CConstaterende datHoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Onderzoek ruimte voor bijzondere doelgroepen

Algemene Raadscommissie - Raadzaal 1 december 2026, gemeente HoornBij agendapunt: Locatieonderzoek huisvesting bijzondere doelgroepen (portefeuillehoude Heijne) - 19:5566.808 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 8

3 · Draagvlak 3.1 Sociale draagkracht wijk: De verhouding tussen de beoogde groepsgrootte en de opneembaarheid en veerkracht van de specifieke buurt. 3.2 Samenstelling & Buurtconstellatie: Sluit de beoogde opvang en doelgroep aan bij de wijkopbouw (getoetst via o.a. Citisens-betrokkenheidsprofielen en de Sociale Index). 3.3 Participatie & Consultatie: Mate waarin de opgehaalde zorgen, randvoorwaarden en kansen uit de buurt aantoonbaar zijn meegewogen. 4 · Begeleiding 4.1 24/7 Zorg & Toezicht op terrein: Fysieke en logistieke geschiktheid van de locatie voor continue aanwezigheid van COA-, Nidos- of begeleidingspersoneel en beveiliging. 4.2 Dagbesteding & Integratie: Afstand tot en bereikbaarheid van onderwijs (zoals ISK- klassen), taalles, dagbesteding, sport en vrijwilligerswerk. 4.3 Fysieke zorginfrastructuur: Nabijheid en fysieke inpassing van eerstelijnszorg (huisarts/praktijken) en ruimte op het terrein voor behandel- en spreekkamers. 5 · Beschikbare ruimte 5.1 Fysieke terreincapaciteit: Voldoende oppervlakte en geschikte vorm voor bebouwing, logistiek, openbare ruimte en eventuele uitbreidingsruimte. 5.2 Nuts- en infrastructuur: Directheid van de aansluitmogelijkheden op netcapaciteit (elektriciteit), riolering, water en de staat/geschiktheid van de bodem.

5.3 Planologische haalbaarheid & Tijd: Geschatte doorlooptijd van de vergunningverlening (BOPA-procedure), eigendomsverhoudingen, snelheid van oplevering en financiële haalbaarheid. In Bijlage 2 zijn de 5 thema's en 15 criteria nader uitgewerkt in een matrix met elk een brede definitie, de bijbehorende beoordelingsindicatoren en toetsingsfactoren, en de mogelijke kwalificaties. De feitelijke toepassing van deze 15 criteria op de drie locaties vindt plaats in hoofdstuk 11. 3.5 Randvoorwaarden, uitgangspunten en weegfactoren Het onderzoek hanteert een strikt onderscheid tussen wat vastligt, wat als uitgangspunt geldt en hoe het beoordelingskader bestuurlijk wordt toegepast: § Vastliggende randvoorwaarden: De wettelijke taakstellingen, waaronder de werking van de Spreidingswet; de eisen aan een veilige en beheersbare opvangomgeving; en het behoud van de continuïteit van essentiële gemeentelijke functies. § Hanteringsuitgangspunten: Tijdelijke opvangvoorzieningen worden gerealiseerd voor een vooraf afgebakende periode; reguliere woningbouwprojecten mogen niet onnodig worden geblokkeerd of vertraagd; en beheer vormt een harde randvoorwaarde voor realisatie. Het bewust ontbreken van weegfactoren Bij de toepassing van het beoordelingskader is bewust gekozen om geen gewicht of rekenkundige score toe te kennen aan de 15 criteria.

Een kwantitatieve weging ontbeert een objectieve maatstaf Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 24 - en leidt ook hier tot schijnnauwkeurigheid, wat de kans vergroot dat losse criteria uit hun context worden gehaald. Het doel van dit onderzoek is niet het opstellen van een cijfermatige rangorde, maar het integraal en transparant in beeld brengen van de ruimtelijke, maatschappelijke en aanverwante aspecten. Door de criteria gelijkwaardig in beeld te brengen, blijft de inhoudelijke samenhang geborgd en dient het kader als trechter voor een zuivere bestuurlijke en maatschappelijke dialoog over hoofdlijnen en te kiezen scenario's. 3.6 Methode, informatiebronnen en duiding van de participatie De bevindingen in dit rapport rusten op vier pijlers: 1. Document- en beleidsanalyse: Analyse van geldende wet- en regelgeving, wettelijke taakstellingen, gemeentelijke beleidskaders, kengetallen van het COA en eerdere locatie- inventarisaties. Dit is aangevuld met een brede verkenning van diverse digitale bronnen, openbare publicaties en relevante online platforms om een actueel en compleet beeld van het speelveld en de maatschappelijke context te verkrijgen. 2. Fysieke locatieverkenning: Locatieschouwen, stedenbouwkundige analyses en ruimtelijke en civieltechnische quickscans (haalbaarheidstoetsen) op ontsluiting en netcapaciteit. 3.

Deskundigengesprekken: Afstemming met gemeentelijke vakdisciplines (onder meer Openbare Orde & Veiligheid, Vastgoed & Grondzaken, Ruimtelijke Ontwikkeling en Sociaal Domein) en externe ketenpartners (waaronder het COA). In deze gesprekken is getoetst op welke wijzen (uitvoeringsvormen en inrichting) de opvang kan worden gerealiseerd en aan welke voorwaarden (ruimtelijk, juridisch, veiligheid en zorg) strikt moet worden voldaan. 4. Participatietraject en duiding: Consultatie van omwonenden, ondernemers en maatschappelijke organisaties (vroegtijdig opgestart). Om de respons te kunnen duiden en te corrigeren voor over- of ondervertegenwoordiging, zijn de uitkomsten vergeleken met de Citisens- betrokkenheidsprofielen (2023) en de Sociale Index van de gemeente Hoorn (Ipsos I&O). Dat levert een geobjectiveerd en onderbouwd beeld op van de buurtconstellatie en de sociale draagkracht. 3.7 Betrouwbaarheid, aannames en beperkingen § Verkennend karakter: De ruimtelijke en technische toetsen zijn quickscans. Zij brengen de haalbaarheid in beeld, maar vervangen niet de formele milieukundige en juridische onderzoeken die nodig zijn tijdens de latere BOPA-procedure. § Dynamische context en ramingen: Financiële cijfers betreffen kengetallen en ramingen, geen definitieve contracten. Planningen zijn afhankelijk van vergunning termijnen en marktontwikkelingen.

§ Aard van de participatie: Participatie is raadplegend ingezet om zorgen, kansen en randvoorwaarden op te halen. 3.8 Onderzoeksteam en reviewstructuur Het onderzoek is uitgevoerd door het projectteam Huisvesting Bijzondere Doelgroepen onder leiding van een extern ingehuurde kwartiermaker, die als hoofdonderzoeker verantwoordelijk is voor de systematiek, de analyses en de eindrapportage. Bij de uitvoering is de kwartiermaker ondersteund door een eveneens extern ingehuurde projectsecretaris. De kwaliteit, juistheid en navolgbaarheid van de gegevens zijn geborgd via een reviewstructuur. Drie interne reviewers vanuit de gemeente Hoorn hebben getoetst op feitelijke juistheid, volledigheid en lokale uitvoerbaarheid. Eén externe reviewer heeft de onderzoeksopzet, de navolgbaarheid van de analyses en de logica van de scenario-opbouw onafhankelijk beoordeeld. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 25 - DEEL 2 • ANALYSE In dit tweede deel van het rapport vindt de inhoudelijke verdieping plaats aan de hand van de eerste zeven geformuleerde deelvragen (hoofdstuk 4 tot en met 10). Elk hoofdstuk stelt één specifieke deelvraag centraal en hanteert een vaste, herkenbare opbouw. Zo begint elk hoofdstuk met de betreffende deelvraag helder in beeld, gevolgd door het inhoudelijke onderzoek.

Elk hoofdstuk sluit vervolgens af met een overzichtelijk kader waarin het concrete antwoord op de deelvraag kort is samengevat. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 26 - HOOFDSTUK 4 - BELEIDSKADER EN BESTAANDE INZET VAN DE GEMEENTE HOORN DEELVRAAG 1 Welke relevante beleidstrends, maatschappelijke opgaven en gemeentelijke kaders spelen op dit moment rondom de opvang en huisvesting van bijzondere doelgroepen? 4.1 Verantwoording, afbakening en maatschappelijke context Beleid voor bijzondere en kwetsbare doelgroepen raakt aan een breed scala aan domeinen: huisvesting, zorg en welzijn, veiligheid, de openbare ruimte, maatschappelijke opvang, sport en integratie. Een uitputtende inventarisatie van alle aanpalende kaders valt buiten de scope van dit locatieonderzoek. Om de focus op de urgente huisvestingsopgave te bewaren en versnippering te voorkomen, vormt het vastgestelde gemeentelijke beleid het centrale vertrekpunt. Overkoepelend gemeentelijk kader De overkoepelende kapstok voor dit onderzoek wordt gevormd door de volgende vigerende kaders: § Meerjarenvisie Sociaal Beleid 2040 § Omgevingsvisie Hoorn § Woonvisie Hoorn § Strategische ambitie 'Meer Stad worden' Aanvullend is kennisgenomen van het coalitieakkoord (Hoorn in 2030) en de relevante raadsvragen en -stukken met betrekking tot dit dossier.

Deze kapstok biedt het onderzoek de nodige inhoudelijke verankering én voldoende houvast, zonder dat de verkenning verzandt in een theoretische uitdieping van alle afzonderlijke deelterreinen. Het geeft de maatschappelijke, ruimtelijke en juridische randvoorwaarden weer waaraan mogelijke huisvestingslocaties worden getoetst. Relevante beleidstrends en maatschappelijke opgaven Rondom de opvang en huisvesting van bijzondere doelgroepen spelen op dit moment drie overkoepelende maatschappelijke opgaven en beleidstrends: 1. Toenemende druk op de woningmarkt en extramuralisering: Door de landelijke trend van extramuralisering (langer thuis wonen en 'wonen met zorg in de wijk') neemt de vraag naar geschikte geclusterde en begeleide woonvormen sterk toe. 2. Landelijke wetgeving en wettelijke opgaven: Rijk en provincie sturen scherp op de opvangverplichtingen (Spreidingswet) en de huisvesting van aandachtsgroepen en statushouders. Gemeenten worden geacht hierin hun evenredige aandeel te nemen. 3. Draagvlak en maatschappelijke balans: De schaarse fysieke ruimte vraagt om een zorgvuldige afweging tussen verdichting, leefbaarheid, sociale veiligheid en sociale cohesie in de wijken. Bestuurlijke afbakening: De locatie A7/Leekerlanden Vanuit zowel de Hoornse gemeenteraad als de samenleving is herhaaldelijk gevraagd naar de haalbaarheid van opvang op de locatie A7/Leekerlanden.

In het onderzoek is deze optie niet als haalbaar alternatief meegenomen vanwege de volgende bestuurlijke en juridische randvoorwaarden: § Maatschappelijke en politieke wens versus regionale realiteit: Hoewel de locatie A7 breed werd aangedragen vanuit de lokale politiek en inwoners, is de bestuurlijke context in de regio West-Friesland gewijzigd doordat buurgemeenten verregaande plannen voor opvang op eigen grondgebied hebben ontwikkeld. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 27 - § Besluitvorming Koggenland: De gemeente Koggenland heeft besloten de opvangopgave zelfstandig binnen de eigen gemeentegrenzen vorm te geven, waardoor de beoogde gezamenlijke ontwikkeling op de locatie A7 is vervallen. § Juridische kaderstelling: Aangezien Koggenland met de uitwerking van deze plannen naar verwachting aan haar opvangverplichting gaat voldoen, bestaat er voor het Rijk geen juridische basis om een aanwijzing op te leggen ten behoeve van de opgave van Hoorn. § Interbestuurlijk toezicht en eigen regie: Omdat Hoorn momenteel onder interbestuurlijk toezicht staat, is het zelfstandig aanwijzen van locaties binnen de eigen gemeentegrenzen de enige route om verdere interventie door het Rijk te voorkomen en sturing te behouden op de ruimtelijke en maatschappelijke inpassing.

4.2 Randvoorwaarden uit lopend beleid (het gemeentelijk kader) Hoorn telt ruim 76.000 inwoners en werkt aan een woningbouwambitie van circa 6.000 woningen tot 2030; over de groei ná 2030 loopt een strategisch gesprek met de raad en de regio. Uit dit beleid volgen zes randvoorwaarden voor de huisvesting van bijzondere doelgroepen: 1. Voorzieningen meewegen: Groei vraagt meer dan woningen alleen. De aanwezigheid en restcapaciteit van onderwijs, zorg, welzijn, winkels, groen en mobiliteit maken integraal deel uit van de locatieafweging. 2. Wonen en zorg verbinden: De gemeente koppelt wonen aan zorg bij nieuwbouw, woonzorgvormen en wijkvoorzieningen, en bouwt levensloopbestendig nabij voorzieningen. De bereikbaarheid van begeleiding en dagbesteding geldt daarmee als selectiecriterium. 3. Bestaande ruimte benutten: Transformatie van leegstaande panden, vrijkomende gebouwen en delen van bedrijventerreinen is vastgesteld beleid, evenals woningsplitsing, optoppen en steun- of mantelzorgwoningen. Dit vergroot het locatiepalet aanzienlijk. 4. Draagkracht en sociale veiligheid: (Sociale) veiligheid wordt standaard meegewogen bij de inrichting van de openbare ruimte, ook richting ontwikkelaars. Locaties moeten passen bij de draagkracht van de wijk en bij het gevoel van veiligheid van álle bewoners. 5.

Preventie en ondersteuning dichtbij: De inzet is wijkgericht en domeinoverstijgend, met scholen, buurthuizen, sport- en culturele voorzieningen als brede ontmoetingsplekken. 6. Sport, bewegen en functiemenging: De gemeente voert de Sportparkennota uit, richt vanaf 2027 een sportbedrijf op en werkt aan een ontmoetingsplek per wijk. De nabijheid van plekken waar sport, zorg, welzijn en onderwijs samenkomen, versterkt de sociale inclusie op een locatie. Verhouding tot de reguliere woningbouw Om te zorgen dat de huisvesting van bijzondere doelgroepen harmonieus verloopt binnen de totale stedelijke ontwikkeling, gelden drie uitgangspunten onverkort: 1. Geen verdringing: De druk op de woningmarkt is hoog voor alle doelgroepen. Toewijzing van locaties of bouwcapaciteit mag de reguliere stroom niet onevenredig verdringen; er wordt gespreid over de stad en over ontwikkellocaties. 2. Geen vertraging: Procedures worden zo gefaseerd dat lopende gebiedsontwikkelingen doorgang vinden, met parallelle planvorming boven inpassing achteraf. 3. Inclusieve wijkopbouw: Menging van woningtypen en doelgroepen voorkomt eenzijdige wijken en stigmatisering.

Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 28 - 4.3 Toetsingskader locatiekeuze en de regionale opgave Het beleidsmatige toetsingskader Uit de vigerende beleidskaders heeft het onderzoeksteam de centrale uitgangspunten gedestilleerd en vertaald naar een concreet toetsingskader voor het locatieonderzoek. Mogelijke locaties en scenario's worden beoordeeld op basis van vijf vaste thema's (zie tabel 3): Tabel 3: Vijf thema's voor de beoordeling van locaties en scenario’s Nr. Thema's Toelichting 1 Leefbaarheid Effect op de woonomgeving, ruimtelijke kwaliteit en het leefklimaat in de wijk. 2 Veiligheid Borging van sociale en fysieke veiligheid voor zowel bewoners als de directe omgeving. 3 Draagkracht van de wijk De mate waarin een wijk of buurt een specifieke doelgroep of omvang ruimtelijk en sociaal kan opnemen. 4 Mogelijkheid tot begeleiding Nabijheid en bereikbaarheid van zorg-, welzijns- en begeleidingsvoorzieningen en OV. 5 Beschikbare ruimte Fysieke, planologische en juridische inpasbaarheid binnen de gemeentegrenzen. Dit toetsingskader staat niet op zichzelf. Voorafgaand aan het onderzoek is nadrukkelijk opgehaald dat het behouden van eigen regie en het vormgeven van een zorgvuldige participatie essentiële randvoorwaarden zijn.

Deze elementen moeten in nauwe samenhang met de vijf thema's worden beschouwd om tot een evenwichtige en maatschappelijk verantwoorde locatiebeoordeling te komen. Status van eerder benoemde onderzoekslocaties In het Coalitieakkoord werden oorspronkelijk de locaties A7/Leekerlanden, Middelweg/Venneweg (De Paardenweide) en het voormalige rugbyveld aan de Blauwe Berg benoemd. Zoals in paragraaf 1.3 is onderbouwd, is de optie A7/Leekerlanden definitief afgevallen doordat de gemeente Koggenland kiest voor opvang op eigen grondgebied en er voor het Rijk geen juridische basis bestaat voor een ministeriële aanwijzing. Inbreng onderzoeksteam: Regionale dynamiek en de afweging tot 'uitruil' Nu Hoorn zelfstandig locaties binnen de eigen gemeentegrenzen moet aanwijzen om interventie door het Rijk te voorkomen en zelf de regie te behouden, brengt het onderzoeksteam de meest actuele stand van zaken uit het Bestuurlijk Overleg Westfriesland in als strategische bouwsteen. Uit deze regionale overleggen blijkt dat omliggende Westfriese gemeenten aanzienlijke vorderingen maken met het vaststellen en in gebruik nemen van opvanglocaties op hun eigen grondgebied.

Door de wijze waarop de opvangplekken in de regio bij elkaar worden opgeteld, ontstaat de situatie dat wanneer Hoorn haar volledige reguliere opgave zelfstandig zou invullen, er een regionaal overschot van circa 100 tot 135 reguliere asielopvangplekken ontstaat ten opzichte van de totale Westfriese taakstelling. Tegelijkertijd blijft het aantal opvangplekken voor Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV) in de regio achter, met een specifiek en urgent regionaal tekort van circa 20 AMV-plekken. Met het vervallen van de A7-locatie en het feit dat buurgemeenten op eigen grondgebied aan hun verplichtingen gaan voldoen, ontstaat voor Hoorn de bestuurlijke ruimte om een strategische compensatie- of uitruilregeling voor te stellen. Door de ontbrekende AMV-plekken te accommoderen, helpt Hoorn het specifieke regionale AMV-knelpunt op te lossen. In ruil daarvoor kan Hoorn regionaal verzoeken haar reguliere asielopgave substantieel te verlagen (met het Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 29 - regionale positief saldo op de regionale opvangcapaciteit van 100 tot 135 plekken), waarmee de totale regionale opgave voor zowel regulier asiel als AMV alsnog volledig in balans blijft.

Strategische afwegingsvraag voor het bestuur Op basis van deze regionale feiten en de gewijzigde context legt het onderzoeksteam de volgende strategische afwegingsvraag voor aan het gemeentebestuur: Afwegingsvraag: Is de gemeente Hoorn bereid en in staat om bestuurlijk en maatschappelijk te verkennen of zij de specifieke regionale opgave van circa 20 AMV-plekken binnen haar gemeentegrenzen extra kan accommoderen, onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat hier een substantiële reductie van de reguliere asielopgave (bijvoorbeeld een verlagings- of uitruilregeling van circa 100 tot 135 reguliere opvangplekken) tegenover staat? Bestuurlijke zuiverheid van deze optie: Ten aanzien van de voorgestelde uitruiloptie benadrukt het onderzoeksteam de bestuurlijke en procesmatige zuiverheid: § Geen formeel vastgesteld beleid: Deze uitruilconstructie is uitdrukkelijk geen formeel vastgesteld beleid en is niet als vaststaand kaders uitgewerkt. § Onderzoeksadvies op basis van regionale realiteit: Het betreft een door het onderzoeksteam aangedragen kans en strategische optie, voortvloeiend uit de verkenning van de actuele regionale context. § Nog niet ingebracht in de regio: Deze optie is tot op heden nog niet ingebracht of besproken in de regionale overleggen (West-Friesland).

Er is op regionaal niveau dan ook geen bestuurlijk akkoord, intentieverklaring of toezegging over deze specifieke constructie. § Bestuurlijke en ruimtelijke afweging: Het is primair aan het college van B&W en de gemeenteraad van Hoorn om te beoordelen of deze uitruil maatschappelijk en ruimtelijk wenselijk wordt geacht. Daarbij dient expliciet te worden gewogen of de gemeente Hoorn de specifieke, intensieve begeleidings- en zorgcapaciteit die de opvang van Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV) vereist, daadwerkelijk kan en wil organiseren. 4.4 Exacte beleidstoetsing van het locatievoorstel De locaties in dit onderzoek zijn primair gewogen op basis van het vastgestelde Toetsingskader (de vijf afwegingsgronden uit paragraaf 4.3). Om te borgen dat de verdere besluitvorming en uitwerking aansluiten bij de bredere gemeentelijke ambities, is in dit hoofdstuk inzichtelijk gemaakt op welke wijze rekening moet worden gehouden met de vier belangrijkste beleidskaders. Deze beleidsmatige doelen fungeren als richtinggevend kader voor de vervolgfase. Per beleidskader is in beeld gebracht hoe de beoogde opvang en huisvesting hieraan kan bijdragen, welke informatie uit dit onderzoek dit ondersteunt en op welke onderdelen het voorstel in de vervolgfase nader moet worden uitgewerkt op ruimtelijke, financiële, sociale en juridische haalbaarheid. 1.

Meerjarenvisie Sociaal Beleid 2040 § Kerndoelen: Bevorderen van bestaanszekerheid, kansrijk opgroeien en ontwikkelen, en het bouwen aan veerkrachtige wijken. § Bijdrage van het voorstel: Het voorstel biedt geclusterde en/of begeleide huisvesting die kwetsbare doelgroepen een stabiele en veilige thuisbasis geeft. Door fysieke spreiding over de stad en afstemming op de wijkdraagkracht wordt overbelasting van specifieke buurten voorkomen. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 30 - § Onderbouwende onderzoeksinformatie: Toetsing aan de afwegingsgrond Draagkracht van de wijk, de aanwezigheid van wijkgerichte ondersteuning dichtbij en het uitgangspunt van inclusieve wijkopbouw ter preventie van stigmatisering. § Aandachtspunten voor verdieping in het vervolgonderzoek: o Het uitvoeren van een specifieke sociale impactanalyse per gekozen wijk ten aanzien van de beleidslijn 'kansrijk opgroeien'. o Het maken van concrete werkafspraken met zorg- en welzijnsorganisaties over de nadere invulling van begeleiding en dagbesteding op de geselecteerde locaties. 2. Omgevingsvisie Hoorn en Ambitie 'Meer Stad worden' § Kerndoelen: Hoogwaardige ruimtelijke ontwikkeling, behoud en versterking van de kwaliteit van de leefomgeving, groenstructuren, goede bereikbaarheid en voldoende restcapaciteit van voorzieningen.

§ Bijdrage van het voorstel: De geselecteerde locaties benutten de bestaande ruimtelijke structuur (zoals transformatie van leegstaand vastgoed of functiemenging) en liggen op acceptabele afstand van onderwijs, winkels, zorg en OV. § Onderbouwende onderzoeksinformatie: Toepassing van de criteria Bestaande ruimte benutten en Voorzieningen meewegen, alsmede de locatiebeoordeling op de afwegingsgronden Leefbaarheid en Beschikbare ruimte in de gemeente. § Aandachtspunten voor verdieping in het vervolgonderzoek: o Uitwerking van stedenbouwkundige en ruimtelijke inpassingstekeningen per voorkeurslocatie. o Uitvoering van milieu- en mobiliteitsonderzoek (waaronder parkeerdruk, verkeersafwikkeling en het behoud van wijkgroen). 3. Coalitieakkoord 'Hoorn in 2030' § Kerndoelen: Versnelling van woningbouw, creëren van sterke en veilige wijken, inzetten op preventie en ondersteuning, en verantwoord omgaan met gemeentelijke middelen. § Bijdrage van het voorstel: Het voorstel borgt dat reguliere woningbouwprojecten geen vertraging oplopen (geen vertraging, geen verdringing). Het helpt interventie door het Rijk te voorkomen door tijdig eigen regie te nemen binnen de financiële en ruimtelijke kaders van de gemeente.

§ Onderbouwende onderzoeksinformatie: De drie vaste uitgangspunten ten opzichte van de reguliere woningbouw en de analyse van de bestuurlijke en juridische consequenties van het interbestuurlijk toezicht. § Aandachtspunten voor verdieping in het vervolgonderzoek: o Opstellen van een gedetailleerde financiële businesscase, stichtingskosten, exploitatie, beheerskosten en eventuele specifieke uitkeringen of subsidies van het Rijk). o Uitvoeren van een fysieke en sociale veiligheidsscan (Integraal Veiligheidsplan) op buurtniveau. 4. Spreidingswet en Huisvesting Statushouders (Wettelijke & Regionale Opgaven) § Kerndoelen: Voldoen aan de wettelijke taakstellingen (Spreidingswet, opvang asielzoekers/vluchtelingen,huisvesting statushouders) en borging van de regionale afstemming binnen West-Friesland. § Bijdrage van het voorstel: Het voorkeursscenario levert een concrete en kwantificeerbare bijdrage aan de opvangtaakstelling van Hoorn en voorkomt dat het Rijk op basis van het interbestuurlijk toezicht een dwingende aanwijzing kan opleggen. § Onderbouwende onderzoeksinformatie: De analyse van de gewijzigde regionale dynamiek (besluitvorming gemeente Koggenland en het afvallen van de A7-locatie en de afstemming van de Hoornse opgave op het toetsingskader.

Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 31 - § Aandachtspunten voor verdieping in het vervolgonderzoek: o Nadere bepaling van de exacte verdeling van de doelgroepen per locatie (verhouding tussen opvang asiel, statushouders en lokale bijzondere/kwetsbare doelgroepen). o Formele afstemming en vastlegging van de regionale keuzes binnen de Regionale Tafel / het Provinciaal Regiotafel-overleg. 4.5 Kernkader beleid BEANTWOORDING DEELVRAAG 1 Het beleidsmatige vertrekpunt: Locatiekeuzes worden gewogen op de vijf vaste thema's uit het Toetsingskader: leefbaarheid, veiligheid, draagkracht van de wijk, mogelijkheid tot begeleiding en beschikbare ruimte. Aansluiting op de vier overkoepelende gemeentelijke beleidskaders fungeert hierbij als richtinggevende basis. Harde randvoorwaarden zijn geen verdringing van woningzoekenden, geen vertraging van gebiedsontwikkelingen en borging van beheer en toezicht voorafgaand aan ingebruikname. Noodzaak tot eigen regie: Doordat het uitgangspunt A7/Leekerlanden definitief is vervallen en Hoorn onder interbestuurlijk toezicht staat, moet de gemeente zelfstandig locaties binnen de eigen grenzen aanwijzen. Dit is de enige route om interventie door het Rijk te voorkomen en zelf sturing te behouden op omvang, doelgroepen en maatschappelijke inpassing.

Ingebrachte afwegingsoptie (uitruil): Het onderzoeksteam legt het bestuur de kans voor om een specifieke regionale opgave van circa 20 extra AMV-plekken (Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen) binnen Hoorn te accommoderen, mits dit leidt tot een substantiële reductie van de reguliere asielopgave (circa 100 tot 135 plekken minder). Bestuurlijke status en verdieping: Dit is geen vastgesteld beleid en regionaal is er nog geen akkoord over. Het betreft een door onderzoekers aangedragen strategische optie. Het is aan het college en de raad om te bepalen of deze uitruil wenselijk is en om in het vervolgonderzoek de verdieping te zoeken op sociale, ruimtelijke, financiële en regionale haalbaarheid. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 32 - HOOFDSTUK 5 - DOELGROEPEN, OPGAVE EN WOONBEHOEFTE DEELVRAAG 2 Wie vormen de bijzondere doelgroepen, om welke aantallen gaat het, wat zijn hun kenmerken en welke woon- en ondersteuningsbehoefte hebben zij? 5.1 Fundament van de doelgroepenanalyse De vraag naar huisvesting voor bijzondere doelgroepen en aandachtsgroepen binnen de gemeente vraagt om een gelaagde, kwantitatieve en juridisch-financiële analyse. In 2025 werd een berekend capaciteitstekort geconstateerd dat de directe druk op de lokale opvang- en woningvoorraad markeert.

Omdat factoren zoals de oplevering van nieuwe gebouwdelen en het aflopen van tijdelijke huurcontracten continu veranderen, fluctueert het daadwerkelijke capaciteitstekort per kwartaal. De schaarste op de woningmarkt uit zich niet als een incidentele piek, maar als een structurele opgave waarin diverse doelgroepen gelijktijdig meedingen naar hetzelfde segment van compacte, betaalbare woonruimte. De toewijzing van deze middelen wordt gestuurd door een samenspel van wettelijke verplichtingen, ruimtelijke inpassing, financiële kaders en het behoud van leefbaarheid in wijken. Dit hoofdstuk bouwt de analyse in een aantal stappen op. Paragraaf 5.2 bakent de doelgroepen af en onderbouwt de omvang per categorie. Paragraaf 5.3 ordent die categorieën naar juridische hardheid en financieringsbron. Paragraaf 5.4 vertaalt dat naar combinatieregels en een ruimtelijk sporenmodel. Paragraaf 5.5 confronteert de opgave met de feitelijk beschikbare capaciteit in de tijd en maakt zichtbaar welk deel van de opgave binnen deze planperiode onbeantwoord blijft. Paragraaf 5.6 formuleert op basis daarvan het advies over de wijze waarop de huisvesting het beste kan worden georganiseerd. 5.2 Onderscheid, typologie en financiering van de doelgroepen Deze paragraaf geeft overzicht in de totale opgave en legt de basis voor de verdere categorisering.

Om het beleid scherp te stellen, wordt eerst het onderscheid tussen groepen mét en zónder zorgvraag verduidelijkt, waarna elke doelgroep afzonderlijk wordt onderbouwd. Afbakening: bijzondere doelgroepen versus aandachtsgroepen Om de juiste instrumenten en wettelijke kaders in te zetten, is het noodzakelijk om onderscheid te maken tussen groepen die zorg en toezicht nodig hebben en groepen die puur een huisvestingsvraag hebben. Aandachtsgroepen is de overkoepelende term voor inwoners in een kwetsbare of knellende situatie die door een gebrek aan passend aanbod, een ingrijpende levensgebeurtenis of hun maatschappelijke positie grote moeite hebben met het vinden van een woning. Volgens de Rijksoverheid gaat het om mensen die hun leven (opnieuw) moeten opbouwen en/of extra ondersteuning nodig hebben. De formele kaders hiervoor zijn vastgelegd in wet- en regelgeving zoals de Wet versterking regie volkshuisvesting en de Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (RHA). Binnen deze brede paraplu van aandachtsgroepen onderscheiden we twee hoofdgroepen: § Bijzondere doelgroepen (met zorg- of begeleidingsbehoefte): Dit is een specifieke categorie binnen de aandachtsgroepen. Het betreft individuen of huishoudens met een directe zorg- of begeleidingsbehoefte, een fysieke of mentale kwetsbaarheid, of een dwingende wettelijke taakstelling (zoals de Spreidingswet of de Huisvestingswet).

Hun huisvesting is onlosmakelijk verbonden met zorg, toezicht of begeleiding — denk aan GGZ-cliënten, mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB), asielzoekers, Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 33 - alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV), cliënten in de verslavingszorg en uitstromers uit maatschappelijke opvang of detentie. § Reguliere aandachtsgroepen (zonder zorg- of begeleidingsbehoefte): Dit zijn inwoners die primair een huisvestingsvraag hebben en geen zorg of begeleiding nodig hebben. Denk aan economisch daklozen, spoedzoekers na een echtscheiding, starters en studenten. Zij hebben behoefte aan een betaalbare, zelfstandige of flexibele woning. In gemengde woonvormen kunnen zij bovendien fungeren als 'sociale drager' of goede buur voor de meer kwetsbare bewoners (de bijzondere doelgroepen). Omvang van de totale opgave De totale gecumuleerde opgave over alle onderzochte categorieën bedraagt 1.580 personen (zie tabel 4).

Deze opgave valt uiteen in twee wezenlijk verschillende componenten: Tabel 4: Omvang van de huisvestingsopgave bijzondere doelgroepen en aandachtsgroepen in Hoorn Component Omvang Karakter Opvangopgave (statushouders, asielzoekers, ontheemden, beperking, complexe problematiek) 1.110 Geclusterde opvang, deels wettelijk afdwingbaar Reguliere huisvestingsopgave (economisch daklozen, uitstromers, starters, studenten) 470 Zelfstandige of flexibele woonruimte Totaal 1.580 Van de 483 ontheemden uit Oekraïne (peildatum juni 2026) worden er 103 opgevangen bij particulieren. Deze particuliere opvang is geen gemeentelijke voorziening en is ook niet als gemeentelijke capaciteit in de planning opgenomen, maar telt wel mee in de totale opgave waarvoor de gemeente verantwoordelijk is. De opgave die de gemeente zelf fysiek moet accommoderen bedraagt daarmee 1.477 plekken. Omdat particuliere opvang berust op vrijwilligheid en zonder aankondiging kan eindigen, wordt deze 103 in paragraaf 5.5 behandeld als een risicopost en niet als geborgde capaciteit. Onderbouwing per doelgroep Per doelgroep wordt ingegaan op de specifieke opgave, de woonbehoefte, de bijbehorende financieringsstroom en de randvoorwaarden voor ruimtelijke inpassing. A.

Bijzondere doelgroepen (met zorg, begeleiding of wettelijke taakstelling) Deze subcategorie omvat de groepen waarvoor vanuit het Rijk of de Wmo/Jeugdwet een duidelijke zorg- of opvangplicht geldt. Statushouders — opgave: 140 personen De taakstelling loopt in 2026 nog op van 69 naar 140 personen en is vanaf 2027 structureel ingeschat op 140. Het betreft vergunninghouders die recht hebben op reguliere sociale huisvesting of gedeelde eenheden; de ondersteuning richt zich op taal-, integratie- en participatieachterstanden. Het juridisch kader wordt gevormd door de Huisvestingswet 2014 (gemeentelijke taakstelling) en de Wet inburgering 2021. Huisvesting verloopt via de corporatiesector; inburgering en begeleiding worden bekostigd via specifieke Rijksuitkeringen (SISA). Randvoorwaarde is ruimtelijke spreiding over wijken ter bevordering van sociale cohesie. Asielzoekers en AMV — opgave: 367 personen, waarvan 23 AMV Op basis van het huidige verdeelbesluit onder de Spreidingswet en de Wet opvang asielzoekers geldt voor Hoorn een totale wettelijke opgave van 367 asielzoekers, onderverdeeld in 344 reguliere asielzoekers en 23 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’ers). Een nieuwe wettelijke taakstelling vanuit het Rijk wordt verwacht bij het volgende verdeelbesluit in december 2026.

Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 34 - Voor de opvang van de AMV’ers geldt een specifieke behoefte aan een kleinschalige, beschermde woonvorm met een veilig leefklimaat. Binnen de geclusterde locatiestructuur wordt hiervoor ingezet op een kleinschalige woongroep onder COA-regie. Het betreft een stabiele woongroep voor jongeren van 15 tot 18 jaar en expliciet géén eerste procesopvang (POL); jongeren uit veilige landen (veiligelanders) worden hier niet gehuisvest. De opvang van AMV’ers wordt, met uitzondering van zware jeugdzorg, volledig door het Rijk gefinancierd via het COA, inclusief 24/7-begeleidingskosten. Randvoorwaarden zijn continu (24/7) toezicht, professioneel terreinbeheer, sociaal-beheerplannen en de nabijheid van een Internationale Schakelklas (ISK) voor verplicht onderwijs. Ontheemden uit Oekraïne — opgave: 483 personen, waarvan 103 bij particulieren De gemeentelijke opgave van 483 ontheemden is vastgesteld op basis van het landelijke verdeelmodel voor de opvang van Oekraïners onder de EU-Richtlijn Tijdelijke Bescherming. Van deze opgave zijn thans 380 personen gehuisvest in gemeentelijke voorzieningen en 103 personen bij particuliere gastgezinnen. Deze groep kent een hoge arbeidsparticipatie en heeft behoefte aan semi- permanente flexstudio's of geclusterde opvang.

Kader: EU-Richtlijn Tijdelijke Bescherming, volledig gefinancierd door het Rijk via de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne (OOo). Randvoorwaarden zijn snelle BOPA-procedures en goede OV-bereikbaarheid. Aandachtspunt: bij beëindiging van particuliere opvang komt de huisvestingsvraag van deze 103 personen direct en zonder overgangstermijn bij de gemeente te liggen. Mensen met een beperking — opgave: 40 personen De groep bestaat uit een indicatieve opgave van vier gelijke deelgroepen van circa tien personen: volwassenen met een licht verstandelijke beperking, kinderen met een licht verstandelijke beperking, volwassenen met een lichte lichamelijke beperking en kinderen met een lichte lichamelijke beperking. De behoefte richt zich op drempelloze, rolstoeltoegankelijke woningen of geclusterde studio's met zorgsteunpunten. Kader: Wmo 2015 voor ambulante begeleiding en voorzieningen, de Jeugdwet voor minderjarigen en de Wet langdurige zorg bij zware indicaties. Randvoorwaarden zijn een veilige woonomgeving, gehandicaptenparkeerplaatsen, OV- toegankelijkheid en afscherming van criminele verleidingen bij LVB.

Kwetsbare inwoners met complexe problematiek — opgave: 80 personen Voor de categorie kwetsbare inwoners met complexe problematiek geldt een indicatieve opgave van 80 personen, onderverdeeld in zes specifieke doelgroepen: dak- en thuislozen (20), jongeren met multiproblematiek (20), personen met psychische problemen (10), personen met verslavingsproblematiek (10), ouderen met complexe zorgvragen (10) en slachtoffers van huiselijk geweld (10). Deze aantallen zijn gebaseerd op een indicatieve benadering, afgeleid van de historische instroom en ontwikkelingen van de afgelopen jaren gecombineerd met de actuele regionale behoeften. De cijfers vormen een reële, indicatieve inschatting die de fysieke en maatschappelijke opgave goed omschrijft, hoewel er in de praktijk door schommelingen in de zorgvraag tussentijdse fricties of accentverschuivingen kunnen optreden. De woonbehoefte varieert van prikkelarme woonvormen (Skaeve Huse) tot geconditioneerd wonen, en voor slachtoffers van huiselijk geweld van een afgeschermde locatie. Kader: Wmo 2015 (maatschappelijke opvang en beschermd wonen), Zorgverzekeringswet en Wet verplichte ggz. Randvoorwaarden zijn direct fysiek toezicht, beheer en voldoende ruimtelijke afstand tot gevoelige opvang- en wijkfuncties of scholen.

Uitstromers zorg en opvang — opgave: 60 personen Deze opgave richt zich op personen die na een doorgelopen traject in de maatschappelijke opvang, een ggz-instelling of de jeugdzorg gereed zijn voor (begeleid) zelfstandig wonen. Het aantal van 60 personen is gebaseerd op een indicatief meerjarig gemiddelde uit de afgelopen jaren. Het daadwerkelijk te realiseren uitstroomvolume is echter sterk afhankelijk van de feitelijke doorstroommogelijkheden en de beschikbaarheid van geschikte huisvesting op de lokale woningmarkt. Bij een gebrek aan passende woningen dreigt de uitstroom te stagneren, wat leidt Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 35 - doordrukeffecten op de duurdere maatschappelijke en beschermde opvangvoorzieningen. Kader: convenanten Wonen-Zorg tussen gemeente, corporaties en zorginstellingen, met lichte begeleiding gefinancierd via Wmo of Jeugdwet. Belangrijke randvoorwaarden voor een succesvolle maatschappelijke herintegratie zijn de consequente inzet van omklapcontracten (waarbij de huur bij goed gedrag na verloop van tijd op eigen naam komt) en een verantwoorde spreiding over sociaal stabiele wijken om overbelasting van specifieke buurten te voorkomen. B.

Aandachtsgroepen (reguliere woningzoekenden zonder zorgvraag) Deze subcategorie betreft woningzoekenden die zelfredzaam zijn, maar snel huisvesting nodig hebben of zoeken om maatschappelijke uitval te voorkomen of om te fungeren als drager in gemengde projecten. Economisch daklozen — opgave: 160 personen Zelfredzame inwoners die door bijvoorbeeld echtscheiding, faillissement of een plotselinge levensgebeurtenis dakloos zijn geworden, maar geen zorgvraag hebben. Zij vragen om snelle realisatie van flexwoningen met tijdelijke huurcontracten om een langdurig maatschappelijk terugvaltraject te voorkomen. Het aantal van 160 personen is een indicatieve en behoudende inschatting, primair gebaseerd op het aantal inwoners dat momenteel een postadres bij de gemeente heeft geregistreerd. Omdat in de praktijk een aanzienlijke groep 'onzichtbare' economisch daklozen tijdelijk bij familie, vrienden of op vakantieparken verblijft (bankslapers), vormt dit cijfer een voorzichtige ondergrens van de feitelijke lokale behoefte. Zij vragen om snelle realisatie van flexwoningen met tijdelijke huurcontracten. Kader: Wmo 2015 (preventieve opvang) en gemeentelijke stimulering van flexbouw, met huisvesting via tijdelijke huurovereenkomsten onder de Wet vaste huurcontracten. Randvoorwaarden zijn korte doorlooptijden en behoud van zelfredzaamheid.

Starters — opgave: 200 woningen Reguliere jongere woningzoekenden zonder zorgvraag. De opgave van 200 woningen betreft een indicatieve benadering op basis van de historische vraag, waarbij rekening is gehouden met een dempingsfactor van 50% voor tijdelijke huisvesting. In gemengde woonvormen (Magic Mix) kunnen zij fungeren als sociale drager voor kwetsbare buren. Kader: reguliere markt- en corporatiefinanciering in sociale en middenhuur, met gemeentelijke sturing via de Woonvisie en de Huisvestingsverordening. Randvoorwaarde is het bevorderen van leefbaarheid en sociale cohesie op locaties. Studenten — opgave: 50 eenheden Vraag naar betaalbare onzelfstandige of compacte zelfstandige eenheden. Het aantal van 50 eenheden is een indicatieve inschatting van de lokale en regionale studiebehoefte; ook deze doelgroep kan fungeren als potentiële sociale drager. Ook deze groep fungeert als potentiële sociale drager. Kader: reguliere huurmarkt en campuscontracten. Randvoorwaarde is OV-ontsluiting richting onderwijs- en zorginstellingen.

Afbakening: Exclusie Senioren en Arbeidsmigranten Hoewel senioren en arbeidsmigranten landelijk vaak onder de brede noemer van 'aandachtsgroepen' worden geschaard, is er in dit onderzoek bewust voor gekozen om beide groepen niet op te nemen in de opgave voor tijdelijke geclusterde opvang van de onderzoeklocaties: § Senioren: Het onderzoek richt zich primair op tijdelijke huisvesting. Gedwongen tussentijdse herhuisvesting past niet bij de levensfase van senioren, die juist behoefte hebben aan langdurige woonzekerheid, honkvastheid en een bestendige leefomgeving. Tijdelijke concepten sluiten daardoor onvoldoende aan op hun woonbehoefte. § Arbeidsmigranten: In mengvarianten van doelgroepen op de onderzoekslocaties staat het creëren van een evenwichtige en veilige sociale dynamiek centraal. Het combineren van arbeidsmigranten met kwetsbare opvang- en zorgdoelgroepen op dezelfde locatie is vanuit het Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 36 - oogpunt van leefbaarheid en beheer niet passend. Huisvesting van deze doelgroep vraagt om een eigen, gescheiden spoor. Dynamiek en landelijke schommelingen Het aantal benodigde opvangplekken in de tijd is expliciet dynamisch; de exacte taakstellingen en lokale opvangbehoeften zijn bijvoorbeeld rechtstreeks afhankelijk van de landelijke in- en uitstroom.

Hoe grillig deze dynamiek kan zijn, blijkt uit historische asieltrends: van een piek van circa 45.000 eerste aanvragen tijdens de Syrische crisis in 2015, via een historische ondergrens van 13.700 aanvragen tijdens de coronapandemie in 2020, tot de meer recente landelijke schommelingen. Hoewel het huidige Rijksbeleid gericht is op een daling van het aantal eerste aanvragen, kan de nareis conform landelijke patronen juist weer toenemen. Dit vertaalt zich direct naar de lokale opgave. Zo is de opgave voor Hoorn bij de meest recente landelijke herijking met circa 30 plekken naar beneden bijgesteld. Ook bij de wettelijke herzieningen (zoals de periodieke verdeelbesluiten) zullen deze aantallen blijven meebewegen. 5.3 De sturingsladder en het verdeelvraagstuk In deze paragraaf wordt geanalyseerd hoe de verschillende wettelijke en financiële verplichtingen zich tot elkaar verhouden. Dit maakt inzichtelijk welke groepen juridisch voorrang krijgen en waar het risico op verdringing ontstaat. Om prioritering en besluitvorming rondom de totale opgave van 1.580 personen te structureren, worden de doelgroepen ingedeeld op basis van een sturingsladder met vier juridische en financiële niveaus: Niveau 1 — harde verplichting en 100% Rijksfinanciering (850 personen). De sturing van de gemeente zit primair op de ruimtelijke inpassing: waar vindt de opvang plaats.

De taakstelling vanuit het Rijk staat vast en de kosten worden volledig vergoed. Binnen dit niveau vormen de 103 particulier opgevangen ontheemden een latente opgave: financieel blijven zij een Rijksverantwoordelijkheid, maar fysiek zijn zij niet in de gemeentelijke capaciteit belegd. Niveau 2 — wettelijke taakstelling en gedeelde bekostiging (140 personen). De gemeente kent dwingende termijnen op grond van de Huisvestingswet. Het niet halen daarvan leidt tot bestuurlijke sancties en tot financieel risico op de gemeentelijke begroting. Niveau 3 — zorgplicht en beleidsvrijheid (180 personen). De gemeente heeft beleidsvrijheid in de exacte vormgeving, maar draagt het volledige financiële risico binnen het gemeentelijke Wmo- en Jeugdbudget. Niveau 4 — geen wettelijke aanspraak en beperkte sturingsinstrumenten (410 personen). Hoewel de maatschappelijke druk zeer hoog is, is de gemeente voor de realisatie afhankelijk van corporaties, flexbouwers en de reguliere markt. Verdringingseffect. Uit de analyse blijkt dat bij fysieke en financiële schaarste de wettelijk verplichte groepen op niveau 1 en 2 de onderliggende niveaus automatisch verdringen. Paragraaf 5.5 laat zien dat dit effect zich in de huidige planning al volledig heeft gematerialiseerd: de beschikbare capaciteit in het eindbeeld is vrijwel uitsluitend belegd bij niveau 1.

Dit onderstreept de noodzaak van een integrale locatiestrategie waarin de lagere niveaus een eigen, geoormerkt realisatiespoor krijgen. 5.4 Menging, combineerbaarheid en uitvoeringsstrategie Deze paragraaf vertaalt de analyse naar de praktijk. Hierin staan de randvoorwaarden om doelgroepen veilig te combineren én het ruimtelijke sporenmodel waarmee de totale opgave fysiek wordt gerealiseerd. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 37 - Beleidsmatige combinatieregels Om de leefbaarheid en veiligheid op locaties te borgen, gelden vier randvoorwaarden bij het combineren van doelgroepen op één locatie: 1. Geen stapeling van zorgintensiteit. Het combineren van kwetsbare inwoners met complexe problematiek (80 personen) met andere kwetsbare groepen of met AMV'ers (23 personen) is vanwege veiligheidsrisico's niet toegestaan. 2. Voorkom overconcentratie bij uitstromers. De toewijzing voor uitstromers (60 personen) vindt bij voorkeur individueel en gespreid door de stad plaats. 3. Inzet van sociale dragers. Het bij elkaar plaatsen van starters (200) en studenten (50) met bijzondere doelgroepen zoals statushouders (140) of ontheemden (483) bevordert integratie, participatie en sociale controle. 4. Afstemming van leefritmes. Prikkelarme opvangvormen voor mensen met een beperking of psychische kwetsbaarheid mogen niet gecombineerd worden met drukke jongeren- of studentenhuisvesting.

Risico's bij het niet toepassen van de combinatieregels Het niet strikt hanteren van deze combinatieregels brengt ernstige leefbaarheids-, veiligheids- en beheersrisico’s met zich mee op zowel locatie- als wijkniveau. Zonder deze randvoorwaarden ontstaat bij een stapeling van zorgintensieve doelgroepen een onbeheersbare zorgvraag, een continue crisissfeer en een verhoogde kans op escalaties. Ook een eenzijdige clustering van uitstromers of het botsen van tegengestelde leefritmes leidt tot aanhoudende overlast en terugval in herstel. Bovendien ontstaan zonder de inzet van starters en studenten als 'sociale dragers' geïsoleerde opvangeilanden. Hier ontbreekt de nodige sociale controle, wat de taalverwerving en maatschappelijke integratie van nieuwkomers ernstig vertraagt. Het niet toepassen van deze regels legt een zware wissel op de inzet van politie, handhaving en zorgpartners, wat leidt tot een directe aantasting van de leefbaarheid en een verlies van draagvlak bij omwonenden en de gemeenteraad. De 'Magic Mix': Gemengd wonen als vliegwiel voor integratie en leefbaarheid Om de sturingsladder op de onderzoekslocaties optimaal te benutten, wordt geadviseerd dat de gemeente Hoorn direct inzet op de realisatie van een zogeheten ‘Magic Mix’.

Dit concept stoelt op de beproefde methodiek van gemengd wonen, waarbij statushouders, asielzoekers en kwetsbare inwoners bewust samenwonen met lokale jongeren, starters, economisch daklozen en studenten. Deze bewuste menging pakt niet alleen het maatschappelijke woningtekort aan, maar versterkt ook de leefbaarheid en veiligheid op de locaties. Landelijk onderzoek en praktijkervaringen in onder meer Utrecht, Amsterdam, Eindhoven, Uden, Doetinchem en Moerdijk tonen aan dat een gevarieerde bewonerssamenstelling de integratie en maatschappelijke participatie van nieuwkomers substantieel versnelt. Door dagelijkse, informele interacties met Nederlandstalige buren ontstaat een natuurlijke leeromgeving voor taal en cultuur. Nieuwkomers bouwen hierdoor sneller een lokaal netwerk op, nemen sneller deel aan gezamenlijke activiteiten en vinden vlotter de weg naar werk, onderwijs of vrijwilligerswerk. Bestuurlijk en maatschappelijk biedt de 'Magic Mix' bovendien grote meerwaarde voor de beeldvorming en sociale acceptatie in de omgeving. Doordat de nieuwe woongemeenschap fungeert als een gevarieerde afspiegeling van de samenleving, wordt het stereotiepe beeld van een eenzijdige opvanggroep doorbroken. De dynamiek sluit aan bij die van een reguliere, levendige woonwijk, wat het veiligheidsgevoel verhoogt en zorgt voor een natuurlijke landing in de wijk.

Daarmee sluit de 'Magic Mix' naadloos aan bij de Hoornse speerpunten uit de Meerjarenvisie Sociaal Beleid 2040, zoals bestaanszekerheid, kansrijk opgroeien en het bouwen aan veerkrachtige wijken, en ondersteunt het de ambitie van 'Meer stad'. Om een duurzame balans te borgen, stelt de gemeente Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 38 - bij voorkeur vooraf scherpe kaders vast in een locatiespecifiek beheer- of leefomgevingsplan. Dit omvat een evenwichtige doelgroepenverhouding, selectie aan de poort op basis van motivatiegestuurde contracten voor sociale dragers, en professionele community-begeleiding op de locatie. Sporenstructuur voor uitvoering Om de totale opgave van 1.580 eenheden haalbaar en hanteerbaar te maken, wordt de uitrol verdeeld over vier fysieke uitvoeringssporen: Spoor 1 — grootschalige flexlocaties. Modulaire woningbouw op twee tot drie terreinen voor de snelle opvang van asielzoekers (367, inclusief een geclusterde voorziening voor 23 AMV), ontheemden (380 gemeentelijk op te vangen), economisch daklozen (160), starters (200) en studenten (50). Spoor 2 — kleinschalig geclusterd in de wijk. Specifieke zorggebonden locaties voor mensen met een beperking (40) en kwetsbare inwoners met complexe problematiek (80). Spoor 3 — gespreide inpassing in de bestaande voorraad.

Individuele toewijzing van sociale huurwoningen via omklapcontracten voor uitstromers (60) en reguliere statushouders (140). Spoor 4 — transitiemodules en satellietunits. Tijdelijke, fysiek afgeschermde units naast Spoor 1- locaties met georganiseerd beheer, om de doorlooptijden van de zwaardere zorg- en uitstroomtrajecten en reguliere opvang statushouders flexibel te overbruggen. Dit spoor fungeert ook als buffer voor het wegvallen van particuliere opvang. 5.5 Capaciteit, tekort en realisatieopgave in de tijd Waar de voorgaande paragrafen de opgave en de verdeelprincipes beschrijven, confronteert deze paragraaf die opgave met de feitelijk beschikbare opvangcapaciteit. Daarmee wordt zichtbaar dat het vraagstuk niet alleen kwantitatief is, maar vooral een tijdvraagstuk: de opgave is voorlopig constant doorberekend, terwijl de capaciteit per kwartaal fluctueert door aflopende huurcontracten en de gefaseerde oplevering van nieuwe locaties. De onderstaande cijfers zijn een samenvatting van de gemeentelijke opvangplekkenmatrix. Die matrix bevat een uitsplitsing per locatie, per doelgroep en per kwartaal tot en met 2029 en is vanwege haar omvang niet als bijlage bij dit hoofdstuk gevoegd; de hoofdlijnen zijn hier integraal overgenomen.

In de geactualiseerde matrix zijn de drie onderzoekslocaties — Middelweg Venneweg (120 plekken), Rugbyveld (150 plekken) en George Marshallweg (100 plekken) — inmiddels indicatief als capaciteit voor asielzoekers opgenomen. Daarmee stijgt de geplande capaciteit in het eindbeeld 804 plekken en het structurele tekort van 306. Bij het realiseren van meer opvangplekken neemt dit tekort uiteraard af. Het kwantitatieve capaciteitstekort De opvangopgave zoals statushouders, asielzoekers, ontheemden, mensen met een beperking en kwetsbare inwoners met complexe problematiek, bedraagt structureel 1.110 plekken. Daar staat de volgende gerealiseerde en geplande capaciteit (zie tabel 5) tegenover: Ruimte voor bijzondere doelgroepen Tabel 5: Opvangopgave, gerealiseerde en geplande opvangcapaciteit en tekort in Hoorn per periode (2026–2029) Peilmoment | Opgave | Capaciteit | Tekort Q1 2026 | 1.259 | 330 | −929 Q2–Q3 2026 | 1.039 | 330 | −709 Q4 2026 | 1.039 | 469 | −570 Q1–Q2 2027 | 1.110 | 346 | −764 Q3 2027 | 1.110 | 316 | −794 Q4 2027 | 1.110 | 754 | −356 2028–2029 | 1.110 | 804 | −306 De opgave in 2026 wijkt om twee redenen af van het structurele niveau. In heel 2026 geldt nog een lagere taakstelling voor statushouders (69 in plaats van 140), en in het eerste kwartaal van 2026 zijn daarnaast de economisch daklozen (160) en uitstromers (60) eenmalig in de opvangopgave meegeteld.

Vanaf 2027 is de opgave stabiel op 1.110. Twee conclusies dringen zich op. Ten eerste is het tekort in de startjaren het grootst: begin 2026 is nog geen kwart van de benodigde capaciteit beschikbaar. Ten tweede verslechtert de situatie tussentijds. In het derde kwartaal van 2027 daalt de capaciteit naar 316 plekken en loopt het tekort op tot 794, doordat tijdelijke locaties aflopen vóórdat de nieuwe locaties zijn opgeleverd. Het dal in 2027 wordt door de toevoeging van de onderzoekslocaties niet gedempt: die capaciteit komt pas in het vierde kwartaal van 2027 en later beschikbaar. Zelfs in het eindbeeld van 2029 resteert een structureel tekort van 306 plekken. Tekort per doelgroep in het eindbeeld Het resterende tekort is niet gelijkmatig over de doelgroepen verdeeld. De verdeling in 2029 laat in tabel 6 zien dat de sturingsladder uit paragraaf 5.3 zich ook feitelijk in de capaciteitsplanning heeft vertaald: Tabel 6: Opgave, capaciteit, verschil en dekking per doelgroep in Hoorn in 2029 Doelgroep | Opgave | Capaciteit 2029 | Verschil | Dekking Asielzoekers (incl.

AMV) | 367 | 370 | +3 | 101% Ontheemden | 483 | 434 | −49 | 90% Statushouders | 140 | 0 | −140 | 0% Kwetsbare inwoners (complex) | 80 | 0 | −80 | 0% Mensen met een beperking | 40 | 0 | −40 | 0% Subtotaal opvangopgave | 1.110 | 804 | −306 | 72% Economisch daklozen | 160 | 0 | −160 | 0% Uitstromers | 60 | 0 | −60 | 0% De volledige capaciteit van de drie nieuwe locaties, 370 plekken, is in de matrix toegewezen aan asielzoekers. Daarmee is die doelgroep vanaf 2028 volledig gedekt, met een marge van drie plekken. De keerzijde is dat het ingelopen tekort uitsluitend bij niveau 1 van de sturingsladder terechtkomt: voor statushouders, mensen met een beperking, kwetsbare inwoners met complexe problematiek, economisch daklozen en uitstromers, samen 480 personen, blijft de gereserveerde capaciteit nul. Het in paragraaf 5.3 beschreven verdringingseffect is daarmee geen theoretisch risico, maar de feitelijke uitkomst van de huidige toedeling. Bij de ontheemden verdient de rekenwijze toelichting. De matrix zet de volledige opgave van 483 personen af tegen uitsluitend de gemeentelijke capaciteit van 434 plekken, en komt zo op een tekort - 39 - Ruimte voor bijzondere doelgroepen van 49. De 103 personen die bij particulieren wonen, tellen in deze berekening dus wél mee aan de vraagzijde maar niet aan de aanbodzijde.

Worden zij als capaciteit meegerekend, dan slaat het tekort voor deze groep om in een overschot van 54 plekken en daalt het totale tekort van 306 naar 203. Omgekeerd geldt: valt de particuliere opvang weg, dan moet die 103 alsnog fysiek worden geaccommodeerd. De keuze om deze plekken niet als geborgde capaciteit te tellen is een bewuste risicoreservering en verdient als zodanig expliciete bestuurlijke bevestiging. Bijzondere aandacht vraagt daarnaast de positie van de statushouders. Deze groep valt onder een dwingende wettelijke taakstelling met bestuurlijke sancties bij niet-nakoming, maar verliest per 1 juli 2027 haar enige structurele voorziening. Vanaf dat moment moet de volledige taakstelling van 140 personen worden opgevangen binnen de reguliere sociale voorraad, wat het tekort direct doorvertaalt naar de wachtlijsten van de corporaties.

Houdbaarheid van de locatieportefeuille De kwetsbaarheid van de capaciteit zit in het eigendoms- en contractprofiel van de locaties volgens tabel 7: Tabel 7: Locaties, plekken, status en beschikbaarheid van de opvangcapaciteit in Hoorn Locatie | Plekken | Status | Beschikbaar Koopvaarder | 72 | Gemeentelijk eigendom | Gehele periode Verlengde Lageweg | 123 | Huur; verlenging tot Q4 2028 mogelijk | T/m Q4 2026 Sloopwoningen Intermaris | 52 | Huur tot 30 september 2026 | T/m Q3 2026 Maelsonstraat | 30 (van 40) | Huur tot 1 juli 2027 | T/m Q2 2027 Johannes Poststraat | 50 | Huur tot eind 2027 | T/m Q4 2027 Nieuwe Steen – gebouw C | 194 | In ontwikkeling | Vanaf Q4 2026 Compagnie | 168 | In ontwikkeling | Vanaf Q4 2027 Middelweg Venneweg | 120 | Onderzoekslocatie | Vanaf Q4 2027 Rugbyveld | 150 | Onderzoekslocatie | Vanaf Q4 2027 George Marshallweg | 100 | Onderzoekslocatie | Vanaf Q1 2028 Slechts twee locaties zijn structureel geborgd: de Koopvaarder en gebouw C zijn gemeentelijk eigendom en blijven de gehele periode beschikbaar. De overige bestaande capaciteit berust op huurcontracten die tussen september 2026 en eind 2027 aflopen. Van de 804 plekken in het eindbeeld is 434 belegd op locaties waarover besloten is en 370 op de drie onderzoekslocaties.

Vallen Middelweg/Venneweg, Rugbyveld en George Marshallweg alsnog af, dan loopt het structurele tekort op van 306 naar 676 plekken — ruim 60% van de opgave. Opvallend is dat op peildatum juni 2026 de Verlengde Lageweg (123 plekken) in de planning na 2026 niet meer voorkomt, terwijl bij de locatie is aangetekend dat het huurcontract tot het vierde kwartaal van 2028 kan worden verlengd. Verlenging zou het dal in 2027 met 123 plekken dempen en is daarmee de meest effectieve maatregel op korte termijn in de gehele portefeuille. Inmiddels is deze verlenging tot eind 2028 ingang gezet. Status van de aantallen op de onderzoekslocaties De aantallen van 120, 150 en 100 plekken op de onderzoeklocaties zijn rekenkundige aannames en geen vastgestelde capaciteiten. Zij zijn in de matrix opgenomen om het effect op het tekort inzichtelijk te maken en om de doorrekening sluitend te krijgen; er ligt nog geen ruimtelijk, programmatisch of bestuurlijk besluit aan ten grondslag. Voor deze drie locaties worden op dit moment vier scenariovarianten onderzocht in dit onderzoek, die onderling verschillen in bebouwingsdichtheid, terreininrichting en beheerconcept. De daarbij horende aantallen zijn nog in bewerking en zijn daarom bewust niet in dit hoofdstuk opgenomen: zij zouden ten onrechte de indruk wekken van een vastgestelde capaciteit.

De scenario's toetsen onder - 40 - Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 41 - meer het beschikbare terreinoppervlak, geluidscontouren en milieuzonering, ontsluiting en bereikbaarheid, de beheer- en leefbaarheid van het aantal plekken op één terrein, en de mate waarin doelgroepen zich op één locatie laten combineren. Zolang die analyses lopen, gelden de in dit hoofdstuk gehanteerde 370 plekken als de meest behoudende doorrekening en niet als uitgangspunt voor besluitvorming. De uitkomst van de scenario's kan zowel naar boven als naar beneden afwijken en bepaalt in belangrijke mate of het resterende tekort van 306 plekken substantieel oplosbaar is. Consequenties voor de uitvoering Het capaciteitsbeeld leidt tot vier sturingsopgaven, die de sporenstructuur uit paragraaf 5.4 van een tijdpad voorzien: 1. Overbrugging van het dal in 2027. Verlenging van de huurcontracten op de Verlengde Lageweg en de Maelsonstraat is de snelste en goedkoopste maatregel om te voorkomen dat capaciteit verdwijnt vóórdat Compagnie, Middelweg/Venneweg en Rugbyveld operationeel zijn. Zonder verlenging ontstaat medio 2027 een dal van bijna 800 plekken. 2. Besluitvorming over de onderzoekslocaties in 2026. Gegeven de doorlooptijd van BOPA- procedures en realisatie is besluitvorming over de drie locaties in 2026 noodzakelijk, wil de capaciteit in 2028 daadwerkelijk beschikbaar zijn.

Zij vormen samen 46% van het eindbeeld. 3. Een terugvaloptie voor de particuliere opvang. Voor de 103 ontheemden bij particulieren ontbreekt een alternatief. Spoor 4 (transitiemodules) leent zich ervoor om hiervoor een schuifruimte van circa 100 plekken te reserveren. 4. Een expliciete keuze over de niet-gedekte doelgroepen. Voor 480 personen voorziet de planning in geen enkele plek. Paragraaf 5.6 werkt uit hoe deze groepen alsnog binnen de bestaande portefeuille kunnen worden bediend. 5.6 Sturen binnen bandbreedtes: advies voor flexibele inzetbaarheid De confrontatie van opgave en capaciteit in paragraaf 5.5 legt een patroon bloot dat om een expliciete beleidskeuze vraagt. In de huidige matrix is elke locatie aan één doelgroep toegewezen: de drie nieuwe locaties volledig aan asielzoekers, Nieuwe Steen en Compagnie volledig aan ontheemden, de Maelsonstraat aan statushouders. Die één-op-één-toedeling is bestuurlijk overzichtelijk, maar leidt tot een uitkomst die zichzelf tegenspreekt. Wat het overzicht laat zien Van de negen onderscheiden doelgroepen worden er in het eindbeeld twee bediend. Asielzoekers zijn volledig gedekt en kennen een overschot van drie plekken; ontheemden zijn voor 90% gedekt.

De overige zeven categorieën, statushouders, mensen met een beperking, kwetsbare inwoners met complexe problematiek, economisch daklozen, uitstromers, starters en studenten staan op nul. Die drie extra plekken laten precies zien waar de knelkoppel zit: het systeem is te rigide. Doordat elke plek vastzit aan één doelgroep, kun je een lege plek bij de ene groep niet geven aan een groep die dringend ruimte zoekt. Hierdoor is het tekort van plekken niet één stuurbaar geheel, maar een reeks van afzonderlijke tekorten die afzonderlijk van elkaar vastlopen. Dit geldt ook voor locaties op de langere termijn: als de Koopvaarder straks niet meer nodig is voor ontheemden (omdat Compagnie en Nieuwe Steen open zijn), kan deze plek niet automatisch worden doorgegeven aan een andere doelgroep. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 42 - Ruimte voor de overige doelgroepen in de scenario's Daarmee is ook de reikwijdte van het vervolgonderzoek bepaald. In de vier scenariovarianten wordt niet alleen de omvang van de drie onderzoekslocaties getoetst, maar nadrukkelijk ook de vraag welke aanvullende doelgroepen op deze locaties een plek kunnen krijgen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://hoorn.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/0ea1c5f0-a84b-4769-9353-c85e11e095d9?agendaItemId=3c34dbd1-0a6f-4db1-8415-66c34a2b2002