vernieuwing en het vastgestelde hoofdlijnenakkoord te verdiepen tot een dynamische raadsagenda. In deze dynamische raadsagenda komen organisatieontwikkeling en het hoofdlijnenakkoord samen. In deze begroting zijn voor de periode 2023 – 2026 jaarlijks ongeveer € 2 mln. aan extra financiële middelen genomen voor de organisatieontwikkeling en investering in dienstverlening. Dit is conform de kadernota 2023. 7.2 Overhead
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? We proberen passend bij de gewenste dienstverlening, de overheadkosten zo laag mogelijk te houden. 7.3 Samenwerking
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? Als gemeente Horst aan de Maas maken wij, voor het oppakken van onze opgaven, onderdeel uit van een groot netwerk. We verwachten dat de complexiteit van gemeentelijke taken en de kosten hiervan beheersbaar(der) zijn door samen te werken. Wij doen dit sinds enkele jaren met Venray op het gebied van bedrijfsvoering. Wij zien ontwikkelingen en trends in de samenleving waarbij samenwerking tussen overheden en andere partners een oplossing biedt voor efficiency, kwaliteitsborging en het verminderen van kwetsbaarheden. Voor daadwerkelijke innovatie van onze dienstverlening en het succesvol aanpakken van stevige opgaven is een robuuste samenwerking noodzakelijk. De vraag of dit zich moet beperken tot de huidige bedrijfsvoeringsonderdelen is het onderzoeken waard. We staan voor een sterkere regionale samenwerking, mits deze ons meer slagkracht biedt om maatschappelijke opgaven concreet aan te pakken.
59
Beleidsindicatoren programma Bestuur, organisatie en samenwerking
Omschrijving
2020
2021
2022
2023
Demografische druk (1)
73,2%
73,2%
73,4%
N.n.b.
Fte per 1.000 inwoners (formatie)
8,00
7,46
7,70
8,31
Fte per 1.000 inwoners (bezetting)
7,38
6,93
7,54
8,12
Apparaatskosten per inwoner
711
713
722
684
Externe inhuur als % (van loonsom + totale kosten inhuur externen)
12%
9%
5,7%
9,5%
Overhead % van totale lasten
13%
14%
11,5%
13,9%
1) Het aantal personen van 0-20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20-65 jaar.
Wat gaat dat kosten?
2022 Begroting 2021 na 2023 2024 2025 2026 Werkelijk wijziging Begroting Begroting Begroting Begroting Lasten 7.1 Bestuur
-2.644
-2.865
-2.840
-2.800
-2.800
-2.800
7.2 Overhead
-17.473
-19.376
-18.937
-18.597
-18.608
-17.846
-20.117
-22.241
-21.777
-21.397
-21.408
-20.647
7.1 Bestuur
852
4
4
4
4
4
7.2 Overhead
2.894
2.553
1.993
2.120
2.589
2.495
3.746
2.557
1.997
2.124
2.593
2.500
-16.372
-19.684
-19.780
-19.273
-18.815
-18.147
Storting in de reserves
-350
-350
-350
-550
-400
-400
Aanwending van de reserves
1.070
2.118
439
639
489
489
-15.652
-17.916
-19.691
-19.184
-18.727
-18.058
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten Saldo van baten en lasten
Resultaat
60
Onderstaande tabel geeft het verloop van de begroting sinds de vastgestelde meerjarenbegroting 2022-2025 weer.
2023 2024 2025 2026 Begroting Begroting Begroting Begroting Lasten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2022-2025
-17.281
-17.166
-17.167
-17.167
Raadsbesluiten t/m 19 juli
2.902
3.569
3.059
2.413
Lasten Actuele begroting
-20.183
-20.735
-20.226
-19.579
Loon- en prijscompensatie
-1.538
-1.538
-1.538
-1.538
Rente, afschrijving en financiering
83
305
-123
-115
Diverse kleine mutaties < € 50.000
-27
-27
-27
-27
Overige technische mutaties
-463
-67
-67
-18
0
115
173
230
-22.127
-21.947
-21.808
-21.047
2023 raming
2024 raming
2025 raming
2026 raming
Meerjarenbegroting 2022-2025
1.125
1.268
1.267
1.267
Raadsbesluiten t/m 19 juli
1.474
1.504
1.824
1.732
Baten Actuele begroting
2.599
2.772
3.091
2.998
Autonome ontwikkelingen
-550
0
0
0
Loon- en prijscompensatie
1
1
1
1
Rente, afschrijving en financiering
0
0
0
-1
Diverse kleine mutaties < € 50.000
-10
-10
-10
-10
Overige technische mutaties
396
0
0
0
2.436
2.763
3.082
2.988
-19.691
-19.184
-18.727
-18.058
Verbetervoorstellen Totaal lasten Meerjarenbegroting 2023-2026
Baten inclusief mutatie reserves
Totaal baten Meerjarenbegroting 2023-2026 Bestuur, organisatie en samenwerking
Onderstaande tabel bevat de toelichting op de financiële mutaties uit deze meerjarenbegroting. Autonome ontwikkelingen Financiële dekkingsopgave Collegeprogramma t.b.v. organisatieontwikkeling
2023
2024
2025
2026
Lasten
0
0
0
0
Baten
-550
0
0
0
Het college legt de gemeenteraad het voorstel voor om de opgenomen dekking in 2023 ter hoogte van € 550.000 voor de organisatieontwikkeling niet door te voeren.
61
Verbetervoorstellen Compensatie indexering Gas en Elektra
2023
2024
2025
2026
Lasten
0
115
173
230
Baten
0
0
0
0
Het is nog onzeker of we door het Rijk gecompenseerd worden voor de stijging van de energieprijzen. Afhankelijk van de ontwikkelingen zal in 2023 een voorstel komen voor deze compensatie.
Overzicht investeringen
Meerjarige investeringen op basis van al eerder genomen besluiten Bruto Bijdr. Netto investering derden investering
2023
2024
2025
Tractie zuigaanhager 2024
40
40
40
Tractie veegwagen 2024
145
145
145
160
160
160
22
22
22
120
120
Tractie vrachtauto Volvo 2025 Tractie heftruck Shangli 2025 Tractie tractor Fendt 2026
2026
120
62
8
Financiën
8.1 Algemene lasten en baten
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? Uitgangspunt voor de (meerjaren)begroting is en blijft dat die structureel in evenwicht is. Structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Hierbij hoort logischerwijs ook, dat we de financiële weerbaarheid niet verlagen. We spreken het eigen vermogen alleen aan als er redelijkerwijs niet aan valt te ontkomen. Een hoge inflatie en stijgende (grondstof- en energie)kosten vormen een mogelijke bedreiging voor onze meerjarenbegroting. Ondanks deze extra kosten streven we ernaar onze reservepositie en ons weerstandsvermogen verder te verstevigen. En bouwen zo een buffer om toekomstige tegenvallers op te kunnen vangen. Schuiven we geen onnodige kosten door naar de toekomst en zijn we continue op zoek naar een gezond evenwicht tussen ambitie (wat willen we bereiken?) en lastendruk (wat vragen we van onze inwoners en bedrijven?). 8.2 Algemene dekkingsmiddelen
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? Na jaren van discussie en onduidelijkheid is er duidelijkheid over de uitkomsten van de zogenaamde herijking van het Gemeentefonds. Een herijking die voor onze gemeente positief uit pakt. Vervolgens zien we dat gemeenten door de zogenaamde trap op / trap af systematiek een paar jaren relatief veel geld erbij krijgen. Echter het rijk kondigt tegelijk ook aan om vanaf 2026 te willen stoppen met die methodiek. Dat leidt tot heel veel onzekerheid over de structurele ontwikkeling van de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente in 2026, het laatste jaar van de nieuwe meerjarenbegroting 20232026. Onzekerheid bestaat er ook omtrent (de gevolgen van) loon- en prijsinflatie. Gegeven die (onzekere) omstandigheden staan we gezamenlijk voor de uitdaging om een stabiel financieel beleid te voeren. De ozb-opbrengsten zijn vanaf 2023 als een constante opbrengst ingerekend. Eenzelfde systematiek als bij de kosten: begroten tegen constante prijzen. Constante prijzen die met de meicirculaire geïndexeerd worden naar het niveau van volgend jaar. Algemene dekkingmiddelen Begroting Begroting Begroting Begroting 2023
2024
2025
2026
Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is
16.541
16.541
16.450
16.479
Algemene uitkering
71.837
74.511
76.633
70.527
Dividend
643
643
643
643
Saldo van de financieringsfunctie
585
550
500
464
Totaal algemene dekkingsmiddelen
89.449
92.088
94.068
87.956
63
8.3 Vennootschapsbelasting (VpB)
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? Er zijn nog voldoende verliezen uit het verleden die we kunnen verrekenen met eventuele toekomstige winsten in de aangiftes van 2021 en verder. We verwachten in de komende jaren nog geen Vennootschapsbelasting (Vpb) te hoeven betalen. 8.4 Onvoorzien
Wat is onze uitdaging en wat gaan we daar voor doen? De begroting 2023 kent geen afzonderlijke post onvoorzien meer. Eventuele onvoorziene uitgaven die onontkoombaar en niet uitstelbaar zijn komen ten laste van ons weerstandsvermogen en worden in de paragraaf 'weerstandsvermogen en risicobeheersing' uiteengezet en toegelicht. Beleidsindicatoren programma Financiën
Omschrijving
2020
2021
2022
2023
Gemiddelde WOZ-waarde in duizend euro
266
279
N.n.b.
N.n.b.
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden in euro's
757
785
N.n.b.
N.n.b.
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden in euro's
813
846
N.n.b.
N.n.b.
64
Wat gaat dat kosten?
2022 Begroting 2021 na 2023 2024 2025 2026 Werkelijk wijziging Begroting Begroting Begroting Begroting Lasten 8.1 Algemene lasten en baten
-74
-2.504
126
116
363
368
8.2 Algemene dekkingsmiddelen
-2.389
-1.785
-1.893
-1.819
-1.780
-1.775
8.3 Vennootschapsbelasting (VpB)
128
0
0
0
0
0
0
11
0
0
0
0
-2.334
-4.278
-1.767
-1.704
-1.417
-1.407
0
0
0
0
0
0
81.772
87.235
89.449
92.088
94.068
87.956
Totaal Baten
81.772
87.235
89.449
92.088
94.068
87.956
Saldo van baten en lasten
79.438
82.957
87.682
90.384
92.651
86.549
Storting in de reserves
-188
-70
-70
-3.570
-5.070
-70
Aanwending van de reserves
-240
634
504
924
194
194
79.010
83.521
88.115
87.738
87.774
86.672
8.4 Onvoorzien Totaal Lasten Baten 8.1 Algemene lasten en baten 8.2 Algemene dekkingsmiddelen
Resultaat
65
Onderstaande tabel geeft het verloop van de begroting sinds de vastgestelde meerjarenbegroting 2022-2025 weer.
2023 2024 2025 2026 Begroting Begroting Begroting Begroting Lasten inclusief mutatie reserves Meerjarenbegroting 2022-2025
-826
-1.099
-651
-646
Raadsbesluiten t/m 19 juli
8.469
7.255
8.261
6.218
Lasten Actuele begroting
-9.295
-8.353
-8.911
-6.865
-50
-2.550
-3.050
-50
Gemeentefonds
2.690
381
383
381
Loon- en prijscompensatie
3.294
3.294
3.294
3.294
Rente, afschrijving en financiering
473
403
246
212
Diverse kleine mutaties < € 50.000
8
8
8
8
Overige technische mutaties
42
42
42
42
Verbetervoorstellen
1.000
1.500
1.500
1.500
Totaal lasten Meerjarenbegroting 2023-2026
-1.837
-5.274
-6.488
-1.477
2023 raming
2024 raming
2025 raming
2026 raming
Meerjarenbegroting 2022-2025
81.053
80.148
79.473
79.473
Raadsbesluiten t/m 19 juli
9.402
12.612
14.884
8.214
Baten Actuele begroting
90.454
92.760
94.357
87.688
Autonome ontwikkelingen
53
26
-2
-29
Gemeentefonds
-280
263
-60
532
Rente, afschrijving en financiering
-248
-10
-6
-14
Diverse kleine mutaties < € 50.000
-27
-27
-27
-27
Totaal baten Meerjarenbegroting 2023-2026
89.953
93.012
94.262
88.150
Financiën
88.115
87.738
87.774
86.672
Autonome ontwikkelingen
Baten inclusief mutatie reserves
Onderstaande tabel bevat de toelichting op de financiële mutaties uit deze meerjarenbegroting. Autonome ontwikkelingen Aanpassing dividend BNG
2023
2024
2025
2026
Lasten
0
0
0
0
Baten
53
53
53
53
De provincie adviseert ons in de begroting 2023-2026 rekening te houden met een dividend van € 2,28 per aandeel voor de jaren 2023 tot en met 2026 op basis van de prognose van de jaarcijfers 2021. We volgen het advies van de provincie.
66
Aflossing lening ingebracht eigen vermogen Greenport Ontwikkelbedrijf
2023
2024
2025
2026
Lasten
0
0
0
0
Baten
0
-27
-55
-82
Bij de ontvlechting Greenport Ontwikkelbedrijf heeft onze gemeente een langlopende lening van € 10.500.000 ingebracht in Ontwikkelbedrijf Greenport BV. De totale financiering van de vennootschap bestaat uit ingebracht eigen vermogen in de vorm van agio en een tot en met 31 december 2023 fixe lening van € 70 miljoen die vanaf 31 december 2023 tot en met 2034 lineair zal worden afgelost. Door de aflossing worden de rentebaten lager. Inhuur WOZ en Heffen