Programmabegroting 2025-2028 HGV

95

07 Veilige bereikbaarheid

Wat gaan we meten en hoe?

Risico's en randvoorwaarden

Programmabegroting 2025-2028

15. We houden een pilot verlengde private aansluitingen voor 10 huishoudens. 16. We werken als pilotgemeente samen met ondernemers en Ondernemend Hoogeveen aan het provinciale project Logistiek laden. 1. Aan het eind van het jaar evalueren we de lobby treinverbinding. 2. Evaluatie van de geplande investeringen in verkeersveiligheid. We gaan periodiek met de raad in overleg hierover. 3. Evaluatie met de provincie van de verkeerseducatieacties. 4. Evaluatie van inzet tot behoud en verbetering van het openbaar vervoer. 5. Telling van het aantal reizigers van De Bij. 6. Evaluatie van digitalisering parkeerproducten. 7. Telling van (toename van) laadpalen. 8. Evaluatie van pilot verlengde private (laad)aansluitingen. 9. Evaluatie van de pilot Logistiek laden. • Door prijsstijgingen in de infra en wegenbouw kunnen beschikbare budgetten ontoereikend blijken. • Subsidies worden aangevraagd voor cofinanciering van aanleg, maar definitieve toekenning is niet gegarandeerd. • Bereikbaarheid staat niet op zichzelf. Samenhang met andere programma’s zoals Aantrekkelijk wonen en woonomgeving, Economie en Duurzamer Hoogeveen is belangrijk. Daarnaast is afstemming nodig met onder andere de woningbouwcorporaties, provincie, Rijkswaterstaat, waterschappen, de verschillende kabel en leiding exploitanten, inwoners en de wijk-, buurt- en dorpsvertegenwoordigingen.

De planning kan hierdoor worden beïnvloed. • Niet in alle zaken binnen het programma heeft de gemeente de volledige zeggenschap. Wij zijn daarin mede afhankelijk van derden en mede-overheden. Dat speelt vooral bij het openbaar vervoer, bij de rijks- en provinciale wegen en bij de gemeenschappelijke regeling Publiek vervoer en ParkeerService.

Wat kost het? Product (Bedragen x 1.000)

Realisatie Begroting Begroting

Meerjarenbegroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

063 Parkeerbelasting

8

0

4

4

4

4

080 Overige baten en lasten

0

1

1

1

1

1

210 Verkeer en vervoer

295

366

471

482

494

506

220 Parkeren

828

858

902

959

1.324

919

250 Openbaar vervoer

496

532

506

505

505

505

660 Maatwerkvoorziening (Wmo)

23

15

20

20

20

20

1.649

1.773

1.904

1.972

2.349

1.956

Lasten

Totaal lasten

96

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2025-2028

07 Veilige bereikbaarheid

Product

Realisatie Begroting Begroting

(Bedragen x 1.000)

Meerjarenbegroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

063 Parkeerbelasting

2.757

2.859

2.857

2.857

2.857

2.857

210 Verkeer en vervoer

91

95

90

90

90

90

220 Parkeren

0

4

0

0

0

0

250 Openbaar vervoer

124

126

110

110

110

110

660 Maatwerkvoorziening (Wmo)

33

21

30

30

30

30

3.006

3.105

3.087

3.087

3.087

3.087

-2.749

-2.859

-2.853

-2.853

-2.853

-2.853

Baten

Totaal baten Saldi 063 Parkeerbelasting 080 Overige baten en lasten

0

1

1

1

1

1

210 Verkeer en vervoer

203

272

380

392

404

416

220 Parkeren

827

854

902

959

1.324

919

250 Openbaar vervoer

371

406

396

395

395

395

-9

-6

-10

-10

-10

-10

-1.357

-1.332

-1.183

-1.115

-738

-1.131

660 Maatwerkvoorziening (Wmo) Totaal saldi

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: - Publiek vervoer - Parkeerservice Voor meer informatie over de wijze waarop en het financiële belang wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

Beleidsdocumenten • • • •

Mobiliteitsvisie 2017 - 2026 Parkeernota 2011, deel 1, 2 en 3 Fietsnota 2019 Laadvisie 2023-2026

Verplichte beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Jaar

Hoogeveen

Drenthe

Nederland Bron

N.v.t. Indicator

Omschrijving

N.v.t.

Voor dit programma zijn geen verplichte beleidsindicatoren.

Gemeente Hoogeveen

97

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Programmabegroting 2025-2028

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen Verantwoordelijk wethouder: Jeroen Westendorp

Maatschappelijk effect Duurzaam Hoogeveen Duurzaamheid loopt als 'groene' draad door alle programma’s heen. We streven naar ecologische, economische en sociale duurzaamheid. Een duurzame leefomgeving waarin de kwaliteit van leven nu en in de toekomst geborgd is en waar kinderen kunnen opgroeien in een duurzame omgeving. Hiervoor is een overgang naar een energieneutraal, klimaatbestendig (zie programma vitaal en gezond) en circulair Hoogeveen nodig. Hierbij werken we aan de doelstelling om in 2040 een CO₂neutrale gemeente te zijn. Aardgasvrij Tot 2030 is de aandacht vooral gericht op maatregelen om minder aardgas te gebruiken. Dus isolatie en bijvoorbeeld de toepassing van een (hybride) warmtepomp. De overgang naar groene energie (energietransitie) ontdekken en ontwikkelen we in samenwerking met inwoners en partners zoals woningcorporaties, netwerkbeheerders, ondernemers en onderwijsorganisaties. In deze fase gaat het naast meedenken met inwoners en ondernemers over de beste maatregelen, ook over het bieden van handvaten om stappen te zetten voor een inclusieve energietransitie. We geven ruimte aan en denken mee met bewonersinitiatieven. Door middel van wijkgerichte aanpakken benaderen we inwoners en buurten die hier nog niet mee bezig zijn of waar we het niet van weten. Daarnaast onderzoeken we de haalbaarheid van energie op wijkniveau (‘collectieve voorzieningen’).

Eerste wijkgerichte aanpak in Erflanden We zijn gestart met de eerste wijkgerichte aanpak in een deel van Erflanden, waarbij bewoners binnen het projectgebied ondersteund worden in de keuze om van het aardgas af te gaan. Dit kan een keuze zijn voor waterstof (met of zonder hybride warmtepomp) of een all electric oplossing. Het voordeel voor bewoners voor een keuze voor waterstof is dat de investering in de woning om over te stappen wordt betaald vanuit subsidie van de rijksoverheid. We letten erop dat het project betaalbaar en haalbaar is vanuit deze subsidie. Betaalbaar en haalbaar voor bewoner, dat je niet meer dan anders betaalt voor energie. En betaalbaar en haalbaar voor de gemeente: de gemeente mag geen financieel risico lopen. Bewoners zijn zelf aan zet en antwoorden op vragen worden in gezamenlijkheid gezocht. Vanuit die waarden werken we samen met de bewoners naar een besluit. Sowieso leren we voor heel Hoogeveen van deze eerste wijkgerichte aanpak. Vooral over hoe je inwoners betrekt bij de energietransitie. En over hoe we de samenwerking met andere organisaties kunnen vasthouden en uitbreiden voor andere wijken en dorpen. Gastvrij Hoogeveen Vanuit Gastvrij Hoogeveen zetten we vooral in op de versterking van de positie van Hoogeveen als een van de vier sterke steden van Drenthe. De gemeente heeft een regiofunctie op het gebied van recreatie en toerisme.

We willen de brede welvaart door middel van recreatie en toerisme versterken. We realiseren dit door te werken aan: • Een aantrekkelijk en integraal recreatief en toeristisch aanbod, met een extra impuls op het aanbod rondom Van Gogh • Een goed functionerend door ondernemers gedragen toeristisch platform • Diversiteit in de ontwikkeling van recreatief en toeristisch producten • Meer zichtbaarheid en beleving voor de inwoners van Hoogeveen

98

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2025-2028

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Trends en ontwikkelingen Algemeen Van denken naar doen Hoogeveen wil in 2040 een CO2-neutrale gemeente te zijn. Dit is een ambitieuze doelstelling die vraagt om forse inzet. De afgelopen jaren is er al een flinke versnelling ingezet. Inwoners en bedrijven zijn druk bezig met het verduurzamen van hun woning of hun bedrijfsvoering. We zien echter ook knelpunten. Het is niet voor alle bewoners en ondernemers mogelijk om hun woning of bedrijf te verduurzamen. Dat komt onder andere door de hoge kosten, door regelgeving of door netcongestie. Daarom zetten we vooral in op het ondersteunen van onze inwoners en ondernemers bij de verduurzamingsopgave. Dit doen we onder andere met het Hoogeveens Isolatie Offensief, waarmee we ervoor willen zorgen dat de steunmaatregelen voor isolatie en verduurzaming terecht komen bij degenen die het nodig hebben. Ook betrekken we ondernemers en inwoners bij duurzame energieprojecten. Lokaal eigendom en betrokkenheid bij de energietransitie is voor Hoogeveen belangrijk. Zo bieden we ondersteuning aan lokale energiecoöperaties en helpen we lokale initiatieven om zich te organiseren. Ook bieden we ondersteuning bij de verdere organisatie van de omgeving met de koepel van lokale energiecoöperaties Energiek Hoogeveen.

Landelijk Uitkering uitvoeringskosten klimaatbeleid Van 2023 tot en met 2030 ontvangt de gemeente middelen vanuit het Rijk om taken op het gebied van de energietransitie goed uit te kunnen voeren. Hiermee kunnen we de interne en regionale organisatie verder opbouwen om samen met inwoners, bedrijven en partners werk te maken van de lokale energietransitie. Nationaal Isolatieprogramma Het doel van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) is om 2,5 miljoen woningen te isoleren in de periode tot en met 2030. Onderdeel hiervan is de Lokale Aanpak Isolatie (LAI) om samen met gemeenten 750.000 koopwoningen te isoleren. Hiervoor stelt het Rijk in ieder geval tot en met 2026 middelen beschikbaar, zodat gemeenten met een lokale aanpak inwoners kunnen ondersteunen met het isoleren van hun woning. Energiewet In juni 2024 heeft de Tweede Kamer de Energiewet aangenomen. De wet vervangt de huidige Gasen Elektriciteitswet en sluit beter aan op het veranderende energiesysteem waarin steeds meer lokale opwek en afname van hernieuwbare energie komt. De Energiewet biedt ook kansen voor onze gemeente. Zo kan de gemeente straks bij de realisatie van nieuwe hernieuwbare energieprojecten eisen opnemen over de realisatie van lokaal eigendom, het betrekken van de omgeving en het voorkomen van netcongestie.

Ook komen er meer mogelijkheden voor energiegemeenschappen om energie direct met elkaar te delen, als ze bij dezelfde energieleverancier zitten. Tot slot krijgen netbeheerders meer bevoegdheden om, ter voorkoming van netcongestie en ter balancering van het elektriciteitsnet, zelf opslag (bijvoorbeeld in de vorm van accu's) te realiseren. Dit was eerder niet mogelijk door de strenge uitleg van het Groepsverbod. Kwaliteit grondstoffen Naast het verminderen van de hoeveelheid (ongescheiden) restafval ligt de focus in het afval(inzamel)beleidsplan ook op het verbeteren van de kwaliteit van de grondstoffen. Bij de inzameling van grondstoffen zoals oud papier en karton, GFT en PMD wordt, door aanscherping van de acceptatienormen door de verwerkers van deze fracties, de kwaliteit van het ingezamelde materiaal nl. steeds Gemeente Hoogeveen

99

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Programmabegroting 2025-2028

belangrijker. Door specifieke keuzes in de inzamelmethodiek en ruime aandacht voor flankerend beleid voor wat betreft voorlichting, coaching, educatie en handhaving is de verwachting dat de afkeur van ingezameld materiaal kan worden beperkt door de hoeveelheid zogenaamde stoorstoffen in de grondstofstromen terug te dringen. Dit alles uiteraard met het doel hergebruik van schaarse grondstoffen te maximaliseren. Regionaal Netcongestie Het elektriciteitsnet in onze gemeente is op dit moment overbelast. Dit betekent dat bedrijven geen grotere aansluiting kunnen krijgen, het plaatsen van grootschalig zon op dak (bij bedrijven) niet mogelijk is en soms vallen bij onze inwoners zonnepanelen uit. We werken langs 3 sporen aan het oplossen van de netcongestie: verzwaring, verdeling en flexibiliteit. Waar en wanneer de komende jaren het elektriciteitsnet verzwaard wordt, werken we in regionaal verband met netbeheerder en omringende gemeenten uit in het Provinciaal Meerjarenplan Infrastructuur Energie en Klimaat (pMiek). Ook wordt binnen pMiek afgestemd over de ruimtelijke plannen in relatie tot de verzwaring (verdelingsvraagstuk). We kijken daarbij ook naar koppelkansen met andere werkzaamheden, zodat we de overlast voor onze inwoners en ondernemers zoveel mogelijk kunnen beperken.

En we moedigen bedrijven en bewoners aan om slimme oplossingen te ontwikkelen die pieken in het elektriciteitsnet voorkomen zodat flexibeler omgegaan kan worden met de beschikbare elektriciteit. Smart Energy Hubs We willen mogelijkheden uitwerken om lokaal energie op te wekken, om te zetten in andere vormen of op te slaan, dit noemen we ook wel een Smart Energy Hub. Samen met ondernemers, bewoners, netbeheerders en andere betrokkenen wordt bepaald waar dit het meest effectief gerealiseerd kan worden. Daarbij sluiten we aan bij het nationale Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen dat door de provincie Drenthe wordt uitgevoerd in de vorm van de bedrijventerreinenaanpak en de gemeentelijke aanpak in samenwerking met Ondernemend Hoogeveen. Als gemeente hebben we hierbij een verbindende rol en brengen we de knelpunten voor gemeentelijke regelgeving in kaart. Daarbij kijken we naar mogelijkheden voor productie van duurzame gassen zoals biogas, groen gas en waterstof. Bij de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Echten kan bijvoorbeeld lokaal geproduceerd waterstof worden gekoppeld aan de Waterstofwijk en overige industrie in Hoogeveen. Uiteindelijk kan dit een aansluiting op de Waterstofbackbone stimuleren.

Op het bedrijventerrein Buitenvaart en het nieuw te realiseren bedrijventerrein Riegmeer kijken we naar de mogelijkheden voor een Smart Energy Hub, zodat er door slim gebruik van het elektriciteitsnet meer ruimte kan worden gecreëerd. Hiermee kunnen bestaande bedrijven met een grote elektriciteitsaansluiting verder verduurzamen en nieuwe bedrijven zich vestigen. Duurzame mobiliteit en transport De energietransitie leidt tot forse veranderingen in de mobiliteit. Dit geldt voor vervoerskeuzes die onze inwoners maken, voor openbaar/publiek vervoer en de transport- en logistieke sector. Het gaat niet alleen om het vervangen van fossiele brandstoffen maar ook over de veranderingen van de benodigde infrastructuur en de manier waarop we ons verplaatsen. Al deze ontwikkelingen hebben invloed op ons energiesysteem. De provincie heeft specifieke aandacht voor elektrische voertuigen als onderdeel van het elektriciteitsnetwerk en waterstofmobiliteit en ziet een belangrijke rol voor groengas (BioLNG als BioCNG) binnen mobiliteit en transport. In Hoogeveen faciliteren we een pilot rondom logistiek laden en denken we mee met ondernemers over andere slimme oplossingen, ook ter vermindering van netcongestie.

100

Gemeente Hoogeveen