Programmabegroting 2025-2028 HGV
Tekst van het document
Dit zijn vrijwilligers die inwoners kunnen helpen met hun vragen op dit terrein. We gaan op zoek naar meer coaches en gaan ze goed begeleiden, zodat we nog meer huiseigenaren kunnen helpen. Naast de woon- en energiecoaches zetten we energieadviseurs, leningen en subsidies in om mensen te stimuleren en te helpen bij het verduurzamen van hun woning. Naast een gemeentebrede aanpak hebben we extra aandacht voor wijken en buurten waar nog veel winst op het gebied van duurzaamheid te behalen valt. Dit doen we samen met onder andere de provincie, corporaties, welzijnswerk en DOC33. Een leefbare en gezonde buurt Goed samenleven in de wijk of het dorp heeft steeds onze aandacht. Samen met inwoners, woningbouwcorporaties en de andere partijen van De Smederijen van Hoogeveen werken we aan leefbare, veilige en gezonde buurten. De samenwerking met verenigingen voor dorpsbelangen, inwoners en partijen in De Smederijen van Hoogeveen is goed. We kijken hoe we deze verder kunnen versterken. Ook in de nieuwe woon(zorg)visie hebben leefbare en gezonde buurten aandacht gekregen. Wijk- en dorpshuizen Wijk- en dorpshuizen betekenen veel voor het contact tussen inwoners, nu en in de toekomst. Ze zijn belangrijk in onze samenleving, een centrale plek in de buurt voor ontmoeting en gezamenlijke activiteiten.
Participatie We vinden het erg belangrijk dat iedereen zich verbonden voelt met beslissingen die over de eigen leefomgeving gaan. Er zit heel veel enthousiasme en creativiteit in onze Hoogeveense samenleving. Hoogeveners zijn aanpakkers, echte doeners. Die Hoogeveense kracht waarderen we enorm. Als er nieuw beleid moet komen, betrekken we inwoners vanaf het begin. Wat vinden inwoners belangrijk? Dat willen we graag horen en meenemen om een zo breed mogelijk draagvlak te creëren. Tegelijkertijd realiseren we ons dat een volledige unanimiteit een utopie is. De wethouders en de burgemeester hebben als gebiedswethouder en burgemeester aandacht voor de dorpen en wijken.
72
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2025-2028
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Onderhoud groen en wegen In een groene en biodiverse omgeving voelen mensen zich gezonder en minder gestrest. Veel mensen vinden een groene en natuurlijke omgeving belangrijk. We werken daarom ook vanuit het beheer onderhoud aan meer groen in straten, op pleinen en in de nieuwe woonbuurten willen we meer groen, minder verstening, grote biodiversiteit en groene plekken die uitnodigen om elkaar te ontmoeten en om te bewegen. Om de bereikbaarheid van Hoogeveen en de veiligheid van de weggebruiker te waarborgen is het van belang de wegen, fiets- en voetpaden op tenminste basisniveau te onderhouden. Klimaatadaptatie en duurzaamheid spelen ook in het wegenbeheer een steeds grotere rol. Overtollig water wordt bij zware regenval zoveel mogelijk afgevoerd naar een nabijgelegen sloot in plaats van naar het riool en bij (groot) onderhoud wordt, voor zover de budgetten reiken, gekozen voor duurzame materialen.
Trends en ontwikkelingen Landelijk, regionaal en lokaal Wonen De druk op de woningmarkt is nog steeds groot; woningen zijn schaars en relatief duur. Daarnaast zijn er de afgelopen tijd nieuwe opgaven bijgekomen. De vergrijzing zet door, mensen die uitstromen uit de jeugdzorg en zorginstellingen moeten zelfstandig gaan wonen en we zien een toename van de taakstelling voor statushouders. Tegelijkertijd neemt de vraag naar huisvesting voor arbeidsmigranten toe. Dit zet druk op bestaande wijken waar opkoop en verkamering plaatsvindt. Ook is er behoefte aan extra standplaatsen voor woonwagenbewoners. In de Nationale Woon- en Bouwagenda worden de oorzaken van de wooncrisis, de doelstellingen en de programmatische aanpak voor de komende jaren geschetst. Een van de landelijke programma’s, ‘Een thuis voor iedereen’, heeft als doel te zorgen voor voldoende betaalbare woningen voor alle aandachtsgroepen met een evenwichtige verdeling over gemeenten en met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding. Nieuwbouw van woningen vraagt ook om extra investeringen van de infrastructuur en de openbare ruimte. In de woon(zorg)visie 2023-2026 hebben we dit uitgewerkt. Woningbouwimpuls Bij veel ontwikkelingen staat de (financiële) haalbaarheid onder druk. Dit komt mede door de sterke stijging van de bouwkosten en de hogere hypotheekrente in de afgelopen jaren.
De prijzen van koopwoningen zitten weer in de lift, na een jaar van dalende prijzen. Belangrijke oorzaken hiervan zijn de gestegen lonen en de aanhoudende krapte. Naar verwachting zet de prijsstijging volgend jaar door. Daarmee zal in 2025 de prijsdaling van het afgelopen jaar teniet worden gedaan. Ook in Hoogeveen is de druk op de woningmarkt groot. In de woon(zorg)visie staat de ambitie om 1.880-2.200 woningen toe te voegen tussen 2021 en 2030. Dit is het dubbele van de jaren daarvoor. Om dat doel te halen, stelden wij in 2023 het Programmaplan Woningbouwimpuls op. We hebben een woningbouwmonitor opgezet en we hebben harde en zachte plannen uitgebreid. De woningbouwmonitor geeft een overzicht van de woningbouwprojecten waar de komende jaren aan gewerkt gaat worden en in welke fase van ontwikkeling ze zijn. Inmiddels hebben we voldoende locaties in beeld om het doel uit de woon(zorg)visie te halen. In 2025 ligt de focus op de snelle realisatie van deze plannen. We zetten daarbij in op:
Gemeente Hoogeveen
73
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
•
•
Programmabegroting 2025-2028
Verhelpen en voorkomen van knelpunten Met ontwikkelaars maken wij afspraken over de voortgang van de projecten. Waar nodig prioriteren we projecten, zorgen we voor de optimale benutting van subsidies of huren we externe expertise in. Optimalisatie en versnelling van het woningbouwproces Dat doen wij door de optimalisatie proces ruimtelijke initiatieven, het inzetten op tijdelijke woonruimten (flexwonen) en transformaties van bestaande gebouwen en het optimaliseren en wegnemen van belemmerende regelgeving.
Ontwikkeling Stationsgebied & Stadscentrum Volgens de Woonzorgvisie 2023 moeten tot het jaar 2030 in totaal 2.200 woningen worden gebouwd binnen de gemeente Hoogeveen. Hiertoe is eind 2022 met het Rijk en de provincie een Woondeal gesloten. Binnen het gebied Stadscentrum/Stationsgebied moeten 1.200 woningen voor het jaar 2030 worden gerealiseerd. Om dit aantal woningen te realiseren moeten we de komende jaren fors investeren in onze openbare ruimte en in woningbouwprojecten. Hiertoe hebben we afgelopen jaar vanuit het Rijk (SPUK en WBI) een substantiële bijdrage ontvangen (€ 19,7 miljoen) om te besteden aan projecten in de openbare ruimte en voor het versnellen van de woningbouw. Deze subsidies zijn niet voldoende om alle opgaven te realiseren voor de uiteindelijke bouw van 1.200 woningen. Naast de subsidies zijn daarom de komende jaren aanvullende gemeentelijke en/of externe investeringsgelden nodig om al deze projecten te realiseren. Om dit te stroomlijnen heeft het college een ambitiedocument vastgesteld om op al deze projecten te kunnen sturen. In dit ambitiedocument staan een heel aantal projecten die onderlinge samenhang hebben. Om die reden kiezen we ervoor om projecten gegroepeerd aan de gemeenteraad aan te bieden. In de kadernota kondigen we aan welke projecten samenhang hebben en de komende tijd worden opgestart en wat de financiële consequenties hiervan zijn.
Op die manier willen wij u als raad in positie brengen met betrekking tot de grote opgaves in het stationsgebied en stadscentrum. Zeeheldenbuurt De Zeeheldenbuurt is gelegen tussen de Alteveerstraat, de Zuiderweg, de Piet Heinstraat en de Kortenaerstraat. De wijk bestaat voornamelijk uit 148 sociale huurwoningen. Dit zijn woningen die in 1948 als noodwoningen gebouwd zijn. Om de woningen toekomstbestendig te maken moet verduurzaamd worden en is nieuwbouw noodzakelijk. Er zijn twee stedenbouwkundige modellen gemaakt waaruit gekozen moet worden in samenspraak met de bewoners en andere stakeholders. De woningbouwcorporatie financiert de nieuwbouw en de gemeente is verantwoordelijk voor de investering in het openbaar gebied. De reconstructie van de wijk biedt ook kansen om op sociaal gebied stappen te zetten. Voor de verbetering van de leefbaarheid van de wijk is het ook belangrijk om met sociale thema’s aan de slag te gaan. De Zeeheldenbuurt heeft onze prioriteit, maar kwam te laat voor deze begroting. De kadernota 2026 zou het volgende moment zijn om deze investeringen te verwerken in de p&c-cyclus, maar als het eerder moet, zullen we dat doen. Verduurzaming Duurzaamheid speelt prominente rol bij woningbouw. Dit kan leiden tot duurdere maar wel duurzame keuzes. Ook moeten we investeren in ons vastgoed dat in gebruik is bij wijk-, buurt- en dorpshuizen.
De gesprekken met de wijk- en buurthuizen over de toekomst zijn afgerond. De rode draad in de gesprekken is het belang van verduurzaming voor alle betrokkenen. Het doel is om de exploitatiekosten te verlagen en om bij te dragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen. Na inventarisatie en analyse zijn we voornemens om duidelijke stappen te zetten richting deze verduurzaming (zie daarvoor Onderhoud kapitaalgoederen).
74
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2025-2028
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Smederijen De Smederijen bestaan sinds 2007 en bestaan uit zes partners: woningcorporaties Domesta, Woonconcept en Actium, SWW, Politie en de gemeente Hoogeveen. Al deze partijen zijn vertegenwoordigd binnen de Smederijen op bestuurlijk niveau in de stuurgroep, op tactisch niveau in het afstemmingsteam en op uitvoerend niveau in de Smederijenteams. We blijven bewoners stimuleren om ideeën aan te dragen voor de zogenoemde korte klap. Hierdoor versterken we de sociale cohesie in een wijk of dorp en vergroten daarmee de leefbaarheid. Binnen de lange klap zijn De Smederijen op dit moment actief in drie focusgebieden. Zo zijn we betrokken in de aanpak in de Zeeheldenbuurt en zijn we actief in De Helios. Met steun van het Oranjefonds werken we twee jaar in programma ABCD-buurtaanpak. In Nederland doen er zestien wijken mee aan deze aanpak. Daarnaast participeren De Smederijen in diverse trajecten zoals de energietransitie, Domein Overstijgende Samenwerking, Woon- en zorgvisie etc. Ook is de gebiedsregisseur voorzitter van de Smederijenteams en daarmee de spin in het web tussen inwoner en gemeente. Gebiedswethouders Met het gebiedswethouderschap willen we nog meer in verbinding te komen met de samenleving. Iedere wethouder is aanspreekpunt voor een aantal gebieden. In 2025 bezoeken de gebiedswethouders weer hun gebieden. Ze praten dan met vertegenwoordigers uit het gebied.
Gebiedsgerichte aanpak: wijk- en dorpsagenda's We gaan werken met buurt- wijk- en dorpsagenda’s. Deze stap past in het coalitieakkoord: meer het initiatief bij de inwoners, meer eigenaarschap geven over eigen woon- en leefomgeving. We onderzoeken nu welk beeld inwoners van Hoogeveen, organisaties en de gemeente hebben bij een wijk- en dorpsagenda. We kijken ook bij andere gemeenten hoe zij dit doen en wat wij hiervan kunnen leren. In 2025 halen we in een aantal gebieden de opgave op, stellen gezamenlijk met inwoners buurt-, wijk- en dorpsagenda’s op en geven waar mogelijk uitvoering aan deze plannen. We hebben vanaf 2024 € 150.000 per jaar gereserveerd voor het uitvoeren van deze plannen. Er is ruimte om drie agenda's per jaar te ontwikkelen. Het voornemen is om per vastgestelde agenda € 50.000 beschikbaar te stellen voor 5 jaar. Beleid openbare ruimte We werken aan nieuwe beleid voor de openbare ruimte. In dit beleid benaderen we de openbare ruimte integraal, als één geheel. Verschillende landelijke en lokale opgaven komen hierin samen. Het beleidsprogramma omvat openbaar groen, bomen, spelen, wegen, openbare verlichting en kunstwerken. Begraven We werken aan de actualisatie van ons begraafplaatsenbeleid en de bijbehorende tarieven. Dit doen we vanuit de wens om te komen tot betaalbaar begraven en brede keuzemogelijkheden voor inwoners.
De keuzes werken door in de begroting van 2025. De komende jaren is een totale kostendekkendheid niet te verwachten. In 2025 werken we aan het creëren van meer begraafcapaciteit, doen we onderzoek naar mogelijkheden voor het ontwikkelen van een natuurbegraafplaats vanuit de markt en brengen we het onderhouds- en inrichtingsniveau van de begraafplaatsen op het gewenste niveau. Speelvoorzieningen Wij willen de huidige ontwikkelingen omtrent groen en natuurlijk spelen voortzetten. Middels participatietrajecten betrekken we inwoners bij grote aanpassingen van speelplaatsen.
Gemeente Hoogeveen
75
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Programmabegroting 2025-2028
Eikenprocessierups Na evaluatie van het beleid eikenprocessierups is gebleken dat deze geoptimaliseerd kan worden. Daarom zijn we bezig met inventariseren welke behoeften er zijn rond een nieuw beleid eikenprocessierups. Dit zal waarschijnlijk in 2025 resulteren in een nieuw beleid. Kwaliteitsverbetering wegen met het oog op veiligheid Wij hebben een wettelijke zorgplicht voor de kwaliteit van de wegen en het onderhoud van onze kapitaalgoederen. Voor het wegenonderhoud voeren we tweejaarlijks een visuele inspectie van de wegen uit. Vervolgens kennen we aan elk wegvak een kwaliteitsscore toe. In 2024 wordt een nieuwe weginspectie uitgevoerd, de resultaten worden daarna verwerkt in volgende P&C documenten. Innovatie In het beheer en onderhoud staan we open voor innovatie en nieuwe toepassingen. Zo onderzoeken we de mogelijkheden voor een 3D-geprinte brug over de sloot naast de kanaaldijk nabij het Zuiderpark; de Zuiderparkbrug.
Reguliere werkzaamheden
76
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2025-2028
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Doelstellingen 1. In stand houden van de bereikbaarheid en infrastructuur Wat willen we bereiken in 2025?
1.
2.
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
1.
2. 3.
4.
5. 6. Wat gaan we meten en hoe?
1.
2. 3.
Risico's en randvoorwaarden
1.
2.
Gemeente Hoogeveen
Een toegankelijke, toekomstbestendige, veilige en duurzame verkeersinfrastructuur voor alle manieren van vervoer, waarbij het uitgangspunt is dat het wegenareaal en de civiele kunstwerken op basisniveau wordt onderhouden. Continueren van de energiedoelstelling voor openbare verlichting, door gefaseerd de openbare verlichting energiezuiniger en duurzamer te maken. Naast de reguliere onderhoudswerkzaamheden conform het asfaltprogramma en het onderhoudsprogramma wegen en kunstwerken, verder gaan met wegwerken van het achterstallige onderhoud in de wegen, fiets- en voetpaden. Onderhoud aan de damwand Industriehaven en vervangen van de Zuiderparkbrug. Het huidige wegenbeheerplan 2019-2023 actualiseren op basis van een weginspectie en het nieuwe beleidsprogramma, zodat voldoende financiële middelen beschikbaar zijn voor planmatig onderhoud en storingsonderhoud. Het nieuwe wegenplan wordt uitgewerkt vanuit integrale aanpak en assetmanagement. Hierbij wordt een optimale balans gezocht tussen prestaties, risico’s en kosten. Opstellen van een beschoeiingenplan. Dit plan moet ervoor zorgen dat er voldoende financiële middelen voorhanden zijn op basis waarvan planmatig onderhoud kan worden uitgevoerd aan de beschoeiingen in Hoogeveen. Een integraal beleidsprogramma voor de openbare ruimte vaststellen (IBOR).
Vanuit de onderhoudsplanning een deel van de armaturen vervangen door led armaturen. Hoeveel m2 /wegenvoet- en fietspaden die als onveilig uit de jaarlijkse inspectie zijn gekomen zijn onderhouden. Hoeveel m2 achterstallig onderhoud is weggewerkt of hoeveel m 2 achterstallig onderhoud erbij gekomen is. We controleren of de genoemde maatregelen zijn gerealiseerd. Hoeveel conventionele verlichting is vervangen door led en waar en welke energiebesparing heeft ons dat bij benadering opgeleverd. Het wegenareaal is in de afgelopen jaren uitgebreid. De areaaluitbreiding verwerken we, inclusief de financiële consequentie, in het nieuwe wegenbeheerplan. Slecht onderhouden wegen en fietspaden leidt tot kapitaalvernietiging en vergroot het risico op een toename van schadeclaims.
77
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Programmabegroting 2025-2028
2. Een waardige rustplaats voor iedereen Wat willen we bereiken in 2025?
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
1.
Inwoners de mogelijkheid bieden om een passende laatste rustplaats te vinden tegen een maatschappelijk verantwoord tarief. 1. We geven uitvoering aan het geactualiseerde begraafplaatsenbeleid. Daarbij starten wij met het creëren van capaciteit, het op peil brengen van het onderhoudsniveau en onderzoek naar mogelijkheden van een natuurbegraafplaats ontwikkeld vanuit de markt. Wij informeren de inwoners via het Torentje en de website over keuzemogelijkheden en aandachtspunten. 1. Jaarlijks worden het aantal begrafenissen en bijzettingen bijgehouden, evenals het aantal niet uitgegeven graven en urnennissen/-kelders. 2. De ontwikkelingen ten aanzien van de kosten en opbrengsten worden gedurende het jaar gemonitord. 1. Voldoende capaciteit op de begraafplaatsen om voor iedere inwoner een waardige rustplaats te bieden.
3. Gezamenlijk met inwoners en organisaties versterken van de sociale cohesie door het vergroten van de leefbaarheid, zelfwerkzaamheid en zelfredzaamheid in wijken en dorpen Wat willen we bereiken in 2025? 1. Kwetsbare inwoners sneller signaleren en waarborgen dat hulp en ondersteuning vanuit meerdere organisaties op elkaar is afgestemd en dat betrokken organisaties de hulp en ondersteuning bieden die noodzakelijk is. We doen dit vanuit de sociale teams. 2. Fysieke en sociale vraagstukken worden snel gesignaleerd en we maken afspraken over wie de vraagstukken wanneer en hoe oppakt. 3. Vergroten van de bijdrage aan sociale vitaliteit, cohesie en sociale infrastructuur. 4. Een duidelijk beeld krijgen van de verduurzamingsmogelijkheden voor wijk- en dorpshuizen om toekomstige besluitvorming te ondersteunen. Wat gaan we daarvoor doen in 2025? 1. De Smederijen sluiten aan op de diverse programmadoelen. Ze voorzien deze van beleidsinformatie door onder andere inventarisatie intern en extern van ontwikkelingen en trends in Hoogeveense samenleving en analyse, ambitie en acties als basis voor wijk/dorpsagenda. 2. Uitvoering van de opdracht van de Stuurgroep Smederijen om meer bekendheid te geven aan de Smederijen. Uitbreiden en vernieuwen van initiatiefgroepen en zorgen dat we nóg meer bewoners bereiken. Betrokkenheid en inbreng van inwoners staat bij alles centraal.
Daarmee keren we terug naar waarvoor de Smederijen oorspronkelijk waren bedoeld. 3. Burgerinitiatieven ondersteunen om de samenhang en vitaliteit in de wijken en dorpen te vergroten. 4. We gaan door met het gebiedswethouderschap. 5. We organiseren weer een Smidse (een bijeenkomst voor alle betrokkenen en geïnteresseerden in de Smederijen). 6. Er komt een inventarisatie van de speelvoorzieningen om deze veilig te houden om tijdig te voorzien in vervanging. 7. We zetten een opdracht uit voor het uitvoeren van verduurzamingsscans voor alle wijk- en dorpshuizen om toekomstige besluitvorming te ondersteunen. 78
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2025-2028
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
8. Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
We starten met een inventarisatie van bestaande energiescans en duurzaamheidsadviezen voor deze accommodaties. We monitoren de voortgang van de opdrachtverstrekking voor de verduurzamingsscans en het aantal panden waarvoor de scan is afgerond. 1. Een goede samenwerking en voldoende capaciteit tussen en van de maatschappelijke partners, buurtbeheer, sociale teams, wijkteams, welzijnswerk en alle gemeentelijke programma’s is van doorslaggevend belang voor het realiseren van onze maatschappelijke doelstellingen. 2. Het uitvoeren van verduurzamingsscans kan verwachtingen wekken over directe implementatie, terwijl dit een separaat besluitvormingsproces vereist. 3. De beschikbaarheid van gekwalificeerde externe partijen voor het uitvoeren van de scans kan de planning beïnvloeden.
4. Samenwerken met de Hoogeveense samenleving Wat willen we bereiken in 2025? Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
Inwonersparticipatie bij lokale vraagstukken die zich hiervoor lenen borgen in onze aanpak. 1. Als college op bezoek gaan bij dorpen, wijken, organisaties en bedrijven. 2. In beeld brengen welke activiteiten met co-creatie kunnen worden gerealiseerd. Een balans tussen de inhoud van het cocreatieproces en het faciliteren van dit proces is daarbij van belang. 3. Met de cursus 'Egostrippen' inzetten op de ontwikkeling van leiderschap van belangrijke betrokkenen (bestuur, management en ambtenaren van de SWO) die het co-creatieproces steunen. Want dit is een belangrijke factor in het succesvol organiseren van co-creatie. 1. We registreren de bezoeken. 2. Het aantal kansen en vraagstukken waarin co-creatie is toegepast en wat de rol van de gemeente hierin was. Dit doen we aan de hand van een evaluatie over de toepassing van cocreatie in 2024. 3. We tellen het aantal deelnemers aan de cursus. De uitvoering van deze activiteiten kan in het geding komen als hiervoor onvoldoende capaciteit beschikbaar is binnen de SWO.
5. Vergroting aantrekkelijkheid Hoogeveen voor wonen Wat willen we bereiken in 2025?
1.
2. 3. 4.
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
Gemeente Hoogeveen
5. 1. 2. 3. 4.
Vraaggericht voorzien in de kwalitatieve en kwantitatieve woonbehoefte (passend, aansluitend op de woonwensen en betaalbaar). Zichtbaar in de markt zetten van gemeentelijke kavels en gebouwen. Bestaande woonwijken en woningen aantrekkelijk houden en verduurzamen. Ruimte bieden om woningbouwontwikkelingen mogelijk te maken en te versnellen. Wonen, welzijn en zorg met elkaar verbinden. Uitvoeren van de Woon(zorg)visie. Monitoren van de woningbouwplannen. Uitvoeren meerjarige prestatieafspraken 2023-2027. Uitvoeren Beleid huisvesting arbeidsmigranten. 79
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Programmabegroting 2025-2028
5. 6.
Wat gaan we meten en hoe?
80
Uitvoeren Gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid. Regionale en provinciale afstemming woningbouwbehoefte (o.a. woondeals). 7. Deelname Regio Zwolle, Verstedelijkingsstrategie. 8. Bestaande instrumenten, zoals Funda, worden gebruikt om inzicht te krijgen in de markt en om vraag en aanbod van gehele woningvoorraad te matchen. 9. Faciliteren van woonaanpassingen, vervangende nieuwbouw of herontwikkeling van vrijkomende locaties. 10. Doorgaan met het aanbod aan Stimuleringsleningen voor woningverbetering en verduurzaming. 11. De ontwikkelde aanpak in de RegioDeal Zuid- en Oost-Drenthe om particuliere woningeigenaren te ondersteunen bij het toekomstbestendig maken van de eigen woning uitvoeren. 12. Inzetten op verbetering woonomgeving bij herontwikkeling. 13. We geven uitvoering aan het Programmaplan Woningbouwimpuls. 14. We kijken in het kader van de Omgevingswet hoe we ruimte kunnen bieden aan afwijkende projecten met minder regels. 15. We ondersteunen de realisatie van flexwoningen waarvoor subsidie is verleend vanuit het Rijk op een door ons beschikbaar gestelde locatie. 16. We geven uitvoering aan de zorgcomponent uit de woon(zorg) visie waarin zorg integraal onderdeel is van het woonbeleid. 1. We evalueren de voortgang van de uitvoeringsagenda van de woon(zorg)visie. 2. De woningbouwontwikkelingen worden getoetst aan actueel woonbeleid.
Met behulp van een database worden de ontwikkelingen in de woning gemonitord. Per direct is zichtbaar hoeveel en waar woningen per jaar zijn gerealiseerd en welke potentiële bouwplannen in ontwikkeling zijn. 3. Aan de hand van de jaarlijkse cyclus (zoals is opgenomen in de meerjarige prestatieafspraken) wordt voortgang van de gemaakte prestatieafspraken met de woningcorporaties gevolgd. 4. Via monitoring wordt de voortgang van uitvoering van het beleid huisvesting arbeidsmigranten in beeld gebracht. 5. Via monitoring en evaluatie van de prestatieafspraken wordt de voortgang van het gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid in beeld gebracht. 6. Via monitoring voortgang woondeals. 7. Met regelmaat wordt afgestemd met marktpartijen, zoals de makelaardij, om te toetsen welke ontwikkelingen er spelen in de markt. 8. Het gebruik van de Stimuleringsregelingen wordt gemonitord om zicht te hebben op hoe vaak de regeling wordt gebruikt en om te kunnen beoordelen of een regeling nog wel aansluit op de vraag. Maandelijks wordt een overzicht gemaakt van de stand van zaken. 9. Halfjaarlijks evalueren we met de Regio Deal Zuidoost-Drenthe. 10. We monitoren de plancapaciteit. In overeenstemming met de woon(zorg)visie sturen wij daarbij op een plancapaciteit van 130% van de behoefte. 11.
Bij de implementatie van de nieuwe omgevingswet is aandacht besteed aan het mogelijk maken van de realisatie van afwijkende projecten. 12. We monitoren hoeveel flexwoningen er daadwerkelijk gerealiseerd zijn. Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2025-2028
Risico's en randvoorwaarden
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
13. We monitoren jaarlijks het aantal gerealiseerde zorgwoningen en of dit aansluit bij de woon(zorg)visie. Randvoorwaarden 1. Uitvoering van projecten binnen andere programma's en samenwerking met andere programma's. 2. Effectief en efficiënt blijven werken aan ruimtelijke plannen en vraaggericht inspelen op ruimtelijke ontwikkelingen. 3. Marktpartijen die investeren in bijvoorbeeld woningbouwontwikkelingen of gebiedsontwikkelingen. 4. Participatie van inwoners bij planontwikkeling. Risico's 1. Stagnatie in zowel (woningbouw)ontwikkellocaties als overige investeringen door onder andere economische ontwikkelingen (prijsstijgingen in de bouw), bezuinigingen, personeelstekort en het niet verkrijgen van subsidie/cofinanciering. 2. Het niet kunnen ontwikkelen van woningbouwplannen in verband met regelgeving, bijvoorbeeld ten aanzien van stikstof of spuitzones. 3. Betaalbaarheid van de verduurzamingsopgave van de woningvoorraad.
6. Het behouden en verbeteren van de groene leefomgeving Wat willen we bereiken in 2025?
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
Wat gaan we meten en hoe?
Gemeente Hoogeveen
1.
Gebiedsgericht beheer openbare ruimte met behoud van onderhoudsniveau ‘basis’ en in het stadscentrum ‘hoog’. 2. Het verbeteren van de biodiversiteit. 3. Aantrekkelijke en schone leefomgeving. 4. Integrale aanpak uitdragen om meer groene pleinen en parkeerplaatsen te realiseren bij reconstructie en projecten. 5. Integraal beleidsprogramma openbare ruimte. 6. Zorgvuldig handelen volgens de gedragscode soortenbescherming voor gemeenten. 1. Vervanging van groen in slechte conditie door klimaatrobuust groen. 2. Samenwerken met de provincie, andere Drentse gemeenten, waterschappen en ProRail om de biodiversiteit in heel Drenthe te verbeteren via het Drentse Bermberaad. 3. Stimuleren van vergroening van particuliere terreinen met behulp van subsidie vanuit Fluvius. 4. Beleidsuitgangspunten opstellen voor inrichting van klimaatadapatieve, gezonde en biodiverse openbare ruimte. 5. Integraal beleidsprogramma openbare ruimte opstellen, inclusief de actualisatie van de groenstructuurvisie. 6. Ecologische werkprotocollen uitwerken voor de meest voorkomende en grootste uitvoeringsmaatregelen. 1. Jaarlijks wordt het onderhoudsniveau van het openbaar groen gemonitord middels het uitvoeren van een vijftal beleidsschouwen. Op basis hiervan ontstaat een jaarbeeld en kan worden vastgesteld in hoeverre wordt voldaan aan het vastgestelde onderhoudsniveau.
Aantal meldingen bij Buurtbeheer over beheer van de openbare ruimte is wordt geregistreerd en jaarlijks gerapporteerd. 2. Jaarlijks wordt gerapporteerd welke maatregelen zijn uitgevoerd ten behoeve van het bevorderen van de biodiversiteit. 81
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Risico's en randvoorwaarden
Programmabegroting 2025-2028
Randvoorwaarden 1. Voldoende participatie van inwoners. 2. Tijdig anticiperen op doorontwikkelingen en innovaties van materieel in het kader van duurzaamheid en biodiversiteit. 3. Voldoende aandacht voor kennisontwikkeling op het gebied van duurzaamheid en biodiversiteit. Risico's 1. Door de woningbouwopgave en parkeernormen kan het areaal openbaar groen onder druk komen te staan. 2. Door krapte in de arbeidsmarkt kan het vervangen van groen mogelijk vertragen en afwijken van het gewenste tempo.
Wat kost het? Product (Bedragen x 1.000)
Realisatie Begroting Begroting
Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
050 Treasury
76
132
40
40
40
40
080 Overige baten en lasten
0
1
1
1
1
1
120 Openbare orde en veiligheid
37
15
15
15
15
15
210 Verkeer en vervoer
8.646
10.089
10.176
10.319
10.250
10.106
570 Openbaar groen en (openlucht) recr.
5.752
6.991
6.752
6.819
6.850
6.904
610 Samenkracht en burgerparticipatie
766
1.761
1.356
857
714
1.277
750 Begraafplaatsen en crematoria
570
1.009
977
985
980
1.005
820 Grondexpl. (niet bedrijventerreinen)
2.252
2.271
2.203
1.997
2.062
2.081
830 Wonen en bouwen
2.720
3.778
3.469
3.387
3.163
3.129
Totaal lasten
20.819
26.045
24.989
24.420
24.075
24.558
182
117
140
139
138
136
1
0
0
0
0
0
210 Verkeer en vervoer
171
179
162
162
162
162
570 Openbaar groen en (openlucht) recr.
111
140
70
70
70
70
Lasten
Baten 050 Treasury 120 Openbare orde en veiligheid
610 Samenkracht en burgerparticipatie
71
64
64
64
64
64
750 Begraafplaatsen en crematoria
1.085
1.120
1.130
1.130
1.130
1.130
820 Grondexpl. (niet bedrijventerreinen)
2.061
3.118
3.057
1.979
2.042
1.871
830 Wonen en bouwen
1.005
326
46
46
46
46
Totaal baten
4.688
5.064
4.669
3.589
3.651
3.479
82
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2025-2028
Product (Bedragen x 1.000)
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Realisatie Begroting Begroting
Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Saldi 050 Treasury
-106
15
-100
-99
-98
-96
080 Overige baten en lasten
0
1
1
1
1
1
120 Openbare orde en veiligheid
36
15
15
15
15
15
210 Verkeer en vervoer
8.474
9.910
10.015
10.158
10.089
9.944
570 Openbaar groen en (openlucht) recr.
5.641
6.851
6.682
6.749
6.780
6.835
610 Samenkracht en burgerparticipatie
694
1.697
1.292
793
650
1.213
750 Begraafplaatsen en crematoria
-515
-111
-153
-145
-150
-125
820 Grondexpl. (niet bedrijventerreinen)
191
-848
-854
18
20
211
830 Wonen en bouwen
1.715
3.452
3.423
3.341
3.117
3.083
Totaal saldi
16.131
20.981
20.320
20.831
20.424
21.080
Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen die bij dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen.
Beleidsdocumenten • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Wegenbeheerplan 2019-2023 Onderhoudsplan kunstwerken 2022-2026 Beleidsplan Openbare verlichting 2013-2022 Gladheidsbestrijdingsplan (jaarlijks) Beleidsplan onderhoud wegen 2019-2023 Onderhoudsplan kunstwerken 2017 t/m 2021 Beleidsplan openbare verlichting 2012 Baggerplan Groenstructuurvisie (2010) Buitenspelen in Hoogeveen, uitvoeringsnotitie Speelruimtebeleid 2005 Lijst beschermwaardige bomen (2012) Nota begraven in Hoogeveen (2011); actualisatie in 2024. Protocol werkwijze bestaande graven, urnennissen en -kelders Hoogeveen (2013) Groenbeheerplan 2020-2023 (2019) Fysieke structuurvisie (2004), actualisatie 2012 en Toekomstvisie (Visie op de omgeving 2017) Woon(zorg)visie Hoogeveen 2023 - 2026 Ontwikkelingsvisie stadscentrum, actualisatie 2017 Meerjarige prestatieafspraken 2023-2027 Regionale Woonvisie Zuidwest-Drenthe 2012 Beleid huisvesting arbeidsmigranten Gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid Nota Grondbeleid 2023 - 2026 Verkoopprotocol 2017
Gemeente Hoogeveen
83
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Programmabegroting 2025-2028
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Jaar
Hoogeveen
Drenthe
Demografische druk
%
2024
79,60
81,90
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde
€
2024
839,97
864,21
860 (2023) COELO - Atlas lokale lasten
€
2024
922,65
916,27
942 (2023) COELO - Atlas lokale lasten
x €1.000
2023
256,00
295,00
368,00
per 1.000 woningen
2022
4,90
6,40
9,30
Nieuwgebouwde woningen
Nederland Bron 70,40
CBS Bevolkingsstatistiek
CBS - Waarde onroerende zaken Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF Research
Indicator
Omschrijving
Demografische druk Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde
Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. De WOZ-waarde van alle woningen. Alle verblijfsobjecten in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)met minimaal een woonfunctie en eventueel een of meer andere gebruiksfuncties worden als woning aangemerkt
Nieuwgebouwde woningen
Nieuwgebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.
84
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2025-2028
06 Ruimtelijke ordening en sport
06 Ruimtelijke ordening en sport Verantwoordelijk wethouder: Roelof Bisschop
Maatschappelijk effect We willen ruimtelijke initiatieven en projecten mogelijk maken die in het algemeen belang zijn van inwoners. We willen sporten en bewegen voor inwoners in de gemeente toegankelijk maken. In samenwerking en verbinding met iedereen die hieraan werkt. Want door sport en bewegen blijf je actief en gezond, beleef je plezier en ontmoet je elkaar.
Trends en ontwikkelingen Landelijk Nationaal programma Landelijk gebied (NPLG) Het Nationaal Programma Landelijk Gebied is een beleidsprogramma onder de Nationale Omgevingsvisie met als opdrachtgevers drie ministeries (LNV, IenW en BZK). Het ontwerp NPLG heeft begin 2024 ter inzage gelegen. Het programma richt zich op de opgaven voor natuur, water en bodem en klimaat. Voor de natuur geldt de realisatie van bestaande (Europese) afspraken over herstel, behoud en verbetering (Vogel en Habitatrichtlijn). Bij water betreft het de beschikbaarheid van water en de waterkwaliteit (Kaderrichtlijn water). Verder richten nationaal afgesproken klimaatdoelen in het NPLG zich op de reductie van broeikasgassen. Tot slot stelt het NPLG doelen om de groenblauwe dooradering van het landschap te versterken. Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De doelen zijn een inzichtelijk omgevingsrecht waarbij de leefomgeving centraal staat, met snellere en betere procedures waarbij er ruimte voor maatwerk is. Nota Ruimte Op het gebied van energie, natuur, woningbouw, landbouw, economie en infrastructuur moeten urgente keuzes worden gemaakt in Nederland. Met de Nota Ruimte die in voorbereiding is wil het Rijk de regie op de ruimtelijke ordening hernemen.
Regionaal Ruimtelijke kaders provincie Drenthe en Regio Zwolle De provincie Drenthe is begin 2024 gestart met een nieuwe Omgevingsvisie. Met de landelijke Nota Ruimte gaat deze visie het kader vormen voor lokaal ruimtelijk beleid. Ook de agenda Regio Zwolle 2024-2028 met daarin een strategische regionale koers, is voor de gemeente een kader, voor ons ruimtelijk beleid en bijvoorbeeld de woningbouwopgave. Drents programma Landelijk gebied (DPLG) Naast generiek beleid heeft het Rijk de keuze gemaakt dat een belangrijk deel van de opgaven voor natuur, water en klimaat gebiedsgericht gerealiseerd moet worden. Daarbij is een belangrijke rol voor de provincies weggelegd. De provincie Drenthe vraagt bij het Rijk aandacht voor de haalbaarGemeente Hoogeveen
85
06 Ruimtelijke ordening en sport
Programmabegroting 2025-2028
heid en uitvoerbaarheid. De provincie geeft aan deze rol alleen op te kunnen pakken wanneer zij zicht hebben op de inzet van het Rijk, zowel op nationaal niveau (generiek beleid), als in de ondersteuning in de gebieden (middelen, instrumenten, beleidsruimte, transitiefonds). De provincie vraagt het Rijk specifiek rekening te houden met het ontwikkelingsperspectief voor de landbouw. Regionaal en lokaal Programma Vitale Vakantieparken Hoogeveen heeft zich vanaf 2018 gecommitteerd aan het programma Vitale Vakantieparken dat Drenthe-breed wordt ondersteund door een Taskforce Vitale Vakantieparken. De raad heeft op 21 september 2023 het programmaplan Vitale Vakantieparken Hoogeveen 2023-2027 unaniem aangenomen. Het programma kent vier sporen: vitalisering van recreatieve parken (1), transformatie van niet-vitale parken (2), handhaving & toezicht (3) en revitalisering van parken die weer vitaal willen worden (4). Met het programmaplan hebben we nu de middelen voor reguliere ambtelijke inzet en de inhuur van capaciteit en expertise. Doelstelling is om drie parken te transformeren naar een woonbestemming, drie parken te revitaliseren en initiatieven van recreatieve parken en campings te faciliteren. In 2025 willen we samen met deze drie parken de basis leggen voor de noodzakelijke te wijzigen omgevingsplannen. Toezicht en handhaving is randvoorwaardelijk hierbij.
Huisvestingsplan binnensportaccommodaties Begin 2024 is het huisvestingsplan voor de binnensportaccommodaties afgerond. Hiermee is in beeld welke maatregelen genomen moeten worden om de binnensportaccommodaties op een kwalitatief goed niveau te houden. De maatregelen bestaan hoofdzakelijk uit nieuwbouw of renovatie van accommodaties. In de programmabegroting 2025 zijn de investeringen in de binnensportaccommodaties opgenomen voor een integrale afweging. Onderzoek naar tarieven buitensport Eind 2023 heeft de gemeenteraad in een tweetal moties opgeroepen de tarieven van de gemeentelijke buitensportaccommodaties te onderzoeken en te komen tot een toekomstgerichte tariefstructuur. Dit onderzoek is in 2024 afgerond, waarbij ook de binnensportaccommodaties zijn meegenomen. Op basis van dit onderzoek stellen we in deze begroting voor om de opbrengsten voor de buitensport te verlagen en in 2025 verlagen we dan ook de tarieven voor de buitensportverenigingen. Als vervolg daarop werken we voor 2025 een nieuwe tarievenstructuur uit voor de buitensport. Op peil houden sportaccommodaties Hoogeveen heeft mooie sportaccommodaties en is een fantastisch groene gemeente die uitnodigt tot bewegen. We houden onze sportaccommodaties op niveau, zodat zowel het gebruik door het bewegingsonderwijs en sportverenigingen gecontinueerd kan worden.
In de paragraaf onderhoud en kapitaalgoederen staat benoemd welke acties we inzetten vanuit het beheer. We geven de komende jaren uitvoering aan het vernieuwen van de kleedkamers buitensport, de uitvoering van het integraal huisvestingsplan binnensport, het renoveren van bestaande kunstgrasvelden en we werken aan een plan voor de toekomst van het zwembad in Hoogeveen. Ook werken we aan nieuwbouw kleedkamers HHV en aan de plannen voor Bentinckspark Noord met het voorbereiden van de verhuizing van korfbalvereniging Thrianta. Sportvoorzieningen Bentinckspark Voor het noordelijk deel van het Bentinckspark is een haalbaarheidsonderzoek gaande naar de ontwikkeling van diverse functies. De eerste fase van dit onderzoek is afgerond. Dit leidt tot afwegingen in deze programmabegroting voor het verhuizen van korfbalvereniging Thrianta en voor het tweede hockeyveld. Ook het besluit van de raad over een investering in een nieuw zwembad kan invloed hebben op de plannen voor het Bentinckspark. Het haalbaarheidsonderzoek wordt begin 86
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2025-2028
06 Ruimtelijke ordening en sport
2025 afgerond met een structuurontwerp en stedenbouwkundig programma van eisen, als randvoorwaarden voor de uitvoering van ontwikkelingen. Zwembad In de kadernota 2025-2028 is voorgesteld om een nieuw zwembad te ontwikkelen in de periode 2028-2032. Daarbij is aangegeven dat we een routekaart gaan maken om de planvorming voor een nieuw zwembad verder uit te werken. Bij de behandeling van de kadernota 2025-2028 is door de gemeenteraad een amendement aangenomen. Op basis van het amendement is de periode voor de investering van het zwembad naar voren gehaald in de periode 2026-2030. Ook is de geschatte investering van € 27 miljoen op PM gezet. Tot slot is op basis van het amendement het opstellen van de routekaart vervroegd en moet deze voor 1 januari 2025 zijn opgesteld. Op basis van dit amendement wordt in 2024 nog de routekaart opgesteld en worden diverse deelvraagstukken al in gang gezet. Een van deze deelvraagstukken betreft de locatie voor een toekomstig nieuw zwembad. Het streven is om al eerder duidelijkheid te geven over een voorkeurslocatie zodat andere deelvraagstukken ook concreter uitgewerkt kunnen worden. Om deze opdracht uit te voeren is er extra procesbegeleiding en externe expertise noodzakelijk. Ontwikkelingen landelijk gebied De provincie Drenthe werkt aan de opgave van het gedecentraliseerde natuurbeleid via het Programma Natuurlijk Platteland (PNP).
De uitvoering van het PNP gaat via een gebiedsgerichte aanpak in acht deelprogramma’s. Het deelprogramma Oude diep heeft raakvlakken met de gemeente Hoogeveen. De provincie Drenthe is van plan deze structuur ook toe te passen bij de uitvoering van het DPLG. De opgaven en keuzes die in het NPLG, PNP, DPLG en de nieuwe provinciale Omgevingsvisie worden gemaakt, zullen gevolgen hebben voor het gemeentelijke ruimtelijk beleid. We werken hieraan in onze eigen op te stellen Omgevingsvisie (zie hieronder). Regelmatig ontvangt de gemeente vragen van inwoners en organisaties met wenselijke initiatieven voor een vitaal landelijk gebied. Deze initiatieven faciliteren we. Implementatie Omgevingswet De implementatie van de afgelopen jaren loopt ook de eerstkomende jaren nog door. Diverse werkzaamheden vergen nog tijdelijke inhuur in 2025. Hiervoor zijn middelen nodig. Omgevingsplan De bestemmingsplannen van de gemeente worden overgezet naar een omgevingsplan, een langdurige en complexe opgave. In 2024 doen we de voorbereiding op een omgevingsplan. Dit plan omvat straks niet alleen informatie over de bestemming van een plek, maar ook regels over bijvoorbeeld geluid en bodem. En het omgevingsplan kan ook regels bevatten over bijvoorbeeld energiemaatregelen en duurzaamheid. Voor het maken van een omgevingsplan zijn middelen nodig.
Wet kwaliteitsborging Bouwen Tegelijkertijd met de invoering van de Omgevingswet is ook de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (WKB) ingevoerd voor een deel van de bouwwerken. De WKB zorgt voor verschuiving van werk en verantwoordelijkheid van de gemeente naar de markt. Dit heeft zowel intern als extern grote gevolgen. Diverse processen worden ten gevolge daarvan aangepast en geoptimaliseerd. Het beschikbaar te komen bedrag van rijksmiddelen wordt daarvoor ingezet. Omgevingsvisie In 2024 worden de Structuurvisie 2004 ‘Hoogeveen, ruim gezien 2015-2030’, de actualisatie daarvan in 2012, en de Toekomstvisie ‘Hoogeveen en haar ambities’ (2018) geëvalueerd. Deze documenten voldoen samen aan de formele eisen van de Omgevingswet. We verwachten dat actualisatie van deze documenten gewenst is om zo tot een bruikbare en integrale Omgevingsvisie te komen, Gemeente Hoogeveen
87
06 Ruimtelijke ordening en sport
Programmabegroting 2025-2028
rekening houdend met landelijke en regionale kaders (Nota Ruimte, provincie Drenthe en Regio Zwolle). Net als een omgevingsplan is ook een Omgevingsvisie nodig vanuit de Omgevingswet.
Reguliere werkzaamheden
Doelstellingen 1. Ruimte voor ontwikkelen Wat willen we bereiken in 2025? Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
88
Vraaggericht inspelen op ruimtelijke ontwikkelingen. 1. Nieuwe ruimtelijke initiatieven behandelen en begeleiden volgens het proces (complexe) ruimtelijke initiatieven. Vaak starten die met "verken uw idee" voor de complexe ruimtelijke initiatieven, gevolgd door de intake- en de omgevingstafels. In 2025 blijven we dit proces continue verbeteren. 2. De personele capaciteit en kwaliteit van de dienstverlening afstemmen op de hoeveelheid aanvragen en initiatieven in lijn met de Omgevingswet. 3. De eerste resultaten na de invoering van de Omgevingswet zichtbaar maken (monitoring). 4. De leges voor de complexe initiatieven aanpassen zodat aanvragen die het gehele proces van intaketafel en omgevingstafels doorlopen, worden beloond met een teruggaaf van een deel van de leges. Hierbij werken we samen aan een aanvraag die in één keer ontvankelijk is en direct vergund kan worden. De initiatieven die niet volgens dit proces lopen en daardoor veelal incompleet worden ingediend, kosten ons relatief veel Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2025-2028
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
06 Ruimtelijke ordening en sport
tijd en krijgen daarom geen teruggaaf van een deel van de leges. 5. Transformatie vakantieparken: starten met omgevingsplannen voor drie parken in de transformatie naar een woonbestemming. We meten de personele capaciteit afgezet tegen de opbrengsten, doorlooptijden en kostendekkendheid. Deze informatie is input voor de begroting en legesverordening 2026. We meten het aantal succesvolle getransformeerde vakantieparken. Met de huidige arbeidsmarkt is het vinden van de capaciteit een uitdaging. Het nieuwe zaaksysteem heeft momenteel nog geen ontwikkeld model voor een monitor.
2. Een gezonde en actieve leefstijl, in het bijzonder van kwetsbare groepen Wat willen we bereiken in 2025?
1.
2.
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
3. 1.
2.
3.
4.
5.
6. Wat gaan we meten en hoe?
• •
Gemeente Hoogeveen
Inwoners van Hoogeveen voldoen minimaal aan het landelijke gemiddelde voor beweegrichtlijnen (tot 12 jaar 57%, 12-18 jaar 33% en 44% vanaf 18 jaar). Beschikken over voldoende, kwalitatief goede en toekomstbestendige sportvoorzieningen inclusief een beweegvriendelijke openbare ruimte. Stimuleren van een gezonde leefstijl voor iedereen. We bereiden de verhuizing van korfbalvereniging Thrianta voor, net als het verplaatsen van hockeyveld 2 en de nieuwbouw van de kleedkamers van HHC. Hiermee geven we uitvoering aan het project Bentinckspark-Noord en het accommodatieplan kleedkamers buitensport. Naar aanleiding van de in 2024 op te stellen Routekaart voor een toekomstige zwemvoorziening in Hoogeveen, bepalen we de vervolgstappen in dit traject om te komen tot een nieuwe zwemvoorziening. Uitvoering geven aan het 'Hoogeveens Sportakkoord 2.0' en de inzet van de sportfunctionarissen en cultuurcoaches conform het nieuwe plan voor GALA en het in 2024 op te stellen nieuwe Uitvoeringsplan Team Sport en Cultuur. We blijven samen met de sportverenigingen in Hollandscheveld werken aan verdere uitwerking van de sportaccommodatievisie Hollandscheveld en ronden de uitvoering van de eerste opgave af: nieuwbouw kleedkamers HHV. We ronden de nieuwbouw van de kleedkamers van VV de Weide af, vanuit het accommodatieplan kleedkamers buitensport. In 2025 renoveren we de kleedkamers van S.C.
Elim en K.V. Elko vanuit het accommodatieplan kleedkamers buitensport. We verantwoorden jaarlijks via een jaarrapportage de output van het Hoogeveens Sportakkoord. Vierjaarlijks geven we inzicht in: - hoeverre inwoners van Hoogeveen voldoen aan de beweegrichtlijnen; - de sportdeelname van Hoogeveners; - de vitaliteit van Hoogeveense sportaanbieders. Voor het meten van beweegrichtlijnen en sportdeelname sluiten we aan bij landelijke onderzoeken van het sportakkoord en de Drentse gezondheidsmonitor (GGD) en hanteren we een eigen monitor (DSGIB). 89
06 Ruimtelijke ordening en sport
Risico's en randvoorwaarden
Programmabegroting 2025-2028 •
•
•
•
Landelijk zijn er op diverse terreinen problemen in het leveren van voldoende bouwstoffen en materialen. Het niet tijdig kunnen krijgen van materialen vormt een risico in het tijdig vervangen van kunstgrasvelden. Ook staan prijzen hierdoor onder druk waardoor de begrote vervangingsmiddelen mogelijk niet toereikend zijn. Sportvelden en sportvloeren worden periodiek geïnspecteerd en op basis daarvan wordt een vervangingsplanning gemaakt. Uit een nieuwe inspectie kan blijken dat een veld of vloer toch eerder dan verwacht wordt afgekeurd en dus ook eerder vervangen moet worden. We werken een routekaart uit voor de ontwikkeling van een nieuw zwembad. Tot die tijd moeten we het huidige zwembad De Dolfijn in stand houden en een veilig en verantwoord gebruik kunnen garanderen. Duidelijk is dat diverse onderdelen van het zwembad het einde van de levensduur bereiken en er mogelijk aanpassingen aan de inrichting moeten plaatsvinden die wettelijk zijn vereist. Zolang er geen nieuw zwembad is gerealiseerd ontstaan hierdoor mogelijk onvoorziene uitgaven voor groot onderhoud. De transformatie van vakantieparken vraagt om overleg en draagvlak en nadere besluitvorming per park met de mogelijkheden van zienswijzen en bezwaar en beroep.
Wat kost het? Product (Bedragen x 1.000)
Realisatie Begroting Begroting
Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
080 Overige baten en lasten
0
1
1
1
1
1
340 Economische promotie
215
161
161
161
161
161
510 Sportbeleid en activering
787
903
820
825
828
828
520 Sportaccommodaties
7.520
7.958
8.262
7.795
7.684
8.305
810 Ruimtelijke ordening
1.449
3.718
4.584
4.398
4.228
4.148
Lasten
830 Wonen en bouwen
142
355
32
32
32
32
10.114
13.095
13.860
13.211
12.934
13.475
340 Economische promotie
0
1
0
0
0
0
510 Sportbeleid en activering
9
0
0
0
0
0
520 Sportaccommodaties
2.234
1.882
1.999
1.999
1.999
1.999
810 Ruimtelijke ordening
193
82
347
83
83
83
830 Wonen en bouwen
1.439
1.394
918
888
888
888
Totaal baten
3.876
3.359
3.264
2.970
2.970
2.970
Totaal lasten Baten
90
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2025-2028
06 Ruimtelijke ordening en sport
Product
Realisatie Begroting Begroting
(Bedragen x 1.000)
2023
2024
2025
Meerjarenbegroting 2026
2027
2028
Saldi 080 Overige baten en lasten
0
1
1
1
1
1
340 Economische promotie
215
160
161
161
161
161
510 Sportbeleid en activering
778
903
820
825
828
828
520 Sportaccommodaties
5.286
6.076
6.263
5.796
5.686
6.306
810 Ruimtelijke ordening
1.257
3.636
4.237
4.316
4.145
4.065
830 Wonen en bouwen
-1.297
-1.038
-886
-857
-857
-857
Totaal saldi
6.238
9.737
10.596
10.242
9.965
10.505
Verbonden partijen Bij dit programma zijn geen verbonden partijen.
Beleidsdocumenten • • • • • • • •
Fysieke structuurvisie (2004), actualisatie 2012 en Toekomstvisie (Visie op de omgeving 2017) Oost-west-as (Backbone) 2008 Notitie Hoogbouw 2009 Nota Ruimtelijke Kwaliteit 2020 Detailhandelstructuurvisie 2008 IHP Binnensport (2024) IHP Buitensport (2023) Uitvoeringsplan Team Sport en Cultuur (2024)
Verplichte beleidsindicatoren Indicator Niet-sporters
Eenheid
Jaar
Hoogeveen
Drenthe
%
2022
57,60
52,00
Nederland Bron 46,40
Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM
Indicator
Omschrijving
Niet-sporters
Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.
Gemeente Hoogeveen
91
07 Veilige bereikbaarheid
Programmabegroting 2025-2028
07 Veilige bereikbaarheid Verantwoordelijk wethouder: Roelof Bisschop
Maatschappelijk effect Goede bereikbaarheid: Het is belangrijk dat de gemeente goed bereikbaar is, zodat het fijn is om er te wonen, werken en verblijven. We willen met dit programma de bereikbaarheid per (vracht)auto, fiets, te voet en met openbaar vervoer (bus en trein) in stand houden en verbeteren. Verkeersveiligheid: We willen een goede bereikbaarheid met daarbij alle aandacht voor verkeersveiligheid voor alle deelnemers aan het verkeer. Andere maatschappelijke effecten: We willen een goede bereikbaarheid en verkeersveiligheid met aandacht voor: - leefbaarheid - bedrijvigheid - meedenken door inwoners, organisaties en bedrijven bij aanleg of aanpassingen (participatie) - toegankelijkheid ook voor blinden, slechtzienden of mensen in een rolstoel - gezondheid: bijdragen aan een leefomgeving die wandelen en fietsen stimuleert - duurzaamheid en klimaat - toekomstige ontwikkelingen
Trends en ontwikkelingen Landelijk Het aantal verkeersongevallen en verkeersslachtoffers blijft toenemen, met name onder fietsers. De doelstelling gericht op het fors verminderen van het aantal verkeersdoden en verkeersgewonden raakt steeds verder uit het zicht. Met haar Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) wil de rijksoverheid deze trend keren. Verder: • Vanaf 2035 worden er geen nieuwe auto’s op fossiele brandstof meer verkocht. • Er wordt een forse uitbreiding verwacht van het aantal elektrische laadpalen in de (semi) openbare ruimte. • Op hoofdwegen neemt de verkeersintensiteit almaar toe wat leidt tot meer files en oponthoud; het einde van de groei lijkt nog niet in zicht. Regionaal • Het OV-Bureau heeft in haar wens voor 2025 ook een nieuwe buslijn Hoogeveen - Emmen opgenomen. Dit betreft een snelle verbinding tussen beide plaatsen in zowel de ochtend- als avondspits. De precieze route in en tussen beide plaatsen zal nog nader worden uitgezocht. Ondertussen gaan we samen met ondernemingen, onderwijs en zorg potentie onderzoeken en draagvlak creëren zodat er ook daadwerkelijk veel gebruik van zal worden gemaakt. • Het aantal buspassagiers neemt nog wel toe maar is nog steeds niet op het niveau van voor Covid-19. • Om de bereikbaarheid op het platteland te borgen, is enige jaren geleden de HUB taxi geïntroduceerd als aanvullende dienst in het openbaar vervoer.
We zien dat er steeds meer gebruik van gemaakt wordt. We willen vooral inzetten op communicatie en ons samen met 92
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2025-2028
• •
•
07 Veilige bereikbaarheid
provincie en de andere gemeenten in Drenthe sterk maken voor het behoud van goed openbaar vervoer op het platteland. De uitbreiding van het aantal elektrische laadpalen pakken we provinciebreed op. De provincie Drenthe heeft subsidies beschikbaar voor het verbeteren van fietspaden binnen de gemeentegrenzen en voor doorfietsroutes tussen de Drentse steden en kernen. De provincie gaat nog prioriteren op de doorfietsroutes. Ook voor ons als gemeente zijn nog afwegingen te maken in 2025 in het kader van de uitkomsten van het onderzoek uitvoering fietsnota. Binnen (bijna geheel) Drenthe hebben fietsers geen voorrang op rotondes. De discussie over wél voorrang voor fietsers is nu actueel. Hierbij spelen de verschillende belangen een rol (onder meer de verkeersveiligheid, de visie van de politie, visie van de Fietsersbond en die van het OV-Bureau), de kosten van het ombouwen van de rotondes en de (on)mogelijkheden in de fysieke ruimte.
Lokaal Verkeer en vervoer • De focus voor de komende jaren ligt op het verbeteren van de verkeersveiligheid voor fietser en voetganger. Dat betekent in de praktijk bredere fietspaden, logische routes, veilige oversteken (fiets/voetganger) en verhoging van het comfort. • In 2024 onderzoeken we wat nodig is om de maatregelen uit de Fietsnota 2020-2026 uit te voeren. De resultaten daarvan en onze eigen analyse verwachten we begin 2025 voor verwerking in de kadernota 2026. • Ook in Hoogeveen is een lichte toename van het aantal verkeersslachtoffers. Er komen veel verzoeken binnen voor verhoging van de verkeersveiligheid, op de drukke wegen maar ook in de woonbuurten. Bij reconstructies gaan we in overleg met de aanwonenden om te komen tot een buurt waar het veilig en prettig wonen is. • De bereikbaarheid van Hoogeveen per auto is en blijft belangrijk. De hoofdwegen houden we aantrekkelijk voor het auto- en vrachtverkeer, doorgaand verkeer door de wijken willen we zoveel mogelijk voorkomen en afremmen. • De ontwikkeling van het gebied Nijstad, recreatiegebied en de waterstofwijk, vraagt om een veilige bereikbaarheid voor alle vervoerwijzen. We zetten daarom in op verkeersveiligheid en een vrijliggend fietspad langs de Echtenseweg en een verbetering van het fietspad langs de Zuidwoldigerweg.
• In nieuw in te richten gebieden is er veel aandacht voor de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid, zoals voor de projecten nieuwbouw RSG Wolfsbos, Stationsgebied, Zeeheldenbuurt en Bentinckspark-Noord. • Het aantal laadpalen in de gemeente Hoogeveen neemt behoorlijk toe. Daar tegenover staat dat ook het aantal mensen dat bezwaar maakt tegen parkeerplaatsen die alleen beschikbaar zijn voor het laden van elektrische voertuigen, fors is toegenomen. • Ook in de plaats Hoogeveen zien we een forse toename van het autoverkeer op de weg. Dit leidt, in combinatie met alle geplande ontwikkelingen, tot problemen qua bereikbaarheid en verkeersveiligheid. Door de drukte moeten fietsers en voetgangers langer wachten voor ze veilig kunnen oversteken en de roep om veiligheidsmaatregelen vanuit inwoners neemt daardoor toe. • Sinds 3 januari 2021 rijdt de streekbus niet meer door het dorp Nieuwlande. Het dorp wil de bus graag terug maar het OV-Bureau adviseert hierin negatief. Het lusje Nieuwlande laten rijden kost circa € 60.000 op jaarbasis en de potentie is laag. Bovendien zorgt het voor een langere reistijd van de overige passagiers. De huidige bushalte ligt nu op 1,5 km afstand van het dorp. • In samenwerking met Publiek Vervoer wordt het doelgroepenvervoer in 2024 aanbesteed. Dit betreft ook de stadsbusdienst De Bij. Gemeente Hoogeveen
93
07 Veilige bereikbaarheid
Programmabegroting 2025-2028
Parkeren De parkeerautomaten zijn aan het einde van hun levensduur en moeten vervangen worden. Ook is het niet mogelijk om het onderhoudscontract verder te verlengen. Dit betekent dat de parkeerautomaten in 2024 Europees aanbesteed worden zodat vervanging in 2025 plaats kan vinden (zie bij Investeringen). Eisen die we stellen aan de nieuwe parkeerautomaten zijn met name privacy en informatiebeveiliging, gebruikersgemak en efficiency van de parkeeractie, digitale mogelijkheden (compatibiliteit), prijs en kwaliteit. De parkeerproducten gaan we verder laten digitaliseren in 2025, voor klantgerichtheid en efficiency in beheer en handhaving. Het gaat om kentekenparkeren, ontheffingen en vergunningen. Ook de huidige bezoekerspas gaat vervangen worden door een digitale bezoekersvergunning. Belangrijk uitgangspunt is de woningbouwontwikkeling van het stadscentrum en de nog te maken keuzes hierbij voor betaald parkeren en vergunningparkeren.
Reguliere werkzaamheden
94
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2025-2028
07 Veilige bereikbaarheid
Doelstellingen 1. In stand houden, verbeteren en verduurzamen van de bereikbaarheid en verkeersveiligheid Wat willen we bereiken in 2025?
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
1.
Realisatie van geplande investeringen in de verkeersveiligheid en doorstroming (zie hieronder welke). 2. Zicht op afspraken met het Rijk over frequentieverhoging van de trein voor Hoogeveen. 3. Een operationele snelbus Emmen-Hoogeveen. 4. Klantgerichte en efficiënte parkeerproducten door digitalisering. 5. Parkeernormen gebaseerd op landelijke richtlijnen die aansluiten bij de lokale situatie en lokale planologische ontwikkelingen. 6. Meer mogelijkheden voor toegankelijk laden voor particulieren en voor het transport- en vrachtverkeer. 1. We realiseren een tweerichtingen fietspad met voetpad aan de zuidzijde van de Zuidwoldigerweg. 2. We realiseren een tweerichtingen fietspad langs de Carstensdijk. 3. We realiseren de maatregelen voor verkeersveiligheid en de busroute op de Coevorderstraatweg. 4. We realiseren een fietspad langs de Echtenseweg. 5. We realiseren een veilige oversteek in de Griendtsveenweg naar de supermarkten. 6. In samenwerking met het OV bureau en partners de snelbus Emmen-Hoogeveen voorbereiden en starten. 7. We werken een voorstel uit naar aanleiding van een onderzoek in 2024 naar de uitvoering van de fietsnota. 8. We vragen de provincie om de doorfietsroute HoogeveenMeppel mogelijk te maken. 9. We gaan verder met de lobby voor de verbetering van de treinverbinding van en naar Zwolle: een betere infrastructuur en een verhoging van de frequentie. 10.
Gedragsbeïnvloeding in de vorm van lesmateriaal, cursussen, informatievoorziening e.d.; zie voor alle educatieprojecten https://www.samenrichtingnul.nl/projecten/
11. We continueren het stadsbusvervoer met De Bij. 12. We actualiseren het parkeerbeleid voor de volgende onderdelen: • De parkeernormen. • Het oplossen van de parkeerverdeelproblematiek door: 1. Inzet van parkeerplaatsen (welke parkeerplaats voor welke doelgroep). 2. Betaald parkeren bezoekers (op welke pleinen). 3. Keuze voor bewoners- en bezoekersvergunningen op welke locaties. • Routering naar de parkeerplaatsen toe op basis van de oplossing van de parkeerverdeelproblematiek. • Mogelijkheden verkennen nieuwe ontwikkelingen • Ontwikkelingen van woningbouw in het centrum in relatie tot parkeren en de voorwaarden van de afkoopregeling. 13. We digitaliseren de parkeerproducten: kentekenparkeren, ontheffingen, vergunningen. 14. We faciliteren (lokale) initiatieven voor laadpalen op basis van een plankaart. Gemeente Hoogeveen