Transcript Raadsavond 27 oktober 2022

Ik wil ze gewoon in volgorde doen, we hebben nog geprobeerd ze wat de clusteren enzovoort, maar de volgorde zoals ze nu zijn voorgesteld is het meest logische en eigenlijk zouden we het op dezelfde manier doen zoals we het altijd met amendementen doen en moties om dan vervolgens te kijken wat de reactie van het college is en de rest van de raad een reactie te laten geven. Mevrouw Van den Oord, een punt van orde? Mevrouw Van den Oord-van der Bie: Ik zou heel graag een beroep willen doen op alle aanwezige raadsleden om niet in herhaling te vallen bij het langslopen van de amendementen, moties en zaken die eerder vanavond

allemaal al ter tafel zijn gekomen nog een keer te herhalen. Want, ik denk dat we allemaal graag voor middernacht in bed willen liggen. De voorzitter: Nou, dat kunnen we niet garanderen, maar nu is de … Tenminste niet voor iedereen, laat ik het zo zeggen. Maar, dat zou wel heel erg betuttelend zijn als we dat zouden moeten, daar kan iedereen individueel zijn eigen keuze in maken, maar ik begrijp de oproep en de oproep was aan u allen gericht en ik denk ook dat dat goed zou zijn om dat in het achterhoofd te knopen. Aan de orde, de amendementen en ik doe ze op volgorde zoals ze hier staan en daarmee pak ik dan eerst de fracties die dat amendement hebben ingediend voor een toelichting. De eerste gaat over de visie sport Hollandscheveld, een amendement wat ingediend is door het CDA en daarvoor geef ik het woord aan de heer Kreuze. De heer Kreuze: Dank u wel voorzitter. Ja, het zal menigeen bekend voorkomen. In tegenstelling tot het college moeten we misschien dit wel proberen in twee minuten af te handelen. Het amendement is op zich vrij duidelijk. Wat natuurlijk wel speelt is dat er sprake is van een nieuw integraal huisvestingsplan binnensport accommodaties. Wij denken, en dat hebben we ook in overleg al voorbereid met gemeentebelangen die hier nog niet op staan, maar die ook dit amendement hetzij licht aangepast een warm hart toedragen.

Dus, wij denken dat het op tijd moet komen en dat er dus haast gemaakt wordt. De wethouder zei net ook, de situatie bij de korfbal in Hollandscheveld is dramatisch, laat ik het zo maar zeggen. Dan is het natuurlijk heel raar als we nu daar gaan lappen en niet nadenken over wat er voor de langere termijn moet gebeuren. Nogmaals, wij denken dat het sneller moet als die integrale huisvestingsplan binnensport accommodaties, het heet Hollandscheveld en omgeving, dus je kunt ook nog wat breder kijken dan alleen de kern Hollandscheveld. En, tenslotte, het is ook een waardering aan een grote club Hollandscheveldse sportliefhebbers die hier al veel inzet in getoond hebben dat wij hun helpen om die visie zo te krijgen dat die ook doorgerekend is en dat hij zo bij de kaderbrief ’24 erbij in kan. De voorzitter: Dank u wel. Dan … Ja, ik kom zo, maar we doen het weer zoals we het altijd doen. Namelijk, eerst de indieners en dan vraag ik even het college om te reageren en dan kom ik bij … Nee, want ik ben bang dat als we een debat gaan houden dat we dan heel erg laat uitkomen, maar u kunt natuurlijk wel op zich straks uw mening daarover geven, dus dat kan natuurlijk wel. Ik kijk even naar de kant van het college, de heer Bisschop. De heer Bisschop: Dank u wel voorzitter. Nou goed, wat ik net ook al aangaf over de sportvisie Hollandscheveld.

Ik denk dat het ook heel mooi is dat Hollandscheveldse sportclubs die hier ook staan vermeld in dit amendement dat die ook bij elkaar zijn gaan zitten en die visie op papier hebben gezet. Maar, om de visie ook tot uitvoer te brengen en de plannen verder te volmaken komt er wel wat meer bij kijken en het is ook de vraag of je dat met vijftigduizend euro redt. Dat is dan even de financiële haalbaarheid. Ten tweede zou ik ook willen, wat is wel mogelijk en wat is binnen de organisatie qua capaciteit mogelijk? Hier hebben we niet op voorzien op dit moment binnen de organisatie. Daarnaast zijn we op dit moment bezig ook met de IAP, de buitensport accommodaties zijn ook afgelopen zomer ook allemaal geïnventariseerd hoe die ervoor staan. Dat rapport dat volgt nu ook, dus even qua tijdigheid ontijdig, laten we dat ook dan maar even zo noemen, is dit amendement dan ook. Ik zou het graag ook, en dat is even richting te partijen, want ik hoorde Gemeentebelangen was ook met een motie bezig om dit om te bouwen naar een motie om een verzoek richting het college te doen en te kijken van wat we daarbinnen mogelijk is zonder daar ook een bedrag of budget aan ter beschikking te stellen.

Wat ik wel duidelijk wil maken, en dat heb ik volgens mij net ook al gezegd, die urgentie rondom de korfbalvereniging HHV mogen duidelijk zijn en daar moeten we ook snel kunnen schakelen en als je het integraal gaat doen dan duurt het allemaal langer.

De heer Van der Heide: Even de eindconclusie, misschien is dat even goed. De heer Bisschop: Eindconclusie dat het niet uitvoerbaar op deze manier niet is, maar dat het op een andere manier omschreven kan worden, want die heb ik net ook aangegeven. Zonder verkapitalisering, maar wel een verzoek richting het college door middel van een motie kunnen wij in overweging nemen. Zijn we wel benieuwd naar de tekst. De heer Van der Heide: Voorzitter? Mag ik even reageren? De voorzitter: Jazeker, nee er komt even een ronde van fracties, dus ja, de heer Van der Heide. De heer Van der Heide: Ja dank u wel. Ik wil graag reageren op de heer Bisschop. Wij zien wel mogelijkheden om er enig kapitaal aan te koppelen zeg maar, of enig geld aan te koppelen. We waren bezig met de, overigens niet met een motie, maar een voorstel tot tekstwijziging. Dus, een amendement zoals dat in moeilijke woorden heet. Daarvoor zullen wij ook samen met de VVD en het CDA en wellicht nog andere partijen die mee willen doen in overleg treden om voor de komende 10 november is dat geloof ik, om met een sluitend stuk te komen waarop we met een hamerslag we toch het goede initiatief wat genomen is vanuit Hollandscheveld om daarmee verder te kunnen om ook recht te doen aan de situatie die daar op dit moment heerst. Niet alleen ten aanzien van de korfbal, maar ook zeker ten aanzien van de sporthal.

Niet dat er direct een nieuwe sporthal moet zijn, maar wel om te onderzoeken wat de mogelijkheden daartoe kunnen zijn. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk, anderen? De heer Meesters. De heer Meesters: Ja voorzitter, dank u wel. Ik vind het in die zin heel mooi dat in Hollandscheveld er mensen zijn die veel initiatief tonen en ook laten zien dat ze betrokken zijn. Tegelijkertijd merk ik dat het, nu de financiën van de gemeente weer de goede kant op gaan, dat, en ik zeg het maar even plat, we wel onze best moeten doen om onze sinterklaasneiging te onderdrukken. Want, de financiën lijken op orde te komen en gelijk lijkt de neiging te ontstaan van waar kunnen we allemaal geld aan uitgeven? Wat mij betreft, wat onze fractie betreft, zouden eerst de financiën op orde moeten komen en moeten we voorkomen dat we nou van allerlei deelprojectjes ineens gelijk naar voren trekken. Dat vraagt om een integrale afweging en over die integrale afweging zou ik willen zeggen: nu nog niet, laten we dat gewoon meenemen naar het moment wat we daarvoor hebben afgesproken. De voorzitter: U krijgt zeker gelegenheid om straks daarop te reageren, maar ik neem even eerst de eerste ronde mee. De heer Van der Meer? De heer Van der Meer: Voorzitter dank u wel.

Wij hebben het amendement gelezen en met de toelichting die ook vanuit Gemeentebelangen net gegeven is zijn wij in ieder geval wel bereid om mee te denken in een vervolgstap waarbij ik ook wel met enige voorzichtigheid zeg: vervanging van een sporthal of wat dan ook, het zou uiteindelijk ook wel in afschrijvings- en investeringsplannen moeten passen zonder al te grote stappen direct te zetten. Maar, het onderzoek naar een brede en duurzame visie op sportvoorzieningen die ondersteunen we van harte. De voorzitter: De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja dank u wel voorzitter. Ik had graag even een paar vragen aan de indieners. Het gaat om een eenmalig budget van vijftigduizend. Ik denk, nou ja, onderzoeken dat kost nogal iets. Dus, is dat

voldoende en hebben deze sportverenigingen ook capaciteit om dat onderzoek en die visie en alles ook echt goed neer te zetten dat je zegt: dat wordt gewoon werkbaar en daar kan, zeg maar, als een werkbriefje naar het college toe? Dat was even zo mijn vraag. De voorzitter: De heer Kramer. De heer Kramer: Ja dank u wel voorzitter. Nou, ik sluit mij aan bij de woorden van Gemeentebelangen om met een amendement te komen. Ik wil wel nog even reageren op het uitdelen van cadeautjes. Ik denk als we kijken naar de zorg die er heerst bij HHV, maar ook bij de sporthal, is gewoon enorm groot en daarnaast zit er denk ik ook een hele grote en mooie uitdaging om de woningproblematiek op te pakken daar in Hollandscheveld. Dus, ik kijk, het is nu een investering misschien op korte termijn, maar ik denk dat het voor langere termijn een hele goede investering is en ik denk dat we daar ook als raad naar moeten kijken. De voorzitter: De heer Van Eck. De heer Van Eck: Dank u voorzitter. Wij raken een beetje de weg kwijt, want we zijn nu aan het discussiëren over een amendement waar volgens mij de indiener al van zegt dat er nog een nieuwe tekst komt. Heb ik dat goed begrepen? De voorzitter: Ja, maar goed het is wel zo dat het over dit onderwerp gaat en misschien dat mensen toch nog wel daar iets over willen zeggen, dus die gelegenheid geef ik daar wel voor.

En, ik heb ook van de indieners nog niet gehoord dat zijn zeggen van, dat zal er straks aankomen, van hoe zij daar tegenaan kijken. De heer Van Eck: Wij willen niemand beletten om te discussiëren over een onaf amendement hoor, dat is het punt helemaal niet. De voorzitter: Nee, het is wel uw constatering ja. De heer Pomper. De heer Kreuze: Voorzitter, mag ik daar even op reageren? De voorzitter: Ja, nee want ik wil de heer Pomper, die had zich gemeld. Ja, nee natuurlijk mag u reageren zo. De heer Pomper: Ja dank u voorzitter. Eigenlijk ook wat de heer Van Eck zegt, daar zijn we ook wel benieuwd naar. Wat de Gemeentebelangen wat concreter stelt zijn we overigens ook benieuwd naar. Daar zijn we ook wel degelijk, daar willen we ook wel aan meedenken zelfs. Want, we zijn nog zelfs meerdere keren eigenlijk ook met de hele werkgroep daar om tafel geweest. Het is ook wel schrijnend en we kunnen zeggen: cadeautjes weggeven. Kijk, straks valt er helemaal geen sport meer weg te geven. Die sporthal is verouderd en het mag echt wel onderzocht worden hoe we dat kunnen aanpassen. Nou, dat kan zelfs met lichte aanpassingen zijn en dat zo een onderzoek juist uitwijst dat het helemaal niet zo heel veel geld hoeft te gaan kosten. We weten het nu nog niet, dat moeten we eerst onderzoeken. De voorzitter: De heer Kreuze. De heer Kreuze: Ja even reagerend op de heer Van Eck.

Wij zitten hier, het debat is het middel om aan te scherpen, dus kom met uw opmerkingen, dan gaan we een aangepaste tekst de volgende keer voorleggen. Dit ligt nu voor wat we als CDA bedacht hebben, reageer daarop, dan kunnen we daarmee verder. Nu niet zeggen: goh, er komt nog een aanpassing, dus ik zeg er niks van. Dat is niet de bedoeling.

De voorzitter: De heer Van Eck. De heer Van Eck: Voorzitter, ik had begrepen dat er al overleg plaatsvindt tussen twee partijen, tussen Gemeentebelangen en CDA, en dat zij vragen of andere partijen willen meedenken. Wij willen zeker meedenken, maar ik begreep dat dat overleg even buiten deze vergadering plaatsvindt. De voorzitter: De heer Kreuze. De heer Kreuze: Ik denk dat we, gegeven de tijd en de klok en alle overleggen die moeten plaatsvinden, alles zo meteen buiten deze vergadering gaan doen, dus ik heb daar helemaal geen moeite mee en Gemeentebelangen heeft mij als eerste aangesproken. Die zeiden: wij willen meedenken. Nou, welkom. Reserveer een zaaltje, in een buurthuis denk ik, en dan gaan we het erover hebben. De voorzitter: Als u het maar wel in Hollandscheveld doet dan. De heer Bisschop vanuit het college.

De heer Bisschop: Misschien om het debat plat te slaan, ik wil me ook wel graag erbij aansluiten bij dat verhaal en zeker ook ambtelijke ondersteuning om te kijken van kunnen we tot een goed amendement komen op dit verhaal zodat we eigenlijk 10 november een mooi stuk neer kunnen leggen waar iedereen een goed gevoel bij heeft? De voorzitter: Mag ik concluderen dat zeg maar het onderwerp hier toch van verschillende kanten bellicht is, maar dat er nog in ieder geval een gewijzigde tekst gaat komen met overleg zowel met partijen als met college en ambtelijke ondersteuning? De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Voorzitter, ik had nog een vraag aan het CDA, daar zou ik graag antwoord op willen hebben. De voorzitter: U heeft gelijk, u houdt ons scherp. De heer Bisschop. Of sorry, de heer Kreuze, daar was de vraag aan gesteld. De heer Kreuze: Leuk als de heer Bisschop mag beantwoorden. De voorzitter: Ja nee, ik ga hem toch bij u leggen. De heer Kreuze: Wij hebben dit eerder ingediend, toen is daar over gesproken. Toen was het veertigduizend euro en toen was er geen ruimte voor. U weet nog wel, dat waren, ik wrijf het er nog even in, de stipgelden. Maar, in ieder geval het is in het kader van de indexatie door ons met tienduizend euro verhoogd en that is it.

De bedoeling is natuurlijk om die eigen redzaamheid die we al tentoongespreid hebben te laten verifiëren door deskundigen, al dan niet van binnen de organisatie, er is geld om het ook van buiten de organisatie te laten doen zodat we kaderbrief ’24, het hoogtemoment, dat we dan daar een beslissing over kunnen nemen en in de tijd kunnen wegzetten zodat men weet waar men aan toe is. Dan kan de heer Bisschop ook beslissingen nemen of hij iets gaat doen met portacabins ofzo bij de korfbal, want anders dan ziet hij niet een tijdpad. De voorzitter: Ja, de heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Voorzitter, om het even kort te houden, SGP wil daar graag in meedenken en in meedoen. Dank u wel.

De voorzitter: De heer Bisschop nog. Sorry, nee ik kreeg even van de griffier door dat ik schijnbaar iets niet gezien had. De heer Bisschop: Ja, ik deed een duimpje omhoog op de opmerking van de heer Kreuze van dat we het ook in het tijdspad moeten plaatsen ook voor de clubs, want die zitten dan vaak voor wat investeringen die ze dan willen doen om het toch goed te bewaken. Dus, prima om het zo te doen allemaal. De voorzitter: Voor mensen die geen beeld hebben, er werd geapplaudisseerd omdat er wat snacks binnenkwamen. Dank je wel. Het is voor de inwendige mens. We dachten dat we dit in stilte konden doen, maar dat is schijnbaar onmogelijk. Dit geeft zoveel reuring. Dames en heren mag ik heel even uw aandacht erbij? Op dit punt hebben we denk ik voldoende uitgewisseld. Dan gaan we naar het amendement de OZB omlaag, ingediend door het CDA en de SGP. Ik geef het eerste woord weer aan de heer Kreuze. De heer Kreuze: Voorzitter, met dank aan de flexibele griffie en de wendbaarheid, dat vliegt ons om de horen vanavond. Überhaupt een prachtig fenomeen overigens, wendbare organisaties. OZB omlaag, ja u ziet een klein staatje van de geharmoniseerde inflatie in Nederland wat op dit moment op zeventien punt een procent staat. Ik heb daar even, grappig als ik probeerde te zijn, onze OZB verhoging van zestien punt zeven procent van 2021 besloten in 2020 bij in gezet.

Dus, ik dacht eigenlijk, de inwoners van Hoogeveen hebben eigenlijk al een bijdrage geleverd aan deze indexatie, dus wat dat betreft zouden we nu een ander geluid kunnen laten horen. Het gaat ons ook om het geluid. Dus, die discussie die we net hadden in de pitches over hoeveel procent en wat is dit eigenlijk, een eurootje per dag of zoveel cent per minuut. Je kan het nog kleiner maken, dan doen we het in secondes. Het is namelijk zo dat het ons om het signaal gaat naar de Hoogeveense inwoners die al dan niet een huis bezitten, een schuur, een loods, een landbouwbedrijf, al dan niet met koeien. In ieder geval, het is zo dat die indexatie wat ons betreft eraf zou mogen naar nul procent. Mevrouw Korthuis heeft ooit gezegd, u kent haar nog wel de tegenwoordige burgemeester iets westelijker van ons, die heeft ooit gezegd: als de financiën op orde zijn dan kunt u ook wel OZB verlagen. Dus, dat is helemaal contrecoeur geloof ik. Maar, in ieder geval, het is wat ons betreft zo dat die nul procent OZB verhoging gewoon een signaal is. Natuurlijk is indexatie een normaal fenomeen, maar dit plaatje laat toch wel zien dat wij in hele bijzondere tijden leven en dat zal de wethouder van Financiën echt ook moeten onderkennen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja dank u wel voorzitter.

Ook de SGP vindt het een slecht signaal als er in deze dure tijden met een opeenstapeling van kosten en dan zeggen van we gaan toch maar de OZB … En, we begrijpen een indexatie. Daar hebben wij ook al aangegeven in de onderhandelingen met de coalitie toen, als er gewoon een indexatie op zijn tijd is, is dat niet erg, maar juist nu op dit moment moet je gewoon als gemeente … En, het is ook niet echt dringend nodig. De begroting blijft gewoon sluitend, er is niks aan de hand, we doen een klein beetje temporiseren met onze spaartegoeden in de algemene reserve. Nou, het is zowat niet te merken. Wij zeggen, laten we hiermee gewoon signaal afgeven dat wij willen niet nog een keer een klein schepje boven op de opeenstapeling van kosten doen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Reneman. De heer Reneman: Ja voorzitter, er is al veel gezegd over de OZB-indexatie. We hebben er uitvoerig met elkaar over gesproken bij de kaderbrief. We hebben er ook weer uitvoerig met elkaar over gesproken bij de update van de kaderbrief. Ik wou het dus echt vanuit het college gewoon kort houden en dit gewoon ook overlaten aan de gemeenteraad, want daar hoort dit gesprek dan ook thuis en ook niet met mij als wethouder Financiën

of met het college, maar gewoon onderling en u moet daar onderling uit komen. Als het gaat om de uitvoerbaarheid, die is er. Als het gaat om de financiële draagkracht, het is inpasbaar in de begroting. Dan moeten we inderdaad minder sparen. Dus, het amendement zou nog wel technisch een beetje aangepast worden, maar verder laten we hem graag aan u. Wij vinden het echt onverstandig, maar dat hebben we al in eerdere debatten met elkaar al voldoende naar voren gebracht en we laten het over aan de wijsheid van de raad. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Oord. Mevrouw Van den Oord-van der Bie: Ja dank u wel voorzitter. Ik had natuurlijk de bijdrage van de wethouder over dit onderwerp ook al eerder vanavond gehoord. In principe hebben wij ook ingestemd met indexatie van de OZB. Bij het lezen van dit amendement zaten wij wel even in een spagaat, want je kunt niet als SP roepen dat wij vinden dat we juist nu in deze tijd onze inwoners extra moeten ondersteunen en dan zeggen: bij dit voorstel haak ik af. Maar, voor ons zit de crux dan in het feit dat er wordt gesproken over 2023 en een meerjarenraming. Oftewel, gewoon voor de komende vier jaar, terwijl over een jaar, hoop ik, bid ik denk ik net als iedereen, dat het dan eindelijk weer een beetje genormaliseerd is in Nederland, maar nog zal de crisis nog steeds wel voort woekeren in economische recessie vorm et cetera.

Dus, als het nou zou gaan om 2023, te zeggen we hanteren dat jaar de nullijn om onze inwoners niet nog meer te belasten bovenop alle gelden die nu al extra uit hun portemonnee geplukt worden her en der. Dan zouden we hier ons wel in kunnen vinden, maar zoals hij nu geformuleerd is vinden wij hem te ruim. De voorzitter: De heer Klok. De heer Klok: Ja dank u wel voorzitter. Bijzondere tijden. Ja, dat wordt door iedereen erkend. Daarom doen wij ook maar drie procent en gaan we juist niet mee met de indexatie. Dat is al het signaal wat we afgeven. Wat het CDA hier doet samen met de SGP, dat is puur voor de bühne. Dank u wel. De voorzitter: De heer De Laat. De heer De Laat: Ja dank u wel voorzitter. Als je de OZB op de nullijnen houdt dan help je daar volgens mij vooral de midden en hoge inkomensgroepen mee, maar ik heb het CDA ook wel dingen horen zeggen over dat ze de kwetsbare inkomensgroepen willen helpen. Zou u niet juist daar dan op moeten inzetten en de OZB even zo laten? De voorzitter: Mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer-Everts: Ja voorzitter, dank u wel. Het antwoord van de wethouder was natuurlijk geen verrassing. Het is vanavond al eerder aan de orde geweest en wij vinden die drie procent prima, want het had veel hoger kunnen zijn. ‘…’ dat is onverstandig en wij gaan hier dus ook niet in mee. De voorzitter: Anderen nog? Ja, mevrouw Pullen.

Mevrouw Pullen-Muis: Nou heel kort. Ik kan me vooral aansluiten bij wat al eerder is gezegd over de OZB. We hadden ook met twaalf procent indexatie kunnen rekenen, maar nu is het drie procent. We laten het zo. De voorzitter: De heer Vos. De heer Vos: Dank u voorzitter. Wij steunen dit amendement wel.

De voorzitter: Anderen nog? Niet het geval. Kom ik even terug naar de heer Kreuze. De heer Kreuze: Ja, dank u wel. Ja, ik moet me toch een beetje verontschuldigen naar de SP. Wij hebben inderdaad in het amendement staan de OZB in ’23 en de meerjarenraming. Ik heb nog even gekeken. Wij bedoelen daar natuurlijk mee het document programmabegroting 2023-2026. Daar zit ook een meerjarenraming in, maar het behelst in dit geval de OZB van het jaar ’23. Het signaal voor nu, we hebben nu die zeventien procent indexatie. We gaan er natuurlijk hartelijk van uit dat met hulp van, laten we zeggen wereldmachten, wij die indexatie volgend jaar wel naar beneden krijgen en dan hoeven we dat signaal niet af te geven. Voor de bühne, ja alles is hier publiek mijnheer Klok. Daar doet u zelf ook aan mee, dus dat is prima. En, ik wou even reageren op het feit dat er, naar de heer De Laat, de OZB is niet alleen voor de rijkeren. Dat weten jullie denk ik ook wel. In principe wordt het ook doorgerekend naar de woningbouwcorporaties en kijk eens even naar MKB-ondernemingen die op dit moment ook niet allemaal zo een prachtige tijd hebben als je belastingen nog moet terugbetalen van je coronatijd. En, als laatste, u moet eens een keer een aangifte doen van iemand met AOW die driftig gespaard heeft om zijn huis af te lossen en die dan nu weer OZB verhoging krijgt.

Nu maar drie procent natuurlijk, maar we zaten al, zoals mevrouw Pullen zei, op de indexatie de afgelopen jaren al op zestien procent of meer. Dus, wat dat betreft zeg ik: de portie van de Hoogeveense inwoner is al geweest. De voorzitter: De heer De Laat. De heer De Laat: Dank u wel voorzitter. U kunt toch niet ontkennen dat je hier ook de hoge inkomensgroepen mee helpt door dit toe te passen? Waarom zou u niet specifiekere maatregelen nemen voor de groepen die het nodig hebben? U noemt er zelf al een paar. Bijvoorbeeld het MKB. Ik snap niet waarom het CDA ook die hogere inkomensgroepen zo graag wil helpen, want dat is nou net die groep die het volgens mij nu op het moment niet nodig heeft terwijl heel veel andere groepen dat wel hebben. De voorzitter: De heer Kreuze. De heer Kreuze: Als ik nog even mag reageren. Ja, mijnheer De Laat, fijn dat u die hand naar ons uitreikt, want dat zouden we inderdaad heel graag doen. U roept ook op tot een wendbare organisatie. Ik denk niet dat de systemen van de gemeente Hoogeveen zo snel acteren dat we die splitsing kunnen maken. Overigens hebben we wel een geluk, er komt een ravijnjaar aan waarin er ook gewerkt wordt aan een nieuw systeem van het gemeentefonds en dan is er ook nog mogelijkheid om zelf meer aan onze belastingen te doen.

Dus als u mij gaat steunen om de Hoogeveense belastingen te hervormen, en met name de OZB, dan doe ik heel graag met u mee. De voorzitter: De heer De Laat. De heer De Laat: Ja, ik denk dus dat je niet naar die OZB moet kijken, maar moet kijken naar specifieke maatregelen om die andere groepen te helpen, maar ik zie u niet daarin mee bewegen. De voorzitter: De heer Kreuze. De heer Kreuze: Nee, ik begrijp niet helemaal waar dat naartoe gaat zeg maar. Dan heb je het over subsidie regelen ofzo. Dat lijkt me ook niet echt haalbaar. OZB is gewoon knip-en-klaar makkelijk. Maar, voor de lange termijn, mijnheer De Laat, een nieuw belastingstelsel en geen OZB meer, heel goed. Ja, dank u.

De voorzitter: De heer Klok. De heer Klok: Ja dank u wel voorzitter. Ik vraag mij wel eens af te laatste tijd, waar is die bestuurlijke verantwoordelijkheid bij het CDA tot een aantal jaar geleden altijd voor stond. Niks geen signalen, maar stabiel bestuur. Hoe weegt u dit amendement af tegen al die andere moties en amendementen? Dank u wel. De heer Kreuze: Voorzitter? De voorzitter: De heer Kreuze, jazeker. De heer Kreuze: Kijk, het CDA is natuurlijk een bestuurspartij, dus als je ons daarop aanspreekt en we hebben dat ook misschien jarenlang ook heel stevig gedaan. Misschien wel te stevig en in onze nieuwe rol zitten we er ook anders in. Maar, mijnheer Klok, het gaat om nul punt zestien procent van onze 31 miljoen eigen vermogen. U kunt toch niet zeggen dat dat wanbestuur is dat we daarvoor pleiten. Het is een signaal van drie ton. De voorzitter: De heer Klok. De heer Klok: Ja dank u wel voorzitter. Volgens mij wat het college ook aangeeft en wat wij als coalitie ook aangeven, wat veel andere partijen hier aangeven, het signaal is al afgegeven. Waarom moet er nog een keer een signaal op een signaal worden afgegeven? Dank u wel. De voorzitter: Ja, oké. Dan hebben we dit punt voldoende met elkaar doorgesproken. Dan gaan we dat over twee weken weer terugzien uiteraard.

Gaan we nu naar amendement ‘haast u met verduurzaming van gemeentelijke gebouwen’, ingediend door CDA en GroenLinks en ik kijk daarvoor eerst weer naar de fractie van het CDA, de heer Kreuze. De heer Kreuze: Dank u voorzitter. Ja, ik ben geen fractievoorzitter meer, maar ik heb het toch behoorlijk druk. Voorzitter, ‘haast u met de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen’ is een hele logische redenatie. Als we dan toch ruimte krijgen, en dat zal dan misschien wel in de kaderbrief ’24 zijn, maar goed wij hadden nu eigenlijk die intentie wel graag in de begroting verwerkt omdat we natuurlijk ook met die 111, dat staat dan circa, ik vond het wel benieuwd dat de gemeente zegt ik heb circa zoveel gebouwen. Als ik dat thuis zeg dan vindt mijn vrouw dat toch heel raar. Ik heb circa zoveel huizen, dat is heel raar. Oftewel, hoeveel gebouwen hebben we eigenlijk en kunnen we daar niet iets mee doen in het kader van die energielasten? Die zullen allemaal niet verduurzaamd zijn, dus wij zeiden: die begroting gaat nog een geweldige knauw krijgen van opgelopen energielasten, laten wij nu haast maken met verduurzaming van gemeentelijke gebouwen. Dat is de financiële redenatie. Er is natuurlijk ook nog de andere redenatie in het kader van de SDG’s, namelijk het verbeteren, verlagen van de CO2-uitstoot. Sorry mijnheer Vos. De voorzitter: De heer Van der Meer.

De heer Van der Meer: Dank u wel voorzitter. Ja, wij hebben ervoor gekozen om deze mede in te dienen ook naar aanleiding van technische vragen die we daar al eerder maar ook in deze ronde over gesteld hebben en dat wij echt vinden dat het ook een signaal is wat de gemeente af mag geven naar zijn inwoners toe waarvan heel veel gevraagd wordt op het gebied van verduurzaming, dat ze ook zelf daarin het goede voorbeeld geven. Dus, we steunen dit amendement van harte.

De voorzitter: Kijk ik naar de kant van het college. De heer Westendorp, nee de heer Reneman. De heer Reneman: Dank u wel voorzitter. Ook dit doen we natuurlijk weer met elkaar, maar goed ik mag het woord hierover voeren. Wij hebben in niet alleen technische vragen over de begroting, maar ook al vragen die u eerder heeft gesteld over de stand van zaken met betrekking tot het energieverbruik van onze gebouwen hebben we ook al verteld dat we onlangs een uitgebreide inspectie hebben gemaakt van onze gebouwen. Daaruit is gekomen dat we een flinke beheer- en onderhoudsinhaalslag te maken hebben. Daarvoor hebben we ook geld in deze begroting gereserveerd, maar we hebben ook gezegd dat we een onderzoek wilden starten naar wat we zouden kunnen doen aan investeringen om die beheer- en onderhoudslasten bij sommige gebouwen naar beneden te brengen en dat betekent dat je gewoon probeert om te investeren en daardoor beheer- en onderhoudskosten naar beneden te brengen. Dus, dit amendement sluit daar echt ook prima bij aan en ook in de tijd en in de uitvoering. We hebben bij die beantwoording ook gezegd dat we bij die investeringsonderzoeken die we zouden doen ook zouden kijken naar de verduurzaming van gebouwen. Nou, dit maakt dit ook nog een keer heel expliciet duidelijk in de begroting, dus dat is … En, het geld loopt eigenlijk al zijn gang. Daar zit geen beletsel.

Het is ook nog uitvoerbaar, dus het zit ook geen zaken in de weg. We gaan straks nog wat moties hebben waarbij ik wel zal zeggen dat dingen in de weg zitten, maar hier niet, dus ik zou zeggen aan de raad en nog verstandig ook. De voorzitter: Dank u wel. De heer Klok. De heer Klok: Ja dank u wel. Ik wil het CDA complimenteren, wat een snelle leerlingen. Wat een constructief punt. Wij gaan hier graag in mee. We zijn bereid om dit samen op te pakken. Dank u wel. De voorzitter: De heer Meesters. De heer Meesters: Ja voorzitter, dank u wel. Ik zou het niet mooier kunnen zeggen dan de heer Klok. Dus, nogmaals een compliment aan het CDA. Fantastisch. De voorzitter: Mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer-Everts: Nou, of het nou met of zonder ironie is, wij gaan hier ook graag in mee. De voorzitter: De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel voorzitter. Gelet op onze schriftelijke vragenronde en de vervolgvragen met de VVD daarover was dit ook echt ons aandachtspunt. Maar goed, als anderen het werk voor ons gedaan, dat waarderen we dan ook wel weer, dus wij sluiten ons hier ook van harte bij aan. De voorzitter: Dank u wel. De heer Pomper. De heer Pomper: Ja, kort maar krachtig. Plus een. De voorzitter: De heer Vos. De heer Vos: Dank u voorzitter.

In tegenstelling tot de heer Kreuze zijn wij niet gecommitteerd aan de globalistische agenda die hier wordt uitgerold langzamerhand, dus wij zullen tegenstemmen.

De voorzitter: Dames en heren, ik wijs u er wel op, het zijn gewoon normale meningen die hier op tafel worden gelegd. Kunt u mee eens zijn of niet mee eens zijn, maar er is wel het recht om gewoon ook standpunten die al eerder op tafel zijn in dit verband te herhalen. Doet u ook, dus het ‘…’. De heer De Laat. De heer De Laat: Ja, wij sluiten ons wel aan bij het CDA. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Andere reacties nog? Niet op dit moment? De heer Kreuze, ik zag u nog een duimpje geven dat dat voldoende was. Dan komt hij zeker wel weer terug denk ik over twee weken en gaan we naar het amendement ‘indexatie culturele instellingen’, ingediend door het CDA en D66. Daar is hij weer, toch wel, de heer Kreuze. De heer Kreuze: Dank u wel voorzitter. Ja, wij leren snel dus wij dachten wij doen nog eens een keer een amendement die iedereen goed kan steunen. Namelijk, indexatie culturele instellingen. Het is duidelijk dat daar in de begroting wel melding van wordt gemaakt, 155 duizend euro heeft u gezien, maar die komen pas later en er is nu wat aan de hand. Natuurlijk hebben sommige instellingen wel wat gespaard en dat hebben ze ook nodig en dat heeft de wethouder ook over onze eigen gemeente gezegd. Je hebt gewoon ook wel wat reserves nodig om bepaalde zaken te kunnen opvangen. Dit is gewoon zeg maar een goede zaak dat die culturele instellingen daarmee geïndexeerd worden.

Dat signaal willen we op dit punt dan graag die kant op afgeven. De voorzitter: Dank u wel. De heer De Laat. De heer De Laat: Ja, ik sluit me uiteraard aan bij de woorden van de heer Kreuze. Volgens mij hebben de culturele instellingen in Hoogeveen de afgelopen tijd laten zien hoe belangrijk ze zijn voor Hoogeveen en de kosten zijn toegenomen, dus wij zijn ook voorstander van de indexatie. De voorzitter: Dan even een reactie van het college. De heer Tuit. De heer Tuit: Ja voorzitter, dank u wel. Dit amendement over de indexatie van de culturele instellingen die komt wat ons betreft net te vroeg. We hebben ook aangekondigd in de begroting dat wij ook constateren het is op inhoud heel sympathiek, we zijn ook blij met deze politieke steun, maar dat we de indexatie van de culturele instellingen meenemen in de voorbereiding op de kaderbrief 2024, de constatering die in de motie staat en die ik zowel hoor van de heer Kreuze als ook van de heer De Laat van D66, die valt ons ook op. De culturele instellingen hebben jarenlang geen indexatie gekend. Nou, in deze tijd kan dat niet, dus vandaar dat wij ook in die voorbereiding op die kaderbrief daar ook in meerjarig perspectief die indexatie ook in beeld brengen. Maar, voor nu zouden wij willen aanbevelen: houd de indexatie op de culturele instellingen nog even aan.

U wordt op uw wenken bediend, want die nemen wij mee bij de kaderbrief 2024. De voorzitter: De heer Reneman. De heer Reneman: Nog een kleine aanvulling op wethouder Tuit. Het is zo dat het college er ook rekening mee houdt dat een deel van de indexatie ook al ingaat in 2023 en daar komen we bij de GemRap op terug. Zo zien we dat voor ons, dus de GemRap 2023. De voorzitter: Dank u wel. Dan, de heer Meesters, ChristenUnie.

De heer Meesters: Ja voorzitter. Cultuur, ik heb er net ook al in de vragen richting het college al iets over gezegd, is toch echt wel een belangrijk punt. En, voor mij is eigenlijk toch even dan de vraag: wat heeft het college er toe doen besluiten om geen indexatie toe te passen op de culturele instellingen? De voorzitter: Dank u wel. Anderen? De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja voorzitter. Zoals wij al gezegd hebben dat wij matig positief zijn wil ik nog even een punt aan de hand van dit voorstel belichten. Dat matige zit hem dus in … We hebben dus bij de technische vragenronde hebben we toch diverse vragen gesteld, vindt u nou dat de baten en de lasten in balans zijn of kunnen we daar niet meer balans in krijgen? Wij vinden dat, zeg maar, ook heel veel cultuurinstellingen gewoon dat meer zelf in balans moeten gaan brengen. Die baten en die lasten laat onverlet als wij als gemeente afspraken met culturele instellingen gedaan hebben en dat is in dit geval, dan is het ook wel een zorgplicht van de gemeente Hoogeveen om indexatie toe te passen. Dus, wij vinden gewoon in dit geval, ja, hoewel wij liever zouden zien dat die baten en lasten in evenwicht zouden gebracht worden door al wat voor middelen en afspraken, dat dit wel een gerechtvaardigde vraag is van het CDA en de D66. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Meer.

De heer Van der Meer: Voorzitter, dank u wel. Ja, ik kan eigenlijk niet anders dan daarbij aansluiten. Er zijn aantoonbaar in de afgelopen jaren niet alleen bezuinigingen doorgevoerd, maar is er ook niet geïndexeerd met name op de culturele instellingen in Hoogeveen. Het is nu tijd om dat te doen. Er zit nu in de begroting 2023 zit daar ruimte wat ons betreft en het uitstellen naar kaderbrief ’24 en wellicht iets in de GemRap betekent dat een deel van die culturele instellingen waarschijnlijk op een nul-niveau of daaronder het nieuwe jaar start. Daarmee zadel je ze eigenlijk op met een soort van onmogelijke opdracht, dus vandaar dat wij deze wel gaan steunen en mee in gaan dienen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Vos. De heer Vos: Wij zijn tegen, want in deze tijden van onzekerheid is dit voor ons geen prioriteit. De voorzitter: De heer Sieders. De heer Sieders: Ja dank u wel voorzitter. Wij kunnen ons wel vinden in de woorden van de wethouder en we zijn ook blij dat het college in gesprek gaat met de culturele instellingen en wij vinden het dan ook belangrijk dat op basis daarvan de juiste keuzes worden gemaakt en volgens ons is het daarom ook nu al te vroeg om een bedrag te gaan vaststellen. De voorzitter: Dan, ja, mevrouw Van den Oord. Mevrouw Van den Oord-van der Bie: Ja, dank u wel voorzitter.

De toevoeging door de wethouder dat er wellicht al in de GemRap van eind van dit jaar mogelijkheden zijn om indexatie iets versneld door te voeren en niet dus pas bij de kaderbrief van 2024 stelt ons in ieder geval wel enigszins gerust en we zullen zonder meer het amendement gaan steunen. Zeker als je je ook bedenkt dat wij een soortgelijke motie ook al klaar hadden staan. De voorzitter: Mevrouw Blenkers, VVD.

Mevrouw Blenkers-Noordzij: Wij sluiten ons eigenlijk aan bij de woorden van de heer Sieders van Gemeentebelangen. Wij volgen hierin de lijn van de wethouder en we vinden ook dat het gewoon zorgvuldig moet gebeuren, dus dit moet gewoon niet te snel. De voorzitter: De heer Van Eck. De heer Van Eck: Dank u voorzitter. Over het belang van cultuur hoeven we het denk ik niet te hebben en als wij goed naar de wethouder luisteren hoeven wij ook de wethouder niet te vertellen hoe belangrijk cultuur is. Er zijn gesprekken gaande, er zijn mogelijkheden, dus wat ons betreft is dat voldoende voor dit moment. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik weer terug naar de indieners. De heer Koe… Of de heer Koekoek, sorry, de heer Kreuze. De heer Kreuze: Dat is toch wel een rare verspreking. De voorzitter: De heer Kreuze, het wordt later. De heer Kreuze, sorry, de heer Meesters. De heer Kreuze: Ja voorzitter, de kern van de … De voorzitter: Mijnheer Kreuze, heeft u even een moment. Ik kreeg een … Ja, nee maar dat komt nog. Nee, ik ga nu even bij de indieners en dan ga ik weer terug naar het college, dus uw vraag wordt meegenomen. Sorry dat ik u onderbrak, de heer Kreuze. De heer Kreuze: Vraagt u van mij een reactie op de zaal of zeg maar, mag ik ook mijn vraag aan het college stellen? De voorzitter: U mag uw eigen betoog daarover invullen.

De heer Kreuze: Ja, ik ben ook wel even nieuwsgierig naar de materiële effecten van de opmerking van wethouder Reneman inzake die GemRap twee waarin hij zegt: we komen ook eerder al met indexatie. Hoeveel, wat, waar, wanneer? Als we dat nou even weten, dan zijn we al wat verder wellicht. De voorzitter: Oké, de heer De Laat nog. De heer De Laat: Ja, ik begrijp het even niet zo goed waarom er allerlei gesprekken gaan plaatsvinden met de culturele instellingen. Op zich is praten altijd goed hoor, maar volgens mij moet gewoon geld van de ene plek naar de andere plek worden overgemaakt en hoef je daar niet heel lang met elkaar over te praten, want de culturele instellingen zullen zeggen dat ze geld nodig hebben, nou wachten ze alleen nog maar op een antwoord denk ik. De voorzitter: Het college. Wie kan ik als eerste het woord geven? De heer Reneman. De heer Reneman: Even iets eerst over … Want, die gesprekken die vinden plaats, maar wij houden er dus ook rekening mee dat we niet bij per 2024 een besluit daarover moeten nemen over die indexatie, maar dat die gesprekken zo vlot plaatsnemen dat ze eerder moeten plaatsvinden en die moet zich ook … Waarom zijn sowieso een gesprek noodzakelijk met culturele instellingen? Omdat een aantal culturele instellingen een eigen vermogen hebben dat veel te groot is volgens onze subsidievoorwaarden.

Dus, als we dan gaan indexeren, dan moeten we dat daarna gewoon weer afromen van hun eigen vermogen. Dus, het is wel

verstandig dat we er eerst even een goed gesprek met elkaar over hebben. Dat is ook de achtergrond van de reden waarom we aan u vragen om er even mee te wachten, want als wij gewoon van u de opdracht krijgen om te gaan indexeren, dan krijgen we weer dat we dat moeten afromen. Dus, daar moeten we het even met elkaar over hebben eerst. De voorzitter: De heer Tuit, nog aanvullingen? De heer Tuit: Ja, nee ik denk dat de heer Sieders van Gemeentebelangen het goed samenvat. Dus, wij zijn in goed overleg met de culturele instellingen. Ik voel ook brede politieke steun hierop, dus dank ook voor het amendement, maar we doen het wel in de goede volgorde. Kom ik nog even bij de vraag van de ChristenUnie. Nou, de bestendige lijn was inderdaad daar waar u op in uw vraagstelling ook op reageerde. Nou, we zien ook de noodzaak om te indexeren. Nou, als die lijn met de culturele instellingen, daar zijn we ook vol voor, dan kan het eventueel ook sneller. Maar, wat ik zeg, het amendement op dit moment komt daarvoor te vroeg. De voorzitter: Reneman, nabrander. De heer Reneman: Ja, mijn college wees mij er even op dat ik nog niet beantwoord had over die GemRap kwestie, want dat moet ik nog wel even doen. Het gaat dan over de GemRap een van 2023. Dat is het moment. Daarin zou hij dan eventueel verwerkt worden. De voorzitter: De heer Kreuze.

De heer Kreuze: Voorzitter, kan dat dan met terugwerkende kracht? De voorzitter: Nog een aanvullende vraag Reneman. De heer Reneman: Het moet verwerkt worden op het moment dat de besprekingen zijn afgerond en dat is dus het eerstvolgende PNC-moment zou dan zijn de GemRap een 2023. Het is in onze systematiek zo dat het college kan voor een beperkt aantal voorstellen al overgaan tot uitgaven. Dan nemen we eerst een collegebesluit en dat melden we dan en verantwoorden we daarna in de GemRap. Zo werken we. Dat ziet u ook steeds in onze GemRap ziet u dat terug. Het college heeft dit en dit en dit al besloten, daarmee komen we bij u en dat kunnen we natuurlijk doen, maar dan moeten we natuurlijk niet al te veel doen, want anders tasten we uw budgetrechten aan. Maar, we moeten natuurlijk wel wendbaar kunnen zijn en snel kunnen zijn en daarom lopen we soms een beetje vooruit op. De voorzitter: De heer Kreuze. De heer Kreuze: Voorzitter, ja ik dank de wethouder voor de toezegging dat hij dus eigenlijk zegt het kan met terugwerkende kracht en ik, ja punt. De voorzitter: Oké, dat neemt u mee in de beraadslaging en deze input rond dit amendement en dan horen we inderdaad over veertien dagen of het zo blijft staan dan wel dat u tevreden bent met de beantwoording zoals die geschied is. Dan gaan wij over naar het amendement ‘lobby-agenda concreet maken’, CDA, VVD.

Geef ik daarvoor het woord aan de heer Feenstra. De heer Feenstra-Paas: Dank u wel voorzitter. Soms is het mooi dat je een voorstel kunt doen wat geen geld kost. Dus, in deze keer kijk ik wat minder naar links en wat meer naar u. Dus, zo te zeggen: wat er staat in het plan is op zichzelf niet verkeerd, maar een beetje vaag. Dus, wat wij graag zouden willen zien is dat er een

agenda komt voor de lobby-strategie en dat het niet een agenda van het college is, maar een agenda van de raad. Wat wij heel graag zouden willen zien dat we over de thematiek met elkaar kunnen discussiëren en dat de raad daarover een besluit neemt en nu het college ook vijf wethouders heeft zou ik me ook goed kunnen voorstellen dat dat ook een geweldige invulling is van de tijdsruimte die misschien is ontstaan waardoor we ook onze lobby-strategie kunnen intensiveren zonder dat we extra kosten van het SWO voor onze kiezen krijgen. Dus, wat mij betreft voorzitter, van harte aanbevolen. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie van de VVD, de heer Klok. De heer Klok: Ja dank u wel voorzitter. Als raadslid en helemaal als nieuw raadslid is het soms lastig om te weten waar je wel of geen invloed op hebt. Neem bijvoorbeeld GR-en, gedrochten als je nieuw bent. Ook over het lobbywerk van het college is veel onbekend voor ons als raadslid. Het lijkt ons daarom ook goed om kaders te stellen en hier sturing aan te geven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan zal ik een korte reactie even algemeen vanuit het college daarop geven. College … Kijk, u gaf het net al aan de heer Feenstra, het is niet een financiële kwestie, het is meer van een betrokkenheid kwestie, wat aanscherpen zoals ook nu in de tekst van de begroting staat.

Het college denkt ook dat … Het was ook wel in de planning om het op deze manier te doen, dus het sluit daarbij aan, dus wat dat betreft kan het in die zin uitgevoerd worden en waren we toch al in de zin om de agendasamenstelling vervolgens naar de raad te gaan om te kijken van komt dit overeen met zoals u er ook tegenaan kijkt om daar het gesprek over te hebben. Het ligt al in de lijn van de verwachtingen. Mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer-Everts: Ja voorzitter dank u wel. In de zomer van 2020 toen wij bezig waren met een bezuinigingsronde en de oranje map erbij haalde toen vroeg en wij ons af: wat is het werk van de lobbyist? Dus, deze titel ‘lobby-agenda concreet maken’, dat klinkt ons als muziek in de oren, dus wij zullen dit zeker ondersteunen. De voorzitter: De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja dank u wel voorzitter. Ik heb het college gehoord en ik zou haast zeggen aan de indieners, vraag even of het college het overneemt. Dan is deze in ieder geval al definitief afgehandeld. De voorzitter: Ja, anderen nog op dit moment? Even nog als aanvulling vanuit de kant van het college hierop en dan kom ik zo even bij de indieners. Het klopt inderdaad dat we hem overnemen, dus ik dacht al dat het even… Maar, als je het heel expliciet wilt horen. Ja, dan neemt het college dit amendement over.

Alleen, het moet nog wel even vastgesteld worden, want de tekst van de begroting moet gewijzigd worden, dus … Maar goed, dat kan ook impliciet. Laat ik aan u over of u daar dan die conclusie trekt of niet daarin. Overigens moet ik nog wel even wijzen op het feit, er is nu een lobby-agenda inhoudelijk die ook al een keer in de vorige periode met de raad besproken is. Dus, het is niet zo dat we nu een inhoudsloze hebben, dus we hebben wel degelijk een lobby-agenda, maar hij moet ook weer getoetst worden aan de huidige tijd en naar de onderwerpen die daarop hebben gestaan en in de toekomst op komen te staan. De heer Feenstra. De heer Feenstra-Paas: Voorzitter, het is soms fijn dat je geadviseerd wordt. Het advies is: wij houden deze motie in de lucht, we zijn blij met de toezegging, we kunnen een hele korte stemronde erover hebben, dan is het in de beraadslagingen voldoende verzekerd wat mij betreft.

De voorzitter: Daar denkt de VVD ook zo over? Ja, dat is het geval. Dank u wel. Dan gaan we naar het amendement ‘integreren statushouders’ van Gemeentebelangen en de VVD. Geef ik het woord aan de heer Sieders. De heer Sieders: Ja, dank u wel voorzitter. Lezende door de begroting kom je af en toe eens teksten tegen waarvan je denkt: dit hebben ze vast niet zo bedoeld. Ik zal er niet al te veel woorden aan vuil maken, wij kwamen een zin tegen: we willen zoveel mogelijk statushouders laten integreren in Hoogeveen. Wij denken dat eigenlijk de bedoeling is dat daar staat: wij willen statushouders zoveel mogelijk laten integreren in Hoogeveen. Daar wou ik het even bij laten. De voorzitter: Dank u wel. Aanvulling van de kant van de heer Klok, VVD, mede-indiener. De heer Klok: Ja dank u wel voorzitter. Soms heb je van die dagen, dan heb je een collega raadslid aan je telefoon en die attendeert je soms wat op de begroting staat en dan denk je: dit klopt inderdaad niet. De voorzitter: Dan kijk ik naar de heer Westendorp, uw reactie namens het college. De heer Westendorp: Ja voorzitter, hoewel het college echt dingen met hart en ziel doet snap denk ik Gemeentebelangen en de VVD precies wat de bedoeling was van de tekst, dus u doet een goede verbetersuggestie. De voorzitter: Dus, neemt het college over.

Voldoende? Ook voor de anderen? Want, ik moet nog even naar de niet … Even kijken, de heer Pomper. De heer Pomper: Ja, ik had zelfs nog wel een suggestie om een extra zinnetje eraan toe te passen. Om statushouders zoveel mogelijk te laten integreren, laten ze zich dan ook BSN in kunnen schrijven in de gemeente Hoogeveen wat nu helaas nog niet kan. De voorzitter: Nou, suggestie. Moet u maar over nadenken. Anderen nog? Niet het geval. Dan gaan we naar het amendement van de SGP, ‘opschorten grafrechten’. De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja dank u wel voorzitter. Het is alom bekend natuurlijk dat we in hele dure tijden leven. Een opeenstapeling van kosten, mensen kunnen soms gewoon met hun inkomen wat ze hebben kunnen ze amper aan rondkomen. Maar, ze kunnen ook nog een keer geconfronteerd worden met een grafrechtenverlenging en ik heb al mensen gesproken, die hebben gezegd: het zal toch wel heel verdrietig zijn, maar ik heb er nu gewoon echt geen geld voor, dus dat wordt dus kiezen tussen het graf van mijn geliefde of nog te blijven eten. Dus, wij vonden, ja dit is een acuut probleem, waar ze zelf helemaal geen vat op hebben, dat overkomt ze, en wij vinden dus echt dat hier ook adequaat direct op gehandeld moet worden.

Vandaar dit amendement omdat toch deze problemen van het niet meer kunnen betalen van het verlengen van de grafrechten door actuele onvoorziene kostenstijgingen zijn ontstaan vraagt dit om een snelle adequate oplossing omdat er anders voor de gedupeerden onherroepelijk en vooral ook ongewenste situatie kan ontstaan en veel personen begraven zijn die geboren en getogen zijn in de gemeente Hoogeveen, een groot deel van hun leven maatschappelijk en financieel bijgedragen hebben aan onze gemeente. Wij zouden het wel heel vreemd vinden en ook onwenselijk vinden als u als raad van de gemeente Hoogeveen hun nabestaanden niet tegemoet zouden komen in de zin van de door de SGP-fractie voorgestelde amendementen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Voor de beantwoording geef ik het woord aan de heer Zwiers.

De heer Zwiers: Dank u wel voorzitter. Uiteraard is het altijd triest als mensen dit soort rechten niet meer kunnen betalen, maar neemt niet weg dat het amendement van de SGP toch wel erg vergaand is. Om te beginnen hebben wij ervoor gezorgd dat ook in de verordening een beroep gedaan kan worden op een betalingsregeling waarbij je halfjaarlijks of zelfs, ja jaarlijks of zelfs halfjaarlijks kunt betalen en wij ook nog maar weinig signalen hebben dat die betalingen niet plaatsvinden. Daarnaast lees ik dat we ook 2022 moeten opschorten. We zijn bijna aan het einde van het jaar, er zijn heel veel mensen die gewoon betaald hebben, dus ja, wat moeten we daar dan mee doen? Dus, ik denk dat het ook niet wenselijk is om het geld terug te geven. Ik denk ook dat het een onderdeel moet zijn van een integrale afweging zoals u dat zelf ook als raad steeds voorstelt. En, het loopt ook nog vooruit op het onderzoek wat wij hebben toegezegd en waarvan de resultaten in de komende tijd worden verwacht en die u bij de kaderbrief 2024 kunt meenemen om per 1 januari 2024 de nieuwe tarieven te hanteren. Dan worden ook onderzocht wat die tarieven moeten zijn en dan heeft u ook invloed op de verordening opnieuw op dat moment.

Als ik kijk naar de bedragen die het met zich meebrengt, alleen al voor 2021 zou het om zes ton gaan, dat betekent dat eigenlijk we behoorlijke bedragen structureel verliezen in onze begroting en dat gaat echt om tonnen. Dus, dit amendement is wat ons betreft financieel zeer onverstandig en ook niet uitvoerbaar en het is ook nog wat mij betreft wat ontijdig omdat wij vlak voor de uitkomsten van de onderzoeken naar de tarieven staan. Dus, wij ontraden dit met klem. De voorzitter: Dank u wel, de heer Sieders. Oh sorry, mijnheer Van der Sleen. De heer Van der Sleen: Ik ben niet mijnheer Sieders. De voorzitter: Ja, nee sorry, mijnheer Van der Sleen. De heer Van der Sleen: Ik heb even een verduidelijkingsvraag wil ik stellen aan de heer Van Rijn. Hij zegt de betaling opschorten voor een jaar of langer. De suggestie dat, wanneer er 135 procent en 130 procent meer uitkomt met de kostendekking dan zou u toch ook kunnen voorstellen dat u zegt we gaan voor een tariefverlaging? Hebt u die suggestie niet overwogen? De voorzitter: Dan zullen we kijken of we dadelijk misschien even een rondje doen en alles even kunnen meenemen. Zijn er anderen? De heer Meesters. De heer Meesters: Ja voorzitter dank u wel. Ik ben eigenlijk wel benieuwd, heeft SGP ook onderzoek gedaan naar de grootte van het probleem? Want, ik weet niet hoe groot dit probleem nou werkelijk is.

Op het moment dat u zich zorgen maakt om of mensen bepaalde zaken kunnen betalen of ze kunnen eten, dan denk ik dat we andere dingen moeten doen dan de grafrechten omlaag brengen. Want, dat raakt maar een hele selectieve groep mensen en dan zou ik toch voor een wat meer gelijkmatigere hulp aan mensen die moeite hebben om rond te komen willen gaan. De voorzitter: Anderen nog reacties? Niet op dit moment? De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja dank u wel voorzitter. Eerst eventjes over de vraag van Gemeentebelangen of we daarover nagedacht hebben. Nou, met die bedragen die zeg maar die 130 en die 135 procent overschot, als je dat gaat de tarieven verlagen, dan is dat marginaal. Maar, dat neemt het probleem van deze mensen niet weg, want als zij dat nu niet kunnen betalen om redenen zoals ik genoemd heb, dan zijn ze onherroepelijk de grafrechten van hun geliefden kwijt. Die graven worden geruimd en die worden na een aantal jaren weer uitgegeven. Dus, het is voor hun een onmogelijke keuze daarin te maken. Dan vraagt de ChristenUnie, heb je daar ook onderzoek … Nee, ik ben niet bij machten om zo snel een enquête uit te zetten en al die mensen te

gaan benaderen zo. Ik heb wel een benadering met een paar mensen gehad die dat echt een probleem … En ‘…’ gaat het zelfs nog om twee graven en het is gewoon hele schrijnende gevallen. Je kan hier geen namen gaan noemen, maar het is echt, ze zeggen we kunnen het niet betalen, ze zeggen wij moeten nu gedwongen worden de graven van onze geliefden gewoon weg te laten halen, wij hebben geen financiële middelen, dus vandaar ook dat ik echt dacht van hier moeten we gewoon … Een acute probleem moet je ook acuut oplossen en de wethouder die zegt: het is niet uitvoerbaar, we moeten het allemaal met terugwerkende kracht doen. Zo moet hij dat niet lezen. Er zijn nu nog mensen die de grafrechten aan verlengen toe zijn, die zouden nu een brief krijgen of die hebben net een brief gekregen, maar die zijn nog niet aan betalen toegekomen, die … Het zijn natuurlijk niet degenen die allemaal in ’22 een brief gehad hebben en die die grafrechten al betaald hebben. Daar vraag ik helemaal niet om.

Nee, het gaat voor de mensen voor nu in het heden die daar een acuut probleem mee hebben en dan vragen wij gewoon … Nou, dat gaat natuurlijk even een inkomstenderving zijn voor de gemeente Hoogeveen, oké, we hadden toen die overschotten, laten we nou ook gewoon … En algemene reserve is ook voor acute problemen op te lossen, laten we nu dat overschot dan even gebruiken om dit op te vangen en laten we bij de kaderbrief met dat voorstel van het college komen en laten we het dan als raad een integrale afweging doen en daar een besluit over nemen. Of we dat nou wel of niet willen laten voordoe… Ik zie niet echt de onuitvoerbaarheid daarvan in. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kreuze. De heer Kreuze: Voorzitter, is het ook mogelijk dat het college toezegt dat ze in het crisisjaar ’23 niet gaan ruimen? De voorzitter: De heer Zwiers. De heer Zwiers: Die toezegging ga ik nu niet doen. De voorzitter: Dan hebben we voldoende denk ik dit onderwerp bij de kop gehad. Ik constateer niet echt een brede steun, maar u neemt het nu in overweging mee wat u gehoord heeft. Dan hebben wij het kopje amendementen, die zeven amendementen, dus wijzigingsvoorstellen die voor de begroting zijn ingediend, aan de orde gehad. We hebben nog een dertiental moties.

Moties zijn dus uitspraken van de raad die een verzoek doen, meestal aan het college, kan ook aan de raad zijn, maar meestal ook aan het college. Ik schat in dat wij daar nog wel zeker een dik uur en een kwartier mee bezig zijn. We hebben als eindtijd in onze reglement van orde twaalf uur staan. Ik zou willen voorstellen om te proberen om zo ver mogelijk te komen, en probeer ook heel kort, sorry, de reacties te doen zodat wij de reacties allemaal nog mee kunnen nemen naar de, hoe heet dat, de tiende november. Mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen-Muis: U zegt zo ver mogelijk. Hebt u dan de eindtijd van twaalf uur daaraan of … De voorzitter: Ja. Mevrouw Pullen-Muis: U kunt ook voorstellen om bijvoorbeeld de eerste vijf nog te doen en dan de andere vijf … De voorzitter: Ja, dat kan, maar dat is dan een ander voorstel. Mevrouw Pullen-Muis: Ja, ik geef maar een willekeurig getal, maar ik denk: nou ja, het is wel vanaf vier uur zitten we hier en de volgende keer op 10 november hopen we zeg maar het hele pakket van amendementen

en moties ook verder met de programmabegroting te bespreken, dus het zou een optie kunnen zijn om gewoon een deel nog te doen nu en dan op 10 november dan de rest te doen. Maar, dat zou een voorstel kunnen zijn van onze kant. De voorzitter: Nee, ik vind het prima. Maar, laten we het niet te lang, want dit soort … Mevrouw Pullen-Muis: Maar, heel kort even over beslissen? De voorzitter: Ja, precies. Even korte reactie, want anders zijn we een half uur bezig met de beslissing of we wel of niet langer willen. Mevrouw Koekoek. Mevrouw Koekoek: Voorzitter, zou ik een tussenoplossing mogen voorstellen dat we alleen die moties en amendementen, of alleen de moties gaan bespreken waar behoefte aan is? De voorzitter: Nou, dat wordt een lastige denk ik. De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Nou voorzitter, ik wil gewoon voorstellen zoals u dat ook voorgesteld heeft. Laten we gewoon zover mogelijk zien dat we komen en is het tijd om te stoppen, stoppen we en dat pakken we de volgende keer weer op. De voorzitter: Ja, de heer Van der Meer? De heer Van der Meer: Ja, ik voel wel voor het voorstel van mevrouw Pullen in tegenstelling tot even de moties te pakken waar we belang aan hechten, want dan blijven alle moties staan waarschijnlijk. Want, anders hadden we ze niet ingediend denk ik. Dus, ik zou het willen beperken tot een stuk of vijf en dan is de dag lang genoeg geweest.

De voorzitter: Ja, zijn er mensen die dat voorstel ook wel ondersteunen. Het voorstel van mevrouw Pullen. U ondersteunt mevrouw Pullen? Nee? Dan moet ik constateren dat we proberen … Sorry? Ja, nee, maar ik zie hier ook aan de andere kant het voorstel zoals ik het deed van we gaan proberen om gewoon de moties nu af te ronden en we hebben eindtijd twaalf uur, dat houden we in de gaten, en misschien is het wel handig om eerst vijf te doen en dan nog even een korte pauze, of eerst een korte pauze. Ja, nu? Nu. Dan schors ik de vergadering voor tien minuten. Dames en heren. De fractie van de VVD, de heer Klok, we gaan beginnen. De heer Sieders daar ook weer welkom. Mijnheer Otten weer welkom. Dames en heren, ik heropen de vergadering en stel u voor dat wij bij de behandeling van de m… Dames en heren, ik begrijp dat het echt moeilijk wordt als je laat op de avond nog een schorsing hebt, maar we gaan echt proberen om toch voor twaalf uur deze dertien moties wel te behandelen. Daar heb ik medewerking van u voor nodig. We stellen ze aan de orde, de inleiders als dat nodig is nog een extra toelichting, wat op papier staat, staat op papier en een reactie van het college en dan vraag ik u echt als het echt noodzakelijk is graag goed even nadenken: moet ik er wel iets over zeggen of is het gewoon al bekend om dat dan ook zo te doen.

We gaan beginnen met de motie nummer een, tenminste de eerste motie die hier op de lijst staat, ‘aan de slag met armoedebestrijding’. Mevrouw Koekoek. Mevrouw Koekoek: Voorzitter, armoedebestrijding is een topprioriteit van het CDA en ook van de raad hebben we inmiddels begrepen. We gaan liever vandaag dan gisteren hiermee aan de slag en wij pleiten er ook voor om binnen een half jaar na de armoedeconferentie met een actieplan te komen.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Westendorp. De heer Westendorp: Ja voorzitter, dank u wel. Inhoudelijk over de motie denk ik dat de PvdA, PvdA moet u mij horen, excuus, het is al laat dan krijg je, ja dat merk ik ook, ben ik heel eerlijk in. Excuus. Even opnieuw. Het CDA en trouwens ook de rest van de raad, dat toch we willen graag onze inwoners bijstaan. Dat lees ik ook terug in de motie. Eigenlijk als je afpelt naar de motie dan is het verzoek om twee dingen. Om binnen een half jaar na de armoedeconferentie concreet dingen te doen. Nou, het college is wel van mening dat als er nu al wat nodig is, zoals we de vorige keer een motie hebben aangenomen, dan acteren we daar nu al op. Dus, wat ons betreft korte termijn acties die we eventueel tijdens de armoedeconferentie bedenken daar moeten we geen half jaar op wachten. En, de andere iets wat we hebben gezegd, als er uit die armoedeconferentie dingen komen, dat zijn eigenlijk ook dingen die misschien voor de langere termijn moeten gelden. Dus, als we dingen willen, dan willen we ook voor de lange termijn dingen anders doen. Er is al 350 jaar een geschiedenis in Hoogeveen, er is al 350 jaar armoede, dat lossen we niet binnen een half jaar op.