CConstaterende datHollandsKroon
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027 - 2030

Raad 5 november 2026, gemeente HollandsKroonBij agendapunt: Programmabegroting 2027-203041.582 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 6

Het weerstandsvermogen wordt door middel van een berekening omgezet in een ratio weerstandsvermogen. Dit wordt als volgt berekend: de beschikbare weerstandscapaciteit wordt gedeeld op de benodigde weerstandscapaciteit. Een ratio weerstandsvermogen tussen de 1,0 en 1,4 is op dit moment acceptabel en valt onder de kwalificatie ‘voldoende’. De ratio kan worden afgelezen in onderstaande tabel: Waarderingscijfer | Ratio weerstandsvermogen | Betekenis A | 2,0 < x | Uitstekend B | 1,4 < x < 2,0 | Ruim voldoende C | 1,0 < x < 1,4 | Voldoende D | 0,8 < x < 1,0 | Matig E | 0,6 < x < 0,8 | Onvoldoende F | x < 0,6 | Ruim onvoldoende Beoordeling ratio De beschikbare weerstandscapaciteit is € 58,4 mln. De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt € 12,05 mln. Dit bedrag betreft het totaal aan geïdentificeerde risico’s in de begroting 2027 dat zich op enig moment kan voordoen. Dit leidt tot een weerstandsratio van 4,85. De ratio voor gemeente Hollands Kroon krijgt hiermee waarderingscijfer ‘A, Uitstekend’. Gemeente Hollands Kroon streeft naar een waarderingscijfer C. Daar wordt ruimschoots aan voldaan.

Kengetallen | Werkelijk | Werkelijk | Werkelijk | Begroot | Begroot | Begroot | Begroot | Begroot 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote | 48,7% | 59,8% | 71,4% | 87,9% | 84,6% | 106,7% | 121,1% | 130,0% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | 45,4% | 56,5% | 67,2% | 84,1% | 81,4% | 103,4% | 118,0% | 127,1% Solvabiliteitsratio | 38,8% | 32,6% | 32,7% | 30,4% | 28,7% | 25,5% | 23,3% | 22,2% Structurele exploitatieruimte | 3,0% | 4,3% | 3,9% | 4,6% | 1,9% | 2,0% | 2,0% | 2,0% Belastingcapaciteit | 93,0% | 93,0% | 89,0% | 89,0% | 83,0% | 83,0% | 83,0% | 83,0% Grondexploitatie | 2,0% | 2,0% | 2,0% | 5,0% | 1,2% | 1,2% | 1,1% | 0,8% Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 92 Financiële gezondheid De uitkomsten van de kengetallen uit de deze paragraaf afgezet tegen de normering geeft weer dat gemeente Hollands Kroon er financieel gezien voldoende voor staat. Er wordt binnen de bandbreedtes gebleven die de provincie vanuit de toezichthoudende rol aanhoudt, zie hieronder. Wel is een duidelijke neerwaartse trend zichtbaar richting 2030. Met name de (gecorrigeerde) netto schuldquote en de solvabiliteit naderen de categorie ‘meest risicovol’ in 2030. Dat houdt verband met de toenemende schuldpositie door de ontwikkeling van de investeringsagenda.

In werkelijkheid zal dit ook afhangen van de mate waarin en in welk tempo investeringen worden uitgevoerd. Ook moet blijken of het uitgangspunt dat grondexploitaties zichzelf bedruipen (dus neutraal uitpakken) standhoudt. Doordat kosten voor de baat uitgaan hebben grondexploitaties een effect op de schuldpositie, maar nemen de schulden richting 2030 weer af omdat dan opbrengsten in de grondexploitaties worden verwacht. Autonome ontwikkelingen als veranderingen in de systematiek van het gemeentefonds, loon- en prijsontwikkelingen en renteschommelingen hebben invloed op werkelijke ontwikkelingen van de kengetallen. De weerstandsratio laat zien dat risico’s goed opgevangen kunnen worden op de korte termijn. Normering Toetsingskader Provincie | Minst risicovol | Neutraal | Meest risicovol Netto schuldquote | <90 | 90 > X < 130 | > 130 Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | <90 | 90 > X < 130 | > 130 Solvabiliteitsratio | > 50 | 20 < > 50 | < 20 Structurele exploitatieruimte | > 0 | 0 | < 0 Grondexploitatie | < 20 | 20 < > 35 | >35 Belastingcapaciteit | < 95 | 95 > X < 105 | > 105 Netto schuldquote & de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast tegenover de eigen middelen. Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken.

Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 93 Begroting 2027-2030 - Paragrafen 94 Solvabiliteitsratio Geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om aan de financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Voor de berekening van dit kengetal worden de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting en uitgedrukt in een percentage. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop.

De accountant moet ieder jaar beoordelen of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeenten zich verhoudt tegenover het landelijke gemiddelde. De uitkomst van de berekening van dit kengetal is voor het jaarverslag hetzelfde als bij de begroting. Het kengetal hoeft dus voor het opnemen in het jaarverslag niet opnieuw worden berekend. Het toch opnieuw opnemen houdt verband met het feit dat de kengetallen gezamenlijk en in samenhang gezien inzicht geven in de financiële positie van een gemeente. Begroting 2027-2030 - Paragrafen 95 Financiering In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeleid van de gemeente. Dit betreft met name het gemeentelijke (bank)saldobeheer, inclusief Schatkistbankieren, en de financiering. In het verlengde daarvan komt ook de verwachte schuldontwikkeling aan bod en ook het beheersen van de renterisico's die verbonden zijn aan kortlopende en langlopende schulden. Daarnaast wordt ingegaan op kredietrisico’s in termen van de verwachte ontwikkeling van verstrekte leningen en borgstellingen. Tenslotte wordt ook aandacht besteed aan deelnemingen mede in het licht van verwachte dividendontvangsten.

Wettelijk kader Voor de inrichting en uitvoering van de gemeentelijke financieringsfunctie (ook wel aangeduid met de term Treasury) zijn kaders gesteld in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Daarnaast is de Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet hof) relevant. In deze wet zijn onder andere bepalingen opgenomen met betrekking tot het EMU-saldo voor decentrale overheden, dit in het licht van Europese afspraken rond beheersing van begrotingstekorten. Bovendien is relevante regelgeving vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Voor de gemeentelijke financieringsfunctie zijn vooral relevant de BBV Notitie Rente, de Notitie Grondbeleid, de Notitie Geprognotiseerde Balans en EMU-saldo en de Notitie Meerjarig financieel inzicht voor de raad met o.a. voorschriften voor kengetallen. Uitgangspunten gemeentelijke Treasury Bij de uitvoering van deze taak hanteren wij de volgende uitgangspunten: • De uitvoering dient plaats te vinden binnen de kaders zoals gesteld in de Wet Fido en de daaraan verbonden ministeriële regelingen. In die regelingen zijn de volgende kwantitatieve normen bepaald: de kasgeldlimiet, de renterisiconorm en het drempelbedrag voor Schatkistbankieren. De voor 2027 geldende normen worden verderop in deze paragraaf in beeld gebracht.

Wij streven ernaar om binnen deze normen te opereren; • De treasury functie is gericht op een behoedzame en risicomijdende taakuitvoering ten behoeve van de publieke taak binnen gemeente Hollands Kroon. Daarmee draagt Treasury bij aan de financiële continuïteit van de gemeente op korte en lange termijn; • De gemeente financiert op totaalniveau. In dit systeem bestaat er geen direct verband tussen een bepaalde investering en het aantrekken van financieringsmiddelen. Alle rentebaten en rentelasten worden verzameld en daarna volgens BBV-voorschriften toegerekend aan de gemeentelijke producten via de zogenoemde omslagrente. Begroting 2027-2030 - Paragrafen 96 Ontwikkelingen Renteontwikkelingen De ontwikkeling van de rente over de periode medio 2025 tot en met medio 2026 kan als volgt grafisch worden weergegeven: Uit de grafiek valt op dat sinds maart 2025 geen sprake meer is van een inverse rentecurve. Vanaf dat moment ligt de 10-jaarsrente structureel boven de korte rente. Daarnaast laten zowel de korte als de lange rente gedurende de weergegeven periode een duidelijke opwaartse trend zien. De 10-jaarsrente bereikt in september 2026 met ongeveer 3,6% het hoogste niveau in de grafiek. Een belangrijke ontwikkeling is dat de Europese Centrale Bank (ECB) de rente in 2026 tweemaal heeft verhoogd.

In juni steeg de rente van 2,00% naar 2,25% en in september volgde een verdere verhoging naar 2,50%. De belangrijkste aanleiding hiervoor is de oplopende inflatiedruk in het eurogebied, waarbij met name hogere energieprijzen een rol spelen. Met deze renteverhogingen beoogt de ECB de inflatie op middellange termijn terug te brengen naar de doelstelling van 2%.

De renteontwikkeling van de ECB werkt door in de financiële markten en is daarmee van invloed op de rente voor nieuwe leningen en herfinancieringen. Voor de gemeente kan dit leiden tot hogere rentelasten en kapitaallasten van nieuwe investeringen. De ontwikkeling van de marktrente blijft daarom een belangrijk aandachtspunt bij de financieringsbehoefte, de liquiditeitsplanning en de financiële meerjarenplanning. Ontwikkelingen De gemeente ontwikkelt zich verder van een beheerorganisatie naar een ontwikkelgemeente. In 2026 is een nieuw college aangetreden en is het nieuwe coalitieprogramma ‘De toekomst maken we samen’ vastgesteld. De ambities en voorgenomen investeringen uit dit programma leiden tot een toenemende kapitaalbehoefte. Dit zal zich onder meer vertalen in een groei van de leningenportefeuille. De verwachte financiële effecten hiervan zijn verwerkt in de geprognosticeerde balans en kengetallen zoals opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. EMU-saldo, financieringsbehoefte en schuldpositie Decentrale overheden (provincies, gemeenten, waterschappen) zijn zowel bij hun begroting als bij hun jaarrekening verplicht om een EMU-saldo te berekenen. Jaarlijks worden in de September- of Decembercirculaire van het Gemeentefonds voor alle gemeenten zogenoemde individuele referentiewaarden berekend.

Dit betreft een richtwaarde voor het maximaal portie tekort (lees: negatief EMU-saldo) dat een gemeente zou mogen hebben. De referentiewaarde voor onze gemeente die opgenomen is in de septembercirculaire 2026 bedraagt €8,08 mln. In onderstaande tabel is het EMU-saldo van de gemeente Hollands Kroon voor de periode 2026 t/m 2030 in beeld gebracht. Tabel 1: EMU-saldo (bedragen x € 1.000) Raming 2026 | Raming 2027 | Raming 2028 | Raming 2029 | Raming 2030 (+) Saldo van baten en lasten voor | -2.191 | 930 | -1.696 | -1.574 | 215 bestemming (-) Mutatie (im)materiële vaste activa | -11.700 | -14.740 | -26.438 | -19.855 | -13.296 (+) Mutatie voorzieningen | -566 | -634 | 634 | 634 | 634 (-) Mutatie onderhanden werk positie | 308 | 308 | 164 | 164 | 454 grondexploitaties Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 97 (-) Verwachte boekwinst bij verkoop | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 effecten en (im)materiële vaste activa) Berekend EMU-saldo (minteken = te | -14.149 | -14.136 | -28.604 | -21.899 | -13.261 kort) Gemeentelijke referentiewaarde cf. | -8.083 | -8.083 | -8.083 | -8.083 | -8.083 Circulaire Gemeentefonds Afwijking (minteken = tekort is hoger | -6.066 | -6.053 | -20.521 | -13.816 | -5.178 dan referentiewaarde) Uit bovenstaande opstelling blijkt dat verwachte investeringsuitgaven een belangrijke rol spelen bij deze uitkomsten.

Ten aanzien hiervan wordt opgemerkt dat een investeringsplanning altijd enige onzekerheidsmarge kent. Dit heeft te maken met het flinke aantal projecten waarvan zowel de omvang van de uitgaven als het kasritme daarvan over de jaren heen soms moeilijk zijn in te schatten. De voor deze begroting ingeschatte investeringskasstromen zijn gecorrigeerd voor planningsoptimisme en er is rekening gehouden met verwachte bijdrage van derden (zoals subsidies of kostenverhaal). Het EMU-saldo heeft het karakter van een resultaatbepaling op kasbasis. Om die reden geeft de uitkomst van het EMU-saldo doorgaans een goede richting van de gemeentelijke financieringsbehoefte. Het EMU-saldo is input voor de meerjarig geprognosticeerde balans; zie paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing verderop in deze Programmabegroting. In die geprognosticeerde balans vormt financiering de sluitpost. Een negatief EMU-saldo duidt op een aanvullende financieringsbehoefte en leidt tot het oplopen van de gemeentelijke schuldquote (zie hieronder in tabel 3 en voor een meerjarige doorkijk in de paragraaf Weerstandsvermogen elders in deze begroting).Het EMU-saldo en de geprognotiseerde balans geven het volgende zicht op de financieringsbehoefte en dus op het verwachte verloop van de leningenportefeuille voor de eerstkomende jaren.

Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 98 Tabel 2: Verwacht verloop opgenomen leningenportefeuille en financieringsbehoefte 2026-2030 (bedragen x € 1.000) Omschrijving | Stand ultimo | Raming | Raming stand | Raming stand | Raming | Raming stand 2025 volgens | stand per | per eind 2027 | per eind 2028 | stand per | per eind 2030 jaarrekening | eind 2026 | eind 2029 Langlopende geldleningen voor | 106.426 | 122.880 | 137.325 | 166.244 | 188.466 | 202.054 de gemeentefinanciering Langlopende geldleningen door | 2.403 | 2.098 | 1.788 | 1.473 | 1.151 | 824 verstrekt aan woningcorporaties Subtotaal opgenomen | 108.829 | 124.978 | 139.113 | 167.717 | 189.617 | 202.878 langlopende leningen Kortlopende geldleningen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | 108.829 | 124.978 | 139.113 | 167.717 | 189.617 | 202.878 Omslagrente De gemeente past een renteomslag methodiek toe. Daarbij worden aan investeringen de gemiddelde rentekosten toegerekend die voortvloeien uit de opgenomen geldleningen en/of eigen middelen waarmee deze zijn gefinancierd. Uit onderstaande tabel blijkt dat de voor 2027 geldende omslagrente 1,85% bedraagt. Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 99 Tabel 4: Omslagrente en renteresultaat 2027 (bedragen x € 1) Rente-omslag | Begroot 2027 a. | De externe rentelasten over de korte en lange financiering | 4.434.691 b. | De externe rentebaten (idem) | 35.000 Saldo rentelasten | 4.399.691 c1.

| De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend | 0 c2. | De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden | 0 toegerekend c3. | De rentebaat van door verstrekte leningen als daar een specifieke lening voor is | 0 aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente | 4.399.691 d1. | Rente over eigen vermogen | 0 d2. | Rente over voorzieningen | 0 Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente | 4.619.597 e. | De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) f. | Renteresultaat op het taakveld Treasury | 219.906 Renteresultaat als % van aan taakvelden toe te rekenen rente | 5,0% Boekwaarde activa per 01-01-2027 | 249.707.968 Rente-omslagpercentage begroting 2027 | 1,85% Tabel 5 Ontwikkeling omslagrente Omslagrente | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 1,20% | 1,36% | 1,77% | 2,00% | 1,85% Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 100 Begroting 2027-2030 - Paragrafen 101 De jaren 2023 tot en met 2025 zijn gebaseerd op de werkelijke omslagrente. In 2026 zijn we uitgegaan van de primaire begroting. Bij het opstellen van de jaarrekening wordt deze herijkt. Het geheel laat een stijgende lijn zien wat overeenkomt met de trend van de renteontwikkeling op de kapitaalmarkt.

De omslagrente loopt achter op de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt, daar de berekening van de omslagrente is gebaseerd op het historisch gemiddelde van onze leningportefeuille. 2027 kent een beperkte daling in de omslagrente, wat het gevolg is van de herziene fasering rondom de investeringsagenda. Vooruitontvangen bedragen van het Rijk en de provincie hebben ervoor gezorgd dat de kapitaalbehoefte lager is dan eerder gedacht. Risicobeheer Risicobeheersing in het licht van de treasuryfunctie richt zich met name op rente- en kredietrisico’s. Renterisico’s In de Wet Fido worden de volgende renterisico's onderscheiden: • het renterisico van de vlottende (kortlopende) schuld. Om dit risico te beheersen is in de Wet Fido een norm gesteld voor het maximumbedrag waarop de gemeente haar financiële bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd < 1 jaar) mag financieren: de kasgeldlimiet. Hiermee wordt voorkomen dat de fluctuatie van de korte rente een te grote invloed heeft op het niveau van de rentelasten in het begrotingsjaar. De kasgeldlimiet bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal. • Het renterisico van de langlopende schuld. Om dit risico te beheersen is in de Wet Fido een norm gesteld om renteherzieningen en aflossingen van financieringen goed in de tijd te spreiden: de renterisiconorm.

Het doel daarvan is het voorkomen van een overmatige afhankelijkheid van het renteniveau in één bepaald jaar. De renterisiconorm bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Tabel 6 Bepaling renterisiconormen voor kort- en langlopende schuld 2027 (bedragen x € 1.000) Bepaling kasgeldlimiet en renterisiconorm 2027 Begrotingstotaal aan lasten voor bestemming Programmabegroting 2027 | 174.935 Voor kortlopende schuld: Kasgeldlimiet; percentage cf. Uitvoeringsregeling Wet Fido | 8,5% Kasgeldlimiet 2027 | 14.869 Voor langlopende schuld: Renterisiconorm; percentage cf. Uitvoeringsregeling Wet Fido | 20,0% Renterisiconorm 2027 | 34.987 Kredietrisico’s Uit hoofde van de publieke taak heeft de gemeente geldleningen verstrekt en borgstellingen afgegeven. Het beleid ten aanzien van deze zaken is vastgelegd in de in 2023 geactualiseerde Nota borgstellingen en geldleningen. Als de gemeente leningen verstrekt of waarborgt is daaraan een kredietrisico verbonden, ofwel het risico dat de geldnemer niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen. Onderstaande tabellen geven inzicht in de verwachte standen van de verstrekte en gewaarborgde geldleningen per ultimo 2027.

Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 102 Tabel 7: Verwachte standen verstrekte langlopende leningen per eind 2027 (bedragen x € 1.000) Categorie | Verwachte restanthoofdsom per eind 2027 Door verstrekt aan woningcorporaties | 2.098 Hypotheekleningen personeel | 50 Overige leningen | 45 Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) | 2.000 Verstrekte leningen Sociaal Domein | 605 Totaal | 4.798 Op de meerjarig geprognotiseerde balans komen de in voorgaande tabel genoemde schuldrestanten tot uitdrukking onder de Financiële Vaste Activa bij de posten Leningen en Uitzettingen >1 jaar. Tabel 8: Verwachte standen gewaarborgde leningen per eind 2027 (bedragen x € 1.000) Aard/omschrijving | Verwachte | % borgstelling | Verwacht netto restanthoofdsom | gewaarborgd per per eind 2027 | eind 2027 Woningbouw (achtervang WSW) | 136.000 | 50,000% | 68.000 HVC Huisvuilcentrale | 600.000 | 1,943% | 11.658 Diversen, risicodeling met SWS | 275 | 50,000% | 138 Hospice tweede huis | 500 | 100,000% | 500 Diversen | 20.725 | 100,000% | 20.725 Totaal | 757.500 | 101.021 Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 103 Voor de borgstelling t.b.v. HVC ontvangt de gemeente jaarlijks naar rato van de omvang van haar leningenportefeuille een garantstellingsprovisie van ongeveer € 102.000.

Onder de categorie Diversen bevindt zich een borgstelling in de categorie Sport van oorspronkelijk € 275.000 waarvan zowel gemeente als de Stichting Waarborgfonds Sport 50% van het risico dragen. Kas- en saldobeheer BNG Bank NV is huisbankier van de gemeente Hollands Kroon. Voor het dagelijkse saldobeheer is met BNG een kredietlimiet in rekening courant overeengekomen van € 10 miljoen. Bij het saldobeheer moet ook rekening worden gehouden met de bepalingen van het Schatkistbankieren waarbij gemeenten verplicht zijn om tijdelijk overtollige geldmiddelen in de Schatkist aan te houden. Om een overmaat aan transacties te voorkomen mag daarbij rekening worden gehouden met een drempelbedrag waarbinnen het niet noodzakelijk is om richting de Schatkist af te storten. Dit drempelbedrag is in onderstaande tabel berekend. Gezien het feit dat de gemeente vooral een financieringsbehoefte heeft, en dus niet beschikt over overtollige geldmiddelen, zal het aantal plaatsingen in de Schatkist beperkt zijn. Over in de Schatkist geplaatste middelen wordt rente vergoed. Tabel 9 Bepaling drempelbedrag Schatkistbankieren 2027 (bedragen x € 1.000) Bepaling drempelbedrag Schatkistbankieren 2027 Begrotingstotaal aan lasten voor bestemming Programmabegroting 2027 | 174.935 Drempelbedrag; percentage cf.

Regeling Schatkistbankieren Wet Fido | 2,0% Drempelbedrag Schatkistbankieren 2027 | 3.499 Deelnemingen en dividenden De gemeente bezit een aantal aandelenbelangen. Dit betreft aandelen uit hoofde van de publieke taak. Uit dergelijke deelnemingen ontvangt de gemeente jaarlijks een winstuitkering. Een dergelijke uitkering wordt dividend genoemd en is naast bijvoorbeeld de Algemene Uitkering en belastingen één van de inkomstenposten onder de Algemene Middelen. Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 104 Tabel 10: Overzicht deelnemingen en verwacht dividend (bedragen x € 1.000) Aandelenbelang | Geraamd dividend Deelneming | gemeente | 2027 Hollands Kroon BNG Bank NV | 0,108% | 161 NV HVC | 1,943% | 150 Totaal | 311 Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 105 Lokale heffingen Elke gemeente in Nederland heeft de mogelijkheid om zelfstandig belastingen en heffingen op te leggen. Dat kan zijn voor taken die zij doet in het algemeen belang, maar ook voor specifieke werkzaamheden of levering van diensten. Dit totale pakket van de lokale lasten is vastgelegd in door de gemeenteraad vastgestelde belastingverordeningen. De hoogte van de lokale heffingen wordt deels bepaald door de ambities van de gemeente. Hoe meer ambities er zijn bij het Bestuur, des te meer middelen beschikbaar moeten zijn om ze te realiseren.

Het verhogen van de inkomsten via lokale heffingen betekent dat de inwoners meer moeten gaan betalen. Deze paragraaf geeft een overzicht van de geraamde inkomsten uit de gemeentelijke heffingen en van het fiscaal beleid in 2027. Verder biedt de paragraaf een overzicht van de tariefontwikkelingen, een opgave van de woonlastendruk, informatie over de kostendekkendheid van tarieven en over de kwijtschelding. Trends & Ontwikkelingen De belangrijkste ontwikkeling in 2027 op het gebied van de lokale belastingen is de waardeontwikkeling van het onroerend goed. Er is nog steeds sprake van een stijgende huizenmarkt en dat heeft effect op de WOZ-waarde. Op basis van de voorlopige analyse van verkopen is de verwachting dat de WOZ-waarden voor woningen gemiddeld stijgen met 8 %. Bij de niet-woningen zien we een gemiddelde stijging van 3 %. Dit zijn voorlopige cijfers. Er is pas volledig inzicht in de waardeontwikkeling als de herwaardering is afgerond. Dit is in december 2026. De herwaardering, die in het najaar plaatsvindt op basis van verkoopcijfers rond de waarde-peildatum 1 januari 2026, geeft meer duidelijkheid over de effecten op de WOZ-waarden. Globaal worden daarbij de verkopen betrokken die binnen zes maanden voor of na de peildatum hebben plaatsgevonden.

Soort bezwaar | 2026 | 2025 Informeel | 306 | 289 Formeel | 655 | 824 Ongeveer 21% van deze bezwaren komt van de zogenaamde no-cure-no-pay bureaus (NCNP). Dat percentage is afgenomen ten opzichte van 2025 (66%). Er is een verschuiving te zien van de ingediende formele bezwaren die zijn ingediend door particulieren zelf en de NCNP. Dit komt waarschijnlijk doordat NCNP minder bezwaren indienen in verband met de verlaging van eventueel toe te kennen kostenvergoeding (KVG bij een gegrond bezwaar/verlaging van de WOZ-waarde). In 2025 was de afname al merkbaar. Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 106 Begroting 2027-2030 - Paragrafen 107 Het coalitieprogramma bepaalt voor een groot gedeelte de invulling van beleid. Dit beleid is terug te vinden in: • De diverse belastingverordeningen • De doorberekening van kosten en tarieven van derden • Het gemeentelijke rioleringsplan • De programmabegroting Lokale heffingen kunnen we verdelen in: • Vrij te besteden belastingen • Aan een bepaald doel gebonden heffingen • Rechten of leges die we heffen omdat we een dienst leveren. Vrij te besteden belastingen: de onroerendezaakbelastingen (OZB), forensenbelasting en de verblijfsbelasting. De opbrengst is vrij te besteden en de gemeente is ook vrij om de hoogte van de tarieven vast te stellen; Gebonden heffingen (bestemmingsheffingen): de afvalstoffenheffing en de rioolheffing.

De opbrengst van de afvalstoffenheffing moet gebruikt worden voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. De opbrengst van de rioolheffing moet gebruikt worden voor de wettelijke gemeentelijke watertaken. Bij beide heffingen geldt de opbrengstnorm: de gemeente mag niet meer inkomsten ramen dan de verwachte kosten; Rechten: de leges, de lijkbezorgingsrechten en haven en staangelden. Het gaat hier om diensten die de gemeente verleent of laat verlenen en waarbij er een individueel belang voor de aanvrager is. Ook hierbij geldt de opbrengstnorm. Het uitgangspunt is kostendekkende tarieven in rekening te brengen bij de inwoners, het maatschappelijk middenveld en bedrijven. Onroerendezaakbelasting Onder de naam onroerendezaakbelastingen worden over, binnen de gemeente gelegen, onroerende zaken twee directe belastingen geheven: Begroting 2027-2030 - Paragrafen 108 1. Een gebruikersbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar een onroerende zaak, zijnde een niet-woning, al dan niet op grond van eigendom, bezit, beperkt recht of persoonlijk recht gebruikt; 2. Een eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar van een onroerende zaak het genot heeft op grond van eigendom, bezit of beperkt recht. Er bestaat een tariefdifferentiatie voor woningen en niet-woningen.

Op basis van de Wet Waardering Onroerende Zaken (wet WOZ) wordt van elke individuele onroerende zaak de waarde vastgesteld. Deze waarde-gegevens worden gebruikt door de gemeente (onroerendezaakbelasting), het waterschap (watersysteemheffing) en de belastingdienst (inkomstenbelasting en successierecht). Zoals verwoord in het Coalitieprogramma 2026-2030 wordt de ozb voor woningen en niet-woningen trendmatig verhoogd met inflatie. Dit is voor 2027 2,7% netto, zijnde de cpi-index van het CPB-cijfer van maart (zie kaderbrief). Daarnaast is in het coalitieprogramma aangegeven dat de opbrengst onroerende zaakbelasting eenmalig wordt verhoogd met 5% ter dekking van de ambities. Deze 5% opbrengstverhoging is verdeeld over woningen en niet- woningen en leidt tot een voorgestelde tariefsverhoging van een extra 2,35% voor de woningen en 7,09 % voor de niet-woningen. Verder geldt dat het Rijk in de systematiek van de verdeling van het gemeentefonds rekening houdt met de tarieven die gemeenten in Nederland hanteren voor de ozb en de algemene uitkering daarmee corrigeert. Kortweg houdt dit in dat het Rijk WOZ waarden tegen een zogenaamd normtarief in mindering brengt op de algemene uitkering die wij ontvangen. Dat normtarief is het landelijk gemiddelde van alle OZB tarieven.

Uit een doorrekening van dit normtarief versus ons eigen tarief blijkt dat wij tegenover onze begrote ozb inkomsten voor 2026 van € 16,468 miljoen een korting op de algemene uitkering hebben van € 12,107 miljoen. Deze systematiek waarbij de WOZ waarden ook via een korting op de algemene uitkering in mindering worden gebracht heeft tot gevolg dat de indexatie waar het Rijk mee rekent invloed heeft op deze korting. Als de Algemene uitkering wordt geïndexeerd dan wordt ook deze korting geïndexeerd. Om netto een percentage te indexeren moeten wij de indexatie van de korting daarin meenemen. Met andere woorden wij moeten een bruto % indexeren om netto onze gewenste indexatie over te houden. Een tweede orde effect is het normtarief. Het normtarief is gebaseerd op de gemiddelde ozb tarieven van Nederland. Als wij daarmee negatief uit de pas lopen dan neemt de korting meer toe dan onze stijging en zetten we feitelijk een stap achteruit. Dit is reden te meer een gezond financieel beleid te voeren en onze tarieven minimaal in overeenstemming te brengen met het landelijk gemiddelde. De opbrengst van onroerende zaakbelasting is verhoogd met het indexatiepercentage van 2,7% (netto). Daarnaast is nog een verhoging van 4,25% toegepast om de korting vanuit het Gemeentefonds op te vangen. Uitgangspunten voor de onroerendezaakbelasting zijn: • | De begrote belastingopbrengst.

• | Elk belastingjaar is een herwaarderingsjaar. Dit betekent dat de WOZ-waarde gebaseerd worden op een nieuwe waarde-peildatum. Voor 2027 is dat 1 januari 2026. Bij een toename van de hoogte van de WOZ-waarden en een keuze van gelijkblijvende OZB-opbrengst, worden de tarieven naar beneden bijgesteld. Als de keuze valt op een verhoging van de OZB-opbrengst, dan blijven de OZB-tarieven gelijk of ze stijgen (dit is afhankelijke van de mate van stijging van de totale OZB-opbrengst). De werkelijke waardestijging per individueel object kan echter afwijken van de gemiddelde waardeontwikkeling, met als gevolg een andere ontwikkeling van de lasten. Opbrengst | Inflatie correctie | Stijging korting vanuit | Subtotaal | Extra verhoging (op | Totaal 2026 | (netto) | Rijk (indexering op | basis van huidige) | coalitieprogramma) Bedragen in euro’s | 2,70% | 4,25% OZB woning | 7.797.523 | 210.533 | 226.419 | 8.234.475 | 193.510 | 8.427.985 OZB niet-woning | 9.251.414 | 249.788 | 288.157 | 9.789.359 | 694.066 | 10.483.425 Totaal | 17.048.937 | 460.321 | 514.576 | 18.023.834 | 887.576 | 18.911.410 Voor het begrotingsjaar 2027 leidt dit tot de volgende (voorlopige) tarieven Eigenaar | Gebruiker Woning | 0,0925% | Woning | n.v.t. Niet-woning | 0,2475% | Niet-woning | 0,1901% Deze tarieven zijn onder voorbehoud omdat de definitieve WOZ-waarden nog niet bekend zijn. Dit gebeurt pas eind november.

De tarieven zijn berekend op basis Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 109 van de meest recente cijfers over de waardeontwikkeling, namelijk 8% voor woningen en 3% voor de niet woningen. In de tabellen hieronder zijn de gevolgen van de aanslagen 2026 en 2027 weergegeven. WOZ-waarde 2026 | WOZ-waarde 2027 | Aanslag OZB 2026 | Aanslag OZB 2027 OZB Woning Eigenaar | € 300.000 | € 324.000 | € 276,00 | € 299,00 € 400.000 | € 432.000 | € 369,00 | € 399,00 € 600.000 | € 648.000 | € 553,00 | € 599,00 WOZ-waarde 2026 | WOZ-waarde 2027 | Aanslag OZB 2026 | Aanslag OZB 2027 OZB Niet-woning Eigenaar | € 300.000 | € 309.000 | € 683,00 | € 764,00 € 400.000 | € 412.000 | € 911,00 | € 1.019,00 € 600.000 | € 618.000 | € 1.366,00 | € 1.529,00 Rioolheffing Rioolheffing wordt geheven om de kosten te dekken die verband houden met de aanwezigheid en het gebruik van de gemeentelijke riolering. De rioolheffing is een bestemmingsheffing en is specifiek bestemd voor het beheer, onderhoud, vervanging en verbetering van de bestaande riolering. Voor de rioolheffing geldt dat de geraamde opbrengsten niet hoger mogen zijn dan de geraamde kosten. Gemeenten zijn verplicht op basis van de Wet milieubeheer periodiek een Beleidsplan Programma Stedelijk Water en Riolering op te stellen. Hierin legt de gemeente haar beleid (keuzes, maatregelen, financiering) vast voor een periode van 4 of 5 jaar.

De hierin opgenomen kostendekkingsberekening geeft inzicht in de kosten die verband houden met het uitvoeren van de gemeentelijke watertaken. Voor de jaarlijkse financiële consequenties wordt rioolheffing geheven. In december 2022 is het Beleidsplan programma stedelijk water en riolering 2023 – 2027 vastgesteld. Hierin zijn de uitgangspunten voor de rioolheffing vastgelegd. U heeft verzocht om onderzoek te doen naar de mogelijkheden in systematiek voor het opleggen van de rioolheffing. In de memo van 16 juni 2025 bent u hierover geïnformeerd. De memo is in de vergadering van het presidium op 24 juni 2025 besproken. Het presidium heeft ingestemd met het voorstel van de griffier om de Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 110 Begroting 2027-2030 - Paragrafen 111 systematiek van de rioolheffing te agenderen als het Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR) weer aan de orde komt (2028) en dit aan de actielijst van het presidium toe te voegen. Rioolheffing 2027 Opbrengst € 4.790.000 Kosten € 4.790.000 Afvalstoffenheffing De gemeente is verplicht om huishoudelijke afvalstoffen (afkomstig van particulieren) in te zamelen. De gemeente mag daarvoor afvalstoffenheffing binnen de gemeentegrens heffen, ook als er geen afval wordt aangeboden. De afvalstoffenheffing wordt opgelegd aan de gebruiker van een object waar huishoudelijk afval ontstaat.

Voor afvoeren en verwerken van bedrijfsafval heeft de gemeente geen verplichtingen. Voor de afvalstoffenheffing geldt dat geen winst mag worden gemaakt door de gemeente. De begrote opbrengst van de heffing mag niet hoger zijn dan de begrote kosten, die voor de desbetreffende voorziening worden gemaakt. Het uitgangspunt in Hollands Kroon is een 100% kostendekkende opbrengst. De gemeente Hollands Kroon neemt diensten af van HVC voor het ophalen en verwerken van huishoudelijk afval. Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst gesloten met HVC. De aanslag bestaat uit een vast deel en een variabel deel. Voor het vaste deel kent Hollands Kroon twee tarieven, namelijk voor een één- of voor een meerpersoonshuishouden. Voor de hoogte van het variabele deel geldt dat dit wordt bepaald aan de hand van de hoeveelheid restafval dat wordt aangeboden. Er zijn drie tarieven: voor een 140 liter container, een 240 liter container en voor de afvalpas. De ledigingen worden achteraf opgelegd. De ledigingen die hebben plaatsgevonden in 2025 staan op de aanslag van 2026. Afvalstoffenheffing 2027 Opbrengst € 7.250.000 Kosten € 7.250.000 Lokale lastendruk Om de vergelijking van woonlasten tussen gemeenten op het gebied van belastingen te kunnen maken, wordt vaak de term lokale lastendruk gebruikt.

De gemiddelde woonlasten bestaan voor een woning uit de OZB met een gemiddelde WOZ-waarde plus de riool- en afvalstoffenheffing. In de gemeente Hollands Kroon komt de gemiddelde woonlast voor een meerpersoonshuishouden in 2026 uit op € 908 Het landelijk gemiddelde van alle gemeenten bedroeg in 2026 € 1.095. Hollands Kroon komt in 2026 op de 158e plek (van de 342 gemeenten). Positie één is hierbij de goedkoopste gemeente. Vergelijking lastendruk regio 2026 (Bron: Coelo 2026) OZB-tarief OZB-tarief Gemiddelde Lasten | Lasten | Rangnummer | OZB-tarief niet- | niet- | WOZ Gemeente    | eph*   | mph*  | mph*   | woningen woningen woningen waarde (%)  | Eigenaar | Gebruiker woningen (%)  | (%)  | (CBS 2026) Nederland (gem)  | € 1.005 | € 1.095 | 0,1071 | 0,3254 | 0,2310 | € 439.000 Regionaal Den Helder    | € 959 | € 1.137 | 293 | 0,0926 | 0,4344 | 0,3819 | € 290.000 Hollands Kroon    | € 822 | € 909 | 158 | 0,0923 | 0,2278 | 0,1780 | € 399.000 Dijk en Waard    | € 821 | € 876 | 126 | 0,0740 | 0,3928 | 0,2697 | € 448.000 Medemblik    | € 929 | € 1.007 | 223 | 0,1091 | 0,2853 | 0,2220 | € 446.000 Opmeer    | € 960 | € 1.081 | 266 | 0,1263 | 0,2455 | 0,1855 | € 427.000 Schagen    | € 1.009 | € 1.105 | 281 | 0,0986 | 0,2369 | 0,1706 | € 429.000 Texel    | € 703 | € 859 | 112 | 0,0326 | 0,0664 | 0,0663 | € 416.000 Mph = meer persoons huishouden Eph = eenpersoonshuishouden Begroting

2027-2030 - Paragrafen | 112 Vergelijking lastendruk P10-gemeenten 2026 OZB-tarief | OZB-tarief | Gemiddelde Lasten | Lasten | Rangnummer | OZB-tarief | niet- | niet- | WOZ waarde Gemeente    | eph*   | mph*  | mph*   | woningen | woningen | woningen | woningen (CBS (%)  | Eigenaar | Gebruiker | 2026) (%)  | (%) Nederland (gem)  | € 1.005 | € 1.095 | 0,1071 | 0,3254 | 0,2310 | € 439.000 Platteland gemeenten Aa en Hunze (DR)  | € 609 | € 680 | 21 | 0,0800 | 0,2103 | 0,0983 | € 425.000 Berkelland (GE)  | € 819 | € 819 | 85 | 0,0947 | 0,2280 | 0,1735 | € 410.000 Borger-Odoorn (DR)  | € 1.149 | € 1.165 | 300 | 0,2133 | 0,1533 | 0,1249 | € 358.000 Bronckhorst (GE)  | € 894 | € 903 | 148 | 0,0924 | 0,2152 | 0,1715 | € 485.000 De Fryske Marren (FR)  | € 671 | € 671 | 17 | 0,0811 | 0,2908 | 0,2186 | € 393.000 Het Hogeland (GR)  | € 1.002 | € 1.011 | 228 | 0,1320 | 0,4712 | 0,3790 | € 310.000 Hof van Twente (OV)  | € 1.059 | € 1.059 | 0,1010 | 0,2638 | 0,2279 | € 416.000 Hollands Kroon (NH)  | € 822 | € 909 | 158 | 0,0923 | 0,2278 | 0,1780 | € 399.000 Horst aan de Maas (LI)   | € 1.124 | € 1.200 | 310 | 0,1483 | 0,3309 | 0,2644 | € 410.000 Hulst (ZE)  | € 731 | € 817 | 84 | 0,0953 | 0,2430 | 0,2172 | € 329.000 Medemblik (NH)  | € 929 | € 1.007 | 223 | 0,1091 | 0,2853 | 0,2220 | € 446.000 Midden-Drenthe (DR)  | € 716 | € 764 | 54 | 0,1070 | 0,2916 | 0,2344 | € 383.000 Ooststellingwerf

(FR)  | € 632 | € 668 | 15 | 0,0691 | 0,1009 | 0,0865 | € 357.000 Opsterland (FR)  | € 729 | € 733 | 41 | 0,0741 | 0,1947 | 0,1579 | € 397.000 Peel en Maas (LI)   | € 820 | € 870 | 122 | 0,0678 | 0,2004 | 0,1545 | € 432.000 Schouwen Duiveland (ZE)  | € 817 | € 880 | 131 | 0,0912 | 0,2383 | 0,1918 | € 431.000 Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 113 Sluis (ZE)  | € 649 | € 745 | 46 | 0,0788 | 0,2220 | 0,1810 | € 346.000 Twenterand (OV)  | € 994 | € 1.048 | 248 | 0,1147 | 0,2514 | 0,2738 | € 384.000 Westerkwartier (GR)  | € 798 | € 798 | 75 | 0,1061 | 0,2741 | 0,2200 | € 370.000 Westerveld (DR)  | € 846 | € 846 | 94 | 0,0958 | 0,2038 | 0,1331 | € 462.000 Leges De gemeente levert op aanvraag van individuele inwoners een uiteenlopend pakket aan diensten. Door het heffen van leges worden de lasten die hiervoor worden gemaakt verhaald op de inwoner die de dienst afneemt. Leidend is bij de leges het profijtbeginsel: de gebruiker betaalt. Voor 2027 wordt voorgesteld de prijs van producten met vaste tarieven te verhogen met 2,7% inflatiecorrectie, met uitzondering van de tarieven die wettelijk vastgesteld worden. Het totaal aan te ontvangen leges mag wettelijk niet meer dan 100% zijn op begrotingsbasis.

2027 Legesverordening | Directe kosten | Loonkosten | Overhead | Opbrengst Kostendekking Algemene Dienstverlening | € 961.937 | € 602.951 | € 229.381 | € 1.591.303 Kostendekking Fysieke leefomgeving vergunningen | € 58.681 | € 876.216 | € 252.413 | € 1.402.716 Kostendekking Europese dienstenrichtlijn | € 15.416 | € 5.233 | € 15.780 Kostendekking totale tarieventabel | € 1.020.618 | € 1.494.583 | € 487.027 | € 3.009.799 Verblijfsbelasting (voorheen toeristenbelasting) De verblijfsbelasting vervangt vanaf belastingjaar 2026 de toeristenbelasting. De reden hiervan is dat niet alleen toeristen gebruik maken van de voorzieningen in de gemeente. Wij zetten in op toerisme en verrichten daar veel inspanningen voor en investeren daar ook in. Vanuit dit gezichtspunt vinden we het realistisch om de Toeristenbelasting in onze gemeente te verhogen. Het tarief wordt verhoogd met het inflatiepercentage van 2,7%. Het tarief komt hiermee uit op € 2,05 per persoon per nacht. Verblijfsbelasting 2027 Opbrengst | € 296.803 Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 114 Begroting 2027-2030 - Paragrafen 115 Er wordt onderzoek gedaan naar de uitvoerbaarheid van het opleggen van verblijfsbelasting aan arbeidsmigranten.

Dat zou betekenen dat de vrijstelling voor degenen die binnen de grenzen van Hollands Kroon werken (en overnachten) uit de verordening wordt gehaald (dit komt aan de orde bij behandeling van de belastingverordeningen in de raad van december). Daar is in deze begroting nog geen rekening mee gehouden Forensenbelasting Forensenbelasting 2027 Opbrengst € 222.829 Begraafrechten Begraafrechten 2027 Opbrengst € 801.000 Kosten € 826.000 Haven- en Liggeld Haven- en liggeld 2027 Opbrengst € 319.000 Kosten € 1.100.000 Kwijtschelding Als een belastingplichtige geen of weinig financiële middelen heeft om de gemeentelijke belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden kwijtschelding worden verleend. Kwijtschelding is mogelijk voor de afvalstoffen- en de rioolheffing. Bij het verlenen van kwijtschelding is er sprake van derving van inkomsten voor de gemeente. Dit mag de gemeente meenemen als kostenpost voor het berekenen van het tarief van de betreffende heffing. Bij de toetsing volgen wij het kwijtscheldingsbeleid, dat is vastgelegd in de Uitvoeringsregeling invorderingswet 1990 en de Leidraad invordering waterschapsbelasting. Hierin staat met welke inkomsten en uitgaven rekening moet worden gehouden bij de beoordeling van het verzoek om kwijtschelding. Of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding wordt beoordeeld op basis van inkomsten, uitgaven en vermogen.

Hier zijn normeringen voor. Minimaal 80% van de betalingscapaciteit moet worden aangewend om de belastingschuld te voldoen. De betalingscapaciteit wordt berekend door het netto besteedbaar inkomen te verminderen met de Begroting 2027-2030 - Paragrafen 116 genormeerde kosten van bestaan. Deze genormeerde kosten van bestaan betreffen een percentage van de uitkering die de belastingschuldige naar de normen van de bijstandsregelgeving zou kunnen krijgen. De gemeente Hollands Kroon kent in het kader van de beleidskeuzes van het kwijtscheldingsbeleid een 100%-norm. Begroting 2027-2030 - Paragrafen 117 Grondbeleid Gemeentelijk grondbeleid is het beleid waarmee de gemeente bepaalt hoe zij omgaat met grond en grondontwikkeling. Dit doet de gemeente door het inzetten van instrumenten om gemeentelijke doelstellingen te realiseren. Denk daarbij aan ruimtelijke ordening, wonen, economie en arbeid, maatschappelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer. Grondbeleid heeft een dienend karakter voor doelstellingen van andere beleidsvelden. De doelstelling van het gemeentelijk grondbeleid is binnen de gestelde doelen de gewenste verandering van het grondgebruik te realiseren met inzet van juridische en financiële instrumenten. De doelen zijn beschreven in de Nota Grondbeleid.

Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) Per 1 juli 2026 is de Wet versterking regie volkshuisvesting in werking getreden. Met deze wet krijgen het Rijk, provincies en gemeenten meer mogelijkheden om te sturen op de woningbouwopgave. De wet heeft als doel de woningbouw te versnellen, voldoende betaalbare woningen te realiseren en afspraken over woningbouw en huisvesting beter te borgen [rijksoverheid.nl]. Gemeenten worden verplicht een volkshuisvestingsprogramma vast te stellen, waarin zij vastleggen hoe zij invulling geven aan de lokale woningbehoefte en de regionale woningbouwafspraken. Volgens het inwerkingtredingsbesluit moeten gemeenten uiterlijk 1 juli 2027 over een vastgesteld volkshuisvestingsprogramma beschikken. Regionaal beleid Op 10 november 2020 heeft het college het Convenant: Regionale samenwerkingsafspraken woningbouw van de Kop van Noord-Holland 2020-2030 (KwK) vastgesteld. De gemeenteraad is hier met een memo over geïnformeerd. De gemeenten Hollands Kroon, Den Helder, Schagen en Texel en de provincie Noord- Holland hebben dit programma met elkaar opgesteld. Hierin is het bouwprogramma in de Kop van Noord-Holland tot 2030 vastgelegd. In het convenant zijn ook samenwerkingsafspraken vastgelegd. Met de introductie van de werkwijze van adaptief programmeren wordt gewerkt aan een optimale balans tussen vraag- en aanbod van woningen.

Deze werkwijze biedt ruimte voor de ambities van de regio en de mogelijkheid om flexibel in te spelen op actuele ontwikkelingen. Door middel van monitoring kan het programma tijdig worden bijgesteld, zodat er continu gewerkt wordt aan de juiste hoeveelheid woningbouwplannen. Partijen hebben Woonakkoord: Regionaal woonakkoord Kop van Noord-Holland 2022-2026 vastgesteld op 8 maart 2022 waarin ambities en samenwerkingsafspraken verder zijn uitgewerkt. Vanaf 2027 is er nog geen nieuw woonakkoord. Begroting 2027-2030 - Paragrafen 118 Woondeal De gemeenten in de regio Noord-Holland Noord bouwen tussen 2022 en 2030 samen minimaal 40.000 nieuwe woningen. Daarvan komen er 8.450 in de Kop van Noord-Holland en een substantieel deel hiervan in Hollands Kroon. Dat staat in de Woondeal die tussen de regio en het Rijk gesloten is. Het gaat om een bruto opgave, dus los van sloop en herbouw. In de Woondeal zijn voor Hollands Kroon zes versnellingslocaties aangewezen, waar extra tempo maken mogelijk is. Dat zijn: Randweg in Anna Paulowna, fase 2 en 3 in ‘t Veld, Dahliapark en Limmerschouw in Winkel, Ooster- en Westerweg in Nieuwe Niedorp, Oosterterp in Wieringerwerf. Gemeentelijk beleid In juli 2024 heeft de raad de Woonvisie Hollands Kroon vastgesteld.

In deze woonvisie wil de gemeente meer sturen op doelgroepen en met daaraan gekoppeld het type woningen dat gerealiseerd wordt met name gericht op betaalbare woningen. Omdat de vraag hoog is betekent dit dat de komende jaren veel woningen gerealiseerd worden zodat kan worden voldaan aan de vraag. Verder wordt bij woningbouwplannen vooral gekeken naar woningen voor jongeren, starters en woningen voor ouderen. Voor deze doelgroepen is momenteel een tekort aan beschikbaar geschikte woningen. Verder heeft de gemeenteraad in juli 2024 de Nota Grondbeleid 2024 vastgesteld. In deze Nota Grondbeleid geeft de gemeente haar visie op het te voeren grondbeleid en legt ze vast op welke wijze zij haar grondbeleidsinstrumentarium inzet. Het beleidskader wordt in grote lijnen gevormd door de vastgestelde Omgevingsvisie van de gemeente. De wens om de gemeente zichzelf verder te ontwikkelen tot regisseur staat centraal in de sturingsfilosofie van de Omgevingsvisie. Hierin vormt het thema ‘Niet de regels staan centraal maar het initiatief!’ de leidraad in verdere ruimtelijke ontwikkelingen en daarmee ook in het grondbeleid. De Nota Grondbeleid gaat bij belangrijke projecten uit van een meer actieve rol vanuit de gemeente. Beleidsdoel Met het grondbeleid geven wij als gemeente helderheid over de rol en de doelstellingen van de gemeente.

Het doel is erop gericht om op bepaalde locaties volledig te kunnen sturen op de invulling van het plangebied en daarnaast om bepaalde ontwikkelingen op te pakken die de markt niet wil of kan oppakken. Wat willen we bereiken? Wat gaan we er voor doen in 2027? Alle gemeentelijke grondexploitaties doorlichten en herijken Opstellen Meerjarenprognose Grondexploitaties 2027 (MPG 2027) Volledige regie over de invulling van de grondexploitatiegebieden en exploitatieresultaten van de gemeentelijke grondexploitaties minimaal kostenneutraal houden Opstellen Volkshuisvestingsprogramma Actualiseren Grondprijzenbrief Voor zover van toepassing afwaarderen van voorraden grond Indien van toepassing het treffen van een voorziening voor verlieslatende exploitaties Indien van toepassing het nemen van vroegtijdig tussentijdse winst bij winstgevende exploitaties Mogelijk verwerven van gronden waar de gemeente ruimtelijke ontwikkelingen wil realiseren De combinatie van te verwachten baten, investeringen, risico's en kansen zijn van belang voor de financiële positie van de gemeente. Hierna is een overzicht opgenomen van de grondexploitatiebegrotingen (GREXen) met daarin opgenomen een opsomming van gerealiseerde boekwaarde (saldo gerealiseerde opbrengsten en uitgaven) en de te nog te realiseren kosten en opbrengsten vanaf 1-1-2026.

Dit overzicht is een samenvatting uit de Meerjarenprognose Grondexploitaties 2026 (MPG 2026), waarin veel dieper op de financiële stand van zaken van gemeentelijke GREXen wordt gegaan. Boekwaarde  | Nog te realiseren   | Nog te maken  | Einddatum  | Resultaat op | Netto Contante  | Genomen winst (1) of 01-01-2026  | opbrengsten  | kosten  | exploitatie  | eindewaarde  | Waarde per  | tussentijdse voorziening (incl. rente)  | (incl. rente)  |    |   | 01-01-2026  | (2) Den Oever Zuid II   | -245.728  | 509.172  | -220.119  | 31-12-2027  | 43.325  | 41.643  | 81.228 (1) Hoornseweg   | -167.191  |  1.007.515   | -441.018  | 31-12-2034  | 399.306  | 334.121  | 230.379 (1) Robbenplaat   | -3.603.630  | 4.280.999  | -1.544.890  | 31-12-2032  | -867.521  | -755.229  |  (2)  867.028 Lelypark  | -725.708  | 1.138.453  | -2.298.452  | 31-12-2029  | -434.291  | -401.218  |  (2)  434.448 Martekrogt | 0 | 3.024.348 | -2.923.979 | 31-12-2028 | 0 | 0 | 0 Hooizicht | 0 | 3.700.000 | - 3.503.450 | 31-12-2029 | 0 | 0 | 0 Dorsmolen | 0 | 2.075.202 | - 1.941.585 | 31-12-2029 | 0 | 0 | 0 Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 119 Wieringerwaard | 0 | 8.046.696 | -7.668.144 | 31-12-2030 | 0 | 0 | 0 Oost TOTAAL   | -4.742.257  |  23.782.385 | -20.541.637  | -  | -859.181  | -780.683  | - *de versnellingslocaties zijn in bovenstaand schema opgenomen.

Hierbij dient te worden opgemerkt dat locatie Hooizicht geen grondexploitatie is maar wel toegevoegd om een volledig beeld te geven. Voor inzicht in de verwachte raming hiervan verwijzen wij naar het bijbehorende raadsbesluit. Uitgangspunt bij de ramingen van de versnellingslocaties is dat deze resultaatneutraal zijn. Voor de verlieslatende GREX-bedrijventerrein Robbenplaat is een voorziening getroffen van € 867.028. Ook voor de grondexploitatie Lelypark is een voorziening getroffen. Het gaat hier om een bedrag van € 434.448. Er was eerder een voorziening getroffen van € 1.200.000. Als gevolg van gunstige grondverkopen is het negatieve Netto contante waarde resultaat (NCW-resultaat) minder negatief geworden en is de getroffen verliesvoorziening van € 1.200.000 naar beneden bijgesteld. Doordat dit woningbouwplan veel sociale huurwoningen telt en een lage woningdichtheid heeft, is het resultaat negatief en wordt dit resultaat door de getroffen voorziening opgevangen. In 2022 is er voor gekozen om voor de grondexploitaties Den Oever Zuid II en Hoornseweg een tussentijdse winstneming te laten plaatsvinden. Het gaat hier om bedragen van respectievelijk € 81.228 en € 230.379 en deze winstnemingen zijn ook toegevoegd aan de reserve ‘Risico bouwgronden’.

Lopende projecten Momenteel zijn de bestemmingsplanprocedures, bouwvoorbereidingen opgestart of vindt onderzoek plaats naar de mogelijkheden tot herontwikkeling van onderstaande locaties. Het betreft locaties waar de gemeente (gedeeltelijk) eigenaar zijn, die we hebben verkocht of gaan verkopen ten behoeve van een ruimtelijke ontwikkeling, of waar we een samenwerkingsovereenkomst voor hebben gesloten. Onderscheid wordt gemaakt in gemeentelijke GREXen, projecten met gemeentelijk investeringskrediet en facilitaire projecten. Gemeentelijke GREX betreft gebiedsontwikkeling onder 100% regie van de gemeente waarvoor de gemeente de volledige financiële verantwoordelijkheid draagt. Dit noemt men actieve GREX. Wanneer een investeringskrediet beschikbaar wordt gesteld, betreft het een project waarvan de gronden in eigendom zijn van de gemeente maar een private partij het vastgoed realiseert. Betreft het een facilitair project dan is de private partij eigenaar van de gronden die ontwikkeld worden. De financiële en ruimtelijke verantwoordelijkheid van de ruimtelijke ontwikkeling en de GREX ligt volledig bij de private partij. De gemeente verricht werkzaamheden, faciliteert, om een facilitair project mogelijk te maken en de hieraan verbonden kosten wordt in rekening gebracht bij de private partij. De realisatie van een facilitair project mag de gemeente in principe niets kosten.

Hiermee wordt aangesloten bij de geldende wet- en regelgeving met betrekking tot facilitair projectontwikkeling. Van de verschillende categorieën wordt het volgende overzicht gegeven: Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 120 Begroting 2027-2030 - Paragrafen 121 Gemeentelijke grondexploitatiebegrotingen (GREXen) en gemeentelijke projecten: • Den Oever Zuid II in Den Oever (bedrijventerrein), plan in uitvoering • Hoornseweg in Middenmeer (bedrijventerrein), plan in uitvoering • Robbenplaat in Wieringerwerf (bedrijventerrein), plan in uitvoering • Lelypark in Wieringerwerf (woningbouwlocatie), plan in uitvoering • Versnelde woningbouwlocatie Dorsmolen – Oost in Wieringerwerf, plan in uitvoering • Versnelde woningbouwlocatie Martekrogt in Den Oever, plan in uitvoering • Versnelde woningbouwlocatie Wieringerwaard Oost, plan in uitvoering Gemeentelijke projecten op basis van (eventuele) investeringskrediet: • Investeringskrediet Versnelde woningbouwlocatie Randweg, deelgebied Hooizicht in Anna Paulowna, plan in uitvoering • Huidige schoollocaties Triangel, het Baken en de Don Bosco in Wieringerwerf, zacht plan • Woningbouw voormalige brandweerkazerne in Wieringerwerf, zacht plan (verbindingsweg 2-4) (gedeeltelijk gemeentegrond) • Bouw van nieuwe brandweerkazerne of renovatie huidige kazerne Slootdorp, zacht plan • Bouw van nieuwe brandweerkazerne kazerne Hippolytushoef, zacht plan

Facilitaire projecten • Polderpark in Anna Paulowna, plan in uitvoering • Elshof Zuid in Anna Paulowna, plan in uitvoering • Woningbouw Spoorsingel-Zuid, anterieure overeenkomst gesloten • Woningbouw Oosterterp in Wieringerwerf, in voorbereiding • Woningbouw De Zaaier in Wieringerwerf • Woningbouw en winkels voormalige Lidl Terpstraat in Wieringerwerf, zacht plan • Woningbouw De Kule in Den Oever • Herontwikkeling Kapellehof in Den Oever, intentieovereenkomst gesloten Begroting 2027-2030 - Paragrafen 122 • Versnelde Woningbouw Wijdenes Spaansweg, Breezand, Anterieure overeenkomst gesloten • Woningbouw Nieuweweg 11, Anna Paulowna, intentieovereenkomst gesloten • Woningbouw Kolhornerkade, Kolhorn, intentieovereenkomst gesloten • Woningbouw Rijderstraat, 't Veld, in voorbereiding • Woningbouw en BSO, 't Veld, in voorbereiding • Woningbouw Plan De Hoop in Wieringerwaard, plan in uitvoering • Woningbouw fase 2 en fase 3 ’t Veld Noord in ’t Veld, plan in uitvoering • Woningbouw achter Heerenweg 128 in Barsingerhorn, plan uitvoering • Woningbouw voormalige basisschool Meertuin in Slootdorp, plan in uitvoering • Woningbouw vrije bouwgronden in Kreileroord, plan in uitvoering • Realisatie nieuwe kinderopvang bij voormalige Dukdalf in Wieringerwerf Financiële positie In de Nota Grondbeleid is beschreven dat de gemeenteraad jaarlijks inzicht krijgt in de financiële positie van de

gemeentelijke GREXen. Dit gebeurt door het aanbieden van een MPG welke elk jaar vlak voor de aanbieding van de jaarrekening aan de gemeenteraad wordt aangeboden. Winstneming De verplichte tussentijdse winstneming op bouwgrond in exploitatie is gebaseerd op de voorgeschreven POC-methode (Percentage of Completion) zoals aangegeven in de nota Grondbeleid 2024 in begroting en jaarstukken van de Commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het BBV bevat financiële verslaggevingsregels waaraan provincies en gemeenten zich moeten houden. Risico's Voor de ruimtelijke ontwikkeling onder regie van de gemeente wordt een gemeentelijke grondexploitatie (GREX) opgesteld. De ruimtelijke ontwikkeling kan te maken krijgen met positieve (kansen) dan wel negatieve(nadelig) risico's. Deze risico's kunnen generieke risico's zijn maar ook project specifieke risico's. Generieke risico's zijn niet gebonden aan een GREX maar zijn algemene risico's die bij elke GREX zich kan manifesteren. Voorbeelden zijn prijsstijging of -daling (inflatie- invloeden) van eenheidsprijzen bij investeringen, prijsstijging of -daling (grondprijsrisico) voor opbrengsten als gevolg van markttechnische omstandigheden, Begroting 2027-2030 - Paragrafen 123 vertraging/ fasering in afzet van gronden, rentewijziging, planologische procedures die extra tijd in beslag nemen.

Naast Generieke risico's kunnen ook project specifieke risico's zich voordoen. Voorbeelden zijn: archeologische fondsen, bodemsanering, aankoopvertraging van gronden door de gemeente als gevolg van onderhandelingsproces, bezwaar en beroep tegen plannen. Risico’s nemen af naar mate de uitvoering van de projecten vordert. Deze risico's kunnen zowel financieel positief als -negatief uitpakken. In beide gevallen heeft het effect op het uiteindelijk te behalen resultaat van de GREX. De stand van de reserve Risico Bouwgronden per 1 januari 2026 is € 4,8 miljoen. Dit bedrag kan gebruikt worden om de mogelijke negatieve resultaten van de grondexploitaties te dekken. Van faciliterend naar actief Met de besluitvorming op de Woonvisie 2024, Nota Grondbeleid in 2024, de motie van de raad voor versnelde woningbouw van mei 2024 en impulsgelden begroting 2025 is gekozen om als gemeente zelf de regie nemen voorde realisatie van woningbouwprojecten en de realisatie van benodigde voorzieningen. Hiermee is de koers gekozen van om vanuit beheer gemeente om te schakelen naar een ontwikkelgemeente. Binnen de organisatie is een team opgezet dat zich richt op gebiedsontwikkeling, woningbouw, bedrijventerreinen en voorzieningen, om leefbaarheid en economische structuur in balans te houden.

Dit team is nu een jaar actief en de resultaten van deze investering zullen in 2027/2028 zichtbaar worden in woningbouwrealisatie. Dit heeft er op dit moment toe geleid dat 3 grondexploitaties zijn vastgesteld door de gemeenteraad voor de locaties Martekrogt in Den Oever, Wieringerwaard-oost en Dorsmolen in Wieringerwerf. Daarnaast is een investeringskrediet beschikbaar gesteld voor de versnellingslocaties Hooizicht aan de Randweg in Anna Paulowna. Deze 4 locaties zijn voortgekomen uit de motie versnelling woningbouw. Onderhoud kapitaalgoederen In de openbare ruimte van Hollands Kroon vinden veel activiteiten plaats zoals wonen, werken en recreëren. Voor deze activiteiten zijn diverse maatschappelijke voorzieningen nodig zoals riolering, infrastructuur, verlichting, bruggen, openbaar groen en gebouwen. Deze voorzieningen, ook wel kapitaalgoederen genoemd, kosten veel geld en de kwaliteit en het bijbehorende onderhoud zijn bepalend voor het functioneren en aanzien van de gemeente. Het integraal beheerplan openbare ruimte 2022-2025 vormt de basis voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke kapitaalgoederen. Momenteel wordt er gewerkt aan een actualisatie van dit integraal beheerplan. Het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2027-2031 vormt straks de basis voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke kapitaalgoederen.

Ten tijde van het opstellen van deze begroting is dit beheerplan nog in ontwikkeling. Samen met een extern bureau wordt op basis van het gemeentelijke areaal onderzocht welke beheer- en onderhoudsmaatregelen nodig zijn om de gewenste kwaliteitsniveaus te realiseren en in stand te houden. Hierbij wordt per onderdeel van de openbare ruimte inzichtelijk gemaakt welk kwaliteitsniveau wordt nagestreefd (bijvoorbeeld kwaliteitsniveau B). Ook wordt beoordeeld of de huidige beschikbare budgetten toereikend zijn om de gewenste kwaliteitseisen te behalen en het areaal duurzaam in stand te houden. Het Integraal Beheerplan wordt naar verwachting in het vierde kwartaal van 2026 ter besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden. Wanneer de beschikbare budgetten onvoldoende blijken om de gewenste kwaliteit te realiseren worden de gevolgen, risico’s en mogelijke keuzes afzonderlijk aan de gemeenteraad voorgelegd. Afhankelijk van de besluitvorming worden eventuele financiële gevolgen verwerkt in de reguliere beleidscyclus (lentenota 2027).

De volgende investeringen en exploitatielasten zijn begroot in deze begroting: Onderdeel  | Vastgestelde beleidskaders | Investering | Plafond | Exploitatie | Achterstallig onderhoud begroot | begroot Riolering | Programma Stedelijk Water en Riolering 2023-2027 | 6.541 | Ja | 2.486 | Nee Openbare verlichting | Integraal beheerplan openbare ruimte 2022-2025 | 275 | Ja | 574 | Nee Civieltechnische Kunstwerken | Integraal beheerplan openbare ruimte 2022-2025 | 1.600 | Ja | 841 | Nee Infrastructuur | Integraal beheerplan openbare ruimte 2022-2025 | 26.750 | Ja | 5.121 | Nee Groen | Integraal beheerplan openbare ruimte 2022-2025 | - | Nee | 3.152 | Nee Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 124 Water/Beschoeiingen | IBP/ Baggerplan  | 100 | Ja | 564 | Nee Speelplaatsen en terreinmeubilair | Integraal beheerplan openbare ruimte 2022-2025 | 110 | Ja | 224 | Nee Begraafplaatsen | Integraal beheerplan openbare ruimte 2022-2025 | - | Nee | 735 | Nee Gebouwen | Meerjaren Onderhoudsplan | 4.325 | Ja | 5.575 | Nee Havens | Integraal beheerplan openbare ruimte 2022-2025 | 60 | Nee | 811 | Nee Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 125 Begroting 2027-2030 - Paragrafen 126 Verbonden partijen Deze paragraaf geeft een overzicht van de verbonden partijen en ons beleid daarbij. Een verbonden partij is een organisatie waarin de gemeente zowel een bestuurlijk als een financieel belang heeft.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://hollandskroon.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/803f1931-86dd-4c9a-90de-3a68573f4a1c?agendaItemId=e21dedcc-c8d8-4f9d-a1f5-e76b47e4da13