Programmabegroting 2026-2029 HGV
Tekst van het document
25
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling 3.
Iedereen moet mee kunnen doen in de samenleving.
Wat willen we bereiken in 2026?
Wat gaan we daarvoor doen in 2026?
Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden 4.
1. Laaggeletterde inwoners signaleren, motiveren en toeleiden naar een passende scholing van hun basisvaardigheden (waaronder taalverhoging) op basis van hun leerdoel. 2. Vergroten van de digitale vaardigheden van inwoners met een digitale achterstand. 1. Versterken van de samenwerking rondom het Taalhuis. 2. Samen met de Hoogeveense alliantiepartners met name autochtone cliënten screenen op laaggeletterdheid en indien nodig toeleiden naar het Taalhuis of ander taalaanbod. 3. Verbreding van het aanbod van (in)formele opleidingen voor taalverhoging van laaggeletterden met onder andere intensievere taaltrajecten in combinatie met de inzet van taalvrijwilligers. 4. Taallessen voor allochtone laaggeletterde inwoners opzetten en onderbrengen buiten de Taalhuis-structuur. Het Taalhuis verzorgt de intake voor deze groep. 5. De bibliotheek Hoogeveen ontwikkelt zich door tot een sociaal maatschappelijke bibliotheek, de bibliotheek als 'hulp om de hoek'. Hiervoor wordt onder meer een beweging gemaakt richting dorpen en wijken (zijn waar de mensen zijn), o.a. door middel van pop-up bibliotheekvoorzieningen en samenwerking met dorps- en buurthuizen. Voor de hoofdlocatie in het centrum wordt gezocht naar een meer toekomstbestendige locatie. 6.
De bibliotheek helpt inwoners met een digitale achterstand op het gebied van digitale vaardigheden onder meer door middel van het oefenplein/ontwikkelplein. Het aantal deelnemers aan taalverhoging en het aantal afgeronde taaltrajecten. -
Iedereen moet mee kunnen doen aan cultuur
Wat willen we bereiken in 2026?
Wat gaan we daarvoor doen in 2026?
26
Programmabegroting 2026-2029
1. Toekomstbestendige culturele voorzieningen, met als aandachtspunt onder meer de governance. 2. Drempels verlagen voor inwoners om deel te nemen aan kunst en cultuur. 3. Ruimte geven aan het plaatselijk cultureel initiatief. 4. Impactgericht werken in het cultuur- en bibliotheekbeleid. 5. Structurele inzet van cultuur als middel om de doelstellingen in het sociaal domein te realiseren. 6. Ontsluiten van de ontstaansgeschiedenis van Hoogeveen i.s.m. erfgoedpartners. 1. Samen met de cultuursector de herijking van de cultuurvisie en het nieuwe bibliotheekbeleid doorvertalen naar een uitvoeringsagenda. 2. Het vaststellen van de culturele basisinfrastructuur in de gemeente Hoogeveen. 3. Per culturele instelling periodiek afstemmen over ‘de basis op orde’ (financieel, governance, impactdoelstellingen e.a.). 4. Toewerken naar toekomstbestendige huisvesting van de bibliotheek n.a.v het locatieonderzoek. 5. Toewerken naar een toekomstbestendige Kunstenkorf. Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2026-2029
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
Gemeente Hoogeveen
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling 6. Toewerken naar een toekomstbestendig museum de Duikelaar. 7. Het uitvoeren van een onderzoek onder inwoners over de drempels die ze ervaren om deel te nemen aan kunst en cultuur. 8. Met de culturele partners een plan uitwerken met oplossingsrichtingen om drempels om deel te nemen aan kunst en cultuur te verlagen. 9. Het doorlichten van de regeling Amateurkunst in relatie tot de gelden uit het Naoberschapsfonds van de provincie. Wanneer de gelden vanuit de provincie meerjarig worden toegekend, kan de Amateurkunstregeling voor meerdere jaren met deze gelden opgehoogd worden, zoals voorlopig voor de periode juni-december 2025 is gebeurd. Aangezien we de regeling dan gaan bijstellen, is dit een goed moment om de huidige regeling in zijn totaliteit kritisch te bekijken: voldoet het aan de behoeften uit het culturele veld en bereiken we er de gestelde doelen mee, of dient de regeling bijgesteld te worden? 10. Een start maken met het op maat ondersteunen van het onderwijs (t.b.v. cultuuronderwijs), van cultuurmakers en van het verenigingsleven door twee cultuurcoaches. 11. De methode voor impactgericht werken verder uitrollen binnen de culturele basisinfrastructuur. Op basis van meetbare indicatoren gaan we twee keer per jaar in gesprek met culturele partners. 12.
Samen met partners op het gebied van cultuur en het sociaal domein werken aan de opgave zoals geformuleerd in het IZA/GALA waarbij cultuur als middel wordt ingezet. 13. Verdere inzet op projecten Van Gogh, als aanleiding om te werken aan thema’s zoals mentale gezondheid en talentherkenning. 14. Ontwikkelen van, fondsen werven voor en uitvoeren van een pilot om de ontstaansgeschiedenis van Hoogeveen beter te ontsluiten, te starten rondom locatie Het Kruis. Een participatieproject met en voor inwoners i.s.m. onze erfgoedpartners. • In de project- en jaarverslagen van culturele instellingen vragen we specifieke informatie op te nemen over de programmering, het bereik en over het effect van cultuur op onze inwoners. • We maken een start met toepassen van een methode voor impactgericht werken. Waarbij we aan beoogde effecten in samenspraak met de culturele partners indicatoren (meetbare grootheden) gaan koppelen, op basis waarvan we effecten kunnen gaan meten. • Voorwaardelijk is dat het voorzieningenniveau van de cultuurlocaties op voldoende niveau wordt gehouden. Voor het realiseren van de culturele ambities moet er sprake zijn van een gezond ecosysteem van culturele instellingen die midden in de samenleving staan en samen een brede culturele basis alsook mogelijkheden voor (talent)ontwikkeling kunnen bieden aan de inwoners.
• De kanteling naar meer maatwerkondersteuning voor scholen, cultuurmakers en verenigingen kost tijd en zal gefaseerd opgestart moeten worden. • De kanteling naar impactgericht werken vraagt een nieuwe manier van kijken en denken met elkaar. Dit zal tijd vergen. 27
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
Programmabegroting 2026-2029
Verbonden partijen N.v.t.
Beleidsdocumenten • • • • • • • • • •
Cultuurvisie 2021 - 2025 (2021) Uitvoeringsagenda cultuur 2022 - 2024 Nota Jeugd (programma Jong Hoogeveen) Nota Jeugd jaaragenda 2025-2026 (programma Jong Hoogeveen) Plan van Aanpak Verbindende Aanpak Totaalaanpak Mentale Gezondheid Uitvoeringsplan voor- en vroegschoolse educatie (vve) 2021- 2024 Programma regionale aanpak voortijdig schoolverlaters 2020- 2024 Aanpak laaggeletterdheid; regionaal plan arbeidsmarktregio Drenthe 2020-2024 Actieplan Hoogeveen telt mee met taal 2015-2019
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Jaar
Hoogeveen
Drenthe
Absoluut verzuim
per 1.000 leerlingen
2024
3,6
5,4
6,7
DUO/Ingrado
Relatief verzuim
per 1.000 leerlingen
2024
23
28
28
DUO/Ingrado
%
2024
2,4
2,4
2,3
DUO/Ingrado
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv’ers)
Nederland Bron
Indicator
Omschrijving
Absoluut verzuim
"Het aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling (bij de periode aanduiding wordt bij jaar (t) het schooljaar (t-1 en t) bedoeld).” "Het aantal leer- of kwalificatieplichtige leerlingen (per 1.000 leerlingen) waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende 4 opeenvolgende lesweken (bij de periode aanduiding wordt bij jaar (t) het schooljaar (t-1 en t) bedoeld).” "Vsv’ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo- of vwo-diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv’ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan (bij de periode aanduiding wordt bij jaar (t) het schooljaar (t-1 en t) bedoeld).”
Relatief verzuim
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv’ers)
28
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2026-2029
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
Wat kost het? Product Bedragen x € 1.000 080 Overige baten en lasten
Realisatie Begroting Begroting 2024 2025 2026
Meerjarenbegroting 2027 2028 2029
0
1
1
1
1
1
89
86
90
90
90
90
420 Onderwijshuisvesting
5.326
5.383
6.503
5.628
6.194
6.073
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
4.660
6.320
5.817
5.820
5.819
5.820
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
410 Openbaar basisonderwijs
3.353
3.584
3.354
3.433
4.467
3.737
540 Musea
34
35
36
36
36
36
550 Cultureel erfgoed
91
71
78
71
91
104
560 Media
1.925
1.944
1.987
1.820
1.783
1.783
Lasten
15.479
17.424
17.865
16.899
18.482
17.644
-388
-266
-277
-277
-277
-277
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-2.845
-3.139
-2.936
-2.936
-2.936
-2.936
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
-208
-122
-122
-122
-122
-122
-6
-6
-6
-1
-1
-1
-211
0
0
0
0
0
-3.659
-3.533
-3.341
-3.336
-3.336
-3.336
420 Onderwijshuisvesting
550 Cultureel erfgoed 560 Media Baten Product
Bedragen x € 1.000
Realisatie Begroting Begroting 2024 2025 2026
Meerjarenbegroting 2027 2028 2029
080 Overige baten en lasten
0
1
1
1
1
1
410 Openbaar basisonderwijs
89
86
90
90
90
90
420 Onderwijshuisvesting
4.938
5.117
6.226
5.351
5.918
5.796
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.815
3.182
2.881
2.884
2.883
2.884
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
3.145
3.461
3.231
3.311
4.345
3.614
540 Musea
34
35
36
36
36
36
550 Cultureel erfgoed
85
65
72
71
90
104
560 Media
1.713
1.944
1.987
1.820
1.783
1.783
Saldo
11.820
13.891
14.524
13.563
15.147
14.309
2026
2027
2028
2029
Omschrijving
Bedragen x € 1.000
“+" = nadeel, "-" = voordeel
Lasten Mutaties vanuit kadernota 2026-2029 420 Onderhoudsbudgetten vastgoed 420 Indexering Voorgezet Onderwijs 430 Indexering Welzijnswerk 430 Overheveling budget naar programma 6. RO en Sport 530 Onderhoudsbudgetten vastgoed 530 Toekomstbestendige stichting Cultuurhuis 530 Indexering culturele instellingen 560 Middelen brede zorgplicht bibliotheken 560 Bijdrage aan Lokale omroep Hoogeveen
Gemeente Hoogeveen
-40 87 30 -80 -112 265 124 167
87 30 -80
87 30 -80
87 30 -80
265 124
265 124
265 124
37
29
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling Omschrijving
Bedragen x € 1.000 “+" = nadeel, "-" = voordeel Aanvullende mutaties 430 Aanpassing periodieken Welzijnswerk 530 Toekomstbestendige stichting Cultuurhuis 530 Toekomstbestendige Kunstenkorf 420, 530 en 550 Herschikking nutsvoorzieningen en verzekeringen 420, 530 en 550 Actualisatie preventief onderhoud vastgoed
Programmabegroting 2026-2029
2026
2027
2028
2029
22 85 1 44 0
22
22
22
1 44 24
1 44 -36
1 44 -1.037
Totaal lasten
593
554
457
-544
Totaal baten
0
0
0
0
593
554
457
-544
Saldo
Toelichting op de cijfers Lasten Mutaties vanuit kadernota 2026-2029 420 Onderhoudsbudgetten vastgoed Op basis van de realisatiecijfers verlagen we de onderhoudsbudgetten voor gebouwen in totaal met € 800.000. Deze bijstelling is gebaseerd op een analyse van de afgelopen jaren, waarbij is gebleken dat de daadwerkelijke uitgaven structureel lager liggen dan het oorspronkelijke budget. In dit programma taakveld 420 betekent dit € 40.000 aan lagere kosten. Bij de ombuigingsweek gaan we beoordelen of deze ombuiging structureel kan worden verwerkt en komen hier bij de kadernota 2027 op terug. 420 Indexering Voortgezet Onderwijs In de huisvestingsafspraken met het voortgezet onderwijs is overeengekomen dat we de jaarlijkse bijdrage indexeren met de consumentenprijsindex. In 2025 bleek de index hoger dan waarmee in de begroting 2025-2028 rekening was gehouden. Hierdoor is een hoger budget nodig van € 9.000. De inflatie op basis van de CPI van 3,3% in 2026 leidt tot € 78.000 hogere kosten en daarmee bedraagt de totale ophoging € 87.000. 430 Indexering welzijnswerk Op 1 augustus 2025 treedt een nieuwe cao Sociaal Werk in werking. De verwachting is dat dit leidt tot een stijging van de loonkosten. Op basis van de CPI gaan we uit van een kostenstijging van € 215.000 verdeeld over verschillende programma's. De stijging voor dit programma bedraagt € 30.000.
Dit bedrag kan nog veranderen bij de begroting 2026 wanneer het definitieve indexpercentage bekend is. 430 Overheveling budget naar programma Ruimtelijke Ordening en Sport Een deel van de subsidie aan het Jeugdsportfonds wordt al enkele jaren betaald uit het budget Kindpakket binnen dit programma. Dit budget van € 80.000 wordt nu structureel overgeheveld naar het programma Ruimtelijke Ordening en Sport waar het Jeugdsportfonds onder valt. 530 Onderhoudsbudgetten vastgoed Op basis van de realisatiecijfers verlagen we de onderhoudsbudgetten voor gebouwen in totaal met € 800.000. Deze bijstelling is gebaseerd op een analyse van de afgelopen jaren, waarbij is gebleken dat de daadwerkelijke uitgaven structureel lager liggen dan het oorspronkelijke budget. In dit 30
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2026-2029
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
programma op taakveld 530 betekent dit € 112.000 lagere kosten. Bij de ombuigingsweek gaan we beoordelen of deze ombuiging structureel kan worden verwerkt en komen hier bij de kadernota 2027 op terug. 530 Toekomstbestendige Stichting Cultuurhuis Stichting Cultuurhuis staat momenteel voor een financiële uitdaging. Dit betreft de Tamboer. Een mix aan maatregelen is noodzakelijk om het structurele tekort van € 350.000 op jaarbasis op te lossen. Dit betreft onder andere verdere verduurzaming, het vinden van aanvullende financiering of beperken van de uitgaven door Stichting Cultuurhuis en een reparatie van de exploitatiesubsidie van € 265.000 per jaar. 530 Indexering Culturele instellingen De structurele subsidies aan de culturele instellingen worden jaarlijks geïndexeerd met het percentage dat we hanteren in de gemeentelijke begroting voor inkomsten zoals OZB en leges (CPI). Het gaat hierbij om de stichtingen Bibliotheek, Cultuurhuis, de Kunstenkorf, CultuurKlik en Onderduikersmuseum De Duikelaar. Voor 2026 is de index 3,3%. Dit komt neer op een indexering voor de culturele instellingen van € 124.000 gezamenlijk. Dit bedrag kan nog veranderen bij de begroting 2026 wanneer het definitieve indexpercentage bekend is.
560 Middelen brede zorgplicht bibliotheken Via de septembercirculaire 2024 heeft de gemeente € 167.000 toegekend gekregen (voor 2025 en voor 2026) ter voorbereiding op de invoering van de brede zorgplicht bibliotheken per 1 januari 2026. We voegen deze middelen toe aan de cultuurbegroting. De uitvoering ligt bij de bibliotheek Hoogeveen. Vanuit de verschillende dorpen en wijken in de gemeente Hoogeveen is er een brede urgentie geuit om de dienstverlening uit te breiden en gerichter, maar ook dichter bij de mensen te brengen. De bibliotheek zal zich vanaf 2025 in ieder geval richten op deze dorpen en wijken, te weten Elim, Hollandscheveld, Noordscheschut en Pesse en de locaties Hoofdstraat (specifiek op jongeren gericht, op de MANGA community), Krakeel en Erflanden. 560 Bijdrage aan Lokale Omroep Hoogeveen (LOH) De invoering van het (nieuwe) stelsel voor lokale publieke omroepen, waarbij de financiering verschuift van gemeenten naar het Rijk, is uitgesteld naar 2028. Dit betekent dat in 2027 de financiering van de LOH nog via de gemeente loopt. Aanvullende mutaties 430 Aanpassing periodieken Welzijnswerk In de cao Sociaal Werk is opgenomen dat vanaf 1 januari 2025 de twee uitloopperiodieken, (U1 en U2) reguliere periodieken worden. Dit betekent dat er per schaal 2 periodieken bij komen. Het salaris van een werknemer wordt jaarlijks verhoogd met één periodiek tot het maximum.
Dat maximum wordt dus hoger. Dat betekent voor de SWW dat er een extra loonstijging in 2025 en 2026 boven op de reguliere cao-loonstijging/inflatiecorrectie komt. De extra loonstijging in 2025 is verwerkt in de programmabegroting 2026-2029. De extra loonstijging in 2026 bedraagt 2,85%. Dat is een stijging van € 183.000 verdeeld over diverse programma’s. Voor Blijven Meedoen en talentontwikkeling bedraagt de stijging € 22.100. 530 Toekomstbestendige Stichting Cultuurhuis De exploitatiesubsidie wordt in 2026 incidenteel met € 85.000 verhoogd om Stichting Cultuurhuis de ruimte te geven om de uitgaven te beperken en extra inkomsten te genereren. Hiermee wordt invulling gegeven aan de door de raad aangenomen ‘motie kadernota stichting Cultuurhuis’. Gemeente Hoogeveen
31
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
Programmabegroting 2026-2029
420, 530 en 550 Herschikking nutsvoorzieningen en verzekeringen Door een herschikking van de posten gas, water, elektra en verzekeringen over alle programma is een voordeel ontstaan van in totaal € 1.291.000. Voor dit programma laat deze herschikkingen een negatief resultaat zien van € 44.000. 420, 530 en 550 Actualisatie preventief onderhoud Vastgoed De mutatie in 2029 (€ -1.036.549) is het gevolg van een harmonisatie van de onderhoudscijfers met het bestaande meerjarig onderhoudsplan. Eerder ingeplande bedragen zijn opnieuw beoordeeld en in lijn gebracht met de meest actuele inzichten in het onderhoudsritme. Hierdoor ontstaat een realistischer weergave van het preventief onderhoud binnen dit programma. Onzekerheden en risico's 430 Indexering welzijnswerk De cao-onderhandelingen voor een nieuwe cao Sociaal Werk zijn vastgelopen. Verdere onderhandelingen zijn afgezegd tot september 2025. De looneis van de vakbonden is fors hoger dan de door ons gehanteerde CPI-index van 3,3% in de kadernota. Bij de cao-onderhandelingen wordt ook gekeken naar de compensatie die gemeenten van het Rijk ontvangen voor de kosten van het sociaal domein. Het is daarom mogelijk dat de totale kosten voor de SWW hoger uitvallen dan de gehanteerde CPIindex.
32
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2026-2029
02 Jeugdhulp en Participatie
02 Jeugdhulp en Participatie Verantwoordelijk wethouder: Jeroen Westendorp
Maatschappelijk effect Vanuit ons programma Jeugdhulp en Participatie bieden we ondersteuning aan en stimuleren we talentontwikkeling van kinderen en jongeren. Met een verbindende aanpak zorgen we dat jeugdigen gelijke kansen krijgen. In dit programma stimuleren we dat inwoners werk hebben en hun werk kunnen behouden in een evenwichtige arbeidsmarkt. Samen met ondernemers proberen we een goed aanbod aan werkgelegenheid te realiseren. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt proberen we een passend aanbod te doen voor werk of sociaal-maatschappelijke activiteiten. Inwoners die het nodig hebben, kunnen een beroep doen op voorzieningen zoals loonkostensubsidie, een jobcoach of beschut werk.
Trends en ontwikkelingen Jeugd en jeugdhulp De Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming zijn ingrijpende hervormingen die aanpassingen vergen in de organisatie van jeugdhulp. Deze opgaven raken de manier waarop we zorg inkopen en organiseren en ook hoe we als gemeente zorgen voor laagdrempelige ondersteuning en sterke lokale netwerken. In 2026 zetten we een belangrijke stap in de lokale inkoop van jeugdhulp, waarbij we aansluiten op de plannen per school en wijk. Dit doen we in lijn met de Nota Jeugd Hoogeveen en de leidende principes van het sociaal domein. We onderzoeken hoe laagdrempelige, collectieve en vrij toegankelijke jeugdhulp aanvullend kan zijn op de bestaande structuren. Dit vraagt om een flexibele en vraaggerichte inkoopstrategie, waarbij we steeds afwegen wat we binnen de Gemeenschappelijke Regeling Drenthe moeten regelen - als de Wet beschikbaarheid jeugdhulp wordt aangenomen - en wat we lokaal willen inkopen en contracteren, om maatwerk te kunnen blijven bieden. We geven als gemeente de zorg voor de meest kwetsbare gezinnen een hoge prioriteit. We werken hieraan door deze kwetsbare kinderen en gezinnen te horen én te betrekken bij verbeteringen van de zorg.
Stevige lokale teams en integrale jeugdhulp We blijven investeren in sterke lokale teams die lichte jeugdhulp dichtbij gezinnen bieden en zorgen voor soepele toegang tot specialistische zorg. De jeugdprofessionals op scholen en de praktijkondersteuners jeugd in Hoogeveen zijn voorbeelden van deze aanpak. We zetten in op integraal werken, waarbij ondersteuning wordt geboden binnen de bredere context van een kind en gezin. Dit doen we in samenwerking tussen onderwijs, huisartsen, jeugdteams en andere sociale partners. Ons team Veilig Opgroeien heeft een stevige basis in Hoogeveen. In 2026 breiden we deze aanpak verder uit om gezinnen met acuut onveilige situaties intensiever en langer te kunnen begeleiden. Dit doen we met een maatwerkgerichte, gezinsbrede aanpak, waarbij veiligheid en duurzaam welzijn Gemeente Hoogeveen
33
02 Jeugdhulp en Participatie
Programmabegroting 2026-2029
hand in hand gaan. De komende jaren werken we toe naar een model waarin we gezinnen nauwer blijven volgen, hen goed ondersteunen en ingrijpen voordat problemen escaleren. Met deze focus op lokale inkoop en betere zorg voor kwetsbare gezinnen, zetten we in 2026 stappen om de doelen van de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming in onze gemeente concreet en haalbaar te maken. Groeipijn – advies deskundigencommissie over de hervormingsagenda Jeugd Op basis van het advies van de deskundigencommissie in het rapport Groeipijn heeft het Rijk in de meicirculaire 2025 de autonome groei van de kosten jeugdzorg gecompenseerd voor 2026 en 2027. Onderdeel van het advies is om de kostenoverschrijding 2023 en 2024 in gelijke delen te verdelen over Rijk en gemeenten. Op 8 september 2025 is door het Rijk toegezegd aan de VNG dat het Rijk de € 728 miljoen beschikbaar stelt, waar gemeenten recht op hadden over 2023 en 2024. Jeugdgezondheidszorg Voor zwangeren in een kwetsbare situatie kan GGD de programma's prezorg (light variant) en voorzorg inzetten. Voorzorg is een interventie die gedurende de eerste 1.000 dagen wordt ingezet om het kindje een goede start te laten maken. De inzet van pre-/voorzorg is substantieel hoger dan de laatste jaren is afgesproken.
Op dit moment vindt een onderzoek plaats of we de triage op een alternatieve manier kunnen inrichten en of hiermee het aantal uren pre-/voorzorg omlaag kan. Het programma Moeders van Hoogeveen is een goed alternatief voor pre-/voorzorg. Met dit programma ontvangen de zwangeren/jonge moeders meer uren ondersteuning en de kosten voor de uitvoering zijn lager. Naar verwachting zullen tijdelijk extra uren nodig zijn om een aantal voorzorgtrajecten af te bouwen. Logopedie We zien een toename in het aantal kinderen met taal- en spraakproblematiek. Op basis van de nieuwe signaleringsmethodiek van preventieve logopedie worden veel meer kinderen gesignaleerd voor logopedische ondersteuning. Om de signalering op alle kinderopvanginstellingen te kunnen uitvoeren en de gesignaleerde kinderen zeer lichte ondersteuning te bieden, onderzoeken we of extra inzet nodig is. De zelfstandige logopediepraktijken nemen de logopedische ondersteuning voor hun rekening. Hier zijn geen kosten mee gemoeid voor de gemeente. Nota Jeugd/programma Jong Hoogeveen Wij willen een gemeente zijn waarin kinderen en jongeren volop kansen krijgen om gezond, veilig en succesvol op te groeien en waar er ruimte is voor het ontwikkelen van hun talenten. In 2026 gaan wij daarom door met de uitvoering van de Nota Jeugd. De nota wordt uitgevoerd binnen het programma Jong Hoogeveen.
‘Samen’ is voor ons de sleutel naar succes. Ook bij de uitvoering van de Nota Jeugd zetten we daarom de succesvolle samenwerking met onze partners, kinderen en jongeren voort en blijven wij in gesprek. Gezien de complexiteit van de opgave en de generationele problematiek vraagt de uitvoering van de Nota Jeugd om een lange adem richting 2040. Plan per School De school is een cruciale vindplaats voor talentontwikkeling en een belangrijk onderdeel van de leefwereld van kinderen. Alle scholen gaan daarom met ondersteuning van de gemeente en maatschappelijke partners een plan per school ontwikkelen. Het plan per school geeft invulling aan de opgave om samen te werken met de buurt en de sociale omgeving en past bij de ontwikkelvragen van de school, de kinderen en de gezinnen. Het format voor het plan per school is uniform voor alle scholen, maar biedt tegelijkertijd ruimte voor een specifieke invulling per school afhankelijk van de context. We zoeken samen (scholen en gemeente) naar een passende gelijkwaardige samenwerkingsvorm, gezamenlijke financiering en bijbehorende afspraken. In 2026 starten we (na afronding van het Plan per School in het primair onderwijs) met een Plan per School in het voortgezet 34
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2026-2029
02 Jeugdhulp en Participatie
onderwijs, speciaal onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. We zijn hierbij afhankelijk van de bereidheid van de scholen. Deze lokale aanpak per school sluit aan bij de landelijke Hervormingsagenda Jeugd, waarin onderwijs als belangrijk onderdeel van de sociale en pedagogische basis staat omschreven. Van en met elkaar leren Vanuit de ambitie in de Nota Jeugd om samen te staan voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren in Hoogeveen, willen we van elkaar leren en met elkaar leren. We organiseren daarom in 2026 de jaarlijkse Jong Hoogeveen inspiratiebijeenkomst in het voorjaar en het Jong Hoogeveen inspiratiefestival in het najaar. We zien dat deze bijeenkomsten en onze inzet in de uitvoering van de Nota Jeugd ontmoetingen tussen onze partners faciliteren en de partners elkaar als gevolg daarvan ook steeds meer op inhoud gaan vinden. Wij initiëren ontmoeting en samenwerking en samen geven onze partners vorm en inhoud aan de Jong Hoogeveen-beweging. Een voorbeeld van een mooi concreet resultaat van deze inspanningen is de realisatie van de Huiskamer in De Zuiderbreedte en de aanwezigheid van twee ‘Huiskamer-ouders’ op de woensdag- en vrijdagochtend. Kansengelijkheid Samen met onze partners in de regio werken we aan meer kansengelijkheid voor onze inwoners.
We doen dit onder andere binnen de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe, de Regio Deal Zwolle en samen met de provincie (Sociale Agenda), gemeenten en scholen binnen de Gelijke Kansen Agenda Drenthe. Binnen de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe worden projecten en programma’s ontwikkeld met als doel dat de generatie die nu opgroeit in de regio over 30 jaar dezelfde kansen heeft als leeftijdsgenoten in de rest van Nederland. Het verbeteren van kansengelijkheid heeft naast de verbinding met onderwijs ook een raakvlak met het versterken van bestaanszekerheid en bereikbaarheid van zorg. Mentale gezondheid van jongeren Problemen rond sociale vaardigheden, emoties, mentale gezondheid en groepsdruk zijn zichtbaar bij (zeer jonge) kinderen en jongeren. Jongeren ervaren mentale gezondheidsproblemen zoals eenzaamheid, somberheid en angst. Vanuit het programma Jong Hoogeveen en het Gezond en Actief Leven Programma gaan we daarom samen met partners en jongeren aan de slag met de uitvoering van de opgave rondom mentale gezondheid bij jongeren. Zo zijn 448 jongeren in onze gemeente gesproken over dit thema en over de uitdagingen en wensen van jongeren met betrekking tot mentale gezondheid. Jongeren weten zelf het allerbeste te vertellen wat zij nodig hebben, en wat niet.
We zijn in deze ontwikkeling gestart op het regulier voortgezet onderwijs en gaan deze ontwikkeling in de nabije toekomst ook uitrollen richting het Middelbaar Beroeps Onderwijs (MBO, Alfa-college) en het speciaal onderwijs. Daarnaast houden we met de Plannen per School ook aandacht voor dit belangrijke thema in het primair onderwijs. Aanpak Armoedebestrijding samen werken aan perspectief Armoede blijft een hardnekkig en veelzijdig probleem dat veel inwoners direct raakt. Als gemeente zetten wij in op een integrale aanpak, gericht op het voorkomen, verzachten en duurzaam oplossen van armoede. We bieden materiële en immateriële ondersteuning. We realiseren ons dat de gemeente dit niet alleen kan. Daarom zetten we sterk in op samenwerking met maatschappelijke partners, waaronder vrijwilligersorganisaties, woningcorporaties, onderwijsinstellingen en professionals. Door krachten te bundelen vergroten we de effectiviteit van ons armoedebeleid en bieden we onze inwoners meer perspectief op een toekomst zonder armoede. Vanuit het uitvoeringsplan Aanpak Armoedebestrijding gaan we ook in 2026 volop de interventies die we hebben ingezet, doorontwikkelen. Door onze partners nauw te betrekken kunnen we de effectiviteit van onze interventies vergroten en de vicieuze cirkel van armoede doorbreken.
Door samen te werken kunnen we sneller schakelen, beter afstemmen op de behoeften van onze Gemeente Hoogeveen
35
02 Jeugdhulp en Participatie
Programmabegroting 2026-2029
inwoners en de sociale samenhang in de wijken versterken. De combinatie van professionele hulp en informele hulp blijkt in de praktijk effectief en laagdrempelig. Onze interventies pakken de oorzaken van armoede aan, werken preventief en gaan uit van de kracht van de samenwerking. Schuldhulpverlening Binnen de schuldhulpverlening zien we aanleiding om toe te werken naar een doelgroepenbenadering met een specifieke aanpak voor jongeren met schulden en een eigen aanpak voor ondernemers (zzp'ers) met schulden. • Specifieke aanpak Jongeren met schulden Uit onderzoek van het Nibud blijkt dat het aantal jongeren tussen 18-27 jaar dat schulden heeft, toeneemt. 1 op de 5 jongeren heeft te maken met (ernstige) betaalproblemen. Dit heeft grote impact op de jongeren, het is erg stressvol en kan leiden tot bijvoorbeeld schooluitval en andere mentale problematiek, waardoor de situatie nog verergert. Dit vormt een blokkade om te werken aan de toekomst. Ook in onze gemeente zien we een groeiend aantal jongeren met schulden, maar we hebben daar nog geen passende (schuld)hulpverlening voor georganiseerd. We gaan onderzoeken of we daar vanuit bestaande middelen uit de begroting een passende voorziening voor kunnen bieden. • Specifieke aanpak zzp'er met schulden Uit landelijke cijfers blijkt dat van de inwoners met schulden 1 op de 3 zzp'er is.
Ook in onze gemeente hebben we te maken met zzp'ers met problematische schulden. Er is in 2025 ten opzichte van 2023 en 2024 een duidelijke stijging van zzp’ers met schulden waar te nemen. Momenteel gaan 8 op de 10 (aan)vragen over (hulp bij) problematische schulden. De verwachting is dat deze aantallen nog verder stijgen. Het begeleiden van ondernemers met financiële problemen is vanwege de fiscale en bedrijfsmatige aspecten complexer dan de hulp aan individuen en het vraagt specifieke deskundigheid. We hebben in Hoogeveen wel budget voor schuldhulp aan zzp'ers, maar nog geen structurele werkwijze. Hier gaan we op inzetten. Landelijk Werk en Re-integratie Economische groei, inflatie en werkloosheid De economische verwachtingen voor Nederland zijn gematigd positief. De laatste voorspellingen laten economische groeicijfers zien van 1,9% in 2025 en 1,5% in 2026. De gemiddelde inflatie over 2025 zal naar verwachting uitkomen op 3,2%. Voor 2026 wordt deze geraamd op 3%. De werkloosheid is op dit moment relatief laag, met een werkloosheidspercentage van 3,8% in Nederland. De vraag naar arbeid is hoog, waarbij er sprake is van krapte op de arbeidsmarkt die naar verwachting in 2026 gelijke tred zal houden. In het bijzonder als het gaat om de sectoren zoals techniek, zorg en ICT.
Toch staan er nog inwoners aan de kant, omdat vraag en aanbod niet op elkaar aansluiten, onvoldoende opleiding hebben of de Nederlandse taal niet machtig zijn. Participatiewet in Balans De Participatiewet in Balans is een pakket van ruim 20 maatregelen gericht op verbetering binnen de Participatiewet. Het doel is om het sociale vangnet te vereenvoudigen en meer ruimte te bieden voor vertrouwen en menselijke maat in de uitvoering door gemeenten. Een van de maatregelen is de mogelijkheid voor maatschappelijke participatie als alternatief voor werk. Een andere maatregel geeft gemeenten de optie om ook de doelgroep onder 27 jaar een premie te betalen op het moment dat zij met behoud van uitkering aan het werk gaan. Op 23 april 2025 heeft de Tweede Kamer ingestemd met het wetsvoorstel en de bijbehorende maatregelen. De inzet is dat de eerste maatregelen per 1 januari 2026 in kunnen gaan. Dit is mede afhankelijk van de behandeling van de wet door de Eerste Kamer, waar de wet op dit moment nog geen datum heeft voor behandeling. 36
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2026-2029
02 Jeugdhulp en Participatie
Regionaal Werk en Re-integratie Regionaal Werkcentrum Per 1 januari 2026 moet iedere arbeidsmarktregio een Regionaal Werkcentrum (RWC) hebben ingericht. De Arbeidsmarktregio Drenthe, waar de gemeente Hoogeveen onderdeel van uitmaakt, houdt zich volgens eigen planning aan deze landelijke richtlijn. Het inrichten van een werkcentrum houdt in dat er één herkenbaar loket moet komen waar alle werkzoekenden en werkgevers terecht kunnen voor de ondersteuning en begeleiding. Het werkcentrum is een samenwerking tussen gemeenten en diverse andere partijen die actief zijn op de arbeidsmarkt binnen één loket. Lokaal Werk en Re-integratie Toekomstvisie Stark De drie eigenaarsgemeenten van Stark - Hoogeveen, Midden-Drenthe en De Wolden - doorlopen gezamenlijk een visietraject om te komen tot een nieuwe toekomstvisie op de GR Stark. Zorgen over de financiën, de ondersteuning van inwoners uit de bijstand en de onderlinge samenwerking waren de aanleiding voor dit traject. Waar 2025 is gebruikt om scherpte aan te brengen in de uitgesproken visie en daarbij behorende mogelijkheden, zal 2026 in het teken staan van implementatie hiervan bij Stark. Toename doelgroepen bijstand Er is sprake van een structurele toename van specifieke doelgroepen in ons bijstandsbestand.
In het bijzonder gaat het daarbij om de doelgroepen Jongeren, Statushouders en BAB’ers (Baanafspraak Baan, voor inwoners die niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen). Deze doelgroepen kenmerken zich door een stijging in volume als ook in problematiek. Dit leidt ertoe dat de reintegratie van deze doelgroepen complexer is dan voorheen, wat samenhangt met gemiddeld een langere verblijftijd in de bijstand. Beschut Werk Bij vaststelling van de beleidsbegroting 2024 heeft de gemeenteraad structureel 10 extra plekken beschikbaar gesteld om daarmee de wachtlijst beschut werk te verhelpen. Deze plekken zijn inmiddels allemaal ingevuld. Er is op dit moment opnieuw sprake van een wachtlijst Beschut Werk. Het aantal indicaties Beschut Werk in de gemeente neemt jaarlijks toe maar het aantal plekken dat hiervoor beschikbaar is, wordt landelijk bepaald en sluit niet aan op het aantal afgegeven indicaties. Schoolverlatende leerlingen die in aanmerking komen voor een indicatie Beschut Werk plaatsen we daarom via een overbruggingstraject bij Stark totdat ze daadwerkelijk aanspraak kunnen maken op een dienstverband Beschut Werk. Dit is om technische redenen niet verwerkt in de begroting, maar wordt verwerkt in een volgend P&C-document.
Pilot Bijverdienpremie De gemeenteraad van Hoogeveen heeft naar aanleiding van een aangenomen initiatiefvoorstel het college de opdracht gegeven om een pilot uit te voeren met de bijverdienpremie. De bijverdienpremie is een instrument dat bijstandsgerechtigden in staat stelt om tot maximaal € 200 per maand extra te verdienen op het moment dat zij met behoud van uitkering aan het werk gaan. De pilot start in 2025 en zal doorlopen tot in 2027.
Gemeente Hoogeveen
37
02 Jeugdhulp en Participatie
Programmabegroting 2026-2029
Reguliere werkzaamheden
Doelstellingen 1. Kinderen en jongeren groeien gezond en veilig op in Hoogeveen. Wat willen we bereiken in 2026?
38
1. Onze meest kwetsbare gezinnen krijgen de meeste aandacht. 2. Onze meest kwetsbare gezinnen krijgen op tijd (de juiste) hulp. 3. Geweld in afhankelijkheidsrelaties wordt duurzaam gekeerd. 4. Onze inwoners hebben goed toegankelijke jeugdhulp ('matched care'), waar mogelijk in de vorm van een algemene voorziening en collectief. 5. Partnerrelaties worden versterkt en complexe echtscheidingen worden teruggedrongen. 6. Onze inwoners kunnen terecht bij sterke lokale teams, in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd. 7. Onze meest kwetsbare inwoners ervaren een integrale benadering vanuit onze gemeentelijke toegang, waarbij alle leefgebieden worden meegenomen en datgene wordt gedaan wat nodig is om de gezinssituatie te verbeteren. 8. Onze meest kwetsbare inwoners ervaren dat expertise m.b.t. de aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling dichtbij is georganiseerd. 9. Meer gezinnen worden door de inzet van buurtgezinnen sterker en veerkrachtiger en ervaren informele steun.
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2026-2029 Wat gaan we daarvoor doen in 2026?
Wat gaan we meten en hoe?
Gemeente Hoogeveen
02 Jeugdhulp en Participatie 1. Aanstaande ouders worden, onder de vleugels van GALA, gestimuleerd om deel te nemen aan de Samen zwanger en Samen ouders groepsconsulten. We richten ons ook op (aanstaande) ouders die zich in een kwetsbare situatie bevinden. 2. Kwetsbare ouders met een baby op komst ondersteunen we gedurende de zwangerschap en een periode daarna (de eerste 1000 dagen van de baby) met bestaande aanpak vanuit het team Moeders van Hoogeveen. 3. Voor onze meest kwetsbare gezinnen, wordt de werkwijze 'Eerder Erbij bij Huiselijk Geweld' doorontwikkeld. 4. We versterken de samenwerking met onze partners in de veiligheidsketen, vooruitlopend op de invoering van het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de regionale veiligheidsteams. 5. Om kinderen gezond en veilig te laten opgroeien geven we uitvoering aan het plan van aanpak rondom het versterken van partnerrelaties en het terugdringen van complexe echtscheidingen. 6. Om onze jeugd en hun ouders zo goed mogelijk te ondersteunen in de tweedelijnshulp onderzoeken we hoe we het jeugdhulpstelsel lokaal goed kunnen inrichten. We kijken daarbij hoe we voorzieningen op interventieniveau 4, 5 en 6 lokaal, laagdrempelig en collectief kunnen aanbieden. Verder investeren we via de uit te rollen plannen per school in de verbinding onderwijs, zorg en buurt/sociale omgeving. 7.
We blijven investeren in de integrale toegang bij meervoudige problematiek en passen daarbij de Omgekeerde Toets structureel toe. Dit gebeurt in samenhang met de sociale teams. 8. Om kinderen veilig op te laten groeien werken we samen met onder andere Veilig Thuis Drenthe op de aanpak rond huiselijk geweld en kindermishandeling. Veilig Thuis transformeert naar een expertisecentrum. 9. De begrotingssubsidie Buurtgezinnen wordt opgehoogd zodat er meer koppelingen van vraag- en steungezinnen kunnen worden gemaakt. Het budget waarbinnen deze subsidie valt, is toereikend om dit op te vangen. 1. We meten de tevredenheid van de inwoners die we bedienen, doordat de gemeentelijke toegang bijna alle gezinnen die jeugdhulp gebruiken, jaarlijks spreken. Er wordt dan gekeken of de hulp nog aansluit en of de doelen worden behaald. 2. Er wordt eens per jaar een onafhankelijk cliëntervaringsonderzoek uitgevoerd, om te meten of we de inwoners op de juiste manier bedienen. 3. We meten het tweedelijns jeugdhulpgebruik en verbinden daar, waar nodig, conclusies aan. 4. De mate van regie die cliënten nodig hebben wordt bijgehouden en gemeten, door de cliënten die jeugdhulp gebruiken in te delen in vier categorieën (van enkelvoudig en zelfredzaam tot meervoudig en beperkt zelfredzaam). 5. We meten het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen en het aantal zorgmeldingen bij Veilig Thuis Drenthe. 6.
De uitvoering van het plan rondom het versterken van partnerrelaties en het terugdringen van echtscheidingen wordt vanaf het begin goed gemonitord. 7. De ophoging maakt mogelijk dat er bij Buurtgezinnen 20 tot 25 koppelingen gedaan kunnen worden tot vraag- en steun39
02 Jeugdhulp en Participatie
Risico's en randvoorwaarden
Programmabegroting 2026-2029 gezinnen. Dit was 10 tot 15 koppelingen. Voldoende ruimte (op inhoud, formatief en in tijd) én lef om de nieuwe activiteiten vorm te geven.
2. We geven kinderen en jongeren gelijke kansen op een succesvolle en duurzame toekomst. Wat willen we bereiken in 2026?
Wat gaan we daarvoor doen in 2026?
40
1. Kinderen met dezelfde talenten hebben recht op gelijke kansen. Ieder kind moet zich volledig kunnen ontwikkelen: horizon verbreden, andere mensen ontmoeten, onbekende plekken leren kennen en maximaal eigen kwaliteiten en talenten ontdekken. 2. Meer kinderen hebben een kansrijke start. 3. Gelijke kansen voor kinderen en jongeren op elk moment van de dag. 4. Beter worden in het bieden van kansen voor de kinderen en jongeren. 5. Alle basisscholen hebben een plan per schoolwerken volgens een plan aan een samenwerking met de buurt en sociale omgeving. 6. Meer kinderen en jongeren hebben een gezond gewicht. 7. Meer kinderen en jongeren ervaren een betere mentale gezondheid. 8. Meer scholen vervangen individueel zorg en welzijnsaanbod voor een passend collectief aanbod. 9. Meer normaliseren van ondersteuningsvraagstukken op school en omgeving. 1. Met de Goede Start partners geven we uitvoering aan het werkplan 2026. 2. We gaan door met de uitvoering van de Nota Jeugd. De Nota Jeugd wordt tot uitvoer gebracht in het programma Jong Hoogeveen. 3. De Nota Jeugd uitwerken in plannen per school. De Nota Jeugd wordt tot uitvoer gebracht in het programma Jong Hoogeveen. De school is een cruciale vindplaats voor talentontwikkeling en een belangrijk onderdeel van de leefwereld van kinderen.
In 2026 geven we samen met de partners van Jong Hoogeveen uitvoering aan de plannen per school in het basisonderwijs. Een belangrijke rol hiervoor is weggelegd voor de Jong Hoogeveen coördinatoren. De coördinator verbindt scholen en wijkpartners en bewaakt de voortgang van de plannen per school. Het onderwijs heeft afgesproken de rol van coördinator in te vullen. Zij nemen daarmee verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de plannen per school. Vanuit Jong Hoogeveen wordt een kwartiermaker ingezet om de nieuwe functie van Jong Hoogeveen coördinator stevig en duurzaam te positioneren. 4. Na afronding van de plannen per school in het basisonderwijs wordt in 2026 gestart met het maken van een Plan Per School in het speciaal onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. 5. In samenwerking met het (basis)onderwijs wordt gewerkt aan een monitoringsinstrument voor het Plan Per School. Deze helpt ons om onze ambities en prioriteiten in kaart te brengen, voortgang te monitoren, impact te meten en onderling kennis uit te wisselen.
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2026-2029
02 Jeugdhulp en Participatie 6. In 2026 nemen twee scholen in de Zuiderbreedte en wijkpartners deel aan de Landelijke Agenda Familieschool van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. 7. Binnen de stuurgroep Talentenjagers wordt uitvoering gegeven aan het Toekomstplan Talentenjagers (een gezond businessmodel voor duurzame financiering van het huidige aantal groepen en financiering van toekomstige groei). 8. Het ondersteuningsteam Verbindende Aanpak geeft uitvoering aan het Plan van Aanpak Verbindende Aanpak. Vanuit het ondersteuningsteam wordt in schooljaar 2025-2026 met alle scholen met een Plan Per School contact gelegd om te onderzoeken hoe Verbindende Aanpak als fundament onder Jong Hoogeveen een bijdrage kan leveren aan de plannen per school. 9. De opdrachten aan maatschappelijke partners in lijn brengen met de plannen per school (denk aan de inzet van SWW en de GGD). 10. Een structureel naschools aanbod is een breed/collectief gedeelde wens binnen het Plan Per School in het basisonderwijs. Er wordt daarom een plan van aanpak gemaakt voor het realiseren van een rijke schooldag. Het plan moet een integrale aanpak zijn waarin onder andere sport, cultuur, welzijn, zorg, ondersteuning bij huiswerk en natuur structureel onderdeel zijn van het naschoolse aanbod. Daarnaast moet de kracht van de wijk/dorp worden benut bij het realiseren van het aanbod.
Input voor het plan is het resultaat van de evaluatie van de Jong groepen. 11. Ontwikkelen van een gezamenlijk en doelgericht plan (als aanvulling op het uitvoeringsplan voor- en vroegschoolse educatie) om kinderen op tijd toe te leiden naar kinder- en peuteropvang en een sterke, doorgaande lijn te creëren van opvang naar basisschool. In dit plan leggen we met alle betrokken partners - zoals GGD en SWW - duidelijke afspraken vast over ieders bijdrage aan dit vraagstuk. 12. Binnen Talentenjagers staat (naast de Verbindende Aanpak) de visie op talent van Luk De wulf centraal. Wij willen deze visie op talent en de werkwijze verbreden naar onderwijs- en opvangpartners binnen Jong Hoogeveen en daarmee een doorgaande lijn creëren van opvang, school en naschools. Concreet wordt een lokale opleiding tot Kindertalentenfluisteraar voor medewerkers in de opvang en het onderwijs gestart. 13. Uitvoering geven aan de Hervormingsagenda Jeugd Hoogeveen waarbij voortgebouwd wordt op de sterke basis die is ontstaan vanuit Jong Hoogeveen. 14. Kinderen en jongeren betrekken bij de uitvoering van de Nota Jeugd. Twee jongeren krijgen een ontwikkelplek in een stuurgroep/bestuurlijk overleg binnen Jong Hoogeveen. 15.
Uitvoeren van de totaalaanpak mentale gezondheid op de twee reguliere scholen voor voortgezet onderwijs waarbij in 2026 gestart wordt met interventies op school, waarmee we werken aan de mentale gezondheid, weerbaarheid en veerkracht van jongeren. 16. Samen met partners leren hoe we de ontwikkeling van kinderen en jongeren kunnen stimuleren. Wij organiseren hiervoor twee keer per jaar een inspiratiebijeenkomst (in het voorjaar en het najaar). Samen met de Drentse gemeenten en
Gemeente Hoogeveen
41
02 Jeugdhulp en Participatie
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
Programmabegroting 2026-2029 het onderwijs uitvoering geven aan de Gelijke Kansen Agenda Drenthe. 1. Voor de (middel)lange termijn volgen we welke effecten die er zijn rondom deelname jeugdhulp, verhogen onderwijsniveau, gezondheid van jongeren, cijfers armoede. We gebruiken hiervoor bestaande monitors, zoals de onderwijsmonitor en de gezondheidscijfers van de GGD. Het programma Jong Hoogeveen wordt, wat betreft de inhoudelijke resultaten en behaalde doelen, gemonitord op basis van de afgesproken SMART doelstellingen van de Nota Jeugd. 2. In samenwerking met het (basis)onderwijs wordt gewerkt aan een monitoringsinstrument voor het Plan Per School. Deze helpt ons om onze ambities en prioriteiten in kaart te brengen, voortgang te monitoren, impact te meten en onderling kennis uit te wisselen. Het is belangrijk te blijven investeren in de samenwerking met partners. We streven voortdurend samen met onze partners naar een hoger niveau, we kijken ver vooruit om de route te vinden die zorgt dat we onze ambitie waar kunnen maken. Alle partners (h)erkennen de opgave in Hoogeveen en hebben zich verbonden aan Jong Hoogeveen. De Nota jeugd/Programma Jong Hoogeveen is ons inhoudelijke kompas met een lange lijn richting 2040.
3. We streven naar bestaanszekerheid voor onze inwoners en voorkomen werkloosheid, armoede en problematische schulden. Wat willen we bereiken in 2026? Schuldhulpverlening
1. We willen dat onze inwoners zich bewust zijn van de risicofactoren voor het ontstaan van problematische schulden. 2. We willen zo snel mogelijk persoonlijk contact met inwoners bij wie problematische schulden dreigen te ontstaan. 3. We willen de groei van schulden bij inwoners met problematische schulden zo snel mogelijk afremmen. 4. We willen dat inwoners met problematische schulden zo snel mogelijk van hun schulden af zijn. 5. We helpen inwoners die te maken hebben met problematische schulden, hun leven zo snel mogelijk weer op de rit krijgen. 6. We willen inwoners die met problematische schulden te maken hebben gehad, helpen om nieuwe schulden te voorkomen.
Armoede/inkomen
1.
Werk/re-integratie
1. We willen dat zo weinig mogelijk inwoners gebruik hoeven te maken van de bijstand. We zetten in op het maximaliseren van de uitstroom en het minimaliseren van de instroom. 2. We streven naar een inclusieve arbeidsmarkt waar iedereen naar vermogen kan meedoen. Dat kan in een reguliere arbeidsplaats, een alternatief als beschut werk, baanafspraak banen of arbeidsmatige dagbesteding. 3. We streven naar duurzame uitstroom om terugkeer in de uit-
42
We willen belemmeringen wegnemen bij onze inwoners om zo mee te doen aan de samenleving. 2. Een inwoner die (tijdelijk) niet in de eigen bestaanskosten kan voorzien, krijgt een uitkering. We willen ook in 2026 uitkeringen verstrekken aan inwoners die het (tijdelijk) zelf niet redden.
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2026-2029
Wat gaan we daarvoor doen in 2026?
02 Jeugdhulp en Participatie kering te voorkomen. 4. We plegen extra inzet onder de doelgroepen jongeren en statushouders om de werkloosheid onder deze groepen tegen te gaan en integratie van statushouders te bevorderen. 5. We ondersteunen inwoners met een BAB-indicatie bij het vinden van een duurzame werkplek. 6. We houden de wachtlijst voor inwoners met Beschut Werk zo klein mogelijk. Inwoners die toch op de wachtlijst komen, houden we zo goed mogelijk werkfit. Daarbij is er in het bijzonder aandacht voor leerlingen die net van school komen met een indicatie.
Schuldhulpverlening
1. We zetten in op bewezen preventie middels onder andere de VoorzieningenWijzer en Geldfit. 2. Via vroegsignalering benaderen we inwoners in een vroeg stadium op het moment dat er sprake is van betalingsachterstanden 3. We zorgen voor een aanpak op maat voor jongeren, zzp’ers en ondernemers met schulden. 4. We blijven inzetten op een zo goed mogelijke samenwerking met onze lokale ketenpartners. 5. We beperken een terugkeer in de schuldhulpverlening door nazorg op maat te leveren.
Armoede/inkomen
1. We blijven onze Aanpak Armoedebestrijding uitvoeren en de interventies daaruit inzetten voor onze inwoners. 2. In 2026 wordt armoedebestrijding verder verankerd in beleid, met een veelzijdige aanpak gericht op: inkomen, onderwijs, schuldhulp, werk en integratie, en basisvoorzieningen. 3. Samen met het maatschappelijk middenveld, vrijwilligersorganisaties en professionals bouwen we aan een stevig netwerk om gezamenlijk te werken aan onze aanpak armoedebestrijding in onze gemeente. 4. We ondersteunen onze inwoners met regelingen en inkomensvoorzieningen, zoals de Participatiewet, Wet Ioaw (Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemer), Individuele inkomenstoeslag, Bijzondere bijstand, collectieve zorgverzekering, studietoeslag, regeling meerkosten, leefgeld aan Oekraïners. 5. We helpen onze inwoners om door het Rijk ingestelde ondersteuningsregelingen aan te vragen.
Werk/re-integratie
1. We zetten in op het wegnemen van belemmeringen die participatie in de weg staan (schulden, gezinsstabiliteit, verslaving etc.). 2. We laten mensen om- en bijscholen naar kansrijke beroepen. 3. We zorgen ervoor dat er geen wachtlijst voor mensen met een indicatie Beschut Werk ontstaat. 4. We begeleiden mensen van werk naar werk, naast de reguliere begeleiding van uitkering naar werk, om instroom te voorkomen. 5. We zetten in op een aanpak voor jongeren onder de 18, in samenwerking met de afdeling Jeugd, Doorstroompunt en Leerplicht. Voor deze doelgroep zetten we in op onderwijs/ zorg aanbod en ander trajecten die ervoor zorgen dat belemmeringen worden weggenomen en de stap naar werk of
Gemeente Hoogeveen
43
02 Jeugdhulp en Participatie
Wat gaan we meten en hoe?
Programmabegroting 2026-2029 onderwijs gezet kan worden. 6. We maken gebruik van de regionale samenwerking binnen de Arbeidsmarktregio Drenthe en de middelen die in dat kader voor onze inwoners inzetbaar zijn. 7. We plaatsen inwoners met toepassing van de praktijkroute. Het gaat hierbij om inwoners die niet in staat zijn een diploma of startkwalificatie te halen, maar die in de praktijk wel vaardigheden hebben waarmee zij aan het werk kunnen, hetzij met ondersteunende instrumenten zoals loonkostensubsidie. 8. We werken samen met het onderwijs, het bedrijfsleven en onze partners in de regio. 9. We voeren het uitvoeringsplan Inburgering uit. Samen met maatschappelijke organisaties en werkgevers zorgen we voor een betere integratie door de inzet van inburgeringslessen, taalstages, werkstages, begeleiding, trainingen etc. 10. We zetten extra in op de begeleiding naar een duurzame werkplek voor inwoners met een BAB-indicatie. We plaatsen deze mensen zoveel mogelijk bij reguliere werkgevers. 11. We inventariseren de effecten van wetswijzigingen (in het bijzonder de Participatiewet) voor onze lokale situatie.
Schuldhulpverlening
1. We monitoren het aantal mensen dat schuldhulp ontvangt, zowel professioneel als vrijwillig. 2. We registreren welk aandeel van schuldhulptrajecten succesvol wordt afgerond. 3. We monitoren via de vroegsignalering hoeveel inwoners betalingsachterstanden hebben. 4. We monitoren het aantal doorverwijzingen, intern en extern door onze ketenpartners.
Armoede/inkomen
1. Onze ondersteunende maatregelen die we inzetten voor onze inwoners gaan we monitoren. 2. De effecten van de interventies uit het uitvoeringsplan gaan we meten en monitoren.
Werk/re-integratie
1. We monitoren maandelijks de in- en uitstroom van het aantal bijstandsgerechtigden. 2. We monitoren dagelijks het vacature aanbod lokaal en regionaal, om goed zicht te houden op de kansen op de arbeidsmarkt. 3. We meten het effect van onze trajecten om te kijken of deze leiden tot de beoogde arbeidsparticipatie. 4. We monitoren de uitkomsten van de projecten binnen de arbeidsmarktregio voor onze gemeente. 5. We monitoren de in-en uitstroom van specifieke doelgroepen (zoals statushouders en BAB’ers, en Beschut Werk) in ons bijstandsbestand. 6. We monitoren de ontwikkeling in de doelgroep Jongeren onder de 18. 1. Het is van belang te blijven investeren in de samenwerking met onze ketenpartners. We kunnen de gestelde doelen alleen samen halen. 2. De effecten van armoede en schulden hebben een negatieve invloed op het gedrag van mensen. Als we dit niet (voldoende) onderkennen leidt dit op langere termijn tot grotere (schulden)problematiek.
Risico's en randvoorwaarden
44
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2026-2029
02 Jeugdhulp en Participatie 3. Onrechtmatig gebruik en fraude van uitkeringen zorgen voor een afname van het draagvlak van het socialezekerheidsstelsel. Immers, daar waar er recht is op een uitkering, moet deze worden verstrekt. Misbruik en oneigenlijk gebruik moeten worden tegengegaan. 4. Voor de doelgroep Beschut Werk is, met de huidige financieringssystematiek, een wachtlijst onvermijdelijk. Hoe langer mensen op deze wachtlijst staan, hoe lastiger het is om hen op enig moment weer aan het werk te helpen. 5. Het huidige uitvoeringsbudget op gebied van participatie en re-integratie biedt alleen voldoende middelen voor de vaste kosten, plus een beperkt aantal trajecten voor jongeren en statushouders. Zonder structurele uitbreiding van dit budget kunnen er geen extra trajecten ingezet worden voor deze doelgroepen. 6. Er is voornamelijk sprake van tekorten aan personeel in sectoren waarvoor bijstandsgerechtigden niet altijd de passende kwalificaties hebben. Daarbij behoort het omscholen van inwoners middels een opleiding die beter bij deze sectoren past vaak niet tot de mogelijkheden.
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: - STARK - GGD - GKB Voor meer informatie over de wijze waarop en het financiële belang wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Beleidsdocumenten • • • • • • • • • • • • • • • •
Beleidsnota Schudhulpverlening 2023-2027 Aanpak Armoedebestrijding Uitvoeringsplan aanpak armoedebestrijding Re-integratieverordening Gemeente Hoogeveen 2020 Beleidsregels Schuldhulpverlening Uitvoeringskader Toegang (2014) Calamiteitenplan jeugd (2019) Transformatieplan Zorg voor de Jeugd Jeugdhulpregio Drenthe 2018-2020 Bestuurlijk transformatieakkoord Jeugd Drenthe 2019 - 2022 Uitvoeringsplan Inburgering 'Thuis in Hoogeveen' (2023) En ze leefden nog lang en gezond; nota volksgezondheid Hoogeveen 2023-2027 (2022) Nota jeugd/programma Jong Hoogeveen Nota Jeugd jaaragenda 2025-2026 (programma Jong Hoogeveen) Plan van aanpak Verbindende Aanpak 2024 Totaalaanpak Mentale Gezondheid 2025 Verordening Jeugdhulp Hoogeveen 2021
Gemeente Hoogeveen
45
02 Jeugdhulp en Participatie
Programmabegroting 2026-2029
Verplichte beleidsindicatoren Indicator Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren
Eenheid
Jaar Hoogeveen Drenthe
Nederland Bron
%
2023
5
5
6
CBS - Jeugdmonitor
%
2023
2
2
2
CBS - Jeugdmonitor
Jongeren met jeugdhulp
% van alle 2024 jongeren tot 18 jaar
14,6
14,2
13,7
CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura
Lopende reintegratievoorzieningen
2024
318,0
235,3
203,1
CBS - Re-integratie
Personen met een bijstandsuitkering
per 10.000 inwoners van 15-64 jaar per 10.000 inwoners
2024
325,3
305,1
343,6
CBS - Re-integratie
Indicator
Omschrijving
Achterstand onder jeugd - Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering Kinderen in uitkeringsmoet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid gezin een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, de Participatiewet en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Achterstand onder jeugd - Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkloze jongeren WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Jongeren met jeugdhulp "in percentage van alle jongeren tot 18 jaar, per 1 januari Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014), en in natura door de zorgaanbieder is geleverd. PGB gefinancierde hulp en zorg valt hier dus buiten. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Zorg in Natura wordt direct vergoed aan de zorgverlener zonder tussenkomst van de zorggebruiker. In het kader van de jeugdzorg betekent dit dat de hulp rechtstreeks door de gemeente wordt vergoed.
Persoonsgebonden budget (PGB) is een geldbedrag waarmee de zorggebruiker zelf zorg, begeleiding, hulp, hulpmiddelen of voorzieningen in kan kopen. Deze wordt verstrekt via de Sociale verzekeringsbank (SVB) maar is ook afkomstig van de gemeente." Lopende reHet aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 integratievoorzieningen jaar. Personen met een bijstandsuitkering
46
Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2026-2029
02 Jeugdhulp en Participatie
Wat kost het? Product
Realisatie Begroting Begroting 2024 2025 2026 Bedragen x € 1.000
080 Overige baten en lasten
Meerjarenbegroting 2027 2028 2029
0
1
1
1
1
1
610 Samenkracht en burgerparticipatie
1.631
1.384
1.435
1.437
1.437
1.438
620 Wijkteams
6.779
0
95
95
95
95
0
2.423
2.403
2.383
2.383
2.383
630 Inkomensregelingen
30.065
29.541
29.800
29.965
29.964
29.966
640 Begeleide participatie
22.898
21.907
22.381
21.533
20.886
20.103
650 Arbeidsparticipatie
2.060
1.864
1.929
1.933
1.932
1.933
1
0
0
0
0
0
672A Jeugdhulp begeleiding
7.020
0
0
0
0
0
672B Jeugdhulp behandeling
5.839
0
0
0
0
0
672C Jeugdhulp dagbesteding
796
0
0
0
0
0
672D Jeugdhulp zonder verblijf
408
0
0
0
0
0
673A Pleegzorg
994
0
0
0
0
0
673B Gezinsgericht
161
0
0
0
0
0
2.001
0
0
0
0
0
5.386
0
0
0
0
0
1.382
0
0
0
0
0
223
0
0
0
0
0
675A Jeugdhulp ambulant lokaal
0
930
878
878
878
878
675B Jeugdhulp ambulant regionaal
0
14.890
13.519
13.519
13.519
13.519
675C Jeugdhulp ambulant landelijk
0
31
30
30
30
30
676A Jeugdhulp met verblijf lokaal
0
1.827
1.783
1.783
1.783
1.783
676B Jeugdhulp met verblijf regionaal
0
6.235
5.774
5.774
5.774
5.774
676C Jeugdhulp met verblijf landelijk
0
60
58
58
58
58
679B PGB Jeugd
0
250
250
250
250
250
682A Jeugdhulpbescherming
1.202
1.187
1.151
1.151
1.151
1.151
682B Jeugdhulpreclassering
195
194
190
190
190
190
0
2.700
0
0
0
0
710 Volksgezondheid
2.306
2.284
2.489
2.490
2.490
2.490
Lasten
91.347
87.707
84.167
83.471
82.822
82.043
-145
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-23.957
-23.441
-23.511
-23.511
-23.511
-23.511
622 Toegang en eerstelijnsvoorz Jeugd
672 Maatwerkdienstverlening 18-
673C Jeugdhulp met verblijf overig 674A Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 674B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 674C Gesloten plaatsing
692 Coördinatie en beleid jeugd
620 Wijkteams 622 Toegang en eerstelijnsvoorz Jeugd 630 Inkomensregelingen 640 Begeleide participatie