Programmabegroting 2024-2027

Op basis van deze uitkomst hebben we een aantal vervolgstappen bepaald. De twee belangrijkste stappen die we in 2024 willen afronden is het locatieonderzoek naar de plek voor het toekomstige zwembad. Daarnaast willen we een definitief plan voor een toekomstig zwembad uitwerken met alle inhoudelijke en financiële consequenties. Om de vervolgonderzoeken uit te kunnen voeren is het nodig om externe deskundigheid in te huren. Zie hiervoor het hoofdstuk baten en lasten. Afhankelijk van de te maken keuze en besluitvorming moeten de investeringen nog in de begroting opgenomen worden. Bentinckspark Noord We hebben in 2023 het onderzoek naar de mogelijkheden voor herontwikkeling van Bentinckspark Noord en de oude atletiekbaan afgerond. Hieruit is gebleken dat een herontwikkeling met sport, flexwonen, onderwijs (RENN4) en een toekomstig zwembad het best past op deze locaties. In 2024 willen we een concreet inpassingsplan uitwerken inclusief belemmeringen en financiële consequenties. Voor het gebied Bentinckspark Noord betekent dit dat we een concreet plan uitwerken voor het verplaatsen van de korfbalaccommodatie van Thrianta en de natuurijsbaan. We bekijken ook de situatie van de clubaccommodatie van biljartvereniging HBC voor deze planontwikkeling. Vitale vakantieparken Na vertraging in 2021 is in 2022 een doorstart gemaakt met dit project.

Overleg met de transformatieparken is weer opgepakt, innovatie op vitale parken wordt begeleid en toezicht en handhaving maakt een inhaalslag. We vertalen onze doelen en ambities momenteel in een Programma Vitale Vakantieparken Hoogeveen. Ook is het programma voor de periode van 2023 – 2027 begroot in reguliere ambtelijke inzet, inhuur van extra handjes en expertise en geld. Doelstelling is om in deze periode 3 parken te transformeren naar een woonbestemming, 3 parken te revitaliseren en initiatieven van recreatieve parken en campings te faciliteren. Toezicht en handhaving is randvoorwaardelijk hierbij.

Gemeente Hoogeveen

69

06 Ruimtelijke ordening en sport

Programmabegroting 2024-2027

Reguliere werkzaamheden

Doelstellingen 1. Ruimte voor ontwikkelen Wat willen we bereiken in 2024? Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden

Vraaggericht inspelen op ruimtelijke ontwikkelingen. 1. Uitvoeren van het project Implementatie Omgevingsplan, in samenwerking met De Wolden: De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. Deze stelselherziening heeft een grote impact op onze organisatie. Ook na de invoering van de wet moet er nog veel gebeuren. 2. De personele capaciteit en kwaliteit van de dienstverlening afstemmen op de hoeveelheid aanvragen en initiatieven in lijn met de Omgevingswet. 3. Transformatie vakantieparken. Via Wabo/Omgevingswet monitor. Met de huidige arbeidsmarkt is het vinden van de capaciteit een uitdaging.

Doelstelling 2: Een gezonde en actieve leefstijl, in het bijzonder van kwetsbare groepen Wat willen we bereiken in 2024?

70

1. Inwoners van Hoogeveen voldoen minimaal aan het landelijke gemiddelde voor beweegrichtlijnen (tot 12 jaar 57%, 12-18 jaar 33% en 44% vanaf 18 jaar). 2. Beschikken over voldoende, kwalitatief goede en toekomstbestendige sportvoorzieningen inclusief een beweegvriendelijke openbare ruimte. 3. Stimuleren van een gezonde leefstijl voor iedereen. Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Wat gaan we meten en hoe?

Risico's en randvoorwaarden

Gemeente Hoogeveen

06 Ruimtelijke ordening en sport

1. Nader haalbaarheidsonderzoek over de invulling van Bentinckspark Noord en oude atletiekbaan (inclusief verplaatsing korfbal en ijsbaan). 2. Haalbaarheids- en locatieonderzoek afronden voor een toekomstige zwemvoorziening in Hoogeveen. 3. Uitvoering geven aan het 'Hoogeveens Sportakkoord 2.0' en de in de inzet van de sportfunctionarissen en cultuurcoaches conform het nieuwe plan voor GALA. Dit doen we aan de hand van een nieuw op te stellen uitvoeringsplan. 4. Renoveren van de laatste kunstgrasvelden Bentinckspark (jeugdveld 8 en hockeyveld 2). 5. Afronden van de herinrichting van het sportpark Elim als gevolg van het woningbouwplan. 6. Een inpassingsplan voor de sportaccommodatievisie Hollandscheveld en starten met de uitvoering van de eerste opgave (renovatie kleedkamers HHV). 7. Starten met de vervroegde gefaseerde uitvoering van het accommodatieplan kleedkamers buitensport. • We verantwoorden jaarlijks via een jaarrapportage de output van het Hoogeveens Sportakkoord. Vierjaarlijks geven we inzicht in: - hoeverre inwoners van Hoogeveen voldoen aan de beweegrichtlijnen; - de sportdeelname van Hoogeveners; - de vitaliteit van Hoogeveense sportaanbieders. Voor het meten van beweegrichtlijnen en sportdeelname sluiten we aan bij landelijke onderzoeken van het sportakkoord en de Drentse gezondheidsmonitor (GGD).

Ook in DSGIB worden ontwikkelingen ten aanzien van sport en bewegen gemonitord. • Landelijk zijn er op diverse terreinen problemen in het leveren van voldoende bouwstoffen en materialen. Het niet tijdig kunnen krijgen van materialen vormt een risico in het tijdig vervangen van kunstgrasvelden. Ook staan prijzen hierdoor onder druk waardoor de begrote vervangingsmiddelen mogelijk niet toereikend zijn. • Sportvelden worden periodiek geïnspecteerd en op basis daarvan wordt een vervangingsplanning gemaakt. Uit een nieuwe inspectie kan blijken dat een veld toch eerder dan verwacht wordt afgekeurd en dus ook eerder vervangen moet worden. • De opzet van de brede regeling van combinatiefuncties is gewijzigd en net als in de vorige bestuurlijke periode is een gemeentelijke cofinanciering van 60% vereist. Het uitgangspunt is om binnen de financiële kaders van het Gezond en Actief Leven Akkoord te blijven. Omdat de opgave nog in ontwikkeling is kan het zijn dat er aanvullende cofinanciering vereist is.

71

06 Ruimtelijke ordening en sport

Programmabegroting 2024-2027

Wat kost het? Product (Bedragen x 1000)

Realisatie Begroting

Begroting

Meerjarenbegroting

2022

2023

2024

2025

2026

2027

080 Overige baten en lasten

0

1

1

1

1

1

510 Sportbeleid en activering

816

749

823

820

825

828

520 Sportaccommodaties

6.173

8.271

7.989

8.416

7.868

7.683

810 Ruimtelijke ordening

1.222

1.144

3.649

3.694

3.716

3.723

830 Wonen en bouwen

241

423

32

32

32

32

8.454

10.588

12.493

12.963

12.441

12.268

080 Overige baten en lasten

0

0

0

0

0

0

510 Sportbeleid en activering

132

0

0

0

0

0

520 Sportaccommodaties

2.179

1.945

2.008

2.008

2.008

2.008

810 Ruimtelijke ordening

72

1

96

96

96

96

830 Wonen en bouwen

1.148

1.200

857

857

857

857

Totaal baten

3.531

3.146

2.960

2.960

2.960

2.960

080 Overige baten en lasten

0

1

1

1

1

1

510 Sportbeleid en activering

685

749

823

820

825

828

520 Sportaccommodaties

3.994

6.326

5.982

6.409

5.860

5.676

810 Ruimtelijke ordening

1.151

1.143

3.553

3.598

3.620

3.628

830 Wonen en bouwen

-907

-777

-825

-825

-825

-825

Totaal saldi

4.923

7.441

9.533

10.003

9.481

9.308

Lasten

Totaal lasten Baten

Saldi

Verbonden partijen Bij dit programma zijn geen verbonden partijen.

Beleidsdocumenten • • • • • • •

72

Fysieke structuurvisie (2004), actualisatie 2012 en Toekomstvisie (Visie op de omgeving 2017) Oost-west-as (Backbone) 2008 Notitie Hoogbouw 2009 Nota Ruimtelijke Kwaliteit Detailhandelstructuurvisie 2008 IHP Binnensport (2009) IHP Buitensport (2023)

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

06 Ruimtelijke ordening en sport

Verplichte beleidsindicatoren Indicator Niet-sporters

Eenheid %

Jaar Hoogeveen 2020

55,4

Drenthe 55,5

Nederland Bron 49,2

Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM

Indicator

Omschrijving

Niet-sporters

Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

Gemeente Hoogeveen

73

07 Veilige bereikbaarheid

Programmabegroting 2024-2027

07 Veilige bereikbaarheid Verantwoordelijk wethouder: Roelof Bisschop

Maatschappelijk effect Het is belangrijk dat de gemeente goed bereikbaar is, zodat het fijn is om er te wonen en werken. Dit programma heeft als doel de bereikbaarheid per (vracht)auto, fiets, te voet en met openbaar vervoer (bus en trein) in stand te houden en te verbeteren, waarbij veel aandacht is voor de verkeersveiligheid, leefbaarheid en bedrijvigheid. De inwoners en bedrijven betrekken wij daarbij steeds actief bij. We streven naar een toegankelijke, (verkeers)veilige en gezonde leefomgeving. Als we wegen, fietspaden en voetpaden aanleggen of aanpassen, willen we in het beleid en in de uitvoering rekening houden met het klimaat en zorgen voor toegankelijkheid voor iedereen. We willen ook graag meer plekken waar je je elektrische auto kunt opladen en we willen dat meer mensen de fiets gaan gebruiken, zodat er minder CO2 wordt uitgestoten.

Trends en ontwikkelingen Landelijk • Het aantal verkeersslachtoffers stijgt landelijk al een aantal jaren op rij. Met haar strategisch plan verkeersveiligheid (SPV) wil de overheid deze trend keren. • De laatste jaren is het aantal fietsers sterk gestegen. Er zijn met name steeds meer elektrische fietsen waardoor de snelheidsverschillen op de fietspaden toenemen. Het aantal verkeersongevallen en verkeersslachtoffers onder fietsers neemt daardoor ook toe. • Nu de corona niet meer het dagelijkse leven beheerst, is de drukte op de wegen weer net zo hoog als voor de corona. • Vanaf 2035 worden er geen nieuwe auto’s op fossiele brandstof meer verkocht, als gevolg daarvan zal het aantal elektrische auto's gaan toenemen. • Er wordt een forse uitbreiding verwacht van het aantal elektrische laadpalen in de (semi) openbare ruimte. Regionaal • Het openbaar vervoer kalft steeds verder af. Om dit zoveel mogelijk tegen te gaan willen we ons samen met provincie en de andere gemeenten in Drenthe richting het Rijk sterk maken voor het behoud van goed openbaar vervoer op het platteland. • Door bezuinigingen en omdat het aantal passagiers in bussen nog 20% lager is dan voor de corona, is het aantal busritten in Drenthe afgenomen. Er worden alternatieven aangeboden voor het busvervoer, zoals de HUB-taxi. De alternatieven zijn echter nog erg onbekend.

Om daar meer bekendheid aan te geven, zullen we de provincie Drenthe vragen hiervoor een voorlichtingscampagne op te zetten. Het door de provincie ontwikkelde campagnemateriaal zullen wij vervolgens via de gebruikelijke weg met onze inwoners delen. • De uitbreiding van het aantal elektrische laadpalen in de openbare ruimte pakken we als Drentse gemeenten samen met de provincie op, via een provinciaal contract. Lokaal • In de mobiliteitsvisie van 2018 hebben we de fiets op gelijke hoogte gesteld als de auto. In de fietsnota hebben we deze ambitie verder uitgewerkt en de afgelopen jaren hebben we al verschillende projecten en maatregelen genomen. Maar er is nog veel werk te doen. Onze focus voor de komende jaren is het verbeteren van de verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers. Dit betekent bredere fietspaden, betere routes en het aanleggen van ontbrekende fietspaden. We willen ook veilige oversteken realiseren en het comfort verhogen door tegelpaden te ver74

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

•

•

• • •

•

• • •

•

•

•

07 Veilige bereikbaarheid

vangen door asfalt of beton. Dit vraagt om investeringen vanuit de gemeente, maar we zullen ook gebruik maken van beschikbare subsidiemogelijkheden. De aanvraag voor maatregelen in het kader van de verkeersveiligheid “SPV” zijn toegekend. Met deze middelen aangevuld met de beschikbare middelen vanuit de provinciale subsidie “Veilig en bereikbaar Drenthe” zijn we voornemens in 2024 maatregelen te treffen op het Hollandscheveldse Opgaande, Wijsterseweg en Drostenraai. Ook in Hoogeveen zien we een toename van het aantal verkeersslachtoffers. Er komen veel verzoeken binnen voor verhoging van de verkeersveiligheid, op de drukke wegen maar ook in de woonbuurten. Bij reconstructies gaan we in overleg met de aanwonenden om te komen tot een buurt waar het veilig en prettig wonen is. De bereikbaarheid van Hoogeveen per auto is en blijft belangrijk. De hoofdwegen houden we aantrekkelijk voor het auto- en vrachtverkeer en het openbaar vervoer, doorgaand verkeer door de wijken willen we zoveel mogelijk voorkomen en afremmen. De ontwikkeling van het gebied Nijstad, recreatiegebied en de waterstofwijk, vraagt om een veilige bereikbaarheid voor alle weggebruikers. We zetten daarom in op maatregelen rondom de Echtenseweg en de Zuidwoldigerweg.

De wettelijk verplichte laadvisie wordt in 2023 vastgesteld, de uitvoering van deze visie en de deelname aan het provinciale contract vergt extra capaciteit en middelen. Bij de besluitvorming rondom de laadvisie dient ook een besluit te worden genomen over de financiële consequenties van deze visie. De Bij is een belangrijke mobiliteitsvoorziening, juist ook voor senioren of mensen met een beperking, doordat het een rolstoeltoegankelijke bus is. In 2024 verwachten we 2.900 à 3.000 betaalde ritten per maand voor de Stadsbus De Bij. Deze verwachting is gebaseerd op cijfers van 2023. De subsidie die we jaarlijks ontvangen van het OV-bureau voor De Bij loopt tot en met 2023, of de subsidie ook in 2024 en volgende jaren zal worden ontvangen, is nog onzeker. We zijn hierover in overleg met het OV-bureau. Sinds enkele jaren begroten we realistisch. Hierdoor zijn in de afgelopen jaren de geraamde inkomsten en gerealiseerde opbrengsten in evenwicht. Jaarlijks indexeren we de tarieven. Hiermee blijven we op een realistisch niveau, zeker ook in relatie tot kosten die jaarlijks stijgen. In 2023 zien we dat we de gevolgen van corona achter ons laten. De parkeerinkomsten komen weer op een regulier niveau, waarbij we zien dat de totale inkomsten uit de parkeerautomaten rond € 2 miljoen blijven hangen.

De overige inkomsten uit naheffingen, de Kaap en ook vergunningen blijven allen redelijk stabiel rond het niveau van € 200.000 voor ieder van die bronnen. Het digitaliseren van de bezoekersvergunning en dan ook invoering zal worden onderzocht. Daarnaast zijn ook het aanvragen en beoordelen van ontheffingen gedigitaliseerd. Zo wordt parkeren efficiënter en biedt het mogelijkheden voor samenwerking met andere gemeenten voor digitale handhaving. Dit wordt verder onderzocht. Omdat het niet mogelijk is om het onderhoud van de parkeerautomaten te verlengen, moet het onderhoud uiterlijk in 2025 Europees aanbesteed worden. De huidige parkeerautomaten zijn al sinds 2015 in bedrijf. De economische levensduur is over het algemeen 8 tot 10 jaren. Daarom zal de vervanging van de parkeerautomaten gelijktijdig met het onderhoudscontract oplopen. De vervanging van de parkeerautomaten zal naar schatting een investering met zich meebrengen van € 1,2 miljoen, de uitwerking en besluitvorming hieromtrent volgt later. Om alles tijdig gereed te hebben, zal de Europese aanbesteding voor zowel het onderhoudscontract als de vervanging van de parkeerautomaten in 2024 plaats moeten vinden. Of de kosten van de vervanging en het van het onderhoud hoger zullen worden, zal blijken uit deze aanbesteding. Als dit het geval is zullen wij hiervoor terugkomen bij de raad.

Om de parkeerdruk beter te verdelen, zal een onderzocht worden of een dynamische parkeerrouting in het centrum van Hoogeveen mogelijk is.

Gemeente Hoogeveen

75

07 Veilige bereikbaarheid

Programmabegroting 2024-2027

Reguliere werkzaamheden

Doelstellingen 1. In stand houden, verbeteren en verduurzamen van de bereikbaarheid en verkeersveiligheid Wat willen we bereiken in 2024?

Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

76

1. Verbetering van de regionale bereikbaarheid om het economisch vestigingsklimaat voor bedrijven te versterken en om het woon- en leefklimaat voor onze inwoners te verbeteren. 2. Creëren van een toegankelijke, toekomstbestendige, veilige en duurzame verkeersinfrastructuur voor alle wijzen van vervoer. Op de hoofdwegen willen we de goede doorstroming in stand houden, ook om sluipverkeer in de woonwijken te voorkomen. 3. Vermindering van verkeersongevallen en verbetering van verkeersveiligheid door bewustwording van verkeersdeelnemers. 4. Vermindering van verkeersongevallen en verbetering van verkeersveiligheid door bewustwording van verkeersdeelnemers. 5. Het openbaar vervoer In stand houden en daar waar mogelijk verbeteren, voor zover onze invloed daartoe reikt. 6. Het parkeerbeheer efficiënter maken door nog meer in te zetten op de hedendaagse (digitale) mogelijkheden. 7. Parkeernormen die aansluiten bij de planologische ontwikkelingen. 8. Verdere ontwikkeling en uitbreiding van de laadpalen infrastructuur, waaronder ook het laden voor transport- en vrachtverkeer (het zogeheten logistiek laden). 1. Deelname aan de mobiliteitstafel Regio Zwolle. We gaan verder met de lobby voor de verbetering van de auto(snel)weg naar Twente. Samen met Rijkswaterstaat en de lobbywerkgroep worden de plannen voor de verbetering van de Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

Wat gaan we meten en hoe?

Gemeente Hoogeveen

07 Veilige bereikbaarheid

N36 uitgewerkt. Samen met de regio Zwolle, de provincie en overige lobbypartners blijven we inzetten op de lobby voor de verbetering van de treinverbinding naar Zwolle. 2. Samen met het programma Aantrekkelijk wonen en woonomgeving verbeteren we de verkeersonveilige situaties op de wegen, fiets- en voetpaden aan. Voor 2023 staan de maatregelen voor het westelijk deel van het Hollandscheveldse Opgaande, de kruisingen met de Wijsterseweg en de Drostenraai op de planning. 3. Gedragsbeïnvloeding in de vorm van lesmateriaal, cursussen, informatievoorziening e.d. Zie voor een overzicht: onderwijsprojecten https://www.veiligbereikbaardrenthe.nl/veiliggedrag/onderwijs/projecten particuliere projecten https://www.veiligbereikbaardrenthe.nl/veiliggedrag/particulieren/projecten We zullen in overleg met de provincie het aanbod in de verkeerseducatie beter onder de aandacht brengen en als gemeente actief met minimaal 2 acties meedoen (Weer naar school en goed verlicht). 4. We verbeteren daar waar mogelijk de kwaliteit (veiligheid en comfort) van de fietspaden door ze bijvoorbeeld te verbreden en gelijkvloerse oversteken aan te leggen. Voor 2024 staan de aanleg van een twee richtingen fietspad met voetpad aan de zuidzijde van de Zuidwoldigerweg vanaf de sluis tot aan de rotonde Schutlandenweg op de planning.

Ook willen we in 2024 een veilige oversteek in de Griendstveenweg maken naar de supermarkten. 5. Samen met de provincie Drenthe en het OV- bureau maken we ons hard voor het behoud van goed openbaar vervoer in de regio. We continueren het stadsbusvervoer met De Bij. En we blijven inzetten op de lobby voor de verbetering en frequentieverhoging van het bestaande spoor. 6. Invoering van digitale bezoekersvergunning. Daarnaast onderzoeken van de mogelijkheid om ook ontheffingen te digitaliseren. Ook onderzoeken we de mogelijkheden voor regionale samenwerking voor digitale handhaving (scanauto). 7. Nota parkeernormen opstellen. 8. Op basis van de laadvisie private (lokale) initiatieven om de laadpaleninfrastructuur uit te breiden faciliteren. Als pilotgemeente samen met ondernemers en Ondernemend Hoogeveen meewerken aan het provinciale project Logistiek laden. 1. Aan het eind van het jaar evalueren wat de deelname aan de bereikbaarheidstafel Regio Zwolle en de lobby's ons hebben opgeleverd. 2. We controleren we of de benoemde verkeersveiligheidsmaatregelen zijn gerealiseerd. Met de raad gaan we periodiek in overleg over de voorgang van de verkeersveiligheidsprojecten. Ook nieuwe projecten komen in dit overleg aan de orde 3. Hoe hebben we samen met de provincie de verkeerseducatie beter onder de aandacht gebracht en aan welke acties hebben we meegedaan. 4.

Welke fietspaden zijn verbeterd en hoe? 5. Op welke wijze hebben we ons ingezet voor het behoud en verbetering van het openbaar vervoer en welk effect heeft dat 77

07 Veilige bereikbaarheid

Risico's en randvoorwaarden

Programmabegroting 2024-2027

gehad? Hoeveel reizigers hebben gebruikgemaakt van De Bij? Wat heeft de lobby ons opgeleverd? 6. Of de digitalisering van de bezoekersvergunningen is gelukt en wat de resultaten zijn van de onderzoeken? 7. Of de nota parkeernormen is opgesteld en vastgesteld. 8. Hoeveel laadpalen zijn toegevoegd en wat heeft de pilot Logistiek laden ons opgeleverd? • Voor alle benoemde werkzaamheden en maatregelen geldt dat ze worden uitgevoerd voor zover de beschikbare budgetten dit toelaten. • Subsidies worden aangevraagd, maar definitieve toekenning is niet gegarandeerd. Dit kan invloed hebben op de voortgang en uitvoering van werkzaamheden. • Bereikbaarheid staat niet op zichzelf. Samenhang met andere programma’s zoals Aantrekkelijk wonen en woonomgeving, Economie en Duurzamer Hoogeveen is belangrijk. Daarnaast is afstemming nodig met onder andere de woningbouwcorporaties, provincie, Rijkswaterstaat, waterschappen, de verschillende kabel en leidingexploitanten en de wijk- buurt- en dorpsvertegenwoordigingen. Voortgang van de werkzaamheden kunnen daardoor worden beïnvloed, wat als gevolg kan hebben dat de planning niet wordt gehaald, waardoor de soms harde deadline van de verstrekte subsidies in het geding komen. • Niet in alle zaken binnen het programma heeft de gemeente de volledige zeggenschap. Wij zijn daarin mede afhankelijk van derden en medeoverheden.

Dat speelt vooral bij het openbaar vervoer, bij de rijks- en provinciale wegen en bij de gemeenschappelijke regeling Publiek vervoer en ParkeerService ca.

Wat kost het? Product (Bedragen x 1000)

Realisatie Begroting

Begroting

Meerjarenbegroting

2022

2023

2024

2025

2026

2027

063 Parkeerbelasting

7

11

4

4

4

4

080 Overige baten en lasten

0

1

1

1

1

1

210 Verkeer en vervoer

222

318

306

438

436

434

220 Parkeren

713

811

858

819

969

1.368

250 Openbaar vervoer

441

489

490

490

489

489

660 Maatwerkvoorziening (Wmo)

18

15

15

15

15

15

740 Milieubeheer

0

9

9

9

9

9

1.401

1.655

1.684

1.778

1.924

2.321

Lasten

Totaal lasten Baten 063 Parkeerbelasting

2.448

2.726

2.789

2.857

2.857

2.857

080 Overige baten en lasten

0

0

0

0

0

0

210 Verkeer en vervoer

60

79

23

23

23

23

220 Parkeren

14

0

0

0

0

0

250 Openbaar vervoer

116

110

110

110

110

110

660 Maatwerkvoorziening (Wmo)

27

21

21

21

21

21

740 Milieubeheer

0

9

9

9

9

9

2.665

2.945

2.953

3.021

3.021

3.021

Totaal baten 78

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

Product (Bedragen x 1000)

07 Veilige bereikbaarheid

Realisatie Begroting

Begroting

Meerjarenbegroting

2022

2023

2024

2025

2026

2027

-2.441

-2.715

-2.785

-2.853

-2.853

-2.853

0

1

1

1

1

1

210 Verkeer en vervoer

161

239

283

415

413

410

220 Parkeren

700

811

858

819

969

1.368

250 Openbaar vervoer

325

379

380

380

379

379

660 Maatwerkvoorziening (Wmo)

-10

-6

-6

-6

-6

-6

0

0

0

0

0

0

-1.264

-1.290

-1.268

-1.243

-1.097

-700

Saldi 063 Parkeerbelasting 080 Overige baten en lasten

740 Milieubeheer Totaal saldi

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: - Publiek vervoer - Parkeerservice Voor meer informatie over de wijze waarop en het financiële belang wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

Beleidsdocumenten • Mobiliteitsvisie 2017 - 2026 • Parkeernota 2011, deel 1, 2 en 3 • Fietsplan 2019

Verplichte beleidsindicatoren Voor dit programma zijn geen verplichte beleidsindicatoren.

Gemeente Hoogeveen

79

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen Verantwoordelijk wethouder: Jeroen Westendorp

Maatschappelijk effect Duurzaam Hoogeveen Duurzaamheid loopt als 'groene' draad door alle programma’s heen. We streven naar ecologische, economische en sociale duurzaamheid. Een duurzame leefomgeving waarin de kwaliteit van leven nu en in de toekomst geborgd is en waar kinderen kunnen opgroeien in een duurzame omgeving. Hiervoor is een overgang naar een energieneutraal, klimaatbestendig (zie programma vitaal en gezond) en circulair Hoogeveen nodig. Hierbij werken we aan de doelstelling om in 2040 een CO₂neutrale gemeente te zijn. Aardgasvrij Tot 2030 is de aandacht vooral gericht op maatregelen om minder aardgas te gebruiken. Dus isolatie en bijvoorbeeld de toepassing van een (hybride) warmtepomp. De overgang naar groene energie (energietransitie) ontdekken en ontwikkelen we in samenwerking met inwoners en partners zoals woningcorporaties, netwerkbeheerders, ondernemers en onderwijsorganisaties. In deze fase gaat het vooral om meedenken met inwoners en ondernemers over de beste maatregelen. We geven ruimte aan en denken mee met bewonersinitiatieven. We gaan kijken hoe we inwoners en buurten benaderen die hier nog niet mee bezig zijn of waar we het niet van weten. We onderzoeken de haalbaarheid van energie op wijkniveau (‘collectieve voorzieningen’).

Eerste wijkgerichte aanpak in Erflanden We zijn gestart met de eerste wijkgerichte aanpak in een deel van Erflanden, waarbij bewoners binnen het projectgebied ondersteund worden in de keuze om van het aardgas af te gaan. Dit kan een keuze zijn voor waterstof (met of zonder hybride warmtepomp) of een all electric oplossing. Het voordeel voor bewoners voor een keuze voor waterstof is dat de investering in de woning om over te stappen wordt betaald vanuit subsidie van de rijksoverheid. We letten erop dat het project betaalbaar en haalbaar is vanuit deze subsidie. Betaalbaar en haalbaar voor bewoner, dat je niet meer dan anders betaalt voor energie. En betaalbaar en haalbaar voor de gemeente: de gemeente mag geen financieel risico lopen. Bewoners zijn zelf aan zet en antwoorden op vragen worden in gezamenlijkheid gezocht. Vanuit die waarden werken we samen met de bewoners naar een besluit. Sowieso leren we voor heel Hoogeveen van deze eerste wijkgerichte aanpak. Vooral over hoe je inwoners betrekt bij de energietransitie. En over hoe we de samenwerking met andere organisaties kunnen vasthouden en uitbreiden voor andere wijken en dorpen. Gastvrij Hoogeveen Vanuit Gastvrij Hoogeveen zetten we vooral in op de versterking van de positie van Hoogeveen als een van de vier sterke steden van Drenthe. De gemeente heeft een regiofunctie op het gebied van recreatie en toerisme.

We staan voor: • een aantrekkelijk en integraal recreatief en toeristisch aanbod; • het mogelijk maken van evenementen en aantrekkelijk uitdragen van het vrijetijdsaanbod van Hoogeveen; • profilering van gemeente Hoogeveen als aantrekkelijke stad voor wonen, werken en vrijetijdsbesteding.

80

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Trends en ontwikkelingen Algemeen Van denken naar doen Hoogeveen wil in 2040 een CO2-neutrale gemeente te zijn. We constateren dat dit een ambitieuze doelstelling is waarop fors ingezet moet worden. Lokaal zien we een versnelling op gang komen. Onder inwoners en bedrijven is er animo om te verduurzamen, mede door de hoge energieprijzen. Gezien deze ontwikkeling zetten we ons in deze fase vooral in op het meedenken en ondersteunen van bewoners en ondernemers bij het verduurzamen van hun pand of de bedrijfsvoering en hebben we ook oog voor bewoners die te maken hebben met energiearmoede. Verder spelen we in op nieuwe energieontwikkelingen en wensen vanuit de samenleving. Realisatie van lokaal eigendom bij duurzame energieprojecten is voor Hoogeveen belangrijk. Met de Drentse Zonneroute A37 bieden we ondersteuning aan de omgeving om zoveel mogelijk lokaal eigendom te realiseren. We helpen onze inwoners met het organiseren en oprichten van coöperaties en geven zo ruimte aan bewonersinitiatieven. Landelijk Uitkering uitvoeringskosten klimaatbeleid Het Rijk stelt middelen beschikbaar voor de uitvoering van de energietransitie voor de jaren 2023 tot en met 2030 zodat gemeenten hun taken op dit gebied goed uit kunnen voeren. Hiermee kunnen we de interne en regionale organisatie verder opbouwen om samen met inwoners, bedrijven en partners werk maken van de lokale energietransitie.

Kwaliteit grondstoffen Tot dusver lag bij de afvalinzameling de nadruk op het verminderen van de hoeveelheid (ongescheiden) restafval. De focus verschuift nu naar het verbeteren van de kwaliteit van de grondstoffen. Met het terugdringen van de hoeveelheid ongescheiden restafval is namelijk enerzijds de hoeveelheid grondstoffen toegenomen maar is anderzijds ook een lichte toename van het percentage stoorstoffen (vervuiling) in deze stromen waarneembaar. Deze verschuiving van aandacht is waarneembaar in (de doelstellingen van) het landelijke programma Van Afval Naar Grondstof voor huishoudelijk afval. Ook worden de acceptatienormen van grondstofstromen zoals oud papier en karton, groente-, fruit- en tuinafval en plastic en metalen verpakkingen en drankpakken door de verwerkers van deze fracties aangescherpt. Om de afzetmogelijkheden van secundaire grondstoffen te behouden, worden verontreinigde vrachten geheel of gedeeltelijk afgekeurd en verbrand. Dit heeft niet alleen ongewenste milieueffecten, het levert ook hogere kosten op. Bewustwording en aanpassing van het gedrag van onze inwoners is noodzakelijk om te komen tot goede afvalverwerking. Regionaal Versterking regionale samenwerking energietransitie Inwoners, energiecoöperaties, initiatieven, gemeenten en organisaties in Drenthe zijn volop aan de slag met energie besparen en isoleren.

Lokale aanpakken in wijken, dorpen en buurten waarin zowel organisaties als bewoners een sterke rol vervullen, leveren op termijn de beste resultaten op. Flexibiliteit in uitvoering is daarbij noodzakelijk. Ieder dorp of iedere wijk of buurt is anders. Om resultaten te halen is het noodzakelijk snel door te pakken met uitvoering van gedragen wijkprocessen, projecten en plannen. In Drenthe bundelen we hiervoor de krachten. Via een regionale samenwerking en met behulp van rijksmiddelen zetten we in op extra uitvoeringskracht in de wijken en dorpen en kan de warmtetransitie op grotere schaal worden uitgevoerd. Ook vindt er kennisopbouw plaats in en voor de Drentse situatie die voor alle gemeenten beschikbaar is en gedeeld wordt.

Gemeente Hoogeveen

81

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

Samen werken aan een energiesysteem voor de toekomst Met omliggende gemeenten en de provincie Drenthe werken we aan het PMIEK, Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat. Hierin staat centraal hoe we de regionale energieinfrastructuur op de meest effectieve manier gaan inzetten in de komende jaren. Ook wordt onderzocht welke projecten technisch sneller gerealiseerd kunnen worden en voorrang krijgen op de prioriteitenlijst bij netbeheerders en een energiesysteem. Met een energiesysteem bedoelen we de verbinding tussen vraag en aanbod (opwek en gebruik), transport en opslag van verschillende energievormen. We gaan de verbinding leggen tussen bedrijfsleven, netbeheerders en regionale overheid om aan het nieuwe energiesysteem te bouwen. Leaderprogramma West Drenthe 2023-2027 In 2023 start het nieuwe Leader programma West-Drenthe 2023-2027. Het doel is versterking van zowel de leefbaarheid als de economie van het platteland. De Lokale Ontwikkelstrategie bevat 7 doelstellingen die daaraan bijdragen. Ze zijn van onderop tot stand gekomen waardoor draagvlak en haalbaarheid geborgd zijn. Met de bijdragen van Europa, provincie en de overige gemeenten in West-Drenthe is er dan circa € 1 miljoen per jaar beschikbaar voor projecten die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen.

De provincie voert de regie en de Lokale Actiegroep toetst de ideeën en projecten aan de doelstellingen van de Lokale Ontwikkelstrategie. Lokaal Isoleren en gebiedsgerichte aanpak In de Transitievisie Warmte Hoogeveen is als doel gesteld dat voor 2030 in Hoogeveen 4.800 slecht geïsoleerde rijwoningen (jaren 60/70) worden geïsoleerd. De woningen gaan voor de warmtevoorziening in principe over op een hybride warmtepomp tenzij er een goed collectief alternatief is. Hiervoor onderzoekt de gemeente de mogelijkheden. Onze gemeente kiest voor een integrale, verbindende aanpak met verleiding en regie door wijk voor wijk aan de slag te gaan. Ook op individueel niveau kunnen gebouweigenaren worden verleid om te verduurzamen. De aanpak slaagt als de verduurzaming via de (gedaalde) energierekening kan worden terugverdiend. Hierbij helpt het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie met subsidies en leenmogelijkheden. Waterstofwijk Voor de aansluiting van de woningen in het projectgebied in Erflanden en de nieuwbouwwoningen in Nijstad-oost is het van belang samen met de betrokken partners te werken aan lokale productie van waterstof en het op termijn aansluiten van de Waterstofwijk op de backbone van de Gasunie. Afvalbeleidsplan Samen met inwoners en de raad werken we aan een nieuw afvalbeleidsplan.

De keuzes in dit op te leveren plan zullen waarschijnlijk een financiële weerslag hebben op de begroting van het taakveld Afval in 2024 en volgende. Zolang het plan niet vastgesteld is, is dit nog niet te kwantificeren. Verduurzamen bedrijven Het bedrijfsleven gebruikt ongeveer 40% van de energie in de gemeente Hoogeveen. We stimuleren bedrijven energiestudies uit te voeren en bieden ondersteuning in de verduurzaming van het bedrijf of bedrijfsproces. Daarnaast bieden we MKB-ondernemers via Ik Ben Drents Ondernemer, Kennispoort, provincie en gemeente begeleiding bij de uitvoering van energiemaatregelen en subsidies. Via het project Toekomst Bestendige Bedrijventerreinen werken we samen met ondernemers en Ondernemend Hoogeveen aan collectieve verduurzaming van bedrijventerreinen.

82

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Door de stijgende energielasten is er een groeiende behoefte binnen de recreatiesector voor verduurzaming van bedrijven. Bedrijven dreigen door de stijgende lasten niet meer gezond en rendabel te zijn. Voor het behoud van een vitale recreatiesector willen we ondernemers ondersteunen en stimuleren het bedrijf te verduurzamen. Doorontwikkeling toeristisch aanbod We willen onder meer graag een duurzame doorontwikkeling van het Van Gogh-project realiseren. Hiermee willen we dat na 2023 Van Gogh voor inwoners, bezoekers en bedrijven een duurzame inbedding krijgt in het programma. De doorontwikkeling richt zich op duurzame (toeristische) aanbodontwikkeling en het versterken van de lokale economie en het landschap. Toekomstbestendige informatievoorziening De behoefte voor het verkrijgen van toeristische informatie voor inwoners en toeristen verandert, net zoals de manier van aanbieden van toeristische informatievoorziening. We verkennen de mogelijkheden van nieuwe vormen van toeristische informatievoorziening die toegankelijk zijn voor inwoners en toeristen.

Gemeente Hoogeveen

83

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

Reguliere werkzaamheden

Doelstellingen 1. Een duurzame leefomgeving waarin de kwaliteit van leven nu en in de toekomst geborgd is Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

84

Een CO2 neutrale gemeente in 2040. 1. Inwoners informeren en adviseren over duurzaamheidsmaatregelen en financieringsmogelijkheden o.a. via het Drents Energieloket, de website Groenemorgen Hoogeveen, andere gemeentelijke kanalen en via woon-/energiecoaches en energieadviseurs. 2. Leerlingen voortgezet onderwijs scholen en studenten Alfacollege (DOC33) betrekken bij en inzetten als adviseurs bij klimaatvraagstukken voor Hoogeveen. 3. Samen met inwoners, DOC33, woningcorporaties, netwerkbedrijven en het Hoogeveense bedrijfsleven werken aan de verduurzamen woningvoorraad (bestaand en nieuw), via wijkgerichte aanpak en met energiearmoede als belangrijk punt van aandacht. De energietransitie moet voor iedereen bereikbaar en betaalbaar zijn. Samen met andere gemeenten kijken we naar mogelijkheden om de van het Rijk ontvangen specifieke uitkering voor energiebesparende maatregelen voor inwoners die in energiearmoede leven zo goed mogelijk te besteden. Deze middelen zijn ook voor huurders. 4. Samen met partners opstellen van een visie op het energiesysteem en vervolg geven aan het onderzoek naar de potentiële inzet van restwarmte vanuit Attero en onderzoek naar collectieve WKO Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

5. Toekomstbestendige bedrijventerreinen Samen met provincie en Ondernemend Hoogeveen via een gebiedsgericht aanpak werken aan de verduurzaming van bedrijventerreinen. 6. Ondernemers via 'Ik ben Drents ondernemer' faciliteren met maatwerkadviezen gericht op de verduurzaming van hun bedrijf. 7. Een bijdrage leveren aan de uitvoering van de Regionale Energiestrategie (RES). We werken in de RES Regio Drenthe samen aan het monitoren van de voortgang en het realiseren van de RES vóór 2030. Hoogeveen ligt goed op schema, maar met betrekking tot zon-op-dak ligt er nog een opgave open. Ondernemers willen graag verduurzamen. Daarom ondersteunen we onze bij het verduurzamen van hun bedrijfsvoering. Dit doen we met meerdere ondersteuningstrajecten die in regionaal verband worden opgepakt. 8. Zonne-energie langs snelwegen - In 2024 werken we verder aan de strategie van het aanbieden van de rijksgrond aan de markt voor realisatie van de Drentse Zonneroute A37 en contractvoorbereiding. Daarnaast geven we een vervolg aan het proces van het realiseren van de geleiderails. Met de Drentse Zonneroute gaan onze inwoners straks meedelen in de opbrengsten van de zonne-energie. Daarom geven we invulling aan het Beleidskader Participatie en starten we met een ondersteuningstraject.

Met dit ondersteuningstraject helpen we onze inwoners met het organiseren van lokaal eigendom en financiële participatie. - Voorverkenning naar de kansen van energieopwekking op de A28 als onderdeel van het rijksprogramma Opwek van Energie op Rijksvastgoed (OER). 9. Waterstofwijk, in samenwerking met partners: - Uitvoering van de aansluiting van de woningen in Nijstadoost op waterstof. - Afhankelijk van de keuze van bewoners en besluitvorming in de raad gefaseerde aansluiting woning in projectgebied Erflanden. - Werken aan lokale productie van waterstof en het op termijn aansluiten van de Waterstofwijk op de backbone van de Gasunie. 10. Regionale uitvoering mobiliteitsdoelen klimaatakkoord. Uitvoering van het regionaal mobiliteitsplan (RMP), realisatie laadpleinen op basis van de gemeentelijke laadvisie. 11. Uitvoering gebiedsgericht grondwaterbeheer in relatie tot de grondwaterverontreiniging. 12. Uitvoering monitoring bodemsanering. 13. Lokale initiatieven ondersteunen bij het realiseren van lokaal eigendom bij hernieuwbare energieprojecten. Onze inwoners moeten mee kunnen profiteren van lokaal opgewekte duurzame energie. Daarom hebben we in de RES 1.0 hebben afgesproken dat we 50% lokaal eigendom nastreven bij hernieuwbare energieprojecten. Financiële participatie vereist veel financiële en juridische expertise.

Met de Drentse Zonneroute zetten we een ondersteuningsstructuur voor lokale initiatieven op, die alle inwoners in Hoogeveen ten goede moet komen. 14. Ondersteunen van agrariërs bij het verduurzamen van hun bedrijfsvoering. Agrarische ondernemers willen hun bedrijfsvoering graag verduurzamen. Met de Pilot Erfmolens onderGemeente Hoogeveen

85

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Wat gaan we meten en hoe?

Risico's en randvoorwaarden

Programmabegroting 2024-2027

zoeken we de mogelijkheden voor hogere erfmolens bij agrarische ondernemers. De resultaten uit de pilot gebruiken we om permanent beleid op te stellen. Ook blijven we ondersteuning aanbieden voor agrariërs die willen verduurzamen, maar tegen netcongestie problemen aanlopen. Dit doen we samen met LTO Noord. En we bieden samen met LTO Noord een adviestraject voor agrarische ondernemers die willen verduurzamen. Vanuit de RES-regio wordt de voortgang van de RES-doelstellingen gemonitord en ook werken we samen aan het opzetten van een CO2monitor. Randvoorwaarden • Het programma Duurzamer Hoogeveen staat niet op zichzelf, verankering in alle andere programma’s is essentieel. • Voldoende capaciteit en financiële middelen voor de uitvoering van de energietransitie, o.a. voor verbinden (samen de wijk in) en aanjagen. Risico's • Het niet verkrijgen van subsidies/(co)financiering, zoals vervolgfinanciering voor het uitwerken en uitvoeren van de RES. Er wordt verwacht dat het Rijk voldoende financiële middelen beschikbaar stelt. • Middelen voor de capaciteit zijn voorhanden, garantie voor het invullen van vacatures niet. Dit is een risico in de uitvoering en het waarmaken van de verwachtingen. • Het ontbreken van de juiste partners (zoals energiecoöperaties) en draagvlak voor de realisatie van duurzame energieprojecten.

2. Circulaire economie en circulaire leefomgeving Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Wat gaan we meten en hoe?

86

1. Vermindering van de hoeveelheid restafval per inwoner per jaar: in 2024 maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar en minimaal 75% afvalscheiding. 2. Samen met onze inwoners uitvoering geven aan het geactualiseerde afvalbeleid. 3. Verlaging van de kosten voor afvalinzameling. 4. Reductie van de vervuiling in grondstoffen (PMD, GFT & OPK). • Verdere uitwerking en, indien mogelijk, implementatie van interventies met betrekking tot (de kostenreductie) afvalinzamelingen voortzetting van de regionale Drentse communicatiecampagne 'Geef Het Door'. • Uitvoering geven aan het nieuwe Afvalbeleidsplan i.o.m. alle stakeholders. • Actualisering van de Afvalstoffenverordening 2005 en het Uitvoeringsbesluit 2005 o.b.v. het nieuwe Afvalbeleidsplan. • Uitwerking en uitvoering van een bewustwordingscampagne ter verbetering van de kwaliteit van ingezamelde grondstoffen. • Via de jaarlijkse Markerein Grondstoffenmonitor wordt gemeten hoe de gemeente Hoogeveen op afvalbeheergebied presteert ten opzichte van eerdere jaren, de Drentse gemeenten en het landelijk gemiddelde c.q. de best presterende gemeente uit dezelfde stedelijkheidsklasse. • De gemiddelde afkeur van PMD wordt maandelijks gerapporteerd. Eventuele afkeur van vrachten GFT en OPK wordt in voorkomende gevallen door de verwerkers van deze grondstofstromen gecommuniceerd. Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

Risico's en randvoorwaarden

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen • Draagvlak bij onze inwoners is van cruciaal belang bij de uitvoering van het geactualiseerde beleid incl. de realisatie van de afval- en financiële doelstellingen.

3. Gastvrij Hoogeveen Wat willen we bereiken in 2024?

Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Wat gaan we meten en hoe?

Risico's en randvoorwaarden

Gemeente Hoogeveen

1. Hoogeveen is gastvrij voor haar bewoners en bezoekers. 2. Een goed functionerend door ondernemers gedragen toeristisch platform dat kan bijdragen aan het versterken van de recreatie en toerisme sector in Hoogeveen. 3. Diversiteit in de ontwikkeling van toeristische en recreatieve producten. 4. Meer zichtbaarheid en versterking van de toeristische beleving voor de inwoners van Hoogeveen. • Aanjagen, adviseren, `evenementenregie` en ondersteuning van evenementen en festivals. • Actualiseren van de meerjarige evenementenkalender. • Op basis van de evaluatie van het huidige beleid en uitvoeringsplan recreatie en toerisme met ondernemers en betrokkenen in 2023 volgt in 2024 zo nodig een actualisatie. Met daarin aandacht voor onderwerpen zoals B&B’s en vakantiewoningen. • Samen met de sector de koers uitstippelen en bijdragen aan een gezond ondernemersklimaat en blijven inzetten op de ontwikkeling van kwalitatieve aantrekkelijke toeristische producten. • Een toekomstbestendige toeristische informatievoorziening, in samenwerking met de regio voor toeristen, ondernemers en inwoners van Hoogeveen. • Het ondersteunen en faciliteren van lokale initiatieven en toeristische productontwikkeling. Bijvoorbeeld door in samenwerking met alle betrokken partijen een vervolg te geven aan het plan voor Van Gogh in Drenthe na 2023, om van Gogh voor de langere tijd zichtbaar te houden.

• Verbinden van ondernemers en ondersteunen t.a.v. de toeristische productontwikkeling en andere lokale initiatieven. • Uitvoeren van het, in samenwerking met partners, opgestelde plan van aanpak Marketing. 1 Keer per 2 jaar wordt door het Recreatieschap het Ecorys-rapport uitgebracht waarin de economische impact van toerisme voor Drenthe wordt geanalyseerd. In 2024 zal analyse weer plaatsvinden. • Ondernemers nemen regie en zorgen zelf voor draagvlak. • Om onze positie ten aanzien van recreatie en toerisme niet te verliezen is het noodzakelijk om te blijven investeren in onder andere de kwaliteit van het toeristische product.

87

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

Wat kost het? Product (Bedragen x 1000)

Realisatie Begroting

Begroting

Meerjarenbegroting

2022

2023

2024

2025

2026

2027

080 Overige baten en lasten

0

1

1

1

1

1

120 Openbare orde en veiligheid

39

56

56

56

56

56

340 Economische promotie

382

515

528

528

528

528

570 Openbaar groen en (openlucht)recr.

98

100

116

72

92

71

5.856

6.022

4.818

4.817

4.820

4.822

Lasten

730 Afval 740 Milieubeheer

2.351

2.373

2.603

2.564

2.567

2.569

Totaal lasten

8.726

9.068

8.123

8.037

8.064

8.047

080 Overige baten en lasten

0

0

0

0

0

0

120 Openbare orde en veiligheid

0

0

0

0

0

0

340 Economische promotie

200

146

153

153

153

153

570 Openbaar groen en (openlucht)recr.

13

13

13

13

13

13

6.807

7.167

6.281

6.425

6.422

6.420

577

4

4

4

4

4

7.597

7.330

6.452

6.595

6.592

6.590

080 Overige baten en lasten

0

1

1

1

1

1

120 Openbare orde en veiligheid

39

56

56

56

56

56

340 Economische promotie

182

370

375

375

375

375

570 Openbaar groen en (openlucht)recr.

85

87

103

59

79

58

730 Afval

-951

-1.145

-1.463

-1.608

-1.602

-1.598

740 Milieubeheer

1.774

2.369

2.599

2.559

2.563

2.565

Totaal saldi

1.129

1.738

1.672

1.442

1.472

1.457

Baten

730 Afval 740 Milieubeheer Totaal baten Saldi

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: - Recreatieschap Drenthe - RUD - Area Voor meer informatie over de wijze waarop en het financiële belang wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

88

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Beleidsdocumenten • • • • • • • • • • •

De groene draad, uitvoeringsplan Duurzamer Hoogeveen 2017 – 2021 Visie Externe Veiligheid 2010 Bodemnota 2007 Bodembeheernota 2019 Bodemkwaliteitskaart 2019 Nota Hogere waarden Wet geluidhinder 2012 12 dagen regeling geluid horeca 2012 Klimaat/energiemonitor Hoogeveen Afvalstoffenverordening 2005 Evenementenbeleid 2018 - 2022 Recreatie en toerisme 2018 - 2022 Uitvoeringsplan recreatie en toerisme 2019-2022

Verplichte beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Omvang huishoudelijk kg per restafval inwoner Percentage bekende hernieuwbare % elektriciteit

Jaar

Hoogeveen

Drenthe

Nederland Bron

2021

148

148

169

CBS statistiek Huishoudelijk afval

2019

7,4

22,7

20

Berekening

Indicator

Omschrijving

Omvang huishoudelijk restafval Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit

Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.

Gemeente Hoogeveen

Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit

89

09 Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur

Programmabegroting 2024-2027

09 Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur Verantwoordelijk bestuurder: Karel Loohuis

Maatschappelijk effect Het programma Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur draagt bij aan een woon-, leefen werkklimaat waar iedereen zich veilig voelt en waar het veilig is. Het handhaven van de openbare orde is een basisvoorwaarde voor het functioneren van de samenleving. Het veiligheidsdomein verandert snel en raakt steeds meer verweven met andere beleidsterreinen. Daarom kiezen we voor een verbindende, integrale aanpak en samenwerking met diverse partners. Daarnaast gaat dit programma over de wijze waarop we willen besturen: verbeteren door te verbinden.

Trends en ontwikkelingen Veiligheid Pilot aanpak complexe problematiek veiligheidsdomein Een deel van de inwoners van Hoogeveen heeft op meerdere gebieden tegelijkertijd problemen. Vaak is de hulp die de gemeente biedt genoeg. Helaas zijn er steeds meer mensen die geen zorg en/of hulp accepteren of waarbij de geboden zorg en/of hulp niet het gewenste effect brengt. Zij zorgen voor overlast of (toekomstige) strafbare feiten. Proactief ingrijpen is dan gewenst. Daarom gaan we in een pilot de komende 2 jaren onderzoeken of stevige regie door de gemeente helpt. Bijvoorbeeld door repressieve en/of bestuursrechtelijke maatregelen. Dat doen we samen met de politie, handhaving, het openbaar ministerie, de jeugdbescherming en de reclassering. Intensiveren aanpak ondermijning Ondermijning gaat om verwevenheid tussen de (illegale) onderwereld en de (legale) bovenwereld. Er is een link met georganiseerde misdaad. Naast de gemeente, zijn er veel partners betrokken bij de aanpak van ondermijning. Deze is complex door de veelzijdigheid, onzichtbaarheid en snelheid waar ondermijning zich uit. Ondermijning vraagt daarom om een waterdichte integrale aanpak van partners op zowel strafrechtelijk, bestuursrechtelijk als fiscaal-rechtelijk niveau. Veiligheidsmonitor We gaan weer structureel meedoen aan de Veiligheidsmonitor. Deelname hieraan was bij de laatste bezuinigingsronde gestopt.

De monitor is een periodiek onderzoek onder de inwoners naar onder meer leefbaarheid, veiligheidsbeleving en slachtofferschap van criminaliteit. Dit is eens in de vier jaar. Op Drents niveau is afgesproken dat iedere gemeente op hetzelfde moment deelneemt. De eerstvolgende keer is in 2025. Maatschappelijke onrust en polarisatie De verregaande digitalisering brengt negatieve effecten zoals cybercrime, desinformatie (misleidende- of onjuiste informatie), deepfake (gemanipuleerd audio- of videomateriaal) en doxing (privéinformatie van iemand op internet openbaren) met zich mee. De landelijke overheid voert informatiecampagnes om Nederlanders hiervan bewust te maken. Desinformatie kan bijvoorbeeld inspelen op het maatschappelijke ongenoegen rond een bepaald besluit en polarisatie in de hand werken. Deepfake kan zelfs gebruikt worden om bijvoorbeeld verkiezingen te manipuleren, te pesten of haat te zaaien. Onderzoek heeft aangetoond dat er sprake is van verdere verharding door het vervagen van de grens tussen activisme en extremisme en het gebruik van contrastrategieën tegen de overheid en personen. Sociale media speelt een belangrijke verbindende en aanjagende rol. In de 90

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

09 Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur

samenleving zien we een toename van bedreigingen van politici, wetenschappers, maar ook politiemensen. Het publiceren van privé gegevens van iemand zorgt voor veel leed en angst bij degenen die het betreft. De gemeente volgt ontwikkelingen op social media rond gevoelige thema’s om het sentiment te peilen en in voorkomende gevallen actie te ondernemen. Wanneer het een strafrechtelijke overtreding betreft doen wij aangifte. Nieuwbouw brandweerkazerne in samenwerking met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) De huidige kazerne, die in 1973 in gebruik is genomen, is sterk verouderd en niet meer functioneel. Er zijn in het verleden meerdere kleine aanpassingen gedaan om het gebouw leefbaar te houden. Vanuit de VRD wordt de noodzaak van nieuwbouw benadrukt. In Hoofdstuk 6 beschrijven we de voorgestelde investering voor nieuwbouw. Zichtbaar en Transparant Bestuur Salariskosten bestuur Op 11 juli 2022 is een akkoord gesloten voor een nieuwe arbeidsvoorwaardenovereenkomst sector Rijk. Dit betekent dat de bezoldiging van de burgemeester en wethouders en de toelage van de raadsleden worden verhoogd. Afscheid en installatie burgemeester In 2024 nemen we afscheid van burgemeester Loohuis met een afscheidsreceptie. Ook verwelkomen en installeren we een nieuwe burgemeester. Evaluatie verkiezingen door de gemeenteraad De gemeenteraad evalueert het proces rondom de verkiezingen.

Klopt het aantal stembureaus, de locatie daarvan en de verkiezingsborden die rond de verkiezingen in de gemeente worden geplaatst? Waarschijnlijk komen hier aanpassingen uit voort waarvoor budget nodig is. Communicatie en verbinding jeugd en jongeren De gemeenteraad bereidt een communicatieplan voor om meer verbinding te leggen met jongeren. Bovendien nam zij een motie aan voor de start van een werkgroep die zich richt op de verbinding van jongeren met de lokale democratie. Uit deze plannen komen activiteiten voort, waaraan kosten zijn verbonden. Vervanging iPads raadsleden Voor 2024 worden de iPads van de raadsleden vervangen. In 2023 wordt onderzocht of deze worden vervangen voor iPads of men ook kan kiezen voor een laptop. Laptops zijn duurder dan iPads. Vooruitlopend op de uitkomst van dit onderzoek nemen we deze kosten vast op in de begroting 2024-2027 in hoofdstuk 6 Investeringen. Wet open overheid (Woo) De Woo bevordert een transparanter opererende gemeente. In de uitvoering lag de nadruk in eerste instantie op het tijdig en volledig voldoen aan de Woo-verzoeken. Op basis van de opgedane ervaring en een intern gehouden onderzoek is vastgesteld dat verbetering nodig is in de uitoefening van de Woo. De wetgever wil dat het recht op informatie ten behoeve van een transparante, controleerbare en lerende overheid centraal staat.

Actieve openbaarmaking wordt gefaseerd ingevoerd en biedt kansen, bijvoorbeeld om vooraf belangrijke dossiers open te stellen voor eenieder. Die verandering betekent wat voor de uitvoering van diverse projecten en activiteiten die in samenhang worden bestuurd. Naast bewustwording, houding en gedrag is de kwalitatieve groei van de informatievoorziening een speerpunt. De processen van passieve en actieve openbaarmaking worden stap voor stap ingericht tot een efficiënte keten. Bestaande voorzieningen worden versterkt Gemeente Hoogeveen

91

09 Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur

Programmabegroting 2024-2027

in het gebruik, onder meer door opleidingen en richtlijnen, gericht op alle gemeentelijke onderdelen en samenwerkingsverbanden. Aanvullende noodzakelijke functionaliteiten voor onder meer archiveren, zoeken, vinden, anonimiseren en publiceren vormen concrete, helpende stappen in de realisatie. Het Rijk heeft meerjarig middelen ter beschikking gesteld aan de gemeenten ten behoeve van de implementatie.

Reguliere werkzaamheden

Doelstellingen 1. Alcohol Wat willen we bereiken in 2024? Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden

92

De geldende regelgeving toepassen van alcoholgebruik bij minderjarigen bij evenementen en in de horeca. • In het evenementenoverleg het gesprek aan gaan met organisatoren over het schenken van alcohol en hun verantwoordelijkheid hierin. • Controle op de alcoholverstrekking (o.a. aan minderjarigen) bij evenementen continueren. • De controle op alcoholverstrekking aan minderjarigen in de horeca, sportkantines en supermarkten continueren. We meten via de controles van onze handhavers, via externe projecten en we meten via de politiecijfers. Risico op openbare ordeverstoringen indien we niks doen. Ook zijn we afhankelijk van de continuïteit in de inzet van onze veiligheidspartners.

Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

09 Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur

2. Drugs Wat willen we bereiken in 2024? Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden

De geldende regelgeving toepassen bij constatering van drugsgebruik, -productie en -handel. • Toepassen van bestuursdwang bij woningen, lokalen en in de openbare ruimte waar drugshandel en hennepkweek plaatsvindt. We meten via de controles van onze handhavers en we meten via de politiecijfers. Risico op openbare ordeverstoringen indien we niks doen. Ook zijn we afhankelijk van de continuïteit in de inzet van onze veiligheidspartners.

3. Maatschappelijke onrust en verdeeldheid Wat willen we bereiken in 2024? Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden

Inzicht in de sentimenten in onze samenleving intensiveren. • Goede informatiepositie (goed in contact staan met de samenleving). • Netwerk opbouwen en onderhouden met ketenpartners. • Deskundigheidsbevordering interne medewerkers. • Aanhaken bij initiatieven en ontwikkelingen vanuit het Rijk en de politie. Dit is een thema waar we doorlopend monitoren. Risico op openbare ordeverstoringen indien we niks doen. Ook zijn we afhankelijk van de continuïteit in de inzet van onze veiligheidspartners.

4. Radicalisering Wat willen we bereiken in 2024? Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden

Gemeente Hoogeveen

Het zoveel mogelijk voorkomen dat personen en groepen radicaliseren. • Continueren van persoonsgerichte aanpak via OGGZ, sociaal team en Zorg- en veiligheidshuis. • Intensiveren contact professionals waaronder middelbare scholen (signalen en meldroute/ docenten en leerlingenbegeleiders etc.). • Uitvoering geven aan het Drents Convenant Persoonsgerichte aanpak voorkoming radicalisering en extremisme. • Intensiever samenwerken met de gemeenten in ZuidwestDrenthe. Dit is een thema waar we doorlopend monitoren. Risico op openbare ordeverstoringen indien we niks doen. Ook zijn we afhankelijk van de continuïteit in de inzet van onze veiligheidspartners.

93

09 Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur

Programmabegroting 2024-2027

5. Woonoverlast Wat willen we bereiken in 2024? Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden

Integrale aanpak van woonoverlast. • Het stappenplan woonoverlast toepassen. • Toepassen van bestuursdwang op basis van de Wet aanpak woonoverlast. Hoe vaak we het stappenplan en de wet aanpak woonoverlast toepassen. Risico op openbare ordeverstoringen indien we niks doen. Ook zijn we afhankelijk van de continuïteit in de inzet van onze veiligheidspartners.

6. Ondermijning Wat willen we bereiken in 2024? Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden

Het bestrijden van ondermijnende activiteiten. • Intensiveren aanpak ondermijning. • Deelnemen aan de aanpak met de andere Zuidwest-Drenthe gemeenten, politie en RIEC aan projecten zoals Jonge Aanwas. • Deskundigheidsbevordering interne medewerkers. We meten niet zelf als gemeente; we maken gebruik van de cijfers uit de politiesystemen. Risico op openbare ordeverstoringen indien we niks doen. Ook zijn we afhankelijk van de continuïteit in de inzet van onze veiligheidspartners.

7. Cybercriminaliteit Wat willen we bereiken in 2024? Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden

Bewustzijn en weerbaarheid vergroten rondom cybercriminaliteit. • Deskundigheidsbevordering interne medewerkers. • Landelijke preventieactiviteiten doorzetten. • Via wijkteams signaalfunctie en aanspreekpunt organiseren. Aantal meldingen bij aanspreekpunten. Aantal keren gebruik preventieaanbod. De huidige knelpunten die we op dit moment ervaren bij het opzetten en bijhouden van een effectieve en duurzame ondermijningsaanpak zitten met name in capaciteit.

8. Zorg en veiligheid Wat willen we bereiken in 2024? Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

94

Effectieve verbinding van zorg en veiligheid lokaal en regionaal. • Toepassing van de wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (bevoegdheid burgemeester). • Continueren inzet Zorg- en veiligheidshuis en aansluiten bij zorgoverleggen om burgemeestersbevoegdheden eventueel toe te passen. En of er openbare orde dingen inzetten. • Hulpverlening op gang helpen door bijvoorbeeld inzet tijdelijk huisverbod. • Overlastgevend gedrag door verwarde personen voorkomen/ beëindigen via persoonsgerichte aanpak. • Toepassen van het huisverbod. Gemeente Hoogeveen

Programmabegroting 2024-2027

Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden

09 Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur • Adviseren bij implementatie Toekomstscenario kind & gezin (Zie ook paragraaf BMTO). We meten niet zelf als gemeente, we maken gebruik van cijfers uit de politiesystemen. Risico op openbare ordeverstoringen indien we niks doen. Ook zijn we afhankelijk van de continuïteit in de inzet van onze veiligheidspartners.

9. Evaluatie verkiezingen door de gemeenteraad Wat willen we bereiken in 2024? Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Wat gaan we meten en hoe?

Zichtbaarheid verkiezingen en voldoende bereikbare stembureaus. • Beoordelen of de voor coronatijd gebruikte locaties voor stembureaus weer in gebruik te nemen zijn (o.a. schoolgebouwen en verzorgingshuizen). • Invoeren alternatief voor bestaande campagneborden. Bereikbaarheid: Contact met zorginstellingen over stemmen door bewoners en signalen vanuit stembureaus tijdens verkiezingsdag. Campagneborden: interne en externe ervaringen/signalen gedurende het verkiezingsproces.