Jaarrekening 2022 dd. 5 juli excl. controleverklaring
Tekst van het document
Ook de woningcorporaties zijn een belangrijke stakeholder als het gaat om energiearmoede. Een deel van de inwoners die met energiearmoede te maken heeft woont in een (sociale) huurwoning en de verduurzaming van de voorraad bestaande huurwoningen valt onder de verantwoordelijkheid van de woningcorporaties. We hebben in 2022 diverse keren met woningcorporaties om tafel gezeten, om te bekijken of en waar samenwerking bij de aanpak van energiearmoede in de komende jaren mogelijk is. • In 2022 is in opdracht van Attero, de provincie en betrokken gemeenten een haalbaarheidsstudie uitgevoerd voor Hoogeveen, Beilen en Assen. De financiële business case is voorzichtig positief. Een verdere uitwerking van de plannen ligt voor de hand. • Ook is in 2022 gestart met het inzetten van een Adviseur Zon
65
Duurzamer Hoogeveen
Jaarrekening 2022
op Dak via Ik Ben Drents Ondernemer (IBDO) en is samen met Ondernemend Hoogeveen en de provincie gestart met het project Toekomstbestendige bedrijventerreinen. • Zonneroute A37: Er is gewerkt aan de strategie voor het aanbieden van de Rijksgrond aan de markt voor realisatie van de zonneroute en de contractvoorbereiding. Om de Drentse Zonneroute A37 planologisch mogelijk te maken is in 2022 het provinciaal inpassingsplan met milieueffectenrapportage vastgesteld. Realisatie van de geleiderails is in 2022 nog niet gestart. Tot slot is het onderwerp ‘(financiële) participatie’ in 2022 uitgewerkt. 4. We hebben een bijdrage geleverd aan de uitvoering van de Regionale Energiestrategie. Zo is in 2022 in de Beheersverordening Buitengebied Noord en Buitengebied Zuid de mogelijkheid opgenomen om erfmolens met een ashoogte van maximaal 15 meter in het buitengebied mogelijk te maken. Er is vergunning verleend voor het zonnepark aan de Lange Dijk. Verder is in 2022 gewerkt aan de continuering van verdieping van de RES 1.0 richting het RES Voortgangsdocument 2023, waarin de voortgang, de resterende opgave, de knelpunten, de randvoorwaarden en de acties om de energietransitie te versnellen staan omschreven. 5.
Waterstofwijk • Er is gestart met de voorbereiding van de verkoop van de woningbouwkavels Nijstad-Oost en de voorbereiding van de aanleg van het waterstof systeem voor de aansluiting van nieuwbouwwoningen. • Samen met de bewonersraad Waterstofwijk Erflanden, de projectleider van de bewoners en de stakeholders is in 2022 ingezet op uitwerken van het plan en het zorgvuldig informeren van de bewoners van Waterstofwijk. • Daarnaast is vanuit het project een bijdrage geleverd aan de Green Deal met Stad aan het Haringvliet en het Rijk. Om zo te zorgen dat mogelijke belemmeringen worden weggenomen die de realisatie van de eerste waterstofprojecten in de gebouwde omgeving in de weg staan. 6. Voor de uitvoering van de mobiliteitsdoelen uit het klimaatakkoord is gewerkt aan het opstellen van een laadvisie.
2. Klimaatrobuust Hoogeveen Wat hebben we bereikt in 2022?
Wat hebben we daarvoor gedaan in 2022?
66
1. Hoogeveen is op weg om in 2050 een klimaatrobuuste gemeente te zijn met een veilig, mooi, gezond en duurzaam watersysteem (samenhangend geheel van oppervlaktewater, grondwater, waterkeringen en kunstwerken (duikers, stuwen, sluizen enz.)). 2. We hebben gewerkt aan een doelmatige waterketen (winning – gebruik – zuivering). 1. Uitvoering van de Regionale Adaptatie Strategie (opgesteld in Fluvius verband) en bijbehorend uitvoeringsprogramma om de openbare ruimte klimaatbestendiger te maken. 2. Gestart met het opstellen van een lokale adaptatiestrategie met uitvoeringsagenda gericht op het realiseren van de ambitie om in 2050 klimaatrobuust te zijn ingericht (doelstelling uit coalitieakkoord). De lokale adaptatiestrategie zal het uitvoeringsplan ‘Klimaatrobuust Hoogeveen’ vervangen. Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Wat hebben we gemeten en hoe?
Duurzamer Hoogeveen
3. Met Fluvius is een nieuw Riolering en Water Programma opgesteld. Dit programma vervangt het Watertakenplan 2016-2021. 4. Samen met Fluvius is een subsidieregeling klimaatadaptatie voor de gemeente Hoogeveen uitgewerkt. 5. Met de Fluvius-partners is een nieuwe samenwerkingsovereenkomst aangegaan. De samenwerking in Fluvius wordt voortgezet tot in ieder geval 2028. We sluiten aan bij de landelijke monitoring voortgang Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie.
3. Circulaire economie en circulaire leefomgeving Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we gedaan in 2022?
Wat hebben we gemeten en hoe?
Gemeente Hoogeveen
1. Het verminderen van de hoeveelheid restafval per inwoner per jaar. 2. Geluidsoverlast snelwegen verminderen. 3. Actuele regelgeving voor huisvuilinzameling. 4. Het verlagen van de kosten van de afvalinzameling. 1. De regionale communicatiecampagne “Geef het door” is in 2022 vernieuwd en door de gelijktijdige aanlevering van identieke content aan alle Drentse gemeenten wordt meer verbinding tussen regionale en lokale communicatie-uitingen over nut en noodzaak van afvalscheiding mogelijk. 2. De ontvangen vergoeding voor preventie en opruimen van zwerfafval op grond van de ‘Raamovereenkomst verpakkingen 2013-2022’ is onder meer besteed aan: • Deelname aan de pilot ‘Schoon Belonen’. • Aanschaf en verstrekking van materialen aan (groepen) vrijwilligers. • Het stimuleren van bewoners die ploggen, het opruimen van zwerfafval in bermen door hardloop- en wandelgroepen. • Educatie en communicatie over zwerfafval. 3. Medio 2022 heeft in samenwerking met Race against Waste de Textiel Race plaatsgevonden. Dit is een project op basisscholen waarbij educatie over textiel wordt gekoppeld aan duurzaamheid en circulariteit. Hierbij wordt een competitie georganiseerd: scholen worden uitgedaagd om zoveel mogelijk textiel in te zamelen. Daarnaast kunnen de deelnemers punten verdienen door kapot textiel te repareren of door bijvoorbeeld een kledingruil te organiseren.
De school met de meeste punten is winnaar van de Textiel Race en heeft een educatieve schoolreis naar Nemo in Amsterdam gewonnen. 4. Er is in samenwerking met Rijkswaterstaat gewerkt aan de voorbereiding van de zonneroute A37 waarbij een wand met zonnepanelen die ter hoogte van de kern Hoogeveen hoger wordt dan was gepland. 5. In verband met de (geplande) invoering van de Omgevingswet zijn al enkele bepalingen in de afvalstoffenverordening geactualiseerd, vooruitlopend op het nieuwe afvalbeleidsplan. 6. In 2022 is door de Drentse gemeenten gezamenlijk in Markerein-verband zowel de verwerking van OPK en GFT alsook de inkoop van nieuwe containers aanbesteed waarmee enerzijds hogere opbrengsten zijn gegenereerd (OPK) en anderzijds kosten(stijgingen) zijn beperkt. 1. In 2022 maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar en in 2025 maximaal 30 kg restafval per inwoner per jaar. Via de
67
Duurzamer Hoogeveen
Jaarrekening 2022
jaarlijkse Markerein Grondstoffenmonitor wordt gemeten hoe de gemeente Hoogeveen op afvalbeheergebied presteert ten opzichte van eerdere jaren, de Drentse gemeenten en het landelijk gemiddelde. Zie voor de uitkomst de beleidsindicator afval. Ondanks een licht dalende trend van het aantal kg restafval zijn/worden de (landelijke) doelstellingen zonder beleidswijzigingen niet gerealiseerd. 2. Rijkswaterstaat monitort het geluid afkomstig van snelwegen. Als deze boven een bepaalde waarde komen worden maatregelen genomen. Dit is langs de snelwegen in Hoogeveen niet het geval.
Wat heeft het gekost Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2022 voor
2022 na
2022
Bedragen x € 1.000
Verschil
wijziging
wijziging
Lasten programma
12.396
11.101
16.909
11.557
5.352
Baten programma
13.811
12.073
18.071
12.540
-5.531
Resultaat
-1.416
-972
-1.161
-983
-178
In de toelichting op de programma's in de jaarrekening onder 'overzicht van baten en lasten' zijn de cijfermatige afwijkingen toegelicht in relatie tot de begroting voor 2022.
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: - RUD - NV Area. Voor meer informatie over de wijze waarop en het financiële belang wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Hoogeveen
Drenthe
Nederland
Hernieuwbare elektriciteit
%
2020
15,4
32,4
26,8
Omvang huishoudelijk restafval
Kg per inwoners
2021
148
148
164
68
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Veiligheids pijler
Veiligheids pijler Veilig Hoogeveen
Gemeente Hoogeveen
69
Veilig Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Veilig Hoogeveen In Hoogeveen staat veiligheid hoog op de agenda. Met als doel te zorgen voor een leef- en werkklimaat waar iedereen zich veilig voelt en waar het veilig is. Handhaving van de openbare orde, borging van de veiligheid in Hoogeveen en de beleving daarvan vormen de basisvoorwaarde voor stad en samenleving. Het programma kent een verbindende, integrale aanpak van veiligheid door de organisaties die bijdragen aan een veilig Hoogeveen.
Programmahouder Karel Loohuis
Reguliere werkzaamheden Wat doet de gemeente voor haar inwoners in dit programma? Zie het schema.
Algemeen De zorg voor veiligheid staat in 2022 in het teken van Covid-19 maatregelen, opvang van Oekraïense vluchtelingen en crisisnoodopvang, breed gevoelde onvrede bij agrarische ondernemers over het stikstofbeleid en de omzwervingen van de wolf. Het bestuur streeft ernaar hierover steeds in gesprek te blijven met inwoners en ondernemers.
70
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Veilig Hoogeveen
Doelstellingen 1. Meer ruimte geven aan burgerbetrokkenheid bij veiligheid Doel Wat hebben we hiervoor gedaan in 2022?
Wat hebben we gemeten en hoe? Financiële consequenties Risico's en randvoorwaarden
Bewoners meer betrekken bij de aanpak van veiligheidsproblemen in buurten en dorpen. 1. Gebruik van het Smederijen-netwerk in dorpen, buurten en wijken. 2. Inzet van communicatiemiddelen zoals Burgernet, webcare (politie) en WhatsApp-groepen. 3. Het veiligheidsbudget van de Smederijen is besteed aan burgerinitiatieven zoals Whatsapp Buurtpreventie (borden), AED’s (incl. cursussen) en cameratoezicht. 4. Bij veiligheidsissues, zoals ernstige jeugdoverlast, hebben we contact gelegd met betreffende jongeren en hun ouders voor een gezamenlijk inzicht in oorzaken van gedrag en om te bespreken wat hun behoefte is. Uit het werkveld (Hoogeveencentrum, Krakeel) vernemen wij dat de overlast behoorlijk is afgenomen. 5. Voorbereidingen voor een nieuwe Kadernota Veiligheid, toezicht en handhaving 2023-2026. N.v.t. Geen Geen
2. Vergroten veiligheidsgevoel jongeren in het uitgaansgebied Doel
Wat hebben we hiervoor gedaan in 2022?
Wat hebben we gemeten en hoe?
Financiële consequenties Risico's en randvoorwaarden
1. Een uitgaansgebied waar uitbaters, bezoekers (zoals jongeren) en omwonenden zich nog veiliger voelen. 2. Verdere afname van het aantal geweldsincidenten in het uitgaansgebied. 1. Periodiek overleg met de politie om de situatie in het centrum te monitoren. 2. Start aanbestedingstraject om de camera’s in het centrum te vervangen. 3. Aanstelling nieuwe horeca-coördinator. We hebben het gevoel onder jongeren niet kunnen meten, omdat er in 2022 geen budget was voor het houden van de Veiligheidsmonitor. Geen Geen
3. Het terugdringen van alcohol- en drugsgerelateerde problematiek Doel
Wat hebben we hiervoor gedaan in 2022?
Gemeente Hoogeveen
1. Organisatoren van evenementen houden zich aan de landelijke regelgeving rond alcoholverstrekking. 2. Sluitende aanpak voor jongeren die met alcohol- of drugsproblematiek in het ziekenhuis terechtkomen. 1. Aanpassing gemeentelijk drugsbeleid aan nieuwe wetgeving en jurisprudentie. 2. Instructies aan organisatoren van evenementen om 18minners zichtbaar te maken, bijvoorbeeld met bandjes, en barpersoneel te instrueren. 3. Controles op toepassing van de bandjes voor minderjarigen bij
71
Veilig Hoogeveen
Wat hebben we gemeten en hoe? Financiële consequenties Risico's en randvoorwaarden
Jaarrekening 2022
evenementen in onze gemeente. 4. Periodiek overleg op initiatief van het CJG met o.a. VNN, VTD, GGD, ziekenhuis en politie over signalen en casuïstiek. We meten via de controles van onze handhavers bij evenementen. Geen Geen
4. De zichtbaarheid van de (wijk)agent verbeteren Doel Wat hebben we ervoor gedaan in 2022?
Wat hebben we gemeten en hoe? Financiële consequenties Risico's en randvoorwaarden
Verkleinen van de afstand tussen inwoners en de politie. 1. Bevordering aanwezigheid en zichtbaarheid van politie en wijkagent bij spreekuren in de wijkgebouwen, bij rondes in de wijken en dorpen en bij overleg met professionals over problemen in de wijken en dorpen (is niet gemeten wegens het niet meedoen aan de Veiligheidsmonitor). 2. Periodiek op de agenda gezet bij overleg van de burgemeester met de politiechef. 3. Periodiek overleg met de beheerders van de WhatsAppgroepen om bekendheid te geven aan de wijkagenten en jeugdagenten. Zichtbaarheid checken we via de dagelijkse en reguliere contacten met inwoners en ondernemers. Geen Geen
5. Het voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld Doel
Wat hebben we ervoor gedaan in 2022?
Wat hebben we gemeten en hoe?
Financiële consequenties Risico's en randvoorwaarden
Daling van aantal daders van huiselijk- en eergerelateerd geweld en kindermishandeling met 5% ten opzichte van 2018 (totaal = 176). 1. Periodiek overleg tussen Veilig Thuis Drenthe, politie, SWW en gemeente. 2. Huisverbod bij excessief geweld met minimaal 10 dagen verplichte hulpverlening voor uithuisgeplaatsten en achterblijvers. Met daarna zo nodig vrijwillig hulpverlening. We meten dit niet zelf als gemeente en maken hiervoor gebruik van de cijfers uit de politiesystemen. De cijfers laten ons zien dat het aantal meldingen niet afneemt (2021: 189 meldingen). Geen Geen
6. Het vergroten van de verkeersveiligheid Doel Wat hebben we ervoor gedaan in 2022? Wat hebben we gemeten en hoe? Financiële consequenties Risico's en randvoorwaarden
72
1. Terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers. 2. Bevorderen van verkeersveilig rijgedrag. Uitvoering van het plan van aanpak ter verbetering van de verkeersveiligheid op hotspotlocaties, samen met politie en OM. Ad 1. Verkeersongevallen in 2018: 702,3 per 100.000 inwoners, in 2021: 598,9 per 100.000 inwoners. Geen Afstemming met programma Veilige Bereikbaarheid. Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Veilig Hoogeveen
7. Daling van het aantal woninginbraken Doel Wat hebben we ervoor gedaan in 2022?
Wat hebben we gemeten en hoe? Financiële consequenties Risico's en randvoorwaarden
Daling van het aantal woninginbraken tot 5% ten opzichte van 2018 (totaal = 157). 1. Acties, in onder andere het Torentje, ter bevordering van alertheid bij inwoners voor maatregelen in en rond de eigen woning. 2. Meldkamer maakt gebruik van burgerinzet bij meldingen van heterdaad-inbraken. 3. Bevordering whatsapp-groepen. Zie onder doelstelling 1. Afname geconstateerd: 2022: 65 Geen Geen
8. Aandacht voor criminaliteit als gevolg van digitalisering (cyberpesten, hacken, spookfacturen, oplichting en sexting) Wat wilden we bereiken in 2022? Kennis opdoen over dit onderwerp aan de hand van een onderzoek en delen in samenwerking met de VNG en andere gemeenten. Wat hebben we daarvoor gedaan in We hebben een bestuurlijk peer-to-peer-gesprek georganiseerd 2022? over digitale veiligheid in de samenleving, samen met gemeente Overbetuwe, gemeente De Wolden, de VNG en de Informatiebeveiligingsdienst. Verdere samenwerking met Veiligheidsregio Drenthe en de Werkgroep Cyber (gemeenten, politie, OM en RIEC in Friesland, Drenthe en Groningen). Deelname aan een regionale werkgroep voor het stimuleren van de bewustwording en het delen van best practices. Wat hebben we gemeten en hoe? n.v.t. Financiële consequenties Geen Risico's en randvoorwaarden Geen
9. Gebruik van bodycams voor boa’s Doel Wat hebben we hiervoor gedaan in 2022? Hoe hebben we dat gemeten Financiële consequenties
Inzet van bodycams voor een de-escalerende werking. Voorbereidingen voor het kunnen werken met, zoals de formulering van werkinstructies en opleiden van medewerkers. n.v.t. Geen
10. Communicatie applicatie toezichthouders Doel Het beheer is ondergebracht bij de SWO. Wat hebben we hiervoor gedaan in Financiering van de communicatie-applicatie overeenkomstig de 2022? afspraken met de SWO. Hoe hebben we dat gemeten n.v.t. Financiële consequenties Geen
Gemeente Hoogeveen
73
Veilig Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Wat heeft het gekost Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2022
2022
2022
voor wijziging
na wijziging
Bedragen x € 1.000
Verschil
Lasten programma
4.049
3.966
3.980
4.034
-54
Baten programma
259
3
3
1
-3
3.790
3.963
3.977
4.034
-57
Resultaat
In de toelichting op de programma's in de jaarrekening onder 'overzicht van baten en lasten' zijn de cijfermatige afwijkingen toegelicht in relatie tot de begroting voor 2022.
Verbonden partijen De Veiligheidsregio Drenthe (VRD) draagt bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen. Voor meer informatie over de wijze waarop en het financiële belang wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Verplichte beleidsindicatoren Indicator Winkeldiefstal Diefstal uit woning Geweldsmisdrijven Vernieling en misdrijven tegen de openbare orde Verwijzingen Halt Jongeren met delict voor rechter Jongeren met jeugdreclassering Jongeren met jeugdbescherming
Eenheid aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners per 10.000 inwoners 12-17 jaar
Periode
Hoogeveen
Drenthe
Nederland
2021
1,1
1,0
1,8
2021
1,3
1,1
1,3
2021
3,4
3,3
4,3
2021
8,1
5,8
6,0
2021
3
6
8
%
2020
1
1
1
%
2022
0,3
0,3
0,3
%
2022
1,2
1,1
1,1
Let op: Hoogeveen wordt vergeleken met Drenthe en Nederland en niet (alleen) met gemeenten met vergelijkbaar inwoneraantal. Let op: dit zijn de meest actuele cijfers; niet over 2022 maar over 2021, bron: www.waarstaatjegemeente.nl
74
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Fundament
Fundament Zichtbaar en transparant bestuur
Gemeente Hoogeveen
75
Zichtbaar en transparant bestuur
Jaarrekening 2022
Zichtbaar en transparant bestuur Met het programma Zichtbaar en transparant bestuur richt Hoogeveen zich op de vernieuwing en de integriteit van het openbaar lokaal bestuur en op de verbinding en samenwerking met inwoners, partnerorganisaties en andere overheden, in het belang van de Hoogeveense samenleving. Programmahouder Karel Loohuis
Reguliere werkzaamheden Wat doet de gemeente voor haar inwoners in dit programma? Zie het schema.
Algemeen Op 16 maart 2022 opent Hoogeveen de eerste vier locaties voor Oekraïense ontheemden. In eerste aanleg vinden hier 77 vluchtelingen onderdak. Grotere locaties volgen al snel. De zeven locaties van de gemeente Hoogeveen beschikken op 31 december over 494 bedden voor Oekraïense vluchtelingen. In het laatste kwartaal van 2022 neemt Hoogeveen ruim veertig vluchtelingen op in de crisisnoodopvang. Op 16 maart vond de gemeenteraadsverkiezing plaats op een manier die paste binnen de Covid19 maatregelen. In Hoogeveen heeft 49% van de kiesgerechtigden een stem uitgebracht. Na de verkiezingen is er een nieuwe raad en college geïnstalleerd waarbij speciale aandacht is besteed aan de integriteit van bestuur. 76
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Zichtbaar en transparant bestuur
Vanuit het nieuwe coalitieakkoord van het college pakken we samenwerking met de samenleving, co-creatie en participatie voortaan op onder de vlag van Verbinden en Verbeteren. Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) van kracht. Deze regelt het recht op informatie over alles wat de overheid doet. Het is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).
Doelstellingen 1. Investeren in de kwaliteit van het openbare, lokale bestuur Doel Wat hebben we daarvoor gedaan in 2022?
Wat hebben we gemeten en hoe?
Financiële consequenties Risico's en randvoorwaarden
Gemeente Hoogeveen
Het college en de raad werken vanuit kennis, transparantie, en vertrouwen voor en met de Hoogeveense samenleving. 1. Inwerkprogramma raadsleden na de verkiezingen. Onder andere training over gemeentelijke financiën, juridische kaders en instrumenten voor de raad, introductie verbonden partijen, integriteitstraining. 2. Extra momenten met aandacht voor bestuurlijke integriteit voor raad en college. 3. Risicoanalyse van een extern bureau voorafgaand aan de benoeming van de wethouders. 4. Publicatie op de website van nevenfuncties van de burgemeester, wethouders en gemeenteraadsleden. 5. Voorbereiding van B&W op Wet bevordering integriteit en functioneren decentraal bestuur (per 1 januari 2023 in werking) 6. Toets of er per 1 januari 2023 wijzigingen zijn voor de gemeenteraad ten opzichte van de huidige werkwijze. 7. Extra beveiligingsmaatregelen om de privacy en persoonsgegevens van inwoners en veiligheid van gemeentelijke systemen te borgen. 8. Begeleiding verkiezingen op 31 locaties, waarbij 5 locaties drie dagen open waren. 1. 2. Meldingen van een vermoeden van integriteitsschending worden geregistreerd en gevolgd door onderzoek. In 2022 zijn er geen meldingen geweest. 3. De gemeentelijke organisatie voldoet momenteel aan 80% van de vereiste normen vanuit de Baseline Informatiebeveiliging Overheid en Algemene Verordening Gegevensbescherming. 4.
Evaluatie van het verkiezingsproces. Aandachtspunten worden meegenomen naar een volgende verkiezing. Geen De risico's met betrekking tot privacy & informatieveiligheid zijn nog niet teruggebracht tot een acceptabel niveau.
77
Zichtbaar en transparant bestuur
Jaarrekening 2022
2. Samenwerken met de Hoogeveense samenleving Doel Wat hebben we daarvoor gedaan in 2022?
Wat hebben we gemeten en hoe? Financiële consequenties Risico's en randvoorwaarden
Toepassing co-creatie als werkvorm voor burgerparticipatie bij lokale vraagstukken is geborgd in onze aanpak. Vormgeving van werkzaamheden en projecten gezamenlijk met inwoners, instanties, organisatie en bedrijven, bijvoorbeeld Herontwerp Sociaal Domein, Woonvisie, Woningbouw Elim, Woningbouw Krakeel en diverse projecten Stadscentrum. Bezoeken van (individuele) collegeleden aan dorpen, wijken en organisaties. Start voorbereiding 'Verbinden en verbeteren'. Aantal thema's dat in co-creatie is opgepakt. Geen Geen
3. Versterken van de positie van Hoogeveen Doel Wat hebben we daarvoor gedaan in 2021?
Wat hebben we gemeten en hoe? Financiële consequenties Risico's en randvoorwaarden
Vergroting van de aantrekkingskracht van Hoogeveen. 1. Ontwikkeling lobbydossiers Binnenstad, Waterstofwijk, Spoorverbinding en wegverbinding Twente-Drenthe, in samenwerking met andere overheden en organisaties. 2. Afspraak om de lobbyagenda voortaan op te nemen in de begroting en de jaarrekening. Dit start bij de jaarrekening 2023. 3. Deelname aan regio Zwolle. Evaluatie lobbydossiers en op basis daarvan de lobbyagenda voor 2023 opgesteld (bestaande lobbydossiers doorzetten). Geen Geen
Wat heeft het gekost Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2022 voor
2022 na
2022
wijziging
wijziging
Bedragen x € 1.000
Verschil
Lasten programma
5.254
5.003
10.224
11.474
-1.250
Baten programma
1.510
836
10.926
13.087
2.161
Resultaat
3.744
4.167
-703
-1.613
910
In de toelichting op de programma's in de jaarrekening onder 'overzicht van baten en lasten' zijn de cijfermatige afwijkingen toegelicht in relatie tot de begroting voor 2022.
Verbonden partijen Er zijn geen partijen verbonden aan dit programma.
Verplichte beleidsindicatoren Dit programma heeft geen verplichte beleidsindicatoren. 78
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Overzicht algemene dekkingsmiddelen
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Het overzicht omvat de algemene dekkingsmiddelen die vrij besteedbaar zijn. De niet vrij aanwendbare heffingen zijn, evenals de ontvangsten van de specifieke uitkeringen, in de programma's verantwoord onder de baten. Programmahouder Derk Reneman
Algemene Dekkingsmiddelen Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2022 voor
2022 na
2022
wijziging
wijziging
Bedragen x € 1.000
Verschil
Lasten programma
1.040
1.111
926
1.397
-471
Baten programma
141.430
140.680
155.498
159.000
3.501
Resultaat
-140.390
-139.569
-154.572
-157.603
3.031
In de toelichting op de programma's in de jaarrekening onder 'overzicht van baten en lasten' zijn de cijfermatige afwijkingen toegelicht in relatie tot de begroting voor 2022.
Gemeente Hoogeveen
79
Overzicht overhead
Jaarrekening 2022
Overzicht overhead Onder overhead verstaan we de kosten die gericht zijn op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hierbij moet gedacht worden aan (loon)kosten van bijvoorbeeld directie en de eigen (staf)afdelingen. Verder vallen de kosten voor de administratie, automatisering en huisvesting onder de overhead. Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen De taken voor de sturing en ondersteuning van het primaire proces zijn ondergebracht bij de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen. Deze gemeenschappelijke regeling heeft als doel de bedrijfsvoeringsorganisatie achter het primaire proces op een kwalitatief goede en doelmatige wijze vorm te geven. De bijdrage van de gemeente voor het uitvoeren van deze taken worden geraamd onder het taakveld overhead. De totale kosten die in eerste instantie worden verantwoord op het onderdeel Overhead, kunnen worden gesplitst in: a. (loon)kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces, en b. (loon)kosten die direct zijn toe te rekenen aan bepaalde taakvelden, grondexploitaties en investeringen. De kosten vermeld onder b. worden intern doorbelast c.q. toegerekend aan de diverse taakvelden c.a. door deze op het onderdeel Overhead tegen te boeken. Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2022 voor
2022 na
2022
wijziging
wijziging
Bedragen x € 1.000
Verschil
Lasten programma
16.790
18.982
19.488
19.956
-468
Baten programma
434
19
19
359
340
16.356
18.964
19.469
19.597
-128
Resultaat
In de toelichting op de programma's in de jaarrekening onder 'overzicht van baten en lasten' zijn de cijfermatige afwijkingen toegelicht in relatie tot de begroting voor 2022.
80
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Reserves
Reserves Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2022 voor
2022 na
2022
Bedragen x € 1.000
Verschil
wijziging
wijziging
Lasten programma
12.346
1.331
2.799
555
2.244
Baten programma
11.393
50
1.569
1.672
103
953
1.281
1.230
-1.117
2.347
Resultaat
In de toelichting op de programma's in de jaarrekening onder 'overzicht van baten en lasten' zijn de cijfermatige afwijkingen toegelicht in relatie tot de begroting voor 2022.
Gemeente Hoogeveen
81
Het geraamde resultaat
Jaarrekening 2022
Het geraamde resultaat Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
2021
2022 voor
2022 na
2022
Bedragen x € 1.000
Verschil
wijziging
wijziging
Lasten programma
12.126
3.166
15.176
26.938
-11.762
Baten programma
0
0
0
0
0
12.126
3.166
15.176
26.938
-11.762
Resultaat
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Overzicht van baten en lasten' van het jaarrekeningdeel.
82
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Vennootschapsbelasting
Vennootschapsbelasting Inleiding Per 1 januari 2016 is de Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen van kracht. Dit betekent dat activiteiten van de gemeente die in fiscale zin een onderneming vormen belastbaar zijn voor de vennootschapsbelasting (hierna: Vpb). De fiscaliteit in het kader van de Vpb-wetgeving is complex. Standpunten en interpretaties kunnen wijzigen naarmate de Belastingdienst duidelijke standpunten inneemt. De komende tijd zal kortom sprake zijn van een speelveld dat in beweging zal blijven.
Gemeente Hoogeveen
83
Paragrafen
Jaarrekening 2022
Paragrafen
84
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Dienstverlening en Digitalisering
Dienstverlening en Digitalisering Hoogeveen streeft naar digitalisering van de diensten en een passende dienstverlening voor onze inwoners en ondernemers. De dienstverlening geldt voor alle onderdelen van de gemeente, van het sociaal domein tot de fysieke leefomgeving en de gemeentewinkel. Paragraafhouder Karel Loohuis
Wat hebben we gedaan De uitvoering van en de budgetten voor dienstverlening en digitalisering zijn belegd bij de Samenwerkingsorganisatie (SWO). De uitvoeringsagenda van de SWO is in 2022 leidend voor ontwikkeling van onze dienstverlening. Het college geeft deze agenda thema's mee waarin de inwoners en ondernemers centraal staan: ontwikkeling van digitale dienstverlening, klantgerichte communicatie en inclusieve dienstverlening. Het college besluit Dienstverlening bij de begroting van 2023 niet langer in een aparte paragraaf onder te brengen. Het thema valt vanaf dat moment in de portefeuille bedrijfsvoering.
Wat hebben we gerealiseerd Doelstelling: we werken vanuit de visie Dienstverlening 2021-2025 van Hoogeveen Doel De ontwikkeling van de dienstverlening van de gemeente Hoogeveen in de vier sporen: • Optimaal digitaal: we verleiden inwoners het digitale kanaal te gebruiken voor aanvraag en afhandeling van standaardproducten. • Verbinden en ontmoeten: we zorgen dat iedereen gemakkelijk gebruik kan maken van onze diensten en dat persoonlijke interactie tussen klant en gemeente soepel verloopt. • Dienstverlening in ons DNA: we investeren in de ontwikkeling van klantgerichte vaardigheden en houding. • Een betrouwbaar fundament: we zorgen voor een correcte, tijdige en transparante uitvoering van onze diensten. En vanuit de kernwaarden: eenvoud, maatwerk, samen en vertrouwen.
Verantwoording 2022 1. Met de SWO houden we controle over de voortgang en resultaten van de acties uit de uitvoeringsagenda Dienstverlening 2021-2022 van de SWO. De SWO legt hierover verantwoording af in haar jaarrekening. Voorbeelden van resultaten die hier zijn benoemd zijn: • Start van een interne tolkenpool voor anderstalige inwoners. • Start samenwerking met het Gehandicaptenplatform voor een goede toegang van de publieke ruimte in het gemeentehuis. • Implementatie van mogelijkheden voor het digitaal aanvragen. • Start herschrijven brieven in samenwerking met inwoners en het Taalhuis. • De website heeft het op het een na hoogste niveau voor digitale toegankelijkheid.
Investeringen De verantwoording over investeringen voor het onderdeel Dienstverlening en Digitalisering zijn opgenomen in de jaarrekening 2022 van de Samenwerkingsorganisatie de Wolden Hoogeveen.
Exploitatie De verantwoording over de lasten en baten voor het onderdeel Dienstverlening en Digitalisering zijn opgenomen in de jaarrekening van de Samenwerkingsorganisatie de Wolden Hoogeveen. Gemeente Hoogeveen
85
Bedrijfsvoering
Jaarrekening 2022
Bedrijfsvoering De paragraaf Bedrijfsvoering omschrijft hoe de taken rechtmatig, doelmatig en doeltreffend worden uitgevoerd. Onder de bedrijfsvoering vallen de personele capaciteit en de bedrijfsmiddelen. Paragraafhouder Derk Reneman Een van de verplichte paragrafen is de paragraaf Bedrijfsvoering (BBV). De paragraaf Bedrijfsvoering geeft de gemeenteraad inzicht in de bedrijfsvoering. De bedrijfsvoering, met uitzondering van de huisvesting, is ondergebracht in de samenwerkingsorganisatie De Wolden en Hoogeveen (SWO). De SWO heeft een eigen programmabegroting en jaarrekening met één programma, het programma Bedrijfsvoering. Naast deze paragraaf wordt dan ook verwezen naar de jaarrekening 2022 van de SWO. Frauderisico Voor frauderisico is een frauderisico-analyse opgesteld en de frauderisico's zijn gekwantificeerd in laag, midden en hoog. Voor alle frauderisico's zijn de beheersmaatregelen in kaart gebracht. De drie grootste frauderisico's zijn gecontroleerd en de uitkomsten van de bevindingen zijn beschreven in het memo "uitleg frauderisico". Daarnaast is een Nota Misbruik en Oneigenlijk gebruik opgesteld en als 'goed' beoordeeld door de accountant. Deze Nota Misbruik en Oneigenlijk gebruik wordt gezamenlijk met de frauderisico-analyse en het memo 'uitleg frauderisico' op 3 juli 2023 vastgesteld door het bestuur van de SWO.
Hierna volgt vaststelling in college en wordt het ter kennisgeving aan de raad aangeboden. Bedrijfsvoeringskosten De kosten van de reguliere bedrijfsvoeringstaken zijn ondergebracht in de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen. De bijdrage aan de SWO is, samen met de overige bedrijfsvoeringskosten opgenomen in het Overzicht Overhead. In het Overzicht Overhead wordt de bijdrage aan de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen verantwoord. Hieronder is een overzicht opgenomen van de werkelijke bedrijfsvoeringslasten 2022: Omschrijving (bedragen x € 1.000) Huisvesting Functie gemeentesecretaris Bezwaar/beroep/ombudsman Geo-info/kadaster Public relations Voormalig personeel Bijdrage aan SWO
86
Werkelijk 2022 1.283 185 22 49 55 439 45.523
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Lokale heffingen
Lokale heffingen De paragraaf omvat alle gemeentelijke heffingen. De heffingen vallen onder de programma's als de besteding gebonden is en zo niet, onder de algemene dekkingsmiddelen. Ook de lokale lastendruk en de kwijtschelding komen aan de orde. Paragraafhouder Derk Reneman Index op heffingen Om de inkomsten en uitgaven voor wat betreft de prijsontwikkeling zoveel mogelijk in balans te houden hebben we vanaf de begroting 2022 afgesproken de inkomsten jaarlijks te indexeren. Voor 2022 zijn de inkomsten met de inflatiecorrectie van 2% geïndexeerd. Waar andere afspraken zijn voor de indexering worden afzonderlijk benoemd in deze paragraaf. Toerekening overhead De kosten voor overhead mogen niet direct worden toegerekend aan de taakvelden maar worden verantwoord op het taakveld overhead. Met betrekking tot de lokale heffingen dient de toerekening hiervan extracomptabel te geschieden. De wijze van toerekening moet worden vastgelegd en opgenomen in de financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet. In Hoogeveen is gekozen voor een toerekening waarbij enerzijds rekening wordt gehouden met de personele inzet op dit taakveld en anderzijds de omvang van het betreffende taakveld. Kwijtschelding Kwijtschelding Bedragen x € 1.000 Verleende kwijtschelding
Jaarrekening Begroting voor 2021 wijz. 2022 500 439
Begroting na wijz. 2022 500
Jaarrekening 2022 390
Bij kwijtschelding hanteren we de maximaal door het Rijk toegestane bijstandsnorm van 100%. De € 390.000 aan verleende kwijtschelding betreft de afvalstoffenheffing (70%) en de brede rioolheffing (30%). De lasten worden als onderdeel van de 100% kostendekking van de afvalstoffenheffing en riolering in de exploitatie opgevangen. Totaalbeeld opbrengst heffingen Naam heffing Opbrengsten (bedragen x € 1.000) OZB BIZ Stadscentrum Toeristenbelasting Precariobelasting Forensenbelasting Afvalstoffenheffing Brede rioolheffing Betaald parkeren Graf- en begraafrechten Marktgelden WABO-leges Leges Burgerzaken Leges planologische procedures
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening Begroting voor Begroting na Jaarrekening 2021 wijz. 2022 wijz. 2022 2022 15.257 15.445 15.925 15.964 241 250 250 247 108 102 102 145 44 87 82 115 37 28 28 33 15.687 15.912 16.386 16.504 6.330 6.267 6.347 6.347 4.690 4.550 4.774 4.774 2.056 2.534 2.361 2.448 1.223 913 1.197 1.234 48 51 51 53 14.347 14.314 14.729 14.857 1.531 877 900 1.077 736 663 787 776 0 68 0 0
87
Lokale heffingen
Naam heffing Opbrengsten (bedragen x € 1.000) Leges Telecommunicatiewet Leges Bodemgesteldheidsonderzoek Zwembad Sport Totaal
Jaarrekening 2022
Jaarrekening Begroting voor Begroting na Jaarrekening 2021 wijz. 2022 wijz. 2022 2022 166 38 103 94 0 2 2 0 2.434 1.648 1.793 1.948 406 610 521 580 802 1.068 1.517 1.599 1.208 1.678 2.038 2.179 33.676 33.552 34.946 35.488
Onroerendezaakbelasting (OZB) Onroerendezaakbelasting wordt geheven van eigenaren van onroerende woningen en niet-woningen en van gebruikers van onroerende niet-woningen. De eigenaar/gebruiker op 1 januari van enig jaar is belastingplichtig voor het gehele jaar. Grondslag is de waarde van de onroerende zaak (Woz) die is vastgesteld met een Woz-beschikking. Voor het belastingjaar 2022 geldt de waarde van de onroerende zaak per 1 januari 2021. De OZB is met 2% geïndexeerd in 2022. Bedrijven Investering Zone (BIZ) Stadscentrum De BIZ-bijdrage wordt geheven van de gebruiker van een niet-woning in het centrumgebied van Hoogeveen waarin commerciële activiteiten plaatsvinden. Hoeveel de ondernemer moet betalen, hangt af van de waarde van het object. De waarde van het object wordt bepaald volgens de regels van de wet Woz. De totale opbrengst van de BIZ-bijdrage wordt in de vorm van een subsidie door de gemeente uitgekeerd aan Stichting Centrummanagement Hoogeveen. BIZ Stadscentrum Bedragen x € 1.000 Kosten Opbrengsten Kostendekking
Jaarrekening Begroting voor Begroting na 2021 wijz. 2022 wijz. 2022 275 275 277 250 250 241 87% 91% 91%
Jaarrekening 2022 281 247 88%
Voor de bijdrage aan de Stichting Centrummanagement Hoogeveen is een bedrag opgenomen van € 275.000. Hiertegenover staat een jaarlijkse opbrengst begroot van € 250.000. Werkelijk is er € 247.000 ontvangen.
Toeristenbelasting Voor overnachtingen in hotels, pensions, bed and breakfast, appartementen, recreatiebungalows en campings binnen de gemeente Hoogeveen wordt van niet-ingezetenen toeristenbelasting geheven. De belasting wordt geheven van degene die de gelegenheid tot overnachting biedt (de hotelier, pensionhouder, e.d.); deze mag de belasting doorberekenen aan degene die overnacht. De belasting wordt geheven naar het aantal overnachtingen. De toeristenbelasting kan op twee manieren worden voldaan: een vast bedrag per jaar of een bedrag op basis van het aantal overnachtingen. Voor 2022 is het tarief vastgesteld op € 1,50 per persoon per overnachting. Dit tarief wordt vastgesteld op basis van de voorstellen van het Recreatieschap Drenthe. De opbrengst toeristenbelasting pakt hoger uit dan begroot door een toename van het aantal overnachtingen en een afrekening over 2021. De afrekening toeristenbelasting 2022 gaat in 2023 plaatsvinden.
88
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Lokale heffingen
Forensenbelasting Wie een tweede verblijf in de gemeente Hoogeveen heeft en niet staat ingeschreven in de gemeente Hoogeveen en het verblijf meer dan 90 dagen per jaar tot zijn of haar beschikking heeft, betaalt forensenbelasting. Deze belasting wordt geheven over de waarde van het verblijf. Bij opmaak van de begroting is ervan uitgegaan dat de opbrengst forensenbelasting € 28.000 zou gaan bedragen. De werkelijke opbrengsten is € 5.000 hoger uitgekomen dan begroot. Precariobelasting Precariobelasting wordt geheven voor het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. De belasting is verschuldigd door degene die de voorwerpen daar heeft of ten behoeve van wie ze daar zijn. Met de heffing van precariobelasting worden algemene inkomsten verkregen. De precariobelasting wordt geheven volgens de opgenomen in tarieven in de tarieventabel, behorende bij de Verordening Precariobelasting. Door een stijging van vergunde terrassen pakt de opbrengst precariorechten € 33.000 hoger uit dan begroot. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een heffing ter bestrijding van kosten van beheer van huishoudelijke afvalstoffen. De heffing komt ten laste van gebruikers van percelen waarvoor de gemeente een inzamelverplichting voor huishoudelijk afval heeft.
De heffing is afhankelijk van de omvang van het betreffende huishouden zoals opgenomen is in de verordening Afvalstoffenheffing 2022. De tarieven zijn voor 2022 niet aangepast. Voor de afvalstoffenheffing geldt dat de geraamde baten de geraamde lasten niet mogen overstijgen.
Afvalstoffenheffing 730 Kosten reiniging 630 Kwijtschelding 050 Rente aandeelkapitaal BTW Component Totaal door te berekenen kosten 050 Ontvangen dividend 730 Reinigingsheffing 730 Onttrekking voorziening Totaal opbrengst Kostendekking Verrekening met voorziening
Jaarrekening Begroot 2022 Begroot 2022 Jaarrekening 2021 voor wijziging na wijziging 2022 5.064 5.221 4.994 4.824 298 350 350 273 12 12 9 9 1.047 939 939 941 6.422 6.522 6.292 6.046 178 6.330 0 6.508 101% -86
96 6.267 160 6.522 100% 0
271 6.347 0 6.618 105% -327
271 6.347 0 6.619 109% -572
De kosten betreffen alle kosten voor het inzamelen en verwerken van gft-afval, rest afval, oud papier, glas, kunststof en overig grofvuil. Daarnaast worden de kosten toegerekend aan de afvalstoffenheffing die te maken hebben met de regeling voor kwijtschelding. Het voordeel binnen de afvalbegroting wordt gestort in de egalisatievoorziening Reiniging. In de GemRap 2022 is per saldo al een voordeel van € 487.000 opgenomen. In de jaarrekening komen we nog eens € 245.000 voordeliger uit. Dit komt door lagere lasten op reiniging van € 170.000 en minder kosten aan kwijtschelding € 77.000. Het voordelig saldo van € 572.000 wordt toegevoegd aan de voorziening Reiniging. Gemeente Hoogeveen
89
Lokale heffingen
Jaarrekening 2022
Brede rioolheffing Rioolheffing wordt geheven ter bestrijding van de kosten die voor de gemeente verbonden zijn aan: a. De inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater en de zuivering van huishoudelijk afvalwater. b. De inzameling van afvloeiend hemelwater en de verwerken van het ingezamelde hemelwater. c. Het treffen van maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Voor 2022 is er geen tariefsverhoging doorgevoerd. Voor de rioolheffing geldt dat de geraamde baten de geraamde lasten niet mogen overstijgen. Brede rioolheffing Bedragen x € 1.000 720 Kosten riolering 210 Kosten straatvegen (40%) 570 Uitvoering baggerplan 630 Kwijtschelding Btw-component 1% Oninbaar verklaring Overhead Totaal door te berekenen kosten Rioolheffing Ten laste van voorziening riolering Totaal opbrengst Kostendekking Verrekening met voorziening
Jaarrekening Begroting voor 2021 wijz. 2022 3.177 3.126 284 209 231 232 128 150 277 331 47 46 718 792 4.863 4.886 4.690 0 4.690 96% 173
4.550 336 4.886 100% 0
Begroting na Jaarrekening wijz. 2022 2022 3.163 2.959 381 387 231 224 150 119 331 298 48 48 793 798 5.097 4.832 4.774 0 4.774 94% 323
4.774 0 4.774 100% 44
De toe te rekenen kosten riolering zijn € 279.000 lager dan begroot. Deze lagere kosten zijn met name ontstaan doordat er minder inspecties zijn uitgevoerd en als gevolg hiervan zijn er minder kosten aan onderhoud van het riool geweest. Daarnaast zijn er minder kosten aan kwijtschelding. Het nadelig saldo van € 44.000 onttrekken we aan de voorziening riolering.
Parkeerbelasting Parkeerbelasting wordt geheven voor het parkeren van een voertuig op een aangewezen plaats en tijdstip of voor verleende parkeervergunningen. Met de heffing van parkeerbelastingen worden algemene inkomsten verkregen. Betaald parkeren Bedragen x € 1.000 063 opbrengst parkeren 220 kosten parkeren Overhead Saldo
Jaarrekening Begroting voor 2021 wijz. 2022 2.056 2.618 668 723 156 142 1.246 1.739
Begroting na Jaarrekening wijz. 2022 2022 2.361 2.448 781 707 153 153 1.427 1.588
Na tegenvallende parkeerinkomsten (in verband met Covid-19) in de eerste maanden van 2022 is de begroting bijgesteld bij de GemRap. De parkeerinkomsten hebben zich echter beter hersteld dan verwacht. De parkeerinkomsten zijn € 275.700 (structureel effect) hoger dan na bijstelling verwacht. Ook op het onderdeel naheffingen is er een positief resultaat van € 67.800 te zien. Ook dit is een structureel effect. We gaan ervan uit dat de effecten van Covid-19 na 2022 niet meer merkbaar zijn. We verwachten dat dit een positief effect zal hebben op de inkomsten in de komende jaren. 90
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Lokale heffingen
Graf- en begraafrechten Eind 2011 heeft de raad de Nota Begraven vastgesteld. Financieel is het uitgangspunt dat 100% van de variabele kosten door de tarieven wordt gedekt en 70% van de vaste kosten. De overige 30% voor de parkfunctie van de begraafplaatsen komt ten laste van de algemene middelen. Graf- en Begraafrechten Bedragen x € 1.000 750 Begraafplaatsen en crematoria 570 Openbaar groen en recreatie 020 Burgerzaken Overhead Totaal lasten waarvan: variabel (a) Instandhoudingskosten waarvan: vaste kosten 70%, geen parkfunctie (b) Lasten in tariefberekening (a+b) Opbrengst graf- en begraafrechten Kostendekking
Jaarrekening Begroting voor 2021 wijz. 2022 826 774 112 119 40 40 258 248 1.226 1.191 -200 -200 1.006 991 704 694 904 894 1.223 135%
913 102%
Begroting na Jaarrekening wijz. 2022 2022 759 760 119 31 40 40 253 253 1.171 1.084 -200 -200 971 884 680 619 880 819 1.197 136%
1.234 151%
Bij GemRapI is er een verwachte meeropbrengst door meer verlengingen grafrechten door aflopende termijnen gemeld van € 255.000 en verwerkt via een begrotingswijziging. Ten opzichte van deze gewijzigde begroting is er nu per saldo een incidenteel voordeel van € 38.000. De hogere opbrengst wordt met name veroorzaakt door de verlenging van rechten in verband met verlopen termijnen. Er is nog steeds sprake van een inhaalslag van verlenging van grafrechten in verband met verlopen termijnen. In 2023 wordt het begraafplaatsbeleid geactualiseerd.
Marktgelden De werkelijke opbrengsten is € 2.000 hoger uitgekomen dan begroot.
Wet Algemene Bepaling Omgevingsrecht (WABO)-leges Voor de WABO-leges geldt dat de geraamde baten de geraamde lasten niet mogen overstijgen. WABO-leges Bedragen x € 1.000 830 Opbrengst Wabo-leges 830 kosten bouwen en wonen Overhead Saldo Kostendekking
Jaarrekening Begroting voor 2021 wijz. 2022 1.531 877 841 862 334 341 357 -325 130% 73%
Begroting na Jaarrekening wijz. 2022 2022 900 1.077 982 1.014 334 334 -416 -271 68% 80%
We hebben een voordeel omgevingsvergunningen omdat in 2022 enkele vergunningen zijn verleend voor grotere bouwplannen. Daarnaast is de verwachte datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsboring voor bouwen (Wkb) uitgesteld en daarmee ook de mindere inkomsten van leges.
Gemeente Hoogeveen
91
Lokale heffingen
Jaarrekening 2022
Leges Burgerzaken We heffen de leges over een aantal verschillende rechten ter zake van het genot van, door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. Voor de leges geldt dat de geraamde baten de geraamde lasten niet mogen overstijgen. We kijken hierbij niet naar de kosten van de specifiek geleverde dienst maar naar de groep van dezelfde diensten. Leges Burgerzaken Bedragen x € 1.000 020 Opbrengst leges burgerzaken 020 Kosten burgerzaken Overhead Saldo Kostendekking
Jaarrekening Begroting voor 2021 wijz. 2022 736 663 1.631 1.665 424 432 -1.319 -1.434 45% 32%
Begroting na Jaarrekening wijz. 2022 2022 787 776 2.280 2.262 424 424 -1.917 -1.910 35% 34%
Planologische procedures Er loopt een aantal projecten, waarbij kostenverhaal via de grondprijs of een anterieure overeenkomst is geregeld. In een anterieure overeenkomst wordt bepaald hoeveel een initiatiefnemer moet betalen voor de bestemmingsplanprocedure, de zogenaamde exploitatiebijdrage. In de exploitatiebijdrage zijn de leges opgenomen. Om deze reden zijn er in 2022 geen separate leges in rekening gebracht. Zwembad Zwembad Bedragen x € 1.000 520 opbrengsten zwembad 520 kosten zwembad Kostendekking
Jaarrekening Begroting voor 2021 wijz. 2022 406 610 1.904 2.021 21% 24%
Begroting na Jaarrekening wijz. 2022 2022 521 580 2.035 1.956 26% 30%
Jaarrekening Begroting voor 2021 wijz. 2022 517 672 1.844 2.041 28% 33%
Begroting na Jaarrekening wijz. 2022 2022 1.122 1.196 2.095 2.028 54% 59%
Sport Binnensport Bedragen x € 1.000 520 opbrengsten binnensport 520 kosten binnensport Kostendekking
Binnensport De kostendekkendheid voor binnensport ligt dit jaar hoger dan de begroting. Dit wordt veroorzaakt door hogere (incidentele) baten. Door de verkoop van binnensporthal Leeuwerik en schadeuitkeringen voor sporthal de Marke en het Activum. Buitensport Bedragen x € 1.000 520 opbrengsten buitensport 520 kosten buitensport Kostendekking
Jaarrekening Begroting voor 2021 wijz. 2022 285 396 1.441 1.572 20% 23%
Begroting na Jaarrekening wijz. 2022 2022 396 403 1.548 1.483 26% 27%
De budgetten sport worden toegelicht in het programma Gezond en vitaal.
92
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Lokale heffingen
Woonlastendruk Onderstaande tabel geeft een overzicht over 2022 van de woonlasten van de twaalf Drentse gemeenten.
Borger-Odoorn Coevorden Emmen Westerveld Hoogeveen Noordenveld De Wolden Assen Tynaarlo Midden Drenthe Aa en Hunze Meppel
WOZ waarde * 241.000 215.000 204.000 320.000 215.000 297.000 323.000 230.000 325.000 249.000 276.000 252.000
Percentage 0,18460% 0,16620% 0,16560% 0,11130% 0,17090% 0,10429% 0,10160% 0,15760% 0,09650% 0,10200% 0,10560% 0,11900%
OZB 444,89 357,33 337,82 356,16 367,44 309,74 328,17 362,48 313,63 253,98 291,46 299,88
Afvalstoffenheffing 225,12 296,45 304,00 239,00 286,80 227,35 200,82 252,89 261,90 207,25 242,00 212,00
Rioolheffing 244,04 202,84 175,23 212,08 149,85 245,40 232,92 137,39 165,87 238,50 155,00 174,00
2021 867,85 868,35 819,77 743,34 788,90 733,32 752,54 713,86 720,52 697,30 702,30 677,40
2022 914,05 856,62 817,05 807,24 804,09 782,49 761,91 752,76 741,40 699,73 688,46 685,88
Drenthe
262.250
0,13210%
335,25
246,30
194,43
757,12
775,97
* De WOZ-waarde is de gemiddelde WOZ-waarde van de woningen per gemeente.
Gemeente Hoogeveen
93
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Jaarrekening 2022
Weerstandsvermogen en risicobeheersing De paragraaf geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om niet begrote kosten te dekken. Dat wil zeggen: welke capaciteit is nodig om de risico's op te vangen, en wel zodanig dat een tegenvaller niet direct tot een bezuiniging hoeft te leiden. Paragraafhouder Derk Reneman Inleiding Het weerstandsvermogen dient om niet begrote kosten en risico’s op te vangen. Het geeft een indicatie van de robuustheid van de begroting. Risicobeheersing heeft daarom een belangrijke relatie met het weerstandsvermogen. Reguliere risico’s worden afgedekt met verzekeringen of voorzieningen/bestemmingsreserves. Voor risico’s die niet tegen acceptabele kosten kunnen worden verzekerd en waarvan de omvang niet redelijkerwijs is in te schatten dient het weerstandsvermogen als dekkingsmiddel. Binnen de uitvoering van het beleid doen we al veel aan het beperken van risico’s. Bij elk besluit tot uitvoering nemen we waarborgen op in de college- en raadsvoorstellen om risico’s zoveel mogelijk te vermijden of te beperken. Daarnaast zijn op allerlei terreinen (wegen, riolering, gebouwen, openbare verlichting, etc.) beheersplannen opgesteld waarbij we zo nodig voorzieningen treffen. Bij grotere projecten bouwen we diverse momenten in waarop de gemeente nog kan kiezen om al dan niet door te gaan (go of no-go momenten).
Alle voorstellen beoordelen we op eventuele risico’s met financiële, personele- en/of juridische consequenties. Kortom: risicomanagement maakt onderdeel uit van de dagelijkse processen. In de opgestelde ‘Nota weerstandsvermogen en Risicomanagement’ zijn de doelstellingen en begrippen betreffende het weerstandsvermogen en aanpak verder uiteengezet. Inventarisatie weerstandscapaciteit Om risico’s te kunnen opvangen is het van belang dat hiervoor een buffer beschikbaar is. In dit kader is de weerstandscapaciteit van de gemeente van belang. We maken onderscheid tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Structurele weerstandscapaciteit Structurele weerstandscapaciteit bestaat uit middelen die permanent kunnen worden ingezet om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. De structurele weerstandscapaciteit kan onder andere bestaan uit het budget voor onvoorzien dat in elk programma is opgenomen. Dit bedrag is echter op nihil gesteld en biedt daarmee geen weerstandscapaciteit. Andere structurele dekkingsmiddelen, zoals onbenutte belastingcapaciteit en 100% kostendekkendheid van leges worden in Hoogeveen buiten beschouwing gelaten.
Overigens laat het kengetal belastingcapaciteit wel wat zien van de potentiële onbenutte belastingcapaciteit, doordat deze het verschil tussen de Hoogeveense woonlasten ten opzichte van het landelijk gemiddelde laat zien. Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen dat we kunnen inzetten om eenmalige tegenvallers op te vangen. De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit het vrij aanwendbare deel van de reserves. Dat betreft de Algemene reserve.
94
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Algemene reserve De Algemene reserve vormt het belangrijkste onderdeel van het weerstandsvermogen en bedraagt per 31 december 2022 (dus voor resultaatbestemming) € 22,9 miljoen. Bestemmingsreserves Bestemmingsreserves zijn die reserves die de raad voor een bepaald doel heeft bestemd. Ze beslaan per 31 december 2022 € 2,583 miljoen. Voor een specificatie: zie toelichting op de balans. Stille reserves Dit betreffen de activa die op de balans lager zijn gewaardeerd dan de marktwaarde en die op korte termijn verkoopbaar zijn. Deze worden voorzichtigheidshalve op nihil gewaardeerd. Inventarisatie van de risico’s De omvang van het noodzakelijke weerstandsvermogen wordt telkens herzien op basis van ontwikkelingen. De risico’s worden bij het opstellen van de begroting en jaarrekening geactualiseerd. Aan de hand van een lijst met mogelijke onderwerpen zijn de grootste risico’s voor de gemeente in beeld gebracht. De risico’s zijn beoordeeld aan de hand van de matrices en de tabellen die zijn opgenomen in de nota Weerstandsvermogen en risicomanagement. De omvang x de kans, dat het risico zich voordoet, geeft aan wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Zoals in onderstaande tabel is weergegeven, bedraagt de benodigde weerstandscapaciteit voor de jaarrekening 2022 € 19,192 miljoen.
Onderdeel (Bedrag * € 1.000) Algemene uitkering Bedrijfsvoering (aandeel SWO) (Schade)claims Externe factoren Financieel Grondexploitatie Kapitaalgoederen Open-einde regelingen Projecten Verbonden partijen** Overige categorieën Totaal
Maximale risico 3.546 3.572 2.565 1.748 10.578 * 5.351 2.936 2.268 4.416 930 37.910
Benodigde weerstandscapaciteit 1.773 1.423 1.533 860 6.095 43 2.354 1.565 1.085 2.119 342 19.192
Risicokans Hoog Hoog/laag Laag/hoog Gemiddeld/hoog Laag/gemiddeld/hoog Laag Laag/gemiddeld/hoog Laag/gemiddeld/hoog Laag/gemiddeld/hoog Laag/gemiddeld/hoog Laag/gemiddeld
* Afzonderlijke risicoanalyse grondexploitatie met een maximaal risico van ca. € 42.500. Zie voor meer informatie de paragraaf Grondbeleid. ** De GKB zit verdisconteerd in de totale risicoanalyse van de verbonden partijen. Zie hiervoor de toelichting op de grootste risico's. Vergelijkende cijfers Categorie
Algemene uitkering Bedrijfsvoering (Schade)-claims Externe factoren Financieel Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022 benodigde Weerstandscapaciteit 1.773 1.423
Begroting 2022 benodigde Weerstandscapaciteit 1.794 459
Jaarrekening 2021 benodigde Weerstandscapaciteit 1.513 460
Verschil benodigd jaarrekening 2022 t.o.v. begroting 2022 -21 +964
Verschil benodigd jaarrekening 2022 t.o.v. rekening 2021 +260 +963
1.533 860 6.095
54 378 5.512
54 378 5.301
+1.479 +482 +583
+1.479 +482 +794
95
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Categorie
Grondexploitatie Kapitaalgoederen Open-eind regelingen Projecten Verbonden partijen Overige Totaal
Jaarrekening 2022 benodigde Weerstandscapaciteit 43 2.354 1.565 1.085 2.119 342 19.192
Jaarrekening 2022
Begroting 2022 benodigde Weerstandscapaciteit 752 1.174 3.105 622 1.052 353 15.255
Jaarrekening 2021 benodigde Weerstandscapaciteit 370 1.089 1.622 622 1.013 488 12.910
Verschil benodigd jaarrekening 2022 t.o.v. begroting 2022 -709 +1.180 -1.540 +463 +1.067 -11 +3.937
Verschil benodigd jaarrekening 2022 t.o.v. rekening 2021 -327 +1.265 -57 +463 +1.106 -146 +6.282
De grootste verschillen t.o.v. de begroting worden veroorzaakt door: -
Algemene uitkering: De algemene uitkering valt hoger uit dan begroot. De benodigde weerstandscapaciteit is naar beneden bijgesteld.
-
Bedrijfsvoering: Deze valt hoger uit dan begroot. De organisatie heeft te maken met inflatie en cybercrime risico's. Op het eerste gezicht zijn deze twee onderwerpen verschillend van elkaar, toch kunnen ze degelijk invloed op elkaar hebben. Een hogere inflatie kan leiden tot hogere kosten voor het beschermen van digitale middelen, waardoor het risico op cybercriminaliteit kan toenemen. De kans en impact is aangepast en het benodigde weerstandsvermogen is naar boven bijgesteld.
-
(Schade)-Claims: Deze valt hoger uit dan begroot omdat bij een schadeclaim de uitkomst nog ongewis is en of deze onder een beroepsaansprakelijkheidsverzekering valt en dus verzekerd zou moeten zijn. De impact is aangepast en het benodigde weerstandsvermogen is naar boven bijgesteld.
-
Externe factoren: - Hogere lasten peuterspeelzalen. - Voortijdig beëindiging van contracten. De kans en impact is aangepast en het benodigde weerstandsvermogen is naar boven bijgesteld.
-
Financieel: Door een wijziging in wet- en regelgeving lopen we een risico op een (na)heffing vennootschapsbelasting en de btw-compensatiefonds. Daarnaast is de waardering kans en impact voor het niet nakomen van de verplichtingen op de gewaarborgde geldleningen naar boven bijgesteld.
-
Kapitaalgoederen: Er is meer uitgegeven aan onderhoud wegen dan begroot. De benodigde weerstandscapaciteit is naar boven bijgesteld.
-
Openeinderegeling: - Voor 2022 zijn in het Sociaal Domein minder aanvragen voor zorg geweest dan begroot. De benodigde weerstandscapaciteit is naar beneden bijgesteld. - Bezuinigingen Sociaal Domein. In de begroting is een claim gelegd ad 2,5 mln. op het begrote voorschot van 2022, deze claim is niet meer actueel voor de jaarrekening. De benodigde weerstandscapaciteit is naar beneden bijgesteld.
96
Gemeente Hoogeveen
Jaarrekening 2022
-
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Verbonden partijen: De risico inschatting op basis van kans en impact, ten aanzien van onrechtmatigheden en negatieve resultaten die invloed hebben op de bijdrage en de doelstellingen, is naar boven bijgesteld. Bij een nadere analyse is gebleken dat de impact te laag was ingeschat. Het benodigde weerstandsvermogen is naar boven bijgesteld.
Toelichting op de grootste risico’s De risico’s met de meeste invloed op de benodigde weerstandscapaciteit worden hieronder toegelicht: Nr.
Categorie
1
Algemene uitkering
2
3 4 5 6 7 8
Benodigde weerstandscapaciteit 1.773.045
Risico
Algemene uitkering -De werkelijke algemene uitkering wijkt af van de raming Bedrijfsvoering De kans dat de ICT niet of niet voldoende werkt met als 1.217.099 gevolg dat producten en diensten niet meer geleverd worden. Claims Uitkomst schadeclaim is ongewis 1.530.000 Financieel Verstrekte geldleningen - Het niet nakomen van de 5.372.115 aflossingsverplichtingen Financieel BTW Compensatiefonds - verandering wet- en 2.554.767 regelgeving met kans op foutieve aangiften Kapitaalgoederen Meer uitgegeven aan onderhoud dan begroot 1.710.500 Open-einderegelingen Jeugdzorg -Overschrijding van het jeugdbudget doordat 1.118.817 er duurdere, meer en/of langere zorg gevraagd wordt Verbonden partijen Risico's ten aanzien van onrechtmatigheden en negatieve resultaten1.554.330 die invloed hebben op de bijd doelstellingen.
Overige risico’s Naast bovengenoemde zijn voor de berekening van de weerstandscapaciteit, onder andere ook de volgende risico’s meegenomen: - Het moeten terugbetalen van ontvangen subsidiebedragen (Categorie Projecten). - Openstaande vorderingen worden niet ontvangen (dubieuze debiteuren) (Categorie Overige). Weerstandsvermogen Het kengetal weerstandsvermogen is de verhouding tussen het totaalbedrag aan risico’s en de beschikbare weerstandscapaciteit. Dit betreft de Algemene Reserve van € 22,914 miljoen. Met behulp van dit kengetal kan worden bepaald of het weerstandsvermogen voldoet aan de gestelde norm. Het wordt als volgt berekend: Weerstandsvermogen= beschikbare weerstandscapaciteit € 22,914 miljoen (risicoprofiel) benodigde weerstandscapaciteit € 19,192 miljoen
= 1,19
Aan de hand van onderstaande tabel kan de betekenis van deze ratio worden bepaald. Volgens de tabel uit de nota risicomanagement kunnen we concluderen dat het weerstandsvermogen “voldoende” is. Waardering A B C D E F
Gemeente Hoogeveen
Ratio Weerstandsvermogen >2,0 1,4 > < 2,0 1,0 > < 1,4 0,8 > < 1,0 0,6 > < 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
97
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Jaarrekening 2022
De hoogte van het weerstandsvermogen is als volgt weer te geven: Bedragen (x 1.000) Weerstandscapaciteit Risico's Weerstandsvermogen
Bedrag 22.914 19.192 3.722
Onderstaand is het verloop van het weerstandsvermogen weergegeven, waarbij rekening is gehouden met het resultaat van de jaarrekening 2022 en de begrote mutaties op de Algemene reserve op basis van de programmabegroting 2023-2026. Daarnaast wordt het ingeschatte risicobedrag van € 21,067 miljoen aangehouden, zoals opgenomen in deze jaarrekening. Bedragen x € 1 miljoen