Programmabegroting 2026-2029 HGV

Om deze noodzakelijke dienstverlening te kunnen waarborgen, is vanaf 2026 structureel € 20.000 extra budget nodig boven op het oorspronkelijke budget van € 17.091. 610 Overige subsidies (InterWonen) Het is de intentie om de subsidie van InterWonen te stoppen en in plaats daarvan het product in te kopen of te subsidiëren via centrumgemeente Assen. De gemeente Hoogeveen subsidieert het Leger des Heils jaarlijks voor de uitvoering van het product InterWonen. Mensen vanuit de maatschappelijke opvang of mensen die dakloos dreigen te raken, kunnen bij InterWonen terecht voor een nieuwe start. Zij huren een woning van het Leger des Heils en ontvangen intensieve begeleiding van het Leger des Heils. Wij beschouwen InterWonen als een vorm van Beschermd Wonen. Onze intentie is om deze voorziening te financieren uit het regiobudget Beschermd Wonen van centrumgemeente Assen. 620 Indexatie VTD Huiselijk geweld (GGD) We moeten rekening houden met een indexatie van de tarieven van de GGD. Hiervoor hanteren we CPI. Dit betekent een kostenstijging van € 21.000. Dit bedrag kan nog veranderen bij de begroting 2026 op basis van de definitieve begroting van de GGD. 671.1 Wmo huishoudelijke hulp De indexatie van de tarieven voor Wmo huishoudelijke hulp is afhankelijk van 2 componenten, enerzijds de cao-VVT, anderzijds de CPI.

Voor het jaar 2025 is er nog steeds geen duidelijkheid over de ontwikkeling van de cao-VVT en daarom is er met de gecontracteerde partijen besproken dat we in eerste instantie verder werken met het eindtarief van 2024. Zodra de cao-VVT is vastgesteld zal met terugwerkende kracht de aanpassing in het tarief worden verwerkt. Deze onzekere situatie maakt het voor zowel 2025 als 2026 ingewikkeld om te komen tot een inschatting van de prijsstijging. We kiezen ervoor om de CPI van 3,3% toe te passen. Dit is een kostenstijging van € 348.000 ten opzichte van de begroting. 70

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2026-2029

03 Gezond en Vitaal

671.2 Wmo begeleiding We verwachten een stijging van de kosten van Wmo-begeleiding door prijsindexatie en door de uitkomst van de nieuwe aanbesteding waarvan de contracten zullen ingaan op 1 januari 2026. De uitkomst van de nieuwe aanbesteding nemen we op als risico. Voor loon- en prijsstijgingen gaan we uit van de CPI van 3,3%. Dit is een kostenstijging van € 173.000 ten opzichte van de begroting. Dit bedrag kan nog veranderen bij de begroting 2026 als er meer bekend is. 671.3 Wmo dagbesteding Hiervoor geldt hetzelfde als bij 671.2 Wmo-begeleiding. Voor inflatie op basis van de CPI van 3,3% nemen we een kostenstijging op van € 90.000. 660 en 671.1,2,3 Vergrijzing Wmo We houden sinds een aantal jaren rekening met een kostenstijging in de begroting voor Wmo als gevolg van de vergrijzing. De VNG heeft hiervoor een voorspelmodel opgezet die we hanteren. De vergrijzing lijkt zich minder sterk voor te doen dan verwacht in het voorspelmodel. Hierdoor ontstaat er ten opzichte van het budget 2026 en 2027 een voordeel van respectievelijk € 572.000 en € 176.000. Dit is gebaseerd op een vergrijzingspercentage van 2% per jaar. De ontwikkelingen met betrekking tot vergrijzing voor de jaren 2028 en verder beoordelen we de komende jaren op basis van de feitelijke vergrijzing. 681 Vrouwenopvang Centrumgemeente Emmen is verantwoordelijk voor de vrouwenopvang in Drenthe.

De indexatie van de rijksmiddelen voor vrouwenopvang wordt niet aan de doeluitkering vrouwenopvang toegevoegd, maar zit inbegrepen in het accres van het gemeentefonds van elke individuele gemeente. Om de vrouwenopvang in Drenthe op niveau te houden moeten de middelen die aan het gemeentefonds zijn toegevoegd, worden overgeheveld naar centrumgemeente Emmen. In de begroting is hier tot op heden geen budget voor meegenomen. Dit is een kostenstijging van € 113.000 in 2026 oplopend naar € 156.000 in 2029. Aanvullende mutaties 610 Interwonen In de kadernota 2026 hebben we opgenomen dat we de intentie hebben om de subsidie aan het Leger Des Heils voor Interwonen regionaal te financieren, waarmee Interwonen ook regionaal ingezet kan worden. Met centrumgemeente Assen hebben we afgesproken dat de subsidie aan Leger Des Heils in 2026 vanuit de gemeente Hoogeveen betaald zal worden en vanuit daar zal worden doorbelast aan gemeente Assen. 610 Indexatie welzijnswerk In de cao Sociaal Werk is opgenomen dat vanaf 1 januari 2025 de twee uitloop-periodieken (U1 en U2) reguliere periodieken worden. Dit betekent dat er per schaal 2 periodieknummers bij komen. Het salaris van een werknemer wordt jaarlijks verhoogd met één periodieknummer tot het maximum. Dat maximum wordt dus hoger.

Dat betekent voor de SWW een extra loonstijging in 2025 en 2026 boven op de reguliere cao-loonstijging/inflatiecorrectie. De extra loonstijging in 2025 is verwerk in de programmabegroting 2025-2028. De extra loonstijging in 2026 bedraagt 2,85%. Dat is een stijging van € 183.000 verdeeld over diverse programma’s. Voor Gezond & Vitaal bedraagt de stijging € 113.000. 660 Maatwerkvoorziening Voor de kostenstijging van maatwerkvoorzieningen (woonvoorzieningen, rolstoelen en vervoer) wordt uitgegaan van de CPI van 3,3%. Gemeente Hoogeveen

71

03 Gezond en Vitaal

Programmabegroting 2026-2029

671.1 Wmo huishoudelijke hulp We verwachten een stijging van de kosten van Wmo-begeleiding door prijsindexatie (5,5%). De mutatiebedragen zijn het verschil tussen deze 5,5% en de al in de kadernota opgenomen CPI-stijging van 3,3%. 671.2 Wmo begeleiding We verwachten een stijging van de kosten van Wmo-begeleiding door prijsindexatie (5,5%) en door de uitkomst van de nieuwe aanbesteding waarvan de contracten zullen ingaan op 1 januari 2026 (11,5%), in totaal 17%. De mutatiebedragen zijn het verschil tussen deze 17% en de al in de kadernota opgenomen CPI-stijging van 3,3%. 671.3 Wmo dagbesteding Hiervoor geldt hetzelfde als bij 671.2 Wmo-begeleiding. 671.1-3 Vergrijzing Wmo De vergrijzing heeft naast gevolgen voor 2026 en 2027 ook gevolgen voor 2028 en 2029. Deze extra lasten - berekend op basis van het Wmo voorspelmodel - hebben we hier meegenomen. 672 inloopvoorziening dak- en thuislozen Op 1 januari 2026 start een nieuwe overeenkomst met het Leger des Heils voor exploitatie van de bestaande inloopvoorziening voor dak- en thuislozen aan de Schutstraat. Ook zijn er nieuwe afspraken gemaakt met centrumgemeente Assen. Opgeteld leidt dit tot een kostenstijging van € 89.000. 710 Indexatie Jeugdgezondheidszorg GGD Het budget wordt aangepast aan de actuele cijfers uit de meerjarenbegroting 2026 van de GGD.

720 Riolering Door het actualiseren van de productbegroting van Area 2026 wordt het budget structureel verhoogd met € 24.000. Baten Mutaties vanuit kadernota 2026-2029 660 Eigen bijdrage Op basis van de realisatiecijfers in de jaarrekening 2024 verhogen we de eigen bijdrage (op basis van het abonnementstarief) met jaarlijks € 45.000. Het aanpassen van de eigen bijdrage van een abonnementstarief naar een inkomens- en vermogensafhankelijk tarief zou landelijk ingevoerd worden per 1 januari 2026, maar dit is uitgesteld. De streefdatum is nu 1 januari 2027. Aanvullende mutaties 610 Interwonen In de kadernota 2026 hebben we opgenomen dat we de intentie hebben om de subsidie aan het Leger Des Heils voor Interwonen regionaal te financieren, waarmee Interwonen ook regionaal ingezet kan worden. Met centrumgemeente Assen hebben we afgesproken dat de subsidie aan Leger Des Heils in 2026 vanuit de gemeente Hoogeveen betaald zal worden en vanuit daar zal worden doorbelast aan de gemeente Assen.

72

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2026-2029

03 Gezond en Vitaal

720 Riolering Op basis van de geactualiseerde berekening rioolheffing is de onttrekking aan de voorziening riolering gewijzigd. Zie voor verdere toelichting de paragraaf lokale heffingen. Onzekerheden en risico's 610 Indexatie welzijnswerk De cao-onderhandelingen voor een nieuwe cao Sociaal Werk zijn vastgelopen. Verdere onderhandelingen zijn afgezegd tot september 2025. De looneis van de vakbonden is fors hoger dan de door ons gehanteerde CPI-index van 3,3%. Bij de cao-onderhandelingen wordt ook gekeken naar de compensatie die gemeenten van het Rijk ontvangen voor de kosten van het sociaal domein. Het is daarom mogelijk dat de totale kosten voor de SWW hoger uitvallen dan de gehanteerde CPI-index. 610 Interwonen De bestuurders die deelnemen aan het bestuurlijk overleg Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang moeten nog instemmen met de gemaakte afspraken tussen centrumgemeente Assen en de gemeente Hoogeveen. 681 dak- en thuislozen In regionaal verband ontwikkelen we samen met centrumgemeente Assen het actieplan dakloosheid van opvang naar wonen. Dit zal de regionale uitwerking zijn van het 'Nationaal Actieplan Dakloosheid Eerst een Thuis'. Net als voor Beschermd Wonen ontvangt centrumgemeente Assen de financiële middelen voor de maatschappelijke opvang.

Deze middelen zijn mogelijk niet voldoende als wij willen voldoen aan de landelijke ambitie om dak- en thuisloosheid terug te dringen.

Gemeente Hoogeveen

73

04 Economie

Programmabegroting 2026-2029

04 Economie Verantwoordelijk wethouder: Niek Wind

Maatschappelijk effect Economie Met het programma Economie werken we aan een gezond, duurzaam, circulair, kennisintensief en internationaal concurrerend ondernemersklimaat. We stimuleren de lokale economie en ondersteunen bedrijven. We stimuleren verbindingen tussen bedrijven, inwoners en onderwijs, lokaal en regionaal. Daarnaast zorgen we voor een goed ondernemersklimaat, inclusief een goede fysieke en digitale bereikbaarheid. Zo kunnen bestaande bedrijven groeien en doorontwikkelen en nieuwe bedrijven zich vestigen om te voorzien in werkgelegenheid die past bij de beroepsbevolking. Stadscentrum We zetten met het programma economie ook in op het versterken van de regiofunctie en het vestigingsklimaat van Hoogeveen voor onze eigen inwoners en mensen uit de regio. Om ook in de toekomst onze krachtige regionale positie te houden en te verstevigen, moeten we blijven investeren in de kwaliteit van het stadscentrum. Daarbij gaan we voor een bruisend, toekomstbestendig, kindvriendelijk en vitaal stadscentrum met een compact winkelgebied en met ruimte om te wonen, te werken en te verblijven. Een stadscentrum waarvan de openbare ruimte hoge verblijfskwaliteit heeft die het voor de consument aantrekkelijk maakt om de stad vaker te bezoeken en dat voor bewoners een gezonde en veilige leefomgeving biedt.

Trends en ontwikkelingen Macro-economie Naar verwachting groeit de economie in 2026 met 1,2% tot 1,5%. Geopolitieke spanningen zorgen voor onzekerheid en zijn in toenemende mate een bedreiging voor onze economie. Nederland blijft als handelsland gevoelig voor ontwikkelingen in het buitenland, zoals in het Midden-Oosten, Oekraïne en de Verenigde Staten. De verwachte inflatie voor 2026 in Nederland is iets lager dan in 2025, maar nog steeds boven de 2%. Demografie De bevolking blijft groeien en de beroepsbevolking blijft krimpen als gevolg van de vergrijzing. Sterke netwerken rond ondernemers kunnen hen helpen omgaan met het arbeidstekort en het gezamenlijk investeren in arbeidsbesparende technologieën. Digitalisering en inzet op leven lang leren kan hier aan bijdragen. Wij blijven ons inzetten voor het binden van inwoners en aantrekken van beschikbaar arbeidspotentieel van elders. Dynamiek Het MKB speelt een belangrijke rol in de Nederlandse economie. Het MKB bestaat voor bijna 80% uit zelfstandigen zonder personeel en slechts 0,05% behoort tot het grootbedrijf. Als de zzp’ers niet worden meegerekend, is het MKB verantwoordelijk voor 60% van het aantal werkzame personen, omzet en toegevoegde waarde. Wij blijven investeren in het contact met het bedrijfsleven om de knelpunten te bespreken en bekendheid van ondersteuningsinstrumenten te vergroten.

74

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2026-2029

04 Economie

Arbeidsmarkt Volgens de meest recente arbeidsmarktprognoses blijft de banengroei beperkt en dat zet door richting 2026 vanwege vergrijzing, personeelskrapte en internationale onzekerheden. De groeiende werkgelegenheid in zorg & welzijn en ICT zet wel door. De bevolkingsgroei, vergrijzing, digitalisering en duurzaamheid zijn belangrijke drijfveren. De industrie, met name de energieintensieve bedrijven, heeft last van de hoge energieprijzen. Dat is een remmende factor, naast de personeelstekorten. Werkgevers zetten daarom volop in op technologische ontwikkelingen, automatisering en digitalisering. Hierdoor blijft de arbeidsproductiviteit toenemen en zijn minder werknemers nodig voor de productie. De Arbeidsmarktregio’s Regio Zwolle en Drenthe zijn voor Hoogeveen van groot belang. Nagenoeg alle sectoren binnen beide regio's kampen met personeelstekorten. Het grootste deel van de beroepsbevolking is middelbaar opgeleid. Vakmanschap is in toenemende mate een belangrijk bezit. Wij blijven inzetten op versterking van de wendbaarheid van de beroepsbevolking en we benutten hiervoor de Regio Deals. Ruimte om te ondernemen Voldoende ruimte op bedrijventerreinen is een belangrijk aandachtspunt voor de gemeenten in Zuidoost-Drenthe en de Regio Zwolle.

Gezamenlijk zijn programmeringsafspraken opgesteld, waarbij rekening gehouden is met het bestaande aanbod aan bedrijventerreinen - zowel kwantitatief als kwalitatief - de toekomstbestendigheid van de bestaande voorraad, de verwachte ruimtevraag naar nieuw bedrijventerrein en de programmering van eventuele nieuwe locaties die hieruit naar voren komten. Daarnaast staat er ook een Ruimtelijke Economische Bouwsteen in de Regio Zwolle waarin we de focus hebben op het creëren van ruimte voor ondernemen in de regio voor de toekomst. Dit betekent voor ons dat we de komende tijd, met de Zuidoost-Drenthe gemeenten rond de A37, verder gaan met een onderzoek en de uitwerking van de mogelijkheden voor een regionaal bedrijventerrein. We onderzoeken de mogelijkheden voor ontwikkeling van een nieuw regionaal bedrijventerrein in de nabijheid van de A37, om de ligging en corridorfunctie te benutten. Hiermee willen we ruimte bieden aan een toonaangevende en concurrerende industrie en brede economie. Ontwikkeling Riegmeer De gemeente ontwikkelt het noordelijk deel van Riegmeer. Het bouwrijp maken van de kavels wordt in de zomer van 2025 afgerond. Ook wordt het uitgifteprotocol voor Riegmeer op korte termijn vastgesteld, waarna de kaveluitgifte kan starten. Hierbij geldt dat de komende periode, vanwege netcongestie, nog geen capaciteit op het stroomnet beschikbaar is.

Dat betekent dat de kaveluitgifte start, terwijl tot het moment dat het onderstation van Tennet en Rendo op Riegmeer operationeel is, geen elektriciteit beschikbaar is. Potentiële inschrijvers worden hier in het uitgifteprotocol op gewezen. Verwacht wordt dat op deze basis in 2026 de eerste kavels worden verkocht, na de in 2025 aan Tennet en Rendo verkochte kavel voor het nieuwe onderstation op Riegmeer. De ontwikkeling van het zuidelijk deel van Riegmeer betreft een private ontwikkeling en zal vervolgens door Riegmeer BV worden opgepakt, op basis van de daartoe tussen de gemeente en Riegmeer BV gemaakte afspraken. Daarnaast actualiseert FAGE de ontwerp-omgevingsvergunning voor de zuivelfabriek op Riegmeer, door deze aan te passen aan gewijzigde wet- en regelgeving. Zo wordt de fabriek volledig geëlektrificeerd zodat geen stikstof meer uitgestoten wordt, en heeft FAGE het productieproces zodanig verbeterd dat de inname van drinkwater – en daarmee de hoeveelheid afvalwater – met 90% is afgenomen. Op korte termijn wordt publicatie en terinzagelegging verwacht van de aangepaste ontwerpvergunning, waarna het verdere procedureverloop in 2026 zijn beslag kan krijgen.

Gemeente Hoogeveen

75

04 Economie

Programmabegroting 2026-2029

Aantrekken technisch talent In Dutch TechZone-verband is onderzoek gedaan naar de behoefte van het aantrekken van technisch talent en de door partijen gestelde randvoorwaarden voor oplossingsrichtingen (bijvoorbeeld de realisatie van een Campus). Het rapport biedt handvatten voor het ontwikkelen en implementeren van een uitvoeringsagenda gericht op het aantrekken en behouden van technisch talent in Zuid- en Oost-Drenthe. Het programmabureau Dutch TechZone werkt dit de komende periode verder uit. Verduurzaming en circulariteit Het economisch landschap wordt steeds sterker beïnvloed door versnellende duurzaamheidsdoelstellingen, zowel vanuit Europese regelgeving als landelijke en regionale beleidskaders. Ondernemers worden geconfronteerd met ingrijpende strategische keuzes op het gebied van energie, grondstoffen, ketenverantwoordelijkheid en toekomstbestendigheid. De overgang naar een circulaire economie vraagt om innovatief ondernemerschap, samenwerking in ketens en ondersteuning bij investeringen en kennisdeling. Dit geldt met name voor het MKB, dat niet altijd de capaciteit of middelen heeft om zelfstandig te verduurzamen. Als gemeente kiezen we een actieve en verbindende rol in de transitie naar een duurzame en circulaire economie.

We stimuleren dit via regionale samenwerking, vergroten van bewustwording en kennis, bevorderen van hergebruik en grondstoffenreductie en het ondersteunen van initiatieven op het gebied van verduurzaming en circulariteit. Toekomstbestendige bedrijventerreinen Met Toekomstbestendige bedrijventerreinen staan wij naast ondernemers om de kansen voor verduurzaming van bedrijventerreinen te benutten. Hiermee sluiten wij aan op de grote verduurzamingsopgaven die zijn vastgelegd in nationale en Europese wet- en regelgeving en dragen wij bij aan de landelijke ambitie om in 2050 alle bedrijventerreinen duurzaam te hebben ingericht. We doen dit samen met Ondernemend Hoogeveen. Zo bouwen we aan een sterk vestigings- en ondernemersklimaat en dragen wij direct bij aan de opgaven binnen de energietransitie, klimaatadaptatie en een verstandig meervoudig ruimtegebruik. Next Economy In toenemende mate zal de economische groei gericht zijn op smart industry, smart logistics en robotisering. Wij ondersteunen samenwerkingsverbanden tussen bedrijfsleven, kenniscentra zoals onderwijs en de Hubs in de regio. Hiervoor zijn lokale kennisclusters ingericht, zoals DOC33 (verduurzaming en circulariteit) en IT-hub (digitalisering) in Hoogeveen en andere Hubs in de regio.

Regionale samenwerking De strategische koers van Dutch TechZone richt zich op thema’s die van regionaal en bovenregionaal belang zijn en bijdragen aan de brede welvaart in onze regio. Deze koers sluit nauw aan bij de economische focus van Hoogeveen, waarin we inzetten op het versterken van de maakindustrie, (groene) chemie, logistiek en digitalisering. Dutch TechZone fungeert als een krachtige verbinder tussen ondernemers, onderwijs en overheden en levert daarmee een belangrijke bijdrage aan de economische structuurversterking in onze regio. Ook binnen Regio Zwolle wordt actief gewerkt aan het ondersteunen van ondernemers bij actuele transities, zoals verduurzaming, digitalisering en krapte op de arbeidsmarkt. Deze beweging sluit goed aan bij onze ambitie om de gemeentelijke dienstverlening te verbeteren en beter te laten aansluiten op de behoeften van ondernemers. Door de bestaande kennis- en innovatiestructuur beter in beeld te brengen, kunnen we sneller schakelen en gericht doorverwijzen naar relevante ondersteuningsstructuren zoals Ik Ben Drents Ondernemer, Kennispoort Regio Zwolle en onze lokale kennisclusters.

76

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2026-2029

04 Economie

Regio Deals Binnen de regionale samenwerkingen in zowel Regio Zwolle als Zuid- en Oost-Drenthe zijn wij betrokken bij de uitvoering van de Regio Deals. Deze deals dragen bij aan het verbeteren van de brede welvaart en sluiten aan bij onze economische focus, waarin onderwijs, ondernemerschap en aantrekkelijk vestigingsklimaat centraal staan. Met de Regio Deal zetten we in op structurele kennisdeling, versterking van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, en het stimuleren van innovatiekracht in de regio; allemaal randvoorwaarden voor een toekomstbestendige economie. Ontwikkeling Stadscentrum en Stationsgebied De komende jaren staan we voor grote ontwikkelingen in het stadscentrum en stationsgebied. In de Woonzorgvisie staat dat er 2.200 woningen worden gerealiseerd voor 2030, waarvan 1.200 in het stadscentrum en stationsgebied. Ook de gebiedsvisie stationsgebied – Griendtsveenweg Noord is een belangrijke bouwsteen voor de uitvoering van de ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen zijn vertaald in het programmaplan ontwikkeling stationsgebied en stadscentrum. We gaan de verschillende opgaves in dit gebied aan elkaar koppelen door middel van diverse projecten, gekoppeld aan logische clusters.

Denk hierbij aan het verbinden van het station met het centrum, de nieuwbouw van de brandweerkazerne, het nieuwe kantoor van TVM, wateroverlast aanpakken, woningbouw nabij het station en de openbare ruimte verbeteren. Om grip te houden op de bijbehorende investeringen werken we met jaarlijkse investeringsplannen. In deze investeringsplannen staat per cluster de investering voor de komende jaren omschreven, inclusief de besteding van de ontvangen subsidies (MIRT en Wbi). Op deze manier is het mogelijk om logische keuzes te maken inclusief de financiële doorvertaling daarvan. We verwachten de komende jaren dat voor de uitvoering van deze projecten een investering benodigd is. Dit staat nu als PM opgenomen en maken we via de investeringsplannen inzichtelijk. Een groot gedeelte van deze investering kan weer terugverdiend worden door onder andere grondverkoop. Vitaal Stadscentrum Hoogeveen De zorgen en onzekerheden, na het omvallen van een aantal grote winkelketens, zijn het afgelopen jaar verder toegenomen. Landelijk is de verwachting dat de leegstand van winkelpanden verder toeneemt waardoor de vitaliteit van de binnensteden meer onder druk komt te staan. Consumenten kiezen steeds meer voor oriëntatie op en de aankoop van producten via internet.

Winkelen wordt dan als een uitje ervaren waarbij, naast een breed winkelaanbod, de aanwezigheid van horeca, cultuur, activiteiten en gezelligheid een belangrijke overweging is voor een bezoek aan het stadscentrum. Het stadscentrum vervult daarmee ook een belangrijke regionale functie. De binnenstad van Hoogeveen ontwikkelt zich vanaf 2022 economisch positief. Dit heeft te maken met het definitief sluiten van de Tamboerpassage, waardoor het stadscentrum compacter werd. Daardoor is er, ten opzichte van vergelijkbare stadscentra, relatief weinig leegstand in het winkelbestand. De bezoekersaantallen stijgen licht en ondernemers melden hogere omzetten. Dit blijkt ook uit het recent uitgevoerde Koopstromenonderzoek waarbij Hoogeveen een marginale groei laat zien als positieve uitzondering op de krimp in vergelijkbare middelgrote centra in het land. Wel blijft de detailhandel onder druk staan door de marges, de verwachte toename van het aantal faillissementen en stoppende winkeliers omdat er geen opvolging is. Dat maakt dat de leegstand de komende jaren waarschijnlijk zal toenemen. Om de aantrekkelijkheid van de binnenstad verder te vergroten, worden stegen aangepakt en worden de fietsverbindingen naar het centrum verbeterd, onder andere de Rembrandstraat-Prinses Beatrixstraat. Deze projecten zijn onderdeel van het Uitvoeringsprogramma van het provinciale Regiostedenfonds.

Gemeente Hoogeveen

77

04 Economie

Programmabegroting 2026-2029

De komende jaren ligt de focus op het aanpakken van een aantal parkeerpleinen aan de westkant van het centrum. Deze gebieden moeten, samen met de ontwikkeling van de Tamboer-omgeving, een belangrijke bijdrage leveren aan de woon- en parkeeropgave in combinatie met het versterken van de ruimtelijke kwaliteit. Deze opgaven maken onderdeel uit van het programmaplan Stadscentrum en Stationsgebied, cluster Openbare Ruimte Stadscentrum en cluster Tamboerpassage. Samenwerken met Binnenstad Hoogeveen We blijven goed samenwerken met Binnenstad Hoogeveen, zeker ook in de lobby voor een vervolg op het Regiostedenfonds. De verlenging van de BedrijvenInvesteringsZone is een feit, waaraan ondernemers bijdragen. Samen investeren is belangrijk voor de samenhang en solidariteit in de aanpak en het behoud van een vitale binnenstad. Marketing Hoogeveen – op weg naar Hoogeveen als dé Bijenstad van de wereld We zijn gestart met Ondernemend Hoogeveen en het Bestuur Binnenstad aan een gezamenlijke verkenning. Hoe geven we marketing en profilering van Hoogeveen vorm met een krachtig en onderscheidend verhaal? In eerste brainstormsessies is duidelijk geworden dat er veel energie zit in het idee om Hoogeveen neer te zetten als dé Bijenstad van de wereld.

Een thema dat niet alleen verbindend werkt tussen ondernemers, inwoners en bezoekers, maar dat ook raakt aan actuele thema’s zoals biodiversiteit, duurzaamheid, leefbaarheid en economische profilering. Belangrijk is dat deze ambitie gemeentebreed wordt gedragen. Marketing is niet alleen een zaak van een externe campagne, maar vraagt ook om interne bewustwording en eigenaarschap. Daarom wordt marketing Hoogeveen een structureel onderdeel binnen de gemeentelijke organisatie. Doel is ervoor zorgen dat het gedachtegoed achter de positionering gaat leven en breed wordt uitgedragen: van beleid tot uitvoering, van vergunningverlening tot evenementen. Met deze aanpak bouwen we stap voor stap aan een breed gedragen en onderscheidende positionering, waarin Hoogeveen zich presenteert als een vooruitstrevende, groene en ondernemende gemeente, met oog voor mens en natuur. Zo wordt Hoogeveen niet alleen een bijenstad, maar dé Bijenstad van de wereld.

78

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2026-2029

04 Economie

Reguliere werkzaamheden

Doelstellingen 1. Een stimulerend ondernemersklimaat en een versterking van de economische structuur. Wat willen we bereiken in 2026?

Wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Gemeente Hoogeveen

1. Samen met ondernemers werken we aan opgaven om Hoogeveen economisch aantrekkelijk te houden. We delen dit eigenaarschap. Ondernemers weten accountmanagers te vinden; accountmanagers spelen in op de gestelde vragen. 2. Versterken van het vestigingsklimaat in Hoogeveen en de regio. 3. Verbeteren van de arbeidsmarkt door nauwe samenwerking met bedrijven, onderwijs en gemeenten te stimuleren. 4. Verkoop van beschikbare bedrijfskavels. 5. Economische structuurversterking in Hoogeveen en de regio; verschillende disciplines/partners worden samengebracht. Het duurzaam samenbrengen van onderwijs, ondernemers en overheid maakt de economie veerkrachtiger en biedt een goede basis voor innovaties en kennisuitwisseling. We willen een goede en evenwichtige vertegenwoordiging vanuit Hoogeveen vanuit het onderwijs, bedrijfsleven en gemeente in de program board van Dutch Tech Zone. 6. Behouden en stimuleren van werkgelegenheid. 1. Uitvoering van de Economisch Focus Agenda. 2. Bedrijfsbezoeken met college van B&W. 3. Accountmanagement: bedrijfsbezoeken, netwerkbijeenkom79

04 Economie

Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden

Programmabegroting 2026-2029 sten, signaleren en inspelen op individuele en collectieve vraagstukken van bedrijven. 4. Het Hoogeveense bedrijfsleven uitnodigen zich aan te sluiten bij Ondernemend Hoogeveen en regionale samenwerkingsverbanden Dutch TechZone en Regio Zwolle. 5. Uitvoering geven aan het programma Dutch Tech Zone door onder andere: • DTZ te profileren buiten de regio; • het netwerk uitbreiden en verstevigen; • het bedrijfsleven in de regio promoten. 6. Uitvoering geven aan het programma Regio Zwolle. 7. Uitvoering geven aan de economische structuurversterking binnen de Regio Deal van Zuid- en Oost-Drenthe. 8. Verkoop- en begeleiding; vestiging / uitbreiding / verplaatsing van bedrijven. 9. Uitgifte bedrijventerrein Riegmeer Noord. 10. Onderzoek naar behoefte en haalbaarheid van nieuwe (regionale) bedrijventerreinen. 11. Ondernemend Hoogeveen ondersteuning bieden in haar verdere professionalisering en heldere, meetbare prestatieafspraken maken. 12. Zowel binnen als buiten de regio actief samenwerken met kennisinstellingen, bedrijfsleven en partners op themaopgaven zoals bereikbaarheid, digitalisering, next economy en circulaire economie. 13. Voortzetting van het project toekomstbestendige bedrijventerreinen. De voortgang en prestatieresultaten middels tussentijdse rapportages. 1. EZ formatie EZ-accountmanagement en beleid op orde houden. 2.

Voldoende uitvoeringsbudget om in te kunnen spelen op (nieuwe) ontwikkelingen en vraagstukken. 3. Een professionele en daadkrachtige ondernemersvereniging met een hoge organisatiegraad. 4. Voor succesvolle, economische structuurversterking, en om in aanmerking te komen voor provinciale-/rijksmiddelen, is regionale samenwerking noodzakelijk. 5. Netcongestie, grondstoffenschaarste en tekort aan arbeidskrachten remt de economische groei.

2. Versterken van de regiofunctie en het vestigingsklimaat van Hoogeveen voor onze eigen inwoners en mensen uit de regio. Wat willen we bereiken in 2026?

Wat gaan we daarvoor doen in 2026?

80

1. Levendigheid stadscentrum vergroten en bezoekers langer vasthouden. 2. Minder leegstaande panden, zoals kantoren en winkels. 1. Uitvoering geactualiseerde Ontwikkelingsvisie Stadscentrum (fase 2) m.b.v. financiering uit het provinciale Regiostedenfonds. 2. Afronden herinrichting Rembrandstraat/Pr. Beatrixstraat en Nicolaas Beetsstraat t.b.v. verbeteren fietsbereikbaarheid en verkeersveiligheid. 3. Afronden kwaliteitsimpuls verbindingen/stegen Hoofdstraat. 4. Verbeteren bewegwijzering fietsen centrum. 5. Toevoegen van fietsnietjes. 6. Planontwikkeling gebiedsontwikkeling Nicolaas Beetsplein e.o. Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2026-2029

Wat gaan we meten en hoe?

Risico's en randvoorwaarden

04 Economie (verondiepen winkels, transformatie wonen en herinrichting Nicolaas Beetsplein) (uitvoering t/m 2031). 7. Op het gebied van Retail werken we nauw samen met andere Drentse steden en met de provincie Drenthe in de Drentse Retailagenda. 8. We hebben een zeer nauwe samenwerking met Buro binnenstad Hoogeveen, ondernemers, bewoners en organisaties en instellingen om de doelstellingen te behalen. 9. Met private partijen onderzoeken of leegstaande gebouwen geschikt zijn te maken voor huisvesting. Dit is een doorlopend proces. 10. Herontwikkeling van de Tamboerpassage naar wonen. 11. Afronding realisatie openbaar toilet. 12. Planvorming infra projecten (toegekende MIRT-subsidie). 1. Het aantal bezoekers monitoren we aan de hand van passantentellingen door Locatus. Daarnaast maken we gebruik van data uit het koopstromenonderzoek Oost-Nederland. 2. We monitoren het aantal leegstaande panden. Randvoorwaarden 1. Uitvoering van projecten binnen andere programma's en samenwerking met andere programma's. 2. Volwaardige projectorganisatie (team). 3. Effectief en efficiënt blijven werken aan ruimtelijke plannen en vraaggericht inspelen op ruimtelijke ontwikkelingen. 4. Marktpartijen die investeren in bijvoorbeeld woningbouwontwikkelingen of gebiedsontwikkelingen. 5. Participatie van inwoners bij planontwikkeling. 6. Nauwe samenwerking met Buro binnenstad Hoogeveen. Risico's 1.

Stagnatie in zowel (woningbouw)ontwikkellocaties als overige investeringen door onder andere economische ontwikkelingen (bijv. prijsstijgingen in de bouw), bezuinigingen en het niet verkrijgen van subsidie/cofinanciering. 2. Betaalbaarheid van de verduurzamingsopgave van de woningvoorraad.

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: N.v.t.

Beleidsdocumenten • • • •

Toekomstvisie Hoogeveen (2018) Detailhandelsstructuurvisie (2008) Economische Focusagenda van en voor Hoogeveen (november 2022) Visie op het stadscentrum (2017)

Gemeente Hoogeveen

81

04 Economie

Programmabegroting 2026-2029

Verplichte beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Jaar

Banen

per 1.000 inwoners van 15-64 jaar

2023

872,6

783,4

836,6

CBS Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research

%

2024

72,3

70,9

73,2

Vestigingen (van bedrijven)

per 1.000 inw. 15 t/m 64 jr

2023

156,2

171,5

181,8

CBS - Arbeidsdeelname (gemeente) LISA

Indicator

Omschrijving

Banen

Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar.

Functiemenging

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Functiemenging Netto arbeidsparticipatie

Hoogeveen Drenthe Nederland Bron

Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Vestigingen (van bedrijven)

Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 65 jaar.

Wat kost het? Product

Realisatie Begroting Begroting

Meerjarenbegroting

Bedragen x € 1.000 030 Beheer overige gebouwen en gronden 080 Overige baten en lasten

2024

2025

2026

2027

2028

2029

462

471

493

482

483

494

0

1

1

1

1

1

310 Economische ontwikkeling

1.394

749

739

666

665

666

320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

2.778

2.389

1.907

54

837

4.528

330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling

1.224

1.438

1.355

1.356

1.356

1.356

340 Economische promotie

361

424

429

430

430

430

830 Wonen en bouwen

607

730

772

772

772

822

Lasten 030 Beheer overige gebouwen en gronden 310 Economische ontwikkeling

6.826

6.202

5.697

3.760

4.544

8.269

-451

-215

-258

-258

-258

-258

-407

0

0

0

0

0

320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-5.002

-4.626

-4.280

-2.346

-3.135

-6.860

-326

-358

-360

-360

-360

-360

-9

-10

-10

-10

-10

-10

-6.194

-5.209

-4.908

-2.974

-3.762

-7.488

330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling 340 Economische promotie Baten

82

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2026-2029

04 Economie

Product

Realisatie Begroting Begroting

Meerjarenbegroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

11

255

235

224

225

225

0

1

1

1

1

1

310 Economische ontwikkeling

987

749

739

666

665

666

320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-2.223

-2.238

-2.373

-2.293

-2.297

-2.332

330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling

898

1.080

996

996

996

996

340 Economische promotie

352

415

419

420

420

420

830 Wonen en bouwen

607

730

772

772

772

822

Saldo

632

993

789

786

782

808

2026

2027

2028

2029

-8 pm pm pm

0

0

0

-12 15 30 30 -5

-12

-12

-12

-5 -15 -3.870

-5 -5 -145

Bedragen x € 1.000 030 Beheer overige gebouwen en gronden 080 Overige baten en lasten

Omschrijving

Bedragen x € 1.000

“+" = nadeel, "-" = voordeel

Lasten Mutaties vanuit Kadernota 2026-2029 030 Onderhoudsbudgetten vastgoed 310 Circulaire economie 330 Toekomstbestendige bedrijventerreinen 330 Ondernemend Hoogeveen Aanvullende mutaties 030 Beheer overige gebouwen en gronden 310 Circulaire economie 310 Toekomstbestendige bedrijventerrein 310 Ondernemend Hoogeveen 030, 310 en 340 Herschikking nutsvoorzieningen en verzekeringen 030 Actualisatie preventief onderhoud Vastgoed 320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

912

-5 -6 -934

Totaal lasten

962

-958

-3.902

-167

-2

-2

-2

-2

155 -1.094

155 827

155 3.763

155 38

-941

980

3.916

191

21

22

14

24

Baten Mutaties vanuit Kadernota 2026-2029 330 Indexatie inkomsten 3,3% Aanvullende mutaties 030 Beheer overige gebouwen en gronden 320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal baten Saldo

Gemeente Hoogeveen

83

04 Economie

Programmabegroting 2026-2029

Toelichting op de cijfers Lasten Mutaties vanuit kadernota 2026-2029 030 Onderhoudsbudgetten vastgoed Op basis van de realisatiecijfers ramen we in totaal € 800.000 af van de onderhoudsbudgetten van gebouwen. Deze bijstelling is gebaseerd op een analyse van de afgelopen jaren, waarbij is gebleken dat de daadwerkelijke uitgaven structureel lager liggen dan het oorspronkelijke budget. In programma Economie taakveld 030 Beheer overige gebouwen en gronden betekent dit een aframing van € 8.000. Bij de ombuigingsweek gaan we beoordelen of deze ombuiging structureel kan worden verwerkt en we komen hier bij de kadernota 2027 op terug. Aanvullende mutaties 030 Overheveling budgetten Beheer overige gebouwen en gronden In de begroting is een bedrag van € 12.000 structureel opgenomen in programma Economie voor beheer overige gebouwen en gronden. In de praktijk gaat het vaak om gebouwen die een rol spelen in de ontwikkeling van de leefomgeving en wordt het bedrag overgeheveld naar Aantrekkelijk wonen en woonomgeving. 310 Circulaire Economie Zowel in de Economische Focus van Hoogeveen als in regionaal verband is vastgelegd dat we werken aan een Circulaire Economie. Wij nemen hiervoor € 15.000 op voor 2026. Daarnaast wordt gewerkt aan een regionaal programma vanuit de Regio Deal. Hiervoor is cofinanciering nodig.

Indien wenselijk en nodig zullen wij de bijdragen voor de jaren na 2026 structureel opnemen in de kadernota van 2027. 310 Toekomstbestendige bedrijventerreinen Vanuit de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe zijn wij gestart met de aanpak toekomstbestendige bedrijventerreinen, gericht op onder andere een intensivering van het ruimtegebruik, het bespoedigen van duurzaamheidsmaatregelen, energiebesparende maatregelen en vergroening. Deze periode is voornamelijk gebruikt om gebiedsgericht gesprekken op te starten en initiatieven te faciliteren. Samen met Ondernemend Hoogeveen benaderen we gebiedsgericht onze bedrijventerreinen om te weten welke knelpunten er zijn, maar ook om gezamenlijk kansen te benutten voor duurzaamheidsen energiebesparende maatregelen en andere activiteiten die nodig zijn om onze bedrijventerreinen toekomstbestendig te maken. Wij nemen hiervoor € 30.000 op voor 2026. Indien wenselijk en nodig zullen wij de bijdragen voor de jaren na 2026 structureel opnemen in de kadernota van 2027. 310 Ondernemend Hoogeveen Ondernemend Hoogeveen heeft de afgelopen jaren een mooie groei doorgemaakt, zowel qua ledental als organisatorisch. Het is een belangrijke partner voor de gemeente. Door de groei bereiken we via Ondernemend Hoogeveen steeds meer ondernemers binnen de gemeente. Ook zijn we gezamenlijk in staat meer thema's op te pakken.

We zijn in 2025 begonnen met het opstellen van een gezamenlijk uitvoeringsplan ten aanzien van de Economische Focusagenda Hoogeveen. Hierin staan doelen en activiteiten voor zowel de korte termijn als langere termijn (2025 - 2030). Wij nemen hiervoor € 30.000 op voor 2026.

84

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2026-2029

04 Economie

320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Voor de begroting 2026 zijn de grondexploitaties geactualiseerd naar de stand per 1 januari 2025. Deze actualisaties zijn gebaseerd op de recente inzichten in kosten, opbrengsten, planning en marktontwikkelingen. De financiële verwerking hiervan is opgenomen in de begroting en wordt nader toegelicht in de paragraaf Grondbeleid. Binnen het taakveld 320 liggen de grootste fluctuaties in de lasten en baten van de grondexploitatie Riegmeer. Baten Mutaties vanuit kadernota 2026-2029 330 Index inkomsten 3,3% Jaarlijks indexeren we onze inkomsten. Dit betreft een indexering van de marktgelden. Hiervoor hanteren we de CPI (3,3% in januari 2025, bron: CBS). Hiermee worden de inkomsten met € 2.000 verhoogd. Aanvullende mutaties 030 Overheveling budgetten Beheer overige gebouwen en gronden In de begroting is een bedrag van € 155.000 structureel opgenomen in programma Economie voor beheer overige gebouwen en gronden. In de praktijk gaat het vaak om gebouwen die een rol spelen in de ontwikkeling van de leefomgeving en wordt het bedrag overgeheveld naar Aantrekkelijk wonen en woonomgeving. 320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Voor de begroting 2026 zijn de grondexploitaties geactualiseerd naar de stand per 1 januari 2025. Deze actualisaties zijn gebaseerd op de recente inzichten in kosten, opbrengsten, planning en marktontwikkelingen.

De financiële verwerking hiervan is opgenomen in de begroting en wordt nader toegelicht in de paragraaf Grondbeleid. Binnen het taakveld 320 liggen de grootste fluctuaties in de lasten en baten van de grondexploitatie Riegmeer. Onzekerheden en risico's

Gemeente Hoogeveen

85

05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving

Programmabegroting 2026-2029

05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving Verantwoordelijk wethouder: Niek Wind

Maatschappelijk effect Het programma Aantrekkelijk wonen en woonomgeving draagt bij aan een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. We zetten in op voldoende en passende woningen voor verschillende doelgroepen en op leefbare en gezonde buurten. We vinden het belangrijk dat iedereen zich verbonden kan voelen met beslissingen die over de eigen leefomgeving gaan. Wijk- en dorpshuizen betekenen veel voor het contact tussen inwoners, nu en in de toekomst. Zij zijn een centrale plek in de buurt voor ontmoeting en gezamenlijke activiteiten. Voldoende passende woningen In 2026 zetten we onverminderd in op het vergroten van het aanbod aan betaalbare, passende en toekomstbestendige woningen in Hoogeveen en de dorpen. Met de diverse gemeentelijke leningen willen we ervoor zorgen dat meer inwoners kans maken op een geschikte woning en/of het toekomstbestendig maken van hun huis. Door de druk op de woningmarkt nemen spanningen in sommige wijken en dorpen toe. Daarom kiezen we bewust voor een meer gedifferentieerd woonaanbod, met ruimte voor bijzondere doelgroepen. Denk aan huisvesting voor arbeidsmigranten op geschikte locaties, en compacte flexwoningen voor jongeren of spoedzoekers. Voor het realiseren van nieuwe woningen werken we samen met onder andere woningcorporaties en projectontwikkelaars.

Met de corporaties hebben we prestatieafspraken gemaakt over onder andere woningbouwproductie, betaalbaarheid, duurzaamheid, zorggeschikt wonen en de inzet voor aandachtsgroepen. In 2026 geven we verder uitvoering aan deze afspraken. Zo start de revitalisering van de Zeeheldenbuurt, met de sloop van 148 woningen en de nieuwbouw van 200 woningen. Naast de ontwikkeling van de kern Hoogeveen bekijken we per dorp, samen met inwoners, wat nodig en haalbaar is op het gebied van woningbouw. Omdat we niet overal tegelijk kunnen bouwen, maken we hierin keuzes en stellen we prioriteiten. Volkshuisvestingsprogramma In 2026 willen we werken aan een nieuw plan voor wonen: het Volkshuisvestingsprogramma. Dit plan vervangt de bestaande Woon(zorg)visie 2023-2026 en wordt de basis voor het woonbeleid. De Omgevingswet (en de aankomende wet Versterking regie volkshuisvesting) vraagt gemeenten om een nieuw Volkshuisvestingsprogramma te maken. In het programma komen keuzes te staan op het gebied van wonen die gaan over beschikbaarheid, betaalbaarheid, kwaliteit, beleid voor doelgroepen, duurzaamheid en leefbaarheid. Wonen en zorg De demografische ontwikkelingen vragen om maatwerk in het woonbeleid. De vergrijzing en toename van kwetsbare groepen maken het noodzakelijk om te investeren in woonvormen die ontmoeting, zorg en veiligheid combineren.

Binnen onze woon(zorg)visie zetten we in op diversiteit: van levensloopbestendige woningen tot geclusterde woonvormen met (lichte) zorgondersteuning. We werken aan woonomgevingen die uitnodigen tot bewegen, samenzijn en gezond leven. In samenspraak met woningcorporaties en zorgpartijen geven we verder invulling aan woon(zorg)zones in Hoogeveen en de dorpen. Hierbij heeft de gemeente de regierol. 86

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2026-2029

05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving

Woningbouwimpuls Tot 2030 willen we circa 1.880 tot 2.200 woningen toevoegen in Hoogeveen. Dit is fors meer dan in voorgaande jaren. Om deze opgave te realiseren, is versnelling essentieel. Via het Programma Woningbouwimpuls zorgen we voor tempo én kwaliteit in de ontwikkeling van nieuwe woningbouwlocaties. De vier pijlers binnen dit programma zijn: 1. Planning en monitoring Met onze woningbouwmonitor houden we zicht op alle plannen, signaleren we knelpunten en sturen we waar nodig bij. 2. Woonkansen We brengen kansrijke ontwikkellocaties in beeld, stimuleren initiatief en nemen soms zelf de regie om nieuwe plannen mogelijk te maken. 3. Knelpunten oplossen Bij vertraging zoeken we actief naar maatwerkoplossingen. Denk aan inzet van rijksexpertteams of het benutten van subsidiemogelijkheden zoals de WBI. We maken concrete afspraken met ontwikkelaars over doorlooptijden. 4. Versnelling en procesoptimalisatie We vereenvoudigen procedures, ontwikkelen duidelijke beleidskaders en maken ruimte voor tijdelijke oplossingen, zoals flexwoningen of transformaties van bestaande gebouwen. Bestaande woningen klaar voor de toekomst Niet alleen nieuwbouw is van belang. Ook bestaande woningen moeten duurzaam en geschikt zijn voor de toekomst.

Samen met bewoners, woningcorporaties en andere partners kijken we hoe woningen energiezuiniger, comfortabeler én levensloopbestendig gemaakt kunnen worden. Hiervoor zetten we in op: • woon- en energiecoaches (vrijwilligers die bewoners ondersteunen); • energieadviseurs, subsidies en leningen om verduurzaming te stimuleren; • aandacht voor kwetsbare wijken, waar de opgave het grootst is; • samenwerking met provincie, corporaties, welzijn en DOC33. Zo zorgen we ervoor dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen in een passende woning en een gezonde leefomgeving. Een leefbare en gezonde buurt Goed samenleven in de wijk of het dorp heeft steeds onze aandacht. Samen met inwoners, woningcorporaties en de andere partijen van De Smederijen van Hoogeveen werken we aan leefbare, veilige en gezonde buurten. De samenwerking met verenigingen voor dorpsbelangen, inwoners en partijen in De Smederijen van Hoogeveen is goed. We kijken hoe we deze verder kunnen versterken. Ook in de nieuwe woon(zorg)visie hebben leefbare en gezonde buurten aandacht gekregen. Onderhoud groen en wegen In een groene en biodiverse omgeving voelen mensen zich gezonder en minder gestrest. Veel mensen vinden een groene en natuurlijke omgeving belangrijk. We werken daarom ook vanuit het beheer en onderhoud aan meer groen in straten en op pleinen.

In de nieuwe woonbuurten willen we meer groen, minder stenen, grote biodiversiteit en groene plekken die uitnodigen om elkaar te ontmoeten en om te bewegen. Om de bereikbaarheid van Hoogeveen en de veiligheid van de weggebruiker te waarborgen, is het van belang de wegen, fiets- en voetpaden op tenminste basisniveau te onderhouden. Klimaatadaptatie en duurzaamheid spelen ook in het wegenbeheer een steeds grotere rol. Overtollig water wordt bij zware regenval zoveel mogelijk afgevoerd naar een nabijgelegen sloot

Gemeente Hoogeveen

87

05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving

Programmabegroting 2026-2029

in plaats van naar het riool en bij (groot) onderhoud wordt, voor zover de budgetten reiken, gekozen voor duurzame materialen.

Trends en ontwikkelingen Wonen en zorg De groeiende groep ouderen en kwetsbare mensen krijgt speciale aandacht in de woon(zorg)visie. Voor wonen betekent dit dat het belangrijk is dat inwoners de mogelijkheid krijgen om elkaar te helpen en naar elkaar om te zien. Vanuit de woon(zorg)visie zetten we in op deze diversiteit. Waar mogelijk bouwen we voor verschillende doelgroepen. Daarnaast is gezondheid belangrijk, zowel fysiek als mentaal. We zetten in op meer gezonde jaren en daarvoor is een buitenruimte nodig die verleidt tot bewegen, ontmoeten en spelen voor jong en oud. Tot slot werken zorgpartners en woningcorporaties, onder regie van de gemeente, aan het verder vormgeven van woonzorgzones. Woningbouwimpuls De afgelopen jaren hebben we belangrijke stappen gezet in de versnelling van de woningbouw: inzicht in de plannen, voldoende locaties en versoepelde processen en beleid. Tegelijk hebben we ons gericht op de snelle uitvoering van projecten. Nu we voldoende plannen hebben, willen we de focus nog meer leggen op de snelle realisatie van deze projecten. De uitvoering hiervan is gestart in 2025 en vraagt om een doorontwikkeling van het programma Woningbouwimpuls in 2026. Woningbouw Hollandscheveld Vanuit de Sportaccommodatievisie Hollandscheveld wordt gezocht naar een nieuwe locatie voor de voetbalverenigingen. Hierbij ligt een relatie met de woningbouw in het dorp.

De opgaven voor sport en wonen zijn nadrukkelijk met elkaar verbonden voor de toekomst van het dorp. We werken daarvoor verdere planvorming uit in 2026. Zie ook bij programma RO en Sport. Verbeteren bestaande woningen Het is belangrijk dat bestaande woningen klaar zijn voor de toekomst. Samen met inwoners kijken we hoe huizen duurzaam zijn te maken. Een duurzaam huis is goed geïsoleerd en comfortabel om in te wonen. Als je ouder wordt, is het belangrijk dat je woning levensloopbestendig is of dat je kunt doorstromen naar een ander huis. Zo kunnen mensen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Om mensen hierin te ondersteunen en begeleiden hebben we woon- en energiecoaches aangesteld. Dit zijn vrijwilligers die inwoners kunnen helpen met hun vragen op dit terrein. Naast de woon- en energiecoaches zetten we energieadviseurs, leningen en subsidies in om mensen te stimuleren en te helpen bij het verduurzamen van hun huis. Naast een gemeentebrede aanpak hebben we extra aandacht voor wijken en buurten waar nog veel winst op het gebied van duurzaamheid te behalen valt. Dit doen we samen met onder andere de provincie, corporaties, welzijnswerk en DOC33. Een leefbare en gezonde buurt Goed samenleven in de wijk of het dorp heeft steeds onze aandacht.

Samen met inwoners, woningcorporaties en de andere partijen van De Smederijen van Hoogeveen werken we aan leefbare, veilige en gezonde buurten. De samenwerking met verenigingen voor dorpsbelangen, inwoners en partijen in De Smederijen van Hoogeveen is goed en we werken aan verdere versterking. Ook in de nieuwe woon(zorg)visie hebben leefbare en gezonde buurten aandacht gekregen. Wijk- en dorpshuizen Wijk- en dorpshuizen betekenen veel voor het contact tussen inwoners, nu en in de toekomst. Ze zijn belangrijk in onze samenleving, een centrale plek in de buurt voor ontmoeting en gezamenlijke activiteiten. Met de afronding van het verduurzamingsonderzoek in 2025 zetten we een 88

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2026-2029

05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving

belangrijke stap naar toekomstbestendige accommodaties. Dit onderzoek biedt ons inzicht in de investeringen en maatregelen die nodig zijn om deze accommodaties energiezuiniger te maken. Participatie We vinden het belangrijk dat iedereen zich verbonden voelt met beslissingen die over de eigen leefomgeving gaan. Er zit heel veel enthousiasme en creativiteit in onze Hoogeveense samenleving. Hoogeveners zijn echte doeners. Die Hoogeveense kracht waarderen we. Als er nieuw beleid moet komen, betrekken we inwoners hierbij om te horen wat ze belangrijk vinden. Dat willen we graag meenemen om een zo breed mogelijk draagvlak te creëren. Tegelijkertijd realiseren we ons dat een volledige unanimiteit een utopie is. De wethouders en de burgemeester hebben als gebiedswethouder en -burgemeester aandacht voor de verschillende dorpen en wijken. Vanuit de Smederijen bieden we bewoners en organisaties waar nodig ondersteuning om hun inbreng zo goed mogelijk tot hun recht te laten komen. Onderhoud groen Groene voorzieningen in wijken of dorpen dragen bij aan minder verstening, biodiversiteit en groene plekken die uitnodigen om elkaar te ontmoeten en om in te bewegen. Het aanbrengen van meer groen gaat vaak hand in hand met aanpassingen die nodig zijn voor het veranderende klimaat (klimaatadaptatie). Vanuit beheer en onderhoud werken we aan een toekomstbestendige openbare groenvoorziening.

Begin 2026 wordt het groenbeheerplan en het bomenbeheerplan opgeleverd. In 2026 gaan we vanuit deze systematiek invulling geven aan het beheer van het openbaar groen. Het voornemen is om in 2026 de waardevolle bomenlijst die gehanteerd wordt bij kapaanvragen, te actualiseren. Hierbij wordt ook opnieuw gekeken naar de kapregels in algemene zin. Onderhoud wegen Om de bereikbaarheid van Hoogeveen en de veiligheid van de weggebruiker te waarborgen, is het van belang de wegen, fiets- en voetpaden op tenminste basisniveau te onderhouden. Klimaatadaptatie en duurzaamheid spelen ook in het wegenbeheer een steeds grotere rol. Overtollig water wordt bij zware regenval zoveel mogelijk afgevoerd naar een nabijgelegen sloot in plaats van naar het riool en bij (groot) onderhoud wordt, voor zover de budgetten reiken, gekozen voor duurzame materialen. Er wordt gewerkt aan een nieuwe meerjarenonderhoudscontract voor wegen. De verwachting is dat het nieuwe onderhoudscontract begin 2026 wordt geëffectueerd. Beleid openbare ruimte Door klimaatveranderingen, de wateropgave, nieuwe inzichten en veranderde wensen van onze inwoners verandert de functie van de openbare ruimte. Er wordt een steeds nadrukkelijker beslag gelegd op de beschikbare ruimte. Om die reden is in 2025 beleid openbare ruimte vastgesteld. Hierbij is de openbare ruimte integraal benaderd.

Aankomende jaren wordt dit beleid in uitvoering gebracht. Uitvoering begraafplaatsenbeleid Op 14 november 2024 heeft de raad het begraafplaatsenbeleid vastgesteld. Om hier uitvoering aan te geven nemen we onderstaande uit te voeren maatregelen voor de jaarschijven 2025, 2026, en 2028 op: • In 2025 wordt begonnen met de inhaalslag van het uitgestelde ruimen en cyclisch begraven op iedere gemeentelijke begraafplaats. Op zeven verschillende begraafplaatsen worden asverstrooivelden aangelegd en op begraafplaats Zevenberg een verzamelgraf ingericht. Alle begraafplaatsen krijgen een opknapbeurt en worden o.a. zichtlocaties en gedenkplekken verbeterd. Daarnaast gaan we het beheergebouw vernieuwen en ten slotte gaan we in 2025 mogelijk een klokkenstoel oprichten en de voorbereidingen treffen voor de geplande werkzaamheden in 2026. Gemeente Hoogeveen

89

05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving

• •

Programmabegroting 2026-2029

In 2026 gaan we op alle begraafplaatsen gedenkplekken aanleggen. In 2028 gaan we de urnenmuur (transcedron) op de begraafplaats Fluitenberg uitbreiden.

Reguliere werkzaamheden

Doelstellingen 1. In stand houden van de bereikbaarheid en infrastructuur Wat willen we bereiken in 2026?

Wat gaan we daarvoor doen in 2026?

90

1. Een toegankelijke, toekomstbestendige, veilige en duurzame verkeersinfrastructuur voor alle manieren van vervoer, waarbij het uitgangspunt is dat het wegenareaal en de civiele kunstwerken op basisniveau worden onderhouden. 2. Continueren van de energiedoelstelling voor openbare verlichting, door gefaseerd de openbare verlichting energiezuiniger en duurzamer te maken. 1. Naast de reguliere onderhoudswerkzaamheden conform het asfaltprogramma en het onderhoudsprogramma wegen en kunstwerken, verder gaan met wegwerken van het achterstallige onderhoud in de wegen, fiets- en voetpaden. Hiervoor wordt een nieuw meerjarenonderhoudscontract aanbesteed. 2. Onderhoud aan de damwand Industriehaven en vervangen van de Zuiderparkbrug. 3. Het huidige wegenbeheerplan 2019-2023 wordt geactualiseerd op basis van een weginspectie 2024 en het nieuwe beleidsGemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2026-2029

Wat gaan we meten en hoe?

Risico's en randvoorwaarden

05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving programma, zodat voldoende financiële middelen beschikbaar zijn voor planmatig onderhoud en storingsonderhoud. Het nieuwe wegenplan wordt uitgewerkt vanuit integrale aanpak. Hierbij wordt een optimale balans gezocht tussen prestaties, risico’s en kosten. Met het nieuwe contract wordt maximaal ingezet op synergievoordelen. 4. Opstellen van een beschoeiingenplan. Dit plan moet ervoor zorgen dat er voldoende financiële middelen voorhanden zijn op basis waarvan planmatig onderhoud kan worden uitgevoerd aan de beschoeiingen in Hoogeveen. 5. Implementatie van het integraal beleidsprogramma voor de openbare ruimte (IBOR). 6. Doorgaan met de vervanging van armaturen door ledarmaturen. 1. Hoeveel m2/wegenvoet- en fietspaden die als onveilig uit de jaarlijkse inspectie zijn gekomen, zijn onderhouden. Hoeveel m2 achterstallig onderhoud is weggewerkt of hoeveel m2 achterstallig onderhoud erbij gekomen is. 2. We controleren of de genoemde maatregelen zijn gerealiseerd. 3. Hoeveel conventionele verlichting is vervangen door led en waar en welke energiebesparing heeft ons dat bij benadering opgeleverd. 1. Het wegenareaal is in de afgelopen jaren uitgebreid. De areaaluitbreiding verwerken we, inclusief de financiële consequentie, in het nieuwe wegenbeheerplan. 2.

Slecht onderhouden wegen en fietspaden leidt tot kapitaalvernietiging en vergroot het risico op een toename van schadeclaims.

2. Een waardige rustplaats voor iedereen. Wat willen we bereiken in 2026? Wat gaan we daarvoor doen in 2026?

Wat gaan we meten en hoe?

Risico's en randvoorwaarden

Gemeente Hoogeveen

Inwoners de mogelijkheid bieden voor een passend afscheid en laatste rustplaats, terwijl ook het beheer en de financiële organisatie zorgvuldig worden geregeld. We geven uitvoering aan het geactualiseerde begraafplaatsenbeleid. Daarbij starten wij met het creëren van capaciteit, het op peil brengen van gedenkplekken en het onderhoudsniveau. We onderzoeken de mogelijkheden van een natuurbegraafplaats ontwikkeld vanuit de markt. Wij informeren de inwoners via het Torentje en de website over keuzemogelijkheden en aandachtspunten. 1. Jaarlijks worden het aantal begrafenissen en bijzettingen bijgehouden, evenals het aantal niet uitgegeven graven en urnennissen/-kelders. 2. De ontwikkelingen ten aanzien van de kosten en opbrengsten worden gedurende het jaar gemonitord. Voldoende capaciteit op de begraafplaatsen om voor iedere inwoner een waardige rustplaats te bieden.

91

05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving

Programmabegroting 2026-2029

3. Gezamenlijk met inwoners en organisaties versterken van de sociale cohesie door het vergroten van de leefbaarheid, zelfwerkzaamheid en zelfredzaamheid in wijken en dorpen. Wat willen we bereiken in 2026 1. Kwetsbare inwoners sneller signaleren en waarborgen dat hulp ? en ondersteuning vanuit meerdere organisaties op elkaar zijn afgestemd en dat betrokken organisaties de hulp en ondersteuning bieden die noodzakelijk is. We doen dit vanuit de sociale teams. 2. Fysieke en sociale vraagstukken worden snel gesignaleerd en we maken afspraken over wie de vraagstukken wanneer en hoe oppakt. 3. Vergroten van de bijdrage aan sociale vitaliteit, cohesie en sociale infrastructuur. 4. Op basis van het afgeronde verduurzamingsonderzoek een concreet uitvoeringsplan opstellen en implementeren voor de verduurzaming van wijk- en dorpshuizen. Wat gaan we daarvoor doen in 2026? 1. De Smederijen sluiten aan op de diverse programmadoelen. Ze voorzien deze van beleidsinformatie door onder andere inventarisatie intern en extern van ontwikkelingen en trends in de Hoogeveense samenleving en analyse, ambitie en acties als basis voor de wijk/dorpsagenda. 2. Uitvoering van de opdracht van de Stuurgroep Smederijen om meer bekendheid te geven aan de Smederijen. Uitbreiden en vernieuwen van initiatiefgroepen en zorgen dat we nóg meer bewoners bereiken.

Betrokkenheid en inbreng van inwoners staat bij alles centraal. Daarmee keren we terug naar waarvoor de Smederijen oorspronkelijk waren bedoeld. 3. Burgerinitiatieven blijven we ondersteunen om de samenhang en vitaliteit in de wijken en dorpen te vergroten. Dit doen we onder andere met het initiatievenfonds. 4. Het opstellen van wijk- en dorpsvisies/-agenda’s. Daarnaast kunnen inwoners een beroep doen op de nieuwe subsidieregeling voor wijk- en dorpsinitiatieven. 5. We gaan door met het gebiedswethouderschap. 6. We organiseren weer een Smidse (een bijeenkomst voor alle betrokkenen en geïnteresseerden in de Smederijen). 7. Er komt een inventarisatie van de speelvoorzieningen om deze veilig te houden om tijdig te voorzien in vervanging. 8. Op basis van het afgeronde verduurzamingsonderzoek van Brink stellen we een uitvoeringsplan op voor de verduurzaming van wijk- en dorpshuizen. Wat gaan we meten en hoe? We monitoren de voortgang van het uitvoeringsplan verduurzaming, het aantal gerealiseerde verduurzamingsmaatregelen en de behaalde CO2-reductie bij de wijk- en dorpshuizen. Risico's en randvoorwaarden 1. Een goede samenwerking en voldoende capaciteit tussen en van de maatschappelijke partners, buurtbeheer, sociale teams, wijkteams, welzijnswerk en alle gemeentelijke programma’s is van doorslaggevend belang voor het realiseren van onze maatschappelijke doelstellingen. 2.

De implementatie van verduurzamingsmaatregelen vereist aanzienlijke investeringen, waarbij de beschikbaarheid van financiële middelen een bepalende factor is. 3. De beschikbaarheid van gekwalificeerde externe partijen voor het uitvoeren van de scans kan de planning beïnvloeden. 4. Veranderende wet- en regelgeving rondom verduurzaming kan impact hebben op de gekozen aanpak en prioritering.