Document · PDF

Kadernota_2024-2027_Definitief.pdf

Raadsavond 22 juni 2023, gemeente HoogeveenBij agendapunt: Strategische beschouwingen GB, CDA, PvdA, VVD en CU op de Kadernota29.578 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Voor deze buurt- wijk- en dorpsagenda’s is jaarlijks € 150.000 nodig. 570 Welzijnswerk (administratieve inzet + buurtbemiddeling) Gezien de ontwikkelingen in aanpalende sectoren (kinderopvang, ziekenhuizen, gemeenteambtenaren, etc.) verwacht de SWW een loonstijging van 10%. Dit betekent een totale verhoging van € 490.000 t.o.v. de subsidie aanvraag SWW Hoogeveen voor 2023. Voor dit onderdeel betekent dit een verhoging van € 11.000. Als we de daadwerkelijke loonindex niet compenseren moeten we nieuwe besparingen vinden. Dat kan niet meer zonder maatschappelijke impact en zonder aantasting van de ondersteuningsstructuur voor kwetsbare inwoners en vrijwilligers.

750 reinigingsrechten Begraafplaatsen en crematoria De jaarlijkse kosten voor het ledigen van de containers op de begraafplaatsen zijn hoger dan de raming die in de begroting is opgenomen. We verhogen het budget daarom structureel met € 5.000. 750 Begraafplaatsen, onderhoud gebouwen Op basis van de geactualiseerde onderhoudsinspectie voor gemeentelijk vastgoed zijn de budgetten in 2022 voor onderhoud aangepast. Helaas is bij het opstellen van de begroting 2023 het inlezen van de cijfers niet helemaal goed gegaan. Bij deze kadernota corrigeren we dit. Baten 210 Hogere Leges telecommunicatiewet Op basis van realisatiecijfers van de afgelopen jaren blijkt dat er meer leges en straatwerkvergoedingen worden ontvangen. De verwachting is dat deze trend de komende jaren zal doorzetten. Om die reden verhogen we de opbrengsten met € 49.451. 610 MFC Krakeel opbrengst verhuur 2 zalen Door de harmonisatiewet van de kinderopvang wordt er huur ontvangen voor gebruik van 2 zalen door de gebruiker Kinderopvang Spelerwijs. Op basis van realisatiecijfers van het afgelopen jaar ramen we de opbrengst voor huuropbrengst structureel op € 15.000.

Ruimtelijke ordening en sport Trends en ontwikkelingen Landelijk Sportakkoord & brede regeling combinatiefuncties Het ministerie van VWS, de VNG, Zorgverzekeraars Nederland en GGD GHOR Nederland hebben op 3 februari het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend. In het akkoord is afgesproken hoe preventief gezondheidsbeleid kan worden versterkt en duurzaam kan worden geborgd. Voor de uitvoering van de afspraken uit het GALA worden diverse subsidies beschikbaar gesteld aan gemeenten. Dit wordt via een brede spuk regeling vormgegeven. Met betrekking tot sport wordt er gebruik gemaakt van twee subsidieregelingen. Dit betreft de regeling van het sportakkoord II en de brede regeling combinatiefuncties (sportfunctionarissen en cultuurcoaches) en deze maken deel uit van het GALA. Voor de uitvoering worden gemeenten verplicht om één integraal uitvoeringsplan op te stellen. Voor een algehele toelichting zie het programma Gezond en Vitaal: Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Regionaal Drenthe samen gezond in beweging Drentse gemeenten werken samen aan het bevorderen van gezonde en actieve leefstijl. Hiervoor is gezamenlijk programma opgesteld; Drenthe Samen Gezond in Beweging. Vanwege de financiële situatie heeft Hoogeveen een aantal jaren financieel niet bijgedragen aan dit programma.

Wel staan de achter de ambities en uitgangspunten van het gezamenlijke programma. Richting de programmabegroting werken we een definitief voorstel uit om weer te participeren in Drenthe Samen Gezond in Beweging. De bijdrage zal jaarlijks € 15.000 bedragen en is niet begroot. We onderzoeken of het mogelijk is dit te dekken uit bestaande middelen. Provinciaal Programma Vitale Vakantieparken Hoogeveen heeft zich vanaf 2018 gecommitteerd aan het programma Vitale Vakantieparken dat Drenthe-breed wordt ondersteund door een Taskforce Vitale Vakantieparken. Het programma kent vier sporen: vitalisering van recreatieve parken (1), transformatie van niet-vitale parken (2), handhaving & toezicht (3) en revitalisering van parken die weer vitaal willen worden (4). Provinciaal Programma Landelijk gebied Als onderdeel van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) stelt de provincie Drenthe in 2023 een Gebiedsplan Drenthe op. Daarin komt te staan wat de opgaven zijn voor natuur (inclusief stikstof) water en klimaat en welke maatregelen waargenomen moeten worden. Daarnaast werkt de provincie aan een nieuwe Omgevingsvisie waarin ze alle ruimtelijke opgaven gaat inpassen, waarbij water en bodem meer sturend worden. De keuzes die het rijk en de provincie maken zullen gevolgen hebben voor het gemeentelijk beleid.

Om die vertaalslag te kunnen maken is op gemeentelijk niveau in 2024 en 2025 (actualisatie van) beleid nodig. In dit beleid gaan we in op de mogelijkheden voor de verschillende ruimtelijke functies in het landelijk gebied. Leader 2023 - 2027 In 2023 start het nieuwe Leader programma West Drenthe 2023-2027. Het doel is versterking van zowel de leefbaarheid als de economie van het platteland. De Lokale Ontwikkelstrategie (LOS) bevat 7 doelstellingen die daaraan bijdragen. Ze zijn van onderop tot stand gekomen waardoor draagvlak en haalbaarheid geborgd zijn. Voor de financiële toelichting zie het programma Duurzaam en Gastvrij Hoogeveen.

Lokaal Huisvestingsplan binnensport In de begroting voor 2023 hebben we aangegeven dat we in 2023 een nieuw huisvestingsplan voor binnensportaccommodaties opstellen. We verwachten voor de zomer van 2023 dit plan gereed te hebben. Vervolgens zullen we integraal de financiële consequenties moeten afwegen in relatie tot andere investeringen. Energielasten buitensport We hebben in 2022 en 2023 bij sportverenigingen en maatschappelijke organisaties een inventarisatie gedaan naar de problemen rond de energielasten van maatschappelijk vastgoed. Voor de verduurzaming bij buitensport gaan we investeringsbudget inzetten voor veldverlichting met LED (zie Onderhoud kapitaalgoederen). Niet alle verenigingen hebben al ledverlichting. Bij alle maatregelen rond energiearmoede kijken we eerst wat de organisaties zelf kunnen en welke regelingen van andere overheden en derden er zijn (zoals de landelijke BOSA regeling - stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties). Vitale vakantieparken Vanwege een combinatie van factoren is het programma vitale vakantieparken in 2021 gestagneerd. In 2022 hebben we met nieuwe mensen en nieuw elan een doorstart gemaakt. Overleg met de transformatieparken is weer opgepakt, innovatie op vitale parken wordt weer begeleid en toezicht en handhaving maakt een inhaalslag.

We vertalen onze doelen en ambities momenteel in een Programma Vitale Vakantieparken Hoogeveen. Ook is het programma voor de periode van 2023 – 2027 begroot in reguliere ambtelijke inzet, inhuur van extra handjes en expertise en geld. Doelstelling is om in deze periode 3 parken te transformeren naar een woonbestemming, 3 parken te revitaliseren en initiatieven van recreatieve parken en campings te faciliteren. Toezicht en handhaving is randvoorwaardelijk hierbij. Financiële ontwikkeling Omschrijving bedragen x € 1.000 "+" = nadeel, "-" = voordeel 520 Indexactie onderhoudsbudgetten sportterreinen 520 Indexering beheersovereenkomsten buitensport 810 Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG) 810 Programma Vitale vakantieparken 830 Implementatie Omgevingswet 830 Omgevingsplan 830 Indexatie leges omgevingsvergunning

Categorie

2024

2025

2026

2027

2 2 1 3 1 1 2

5 120 pm pm 166 245 -20

5 120 pm pm

-20

Toelichting mutaties Lasten 520 Indexatie onderhoudsbudgetten sportvelden en terreinen Om het onderhoud op een goed niveau te kunnen (blijven) uitvoeren, is het noodzakelijk de beschikbare budgetten op peil te houden. Indexatie is daarom noodzakelijk en vindt plaats op grond van de aangekondigde prijsindex uit de jaarlijkse meicirculaire over het Gemeentefonds. Vooralsnog wordt rekening gehouden met een prijsindex van 2,4% 520 Indexering beheersovereenkomsten buitensport In 2023 hebben we nieuwe beheersovereenkomsten uitgewerkt met de sportverenigingen. De kosten voor de beheersovereenkomsten zijn gestegen naar € 311.602. Voor 2024 gaan we 51

vooralsnog uit van een indexering van 2,4%. Daarmee bedragen de totale kosten € 319.000. Ten opzichte van de oorspronkelijke begroting is dit een uitzetting van € 120.000 810 Provinciaal Programma Landelijk gebied Actueel gemeentelijk beleid voor het landelijk gebied is nodig om de gevolgen van de keuzes van het Rijk en Provincie door te kunnen vertalen naar gemeentelijk niveau. In dit beleid gaan we in op de mogelijkheden voor de verschillende ruimtelijke functies in het landelijk gebied. Omdat de gevolgen van keuzes door het Rijk en Provincie nog niet duidelijk zijn kan nog geen inschatting genaakt worden van de benodigde middelen. Zo nodig komen we hier in de GemRap op terug. 810 Programma Vitale vakantieparken Op dit moment wordt er nog gewerkt aan een voorstel, de financiële vertaling hiervan zal in de GemRap en begroting worden verwerkt. 830 Omgevingswet en Omgevingsplan De eerste kamer heeft ermee ingestemd dat de Omgevingswet per 1 januari 2024 in gaat. Voor 2024 begroten we de kosten voor de implementatie op € 166.000. Dit zijn de kosten die wij als gemeente dragen en verrekend met de geschatte bijdrage van het rijk. Voor het deelproject Omgevingsplan nemen we € 245.000 op. Baten 830 Indexatie leges omgevingsvergunning De inkomsten worden geïndexeerd met 2,4%.

Veilige bereikbaarheid Trends en ontwikkelingen Landelijk • Het aantal verkeersslachtoffers stijgt landelijk al een aantal jaren op rij. Met haar strategisch plan verkeersveiligheid (SPV) wil de overheid deze trend keren. • De laatste jaren is het aantal fietsers sterk gestegen. Er zijn met name steeds meer elektrische fietsen waardoor de snelheidsverschillen op de fietspaden toenemen. Het aantal verkeersongevallen en verkeersslachtoffers onder fietsers neemt daardoor ook toe; • Nu Covid-19 niet meer het dagelijkse leven beheerst, is de drukte op de wegen weer net zo hoog als voor Covid-19; • Vanaf 2035 worden er geen nieuwe auto’s op fossiele brandstof meer verkocht, als gevolg daarvan zal het aantal elektrische auto's gaan toenemen; • Er wordt een forse uitbreiding verwacht van het aantal elektrische laadpalen in de (semi) openbare ruimte; Regionaal • Het openbaar vervoer kalft steeds verder af. Om dit zoveel mogelijk tegen te gaan willen we ons samen met provincie en de andere gemeenten in Drenthe richting het Rijk sterk maken voor het behoud van goed openbaar vervoer op het platteland; • Door bezuinigingen en omdat het aantal passagiers in bussen nog 20% lager is dan voor Covid-19, is het aantal busritten in Drenthe afgenomen. Er worden alternatieven aangeboden voor het busvervoer, zoals de HUB-taxi. De alternatieven zijn echter nog erg onbekend.

Om daar meer bekendheid aan te geven, zullen we de provincie Drenthe vragen hiervoor een voorlichtingscampagne op te zetten. Het door de provincie ontwikkelde campagnemateriaal zullen wij vervolgens via de gebruikelijke weg met onze inwoners delen. • De uitbreiding van het aantal elektrische laadpalen in de openbare ruimte pakken we als Drentse gemeenten samen met de provincie op, via een provinciaal contract. Lokaal • In de mobiliteitsvisie 2018 is de fiets op hetzelfde niveau gesteld als de auto. In de fietsnota is deze ambitie verder uitgewerkt. Met diverse projecten en maatregelen hebben we hier de afgelopen jaren invulling aan gegeven. Er ligt hier echter nog een flinke opgave. De focus voor de komende jaren ligt daarom op het verbeteren van de verkeersveiligheid voor fiets (en voetganger). Dat betekent in de praktijk bredere fietspaden, logische routes en het realiseren van ontbrekende fietspaden (schakels), veilige oversteken (fiets en voetganger) en verhoging van het comfort door tegelpaden te vervangen door asfalt/beton. Dit vergt investeringen, waarvoor uiteraard ook de beschikbare subsidiebronnen zoveel mogelijk benut worden. • Ook in Hoogeveen zien we een toename van het aantal verkeersslachtoffers. Er komen veel verzoeken binnen voor verhoging van de verkeersveiligheid, op de drukke wegen maar ook in de woonbuurten.

Bij reconstructies gaan we in overleg met de aanwonenden om te komen tot een buurt waar het veilig en prettig wonen is; • De bereikbaarheid van Hoogeveen per auto is en blijft belangrijk. De hoofdwegen houden we aantrekkelijk voor het auto- en vrachtverkeer, doorgaand verkeer door de wijken willen we zoveel mogelijk voorkomen en afremmen; • De ontwikkeling van het gebied Nijstad, recreatiegebied en de waterstofwijk, vraagt om een veilige bereikbaarheid voor alle weggebruikers. We zetten daarom in op maatregelen rondom de Echtenseweg en de Zuidwoldigerweg. 53

•

• •

•

De wettelijk verplichte laadvisie wordt in 2023 vastgesteld, de uitvoering van deze visie en de deelname aan het provinciale contract vergt extra capaciteit en middelen. Bij de besluitvorming rondom de laadvisie dient ook een besluit te worden genomen over de financiële consequenties van deze visie. De subsidie die we jaarlijks ontvangen van het OV-bureau voor De Bij loopt tot en met 2023, of de subsidie ook in 2024 en volgende jaren zal worden ontvangen, is nog onzeker. We zijn hierover in overleg met het OV-bureau. Met het oog op de verdere digitalisering van het parkeren zijn in 2021 de parkeerautomaten cashless gemaakt. De bezoekersvergunning digitaliseren kan een volgende stap zijn. Welke mogelijkheden hiervoor zijn en welke gevolgen hieruit voortvloeien voor onder andere de parkeerdruk, moet worden onderzocht. Omdat het niet mogelijk is om het onderhoud van de parkeerautomaten te verlengen, moet het onderhoud uiterlijk in 2025 Europees aanbesteed worden. De huidige parkeerautomaten zijn al sinds 2015 in bedrijf. De economische levensduur is over het algemeen 8 tot 10 jaren. De verwachting is dat gelijktijdig met het aangaan van een nieuw onderhoudscontract ook de parkeerautomaten vervangen moeten worden. Dit zal naar schatting een investering met zich meebrengen van 1.2 miljoen, de uitwerking en besluitvorming hieromtrent volgt later.

Om alles tijdig gereed te hebben, zal de Europese aanbesteding voor zowel het onderhoudscontract als de vervanging van de parkeerautomaten in 2024 plaats moeten vinden. Of de kosten van het onderhoud hoger zullen worden, zal blijken uit deze aanbesteding.

Financiële ontwikkeling Omschrijving bedragen x € 1.000 "+" = nadeel, "-" = voordeel 065 Bezoekersvergunningen digitaliseren 210 Indexactie onderhoudsbudgetten 220 Indexatie ParkeerService 250 Budgetverhoging de Bij 250 Indexatie Stadsbus de Bij 250 Indexatie en uitzetting publiek vervoer

Categorie

2024

2025

2026

2027

3 2 1 2 2 1

pm 4 11 30 51 5

Toelichting mutaties Lasten: 065 Bezoekersvergunning digitaliseren Hoe de bezoekersvergunningen kunnen worden gedigitaliseerd en welke gevolgen dit met zich meebrengt moet worden onderzocht. Dit onderzoek kan niet zelfstandig uitgevoerd worden. Inhuren van een expertise is nodig, en zal naar schatting € 30.000 gaan kosten. 210 Indexatie onderhoudsbudgetten Om het onderhoud op het met de raad afgesproken kwaliteitsniveau (BOR-basis) te kunnen (blijven) uitvoeren, is het noodzakelijk de beschikbare budgetten op peil te houden. Aanpassing van de budgetten is daarom noodzakelijk en vindt plaats op grond van de aangekondigde prijsindex uit de jaarlijkse meicirculaire over het Gemeentefonds. In dit programma gaat het om de onderhoudsbudgetten voor Waarschuwingsborden/bewegwijzering - Verkeersmaatregelen nieuwe besluiten - Verkeersonderzoeken en Bevordering verkeersveiligheid. Vooralsnog wordt rekening gehouden met een prijsindex van 2,4%.

220 Indexatie ParkeerService Voor de bijdrage aan de verbonden partij ‘Parkeerservice’ houden we rekening met een prijsindex van 5,1%. De indexatie is hoger uitgevallen dan vorige jaren. Alle kosten zijn hoger geworden en daarmee het indexatiecijfer ook. Parkeerservice hanteert het cijfer van 5,1%. Dit is een redelijke indexatie. 220 Parkeerautomaten Het onderhoudscontract voor de parkeerautomaten en de vervanging van de parkeerautomaten moet in 2024 worden aanbesteed. Of de onderhoudskosten zullen gaan toenemen, zal blijken uit de aanbesteding. De vervanging van de parkeerautomaten is een investering en zal naar schatting € 1,2 miljoen gaat kosten. Dit wordt opgenomen in het hoofdstuk investeringen. 250 Budgetverhoging stadsbus De Bij Het budget voor De Bij is structureel te laag vastgesteld tijdens de wisseling van vervoerder in 2019. Dit werd ondervangen doordat er in 2020 en 2021 minder kosten zijn gemaakt dan begroot. We verhogen het budget met € 30.000. 250 Indexatie stadsbus De Bij De kosten voor stadsbus De Bij worden jaarlijks geïndexeerd aan de hand van de NEA-index. De NEApercentage voor 2023 was 13,7%, waardoor rekening wordt gehouden met een structurele uitzetting van totaal € 51.000. 250 Indexatie publiek vervoer Voor Publiek Vervoer hebben we rekening gehouden met een prijsindex van 2,4 %. Daarnaast maken we gebruik van noodzakelijke applicaties.

De uitzetting van € 5.000 dekt de indexatie en de kosten van de applicaties. 250 Subsidie voor stadsbus De Bij onzeker Het is onzeker of we de subsidie van € 110.000 voor De Bij van het OV-Bureau in 2024 en verder ontvangen. De subsidie is toegezegd tot en met 2023. Als het OV-Bureau de subsidie stopt, dan moet betekent dit een uitzetting van € 110.000 voor 2024 en verder.

Duurzaam en gastvrij Hoogeveen Trends en ontwikkelingen Algemeen Van denken naar doen Hoogeveen heeft als ambitie om in 2040 een CO2-neutrale gemeente te zijn. We constateren dat dit een ambitieuze doelstelling is waarop fors ingezet moet worden. Lokaal zien we een versnelling op gang komen. Onder inwoners en bedrijven is er animo om te verduurzamen, mede door de hoge energieprijzen. Gezien deze ontwikkeling zetten we ons in deze fase vooral in op het meedenken en ondersteunen van bewoners en ondernemers bij het verduurzamen van hun pand of de bedrijfsvoering en hebben we ook oog voor bewoners die te maken hebben met energiearmoede. Verder spelen we in op nieuwe energieontwikkelingen en wensen vanuit de samenleving. Realisatie van lokaal eigendom bij duurzame energieprojecten is voor Hoogeveen belangrijk. Met de Drentse Zonneroute A37 bieden we ondersteuning aan de omgeving om zo veel mogelijk lokaal eigendom te realiseren. We helpen onze inwoners met het organiseren en oprichten van coöperaties en geven zo ruimte aan bewonersinitiatieven. Landelijk Uitkering uitvoeringskosten klimaatbeleid Het Rijk stelt middelen beschikbaar voor de uitvoering van de energietransitie voor de jaren 2023 t/m 2030 zodat gemeenten hun taken op dit gebied goed uit kunnen voeren.

Hiermee kunnen we de interne en regionale organisatie verder opbouwen om samen met inwoners, bedrijven en partners werk maken van de lokale energietransitie. Kwaliteit grondstoffen Waar tot dusver bij de afvalinzameling de nadruk lag op het verminderen van de hoeveelheid (ongescheiden) restafval verschuift de focus naar het verbeteren van de kwaliteit van de grondstoffen. Met het terugdringen van de hoeveelheid ongescheiden restafval is namelijk enerzijds de hoeveelheid grondstoffen toegenomen maar is anderzijds ook een lichte toename van het percentage stoorstoffen (vervuiling) in deze stromen waarneembaar. Deze trend (verschuiving van aandacht) is niet alleen waarneembaar in (de doelstellingen van) het landelijke VANG-programma (Van Afval Naar Grondstof) voor huishoudelijk afval, maar ook worden de acceptatienormen van grondstofstromen zoals OPK (oud papier en karton), GFT (groente-, fruiten tuinafval) en PMD (plastic en metalen verpakkingen en drankpakken) door de verwerkers van deze fracties aangescherpt. Teneinde de afzetmogelijkheden van secundaire grondstoffen te behouden, worden verontreinigde vrachten geheel of gedeeltelijk afgekeurd. Omdat deze afkeur op dezelfde manier (verbranding) wordt verwerkt als restafval heeft dit niet alleen ongewenste milieu- maar ook nadelige financiële effecten (minder opbrengst c.q. hogere kosten).

Om deze ontwikkeling beheersbaar te houden is bewustwording hieromtrent bij de ontdoeners van afval- en grondstoffen (inwoners van de gemeente) noodzakelijk. Regionaal Versterking regionale samenwerking energietransitie Inwoners, energiecoöperaties, initiatieven, gemeenten en organisaties in Drenthe zijn volop aan de slag met energie besparen en isoleren. Lokale (wijk, dorp of buurt) aanpakken waarin zowel organisaties als bewoners een sterke rol vervullen, leveren op termijn de beste resultaten op. Flexibiliteit in uitvoering is daarbij noodzakelijk. Ieder dorp of iedere wijk of buurt is anders. Om resultaten te halen is het noodzakelijk snel door te pakken met uitvoering van gedragen

wijkprocessen, projecten en plannen. In Drenthe bundelen we hiervoor de krachten. Via een regionale samenwerking en met behulp van rijksmiddelen zetten we in op extra uitvoeringskracht in de wijken en dorpen en kan de warmtetransitie op grotere schaal worden uitgevoerd. Ook vindt er kennisopbouw plaats in en voor de Drentse situatie die voor alle gemeenten beschikbaar is en gedeeld wordt. Samen werken aan een energiesysteem voor de toekomst Met omliggende gemeenten en provincie Drenthe werken we aan het PMIEK, Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat. Hierin staat centraal hoe we de regionale energie-infrastructuur op de meest effectieve manier gaan inzetten (programmeren) in de komende jaren. Ook wordt onderzocht welke projecten technisch sneller gerealiseerd kunnen worden en voorrang krijgen op de prioriteitenlijst bij netbeheerders en een energiesysteem. Met een energiesysteem bedoelen we de verbinding tussen vraag en aanbod (opwek en gebruik), transport en opslag van verschillende energievormen. We gaan de verbinding leggen tussen bedrijfsleven, netbeheerders en regionale overheid om aan het nieuwe energiesysteem te bouwen. Leaderprogramma West Drenthe 2023-2027 In 2023 start het nieuwe Leader programma West Drenthe 2023-2027. Het doel is versterking van zowel de leefbaarheid als de economie van het platteland.

De Lokale Ontwikkelstrategie (LOS) bevat 7 doelstellingen die daaraan bijdragen. Ze zijn van onderop tot stand gekomen waardoor draagvlak en haalbaarheid geborgd zijn. Met de bijdragen van Europa, provincie en de overige gemeenten in West Drenthe is er dan € 1.000.000 per jaar beschikbaar voor projecten die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen. De provincie voert de regie en de Lokale Actiegroep (LAG) toetst de ideeën en projecten aan de doelstellingen van de LOS. Lokaal Isoleren en Wijkuitvoeringsplannen In de Transitievisie Warmte Hoogeveen is als doel gesteld dat voor 2030 in Hoogeveen 4800 slecht geïsoleerde rijwoningen (jaren 60/70) worden geïsoleerd. De woningen gaan voor de warmtevoorziening in principe over op een hybride warmtepomp tenzij er een goed collectief alternatief is. Hiervoor onderzoekt de gemeente de mogelijkheden. Onze gemeente kiest voor een integrale, verbindende aanpak met verleiding en regie door wijk voor wijk aan de slag te gaan. Ook op individueel niveau kunnen gebouweigenaren worden verleid om te verduurzamen. De aanpak slaagt als de verduurzaming via de (gedaalde) energierekening kan worden terugverdiend. Hierbij helpt het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) met subsidies en leenmogelijkheden.

Waterstofwijk Voor de aansluiting van 100 tot ruim 400 woningen in Erflanden en de 100 nieuwbouwwoningen in Nijstad-oost is het van belang samen met de betrokken partners te werken aan lokale productie van waterstof en het op termijn aansluiten van de Waterstofwijk op de backbone van de Gasunie. Afvalbeleidsplan Er wordt momenteel in samenspraak met de raad en met input van inwoners gewerkt aan een nieuw afvalbeleidsplan. De in c.q. naar aanleiding van dit beleidsplan gemaakte en/of te maken keuzes met betrekking tot de inzameling en verwerking van afval en grondstoffen, hebben hoogstwaarschijnlijk een financiële weerslag op de begroting van het taakveld Afval in 2024 (e.v.). Verduurzamen bedrijven Het bedrijfsleven gebruikt ongeveer 40% van de energie in de gemeente Hoogeveen. We stimuleren bedrijven energiestudies uit te voeren en bieden ondersteuning in de verduurzaming van het bedrijf 57

of bedrijfsproces. Daarnaast bieden we MKB-ondernemers via Ik Ben Drents Ondernemer, Kennispoort, Provincie en Gemeente begeleiding bij de uitvoering van energiemaatregelen en subsidies. Via het project Toekomst Bestendige Bedrijventerreinen (TBBT) werken we samen met ondernemers en Ondernemend Hoogeveen aan collectieve verduurzaming van bedrijventerreinen.

Door de stijgende energielasten is er een groeiende behoefte binnen de recreatiesector voor verduurzaming van bedrijven. Bedrijven dreigen door de stijgende lasten niet meer gezond en rendabel te zijn. Voor het behoudt van een vitale recreatiesector willen we ondernemers ondersteunen en stimuleren het bedrijf te verduurzamen. Doorontwikkeling toeristisch aanbod We willen onder meer graag een duurzame doorontwikkeling van het Van Gogh project realiseren. Hiermee willen we dat na 2023 Van Gogh voor inwoners, bezoekers en bedrijven een duurzame inbedding krijgt in het programma. De doorontwikkeling richt zich op duurzame (toeristische) aanbodontwikkeling en het versterken van de lokale economie en landschap. Toekomstbestendige informatievoorziening De behoefte voor het verkrijgen van toeristische informatie voor inwoners en toeristen verandert, net zoals dat de wijze van aanbieden van toeristische informatievoorziening ook verandert. We verkennen de mogelijkheden van nieuwe vormen van toeristische informatievoorziening die toegankelijk zijn voor inwoners en toeristen. Financiële ontwikkelingen Omschrijving bedragen x € 1.000 "+" = nadeel, "-" = voordeel 340 Doorontwikkeling toeristisch aanbod 340 Bijdrage Recreatieschap 570 Bijdrage Leaderprogramma West Drenthe 740 Bijdrage RUD

Categorie

2024

2025

2026

2027

3 1 3

25 6

25 6 20

100

Toelichting Mutaties 340 Doorontwikkeling toeristisch aanbod Om de doorontwikkeling van het toeristisch product mogelijk te maken is budget nodig. Onder andere het project van Gogh is voorheen bekostigd vanuit incidentele gelden, graag willen we deze en andere ontwikkelingen duurzaam vormgeven. Hiervoor is meerjarig een extra impuls nodig van jaarlijks € 25.000. 340 Bijdrage Recreatieschap Drenthe Op basis van de Kadernota 2024 van het Recreatieschap Drenthe houden we rekening met een voorlopige stijging van de bijdrage aan het Schap met € 6.303 (betreft de bijdrage in de exploitatie en het Fonds Recreatie en Toerisme). Deze stijging is voornamelijk het gevolg van verwachte loon- en prijsontwikkeling 2024 volgens indexen CPB, doorwerking van een verwachte hogere loonstijging 2023 dan begroot en een in 2022 afgesloten ziektekostenverzekering. 570 Bijdrage Leaderprogramma West Drenthe Om deel te kunnen nemen aan het leaderprogramma 2023–2027 is budget nodig. In de afgelopen leader periode werden de bijdragen gedekt binnen het budget visie/uitvoering landelijk gebied. Dit budget werd gevormd door een jaarlijkse onttrekking aan de reserve structuurvisie. Deze reserve is met ingang van 2025 opgeheven, waarmee de dekking van kosten vanaf dat jaar is weggevallen.

Voor de nieuwe leaderperiode wordt daarom een bedrag van € 20.000 per jaar opgenomen in de meerjarenraming voor de bijdragen in de jaren 2025 t/m 2027. 740 Bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD) Op basis van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, prijsverhogingen adviesbureaus en loonstijgingen personeel RUD leidt tot een verhoging van de bijdrage aan de RUD. Daarnaast verwachten we een toename in af te nemen diensten en adviezen en leidt de implementatie van de Omgevingswet tot een extra adviesbehoefte. In totaal leidt dit een structurele verhoging van de bijdrage met € 100.000.

Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur TRENDS EN ONTWIKKELINGEN Landelijk Salariskosten bestuur Op 11 juli 2022 is een akkoord gesloten voor een nieuwe arbeidsvoorwaardenovereenkomst sector Rijk. De salarisafspraken die hierin zijn gemaakt krijgen op basis van het rechtspositie besluit decentrale politieke ambtsdragers doorwerking naar de bezoldiging van burgemeester en wethouders en toelage van de raadsleden. Concreet betekent dit dat de salarissen van burgemeester en wethouders en de hieraan gekoppelde bedragen van vergoedingen en toelagen structureel worden verhoogd per 2022, 2023 en 2024. Regionaal Nieuwbouw brandweerkazerne in samenwerking met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) Gemeente Hoogeveen en de VRD constateren, na diverse onderzoeken, dat de huidige kazerne niet meer voldoet aan de eisen die vandaag de dag aan een kazerne worden gesteld. De huidige kazerne, die in 1973 in gebruik is genomen, is sterk verouderd en niet meer functioneel. Er zijn in het verleden meerdere kleine aanpassingen gedaan om het gebouw leefbaar te houden. Vanuit de VRD wordt de noodzaak van nieuwbouw benadrukt. In Hoofdstuk 6 beschrijven we de voorgestelde investering voor nieuwbouw. Veiligheidsmonitor We willen weer structureel meedoen aan de Veiligheidsmonitor. Deelname hieraan was bij de laatste bezuinigingsronde gestopt.

De monitor is een periodiek onderzoek onder de bevolking naar onder meer leefbaarheid, veiligheidsbeleving en slachtofferschap van criminaliteit. Dit is eens in de vier jaar. Op Drents niveau is afgesproken dat iedere gemeente op hetzelfde moment deelneemt. De eerstvolgende keer is in 2025. Lokaal Pilot aanpak complexe problematiek veiligheidsdomein Een deel van de inwoners van Hoogeveen ondervindt op meerdere gebieden tegelijkertijd problemen. Veelal is de door de gemeente geboden zorg en/of hulp afdoende. Helaas worden we in toenemende mate geconfronteerd met inwoners die geen zorg en/of hulp accepteren of waarbij de geboden zorg en/of hulp niet het gewenste effect sorteert. Dit gaat dit gepaard met overlastgevend en/of strafbaar gedrag of er zijn aanwijzingen voor potentieel toekomstig strafbaar gedrag. Proactief ingrijpen is dan gewenst. Daarom willen we de komende 2 jaren een pilot uitvoeren. Met stevige gemeentelijke coördinatie en regie vanuit het veiligheidsdomein willen we onderzoeken of de inzet van repressieve en/of bestuursrechtelijke maatregelen in de aanpak van toegevoegde waarde is. In het overgrote deel van deze gevallen zijn naast de gemeente ook politie, handhaving, het openbaar ministerie, jeugdbescherming en de reclassering betrokken.

Intensiveren aanpak ondermijning Ondermijning gaat om verwevenheid tussen de (illegale) onderwereld en de (legale) bovenwereld en heeft een link met georganiseerde misdaad. De aanpak van ondermijning is integraal en complex. Buiten de gemeente zijn er veel externe partners betrokken bij de aanpak van ondermijning. De complexiteit zit in de veelzijdigheid, veelal onzichtbaarheid en snelheid waar ondermijning zich in

manifesteert. Ondermijning vraagt daarom om een waterdichte aanpak van partners op zowel strafrechtelijk, bestuursrechtelijk als fiscaal-rechtelijk niveau. De gemeente acteert met name op bestuursrechtelijk gebied. Echter vraagt casuïstiek meestal om een integrale aanpak. De aanpak van ondermijning en afstemming met interne en externe partners is geregeld binnen de reguliere bedrijfsvoering van de gemeente. Zowel het Integraal Veiligheidsbeleidsplan als het Integraal Ondermijningsbeeld geven aanleiding om als gemeente op het gebied van weerbaarheid tegen ondermijning meer te doen. Medio 2023 ontvangen we de uitkomsten van het algemene Rekenkameronderzoek naar ondermijning. De verwachting is dat de aanbevelingen uit onderzoek een intensivering vragen die we niet met de huidige bezetting kunnen opvangen. Als hierbij urgentie geboden is, dan komen we hier bij de geëigende P&C-momenten op terug. Afscheid en installatie burgemeester In 2024 nemen we afscheid van burgemeester Loohuis met een afscheidsreceptie. Ook verwelkomen en installeren we een nieuwe burgemeester. Evaluatie verkiezingen door de gemeenteraad De gemeenteraad heeft verzocht om een evaluatie van het proces rondom de verkiezingen. De start hiervan is in de zomer 2023.

Deze evaluatie heeft onder andere betrekking op het aantal stembureaus, de locatie daarvan en de verkiezingsborden die rond de verkiezingen in de gemeente worden geplaatst. Waarschijnlijk komen hier aanpassingen uit voort waarvoor budget nodig is. Communicatie en verbinding jeugd en jongeren De gemeenteraad heeft een communicatieplan in voorbereiding hoe er meer verbinding kan worden gelegd met jongeren. Daarnaast is er recentelijk een motie aangenomen om een werkgroep te starten die zich gaat bezighouden met de verbinding van jeugd en jongeren met de lokale democratie. Uit deze plannen komen activiteiten voort, waaraan kosten zijn verbonden. Vervanging iPads raadsleden Voor 2024 staat de vervanging van de iPads van de raadsleden op de planning. In 2023 wordt onderzocht of de iPads worden vervangen voor iPads of dat in plaats van een iPad ook kan worden gekozen voor een laptop. De kosten voor laptops zijn hoger dan die voor iPads. Vooruitlopend op de uitkomsten van dit onderzoek nemen we deze kosten vast op in de begroting 2024-2027 in H. 6 Investeringen.

Financiële ontwikkeling Omschrijving bedragen x € 1.000 "+" = nadeel, "-" = voordeel 010 Salarissen bestuur 010 Afscheid en benoeming burgemeester 010 Evaluatie verkiezingen op verzoek gemeenteraad 010 Communicatie en verbinding jeugd en jongeren 020 Leges vergunningen 020 Leges reisdocumenten 110 Veiligheidsregio Drenthe (VRD) 120 Veiligheidsmonitor 120 Aanpak complexe problematiek veiligheidsdomein

Categorie

2024

2025

2026

2027

1 1 3 3 1 1 1 1 3

61 0 pm 49 21 -179 309

49 21 -179 298 20 pm

49 21 -179 242

Toelichting mutaties 010 Salarissen bestuur Zoals bovenstaand (bij trends en ontwikkelingen) beschreven worden de salarissen van burgemeester, (gewezen) wethouders en de griffie structureel verhoogd. Per 1 april 2023 gaan de salarissen met 3% omhoog en per 1 januari 2024 nog eens met 1,5%, concreet betekent dit een aanpassing voor de komende jaren van € 61.000. 010 Afscheid en benoeming burgemeester In maart 2023 is er gestart met het proces om te komen tot de aanstelling van een nieuwe burgemeester. Dit proces, waarbij inwoners betrokken worden en dat ongeveer een jaar in beslag neemt, vraagt extra inzet van de griffie. Daarnaast is er om dit proces te begeleiden een bureau ingehuurd. Ook voor het afscheid en installatie verwachten we in 2024 extra kosten te maken. De kosten zijn op dit moment nog niet in te schatten. Als we kosten hiervan niet in de lopende begroting kunnen opvangen, komen we er bij de geëigende P&C-momenten op terug. 010 Gevolgen n.a.v. evaluatie verkiezingen door de gemeenteraad De raad heeft verzocht om een evaluatie van het proces rondom de verkiezingen. Waarschijnlijk komen hier aanpassingen uit voort waarvoor budget nodig is. De hoogte van het benodigde budget is op het moment van het verschijnen van de kadernota nog niet bekend, daarom is hiervoor een 'PM' post opgenomen. Verwachting is hier in de begroting meer informatie over te kunnen opnemen.

010 Communicatie en verbinding jeugd en jongeren De raad heeft hiervoor een communicatieplan in voorbereiding. De hoogte van het benodigde budget is geraamd op € 15.000 voor inzet van communicatiemiddelen en € 34.000 voor communicatie expertise. 020 Leges vergunningen De laatste jaren is er een kentering waarneembaar in de afname en aanvraag van vergunningen, daarom wordt de omzet hiervan met € 21.000 naar beneden bijgesteld o.b.v. realisatie van de afgelopen jaren. 020 Leges reisdocumenten In 2014 is de geldigheidstermijn van reisdocumenten boven de 18 jaar van 5 jaar naar 10 jaar gegaan. Dit heeft tot gevolg gehad dat in de jaren 2019 tot en met 2023 minder aanvragen waren. Voor de jaren 2024 tot en met 2028 zal er een fors hoger aantal aanvragen zijn. Dit resulteert in een (gemiddelde) extra opbrengst van de gemeenteleges voor reisdocumenten voor de komende jaren van € 179.000. 110 Veiligheidsregio Drenthe (VRD) Op basis van de ontwerpbegroting 2024 van de Veiligheidsregio Drenthe wordt de bijdrage aan de VRD met € 309.000 verhoogd. De totale bijdrage aan de VRD komt hiermee vanaf 2024 op € 3.039.392.

Deze stijging wordt voor het grootste deel veroorzaakt door: • de loon- en prijscompensatie 2024 • bijscholing van alle (ook de vrijwillige) brandweermensen (2024 en 2025) • de uitvoering van de nieuwe Wet Open Overheid 120 Veiligheidsmonitor Deelname aan de Veiligheidsmonitor kost € 20.000 in 2025. Deze monitor wordt één keer per 4 jaar gehouden. 62

120 Aanpak complexe problematiek veiligheidsdomein Een deel van de inwoners van Hoogeveen, waaronder ook een groep jongeren, ondervindt op meerdere leefgebieden tegelijkertijd problemen. Veelal is de door de gemeente geboden zorg en/of hulp afdoende. Helaas worden we in toenemende mate geconfronteerd met inwoners die geen zorg en/of hulp accepteren of waarbij de geboden zorg en/of hulp niet het gewenste effect sorteert. Veelal gaat dit gepaard met overlastgevend en/of strafbaar gedrag of er zijn aanwijzingen voor potentieel toekomstig strafbaar gedrag waarbij proactief ingrijpen gewenst is. In het overgrote deel van deze gevallen is naast de gemeente ook politie, handhaving, het openbaar ministerie, jeugdbescherming, en de reclassering betrokken Met stevige gemeentelijke coördinatie en regie vanuit het veiligheidsdomein kan worden onderzocht of de inzet van repressieve en/of bestuursrechtelijke maatregelen in de aanpak van toegevoegde waarde kan zijn om het zorgarrangement te versterken. Bij personen en soms huishoudens met complexe problematiek waarbij mogelijk sprake is van overlast/criminaliteit of ernstig zorgmijdend gedrag zijn vaak veel organisaties betrokken met verschillende verantwoordelijkheden, uitgangspunten, doelstellingen, belangen en visie op de problematiek.

De complexiteit van de problematiek en de complexiteit van alle betrokken professionals heeft tot gevolg dat er geen overall procesaanpak is en afspraken en plannen elkaar soms tegenwerken. Voor dit proactief ingrijpen willen we de komende 2 jaren een pilot uitvoeren. We schatten de kosten van 2 FTE in op € 190.000. Op dit moment zijn we nog bezig met opstellen van een plan hiervoor en daarom nemen we het nu als pm op in de kadernota.

Overzicht algemene dekkingsmiddelen Trends en ontwikkelingen Landelijk Algemene uitkering - Ravijnjaren De gemeenten koersen af op een financieel ravijnjaar. Vanaf 2026 krijgen de gemeenten minder geld van het Rijk. Het is nog onzeker of er een oplossing komt vanuit Den Haag. Het gemeentefonds waar gemiddeld vijftig procent van al het geld vandaan komt, wordt vanaf 2026 aanzienlijk kleiner. Gemeenten komen dat jaar samen € 3,9 miljard tekort. In 2028 bedraagt dat tekort zo'n € 6,2 miljard, zo berekende onderzoeksinstituut COELO. Het begrotingsgat is in gemeentelijke kringen het 'ravijn' gaan heten. Het budget dat vanuit Den Haag wordt overgemaakt aan gemeenten, is nu nog gekoppeld aan de groei van de rijksuitgaven (het zogenaamde accres). Daar komt een einde aan: een politieke keuze. Een alternatief is echter nog niet bedacht. Het kan zijn dat het Rijk uiteindelijk toch over de brug komt. De Vereniging Nederlandse Gemeenten onderhandelt namens alle gemeenten met het ministerie over een oplossing. Misschien komt er meer duidelijkheid bij de Meicirculaire 2023. Het kabinet heeft in de Najaarsnota 2022 aangekondigd een extra prijsbijstelling over 2022 uit te keren in verband met de uitzonderlijke prijsstijgingen voor 2022. Het gaat om € 300 miljoen per jaar tot en met 2025 en circa € 400 miljoen vanaf 2026.

De definitieve bedragen volgen bij de Voorjaarsnota 2023 en de verdeling wordt in de Meicirculaire bekend gemaakt. Financiële ontwikkeling Omschrijving bedragen x € 1.000 "+" = nadeel, "-" = voordeel 070 Algemene uitkering: Uitkomsten Decembercirculaire 070 Algemene uitkering: Verleggen basisjaar Indexering inkomsten 2,4% Kapitaallasten investeringen

Categorie

2024

2025

2026

2027

1 1 1 3

-961 -4.200 -539

1.475 -4.200 -539 749

-922 -4.200 -539 948

-922 -4.200 -539 991

Toelichting mutaties Algemene uitkering Uitkomsten decembercirculaire Het uitgangspunt van de meerjarenbegroting 2023 was de Meicirculaire 2022. De uitkomsten van de Decembercirculaire 2022 is op dit moment de laatste stand die bekend is. In de begroting 2024 zullen we de uitkomsten van de Meicirculaire 2023 opnemen. Verleggen basisjaar Wij nemen in de meerjarenbegroting geen inflatie c.q. loon- en prijsstijging op aan de lastenkant voor de jaren 2025 t/m 2027. Hiervoor is het noodzakelijk dat we de batenkant op dezelfde wijze begroten, namelijk op constante prijzen. In de kadernota wordt de lasten en batenkant voor het jaar 2024 wel op basis van lopende prijzen geraamd. Hierdoor verspringt het basisjaar. We nemen voor 2024 en volgende jaren een correctie op van de uitkeringsfactor. Hiervoor hanteren we de index voor loon- en prijsstijging CEP. Vanuit de septembercirculaire komt dit uit op € 4,2 miljoen. Indexering inkomsten Jaarlijks indexeren we onze inkomsten. Dit betreft indexering van OZB, gemeentelijke leges, huuropbrengsten etc. De indexaties worden uitgevoerd volgens de uitgangspunten zoals deze ook 64

voor het gemeentefonds worden gehanteerd. Dit percentage wordt ieder jaar geactualiseerd met de Meicirculaire. Op dit moment is dat 2,4%. Hiermee worden de inkomsten met € 539.000 verhoogd. Dit is de netto-opbrengst. Aan de lastenkant wordt ook rekening gehouden met een OZB-stijging van de gemeentelijke gebouwen. Kapitaallasten investeringen Op basis van de mutaties in de investeringen zoals opgenomen in deze Kadernota zijn de kapitaallasten daarvan opgenomen. Bij de Programmabegroting 2024 worden de kapitaallasten (ook met de resultaten van de jaarrekening 2022) geactualiseerd.

Overzicht overhead Trends en ontwikkelingen Landelijk Cao-ontwikkelingen 2023 In het principeakkoord cao voor gemeenten stijgen de salarissen met ingang van 2 januari 2023 met € 240 en daarna met 2%. Ook wordt de thuiswerkvergoeding verhoogd en wordt de regeling vervroegd uittreden aangepast. De veranderingen van de cao werkt door naar 2024. In de begroting van 2023 was slechts rekening gehouden met 2%. Cao-ontwikkelingen 2024 We maken onderscheid tussen loon- en prijscompensatie. Voor de begroting 2024 van de SWO zijn de definitieve indexatiecijfers niet op tijd bekend. De loonstijging door de cao wordt (deels) gecompenseerd in het Gemeentefonds. Voor de loon- en prijsontwikkeling gaan we in deze begroting uit van de raming van het CPB. Het gaat om een stijging van 3,8% van de loonsom in 2024 en verder. Financiële ontwikkeling Omschrijving bedragen x € 1.000 "+" = nadeel, "-" = voordeel 040 Bijdrage SWO 040 Bijdrage SWO - Capaciteitsimpuls voor gebiedsontwikkeling 040 Budget leerplicht naar SWO

Categorie

2024

2025

2026

2027

1 3 3

6.215 1.967 14

6.045 1.967 14

6.120 1.967 14

6.087 1.967 14

Toelichting mutaties Bijdrage SWO Hieronder zijn de mutaties op de bijdrage aan de SWO opgenomen. De verhoging betreft: Mutatie bijdrage SWO 2024:

2024 2025 2026 2027

Uitbreiding formatie in verband met: -Begeleiding van evenementen

175

126

-Opstellen omgevingsplan Hoogeveen

245

-Subsidies

-Informatievoorziening en privacy

-Zwemonderwijs

-Extra inzet Boa's

Mutatie SWO 2024 o.b.v conceptbegroting 2024: CAO-aanpassing 2023

2.246 2.390 2.387 2.388

CAO-aanpassing 2024 (uitgangspunt 3,8%)

1.678 1.668 1.668 1.657

Periodieken

495

Versterken inkoopfunctie

Capaciteit Verzekeringen

Recruiters

135

Reisdocumenten

Advocaatkosten

Herziening HR21 Inkomens- en WMO Consulenten

Mutatie bijdrage SWO 2024:

2024 2025 2026 2027

Audit WPG

Webcare

Formatie Participatiewet

Administratieve ondersteuning subsidieproces

Communicatie

Informatieveiligheid en privacy

Indexatie software en onderhoud

247

Indexatie facilitair

Indexatie afdruk en repro

Indexatie consultancy automatisering

Indexatie reparatie en onderhoudskosten automatisering

Indexatie brandstofkosten

107

Indexatie onderhoudskosten tractie (vervoersmiddelen)

128

Indexatie huurkosten Vos van Steenwijklaan

Bijstelling kapitaallasten

136

195

178

6.215 6.045 6.120 6.087

040 Bijdrage SWO - Capaciteitsimpuls voor gebiedsontwikkeling Om de capaciteit binnen de SWO af te stemmen op ambities en noodzakelijke gebiedsontwikkelingen heeft het SWO-bestuur aangegeven dat er een impuls nodig is op de ambtelijke capaciteit van bijna 30 fte extra. Financieel vertaald betekent dit een structurele verhoging van € 2.780.000 binnen de SWO-begroting. Voor Hoogeveen betekent dit een extra bijdrage van € 1.967.406 aan de SWO (70,77%). Het bestuur van de SWO heeft in mei ons college een brief gestuurd waar dit verder wordt toegelicht. Deze treft u aan in bijlage 3 bij deze kadernota. 040 Budget leerplicht naar SWO Tot vorig jaar werd leerplicht uitgevoerd door gemeente Hoogeveen voor 4 gemeenten. Dit betrof gemeente Hoogeveen, De Wolden, Westerveld en Meppel. Nu voert gemeente Hoogeveen deze taak enkel nog uit voor gemeente Hoogeveen en gemeente De Wolden. Om deze reden is het logisch om de middelen voor leerplicht over te hevelen naar de Samenwerkingsorganisatie. Dit is terug te zien bij programma Blijven Meedoen en Talentontwikkeling.

Reserves Financiële ontwikkeling Omschrijving bedragen x € 1.000 "+" = nadeel, "-" = voordeel 011 Storting algemene reserve

Categorie

2024

2025

-1.843

-1.416

2026

2027

011 Storting Algemene Reserve Na de verwerking van alle mutaties uit deze kadernota komen we voor alle jaren negatief uit. We stellen voor om geen bezuinigingsopdracht uit te zetten, maar om voor de jaren 2024 en 2025 de storting aan de Algemene Reserve te verlagen.

Vennootschapsbelasting Op 1 januari 2016 is de 'Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen' in werking getreden. Op basis hiervan is de gemeente vennootschapsbelastingplichtig, voor zover we met onze activiteiten een onderneming voor de vennootschapsbelasting (Vpb) drijven. Dit heeft tot gevolg dat elk jaar dient te worden beoordeeld of de gemeente ondernemingsactiviteiten verricht. Tot en met 2021 konden we verliezen voorwaarts verrekenen met winsten in latere jaren. Dit is komen te vervallen bij winsten hoger dan € 1 miljoen. Als de winst hoger is dan € 1 miljoen dan mag in elk geval € 1 miljoen worden gebruikt voor verliesverrekening. Van de resterende winst mag 50% worden gebruikt voor verliesverrekening. Een verlies dat door de maximumregeling in een jaar niet volledig voorwaarts of achterwaarts verrekenbaar is, wordt wel doorgeschoven. Het kan dan in volgende jaren met inachtneming van dezelfde maximumregeling worden verrekend. De afgelopen jaren zijn we als onderneming aangemerkt voor de activiteiten grondexploitatie, straatparkeren en het gelegenheid geven tot het doen van reclame-uitingen. Ten aanzien van straatparkeren wordt de overheidstakenvrijstelling toegepast, waardoor dit geen invloed heeft op de te betalen Vpb. Financiële ontwikkeling Omschrijving bedragen x € 1.000 "+" = nadeel, "-" = voordeel 090 Vennootschapsbelasting

Categorie

2024

2025

2026

2027

125

090 Vennootschapsbelasting Omdat we verliezen uit het verleden tot maximaal € 1 miljoen mogen verrekenen zullen we met de te verwachten winsten binnen grondexploitatie vennootschapsbelasting gaan betalen. Deze bedragen zijn op basis van de prognoses gebaseerd op de jaarrekening 2021. Dit hangt samen met de werkelijke winstneming per jaar.

Investeringen In de huidige programmabegroting 2024 zijn onderstaande investeringen opgenomen voor de jaren 2024 – 2026. Investering Blijven meedoen en talentontwikkeling Onderwijshuisvesting Aantrekkelijk wonen en woonomgeving Budget speelvoorziening Reconstructies openbaar groen Asfaltprogramma - wegen Asfaltprogramma - fietspaden Zuiderparkbrug Damwand industriehaven NZ Berkenlaanbrug Schooldijkje brug Ruimtelijke ordening Regio Stedenfonds Renoveren bestaande buitensportvelden Totaal

2024

2025

2026

2027

4.500.000

2.500.000

148.000 130.000 818.000 315.000 39.000 1.770.420

108.000 130.000 818.000 315.000

222.000 130.000 818.000 315.000

65.250 54.000

Investering buiten het investeringsplafond Budget rioleringswerkzaamheden Afvalwatertransportsysteem Riegmeer-Echten Totaal investeringen buiten investeringsplafond

1.259.000 830.000 9.809.420

282.000 4.272.250

3.985.000

1.145.000 5.000.000 6.145.000

1.205.000 5.000.000 6.205.000

1.205.000

We stellen voor onderstaande mutaties in de investeringen op te nemen in de begroting 2024-2027. We hanteren bij de investeringen de volgende categorieën: 1. Vervangingsinvesteringen 2. Onderhoud- of exploitatiebesparende investeringen 3. Nieuwe investeringen Financiële ontwikkeling Omschrijving Blijven meedoen en talentontwikkeling Onderwijshuisvesting Voorzieningen nieuwbouw RSG Wolfsbos Cultuur - Podium Gezond en Vitaal Vergroening Krakeel Economie Herinrichting Hoofdstraat-Zuid Aantrekkelijk wonen en woonomgeving Asfaltprogramma - wegen Asfaltprogramma - fietspaden

Cat.

2024

2025

1 1 2

50.000

2.175.000

2 2

144.000 57.000

2026

2027 2.500.000

144.000 57.000

962.000 372.000

Omschrijving

Cat.

2024

2025

2026

2027

Wegen en fietspaden Kalmoesbrug Reconstructies openbaar groen Vervanging speelvoorzieningen/trapvelden Speel- en sportvoorzieningen Zuiderpark Ruimtelijke ordening Kleedkamer accommodaties buitensport Veilige bereikbaarheid Vervanging van parkeerautomaten Veilig, Zichtbaar & Transparant Nieuwbouw brandweerkazerne Aanschaf laptops/IPads gemeenteraad Totaal

1 1 2 1 2

1.305.000

900.000

100.000 175.000

380.000

50.400 63.500

63.500

1/2

435.200

1.058.649

Investering buiten het investeringsplafond Budget rioleringswerkzaamheden

1 1 1

1/2

30.400

130.000 295.400

477.848

1.243.037

1.200.000 11.590.000 64.000 15.934.100

3.423.149

984.248

5.882.437

1.015.800

955.800

2.160.800

In bijlage 2 is het overzicht opgenomen van het totaalbeeld van de investeringen. Toelichting financiële mutaties: Blijven meedoen en talentontwikkeling Onderwijshuisvesting Voor onderwijshuisvesting hanteren we een jaarlijks investeringsvolume van € 2,5 miljoen. Op basis dit vastgestelde investeringsvolume voegen we de jaarschijf 2027 toe. We verwachten deze investering ook minimaal nodig te hebben gelet op de voorbereidingen die lopen voor de centrumscholen Titus Brandsmaschool en het Palet de herhuisvesting van de locaties van het speciaal basisonderwijs. Voorzieningen nieuwbouw RSG Wolfsbos In februari 2023 hebben we de nieuwbouwplannen van RSG Wolfsbos ontvangen. We beoordelen eerst of deze plannen haalbaarheid zijn en we hier positief mee instemmen. In deze beoordeling nemen we ook mee welke gemeentelijke investeringen noodzakelijk zijn als deze plannen worden gerealiseerd. Het betreft hier onder andere sportvoorzieningen, infrastructuur en eventueel sloopkosten. We verwachten deze beoordeling in 2023 gereed te hebben en op basis van de beoordeling en besluitvorming over de plannen zullen we in een nader p&c-document een voorstel doen over de financiële consequenties. Cultuur - Het Podium Fase 1 van de culturele huisvesting betreft het revitaliseren van Het Podium. De exacte investeringslast voor 2024 is nog niet bekend.

Gezond en Vitaal Vergroening Krakeel Wij willen centrumgebied Krakeel (Grote Beer) omvormen naar een groenere leefomgeving in samenwerking met betrokken inwoners. Hiervoor nemen we in 2024 een investeringsbudget op van € 50.000.

Economie Herinrichting Hoofdstraat-Zuid Vanaf 2018 heeft de gemeente gewerkt aan de herinrichting van de Hoofdstraat. Het gebied bestond uit drie fases waarvan de eerste twee zijn gerealiseerd (Raadhuisstraat t/m Cascade). Vanwege de financiële situatie is in 2020 het ontwerpproces van de derde fase halverwege ‘on hold’ gezet. Gevolg hiervan is dat het zuidelijke deel nog niet de gewenste kwaliteitsimpuls heeft ondergaan en uit de toon valt bij de rest van de Hoofdstraat. In de raadsvergadering van 10 november jl. heeft de gemeenteraad via de motie ‘onderzoek afmaken Hoofdstraat Zuid’ aan het college opdracht gegeven om het ontwerp af te ronden en in beeld te brengen wat de kosten zijn voor de herinrichting van het laatste deel van de Hoofdstraat (fase 3). De motie is vervolgens uitgevoerd in samenspraak met de omgeving. Er is gezamenlijk gewerkt aan een plan voor de nieuwe inrichting van de Hoofdstraat-Zuid. Dit plan wordt breed gedragen. De kosten voor het plan zijn in kaart gebracht, inclusief de mogelijkheden voor bijdragen uit andere financieringsbronnen. De realisatiekosten van het ontwerp zijn inzichtelijk gemaakt door een extern bureau. Er zijn extra middelen nodig om het plan te kunnen realiseren. Inclusief de bestaande financieringsstromen is er een aanvullend krediet van € 2.175.000 benodigd.

Aantrekkelijk wonen en woonomgeving Asfaltprogramma - wegen en fietspaden Uit het wegenbeheersplan blijkt dat de vastgestelde investeringsbedragen hard nodig zijn om wegen en fietspaden aan te pakken die einde levensduur zijn. Het niet tijdig uitvoeren van onderhoud zorgt ervoor dat er zwaardere maatregelen nodig zijn om een wegvakonderdeel weer op het gewenste niveau te kunnen krijgen. Als gevolg van kostprijsstijgingen van gemiddeld 18%, zijn de investeringsbedragen voor 2024 t/m 2026 opgehoogd. Daarnaast is jaarschijf 2027 toegevoegd. Kalmoesbrug Het Beheersplan civiele kunstwerken 2022-2026 is in 2021 vastgesteld door college. Voor de jaarschijf 2026 nemen we € 175.000 op voor het vervangen van de Kalmoesbrug. Vervanging speelvoorzieningen en vervanging kunstgrastrapvelden Sinds 2010 zijn in diverse wijken in Hoogeveen kunstgrastrapvelden aangelegd. De levensduur van het kunstgras nadert zijn einde waardoor de kunststof grasmatten vervangen moeten worden. In 2024 gaan we de trapvelden aan Boekenberghstraat, De Kaag en De Winde vervangen (€ 50.400). In 2026 het trapveld aan De Drift/De Karn (€ 30.400) en in 2027 de kunstgras ondergrond tussen de Geelgors en De Grasmus vervangen (€ 25.400). Om hieraan invulling te kunnen geven dienen hiervoor de komende jaren vervangingsinvesteringen te worden opgenomen.

De opgenomen bedragen zijn inclusief € 5.400 per jaar voor personeelskosten. Daarnaast dient In 2027 een nieuwe jaarschijf te worden opgenomen voor het vervangen van speelvoorzieningen. Om de speelvoorzieningen voldoende veilig te houden is, op basis van het beheerprogramma ABS Web, voor de jaarschijf 2027 hiervoor € 270.000 benodigd (inclusief € 3.000 personeelskosten). Reconstructies openbaar groen Om de kwaliteit van het openbaar groen op peil te houden is vanaf 2022 structureel een vervangingsinvestering opgenomen. In 2027 dient hiervoor een nieuwe jaarschijf te worden opgenomen. Voor de jaarschijf 2027 is voor de reconstructies openbaar groen € 130.000 (inclusief € 3.000 personeelskosten) benodigd. Speel- en sportvoorzieningen Zuiderpark Diverse aanleidingen zorgen ervoor dat een integrale aanpak voor de renovatie van de speel- en sportvoorzieningen in het Zuiderpark wenselijk is. Enerzijds is dit de leeftijd van een aantal ‘formele’ speeltoestellen. In 2010 is op initiatief van inwoners en met financiële ondersteuning van de 72

Smederijen de speelplek in het Zuiderpark heringericht. Omdat speeltoestellen een gemiddelde levensduur kennen van 15 jaar en een aantal speeltoestellen steeds vaker vragen om het uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden is de tijd gekomen deze speeltoestellen te vervangen. De wijkbeheerder is onlangs benaderd door inwoners met het verzoek de ‘formele’ speelplek toegankelijk en gastvrij te maken voor álle kinderen, ook met een handicap. De sportvoorzieningen die verspreid in het Zuiderpark liggen vragen om vernieuwing en aanpassing en tijdens de veiligheidsinspectie 2023 is geconstateerd dat de natuurlijke speellocaties in het Zuiderpark niet voldoen aan het Warenwetbesluit Attractie- en speeltoestellen. Voor de jaren 2024 en 2025 worden hiervoor investeringen opgenomen. De opgenomen bedragen zijn inclusief € 13.500 per jaar voor personeelskosten. Vernieuwen kleedkamers buitensport In samenwerking met de buitensportverenigingen hebben we een plan uitgewerkt om de kleedkamers bij gemeentelijke buitensportaccommodaties te vernieuwen. De totale investering om deze accommodaties vernieuwen bedraagt € 5.343.813 en voorgesteld wordt dit uit te voeren in drie perioden die in onderstaande tabel staan weergegeven. Vereniging HHV VV De Weide KV Thrianta SC Elim/ KV ELKO HHC SV HODO SV Pesse VV Hollandscheveld Totaal

Scenario Nieuwbouw Nieuwbouw Nieuwbouw Renovatie BENG Nieuwbouw Renovatie BENG Renovatie BENG Renovatie BENG

2023-2025 435.200 1.058.649

1.493.849

2025-2027 477.848 755.437 487.600

1.720.885

>2027

585.065 683.074 860.940 2.129.079

Herinrichting sportpark Elim Vanwege de woningbouwontwikkeling in Elim wordt het bestaande sportpark opnieuw ingericht. De gemeenteraad heeft besloten hiervoor een investering ter hoogte van € 718.000 beschikbaar te stellen voor 2023. In deze kadernota verwerken we de kapitaallasten (€ 53.626) van deze investering. Veilige bereikbaarheid Vervanging van parkeerautomaten De parkeerautomaten naderen het einde van hun levensduur en zullen in 2025 vervangen moeten worden. Het investeringsbedrag dat hiermee gemoeid zal zijn wordt geschat op € 1.200.000. Wegen en fietspaden We willen uitvoering geven aan de Mobiliteitsvisie en de Fietsnota. Hierin is onder ander de ambitie beschreven om de fiets naast de auto op 1 te zetten. Ter bevordering van de bereikbaarheid en ter verbetering van de verkeersveiligheid moeten diverse maatregelen worden genomen en ontbrekende (schakels) fietspaden worden aangelegd. Daarnaast moeten we maatregelen nemen als gevolg van diverse ruimtelijke ontwikkelingen. We zijn nog bezig met het inzichtelijk maken van alle plannen en de daarbij behorende budgetten. Hiervoor werken we aan een meerjarig investeringsprogramma wat naar verwachting voor de kadernota 2025 gereed is. Daarbij doen we waar mogelijk aanvragen van subsidies en andere bijdragen van derden.

Vooruitlopend op dit investeringsprogramma hebben we onderstaande ambities al opgenomen, dit zijn nog indicatieve bedragen. Waar mogelijk worden de plannen voor de begroting 2024 uitgewerkt.

Maatregel Budget voor kleine verkeersmaatregelen en voorbereidingskosten Echtenseweg/Nijstad zuid/ Molenoevers Echtenseweg/Leeuwenveenseweg/Koedijk Fietspad Echtenseweg Kruispunt Zuidwoldigerweg/toegangsweg winkelcentrum + oversteek Tweerichtingen fietspad Zuidwoldigerweg + voetpad NijstadSchutlandenweg Griendtsveenweg oversteek supermarkt Tweerichtingen fietspad Griendtsveenweg vanaf Koppeling tot aan station Aanpassing turbine Buitenvaart, fysieke rijstrookrijscheiding Tweerichtingen fietspad Carstensdijk (andere zijde laten vervallen) Verkennend onderzoek maatregelen fietsnota, incl. actualisatie verkenning fietsbrug Totaal

2024 100.000

2025 100.000 50.000 250.000 500.000

2026 100.000

2027 100.000

200.000 420.000 80.000

280.000

55.000 375.000 75.000 1.305.000

900.000

100.000

380.000

Veilig, Zichtbaar & Transparant Nieuwbouw brandweerkazerne Voor de bouwkosten is een raming gemaakt op basis van kengetallen. Er is een onderverdeling gemaakt voor een soortgelijke kazerne vergelijkbaar met de huidige kazerne en extra ruimtes voor de VRD en GGD. Van de totale bouwkosten bedraagt de investeringskosten voor de gemeente € 11.590.000 dit is inclusief het 'bouwrijp' maken en de saneringskosten van het beoogde bouwterrein. Aanschaf laptops of IPads t.b.v. Gemeenteraad Voor 2024 staat de vervanging van de iPads van de raadsleden op de planning. Gedurende 2023 is onderzocht of de iPads worden vervangen voor iPads of dat in plaats van een iPad ook kan worden gekozen voor een laptop. De kosten voor laptops zijn hoger dan die voor iPads. Vooruitlopend op de uitkomsten van dit onderzoek nemen we deze kosten van deze investering vast op in de begroting 2024-2027. Investering buiten het investeringsplafond Budget rioleringswerkzaamheden Om de ambities en doelstellingen uit het nieuwe Riolering en Water Programma te realiseren gaan we de komende jaren diverse activiteiten en maatregelen in uitvoering brengen. De raad heeft op 22 december 2022 het Riolering en Water Programma Hoogeveen 2023-2028, vastgesteld.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12868820/1