CConstaterende datHoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Onderzoek ruimte voor bijzondere doelgroepen

Algemene Raadscommissie - Raadzaal 1 december 2026, gemeente HoornBij agendapunt: Locatieonderzoek huisvesting bijzondere doelgroepen (portefeuillehoude Heijne) - 19:5566.808 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 8

Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 1 - ONDERZOEK RUIMTE VOOR BIJZONDERE DOELGROEPEN Onderzoeksrapport opvang, zorg en huisvesting in de gemeente Hoorn 24 oktober 2026 Richard de Moel Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 2 - COLOFON Titel Ruimte voor bijzondere doelgroepen Subtitel Onderzoeksrapport opvang, zorg en huisvesting in de gemeente Hoorn Opdrachtgever College van burgemeester en wethouders van de gemeente Hoorn Status Definitief eindrapport — ter advisering en besluitvorming Datum 24 oktober 2026 Versie 1.0 Definitief Onderzoek en rapportage Projectteam huisvesting bijzondere doelgroepen § Richard de Moel, Hoofdonderzoeker Interne review § Marieke van Leeuwen, Bestuursadviseur § Paul van der Werff, Concernstrateeg § Strategisch adviseur Zorg & Samenleving Externe review § Jules Emanuels, partner SEP Disclaimer Dit onderzoeksrapport betreft een brede inventarisatie en haalbaarheidsverkenning. Aan de cijfers, locatiescenario's en aannames kunnen geen rechten worden ontleend zolang de definitieve besluitvorming door het college van B&W en de gemeenteraad niet is afgerond. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 3 - VOORWOORD “We are all visitors to this time, this place. We are just passing through. Our purpose here is to observe, to learn, to grow, to love...

and then we return home.” - gezegde - De opvang en huisvesting van bijzondere doelgroepen, zoals zorgvragers, statushouders, asielzoekers en Oekraïense ontheemden, is van dit moment een van de meest complexe en gevoelige maatschappelijke opgaven. Het bovenstaande citaat herinnert ons eraan dat we in essentie allemaal voorbijgangers zijn, en dat open observeren, leren en begrijpen de basis vormen voor hoe we met elkaar samenleven. In een stad als Hoorn raken wettelijke verplichtingen, bestuurlijke verantwoordelijkheden en de dagelijkse leefomgeving van inwoners elkaar op een directe manier. Dat roept niet alleen bestuurlijke vragen op, maar ook begrijpelijke emoties, zorgen en vragen in de wijken. Met dit onderzoeksrapport, “Ruimte voor bijzondere doelgroepen”, bieden wij een feitelijke, onafhankelijke en geobjectiveerde onderlegger voor de besluitvorming. Het doel van dit onderzoek is niet om op de stoel van de raad of het bestuur te gaan zitten, maar om de complexe realiteit overzichtelijk in kaart te brengen. Door middel van een grondige analyse van de maatschappelijke opgave, wettelijke taakstellingen en landelijke kaders, gecombineerd met een scenario-analyse en het beoordelingskader, maken we inzichtelijk wat er nodig is, wat de consequenties zijn van verschillende keuzes, en waar de feitelijke draagkracht en leefbaarheid van de verschillende Hoornse wijken liggen.

Daarnaast is de inbreng uit het participatietraject met inwoners en belanghebbenden gestructureerd geanalyseerd en direct meegewogen: de opgehaalde zorgen, lokale kennis en randvoorwaarden over onder meer leefbaarheid, veiligheid en verkeer zijn zorgvuldig gewogen en verwerkt in de afwegingen, scenario- uitwerkingen en de definitieve locatiekeuzes. Onze oprechte dank gaat uit naar allen die aan dit onderzoek hebben bijgedragen. De constructieve inzichten, ervaringen en openhartige gesprekken met inwoners, maatschappelijke organisaties, professionele ketenpartners en de gemeentelijke organisatie waren onmisbaar om tot een evenwichtig en gedragen beeld te komen. Het nemen van besluiten in dit dossier vraagt om moed, balans en transparantie. Wij vertrouwen erop dat de bevindingen, de geanalyseerde scenario's en het beoordelingskader in dit rapport bijdragen aan een constructieve dialoog en een besluitvorming op basis van feiten, kaders en wederzijds begrip.

Richard de Moel Hoofdonderzoeker Mede namens het projectteam Huisvesting Bijzondere Doelgroepen Hoorn, september 2026 Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 4 - SAMENVATTING VOOR BESTUUR EN INWONERS Onderzoeksrapport: "Ruimte voor bijzondere doelgroepen" Status van dit document: Onderzoek, nog geen definitief besluit Dit onderzoeks- en adviesrapport (gedateerd 24 oktober 2026) rapporteert de resultaten van een haalbaarheidsverkenning naar de opvang, zorg en huisvesting van bijzondere doelgroepen binnen de gemeente Hoorn. De daarin opgenomen locatiescenario's, capaciteitsaantallen en beleidsmatige opties bezitten een verkennend karakter. Er is door het college van B&W dan wel de gemeenteraad van Hoorn tot op heden geen definitief besluit genomen. Het rapport fungeert als een objectieve, inhoudelijke onderlegger ter voorbereiding van de bestuurlijke besluitvorming en de uiteindelijke politieke oordeelsvorming door de raad. 1. Aanleiding en doel van het onderzoek De gemeente Hoorn draagt de wettelijke verantwoordelijkheid om te voorzien in voldoende opvangcapaciteit en huisvesting voor personen met een specifieke zorg- of woningbehoefte. Bestaande opvangvoorzieningen (zoals aan de Maelsonstraat en de Johannes Poststraat) bereiken op termijn hun einddatum.

Aangezien een eerder onderzocht regionaal alternatief met de gemeente Koggenland (nabij de A7) bestuurlijk en juridisch is komen te vervallen, dient Hoorn zelfstandige keuzes te formuleren. Door als gemeente proactief locaties te selecteren, waarborgt Hoorn de lokale regie en wordt een dwingende, top-down oplegging door het Rijk of de provincie voorkomen. 2. Kwantitatieve analyse van de opgave en doelgroepen De totale kwantitatieve opgave voor de gemeente omvat circa 1.580 personen, onderverdeeld in 1.110 plekken binnen opvanglocaties en 470 plekken binnen de reguliere huisvesting. Hierbij wordt een methodologisch onderscheid gehanteerd tussen twee categorieën: 1. Bijzondere doelgroepen (met zorg- of begeleidingsbehoefte): Individuen met een directe ondersteunings- of opvangbehoefte, waaronder asielzoekers, alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV), statushouders, GGZ-cliënten en personen met een fysieke of verstandelijke beperking. 2. Aandachtsgroepen (zelfredzaam): Inwoners die in staat zijn tot zelfstandig wonen, maar op de krappe woningmarkt obstakels ondervinden bij het vinden van passende woonruimte, zoals starters, studenten en economisch daklozen als gevolg van echtscheiding of crisissituaties.

Capaciteitsontwikkeling en tekort: Na de geplande sluiting van tijdelijke locaties ontstaat medio 2027 een kwantitatief tekort, resulterend in een structureel tekort richting 2029 van circa 306 plekken. Ter voorkoming van verdringingseffecten op de reguliere sociale woningmarkt, adviseert het onderzoek om sturing te geven via flexibele woonoplossingen binnen vaste bandbreedtes. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 5 - 3. Ruimtelijke verkenning en locatiebeoordeling Het onderzoek heeft drie primaire locaties binnen de gemeentegrenzen getoetst op ruimtelijke, fysieke en maatschappelijke haalbaarheid: § 1. Rugbyveld Blauwe Berg (Hoorn) – Geselecteerd als hoofdlocatie o Motivering: Gunstige ruimtelijke ligging nabij basisvoorzieningen, openbaar vervoer, onderwijs en zorginfrastructuur. o Functie en omvang: Gecentraliseerde opvang- en woonlocatie (scenario 3: 206 plekken) met een centrale beheerfunctie en 24/7 begeleiding. Programma omvat asielzoekers (max. 140) en statushouders (20), aangevuld met uitstromers, starters en studenten. o Aandachtspunten: Fysieke inpassing vereist rekening te houden met ondergrondse kabels/leidingen (Klic), optimalisatie van de verkeersontsluiting (onderzoek naar ontsluiting via de Disnierats ter ontlasting van Blauwe Berg 13), borging van de Sportparkennota 2035 en afstemming met het aangrenzende Landgoed Missiehuis.

(Inclusief secundaire verkenning van de locaties zoals het terrein nabij Van der Valk, het geluidsscherm en gebouw Vonk). § 2. Middelweg/Venneweg / Paardenweide (Hoorn) – Geselecteerd als nevenlocatie o Motivering: Direct beschikbaar gemeentelijk grondbezit in de nabijheid van de stedelijke structuur en openbaar vervoer. o Functie en omvang: Kleinschalige, gemengde nevenlocatie (scenario 2: 140 plekken), ingericht voor asielzoekers (100) in combinatie met mensen met een beperking, uitstromers, starters en studenten. o Aandachtspunten: Technische randvoorwaarden omvatten een verhoogde opstelmogelijkheid (circa 1 meter boven maaiveld) ter mitigatie van de drassige bodem, waterhuishoudkundige en ecologische aspecten, akoestische maatregelen tegen geluidsoverlast (A7 en spoor), mitigerende maatregelen tegen criminaliteit/overlast nabij de carpoolstrook (waaronder uitsluiting van specifieke verslavingszorg) en een verplichte verkeersaudit voor de rotonde Berkhouterweg. § 3. George Marshallweg (Zwaag) – Geselecteerd als nevenlocatie op bedrijventerrein o Motivering: Doelmatige ontsluiting ten noorden van de N307 binnen de context van een bedrijventerrein, geschikt voor zwaardere verkeersstromen.

o Functie en omvang: Robuuste, gemengde nevenlocatie (scenario 3: 240 plekken) met een gedifferentieerde doelgroepensamenstelling van asielzoekers, statushouders, economisch daklozen en uitstromers. o Aandachtspunten: Locatie is privaat eigendom en door het COA tijdens het onderzoek als optie ingebracht; beperkt geschikt voor niet-zelfredzame doelgroepen door de grotere planologische afstand tot maatschappelijke voorzieningen; noodzaak tot het opzetten van een gericht consultatietraject met lokale ondernemers en vastgoedeigenaren. Er is nog geen participatietraject opgestart. 4. Participatie en maatschappelijke inbreng Gedurende het onderzoek is via gestructureerde bijeenkomsten en gezoneerde digitale enquêtes input verzameld van omwonenden, maatschappelijke organisaties en ketenpartners. De opgehaalde data, signalen en randvoorwaarden zijn analytisch verwerkt in de adviezen en randvoorwaarden van het rapport: § Borging van leefbaarheid en veiligheid: Het opstellen van een locatiespecifiek Leefomgevingsplan (LOP) wordt geadviseerd om sociale veiligheid te waarborgen. Hierin worden operationele afspraken vastgelegd over 24/7 toezicht, beveiliging, fysieke terreinsluiting gedurende de nacht en een direct bereikbaar aanspreekpunt voor de omgeving.

§ Verkeer en fysieke omgeving: Signalen betreffende verkeersveiligheid (zoals de verkeersafwikkeling bij de rotonde Berkhouterweg en de ontsluiting van de Blauwe Berg), geluidshinder en bodemgesteldheid fungeren als basis voor aanvullende vaktechnische onderzoeken (ETFAL). Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 6 - § Wijkdraagkracht: Ter voorkoming van lokale overbelasting (onder andere in de wijk Grote Waal) is gekozen voor spreiding, kleinschaligheid en het concept van gemengde doelgroepen ('Magic Mix'). § Vervolgparticipatie en communicatie: Na de bestuurlijke besluitvorming wordt geadviseerd omwonenden te informeren via een feitelijke publieksflyer en bijeenkomsten. In het kader van de BOPA-procedure vindt gerichte, gezoneerde participatie plaats (focussen op zone 0–250 m en 250–500 m) ter finetuning van het LOP. 5. Huisvestingstypologie, beheer en doorexploitatie § Modulaire bouw (Categorie 4): Geadviseerd wordt te kiezen voor circulaire, verplaatsbare woonunits die voldoen aan de reguliere nieuwbouweisen van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), met een nominale instandhoudingstermijn van 5 tot 10 jaar op de locatie. Dit garandeert schadevrije verplaatsbaarheid naar een opvolgende locatie.

§ Ruimtelijke normering: Als bouwkundige rekenregel is gehanteerd: 25 m² bruto vloeroppervlak (BVO) per persoon, waarin naast de privéruimte tevens de noodzakelijke nevenruimten (zoals onderwijsruimten, administratieve werkplekken voor COA en beheer, en dagbesteding) zijn verdisconteerd. § Beheermodel (DAEB-stichting): Exploitatie, vastgoedbeheer en facilitering dienen bij voorkeur te worden ondergebracht bij een zelfstandige, op te richten entiteit (Stichting Huisvesting en Beheer Hoorn) voorzien van een DAEB-status (Dienst van Algemeen Economisch Belang) en een activity-based kostenmodel. Hiermee wordt de publieke handhavingsrol van de gemeente strikt gescheiden van de operationele vastgoedexploitatie. § Regionale AMV-uitruil en object Vonk: Bij een eventuele regionale toewijzing van extra AMV- plekken (20 plekken) in ruil voor een substantiële reductie in reguliere asielopvang (100–135 plekken), kan de locatie George Marshallweg vervallen of in capaciteit worden gereduceerd. Transformatie van gebouw Vonk (nabij de Blauwe Berg) fungeert in dat scenario als alternatieve huisvestingsoptie voor AMV. 6. Beleidsmatige inpassing en vervolgaanpak § Aansluiting op gemeentelijke kaders: De onderzoeksopzet en locatiekeuzes sluiten aan bij de vigerende gemeentelijke beleidskaders, waaronder de Meerjarenvisie Sociaal Beleid 2040, de Omgevingsvisie Hoorn.

De toetsing geschiedt aan de hand van vijf afwegingsgronden: leefbaarheid, veiligheid, wijkdraagkracht, begeleidingsmogelijkheden en beschikbare ruimte. § Nader uitgewerkte scenario-analyse: Het onderzoek adviseert om op basis van de geselecteerde locatiescenario's een verdiepende operationalisering door te voeren op het vlak van ruimtelijke, financiële, sociaal-maatschappelijke en juridische haalbaarheid (inclusief milieuzonering, mobiliteit en businesscase). § Gedragen vervolgaanpak en participatie: Participatie blijft een methodologisch instrument in de navolgende fasen. De definitieve inrichting van het voorkeursscenario per locatie vereist een gericht, gezoneerd vervolgtraject met omwonenden en stakeholders, resulterend in een juridisch en operationeel geborgd Leefomgevingsplan (LOP). Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 7 - INHOUD LEESWIJZER ........................................................................................................................ - 11 - BEKNOPTE BEGRIPPENLIJST .............................................................................................. - 13 - DEEL 1 • KADER EN METHODE .......................................................................................... - 14 - HOOFDSTUK 1 - AANLEIDING, CONTEXT EN URGENTIE ...............................................

- 15 - 1.1 Waarom dit onderzoek ...................................................................................................... - 15 - 1.2 Maatschappelijke context en spanningen ......................................................................... - 15 - 1.3 Regionale dynamiek en bestuurlijke urgentie ................................................................... - 16 - HOOFDSTUK 2 - OPDRACHT, HOOFDVRAAG EN DEELVRAGEN .................................... - 17 - 2.1 Opdrachtgever, opdrachtnemer en kwaliteitsborging ...................................................... - 17 - 2.2 De bestuurlijke opdracht en de uitbreiding van locaties ................................................... - 17 - 2.3 Hoofdvraag en deelvragen ................................................................................................ - 18 - 2.4 Afbakening: wat valt buiten dit onderzoek ....................................................................... - 19 - HOOFDSTUK 3 - ONDERZOEKSOPZET, LOCATIESELECTIE EN BEOORDELINGSSKADER - 20 - 3.1 Status van het onderzoek: een brede inventarisatie ......................................................... - 20 - 3.2 Aanpak op hoofdlijnen en fasering ....................................................................................

- 22 - 3.3 Het selectieproces van de drie locaties ............................................................................. - 22 - 3.4 Integraal beoordelingskader: vijf thema's, 15 criteria ....................................................... - 23 - 3.5 Randvoorwaarden, uitgangspunten en weegfactoren ...................................................... - 23 - 3.6 Methode, informatiebronnen en duiding van de participatie ........................................... - 24 - 3.7 Betrouwbaarheid, aannames en beperkingen .................................................................. - 24 - 3.8 Onderzoeksteam en reviewstructuur ................................................................................ - 24 - DEEL 2 • ANALYSE .............................................................................................................. - 25 - HOOFDSTUK 4 - BELEIDSKADER EN BESTAANDE INZET VAN DE GEMEENTE HOORN . - 26 - 4.1 Verantwoording, afbakening en maatschappelijke context .............................................. - 26 - 4.2 Randvoorwaarden uit lopend beleid (het gemeentelijk kader) ......................................... - 27 - 4.3 Toetsingskader locatiekeuze en de regionale opgave .......................................................

- 28 - 4.4 Exacte beleidstoetsing van het locatievoorstel ................................................................. - 29 - 4.5 Kernkader beleid ............................................................................................................... - 31 - HOOFDSTUK 5 - DOELGROEPEN, OPGAVE EN WOONBEHOEFTE ................................. - 32 - 5.1 Fundament van de doelgroepenanalyse ........................................................................... - 32 - 5.2 Onderscheid, typologie en financiering van de doelgroepen ............................................ - 32 - 5.3 De sturingsladder en het verdeelvraagstuk ....................................................................... - 36 - 5.4 Menging, combineerbaarheid en uitvoeringsstrategie ..................................................... - 36 - 5.5 Capaciteit, tekort en realisatieopgave in de tijd ................................................................ - 38 - 5.6 Sturen binnen bandbreedtes: advies voor flexibele inzetbaarheid ................................... - 41 - 5.7 Kernkader doelgroepen ..................................................................................................... - 43 - Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 8 - HOOFDSTUK 6 - HUISVESTING EN EXPLOITATIETERMIJN .............................................

- 44 - 6.1 Typologieën van huisvesting .............................................................................................. - 44 - 6.2 Tijdelijkheid versus permanentie ...................................................................................... - 44 - 6.3 Kwaliteit als randvoorwaarde en wettelijke bouwnormen ............................................... - 45 - 6.4 Opstelmogelijkheden modulaire huisvesting .................................................................... - 46 - 6.5 Subsidies en financiële regelingen ..................................................................................... - 48 - 6.6 Financiële haalbaarheid via doorexploitatie ...................................................................... - 48 - 6.7 Kernkader huisvesting ....................................................................................................... - 49 - HOOFDSTUK 7 - DE ONDERZOEKLOCATIES: RUIMTELIJKE EN FYSIEKE VERKENNING .. - 50 - 7.1 Locatieoverzicht ................................................................................................................. - 50 - 7.2. Locatie 1: Rugbyveld Blauwe Berg (inclusief sub-locaties) ............................................... - 51 - 7.3 Locatie 2: Middelweg/Venneweg ......................................................................................

- 52 - 7.4 Locatie 3: George Marshallweg (Zwaag) ........................................................................... - 53 - 7.5 Kernkader locaties ............................................................................................................. - 54 - HOOFDSTUK 8 - JURIDISCHE EN PLANOLOGISCHE HAALBAARHEID ............................ - 55 - 8.1 Wettelijk kader op hoofdlijnen .......................................................................................... - 55 - 8.2 Planologische status per locatie ........................................................................................ - 56 - 8.3 De BOPA-route, besluitvormingsstructuur en de vereiste onderbouwing ........................ - 57 - 8.4 Kernkader juridisch-planologische haalbaarheid .............................................................. - 59 - HOOFDSTUK 9 - ZORG, BEHEER, LEEFBAARHEID EN VEILIGHEID ................................. - 60 - 9.1 Sociale draagkracht en druk op de omliggende wijken ..................................................... - 60 - 9.2 Toezicht, beveiliging en fysieke veiligheid ......................................................................... - 61 - 9.3 Gebouwenbeheer, exploitatie en rolverdeling (DAEB) ......................................................

- 61 - 9.4 Inrichting van de sociale structuur en het Leefomgevingsplan (LOP) ............................... - 62 - 9.5 Gebruiksfase ...................................................................................................................... - 62 - 9.6 Kernkader zorg, beheer, leefbaarheid en veiligheid .......................................................... - 63 - HOOFDSTUK 10 - PARTICIPATIE EN MAATSCHAPPELIJKE INBRENG ............................. - 64 - 10.1 Inleiding en context participatie ...................................................................................... - 64 - 10.2 Reikwijdte, status en methodologie ................................................................................ - 64 - 10.3 Overzicht participatie-inspanningen en participanten .................................................... - 65 - 10.4 Resultaten stadsbrede enquête (n=270) ......................................................................... - 66 - 10.5 Resultaten locationele inbreng: Blauwe Berg .................................................................. - 66 - 10.6 Resultaten locationele inbreng: Middelweg .................................................................... - 68 - 10.7 Ruimtelijke gradiënt, stereotypering en participatieve dynamiek ..................................

- 69 - 10.8 Participatieve duiding: representativiteit, kwalitatieve waarde en gedragspatronen .... - 69 - 10.9 Geformuleerde randvoorwaarden en beheersmaatregelen ........................................... - 72 - 10.10 Verwerking en doorwerking in de vakonderzoeken ...................................................... - 73 - Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 9 - 10.11 Contextuele verifiëring via aanvullende bronnen ......................................................... - 74 - 10.12 Participatiebenadering George Marshallweg ................................................................ - 75 - 10.13 Terugkoppeling en vervolgparticipatie .......................................................................... - 75 - 10.14 Aandachtspunten en beperkingen van deze participatie .............................................. - 76 - 10.15 Kernkader participatie ................................................................................................... - 77 - DEEL 3 • KADER & BESLUITVORMING ............................................................................... - 78 - HOOFDSTUK 11 - SCENARIO'S EN BUSINESSCASE PER LOCATIE ................................... - 79 - 11.1 Opzet scenario's ..............................................................................................................

- 79 - 11.2 Inhoudelijke verantwoording en definitie van de vier scenario's .................................... - 79 - 11.3 Bouwkundige en ruimtelijke uitgangspunten .................................................................. - 80 - 11.4 Integraal locatie- en scenario-overzicht .......................................................................... - 80 - 11.5 Analytische vergelijking per thema (Toetsingskader) ...................................................... - 86 - 11.6 Businesscase en financiële onderbouwing ...................................................................... - 87 - 11.7 Risico-analyse en Beheersmaatregelen ........................................................................... - 89 - 11.8 Kernkader systematiek, scenario's en businesscase ........................................................ - 91 - HOOFDSTUK 12 - COMBINATIESCENARIO'S, FINANCIEEL EN TOTAALAFWEGING ....... - 92 - 12.1 Bestuurlijk krachtenveld, regie en besluitvormingscontext ............................................ - 92 - 12.2 Kwalitatieve analyse: zelfredzaamheid, voorzieningen en rangorde hoofdlocatie ......... - 92 - 12.3 Locatiespecifieke afwegingen en het optimale combinatiescenario ............................... - 93 - 12.4 Leefbaarheid en maatschappelijk draagvlak: de waarde van integratie .........................

- 94 - 12.5 Doorwerking van participatie op de scenariokeuze ........................................................ - 95 - 12.6 Financieel kader, risicoborging en DAEB-structuur ......................................................... - 96 - 12.7 Uitvoeringsstrategie, Beheersing, Evaluatie en Doorexploitatie ..................................... - 97 - 12.8 Kernkader combinatie scenario’s en totaalafweging ...................................................... - 99 - HOOFDSTUK 13 - REGIE, GOVERNANCE EN UITVOERING .......................................... - 101 - 13.1 De noodzaak van een zelfstandige regiestichting .......................................................... - 101 - 13.2 Juridische en organisatorische vormgeving van de regiestichting ................................ - 101 - 13.3 Het Leefomgevingsplan (LOP) per locatie ..................................................................... - 102 - 13.4 Beheersing van gemeentelijke knelpunten ................................................................... - 103 - 13.5 Stakeholder-analyse: voordelen per partner ................................................................. - 103 - 13.6 Nadelen, risico's en risicomanagement .........................................................................

- 103 - 13.7 Tempo, fasering en uitvoeringsplanning ....................................................................... - 104 - 13.8 Rollen, governance en kostenverdeling ........................................................................ - 104 - 13.9 Kernkader regie ............................................................................................................. - 105 - HOOFDSTUK 14 - CONCLUSIE EN ADVIES .................................................................... - 106 - 14.1 Hoofdconclusie: Van haalbaarheidsverkenning naar gefaseerde besluitvorming ........ - 106 - 14.2 Doelgroepenanalyse, locatiematrix (2028) en gemengde huisvesting .......................... - 107 - Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 10 - 14.3 Voorkeursscenario en onderbouwing ........................................................................... - 109 - 14.4 Noodzakelijk flankerend beleid en randvoorwaarden .................................................. - 109 - 14.5 Vervolgaanpak participatie, omwonendencommunicatie en BOPA-zonering .............. - 110 - 14.6 Bestuurlijk advies (voorgestelde besluitpunten) ........................................................... - 111 - 14.7 Synthesematrix: beantwoording van de deelvragen .....................................................

- 113 - 14.8 Kernkader conclusie en advies ...................................................................................... - 114 - DEEL 4 • BIJLAGEN ........................................................................................................... - 115 - Bijlage 1 - Uitgebreide begrippenlijst .................................................................................... - 116 - Bijlage 2 - Uitwerking toetscriteria, weging en beoordelingssystemeatiek ........................... - 119 - Bijlage 3 - Participatieverslag ................................................................................................. - 123 - Bijlage 4 - Locatiematrix - scorekaart .................................................................................... - 186 - Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 11 - LEESWIJZER Dit onderzoeksrapport biedt het college van burgemeester en wethouders, de gemeenteraad, maatschappelijke partners en inwoners van Hoorn een feitelijke onderlegger over de tijdelijke opvang, zorg en huisvesting van bijzondere doel- en aandachtsgroepen. Het rapport brengt de maatschappelijke opgave, wettelijke kaders, ruimtelijke haalbaarheid en bestuurlijke keuzemogelijkheden overzichtelijk in beeld.

Om het rapport toegankelijk en navolgbaar te maken, is de opbouw onderverdeeld in vier logische delen en veertien afzonderlijke hoofdstukken, afgesloten met verdiepende bijlagen: Deel 1 • Kader en Methode (Hoofdstuk 1 t/m 3) § Hoofdstuk 1 schetst de maatschappelijke context, de urgentie van het opvangtekort in Hoorn en de regionale bestuurlijke dynamiek (zoals de Spreidingswet). § Hoofdstuk 2 formuleert de formele onderzoeksopdracht, de centrale hoofdvraag met de tien deelvragen en de afbakening van dit rapport. § Hoofdstuk 3 toelicht de onderzoeksopzet, het selectieproces van de drie onderzoekslocaties (Rugbyveld Blauwe Berg, Middelweg/Venneweg en George Marshallweg) en het integraal beoordelingskader van 15 checkpunten. Deel 2 • Analyse (Hoofdstuk 4 t/m 10) In dit deel worden de eerste zeven deelvragen inhoudelijk en verdiepend geanalyseerd: § Hoofdstuk 4: Het gemeentelijke beleidskader en de randvoorwaarden uit Hoorn in 2030. § Hoofdstuk 5: De kwantitatieve analyse van de doelgroepen (circa 1.580 personen), de sturingsladder, het dreigende verdringingseffect op de sociale woningmarkt en het kwartaalgewijze capaciteitstekort. § Hoofdstuk 6: De typologieën van huisvesting, waarbij de keuze voor semi-permanente, circulaire modulaire nieuwbouw (5 tot 10 jaar) en het principe van doorexploitatie worden onderbouwd.

§ Hoofdstuk 7 t/m 9: De fysieke verkenning van de locaties, de juridisch-planologische BOPA- route onder de Omgevingswet, en de eisen rondom zorg, toezicht, leefbaarheid, veiligheid en beheer. § Hoofdstuk 10: Een uitgebreide verantwoording van het doorlopen participatietraject, de opgehaalde zorgen en randvoorwaarden uit de wijken, en de verwerking hiervan in het onderzoek. Deel 3 • Kader & Besluitvorming (Hoofdstuk 11 t/m 14) § Hoofdstuk 11 & 12: De uitwerking van vier vaste scenario's per locatie (van Geen opvang tot Maximale gecombineerde opvang), inclusief bouwkundige opstelmethodieken, indicatieve businesscases en locatie-overstijgende combinatiescenario's. § Hoofdstuk 13: De governance en regie: de voorkeur tot het oprichten van een zelfstandige Stichting Huisvesting en Beheer Hoorn (DAEB-constructie) en de borging via een Leefomgevingsplan (LOP) per locatie. § Hoofdstuk 14: De integrale synthese, conclusies, het advies over het voorkeursscenario en de beantwoording van de hoofdvraag. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 12 - Deel 4 • Bijlagen § Bijlage 1: De uitgebreide begrippenlijst met juridische, ruimtelijke en financiële definities. § Bijlage 2: De gedetailleerde uitwerking van het toetsingskader (5 thema's, 15 criteria, indicatoren en de kwalitatieve beoordelingsschaal). § Bijlage 3: Participatieverslag van de bijeenkomsten en enquêtes.

§ Bijlage 4: Locatiematrix onderzoeklocaties. Leestip voor het bestuur en snelle lezers: Voor een snel inzicht in de kernbevindingen bevindt zich voorin het document de Samenvatting voor Bestuur en Inwoners. Elk inhoudelijk hoofdstuk in Deel 2 en Deel 3 sluit bovendien af met een overzichtelijk Kernkader waarin het concrete antwoord op de betreffende deelvraag kort en krachtig is samengevat. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 13 - BEKNOPTE BEGRIPPENLIJST De uitgebreide lijst met aanvullende begrippen en uitgebreide definities is te vinden in Bijlage 1. § Aandachtsgroepen: Inwoners zonder zorg- of begeleidingsbehoefte die door schaarste of persoonlijke omstandigheden dringend (tijdelijke) betaalbare woonruimte zoeken (zoals economisch daklozen, starters en studenten). § AMV (Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen): Asielzoekers jonger dan 18 jaar die zonder ouders of wettelijke vertegenwoordiger naar Nederland zijn gereisd en specifieke opvang en 24/7 begeleiding nodig hebben. § Bijzondere doelgroepen: Personen of huishoudens met een directe zorg-, begeleidings- of opvangbehoefte of een wettelijke taakstelling (zoals asielzoekers, statushouders, GGZ- uitstromers en mensen met een beperking).

§ BOPA (Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit): Een vergunningsprocedure onder de Omgevingswet om af te wijken van het geldende omgevingsplan, uiterst geschikt voor tijdelijke projecten (5 tot 10 jaar). § COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers): De landelijke organisatie die verantwoordelijk is voor de opvang, begeleiding en doorgang van asielzoekers in Nederland. § DAEB (Dienst van Algemeen Economisch Belang): Een juridisch en financieel instrument waarmee de gemeente specifieke openbare taken (zoals opvang en beheer) aan een organisatie kan opdragen en compenseren binnen de Europese staatssteunregels. § Leefomgevingsplan (LOP): Een bindend document per locatie waarin afspraken tussen gemeente, omwonenden, politie en opvangorganisaties over veiligheid, beheer, toezicht en leefbaarheid zijn vastgelegd. § Magic Mix (Gemengd wonen): Een woonconcept waarbij verschillende doelgroepen (zoals reguliere starters/studenten en bewoners met een lichte begeleidingsbehoefte) gemengd wonen om integratie en sociale controle te bevorderen. § Semi-permanente huisvesting: Modulaire woonunits van reguliere nieuwbouwkwaliteit (volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving) die fysiek verplaatsbaar zijn en voor een vooraf afgebakende periode (5 tot 10 jaar) op een locatie staan.

§ Spreidingswet: De landelijke wet die gemeenten een wettelijke taakstelling oplegt voor het realiseren van voldoende opvangplekken voor asielzoekers. § Statushouders (Vergunninghouders): Asielzoekers aan wie een verblijfsvergunning is verleend en die door gemeenten via een wettelijke taakstelling van sociale woonruimte moeten worden voorzien. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 14 - DEEL 1 • KADER EN METHODE Dit deel legt vast waarom het onderzoek is uitgevoerd, wat de opdracht is en hoe het onderzoek methodisch is ingericht. Het beantwoordt geen deelvraag, maar bepaalt de kaders waarbinnen de tien deelvragen in deel 2 en 3 worden behandeld. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 15 - HOOFDSTUK 1 - AANLEIDING, CONTEXT EN URGENTIE Dit hoofdstuk beschrijft waarom dit onderzoek is uitgevoerd, in welke maatschappelijke context het staat en hoe groot de opgave voor Hoorn is. Het markeert het vertrekpunt: niet de vraag óf er een opgave is, maar hoe Hoorn hier bestuurlijk en maatschappelijk verantwoord invulling aan geeft. 1.1 Waarom dit onderzoek Hoorn staat voor de taak om op korte termijn opvang en huisvesting te organiseren voor mensen die hier niet zelfstandig in kunnen voorzien.

Het door de gemeente genoemde aantal van 875 plekken betreft een momentopname uit 2025: het aantal benodigde plekken voor de diverse bijzondere doelgroepen waarvoor op dat moment nog geen huisvesting was geregeld. De omvang van deze opgave blijft onverminderd groot. Hoewel er op dit moment opvanglocaties en gebouwen in gebruik zijn, staat de capaciteit onder grote druk: § Aflopende huurcontracten en vervallende locaties: De noodopvang aan de Johannes Poststraat (50 asielzoekers) sluit begin 2028. Ook de huurcontracten voor tijdelijke locaties lopen af: op korte termijn de Maelsonstraat (2027) en op middellange termijn naar verwachting de Verlengde Lageweg (2028). § Wachten op definitieve realisatie: Permanente nieuwbouw kost tijd. Omdat bestaande locaties wegvallen voordat de nieuwbouw op De Compagnie gereed is, ontstaat er een overbruggingsgat. Dit tijdelijke tekort heeft betrekking op een aanzienlijk deel van de totale opgave. § Omvang van de doelgroep: Het aantal benodigde opvangplekken is groter dan de huidige en beschikbare capaciteit. De kwartaalcijfers in paragraaf 5.5 maken dit verschil inzichtelijk. § Noodzaak van semi-permanente huisvesting: Om de continuïteit te waarborgen en het overbruggingsgat te dichten, is de inzet van hoogwaardige, semi-permanente huisvesting noodzakelijk.

Dit onderzoek is om die reden uitgevoerd: niet om de opgave ad hoc op te lossen, maar om geordend in beeld te brengen hoe de geselecteerde locaties voor semi-permanente woonvormen (voor een periode van 5 tot 10 jaar) bestuurlijk en maatschappelijk haalbaar zijn. Daarbij is ook onderzocht hoe groot de doelgroep precies is, welke onderverdeling daarin bestaat en welke specifieke ondersteuning deze mensen nodig hebben. 1.2 Maatschappelijke context en spanningen Doordat opvangplekken, betaalbare woningen en ruimte allemaal schaars zijn, ontstaan er snel spanningen. Tel daar het maatschappelijk wantrouwen bij op, en het wordt helder waarom het toewijzen van locaties voor specifieke doelgroepen zelden zonder slag of stoot landt in de leefomgeving. Dat opvang en huisvesting emoties en weerstand oproepen in buurten, heeft diverse redenen: § Angst en onzekerheid: Omwonenden maken zich zorgen over de impact op de leefbaarheid, de openbare orde, de veiligheid, de sociale cohesie in de wijk en een eventuele waardedaling van hun woningen. § Ervaren concurrentie op de woningmarkt: Inwoners die zelf langdurig wachten op een betaalbare woning ervaren de toewijzing van woonruimte aan bijzondere doelgroepen snel als een vorm van ongelijkheid.

§ Informatieachterstand en beeldvorming: De stroom aan berichten via het nieuws en sociale media geeft vaak een versnipperd, onvolledig en tegenstrijdig beeld. Doordat het overzicht over het totale vraagstuk ontbreekt, ontstaat bij inwoners een gevoel van controleverlies over hun Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 16 - leefomgeving. Dit leidt geregeld tot boosheid, mede doordat bij veel mensen onbekend is dat een gemeente vastzit aan wettelijke taakstellingen waar zij niet omheen kan. Gevoelig op alle niveaus Net als in de rest van het land is in Hoorn de maatschappelijke en politieke spanning rondom opvang merkbaar aanwezig. Dit onderwerp ligt op álle niveaus gevoelig: van de landelijke politieke tafels en regionale onderhandelingen tot in de lokale raadszaal, op straat in de Hoornse wijken en bij mensen thuis. Het is een thematiek die inwoners tegenover elkaar kan zetten, breuklijnen zichtbaar maakt en gemakkelijk leidt tot polarisatie. In dit onderzoek is er bewust voor gekozen om uiteenlopende perspectieven en emoties niet weg te zetten als goed of fout. Zorgen over de leefomgeving zijn evenzeer een gegeven als de maatschappelijke en wettelijke verplichting om mensen opvang en huisvesting te bieden. Het oplossen van dit vraagstuk vraagt om een heldere en open aanpak, met bewustzijn van wat er aan álle kanten speelt.

Goede en feitelijke informatie neemt niet direct alle zorgen weg, maar zorgt wel dat het gesprek op basis van de feiten gevoerd kan worden. 1.3 Regionale dynamiek en bestuurlijke urgentie Naast de maatschappelijke context in de stad speelt de regionale dynamiek in West-Friesland een doorslaggevende rol in de urgentie voor Hoorn: § Regionale voortgang (casus Koggenland): In de afgelopen periode leefde de verwachting dat de opvang op een regionale locatie buiten Hoorn gerealiseerd kon worden, gericht op het gezamenlijke plan met Koggenland voor een locatie bij de A7. Nadat dit plan in de raad van Koggenland is gesneuveld, koerst Koggenland nu af op opvang op eigen grondgebied om aan haar wettelijke taakstelling te voldoen. § Juridische onhaalbaarheid van de A7-locatie: Het perspectief dat het Rijk deze A7-locatie alsnog gaat toewijzen is niet realistisch. De minister kan wettelijk uitsluitend een aanwijzing opleggen aan gemeenten die in gebreke blijven. Aangezien Koggenland aan haar verplichtingen binnenkort voldoet, bestaat er geen wettelijke basis om daar locaties af te dwingen voor Hoorn. Inspelen op dit scenario is juridisch onhaalbaar. § Het directe risico voor Hoorn: Doordat Hoorn vooralsnog geen eigen locaties heeft aangewezen, staat de gemeente onder interbestuurlijk toezicht.

Bij het uitblijven van een concrete oplossing neemt de kans op een ingrijpen door het Rijk sterk toe. Zo'n scenario is bestuurlijk niet houdbaar en verhoogt het risico op een gedwongen uitkomst die ongunstiger is voor de leefomgeving dan wanneer de verantwoordelijkheid wel wordt genomen. Het gemeentebestuur heeft expliciet aangegeven niet in die positie te willen raken. Door zelf de regie te behouden en eigen locaties aan te wijzen, behoudt Hoorn de sturing op de omvang, het beheer, de fasering en de maatschappelijke randvoorwaarden. Als het bestuur ervoor kiest om de Spreidingswet niet uit te voeren, is dat niet alleen een schending van de wet, maar in de praktijk zelfs een slechtere keuze voor de stad. De discussie over wel of geen opvang te bieden is binnen het huidige kabinet volstrekt helder: de rijksoverheid stuurt inmiddels volop op de naleving van de Spreidingswet. De keuze om bestuurlijk af te wijken is dan ook geen optie. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 17 - HOOFDSTUK 2 - OPDRACHT, HOOFDVRAAG EN DEELVRAGEN Dit hoofdstuk beschrijft de formele opdracht van het onderzoek, de rolverdeling tussen de betrokken partijen, de hoofdvraag met de tien deelvragen, evenals de afbakening van dit rapport.

2.1 Opdrachtgever, opdrachtnemer en kwaliteitsborging § Opdrachtgever en rolverdeling: Dit onderzoek is in opdracht van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Hoorn uitgevoerd. Het college biedt de resultaten via een raadsvoorstel aan de gemeenteraad aan. Het rapport fungeert hierbij als feitelijke onderlegger en bouwsteen voor de raad om zijn kaderstellende en besluitvormende rol uit te oefenen. § Projectteam en leiding: Het onderzoek is uitgevoerd door het projectteam Huisvesting Bijzondere Doelgroepen onder leiding van een extern ingehuurde kwartiermaker. Als hoofdonderzoeker draagt de kwartiermaker de volledige verantwoordelijkheid voor de onderzoeksopzet, de inhoudelijke analyses, de getrokken conclusies en de eindredactie van het rapport. § Raadpleging vakdisciplines, ketenpartners en participatie: Voor de feitenvergaring en toetsingscriteria zijn verdiepende interviews gehouden met gemeentelijke vakspecialisten over opvangvormen en randvoorwaarden voor ruimtelijke en maatschappelijke inpassing. Aanvullend zijn externe keten en veiligheidspartners zoals het COA raadplegend geconsulteerd. Ook de inbreng uit het participatietraject met inwoners en belanghebbenden is gestructureerd geanalyseerd.

Hoewel niet alle individuele wensen ingewilligd kunnen worden, zijn de belangrijkste zorgpunten en inzichten zorgvuldig gewogen en verwerkt in de afwegingen en scenario uitwerkingen. § Kwaliteitstoetsing en transparantie: De inhoudelijke kwaliteit is getoetst door drie interne reviewers op juistheid, volledigheid en lokale uitvoerbaarheid: de bestuursadviseur, de Concernstrateeg en de strategisch adviseur Zorg en Samenleving. Een externe reviewer heeft de onderzoeksopzet, navolgbaarheid en logica van de scenario's beoordeeld. Omdat de opdrachtgever ook bestuurlijk belanghebbende is, zijn alle aannames, beperkingen en bronnen waar mogelijk benoemd. De scheiding tussen de feitelijke analyse en het advies is hierbij consequent gehandhaafd. 2.2 De bestuurlijke opdracht en de uitbreiding van locaties Dit onderzoek bouwt voort op het locatiekeuzeproces dat in 2025 is gestart. Uit een aanvankelijke beoordeling van 27 locaties zijn uiteindelijk twee locaties geselecteerd voor integraal onderzoek: de Paardenweide (Middelweg/Venneweg) en het voormalige rugbyveld aan de Blauwe Berg. Een eveneens overwogen hockeyveld is gedurende het proces afgevallen vanwege het huidige gebruik en de niet-beschikbaarheid van de locatie.

Op 30 september 2025 heeft de gemeenteraad besloten geen wensen en bedenkingen mee te geven bij een integraal onderzoek naar twee specifieke locaties: de Paardenweide (Middelweg/Venneweg) en het voormalige rugbyveld aan de Blauwe Berg. Op 10 oktober 2025 heeft het college definitieve besluiten genomen, waarin de reacties, petities, vragen en zorgen van omwonenden zijn meegewogen. In juni 2026 zijn de projectopdracht en de onderzoeksopzet definitief vastgesteld. Gedurende het onderzoeks- en voorbereidingsproces is het onderzoek uitgebreid door gebruik te maken van de mogelijkheid om aanvullende kansrijke locaties toe te voegen: § Twee percelen nabij het rugbyveld: Bij de eerste analyse en de participatie van het voormalige rugbyveld kwamen twee nabijgelegen percelen in beeld. Een integrale beoordeling van deze percelen in samenhang met het rugbyveld bleek ruimtelijk en functioneel gewenst om een volledig scenario uit te kunnen werken. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 18 - § Locatie George Marshallweg: Deze locatie is door het COA ingebracht als potentieel geschikte plek. Vanwege de actuele ruimtelijke geschiktheid en de urgentie van het onderzoek is besloten deze mee te nemen in de integrale beoordeling. Het opnemen van deze locaties is noodzakelijk voor de methodologische zuiverheid.

Aangezien deze locaties in het proces op de achtergrond kunnen meewegen, is opname vereist om een volledig en transparant beeld te garanderen. Bovendien zou het niet-onderzoeken het risico vergroten dat het Rijk deze locaties later alsnog via een dwingende rijksaanwijzing aanwijst. Door ze nu zelfstandig, open en integraal te onderzoeken, behoudt Hoorn de regie op het proces, de uitkomsten en de maatschappelijke randvoorwaarden. 2.3 Hoofdvraag en deelvragen De hoofdvraag van dit onderzoek luidt: HOOFDVRAAG Op welke wijze en onder welke voorwaarden kan de gemeente Hoorn op de onderzochte locaties opvang en huisvesting voor bijzondere doelgroepen realiseren, zodat de opgave tijdig en verantwoord wordt ingevuld en het college hierover een weloverwogen besluit kan nemen binnen de kaders van de gemeenteraad? Om deze hoofdvraag systematisch en transparant te beantwoorden, is het onderzoek onderverdeeld in tien deelvragen (zie tabel 1). Elke deelvraag staat centraal in een afzonderlijk hoofdstuk van dit rapport: Tabel 1: Deelvragen en bijbehorende hoofdstukken voor het huisvestingsonderzoek naar bijzondere doelgroepen in Hoorn Nr.

Deelvraag Hoofdstuk 1 Welke relevante beleidstrends, maatschappelijke opgaven en gemeentelijke kaders spelen op dit moment rondom de opvang en huisvesting van bijzondere doelgroepen? Hoofdstuk 4 2 Wie vormen de bijzondere doelgroepen, om welke aantallen gaat het, wat zijn hun kenmerken en welke woon- en ondersteuningsbehoefte hebben zij? Hoofdstuk 5 3 Welke typen (semi-)permanente huisvesting zijn denkbaar, wat houden zij in en welke exploitatietermijn is passend? Hoofdstuk 6 4 Welke locaties zijn in beeld en wat zijn hun ruimtelijke, fysieke en technische kenmerken? Hoofdstuk 7 5 Welke juridische en planologische randvoorwaarden bepalen de haalbaarheid per locatie, en welke procedurele route hoort daarbij? Hoofdstuk 8 6 Welke maatregelen rondom zorg, beheer, leefbaarheid en veiligheid zijn essentieel bij de huisvesting van deze doelgroepen? Hoofdstuk 9 7 Hoe is het participatieproces doorlopen, wat is opgehaald uit de omgeving en hoe is dat verwerkt? Hoofdstuk 10 8 Hoe zien de scenario's per locatie eruit en hoe ziet de bijbehorende businesscase eruit? Hoofdstuk 11 9 Welke combinaties van locatiescenario's zijn over heel Hoorn haalbaar, evenwichtig en financieel sluitend? Hoofdstuk 12 10 Hoe behoudt de gemeente de regie, wat is een realistisch tempo met bijbehorende fasering, en hoe wordt het langdurig beheer geborgd? Hoofdstuk 13 In Hoofdstuk 14 worden de antwoorden op deze

tien deelvragen samengebracht tot een integraal antwoord op de hoofdvraag. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 19 - 2.4 Afbakening: wat valt buiten dit onderzoek Om de uitkomsten van dit rapport juist te kunnen duiden, geldt de volgende afbakening: § Geen hernieuwde principediscussie: Het onderzoek richt zich op de uitvoeringsvraag en de bestuurlijke keuzemogelijkheden, niet op het ter discussie stellen van de wettelijke en maatschappelijke opgave zelf. Het rapport heeft geen raadgevend of besluitvormend karakter ten aanzien van de opgave als zodanig. § Geen formele vergunningprocedure: Het rapport brengt de ruimtelijke routes, risico's en doorlooptijden in beeld, maar vormt nog niet de feitelijke juridisch-planologische uitwerking (zoals een concrete BOPA-aanvraag of wijziging van het omgevingsplan). § Geen uitvoering en realisatie: Aanbesteding, inkoop, contractering, feitelijke terreinontwikkeling, bouwvoorbereiding en de operationele toewijzing van bewonersgroepen vallen buiten deze onderzoeksfase. § Geen reguliere woningbouw: Algemene woningbouwprojecten vallen buiten de scope, tenzij zij de opgave voor bijzondere doelgroepen ruimtelijk of programmatisch direct raken.

§ Reeds besloten locaties: Locaties met een afzonderlijk besluit of een eigen traject, zoals gebouwdeel C aan de Nieuwe Steen, De Compagnie, De Koopvaarder, Maelsonstraat, Verlengde Lageweg en de Johannes Poststraat, worden niet opnieuw integraal beoordeeld op locatiegeschiktheid. Hun capaciteit, fasering en einddatum zijn wél getoetst en meegenomen in het capaciteits- en spreidingsbeeld, omdat de resterende opgave zonder die feiten niet betrouwbaar te bepalen is (zie paragraaf 5.5). Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 20 - HOOFDSTUK 3 - ONDERZOEKSOPZET, LOCATIESELECTIE EN BEOORDELINGSSKADER Dit hoofdstuk beschrijft hoe het onderzoek is uitgevoerd, hoe de trechtering van locaties heeft plaatsgevonden, langs welk integraal beoordelingskader van 15 checkpunten de locaties en scenario's zijn gewogen, en op welke bronnen, methoden en aannames dit rapport berust. 3.1 Status van het onderzoek: een brede inventarisatie In navolging van de hoofdvraag uit hoofdstuk 2 is dit onderzoek opgezet als een brede haalbaarheidsinventarisatie. Het is nadrukkelijk geen academisch onderzoek, maar een onderlegger voor bestuurlijke besluitvorming. Het doel is om het college van B&W en de raad te voorzien van een geordend rapport waarmee zij een weloverwogen besluit kunnen nemen.

Navolgbaarheid, participatie en helderheid voor inwoners Om te zorgen dat het proces maatschappelijk geworteld is, is direct bij de start van het onderzoek gestart met het participatietraject. De inbreng, zorgen en randvoorwaarden van inwoners, omwonenden en belanghebbenden zijn vanaf het eerste moment opgehaald. Vanaf de opzet is ingezet op maximale transparantie. Om de beoordelingssystematiek voor zowel het bestuur als voor inwoners helder te maken, is het beoordelingskader opgebouwd uit vijf thema's die zijn vertaald naar 15 concrete checkpunten. Dit borgt dat de uitkomsten niet alleen bestuurlijk overeind blijven, maar ook maatschappelijk navolgbaar zijn. Kwalitatieve verkenning en de rol van cijfers Vanwege de maatschappelijke vragen en zorgen rondom veiligheid bij de komst van een opvanglocatie, zijn de beschikbare landelijke veiligheidsaspecten en incidentcijfers in dit onderzoek expliciet bestudeerd. Uit landelijke data blijkt dat verhoogde incidentcijfers bij asielopvang hoofdzakelijk samenhangen met één specifieke subgroep: kansarme asielzoekers uit veilige herkomstlanden ('veiligelanders'). Het COA hanteert echter de vaste landelijke praktijk om deze specifieke doelgroep niet te plaatsen op reguliere opvanglocaties, zoals de beoogde locatie in Hoorn, maar op daarvoor aangewezen, sobere voorzieningen.

Omdat veiligelanders door deze werkwijze in basis niet gehuisvest worden in Hoorn, is het niet representatief om de landelijke incidentcijfers over deze specifieke groep in dit onderzoek op te nemen. Het opnemen van deze cijfers zou een vertekend en onjuist beeld geven van de veiligheidssituatie op de beoogde Hoornse onderzoekslocaties. Ook voor de bredere doelgroep die het COA wél op reguliere locaties huisvest (zoals reguliere asielzoekers, gezinnen en kansrijke alleenstaanden) zijn geen specifieke criminaliteitscijfers in dit rapport opgenomen. Als onderzoekers hebben wij de impact van veiligheid en de beleving daarvan wel nadrukkelijk willen adresseren. Wij merken in het maatschappelijke debat echter dat er regelmatig willekeurig uit onderzoeken, zoals die van het WODC, wordt 'geshopt'. Cijfers worden daarbij geïsoleerd aangehaald, zonder dat deze worden vergeleken met een representatieve groep. Uit de geanalyseerde landelijke inzichten blijkt namelijk dat het risicoprofiel van deze doelgroep primair samenhangt met algemene demografische kenmerken (zoals leeftijd en geslacht). Zo kan de kans op bijvoorbeeld kleine winkeldiefstallen licht toenemen. Dit gebeurt echter niet omdat het asielzoekers zijn, maar puur door de demografische samenstelling van de groep (waarin relatief meer jongeren of jongvolwassenen mannen zitten).

Dit is een bekend fenomeen dat op exact dezelfde wijze geldt voor alle bijzondere en reguliere bevolkingsgroepen met een vergelijkbaar profiel. Het opnemen van losse cijfers zonder deze brede demografische context voedt enkel de emotie en draagt niet bij aan het doel van dit kwalitatieve onderzoek. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 21 - Het onderzoek is bewust opgezet als een kwalitatieve verkenning naar opvangvormen en randvoorwaarden, en niet als een kwantitatief rekenmodel. Relevante getallen, zoals de bewonersaantallen, de benodigde oppervlakte en het aantal te plaatsen woonunits binnen verschillende scenario’s, zijn weliswaar gebruikt, maar uitsluitend om duiding, schaal en herkenbaarheid aan de omvang te geven. Ze zijn bewust niet doorvertaald naar verregaande definitieve ruimtelijke lay-out of operationele details (zoals exacte aantallen parkeerplaatsen of specifieke veiligheidsindexen en aantal te plaatsen bomen). Het vastleggen van zulke details zou in deze fase leiden tot schijnnauwkeurigheid, aangezien de specifieke invulling nog in ontwikkeling is. Met tientallen rekenmodellen, complexe financieringsconstructies, wisselende gemeentelijke regels en vergoedingen en specifieke rijksregelingen had dit onderzoek makkelijk kunnen veranderen in een mathematische exercitie.

Achter dat woud van getallen en financiële kaders zou de werkelijke kern van het vraagstuk, namelijk de capaciteit, de doelgroep en de inhoudelijke betekenis daarvan voor de locaties en de leefomgeving, volledig uit het zicht zijn verdwenen. De gekozen kwalitatieve benadering plaatst de veiligheids-, omvangs- en financiële aspecten ten opzichte van elkaar in een representatief perspectief en biedt raad en stad een realistisch en inhoudelijk fundament voor besluitvorming. Afbakening en keuzes voor scenario's Bij een maatschappelijk zo gevoelig onderwerp is de diversiteit aan belangen een gegeven. Als onderzoekers hebben wij al de ingebrachte punten voor zover mogelijk willen adresseren. Gedurende het proces ontstond bij bewoners echter geregeld de gedachte of verwachting dat wanneer werkelijk íéder detail vooraf zou worden uitgetekend en opgelost, er vanzelf een perfecte, allesomvattende uitkomst zou ontstaan. Het niet vooraf kunnen vastleggen van al deze details werd vervolgens soms gezien als een reden om tegen de plannen te zijn. De realiteit van een complex vraagstuk als dit is dat zo'n 'ideale oplossing' simpelweg niet bestaat; elk besluit vraagt immers om het afwegen van maatschappelijke en ruimtelijke voor- en nadelen. Juist om niet vast te lopen in die valkuil, heeft het onderzoeksteam ervoor gekozen om te werken met scenario's.

Om al deze verschillende aspecten en zorgen wél te benoemen en te wegen, maar tegelijkertijd de haalbaarheid en keuzemogelijkheden realistisch inzichtelijk te maken, is het onderzoek uitgewerkt in vier scenario's per locatie: § Scenario 1: Geen opvang § Scenario 2: Kleinschalige opvang § Scenario 3: Gecombineerde opvang § Scenario 4: Maximale gecombineerde opvang Aan de hand van 5 thema's en onderliggend 15 vaste checkpunten worden binnen deze scenario's de randvoorwaarden en effecten transparant naast elkaar gezet. Deze opzet brengt het brede spectrum aan onderwerpen terug tot een overzichtelijk, vergelijkbaar geheel. In hoofdstuk 11 zijn deze scenario's per locatie verder gedefinieerd en inhoudelijk uitgewerkt. Wie dit rapport leest als een geordende onderbouwing waarin belangen, zorgen en haalbaarheid op hoofdlijnen inzichtelijk zijn gemaakt ten behoeve van bestuurlijke en maatschappelijke oordeelsvorming, leest het zoals het is bedoeld. Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 22 - 3.2 Aanpak op hoofdlijnen en fasering Om te komen tot een gedegen, navolgbaar en breed gedragen advies, is het onderzoek gestructureerd uitgevoerd in vier opeenvolgende fasen: 1. Kaders, vroege participatie en beoordelingskader: Vaststellen van de onderzoeksopzet, de wettelijke randvoorwaarden en het direct opstarten van de maatschappelijke participatie.

Vervolgens zijn de vijf thema's voor de leesbaarheid en scherpte uitgewerkt in 15 meetbare checkpunten. 2. Gegevensverzameling en verkenning: Ophalen van feitelijke bouwstenen via beleids- en wetgevingsanalyses, ruimtelijke en civieltechnische haalbaarheidstoetsen op hoofdlijnen (ontsluiting en netcapaciteit), vakgesprekken met interne en externe deskundigen én participatiebijeenkomsten met omwonenden. 3. Integratie en scenario-analyse: In het onderzoek komen de ruimtelijke inzichten, de doelgroepbehoefte en de opgehaalde belangen, zorgen en voorwaarden uit de participatie samen. Deze bouwstenen zijn zorgvuldig gewogen en vertaald naar vier realistische scenario's per locatie. Elk scenario heeft specifieke pluspunten en kwetsbaarheden, waarbij ook mogelijke combinaties tussen de verschillende locaties inzichtelijk zijn gemaakt. 4. Rapportering en advies: Synthese van de bevindingen, het inzichtelijk maken van de bestuurlijke en maatschappelijke afwegingen per scenario, en het formuleren van een navolgbaar advies ten behoeve van een weloverwogen besluitvorming.

3.3 Het selectieproces van de drie locaties De selectie van de locaties in dit rapport is het resultaat van een stapsgewijze trechtering en een bewuste bestuurlijke uitbreiding om de regie lokaal te behouden: § Van brede inventarisatie naar voorkeurslocaties: Voortbouwend op de in 2025 uitgevoerde inventarisatie van 27 locaties in Hoorn en de daaruit voortgevloeide shortlist, heeft de gemeenteraad op 30 september 2025 de kaders meegegeven voor nader onderzoek naar twee locaties: het voormalige rugbyveld aan de Blauwe Berg en de Paardenweide (Middelweg/Venneweg). § Integrale uitbreiding rugbyveld: Tijdens het ruimtelijk onderzoek kwamen twee direct aangrenzende percelen in beeld. Een integrale beoordeling in samenhang met het rugbyveld bleek noodzakelijk voor een kwalitatief en functioneel haalbare terreininrichting. § Toevoeging George Marshallweg: Deze locatie is gedurende het proces door het COA ingebracht. Vanwege de ruimtelijke potentie en de actualiteit is besloten haar als derde locatie integraal op te nemen. Het expliciet toevoegen van deze locaties voorkomt dat kansrijke opties buiten het zicht blijven. Het niet-onderzoeken zou bovendien het risico vergroten dat het Rijk ze later alsnog via een dwingende rijksaanwijzing aanwijst. Door ze nu transparant mee te nemen, behoudt Hoorn de regie.

Ruimte voor bijzondere doelgroepen - 23 - 3.4 Integraal beoordelingskader: vijf thema's, 15 criteria Om alle locaties en scenario's op een gelijke, navolgbare en voor iedereen begrijpelijke wijze te vergelijken, is gewerkt met één integraal beoordelingskader. Dit kader is opgebouwd uit vijf hoofdthema's met elk exact drie onderliggende criteria (15 checkpunten in totaal, zie tabel 2): Tabel 2: Beoordelingskader voor huisvestingslocaties voor bijzondere doelgroepen in Hoorn Thema Criteria (Checkpunten) 1 · Leefbaarheid 1.1 Voorzieningenniveau: Afstand tot en bereikbaarheid van winkels, OV, onderwijs en zorg. 1.2 Verkeersveiligheid & Ontsluiting: Effecten op verkeersstromen, parkeergelegenheid, logistiek en de veilige afwikkeling in de wijk. 1.3 Omgevingskwaliteit & Milieu: Geluidsbelasting, milieuzones, groenbehoud en de stedenbouwkundige inpassing in de buurt. 2 · Veiligheid 2.1 Sociale veiligheid: Fysieke overzichtelijkheid van de omgeving, verlichting, zichtlijnen en de perceptie van veiligheid bij omwonenden. 2.2 Terreininrichting & Beheersbaarheid: Mogelijkheden voor toezicht, toegangscontrole, afbakening en het fysieke terreinbeheer. 2.3 Afstand tot gevoeligheden: Ligging ten opzichte van risico-objecten, drukke infrastructurele knooppunten of kwetsbare buurtfuncties.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://hoorn.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/0ea1c5f0-a84b-4769-9353-c85e11e095d9?agendaItemId=3c34dbd1-0a6f-4db1-8415-66c34a2b2002