Programmabegroting 2024-2027
Tekst van het document
• • • •
Lokale adaptatiestrategie (LAS) en uitvoeringsagenda (LUA) 2023 - 2028 (2023) Riolerings- en Waterprogramma 2023 – 2028 (2022) Grondwaterbeleidsplan 2012 Hemel- en Grondwaterverordening 2012.
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Jaar
Cliënten met een maat- per 10.000 werkarrangement Wmo inwoners 2022
Indicator
Hoogeveen
Drenthe
860
744
Nederland Bron 700
CBS - Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Wmo
Omschrijving
Cliënten met een maat- Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkwerkarrangement Wmo arrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.
46
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
04 Economie
04 Economie Verantwoordelijk wethouder: Niek Wind
Maatschappelijk effect Economie Met het programma Economie werken we aan een gezond, duurzaam, circulair, kennisintensief en internationaal concurrerend ondernemersklimaat. We stimuleren de lokale economie en ondersteunen bedrijven. We zoeken de verbinding met bedrijven, inwoners en onderwijs, lokaal en regionaal en zorgen voor een goed ondernemersklimaat, inclusief een goede fysieke en digitale bereikbaarheid. Zo kunnen bestaande bedrijven groeien en bloeien en nieuwe bedrijven zich vestigen om te voorzien in werkgelegenheid die past bij de beroepsbevolking. Stadscentrum Versterken van de regiofunctie en het vestigingsklimaat van Hoogeveen voor onze eigen inwoners en mensen uit de regio. Om ook in de toekomst onze krachtige regionale positie te houden en te verstevigen, moeten we blijven investeren in de kwaliteit van het stadscentrum. Daarbij gaan we voor een bruisend, toekomstbestendig, kindvriendelijk en vitaal stadscentrum met een compact winkelgebied en met ruimte om te wonen. Een stadscentrum waarvan de openbare ruimte hoge verblijfskwaliteit heeft die het voor de consument aantrekkelijk maakt om de stad vaker te bezoeken en dat voor bewoners een gezonde en veilige leefomgeving biedt.
Trends en ontwikkelingen Economische ontwikkeling De economische ontwikkeling in Nederland staat onder druk. Ondanks de verwachting van DNB van een economische groei in 2023 en 2024 en verdere daling van de inflatie, staan niet alle economische indicatoren op groen. De instabiele situatie in de wereld zorgt voor onzekerheid ten aanzien van het economisch perspectief. Demografie/Verstedelijking De landelijke vergrijzing zorgt voor een afname van de potentiële beroepsbevolking en veroorzaakt een krappere arbeidsmarkt. Het aantrekken en behouden van jong talent en inzet van andere doelgroepen is vereist. Hier ligt een gezamenlijke taak voor gemeente, ondernemers en het onderwijs. Voor inwoners en bedrijven die we naar Hoogeveen willen halen, is een prettige leefomgeving met de nabijheid van voorzieningen belangrijk. Re- en Nearshoring Door ontwrichting van distributienetwerken door Covid-19 in combinatie met de verstoring van de logistieke ketens door geopolitieke ontwikkelingen (oorlog Oekraïne), kiezen producenten en retailers ervoor hun productie terug en dichterbij te halen. Ook duurzaamheidsoverwegingen en technologische ontwikkelingen spelen hierin een rol. Verduurzaming en circulariteit Het economisch landschap wordt in toenemende mate beïnvloed door duurzaamheidsdoelstellingen. Ondernemers staan daarbij voor grote strategische vraagstukken en uitdagingen.
Als gemeente zijn we lokaal en regionaal aanjager van een duurzame en circulaire economie. We geven inhoud en vorm aan de realisatie van de noodzakelijke infrastructuur. We zoeken aansluiting bij het programma Duurzaamheid. Gemeente Hoogeveen
47
04 Economie
Programmabegroting 2024-2027
Next Economy In toenemende mate zal de economische groei gericht zijn op trends die bij het containerbegrip Next Economy genoemd worden. Denk aan circulaire economie, smart industry, robotisering, automatisering, smart logistics en robotisering. Innovatie is een sleutel voor doelen van het industriebeleid. Regionaal Vraag naar bedrijfshuisvesting Op basis van landelijk onderzoek naar de toekomstige vraag naar bedrijfshuisvesting wordt met name in de logistiek en de industrie een grotere ruimtevraag verwacht. Vanuit de provincie Drenthe ligt er een opdracht voor de gemeenten om lokaal en regionaal de toekomstige vraag naar bedrijfskavels te onderzoeken en het aanbod van bestaande en nieuw te ontwikkelen bedrijfskavels te onderzoeken. Om in de toekomst te kunnen voorzien in de stijgende vraag naar vierkante meters bedrijfsgrond, starten wij vanuit Dutch TechZone een nader behoeftenonderzoek bedrijventerreinen. Toekomstbestendige Bedrijventerreinen Vanuit de Regiodeal Zuid- en Oost-Drenthe is er vorig jaar € 70.000 beschikbaar gesteld voor een plan van aanpak toekomstbestendige bedrijventerreinen. Dit is onder andere gericht op intensivering van het ruimtegebruik, het bespoedigen van duurzaamheidsmaatregelen energiebesparende maatregelen en vergroening. Vanuit een pilotfase moet toegewerkt worden naar een breed meerjarig uitvoeringsplan voor alle bedrijventerreinen in Hoogeveen.
Regionale samenwerking Hoogeveen participeert in regionaal verband in de Dutch TechZone en de Regio Zwolle. Deze samenwerkingen zijn nodig om de belangen van een grotere regio, inclusief de belangen van Hoogeveners, te dienen. Samenwerking en lobby in de regio moet bijdragen aan onze economie, woningbouw en bereikbaarheid. Regiodeal Het besluit om een nieuwe regiodeal aan te gaan is inmiddels genomen. De nieuwe Regio Deal Zuid en Oost-Drenthe (Emmen, Coevorden, Borger-Odoorn, Hardenberg en Hoogeveen) kent een verwachte bijdrage van het Rijk van maximaal € 30 miljoen om in te zetten op de verbetering van de brede welvaart. De regio (provincies, derden en gemeenten) draagt maximaal € 30 miljoen bij aan financiering om in aanmerking te komen voor dit maximale bedrag. Hiermee kan deze nieuwe Regio Deal een investeringsbedrag van € 60 miljoen gaan belopen, na een eerste Regio Deal van € 40 miljoen in de periode 2019-2023. De komende maanden wordt de deal verder uitgewerkt en wordt gestart met de vertaling van de ingediende propositie naar concrete projecten. Rode draad in de nieuwe deal is de verbetering van de kansengelijkheid. Regio Zwolle In juli 2023 is besloten om akkoord te gaan met de strategische agenda 2024 -2028 van de Regio Zwolle.
Concreet zijn we samen met de Regio Zwolle al aan de slag op de volgende inhoudelijke dossiers: De invulling van de zogenaamde ‘warme harten’ uit de verstedelijkingsstrategie van de Regio Zwolle. De gebiedsontwikkeling rondom stationsgebied is hier onderdeel van. Op het punt van bereikbaarheid blijven we samen met de Regio Zwolle en de andere lobbypartners lobbyen voor de verbetering van het bestaande spoor (kwartier dienst). Op economisch gebied ligt de meerwaarde vooral op de versterking van de economische structuur, het ondernemingsklimaat en de verbetering van het regionale vestigingsklimaat.
48
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
04 Economie
Dutch TechZone Hoogeveen participeert in regionaal verband in de Dutch TechZone. Hierbij is het faciliteren van bedrijvigheid in deze regio cruciaal. Een van de voorliggende vragen in de regio is of de wens en de wil aanwezig is om te komen tot de realisatie van een regionaal bedrijventerrein waar onder andere grootschalige ruimtevragers zoals logistiek en warehousing een plek kunnen krijgen. Dit in opvolging van de provinciale de programmeringsafspraken die worden gemaakt om te komen tot een evenwichtige ontwikkeling van bedrijventerreinen. Om tot het juiste antwoord op deze vraag te komen, is onder andere een gedegen behoefteonderzoek vanuit Dutch TechZone noodzakelijk. Netcongestie/klimaatmaatregelen Door de sterke groei van hernieuwbare energie kan het elektriciteitsnetwerk in Drenthe de elektriciteitsproductie niet aan en ontstaat netcongestie. Het gevolg ervan is dat groei en investeringen achterblijven. Deze effecten zien we ook vanuit de klimaatmaatregelen op thema’s als stikstof en natuurherstel. Lokaal Beleidsontwikkelingen De economische focusagenda van en voor Hoogeveen is samen met ondernemers en onderwijs vastgesteld en beoogt de lokale economische ontwikkeling te stimuleren. Dit is ons kompas voor de komende jaren.
Vanuit kansen en prioriteiten zetten we in op het behouden van de al gevestigde bedrijven, het aantrekken van bedrijven die de industriële ecosystemen versterken en de benutting van kansen Next Economy. Deze ambities en beleidsdoelen worden vertaald in 5 concrete actielijnen. Ondernemend Hoogeveen Voor de gemeente is Ondernemend Hoogeveen, als vertegenwoordiger van de ondernemers, het eerste aanspreekpunt voor communicatie en verbinding. Om deze rol succesvol te vervullen moet de organisatiegraad van Ondernemend Hoogeveen omhoog en dit vereist een professionaliseringsslag. De gemeente is bereid Ondernemend Hoogeveen hierin op basis van een goed onderbouwing te ondersteunen. Samen met het onderwijs speelt Ondernemend Hoogeveen een belangrijke rol bij de uitvoering van de economische focusagenda. Agrarische ondernemers De agrarische ondernemers staan voor grote uitdagingen en onzekerheden. Samen met de sector verkennen we de impact van de landelijke maatregelen voor de boeren in Hoogeveen en blijft er aandacht voor het welzijn van boeren. Dit vraagt om inzet en capaciteit vanuit de gemeente en investeringen in kennis van de agrarische sector. De problematiek heeft ook consequenties voor de herinrichting van het buitengebied. Riegmeer De vestiging van de grote yoghurtfabriek op Riegmeer blijft speerpunt, we zijn volop aan de slag met de uitdagingen in dit project.
Voor de uitgifte van de kavels op Riegmeer werken we aan een uitgiftestrategie. Met de initiatiefnemer die de ontwikkeling van Riegmeer Zuid ter hand zal nemen, is overeenstemming bereikt. In samenspraak met de netbeheerders wordt gewerkt aan de realisatie van een onderstation ter verbetering van het energienetwerk. Verduurzaming industrie We zien dat bij de verduurzaming van de industrie aandacht moet zijn voor de verschillende energiebronnen zoals waterstof, zonne-energie en windmolens. Dit zal in de toekomst om maatwerkoplossingen vragen, die wij niet uit de weg willen gaan.
Gemeente Hoogeveen
49
04 Economie
Programmabegroting 2024-2027
Vitaal Stadscentrum Hoogeveen Covid-19 heeft de afgelopen jaren een grote impact gehad op het Stadscentrum en op de omzet van de ondernemers met faillissementen en lege winkelpanden tot gevolg. Daar komt bij dat het koopgedrag van consumenten veranderd is, waarbij de oriëntatie op en de aankoop van producten via internet plaatsvindt. Winkelen wordt in toenemende mate als uitje ervaren, waarbij naast een breed winkelaanbod de aanwezigheid van horeca, cultuur, activiteiten en gezelligheid een belangrijke overweging is voor bezoekers aan het Stadscentrum. De binnenstad van Hoogeveen ontwikkelt zich vanaf 2022 economisch weer positief. Er is weinig leegstand in het winkelbestand, bezoekersaantallen stijgen en ondernemers melden hogere omzetten. De behoefte aan fysiek winkelen groeit en de trend van online bestellen vanuit de Covid-19 periode lijkt niet verder door te zetten. Dit levert positieve impulsen op voor werkgelegenheid en parkeerinkomsten. Ondanks de positieve trend zijn er ook zorgen over de ontwikkeling van de inflatie, de koopkracht en het consumentenvertrouwen. Verwachtingen hierover zijn niet consistent en effecten voor het Stadscentrum zijn op dit moment niet goed te overzien. Om de aantrekkelijkheid van de binnenstad verder te vergroten, wordt gestart met het project Hoofdstraat-Zuid.
De subsidieregelingen Regionaal Stedenfonds en het Provinciale Binnenstadfonds hebben hun effect gehad. Bedrijven zijn verplaatst naar de kern en vrijgekomen bedrijfsruimte is en wordt omgezet naar woningen. Uit het Regionaal Stedenfonds zijn ook kwaliteitsimpulsen gerealiseerd voor de openbare ruimte in het stadscentrum. De regeling is inmiddels voorbij, maar de binnensteden blijven onder druk staan en de vorming van een kernwinkelgebied is nog niet afgerond. We zijn dan ook verheugd dat de Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe in haar coalitieakkoord heeft opgenomen dat zij met het oog op de positieve ervaringen met regelingen als het Binnenstadsfonds, het Regiostedenfonds en de subsidieregeling, zullen afwegen of zij ook in deze bestuursperiode hiervoor middelen kunnen inzetten. Met de ontvangen Wbi-gelden en de door de minister toegezegde MIRT-gelden, kunnen de plannen voor de woning- en infrastructurele opgaven in 2024 verder uitwerken en concretiseren. De nieuwe detailhandelsstructuurvisie zal naar verwachting eind 2023 gereed zijn, waarna het besluitvormingsproces zal volgen.
50
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
04 Economie
Reguliere werkzaamheden
Doelstellingen 1. Een stimulerend ondernemersklimaat en een versterking van de economische structuur Wat willen we bereiken in 2024?
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
Gemeente Hoogeveen
1. Samen met ondernemers werken we aan opgaven om Hoogeveen economisch aantrekkelijk te houden. We delen dit eigenaarschap. Ondernemers weten accountmanagers te vinden; accountmanagers spelen in op de gestelde vragen. 2. Versterken van het vestigingsklimaat in Hoogeveen en de regio, zodat het goed ondernemen is in Hoogeveen. 3. Verbeteren arbeidsmarkt door nauwe samenwerking met bedrijven, onderwijs en gemeenten. 4. Verkoop beschikbare bedrijfskavels. 5. Economische structuurversterking in Hoogeveen en de regio; verschillende disciplines /partners worden samengebracht. Het duurzaam samenbrengen van bijvoorbeeld onderwijs, ondernemers en de overheid maken de economie veerkrachtiger en bieden een goede basis voor innovaties en kennisuitwisseling. Daarom willen we een goede en evenwichtige vertegenwoordiging vanuit Hoogeveen vanuit het onderwijs, bedrijfsleven en gemeente in de programboard van DTZ 6. Behouden en stimuleren van werkgelegenheid, 1. Uitvoering van de Economisch Focus Agenda. 2. Bedrijfsbezoeken met college en wethouders. 3. Accountmanagement: Bedrijfsbezoeken, netwerkbijeenkomsten, signaleren en inspelen op individuele en collectieve vraagstukken van bedrijven, etc. 51
04 Economie
Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden
Programmabegroting 2024-2027
4. Het Hoogeveense bedrijfsleven uitnodigen zich aan te sluiten bij de program board van DTZ. 5. Uitvoering geven aan het programma Dutch TechZone door onder andere: • DTZ te profileren buiten de regio; • het netwerk uitbreiden en verstevigen; • het bedrijfsleven in de regio promoten. 6. Uitvoering geven aan het programma Regio Zwolle. 7. Uitvoering geven aan de economische structuurversterking binnen de regiodeal van Zuid en Oost-Drenthe. 8. Verkoop- en begeleiding vestiging/uitbreiding/verplaatsing van bedrijven. 9. Ontwikkelen en uitgifte bedrijventerrein Riegmeer Noord; ontwikkelen verkoopprotocol en onderzoek naar parkmanagementstructuur. 10. Vanuit provinciale behoefteraming wordt in samenwerking met de gemeenten in ZO-Drenthe programmeringsafspraken gemaakt voor een evenwichtige ontwikkeling van bedrijventerreinen. Daarna wordt een vervolgonderzoek uitgevoerd naar de behoefte aan nieuwe bedrijventerreinen. 11. Ondernemend Hoogeveen ondersteuning bieden in haar verdere professionalisering en heldere, meetbare prestatieafspraken maken. 12. Actief samenwerken met kennisinstellingen, bedrijfsleven en partners in de regio’s op themaopgaven zoals digitalisering, next economy en circulaire economie. 13. Voortzetting van het project toekomstbestendige bedrijventerreinen. De voortgang en prestatieresultaten middels tussentijdse rapportages.
• EZ formatie accountmanagement en beleid op orde. • Uitvoeringsbudget om in te kunnen spelen op (nieuwe) ontwikkelingen en vragen. • Een professionele en daadkrachtige ondernemersverenging met een hoge organisatiegraad. • Voor succesvolle economische structuurversterking en om in aanmerking te komen voor provinciale/Rijks middelen, is regionale samenwerking noodzakelijk. • Door de diverse crisissen neemt de behoefte van bedrijven aan ondersteuning door de overheid toe.
2. Versterken van de regiofunctie en het vestigingsklimaat van Hoogeveen voor onze eigen inwoners en mensen uit de regio. Wat willen we bereiken in 2024?
Wat gaan we daarvoor doen in 202?
52
1. Levendigheid stadscentrum vergroten en bezoekers langer vasthouden (zie ook doelstelling 2 en 4 Bruisend Hoogeveen). 2. Minder leegstaande panden, zoals kantoren en winkels. 1.1. Uitvoering geactualiseerde Ontwikkelingsvisie Stadscentrum (fase 2) m.b.v. financiering uit het provinciale Regiostedenfonds: - Herinrichten Rembrandstraat/Pr. Beatrixstraat en Nicolaas Beetsstraat tbv verbeteren fietsbereikbaarheid en verkeersveiligheid. - Realiseren kwaliteitsimpuls verbindingen/stegen Hoofdstraat. - Realiseren van een tweede (inpandige) fietsenstalling. - Verbeteren bewegwijzering fietsen centrum. Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
04 Economie
- Toevoegen van fietsnietjes en oplaadpunten. - Vergroenen van de Hoofdstraat Zuid en Midden (gekoppeld aan de herinrichting van Hoofdstraat Zuid). - Starten met het versterken van de culturele infrastructuur. - Afronden gebiedsontwikkeling Nicolaas Beetsplein e.o. (verondiepen winkels, transformatie wonen en herinrichting Nicolaas Beetsplein) (uitvoering t/m 2025). 1.2. Op het gebied van Retail werken we nauw samen met andere Drentse steden en met de provincie Drenthe in de Drentse Retailagenda. 1.3. We hebben een zeer nauwe samenwerking met Buro binnenstad Hoogeveen (voorheen Stichting Centrummanagement), ondernemers, bewoners en organisaties en instellingen om de doelstellingen te behalen. 2.1. Met private partijen onderzoeken of leegstaande gebouwen geschikt zijn te maken voor huisvesting. 2.2. Stimuleren verplaatsing en transformatie van winkels. 2.3. Herontwikkeling van de Tamboerpassage naar wonen. 2.4. Afronden verkenning tbv realisatie openbaar toilet. 2.5. Planvorming infra projecten (toegekende MIRT subsidie). 2.6. Realiseren nieuwe inrichting Hoofdstraat Zuid. 1. Het aantal bezoekers monitoren we aan de hand van passanten tellingen door Locatus. Daarnaast maken we gebruik van data uit het koopstromenonderzoek Oost-Nederland. 2. We monitoren het aantal leegstaande panden.
Randvoorwaarden • Uitvoering van projecten binnen andere programma's en samenwerking met andere programma's. • Volwaardige projectorganisatie (team) • Effectief en efficiënt blijven werken aan ruimtelijke plannen en vraaggericht inspelen op ruimtelijke ontwikkelingen. • Marktpartijen die investeren in bijvoorbeeld woningbouwontwikkelingen of gebiedsontwikkelingen. • Participatie van inwoners bij planontwikkeling. • Nauwe samenwerking met Buro binnenstad Hoogeveen. Risico's • Stagnatie in zowel (woningbouw)ontwikkellocaties als overige investeringen door onder andere economische ontwikkelingen (prijsstijgingen in de bouw), bezuinigingen en het niet verkrijgen van subsidie/cofinanciering. • Betaalbaarheid van de verduurzamingsopgave van de woningvoorraad.
Gemeente Hoogeveen
53
04 Economie
Programmabegroting 2024-2027
Wat kost het? Product (Bedragen x 1000)
Realisatie Begroting
Begroting
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
030 Beheer overige gebouwen en gronden 080 Overige baten en lasten
532
457
536
508
494
480
0
1
1
1
1
1
310 Economische ontwikkeling
2.496
5.475
1.007
704
638
641
320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
1.270
11.693
4.672
1.255
405
4.461
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling
1.434
810
1.332
1.292
1.293
1.294
495
516
310
309
311
312
830 Wonen en bouwen
2.169
782
854
988
993
985
Totaal lasten
8.395
19.733
8.712
5.057
4.135
8.174
030 Beheer overige gebouwen en gronden 080 Overige baten en lasten
335
215
215
215
215
215
0
0
0
0
0
0
310 Economische ontwikkeling
1.483
4.476
0
0
0
0
320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
1.296
13.248
6.314
2.864
1.982
6.039
577
304
305
305
305
305
9
-5
10
10
10
10
830 Wonen en bouwen
1.600
0
0
0
0
0
Totaal baten
5.301
18.238
6.843
3.393
2.511
6.568
030 Beheer overige gebouwen en gronden 080 Overige baten en lasten
197
243
322
294
279
266
0
1
1
1
1
1
310 Economische ontwikkeling
1.013
998
1.007
704
638
641
320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-26
-1.555
-1.642
-1.609
-1.578
-1.578
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling
857
506
1.027
986
988
988
340 Economische promotie
486
521
301
300
302
303
830 Wonen en bouwen
569
782
854
988
993
985
3.095
1.496
1.869
1.664
1.624
1.606
Lasten
340 Economische promotie
Baten
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling 340 Economische promotie
Saldi
Totaal saldi
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: - n.v.t.
54
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
04 Economie
Beleidsdocumenten • • • •
Toekomstvisie Hoogeveen Detailhandelsstructuurvisie (2008) Economische Focusagenda van en voor Hoogeveen (november 2022) Visie op het stadscentrum (2011)
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Jaar
Banen
per 1.000 inwoners van 15-64 jaar %
2022
891,4
773,3
825,4
2022
54,4
51
53,8
%
2022
72,1
Vestigingen (van bedrijven)
per 1.000 inw. 2022 15 t/m 64jr
151,5
Indicator
Omschrijving
Functiemenging Netto arbeidsparticipatie
Hoogeveen Drenthe
Nederland Bron CBS Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research CBS - Arbeidsdeelname
166
174,1
LISA
Banen
Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Vestigingen (van Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. bedrijven)
Gemeente Hoogeveen
55
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Programmabegroting 2024-2027
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving Verantwoordelijk wethouder: Niek Wind
Maatschappelijk effect Groen In een groene en biodiverse omgeving voelen mensen zich gezonder en minder gestrest. Ook vinden veel mensen een groene en natuurrijke omgeving belangrijk. Daarom zetten we in straten, op pleinen en in de nieuwe woonbuurten in op meer groen, minder verstening, verhogen van de biodiversiteit en groene plekken die uitnodigen om elkaar te ontmoeten en te bewegen. Voldoende en passende woningen Veel mensen zoeken een woning in een fijne woonbuurt, in een van de dorpen en wijken in de gemeente. Vaak duurt het te lang om een geschikte woning te vinden of het lukt helemaal niet omdat de woningen niet aansluiten bij de wensen of het budget. Daar willen we beweging in krijgen. Daarom hebben we in 2023 een nieuwe woon(zorg)visie en een nieuw grondbeleid vastgesteld. We onderzoeken welke regelingen nodig zijn om wonen en een woning betaalbaar te maken. Zeker voor starters is dat hard nodig. Als groepen inwoners zelf woningbouwplannen willen ontwikkelen, in de vorm van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap, geven we daar ruimte voor. We hebben verder flexibele woonvormen nodig. Dit geeft ons ook ruimte voor het huisvesten van statushouders, een opgave die steeds groter wordt. Naast uitbreiding van de kern Hoogeveen hebben we als doel om woningbouw toe te voegen in elk dorp in de gemeente Hoogeveen. Hierover hebben we gesprekken met alle dorpen.
De uitbreiding kan niet gelijktijdig in elk dorp plaatsvinden, we prioriteren hierin. Voor het realiseren van voldoende en passende woningen zijn we afhankelijk van andere partijen, zoals projectontwikkelaars en wooncorporaties. Met wooncorporaties maken we prestatieafspraken waarin we afspraken maken over onder andere de bouwopgave, betaalbaarheid, duurzaamheid, wonen met zorg, aandachtsgroepen en leefbaarheid. Wonen en zorg De groeiende groep ouderen en voor kwetsbare mensen krijgt speciale aandacht in de woon(zorg)visie. Voor wonen betekent dit dat het belangrijk is dat inwoners de mogelijkheid krijgen om elkaar te helpen, naar elkaar om te zien. Vanuit de woon(zorg)visie zet de gemeente Hoogeveen in op deze diversiteit. Waar het kan wordt gebouwd voor verschillende doelgroepen. Daarnaast is gezondheid belangrijk, zowel fysiek als mentaal. We zetten in op meer gezonde jaren en daarvoor is een buitenruimte nodig die verleidt tot bewegen, ontmoeten en spelen voor jong en oud. Tot slot werken zorgpartners en woningcorporaties onder regie van de gemeente aan nieuwe woonconcepten voor ouderen en kwetsbare inwoners met een wonen en zorgvraag. Woningbouw versnellen In de woon(zorg)visie staat de ambitie om 1.880-2.200 woningen toe te voegen tot 2030. Dit is een verdubbeling ten opzichte van de voorgaande jaren.
Om dit doel te halen moeten woningbouwprojecten sneller gerealiseerd worden. Via het Programma Woningbouwimpuls geven wij invulling aan deze opgave.
56
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Om de woningbouw te versnellen zetten wij zowel in op het versnellen van het proces zelf, als het voorkomen en oplossen van knelpunten. Dit doen wij aan de hand van vier programmalijnen: 1. Planning woningbouwprogramma We maken een monitor met een kaart waarop alle woningbouwplannen staan. Deze plannen zijn voor iedereen inzichtelijk. Alle plannen voorzien wij van een planning. We monitoren de voortgang en sturen waar nodig bij. Hiermee zorgen we voor meer zicht op de planning, voortgang, knelpunten. 2. Woonkansen Op dit moment zijn er te weinig plannen voor woningbouw. Met deze programmalijn zorgen we voor voldoende plannen. Wij brengen kansrijke ontwikkellocaties in beeld, verleiden en verbinden eigenaren of ontwikkelaars en pakken waar nodig zelf nieuwe ontwikkellocaties op. 3. Verhelpen en voorkomen knelpunten Bij vertraging in woningbouwprojecten die impact hebben op het behalen van onze doelstellingen, bieden wij maatwerkoplossingen voor het project. Bijvoorbeeld door de inzet van het expertteam woningbouw van het Rijk, of door het optimaal benutten van beschikbare subsidies (zoals de WBI-subsidie). 4. Optimalisatie en versnelling van het woningbouwproces We nemen belemmerende regelgeving weg en zorgen voor heldere beleidskaders.
Ook zetten we in op tijdelijke woningen (flexwonen) en transformaties van bestaande gebouwen en optimaliseren het proces ruimtelijke initiatieven. Verbeteren bestaande woningen Het is belangrijk dat bestaande woningen klaar zijn voor de toekomst. Samen met inwoners kijken we hoe woningen duurzaam zijn te maken. Een duurzaam huis is goed geïsoleerd en comfortabel om in te wonen. Als je ouder wordt, is het belangrijk dat je woning ‘levensloopbestendig’ is of dat je kunt doorstromen naar een ander huis. Zo kunnen mensen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Om mensen hierin te ondersteunen en begeleiden hebben we vanuit de Regio Deal Zuid- en OostDrenthe wooncoaches aangesteld. Wooncoaches zijn vrijwilligers die inwoners kunnen helpen met hun vragen op dit terrein. We gaan op zoek naar meer coaches en gaan ze goed begeleiden, zodat we nog meer huiseigenaren kunnen helpen. Naast de wooncoaches zetten we energieadviseurs, leningen en subsidies in om mensen te stimuleren en te helpen bij het verduurzamen van hun woning. Naast een gemeentebrede aanpak hebben we extra aandacht voor wijken/buurten waar nog veel winst op het gebied van duurzaamheid te behalen valt. Dit doen we samen met o.a. provincie, corporaties, welzijnswerk en DOC33. Een leefbare en gezonde buurt Goed samenleven in de wijk of het dorp heeft steeds onze aandacht.
Samen met inwoners, woningbouwcorporaties en de andere partijen van De Smederijen van Hoogeveen werken we aan leefbare, veilige en gezonde buurten. De samenwerking met dorpsbelangenverenigingen, inwoners en partijen in De Smederijen van Hoogeveen is goed. We kijken hoe we deze verder kunnen versterken. Ook in de nieuwe woon(zorg)visie hebben leefbare en gezonde buurten aandacht gekregen. Wijk- en dorpshuizen Wijk- en dorpshuizen betekenen veel voor het contact tussen inwoners, nu en in de toekomst. Ze zijn belangrijk in onze samenleving voor ontmoeting en gezamenlijke activiteiten. De gesprekken met de wijk- en buurthuizen over de toekomst van de wijk zijn afgerond. De rode draad in de gesprekken is dat alle wijk- en buurthuizen willen inzetten op verduurzaming om de kosten op de exploitatie te drukken. Zo willen we er met elkaar voor zorgen dat er altijd een centrale plek is in de buurt om elkaar te ontmoeten.
Gemeente Hoogeveen
57
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Programmabegroting 2024-2027
Participatie We vinden het erg belangrijk dat iedereen zich verbonden voelt met beslissingen die over de eigen leefomgeving gaan. Er zit heel veel enthousiasme en creativiteit in onze Hoogeveense samenleving. Hoogeveners zijn aanpakkers, echte doeners. Die Hoogeveense kracht waarderen we enorm. Als er nieuw beleid moet komen, betrekken we inwoners vanaf het begin. Wat vinden inwoners belangrijk? Dat willen we horen, als gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders en als ambtenaren. De wethouders en de burgemeester hebben als gebiedswethouder en burgemeester aandacht voor specifieke gebieden (dorpen en/of wijken).
Trends en ontwikkelingen Landelijk, regionaal en lokaal Wonen De druk op de woningmarkt is de afgelopen tijd flink toegenomen met als gevolg dat woningen schaarser en duurder zijn geworden. Daarnaast zijn er de afgelopen tijd nieuwe opgaven bijgekomen. De vergrijzing zet door, mensen die uitstromen uit de jeugdzorg en zorginstellingen moeten weer zelfstandig gaan wonen en we zien een toename van de taakstelling voor statushouders. Tegelijkertijd neemt ook de vraag naar huisvesting voor arbeidsmigranten toe. Dit zet druk op bestaande wijken waar opkoop en verkamering plaatsvindt. Tot slot laat recent onderzoek van de gemeente zien dat er al langere tijd een behoefte is naar extra standplaatsen voor woonwagenbewoners. Om woningen betaalbaar te houden en ook kansen te bieden voor starters kijken we ook naar woonvormen zoals flexwoningen. De woningbouwopgave is fors de komende jaren. De nieuwbouw van woningen vraagt ook om extra investeringen van de infrastructuur en de openbare ruimte. In de woon(zorg)visie 2023-2026 hebben we dit uitgewerkt. Verduurzaming Duurzaamheid speelt een steeds meer prominente rol bij opgaven, ook bij woningbouw. Dit kan leiden tot duurdere (maar wel duurzamere) keuzes. Ook moeten we investeren in ons vastgoed in gebruik door wijk-, buurt- en dorpshuizen (zie daarvoor Onderhoud kapitaalgoederen).
Smederijen De Smederijen bestaan sinds 2007 en bestaan uit 6 partners: woningcorporaties Domesta, Woonconcept en Actium, SWW, politie en gemeente Hoogeveen. In 2022 zijn er via het bewonersbudget (de zogenoemde korte klap) bijna 300 initiatieven gerealiseerd waar ongeveer 7000 inwoners bij betrokken waren. Binnen de lange klap zijn De Smederijen op dit moment actief in vier focusgebieden. Daarnaast participeren De Smederijen in allerlei trajecten zoals de energietransitie, Domein Overstijgende Samenwerking, Woon- en zorgvisie, nota jeugd etc. Ook is de gebiedsregisseur voorzitter van de Smederijenteams en de spin in het web tussen inwoner en gemeente en vice versa. Bij de doorontwikkeling van de Smederijen maken we, zoals in het collegeakkoord is afgesproken, nadrukkelijk de verbinding met de aanpak van de gebiedswethouders en het programma 'zichtbaar verbinden en verbeteren'. Gebiedsgerichte aanpak: wijk- en dorpsagenda's Om uitvoering te kunnen geven aan het coalitieakkoord Samen Verbinden en Verbeteren gaan we werken met buurt- wijk- en dorpsagenda’s. We gaan in gesprek met inwoners van elke buurt, wijk en dorp en met maatschappelijke organisaties. Het eigenaarschap en initiatief voor een dorp-, wijk- of buurtagenda ligt bij de inwoners en we stellen gezamenlijk met inwoners buurt-, wijk- en dorpsagenda’s op en zetten ons in om uitvoering te geven aan deze plannen.
Deze stap past in het coalitieakkoord, meer het initiatief bij de bewoners, meer eigenaarschap geven over eigen woon- en leefomgeving.
58
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Integraal beleidsprogramma openbare ruimte In 2023 en de eerst helft van 2024 stellen we een integraal beleidsprogramma voor de openbare ruimte op. Dit beleidsprogramma vervangt de huidige sectorale beleidsplannen. Het integraal beleidsprogramma benadert de openbare ruimte als een geheel waarin alle onderdelen samenwerken en onderlinge worden afgewogen. Vanuit de huidige landelijke en lokale opgaven komen veel activiteiten en thema’s samen. Dat vraagt om een integrale benadering. Het beleidsprogramma omvat onder andere openbaar groen, bomen, spelen, wegen, openbare verlichting en kunstwerken. Begraven In 2023 wordt het begraafplaatsenbeleid geactualiseerd. Deze actualisatie kan financiële gevolgen hebben. De omvang hiervan is op dit moment nog niet te overzien. Uitgangspunt is dat dit budgetneutraal verloopt. Daarnaast is er steeds meer vraag naar begraven in de natuur. Waar het kan willen we initiatieven uit de samenleving hiervoor faciliteren. We nemen deze ontwikkeling mee in het op te stellen beleidsplan. Speelvoorzieningen Wij willen inzetten op meer groen in straten, op pleinen en in de nieuwe woonbuurten. Plekken moeten inwoners uitnodigen om elkaar te ontmoeten en te bewegen. Immers, in een groene omgeving voelen mensen zich namelijk gezonder en minder gestrest.
Om uitvoering te geven aan deze doelstelling stellen we voor participatief een hernieuwde visie te maken, inclusief de speel- en sportvoorzieningen, in het Zuiderpark. Dit is verder uitgewerkt bij de investeringen. Kwaliteitsverbetering wegen met het oog op veiligheid Wij hebben een wettelijke zorgplicht voor de kwaliteit van de wegen en het onderhoud van onze kapitaalgoederen. Voor het wegenonderhoud voeren we jaarlijks een visuele inspectie van de wegen uit. Vervolgens kennen we aan elk wegvak een kwaliteitsscore toe. Uit de weginspectie van 2022 blijkt dat het aandeel wegen met kwaliteitsniveau D (kapitaalvernietiging) sinds 2016 nauwelijks is afgenomen. Ook de uitkering van schadevergoedingen neemt de afgelopen jaren toe. Dit is deels te wijten aan het mindere onderhoud van de wegen. We willen de schouwresultaten van de openbare ruimte actief delen, om zo meer in verbinding te komen met de samenleving. Bij de controle van de begroting 2023-2026 heeft de provincie Drenthe geconstateerd dat sprake is van kapitaalvernietiging: “Wij gaan ervan uit dat u de achterstanden inloopt en in 2023 de benodigde financiële middelen voor planmatig onderhoud en storingsonderhoud actualiseert.
Als blijkt dat het geraamde budget onvoldoende is om de vastgestelde kwaliteitsniveaus in stand te houden, dient u tijdig maatregelen te nemen om dit op te lossen.” Voor het inlopen van de achterstanden is uitbreiding van het exploitatiebudget nodig. Daarnaast zijn in 2019 zijn voor het laatst de areaaluitbreidingen opgenomen in het exploitatiebudget wegenonderhoud. Omdat het budget toch al ontoereikend was vanwege de bezuinigingsopgave zijn de areaaluitbreidingen vanaf 2020 niet opgenomen in de exploitatie.
Gemeente Hoogeveen
59
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Programmabegroting 2024-2027
Reguliere werkzaamheden
Doelstellingen 1. In stand houden van de bereikbaarheid en infrastructuur Wat willen we bereiken in 2024?
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
60
1. Een toegankelijke, toekomstbestendige, veilige en duurzame verkeersinfrastructuur voor alle wijzen van vervoer, waarbij het uitgangspunt is dat het wegenareaal en de civiele kunstwerken op basisniveau wordt onderhouden. 2. Continueren van de energiedoelstelling voor openbare verlichting, door gefaseerd de openbare verlichting energiezuiniger en duurzamer te maken. 1.1. Naast de reguliere onderhoudswerkzaamheden conform het asfaltprogramma en het onderhoudsprogramma wegen en kunstwerken, verder gaan met wegwerken van het achterstallige onderhoud in de wegen, fiets- en voetpaden. Onderhoud aam de damwand Industriehaven en vervangen van de Zuiderparkbrug 01. 1.2. Actualiseren van het wegenbeheerplan. Het huidige wegenbeheerplan 2019-2023 actualiseren op basis van een weginspectie en het nieuwe beleidsprogramma, zodat voldoende financiële middelen beschikbaar zijn voor planmatig onderhoud en storingsonderhoud. Het nieuwe wegenplan wordt uitgewerkt vanuit integrale aanpak en assetmanagement. Hierbij wordt een optimale balans gezocht tussen prestaties, risico’s en kosten. 1.3. Opstellen van een beschoeiingenplan. Dit plan moet ervoor zorgen dat er voldoende financiële middelen voorhanden zijn op basis waarvan planmatig onderhoud kan worden uitgevoerd aan de beschoeiingen in Hoogeveen. Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
1.4. Een integraal beleidsprogramma voor de openbare ruimte vaststellen. 2. Vanuit de onderhoudsplanning een deel van de armaturen vervangen door led armaturen. 1. Hoeveel m2 wegen, voet- en fietspaden die als onveilig uit de jaarlijkse inspectie zijn gekomen zijn onderhouden. Hoeveel m2 achterstallig onderhoud is weggewerkt of hoeveel m 2 achterstallig onderhoud erbij gekomen is. We controleren of de genoemde maatregelen zijn gerealiseerd. 2. Hoeveel conventionele verlichting is vervangen door led en waar en welke energiebesparing heeft ons dat bij benadering opgeleverd. 1. Het wegenareaal is in de afgelopen jaren uitgebreid. De areaaluitbreiding verwerken we, inclusief de financiële consequentie, in het nieuwe wegenbeheerplan.
2. Een waardige rustplaats voor iedereen Wat willen we bereiken in 2024?
Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
1. Inwoners de mogelijkheid bieden om een passende laatste rustplaats te vinden tegen een maatschappelijk verantwoord tarief. 1. We actualiseren het begraafplaatsenbeleid. Daarbij nemen we ook de kostendekkendheid mee. 1. Jaarlijks worden het aantal begrafenissen en bijzettingen bijgehouden, evenals het aantal niet uitgegeven graven en urnennissen/-kelders. 2. De ontwikkelingen ten aanzien van de kosten en opbrengsten worden gedurende het jaar gemonitord. • Voldoende capaciteit op de begraafplaatsen om voor iedere inwoner een waardige rustplaats te bieden.
3. Gezamenlijk met inwoners en organisaties versterken van de sociale cohesie door het vergroten van de leefbaarheid, zelfwerkzaamheid en zelfredzaamheid in wijken en dorpen Wat willen we bereiken in 2024? 1. Kwetsbare inwoners sneller signaleren en waarborgen dat hulp en ondersteuning vanuit meerdere organisaties op elkaar is afgestemd en dat betrokken organisaties de hulp en ondersteuning bieden die noodzakelijk is. We gaan dat doen vanuit de sociale kernteams. 2. Fysieke en sociale vraagstukken worden snel gesignaleerd en we maken afspraken over wie de vraagstukken wanneer en hoe oppakt. 3. Vergroten van de bijdrage aan sociale vitaliteit, cohesie en sociale infrastructuur. Wat gaan we daarvoor doen in 2024? • De Smederijen sluiten aan op de diverse programmadoelen. Ze voorzien deze van beleidsinformatie door onder andere: 1. inventarisatie intern en extern van ontwikkelingen en trends in Hoogeveense samenleving; 2. analyse, ambitie en acties (basis voor actieplan/wijkagenda). • Het opstellen van een actieplan “nieuw elan Smederijen” en een start maken met de uitvoering daarvan. Daarbij staat de betrokkenheid en inbreng van inwoners centraal. Daarmee keren we terug naar waarvoor de Smederijen oorspronkelijk waren bedoeld. • Burgerinitiatieven ondersteunen om de samenhang en vitaliteit in de wijken en dorpen te vergroten.
• We maken een nieuw beheerplan om speelvoorzieningen veilig Gemeente Hoogeveen
61
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden
Programmabegroting 2024-2027
te houden en om tijdig te voorzien in vervanging. Vanuit de Smederijen ontwikkelen we een sociale monitor die we ook als evaluatie-instrument in willen zetten. • Het voortbestaan en onderhouden van de sociale netwerkstructuur. • Een goede samenwerking tussen de maatschappelijke partners, buurtbeheer, kernteams, wijkteams, welzijnswerk en alle gemeentelijke programma’s is van doorslaggevend belang voor het realiseren van onze maatschappelijke doelstellingen.
4. Samenwerken met de Hoogeveense samenleving Wat willen we bereiken in 2024? Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
Inwonersparticipatie bij lokale vraagstukken die zich hiervoor lenen borgen in onze aanpak. 1. Als college op bezoek gaan bij dorpen, wijken, organisaties en bedrijven. 2. In beeld brengen welke activiteiten met co-creatie kunnen worden gerealiseerd. Een balans tussen de inhoud van het cocreatieproces en het faciliteren van dit proces is daarbij van belang. 3. Inzetten op de ontwikkeling van leiderschap van belangrijke betrokkenen (bestuur en management van de SWO) die het cocreatieproces steunen. Want dit is een belangrijke factor in het succesvol organiseren van co-creatie. Het aantal kansen en vraagstukken waarin co-creatie is toegepast en wat de rol van de gemeente hierin was. Dit doen we aan de hand van een evaluatie over de toepassing van co-creatie in 2022. Terugkoppeling bezoeken van het college in de nieuwsbrieven van Hoogeveen. De uitvoering van deze activiteiten kan in het geding komen als hiervoor onvoldoende capaciteit beschikbaar is binnen de SWO.
5. Vergroting aantrekkelijkheid Hoogeveen voor wonen Wat willen we bereiken in 2024?
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
62
1. Vraaggericht voorzien in de kwalitatieve en kwantitatieve woonbehoefte (passend, aansluitend op de woonwensen en betaalbaar) 2. Zichtbaar in de markt zetten van gemeentelijke kavels en gebouwen. 3. Bestaande woonwijken en woningen aantrekkelijk houden en verduurzamen. 4. Ruimte bieden om woningbouwontwikkelingen mogelijk te maken en te versnellen. 5. Wonen, welzijn en zorg met elkaar verbinden. 1.1 Uitvoeren van de Woon(zorg)visie 1.2 Monitoren van de woningbouwplannen 1.3 Uitvoeren meerjarige prestatieafspraken 2023-2027 1.4 Uitvoeren Beleid huisvesting arbeidsmigranten 1.5 Uitvoeren Gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid 1.6 Regionale en provinciale afstemming woningbouwbehoefte (o.a. woondeals) 1.7 Deelname Regio Zwolle, Verstedelijkingsstrategie 2.1 Bestaande instrumenten, zoals Funda, worden gebruikt om inzicht te krijgen in de markt. En om vraag en aanbod van gehele woningvoorraad te matchen. 3.1 Faciliteren van woonaanpassingen, vervangende nieuwbouw of herontwikkeling van vrijkomende locaties. Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
Gemeente Hoogeveen
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
3.2 Doorgaan met het aanbod aan Stimuleringsleningen voor woningverbetering en verduurzaming. 3.3 De ontwikkelde aanpak in de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe om particuliere woningeigenaren te ondersteunen bij het toekomstbestendig maken van de eigen woning uitvoeren. 3.4 Inzetten op verbetering woonomgeving bij herontwikkeling. 4.1 We geven uitvoering aan het Programmaplan Woningbouwimpuls. 4.2 We kijken in het kader van de Omgevingswet hoe we ruimte kunnen bieden aan afwijkende projecten met minder regels. 4.3 We ondersteunen de realisatie van flexwoningen waarvoor subsidie is verleend vanuit het Rijk op een door ons beschikbaar gestelde locatie. 5.1 We geven uitvoering aan de zorgcomponent uit de woon(zorg)visie waarin zorg integraal onderdeel is van het woonbeleid. 1.1 We evalueren jaarlijks de voortgang van de uitvoeringsagenda van de woon(zorg)visie. 1.2 De woningbouwontwikkelingen worden getoetst aan actueel woonbeleid. Met behulp van een database worden de ontwikkelingen in de woning gemonitord. Per direct is zichtbaar hoeveel en waar woningen per jaar zijn gerealiseerd en welke potentiële bouwplannen in ontwikkeling zijn. 1.3 Aan de hand van de jaarlijkse cyclus (zoals is opgenomen in de meerjarige prestatieafspraken) wordt voortgang van de gemaakte prestatieafspraken met de woningcorporaties gevolgd.
1.4 Via monitoring wordt de voortgang van uitvoering van het beleid huisvesting arbeidsmigranten in beeld gebracht. 1.5 Via monitoring en evaluatie van de prestatieafspraken wordt de voortgang van het gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid in beeld gebracht. 1.6 Via monitoring voortgang woondeals. 2.1 Met regelmaat wordt afgestemd met marktpartijen, zoals de makelaardij, om te toetsen welke ontwikkelingen er spelen in de markt. 3.2 Het gebruik van de Stimuleringsregelingen wordt gemonitord om zicht te hebben op hoe vaak de regeling wordt gebruikt en om te kunnen beoordelen of een regeling nog wel aansluit op de vraag. Maandelijks wordt een overzicht gemaakt van de stand van zaken. 3.3 Halfjaarlijks evalueren we met de Regio Deal Zuid- en OostDrenthe. 4.1 We monitoren de plancapaciteit. In overeenstemming met de woon(zorg)visie sturen wij daarbij op een plancapaciteit van 130% van de behoefte. 4.2 Bij de implementatie van de nieuwe omgevingswet is aandacht besteed aan het mogelijk maken van de realisatie van afwijkende projecten. 4.3 De 35 flexwoningen waarvoor subsidie verleend is zijn gerealiseerd. 5.1 We monitoren jaarlijks het aantal gerealiseerde zorgwoningen en of dit aansluit bij de woon(zorg)visie. Randvoorwaarden • Uitvoering van projecten binnen andere programma's en samenwerking met andere programma's.
• Effectief en efficiënt blijven werken aan ruimtelijke plannen en vraaggericht inspelen op ruimtelijke ontwikkelingen. • Marktpartijen die investeren in bijvoorbeeld woningbouwont63
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Programmabegroting 2024-2027
wikkelingen of gebiedsontwikkelingen. • Participatie van inwoners bij planontwikkeling. Risico's • Stagnatie in zowel (woningbouw)ontwikkellocaties als overige investeringen door onder andere economische ontwikkelingen (prijsstijgingen in de bouw), bezuinigingen, personeelstekort en het niet verkrijgen van subsidie/cofinanciering. • Het niet kunnen ontwikkelen van woningbouwplannen wegens stikstofbeperkingen. • Betaalbaarheid van de verduurzamingsopgave van de woningvoorraad. 6. Het behouden en verbeteren van de groene leefomgeving Wat willen we bereiken in 2024?
Wat gaan we daarvoor doen in 2023?
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
64
1. Gebiedsgericht beheer openbare ruimte met behoud van onderhoudsniveau ‘basis’ en in het stadscentrum ‘hoog’. 2. Het verbeteren van de biodiversiteit. 3. Aantrekkelijke en schone leefomgeving. 4. Integrale aanpak uitdragen om meer groene pleinen en parkeerplaatsen te realiseren bij reconstructie en projecten. 5. Integraal beleidsprogramma openbare ruimte. 6. Zorgvuldig handelen volgens de gedragscode soortenbescherming voor gemeenten. • Vervanging van groen in slechte conditie door klimaatrobuust groen. • Samenwerken met de provincie, andere Drentse gemeenten, waterschappen en ProRail om de biodiversiteit in heel Drenthe te verbeteren via het Drentse Bermberaad. • Stimuleren van vergroening van particuliere terreinen met behulp van subsidie vanuit Fluvius. • Beleidsuitgangspunten opstellen voor inrichting van klimaatadapatieve, gezonde en biodiverse openbare ruimte. • Integraal beleidsprogramma openbare ruimte opstellen, inclusief de actualisatie van de groenstructuurvisie. • Ecologische werkprotocollen uitwerken voor de meest voorkomende en grootste uitvoeringsmaatregelen. 1. Jaarlijks wordt het onderhoudsniveau van het openbaar groen gemonitord middels het uitvoeren van een vijftal beleidsschouwen. Op basis hiervan ontstaat een jaarbeeld en kan worden vastgesteld in hoeverre wordt voldaan aan het vastgestelde onderhoudsniveau.
Aantal meldingen bij Buurtbeheer over beheer van de openbare ruimte is wordt geregistreerd en jaarlijks gerapporteerd. 2. Jaarlijks wordt gerapporteerd welke maatregelen zijn uitgevoerd ten behoeve van het bevorderen van de biodiversiteit. Randvoorwaarden • Voldoende participatie van inwoners. • Tijdig anticiperen op doorontwikkelingen en innovaties van materieel in het kader van duurzaamheid en biodiversiteit. • Voldoende aandacht voor kennisontwikkeling op het gebied van duurzaamheid en biodiversiteit. Risico's • Door de woningbouw opgave en parkeernormen kan het areaal openbaar groen onder druk komen te staan. • Door krapte in de arbeidsmarkt kan het vervangen van groen mogelijk vertragen en afwijken van het gewenste tempo. Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Wat kost het? Product (Bedragen x 1000)
Realisatie Begroting
Begroting
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
131
132
132
132
132
132
080 Overige baten en lasten
0
1
1
1
1
1
120 Openbare orde en veiligheid
14
15
15
15
15
15
210 Verkeer en vervoer
8.479
9.296
9.781
10.418
9.839
9.931
570 Openbaar groen en (openlucht)recr.
5.491
6.103
6.706
6.725
6.772
6.793
610 Samenkracht en burgerparticipatie
822
1.276
1.207
1.176
877
641
750 Begraafplaatsen en crematoria
570
626
989
1.001
1.008
1.001
820 Grondexpl. (niet bedrijventerreinen)
5.499
4.741
2.271
1.876
2.020
1.978
830 Wonen en bouwen
2.467
3.000
3.474
3.479
3.396
3.171
Totaal lasten
23.472
25.190
24.574
24.823
24.059
23.664
113
118
117
115
114
113
080 Overige baten en lasten
0
0
0
0
0
0
120 Openbare orde en veiligheid
1
0
0
0
0
0
210 Verkeer en vervoer
154
175
161
161
161
161
570 Openbaar groen en (openlucht)recr.
119
140
77
77
77
77
610 Samenkracht en burgerparticipatie
165
64
64
64
64
64
750 Begraafplaatsen en crematoria
1.234
1.225
1.003
1.003
1.003
1.003
820 Grondexpl. (niet bedrijventerreinen)
5.133
5.589
3.118
1.856
1.912
1.753
292
496
46
46
46
46
7.211
7.807
4.587
3.323
3.378
3.218
050 Treasury
18
13
15
16
18
19
080 Overige baten en lasten
0
1
1
1
1
1
120 Openbare orde en veiligheid
13
15
15
15
15
15
210 Verkeer en vervoer
8.324
9.120
9.619
10.257
9.677
9.769
570 Openbaar groen en (openlucht)recr.
5.372
5.963
6.628
6.648
6.694
6.716
610 Samenkracht en burgerparticipatie
658
1.213
1.143
1.112
813
577
750 Begraafplaatsen en crematoria
-664
-599
-15
-2
5
-2
820 Grondexpl. (niet bedrijventerreinen)
366
-847
-848
20
108
225
830 Wonen en bouwen
2.175
2.504
3.428
3.433
3.350
3.126
Totaal saldi
16.261
17.383
19.987
21.500
20.681
20.447
Lasten 050 Treasury
Baten 050 Treasury
830 Wonen en bouwen Totaal baten Saldi
Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen die bij dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen. Gemeente Hoogeveen
65
05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving
Programmabegroting 2024-2027
Beleidsdocumenten • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Wegenbeheerplan 2019-2023 Onderhoudsplan kunstwerken 2022-2026 Beleidsplan Openbare verlichting 2013-2022 Gladheidsbestrijdingsplan (jaarlijks) Beleidsplan onderhoud wegen 2019-2023 Onderhoudsplan kunstwerken 2017 t/m 2021 Beleidsplan openbare verlichting 2012 Baggerplan Groenstructuurvisie (2010) Buitenspelen in Hoogeveen, uitvoeringsnotitie Speelruimtebeleid 2005 Lijst beschermwaardige bomen (2012) Nota begraven in Hoogeveen (2011) Protocol werkwijze bestaande graven, urnennissen en -kelders Hoogeveen (2013) Groenbeheerplan 2020-2023 (2019) Fysieke structuurvisie (2004), actualisatie 2012 en Toekomstvisie (Visie op de omgeving 2017) Woon(zorg)visie Hoogeveen 2023 - 2026 Ontwikkelingsvisie stadscentrum, actualisatie 2017 Meerjarige prestatieafspraken 2023-2027 Regionale Woonvisie Zuidwest-Drenthe 2012 Beleid huisvesting arbeidsmigranten Gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid Nota Grondbeleid 2023 – 2026 Verkoopprotocol 2017
Verplichte beleidsindicatoren Indicator Demografische druk
Eenheid
Jaar Hoogeveen Drenthe Nederland Bron
%
2022
79,9
81,2
70,3
CBS - Bevolkingsstatistiek
€
2022
803
810
823
COELO, Groningen
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde
€
2022
885
860
905
COELO, Groningen
x €1.000
2022
221
255
317
Nieuwgebouwde woningen
per 1.000 woningen
2022
4,9
6,4
9,3
CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF Research
Indicator
Omschrijving
Demografische druk
Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Gemeentelijke woonlasten Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Gemeentelijke woonlasten Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Gemiddelde WOZ-waarde De WOZ-waarde van alle woningen. Alle verblijfsobjecten in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)met minimaal een woonfunctie en eventueel een of meer andere gebruiksfuncties worden als woning aangemerkt Nieuwgebouwde woningen Nieuwgebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.
66
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
06 Ruimtelijke ordening en sport
06 Ruimtelijke ordening en sport Verantwoordelijk wethouder: Roelof Bisschop
Maatschappelijk effect Omgevingswet Door de Omgevingswet, die per 1 januari 2024 ingaat, gaat er vanaf 2024 gewerkt worden met het omgevingsplan in plaats van bestemmingsplannen. Hierdoor komt de gemeente in een overgangsperiode terecht. Vanwege de aanstaande wetswijziging zijn er zo veel mogelijk omgevingsvergunningen met uitgebreide procedure en bestemmingsplannen in procedure gebracht, zodat deze plannen niet hoeven worden omgebouwd naar een omgevingsplan en hierdoor geen vertraging oplopen. Deze procedures worden in 2024 afgerond. Met een omgevingsvergunning, buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) of omgevingsplan worden nieuwe initiatieven en projecten in 2024 mogelijk gemaakt. Sport en bewegen voor iedereen Een leven lang bewegen. Dat is wat we wensen voor alle inwoners van de gemeente Hoogeveen. Sporten en bewegen moet voor iedereen toegankelijk zijn want door sport en bewegen blijf je actief en gezond, beleef je plezier en ontmoet je elkaar. We stimuleren een gezonde en actieve leefstijl op verschillende manieren. Sportakkoord 2.0 en Brede regeling combinatiefuncties Hoe we elkaar kunnen stimuleren om gezond te zijn en te sporten en bewegen hebben we vastgelegd in het plan voor het sportakkoord 2.0 (2023-2026). Het plan van het sportakkoord 2.0 hebben we ook opgenomen in het integrale plan voor GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord).
We hebben in het plan voor GALA ook de inzet van de sportfunctionarissen en cultuurcoaches opgenomen. Dit valt onder de brede regeling combinatiefuncties. Deze plannen zijn van iedereen: lokale organisaties uit sport, gezondheid, welzijn, onderwijs, evenementenorganisaties en ondernemers. Zie het programma Gezond en Vitaal voor een verdere toelichting op het plan voor GALA. Op peil houden sportaccommodaties Hoogeveen heeft mooie sportaccommodaties en is een fantastisch groene gemeente die uitnodigt tot bewegen. We houden onze sportaccommodaties op niveau, zodat zowel het gebruik door het bewegingsonderwijs en sportverenigingen gecontinueerd kan worden. In de paragraaf onderhoud en kapitaalgoederen staat benoemd welke acties we inzetten vanuit het beheer. Zo werken we aan een geactualiseerd plan voor het vernieuwen van natuurgrasvelden buitensport. Ook geven we de komende jaren uitvoering aan het vernieuwen van de kleedkamers buitensport, de uitvoering van het integraal huisvestingsplan binnensport, het renoveren van bestaande kunstgrasvelden en we werken aan een plan voor de toekomst van het zwembad in Hoogeveen. Ook werken we aan de plannen voor Bentinckspark Noord en de invulling van de locatie van de oude atletiekbaan.
In 2024 ronden we de herinrichting van het sportpark in Elim af en willen we een eerste start maken met de uitvoering van de sportaccommodatievisie Hollandscheveld.
Trends en ontwikkelingen Landelijk Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) en stikstof Het NPLG is opgezet om doelen voor natuur (inclusief stikstof), water en klimaat te halen. Dit heeft gevolgen voor functies in het landelijk gebied. Om de natuurdoelen in Natura2000 gebieden te kunnen halen moet de stikstofuitstoot, ook bij de landbouw, verminderen. Daarnaast moet de waterkwaliteit verbeteren en de uitstoot van broeikasgassen omlaag. Gemeente Hoogeveen
67
06 Ruimtelijke ordening en sport
Programmabegroting 2024-2027
In de Wet natuurbescherming (Wnb) staat dat bij ieder project waar een vergunning voor aangevraagd moet worden, onderzocht moet worden of het project gevolgen heeft voor de neerslag van stikstof in Natura2000 gebieden. Dit verplichte onderzoek zorgt voor extra advieskosten en soms ook vertraging bij het maken van plannen en uitvoering van projecten. Regionaal Drenthe samen gezond in beweging Vanaf 2024 zijn we weer deelnemer aan het programma Drenthe Sam en Gezond in Beweging. Zie hiervoor de paragraaf baten en lasten voor een toelichting. Drents Programma Landelijk gebied Als onderdeel van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) heeft de provincie Drenthe in 2023 een eerste versie van het Drents Programma Landelijk Gebied opgesteld. Daarin staat wat de opgaven zijn voor natuur (inclusief stikstof), water en klimaat en welke maatregelen waargenomen moeten worden. Dit krijgt in 2024 een vervolg. Daarnaast werkt de provincie aan een nieuwe Omgevingsvisie waarin ze alle ruimtelijke opgaven gaat inpassen, waarbij water en bodem meer sturend worden. De keuzes die het Rijk en de provincie maken zullen gevolgen hebben voor het gemeentelijk beleid.
De landelijk en provinciale beleidsontwikkelingen volgen we nauwgezet en onze inzet hierbij richt zich op de ontwikkeling van beleid met een goede balans tussen klimaat, natuur, bodem en water en het mogelijk maken van ontwikkelingen op het gebied van wonen, economie en recreëren. Om een vertaalslag te kunnen maken van deze beleidsontwikkelingen is op gemeentelijk niveau in 2024 en 2025 waarschijnlijk aanpassing van beleid nodig. In dit beleid gaan we in op de mogelijkheden voor de verschillende ruimtelijke functies in het landelijk gebied. Provinciaal Programma Vitale Vakantieparken Hoogeveen heeft zich vanaf 2018 gecommitteerd aan het programma Vitale Vakantieparken dat Drenthe-breed wordt ondersteund door een Taskforce Vitale Vakantieparken. Het programma kent vier sporen: vitalisering van recreatieve parken, transformatie van niet-vitale parken, handhaving & toezicht en revitalisering van parken die weer vitaal willen worden. Leader 2023 - 2027 In 2023 start het Leader programma West-Drenthe 2023-2027. Het doel is versterking van zowel de leefbaarheid als de economie van het platteland. De Lokale Ontwikkelstrategie bevat 7 doelstellingen die daaraan bijdragen. Ze zijn van onderop tot stand gekomen waardoor draagvlak en haalbaarheid geborgd zijn. Voor de financiële toelichting zie het programma Duurzaam en Gastvrij Hoogeveen.
Lokaal Huisvestingsplan binnensport We verwachten in het najaar 2023 het nieuwe Integraal Huisvestingsplan Binnensport vast te stellen. Op deze manier kunnen we de komende jaren onze gymzalen en sporthallen vernieuwen om bewegingsonderwijs en verenigingssport te kunnen continueren. Bij een aantal voorzieningen zijn de keuzes in renovatie of nieuwbouw mede afhankelijk van keuzes die gemaakt worden in de plannen voor onderwijshuisvesting en de nieuwbouw van RSG Wolfsbos. De financiële consequenties van het IHP Binnensport komen terug op de geëigende momenten van de P&C-cyclus.
68
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
06 Ruimtelijke ordening en sport
Energielasten buitensport We hebben in 2022 en 2023 bij sportverenigingen en maatschappelijke organisaties een inventarisatie gedaan naar de problemen rond de energielasten van maatschappelijk vastgoed. Voor de verduurzaming bij buitensport gaan we investeringsbudget inzetten voor veldverlichting met LED (zie Onderhoud kapitaalgoederen). Niet alle verenigingen hebben al ledverlichting. Bij alle maatregelen rond energiearmoede kijken we eerst wat de organisaties zelf kunnen en welke regelingen van andere overheden en derden er zijn (zoals de landelijke BOSA regeling - stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties). Sportaccommodatievisie Hollandscheveld In 2023 hebben we gezamenlijk met de sportverenigingen een sportaccommodatievisie voor Hollandscheveld opgesteld. Een van de uitkomsten van deze visie is op de middellange termijn de sporthal de Marke nieuw te bouwen op sportpark de Oosthoek. Zo kan in de toekomst de kleedkamers en kantine van HHV geïntegreerd worden in de sporthal. Deze ontwikkeling vraagt om een gefaseerde aanpak omdat de grootste urgentie ligt bij de nieuwbouw van kleedkamers voor HHV. Om een goede fasering mogelijk te maken willen we in 2024 een inpassingsplan vaststellen. Toekomst zwembad In 2023 hebben we de exploitatiecijfers van het huidige zwembad De Dolfijn geactualiseerd en vergeleken met de cijfers voor een nieuw te bouwen zwembad.