CConstaterende datHollandsKroon
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027 - 2030

Raad 5 november 2026, gemeente HollandsKroonBij agendapunt: Programmabegroting 2027-203041.582 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 6

De gemeente Hollands Kroon heeft op dit moment één HAR-woning (Hotel Accommodatie Regeling) in gebruik bij gezinshereniging voor grote gezinnen. Hiervoor ontvangen wij middelen van het Rijk. De HAR is per 1 juli 2026 opgevolgd door een nieuwe regeling: Decentralisatie Uitkering Tijdelijk Onderdak. Deze regeling loopt tot eind 2027. Inburgering De uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering gebeurt via het samenwerkingsverband SIN. In 2025 zijn extra middelen ingezet voor maatschappelijke en juridische begeleiding van nieuwe statushouders binnen onze gemeenten. Eind 2026 wordt de balans opgemaakt of de wisseling van uitvoeringspartners financiële consequenties heeft. In verband met een nieuwe aanbesteding in 2028 voor de uitvoering van de nieuwe wet inburgering zal eind 2026 en begin 2027 een evaluatie plaatsvinden van de huidige contractvorm en samenwerking tussen SIN en gemeente. De overheid stimuleert gemeenten en uitvoeringspartners om meer duale trajecten aan te bieden aan statushouders om deze doelgroep sneller aan het werk te helpen. Tijdens de inburgering is in Q2 2026 in samenspraak met het SIN en de gemeenten Schagen en Den Helder het project “Vaktaal werkt!” gestart met behulp van financiering via een AMIF subsidie. Taalcafés De taalcafés in Anna Paulowna, Wieringerwerf, Nieuwe Niedorp en Middenmeer worden goed bezocht.

Ze vormen een waardevolle aanvulling voor nieuwkomers om informeel taalaanbod te krijgen en om op een laagdrempelige manier de taal te oefenen met lokale inwoners en andere nieuwkomers. Dit bevordert integratie en participatie. Deze dienstverlening wordt voortgezet. Daarnaast wordt in 2027 onderzocht of er behoefte is aan een taalcafé op Wieringen. Naast de taalcafés zijn er formele taalgroepen, uitgevoerd door VONK vanuit de WEB-middelen. Deze vinden in de avonduren plaats op De Terp in Wieringerwerf, zodat inwoners met werk of zorgtaken kunnen deelnemen. Ook is er een aparte taalgroep voor Oekraïense inwoners op Molenweid. De taalcafés worden georganiseerd door Wonen Plus Welzijn, de Bibliotheek en lokale partners binnen het Taalhuisnetwerk. Begroting 2027-2030 - Programma’s 63 Woonschool Met de woonschool gaan we inwoners ondersteunen bij het zelfstandig wonen en hoe we met elkaar samenleven in de wijk. Aandacht voor goed huurderschap, verantwoordelijkheid en respectvol samenleven draagt bij aan leefbare en veilige buurten. Cluster Kunst en Cultuur Cluster Kunst en Cultuur versterkt identiteit, leefbaarheid en sociale samenhang. We stimuleren cultuureducatie, talent, vernieuwing en samenwerking. Ook maken we erfgoed zichtbaar en toekomstbestendig. De Cultuurvisie 2025-2028 en de Erfgoedvisie geven richting aan beleid en uitvoering.

Wat willen we bereiken? • Inwoners kunnen in alle dorpen deelnemen aan kunst en cultuur. • Kinderen en jongeren kunnen hun culturele talenten ontdekken en ontwikkelen. • Culturele initiatieven en erfgoed versterken de identiteit en leefbaarheid van dorpen. • De bibliotheek blijft een toekomstbestendige voorziening voor lezen, leren, ontmoeten en meedoen. • Lokale culturele initiatieven sluiten beter aan op regionale kansen en samenwerking. Wat gaan we daarvoor doen? Cultuureducatie versterken en uitbreiden Alle kinderen in Hollands Kroon moeten de kans krijgen om kennis te maken met kunst en cultuur. Triade coördineert de cultuureducatie in samenwerking met scholen, verenigingen en lokale cultuuraanbieders. In 2027 werken we verder aan het versterken, verbreden en beter borgen van cultuureducatie binnen het onderwijs. Daarbij bouwen we voort op de uitbreiding van muziekonderwijs en onderzoeken we hoe een doorlopende leerlijn en een meer structureel cultuuraanbod vorm kunnen krijgen. Ook zetten we in op een groter bereik van het beschikbare aanbod, passend bij de mogelijkheden en behoeften van scholen. Buitenschoolse activiteiten en talentontwikkeling blijven onderdeel van deze ontwikkeling, zodat kinderen en jongeren op verschillende manieren met kunst en cultuur in aanraking kunnen komen.

Omdat afstand en beperkt openbaar vervoer een drempel kunnen vormen, houden we aandacht voor de bereikbaarheid van cultureel aanbod voor scholen in alle dorpen. Begroting 2027-2030 - Programma’s 64 HK Cultuurfonds Met het HK Cultuurfonds versterken we het culturele aanbod in Hollands Kroon. Het fonds ondersteunt stichtingen, verenigingen, kunstenaars en makers bij kunstzinnige en culturele activiteiten en erfgoedprojecten. Daarmee maken we initiatieven vanuit de samenleving beter mogelijk en stimuleren we samenwerking, talentontwikkeling en vernieuwing. In 2027 bouwen we voort op de ervaringen uit de eerste aanvraagrondes. Het fonds werkt met laagdrempelige routes voor lokale projecten, samenwerkingsprojecten, vernieuwende initiatieven en jongereninitiatieven. Door twee aanvraagrondes per jaar en een onafhankelijke adviescommissie kunnen aanvragen zorgvuldig worden beoordeeld en kunnen makers en organisaties inspelen op nieuwe ideeën en actuele ontwikkelingen. Cultuurregio Hollands Kroon is onderdeel van de Cultuurregio Noord-Holland Noord en werkt samen met provincie en regiogemeenten aan gezamenlijke opgaven op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed. Deze samenwerking helpt om Hollands Kroon steviger in de regio te verbinden en beter zicht te krijgen op kansen, ontwikkelingen en gezamenlijke mogelijkheden.

In 2027 ligt de nadruk op het versterken van het regionale netwerk, ambtelijke afstemming en het formuleren van haalbare prioriteiten en acties. Door kennis en ervaringen regionaal te delen, krijgen we beter zicht op waar samenwerking meerwaarde heeft en hoe lokale initiatieven kunnen aansluiten bij regionale ontwikkelingen. Kunst in de openbare ruimte Kunst in de openbare ruimte draagt bij aan de herkenbaarheid, identiteit en kwaliteit van de leefomgeving. In Hollands Kroon is de bestaande collectie geïnventariseerd en opgenomen in onderhoudsplannen, maar de werkwijze rond beheer, onderhoud en nieuwe initiatieven vraagt om verdere aanscherping. Ook de Cultuurvisie benoemt dat een meerjarig plan nodig is om nieuwe kunst in de openbare ruimte zorgvuldig mogelijk te maken. In 2027 werken we aan een beter gestructureerde aanpak voor kunst in de openbare ruimte. Daarbij brengen we procedures, rollen, beoordelingscriteria en verantwoordelijkheden duidelijker in beeld. Ook kijken we naar het beheer en onderhoud van de bestaande collectie en naar de manier waarop nieuwe initiatieven zorgvuldig kunnen worden beoordeeld en begeleid. Met deze aanpak willen we zorgen voor meer duidelijkheid, kwaliteit en samenhang. Zo blijft kunst in de openbare ruimte niet alleen zichtbaar, maar ook goed beheerd en passend bij de omgeving, gebiedsontwikkelingen en het karakter van Hollands Kroon.

Uitvoering stimulerend erfgoedbeleid In 2027 werken we verder binnen de kaders van de Erfgoedvisie Hollands Kroon en Omgevingsvisie. Om de samenhang tussen Kunst & Cultuur, Toerisme & Recreatie en Erfgoed te versterken wordt een gezamenlijke uitvoeringsagenda uitgewerkt. Begroting 2027-2030 - Programma’s 65 Gevelverbetering Met de subsidieregeling Gevelverbetering Hippolytushoef & Den Oever stimuleren we investeringen in de uitstraling en omgevingskwaliteit van de dorpscentra die momenteel minder goed functioneren. Insteek van de aanpak is dat de waardering van deze winkel en/of toeristische gebieden groeit en animo voor ondernemen toeneemt. In mei 2026 is deze regeling geëvalueerd en de conclusies zijn gedeeld met de raad via een memo. De regeling is daarop aangepast en wordt voortgezet. In 2027 onderzoeken we of deze aanpak ook voor andere centrumgebieden kansrijk is, of dat iets anders nodig is. De kosten hiervan vallen onder de uitvoeringskosten van de regeling, net zoals ondersteuning aan gevelgesprekken van de regeling. Bibliotheken De bibliotheek is een basisvoorziening voor lezen, leren, ontmoeten en meedoen. Zij draagt bij aan basisvaardigheden, leesbevordering, digitale deelname, gelijke kansen en sociale verbinding. De bibliotheek werkt daarvoor samen met onderwijs, kinderopvang, welzijn en het sociaal domein. In 2027 stellen we het meerjarenplan 2027-2030 vast.

Eventuele financiële gevolgen verwerken we vanaf de begrotingscyclus 2028. Ook is het de bedoeling om in de aan de te kopen kerk Hippolytushoef een nieuwe bibliotheek-voorziening te realiseren. Cluster Sport en Educatie Cluster Sport en Educatie helpt inwoners gezond op te groeien, te leren, te bewegen, te ontmoeten en mee te doen. Verenigingen, scholen, kindcentra, bibliotheken en maatschappelijke partners vormen de basis. We verbinden sport en bewegen met gezondheid en leefbaarheid en versterken educatie, basisvaardigheden en ondersteuning dichtbij. Wat willen we bereiken? • De leefomgeving nodigt iedereen uit om te sporten, spelen en bewegen. • Sport- en ontmoetingsvoorzieningen zijn toekomstbestendig, duurzaam en doelmatig. • Sport vindt plaats in een sociaal veilige omgeving en verenigingen werken goed samen. • Alle inwoners krijgen ontwikkelkansen, met extra aandacht voor kinderen en jongeren. • De leeromgeving is toegankelijk en ondersteuning vindt zoveel mogelijk op school plaats. • We signaleren laaggeletterdheid beter en versterken taal-, reken- en digitale vaardigheden. Begroting 2027-2030 - Programma’s 66 Wat gaan we daarvoor doen? Sport • We ontwikkelen in 2027 nieuw sport- en beweegbeleid, waarbij we sport en bewegen koppelen aan maatschappelijke opgaven zoals gezondheid, ontmoeting, meedoen en leefbaarheid in de dorpen.

• We werken verder aan de herijking van het accommodatiebeleid en het opstellen van het IHP-sport en bewegen, als basis voor keuzes over toekomstbestendige, duurzame en doelmatige sportvoorzieningen. In afwijking van de kaderbrief verwerken we de financiële gevolgen in een volgende begroting. • We werken aan de verdere ontwikkeling van een toekomstbestendig sport- en cultureel complex in Nieuwe Niedorp-Winkel. • We verkennen de mogelijkheden rond de sporthal Veerburg in Anna Paulowna. • We kiezen ervoor om voor Hippolytushoef om de sport op de huidige locatie te concentreren. Dit betekent dat we samen met de gebruikers aan de slag gaan voor het integreren van een zwembad met sporthal aan de Belterlaan en een opwaardering van het sportcomplex tot een sportpark. • We werken aan de instandhouding en toekomst van de binnenzwembaden en maken hierbij keuzes die passen bij gebruik, veiligheid, betaalbaarheid en maatschappelijke waarde. • We blijven sportdeelname, verenigingskracht en talentontwikkeling stimuleren, onder meer via het Topsportloket en het Sportgala. Educatie Integrale Kindcentra Vanaf 2027 starten we met de uitvoering van de nieuwe beleidsdoelstellingen voor de ontwikkeling van kindcentra in Hollands Kroon.

De focus verschuift van organisatorische integratie naar inhoudelijke samenwerking rondom kansengelijkheid, ouderpartnerschap, een doorgaande ontwikkellijn van 0-14 jaar en een sterke pedagogische basis. Hiermee bouwen we voort op de resultaten uit het Masterplan Kindcentra 2023-2026 en geven we uitvoering aan de vastgestelde beleidsambities voor de periode 2027-2030. Begroting 2027-2030 - Programma’s 67 • Voortzetten van de ontwikkeling van integrale kindcentra. • Faciliteren en versterken van interprofessionele samenwerking tussen onderwijs, opvang, jeugd, welzijn, gemeente rondom kinderen en gezinnen. • Versterken van dorpteamontwikkeling op kindcentra. • We ondersteunen leerkrachten en pedagogisch professionals bij opvoed- en opgroeivraagstukken en bevorderen vroegsignalering en zorgvragen. • We implementeren de regionale aanpak schoolaanwezigheid, waarbij preventie, welzijn en vroegtijdige ondersteuning centraal staan en schoolverzuim zoveel mogelijk wordt voorkomen. • Ondersteunen van scholen en kindcentra bij de uitvoering van gezamenlijke pedagogische vraagstukken. Stimuleren van ouderbetrokkenheid en preventieve activiteiten. We voeren het integrale huisvestingsplan onderwijs (IHP) uit door renovatie, verduurzaming en aanpassing van onderwijshuisvesting waar nodig.

Goede en toekomstbestendige huisvesting is een belangrijke randvoorwaarde voor de ontwikkeling van kindcentra en een sterke pedagogische basis. Versterken van taal- en basisvaardigheden bij jeugdigen Het landelijke Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) heeft als doel om onderwijs- en ontwikkelkansen van kinderen te vergroten door (taal)achterstanden zo vroeg mogelijk te signaleren, te voorkomen en terug te dringen. Hierbij ligt de nadruk op gelijke kansen voor kinderen en een sterke doorgaande ontwikkellijn van voorschoolse voorzieningen naar het basisonderwijs. In 2027 zetten wij in op het versterken van taal- en basisvaardigheden van jeugdigen door de implementatie van de Peutermonitor, waarmee beter inzicht ontstaat in het bereik van doelgroep peuters en de effectiviteit van ons VVE- convenant. Daarnaast vernieuwen wij het GOAB-beleid voor de periode vanaf 2028, met aandacht voor VVE, taalontwikkeling en een doorgaande ontwikkellijn voor kinderen van 0 tot 12 jaar. Samen met kinderopvangorganisaties, onderwijs, bibliotheek, jeugdgezondheidszorg en andere partners werken wij aan het versterken van taalvaardigheden en het voorkomen van onderwijsachterstanden.

Daarbij besteden wij nadrukkelijk aandacht aan het vergroten van de ouderbetrokkenheid, omdat een stimulerende thuisomgeving en een goede samenwerking tussen ouders, opvang en onderwijs essentieel zijn voor de taalontwikkeling en ontwikkelkansen van kinderen. Versterken van taal- en digitale vaardigheden bij volwassenen Het versterken van taal-, reken- en digitale vaardigheden blijft een belangrijk speerpunt binnen de aanpak van laaggeletterdheid en basisvaardigheden. In 2027 zetten wij in op verdere professionalisering van professionals en vrijwilligers in het herkennen en bespreekbaar maken van laaggeletterdheid, onder andere via bijeenkomsten, kennisdeling en samenwerking binnen bestaande partnerschappen. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan het nieuwe Taalhuisconvenant, waarmee de samenwerking tussen gemeenten, onderwijs, bibliotheek, welzijnsorganisaties en andere partners wordt versterkt. Ook wordt, in samenwerking met centrumgemeente Alkmaar en de regiogemeenten, een nieuwe aanbesteding voorbereid voor het formele educatieaanbod, zodat inwoners ook in de toekomst toegang houden tot kwalitatief en passend taalonderwijs en ondersteuning bij het versterken van hun basisvaardigheden. Overzicht kosten programma Vitaliteit In onderstaande tabel worden eerst de lasten per cluster weergegeven waarna het saldo voor bestemming (voor een storting in de reserve) volgt.

Hierna wordt een eventuele storting in de reserve weergeven waarna het resultaat na bestemming wordt weergegeven. Vervolgens worden de baten per cluster weergegeven waarna het saldo voor bestemming (voor een onttrekking aan de reserve) volgt. Hierna wordt een eventuele onttrekking aan de reserve weergeven waarna het resultaat na bestemming wordt weergegeven. Tenslotte wordt het saldo van de lasten en baten na bestemming weergegeven. Lasten (bedragen x 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Zorg | 41.808 | 44.375 | 43.624 | 42.750 | 41.568 Bestaanszekerheid | 27.208 | 28.100 | 28.261 | 28.268 | 26.387 Kunst & Cultuur | 3.128 | 3.016 | 3.041 | 3.041 | 3.041 Sport & Educatie | 9.814 | 10.651 | 10.740 | 10.740 | 10.740 Saldo voor Bestemming | 81.958 | 86.142 | 85.666 | 84.799 | 81.736 Reserve Vitaliteit | 4.613 | 1.418 | -80 | -80 | -80 Saldo na Bestemming | 86.571 | 87.560 | 85.586 | 84.719 | 81.656 Baten (bedragen x 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begroting 2027-2030 - Programma’s | 68 Zorg | -798 | -1.173 | -1.309 | -1.435 | -503 Bestaanszekerheid | -19.678 | -16.283 | -16.283 | -16.283 | -14.283 Kunst & Cultuur | -98 | -50 | -50 | -50 | -50 Sport & Educatie | -1.024 | -1.073 | -1.073 | -1.073 | -888 Saldo voor Bestemming | -21.598 | -18.579 | -18.715 | -18.841 | -15.724 Reserve Vitaliteit | -816 | -1.031 | -1.031 | -1.013 | -763 Saldo na Bestemming | -22.413 |

-19.609 | -19.745 | -19.853 | -16.486 Saldo (bedragen x 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 86.571 | 87.560 | 85.586 | 84.719 | 81.656 Baten | -22.413 | -19.609 | -19.745 | -19.853 | -16.486 Saldo | 64.158 | 67.951 | 65.841 | 64.866 | 65.170 Toelichting lasten en baten Hier belichten we de voornaamste afwijkingen van lasten en baten per cluster ten opzichte van 2026, de belangrijkste claims in 2027 en welke opvallende bewegingen er zijn richting 2030. Cluster Zorg Lasten (Toename 2,56 mln.) De stijging in lasten voor cluster Zorg ten opzichte van 2026 wordt met name veroorzaakt door loon en prijsindexatie van de zorgkosten en verwachte groei binnen de WMO. Daarnaast wordt er extra geld uitgetrokken voor de uitbreiding van de Jeugdondersteuning op school. De aanpak draagt bij aan het voorkomen van zwaardere jeugdhulptrajecten, waarmee we de druk op het sociaal domein verlagen en sluit aan bij de landelijke beweging richting collectieve en laagdrempelige ondersteuning. De verwachting is dat deze investering op termijn zal leiden tot lagere zorgkosten en dat na drie jaar de effecten zichtbaar worden. We dekken deze investering daarom voor een periode van drie jaar uit de extra middelen die we in 2026 en 2027 ontvangen via het gemeentefonds en zijn gestort in de reserve Sociaal Domein.

Lasten voor de uitvoering van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) zijn nieuw in 2027. Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord Begroting 2027-2030 - Programma’s | 69 Begroting 2027-2030 - Programma’s 70 (AZWA) komt als vervolg op het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het akkoord heeft als doel de zorg toegankelijk, betaalbaar en toekomstbestendig te houden. Baten (Toename 375K) Baten voor de uitvoering van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) zijn nieuw in 2027. Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) komt als vervolg op het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het akkoord heeft als doel de zorg toegankelijk, betaalbaar en toekomstbestendig te houden. Cluster Bestaanszekerheid Lasten (Toename 892K) De mutaties ontstaan door afwijkingen in personele lasten. Hiervoor verwijzen we naar bladzijde 11. Baten (Afname 3,4 mln.) In 2027 verandert de financiering van de opvang van nieuwkomers. Vanaf 1 juli 2026 geldt de Doelgroep Flexibele regeling voor de opvang van nieuwkomers. De Doelgroep Flexibele Regeling vervangt de verschillende afzonderlijke bekostigingsregelingen voor Oekraïense ontheemden, asielzoekers en statushouders. De regeling moet ervoor zorgen dat gemeenten sneller kunnen inspelen op een veranderende in- en uitstroom.

Financiering vindt plaats op basis van gerealiseerde lasten en niet langer op basis van een normvergoeding waardoor baten en lasten op elkaar aansluiten en waardoor eventueel overtollige middelen niet langer gereserveerd hoeven worden. Cluster Kunst en Cultuur Lasten (Afname 112K) De mutaties ontstaan door afwijkingen in personele lasten en kapitaallasten. Hiervoor verwijzen we naar bladzijde 11. Hiernaast zien we een indexatie op het subsidieplafond naast andere kleinere mutaties. Cluster Sport en Educatie Lasten (Toename 837K) Begroting 2027-2030 - Programma’s 71 De mutaties ontstaan door afwijkingen in kapitaallasten. Hiervoor verwijzen we naar bladzijde 11. Mutaties reserves Lasten (Afname 3,2 mln.) De afname komt door de wijziging van de financieringsregeling voor de opvang van nieuwkomers. Financiering vindt plaats op basis van gerealiseerde lasten en niet langer op basis van een normvergoeding waardoor baten en lasten op elkaar aansluiten en waardoor eventueel overtollige middelen niet langer gestort hoeven worden in een reserve. Baten (Toename 215K) De dekking voor de investering in de jeugdondersteuner wordt onttrokken uit de reserve Sociaal Domein. Begroting 2027-2030 - Paragrafen 72 Paragrafen Begroting 2027-2030 - Paragrafen 73 Bedrijfsvoering Het sturen op en beheersen van de bedrijfsprocessen is een kerntaak van de directie.

Het college en de gemeenteraad moeten zich een goed beeld kunnen vormen van hoe de bedrijfsvoering is ingericht en functioneert, en of deze doeltreffend en doelmatig bijdraagt aan het realiseren van de gemeentelijke opgaven. Deze paragraaf biedt dat inzicht. Personeel & Organisatie 2027 Accent: van zelforganisatie naar professioneel werkgeverschap en integraal leiderschap In 2026 is de organisatie gestart met een belangrijke ontwikkelopgave. Op basis van de organisatieanalyse wordt de overgang gemaakt van een organisatiestructuur met zelforganiserende teams naar een structuur met leidinggevenden. Deze verandering draagt bij aan meer sturing, duidelijkere verantwoordelijkheden, betere samenwerking tussen teams en een grotere uitvoeringskracht bij de maatschappelijke opgaven van de gemeente. Tegelijkertijd biedt deze ontwikkeling medewerkers meer duidelijkheid over rollen, verwachtingen, ondersteuning en ontwikkelmogelijkheden. Daarmee versterkt de nieuwe organisatiestructuur niet alleen de organisatie, maar ook het goed werkgeverschap. De invoering van teammanagement vormt hierin een belangrijke stap. Vanaf september 2026 worden gefaseerd 18 teammanagers geworven. In 2027 worden zij verder ondersteund via een management development-traject. Hiermee investeren we in leiderschap, integraal management en een eenduidige manier van sturen, samenwerken en verantwoorden.

Teammanagers spelen daarnaast een belangrijke rol in de begeleiding, ontwikkeling, duurzame inzetbaarheid en vitaliteit van medewerkers. Ook bouwen we verder aan een integrale bedrijfsvoering, waarbij HR, financiën, inkoop, informatievoorziening en de primaire processen meer in samenhang opereren. Binnen HR krijgt dit vorm door strategische personeelsplanning te verbinden aan de begrotingscyclus, integraal te sturen op formatie en externe inhuur en te voorzien in betrouwbare managementinformatie. Ook worden verantwoordelijkheden, bevoegdheden en processen opnieuw ingericht, passend bij de nieuwe organisatiestructuur. De overgang naar teammanagement vormt de grootste HR-opgave van 2027. Daarnaast richten we ons op het verder professionaliseren van HR-thema’s. De centrale opgave is het structureel ‘in control’ brengen van HR en het ontwikkelen van een professioneel HR-team dat management en medewerkers servicegericht Begroting 2027-2030 - Paragrafen 74 ondersteunt, faciliteert en adviseert. Daarbij ligt de nadruk op uniforme en betrouwbare processen, naleving van wet- en regelgeving en het beschikbaar maken van actuele stuurinformatie. Daarnaast investeren we in goed werkgeverschap door aandacht te besteden aan duurzame inzetbaarheid, gezonde en veilige arbeidsomstandigheden, professionele ontwikkeling en het aantrekken en behouden van talent.

Zo wordt de organisatie beter bestuurbaar en toegerust om haar maatschappelijke opgaven effectief te realiseren. 1. Verantwoordelijkheden beleggen bij leidinggevenden De nieuwe organisatiestructuur vraagt om een heldere verdeling van verantwoordelijkheden, bevoegdheden en taken. Teammanagers krijgen een centrale rol op het gebied van personeelszorg, verzuimbegeleiding, ontwikkeling van medewerkers, formatiebeheer en budgetten, planning en control cyclus en het versterken van de interne samenwerking. HR ondersteunt deze ontwikkeling en faciliteert hierbij met beleid, kaders, advies en monitoring. Daarnaast wordt gewerkt aan een meer integrale wijze van samenwerken. Maatschappelijke opgaven vragen steeds vaker om samenwerking over team- en programmagrenzen heen. In 2027 worden werkprocessen, overlegstructuren en verantwoordelijkheden hierop verder ingericht, zodat de organisatie beter in staat is om organisatie brede vraagstukken gezamenlijk op te pakken. 2. HR-basis op orde en betrouwbare sturing In 2027 versterken en professionaliseren we de HR-basis. We richten Youforce verder in en vereenvoudigen en standaardiseren de HR-processen. Medewerkers, leidinggevenden en HR beschikken daardoor over efficiënte werkprocessen, actuele gegevens en betrouwbare managementinformatie over onder meer formatie, bezetting, verzuim, verloop en personeelskosten.

Ook verduidelijken we verantwoordelijkheden, bevoegdheden en mandaten. Zo verbeteren we de dienstverlening, ondersteunen we leidinggevenden bij hun sturing en zorgen we voor een rechtmatige, uniforme en toekomstbestendige bedrijfsvoering. 3. Gezonde, veilige en duurzame organisatie Het terugdringen van verzuim en het versterken van duurzame inzetbaarheid blijven belangrijke speerpunten. In 2027 worden het verzuim- en inzetbaarheidsbeleid verder geprofessionaliseerd en wordt uitvoering gegeven aan de verplichtingen vanuit de Arbowet. Daarbij wordt ingezet op het structureel borgen van de risico-inventarisatie en -evaluatie, preventie, veiligheid en vitaliteit. Door vroegtijdige signalering, actieve begeleiding van medewerkers en aandacht Begroting 2027-2030 - Paragrafen 75 voor gezondheid en ontwikkeling werken we aan een gezonde en wendbare organisatie waarin medewerkers duurzaam kunnen bijdragen aan de gemeentelijke opgaven. Verzuim, arbeidsomstandigheden, vitaliteit, ontwikkeling en werkbelasting worden niet langer als afzonderlijke onderwerpen benaderd, maar in samenhang bekeken. Hierdoor ontstaat een preventieve aanpak die bijdraagt aan zowel medewerkerstevredenheid als continuïteit van de dienstverlening. 4.

Strategische personeelsplanning gekoppeld aan de begroting HR, financiën en management werken in 2027 gezamenlijk aan een integrale benadering van personeelsplanning, formatie en budgetten. Daarbij wordt inzichtelijk gemaakt welke kennis, competenties en capaciteit nodig zijn om de organisatiedoelen op korte en langere termijn te realiseren. Nieuwe formatie-aanvragen worden niet langer afzonderlijk beoordeeld, maar afgewogen in samenhang met de maatschappelijke opgaven, werkvoorraad, beschikbare capaciteit en financiële kaders. De organisatieanalyse laat zien dat er verschillen bestaan tussen de benodigde en beschikbare capaciteit. In sommige teams is sprake van over- of onderbezetting, terwijl op specifieke vakgebieden tekorten bestaan aan specialistische kennis en expertise. Door personeelsbehoefte, formatieontwikkeling en beschikbare middelen nadrukkelijker met elkaar te verbinden, ontstaat meer grip op personele investeringen en kan gerichter worden gestuurd op een kwalitatief en

Begroting 2027-2030 - Paragrafen 76 kwantitatief passende personeelsbezetting. 5. Professionalisering van externe inhuur In 2027 wordt de verantwoordelijkheid voor externe inhuur (voor bepaalde disciplines/kennis blijft inhuur noodzakelijk) verder gecentraliseerd binnen het HR- team. Hierdoor ontstaat één integraal overzicht van formatie, personeelskosten en externe inhuur, waardoor personele vraagstukken in samenhang kunnen worden beoordeeld. Om meer grip te krijgen op rechtmatigheid, kosten, kwaliteit en de strategische inzet van capaciteit worden de processen rondom externe inhuur opnieuw ingericht en gestandaardiseerd. Dit zorgt voor een betere onderbouwing van aanvragen, meer transparantie in de besluitvorming en een eenduidige werkwijze binnen de organisatie. De centrale regie op formatie en inhuur maakt het mogelijk om samen met leidinggevenden bewuste afwegingen te maken tussen de inzet van eigen medewerkers, tijdelijke capaciteit en externe expertise. Hiermee wordt gestuurd op een doelmatige inzet van middelen, vermindering van ongewenste afhankelijkheid van externen en een duurzame, toekomstbestendige personeelsbezetting. Toekomstbeeld De ontwikkelingen in 2027 vormen de basis voor verdere professionalisering van de bedrijfsvoering en de overgang naar een meer integrale organisatie.

Door leiderschap te versterken, processen te uniformeren, betrouwbare stuurinformatie te realiseren en verantwoordelijkheden helder te beleggen, groeit de organisatie stap voor stap naar een bedrijfsvoering die aantoonbaar in control is. Deze ontwikkeling ondersteunt ook de voorbereiding op een, indien noodzakelijk, andere clusterindeling binnen de bestaande programma’s vanaf 2028 en draagt bij aan een slagvaardige organisatie die inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners optimaal kan bedienen.

Begroting 2027-2030 - Paragrafen 77 Huisvesting Een externe partij onderzoekt momenteel het huisvestingsvraagstuk van raad, bestuur en organisatie. Dit onderzoek richt zich op het heroverwegen van de huidige gescheiden huisvesting van de raad en het college met de ambtelijke organisatie. Eind 2026 zal het bureau een quickscan opleveren, waarmee bestuur en raad een goede onderbouwing hebben voor het gesprek of aanpassing van de huidige huisvesting gewenst is. ICT, Informatievoorziening en informatiebeveiliging De wereld rondom digitale dienstverlening verandert heel snel. Cyberdreigingen en -aanvallen zijn inmiddels de realiteit van alledag, de geopolitieke situatie maakt dat we steeds meer onafhankelijk willen zijn van grote technologiebedrijven. Daarnaast nemen nieuwe ontwikkelingen, als AI en Datagedreven sturen een vlucht. Om te zorgen dat we als gemeente een veilige en continue ICT-dienstverlening kunnen leveren, waarbij we ook gebruik maken van nieuwe mogelijkheden om onze dienstverlening naar de burger steeds beter en effectiever te maken, is er een ICT-roadmap opgesteld. De ICT-roadmap 2026–2031 beschrijft de noodzakelijke ontwikkeling van de digitale ondersteuning van de gemeente om ook in de komende jaren betrouwbare, veilige en toegankelijke dienstverlening aan inwoners en bedrijven te kunnen blijven bieden.

De huidige situatie kent op meerdere onderdelen kwetsbaarheden. Processen, verantwoordelijkheden en beheersmaatregelen zijn nog niet overal voldoende ingericht, waardoor risico’s bestaan op verstoringen van dienstverlening, informatieverlies, cyberincidenten, privacy problemen en het niet voldoen aan wet- en regelgeving. Daarnaast neemt de afhankelijkheid van digitale systemen, gegevensuitwisseling en externe leveranciers steeds verder toe. Deze toenemende afhankelijkheid vereist een verandering in de wijze waarop we ICT-systemen beheren en risico’s onder controle houden. De ICT-roadmap richt zich daarom op het structureel versterken van de basis. Daarbij worden onder meer informatiebeveiliging, risicomanagement, continuïteitsmanagement, privacy, informatiemanagement, datagedreven werken en professionele besturing van de organisatie verder ontwikkeld. Het doel is een organisatie waarin digitale risico’s inzichtelijk en beheersbaar zijn, verantwoordelijkheden helder zijn belegd en dienstverlening betrouwbaar, veilig en toekomstbestendig kan worden uitgevoerd. Begroting 2027-2030 - Paragrafen 78 De urgentie om te investeren in digitale weerbaarheid neemt toe door strengere wettelijke eisen, vanuit de BIO2, NIS2 en Cyberbeveiligingswet.

Deze wetgeving vraagt niet alleen om technische maatregelen, maar ook om aantoonbare bestuurlijke sturing op risico’s, informatiebeveiliging, privacy, continuïteit en compliance. Het beheersen van digitale risico’s is daarmee nadrukkelijk een bestuurlijke verantwoordelijkheid. Met de toegekende budgetten wordt in de periode 2026 t/m 2031 het volgende gerealiseerd: • het verbeteren van de informatieveiligheid door het inrichten van risicomanagement en het continu doorvoeren van verbeteringen om dreigingen het hoofd te bieden; • documentatie en trainingen ter bevordering van informatiebeveiliging, privacy en archivering; • een crisismanagementorganisatie om de continuïteit van de dienstverlening te ondersteunen in geval van een crisis; • de achterstand op gemeentelijke archivering is weggewerkt en de gemeente heeft controle over haar informatie; • een IT-werkplek die bijdraagt aan de informatieveiligheid, de gebruikers optimaal ondersteunt en beheersbaar is; • de gemeente voldoet aan wet- en regelgeving op dusdanige wijze dat de inwoner correct wordt ondersteund en de interne processen beheersbaar en controleerbaar zijn; • de gemeente wordt veilig en betrouwbaar ondersteund om datagedreven te kunnen besluiten; • regievoering over contracten en leveranciers, zodat de gemeente optimaal wordt ondersteund, kosten bespaart en informatiebeveiliging in de gehele keten geborgd is; •

inzicht en sturing in ingericht op ons IT-landschap (werken onder architectuur), IT-projectenportfolio en de IT-dienstverlening; • kennisontwikkeling op het gebied van informatieveiligheid, archivering, privacy is geborgd voor iedereen die dit nodig heeft voor zijn of haar werk; • de aanbesteding en implementatie voor de vervanging van het raad informatiesysteem (iBabs); • een uitbreiding van het gebruik van AI naar 215 gebruikers. Dit zou een groei van 85 medewerkers betekenen. We weten dat ongeveer 200 medewerkers ongetraind de onbeschermde Copilot-versie gebruiken. Dit betekent een risico voor de informatieveiligheid en privacy. Bovendien beperkt het beperken van het aantal AI-licenties de productiviteitswinst die Ai kan opleveren; Daarnaast wordt het beheersen en toekennen van rechten voor medewerkers op applicaties en data (ook wel Identity Access Management genoemd) al belangrijker voor audits, effectieve werkprocessen en ten behoeve van informatiebeveiliging en privacy. Idealiter doen we dit geautomatiseerd op basis van functie Begroting 2027-2030 - Paragrafen 79 of rol van de medewerker. Om dit in te richten is aanvullend budget nodig. De verwachting is dat de realisatie hiervan rond 2028 start. In voorbereiding hierop worden eigenaarschap en verantwoordelijkheden eerst beter belegd in de organisatie.

Communicatie en participatie De organisatie is verantwoordelijk voor goede communicatie en participatie binnen beleid, projecten en dienstverlening. Team Communicatie adviseert, faciliteert en bewaakt de vakinhoudelijke kwaliteit. Hieronder werken we deze rolverdeling uit. Wat doet de organisatie? De organisatie is verantwoordelijk voor goede communicatie en participatie bij beleid, projecten, besluiten en dienstverlening. Bestuurders, leidinggevenden en medewerkers: • nemen communicatie en participatie vanaf de start mee; • zijn eigenaar van de inhoud, uitvoering en terugkoppeling; • betrekken inwoners en andere belanghebbenden tijdig; • communiceren duidelijk over keuzes, verwachtingen en resultaten; • zorgen dat medewerkers hun communicatieve en participatieve vaardigheden ontwikkelen. Leidinggevenden sturen op de kwaliteit van communicatie en participatie en schakelen team Communicatie tijdig in. Wat doet team Communicatie? Team Communicatie heeft vier kerntaken: • zij helpen het bestuur en de organisatie met communicatie om maatschappelijke opgaven te realiseren, met name de opgaven die urgent zijn en de samenleving direct raken. • zij helpen het bestuur en de organisatie met communicatie tijdens een crisis of risicovol incident. • zij ontwikkelen en beheren de communicatie-infrastructuur die het voor bestuur en organisatie mogelijk maken om te communiceren.

• zij ontwikkelen en beheren beleid, standaarden en regels voor communicatie door de organisatie. Begroting 2027-2030 - Paragrafen 80 In 2027 implementeert team Communicatie de methodiek Communiceren met Focus verder om de kerntaken nog beter uit te voeren. Hiermee vertaalt het team organisatie- en maatschappelijke doelen naar communicatieprioriteiten en een gerichte inzet van advies, capaciteit, kanalen en middelen. Het team gebruikt onderzoek, omgevingsinformatie en evaluaties om keuzes te onderbouwen en resultaten zichtbaar te maken. Ontwikkeling Juridische Functie De juridische functie van de gemeente ontwikkelt zich naar een integrale, proactieve en ketengerichte functie. Juridische expertise wordt vroegtijdig ingezet in processen die inwoners en ondernemers raken, met als doel rechtmatig, zorgvuldig, uitlegbaar en oplossingsgericht te handelen. Een belangrijk uitgangspunt is het versterken van vertrouwen in de gemeente. Dat gebeurt door transparantie, duidelijke communicatie, zorgvuldige belangenafweging en begrijpelijke toepassing van juridische kaders. Ook wordt structureel geleerd van klachten, bezwaarprocedures en juridische analyses, zodat beleid en uitvoering voortdurend verbeteren. Dit sluit aan op visie op dienstverlening, waarin persoonlijk contact, digitale toegankelijkheid, eerlijkheid, duidelijkheid en maatwerk centraal staan.

Juridische kwaliteit wordt daarom niet alleen achteraf getoetst, maar vooral aan de voorkant geborgd. Daarvoor wordt de samenwerking tussen vakteams en team JZ versterkt, worden processen efficiënter ingericht en expertise op het juiste moment ingezet. Planning & Control en Financiën De kwaliteit van de beleidscyclus wordt verder verbeterd, waarbij ook de kaderstellende- en controlerende rol van de raad beter tot zijn recht komt. Integraal verbeterplan via Basis op orde naar doorontwikkeling. De trajecten ‘Grip op financiën’ en ‘Verbetering kwaliteit financiële kolom’ hebben de financiële sturing de afgelopen jaren duidelijk versterkt. De volgende stap is de ontwikkeling naar een financieel volwassen organisatie: ‘varen met kompas’. Daarvoor zijn betrouwbare processen, heldere rollen, voldoende financiële kennis en een goed functionerende beleidscyclus nodig. In het nieuwe organisatiemodel wordt de toetsende functie ondergebracht bij Control, dicht bij de directie. De adviserende en registrerende financiële functie krijgt een plek binnen het domein Bedrijfsvoering en Dienstverlening. Deze inrichting versterkt de onafhankelijke toetsing én de ondersteuning van management, college en organisatie. Het team Financiën is nog in opbouw. Vacatures zijn moeilijk vervulbaar en de gemeentelijke kennis binnen het vaste team groeit. Daarom zetten we tijdelijk externe expertise in.

Deze experts ondersteunen de planning--en-controlcyclus en dragen bij aan coaching, kennisoverdracht, procesverbetering en het organisatie breed borgen van werkwijzen. Begroting 2027-2030 - Paragrafen 81 Tegelijk voeren we maatregelen uit die nodig zijn om de financiële basis op orde te brengen en de organisatie verder te ontwikkelen. Daarbij gaat het onder meer om het actualiseren van mandaat en delegatie, het verbeteren van de administratieve organisatie, het beschrijven en beheersen van risicovolle processen, het aanpassen van de financiële verordening en het goed inrichten van het budgethouderschap. De uitvoering vindt plaats in afstemming met de concerncontroller. De maatregelen zijn nodig om de financiële werkzaamheden tijdens de ontwikkeling van de organisatie op peil te houden en tegelijk structurele verbeteringen door te voeren. Zo versterken we de betrouwbaarheid, voorspelbaarheid en sturing. Zonder aanvullende inzet blijven de financiële basis en de beleidscyclus kwetsbaar en bestaat het risico dat management, college en raad niet tijdig beschikken over de informatie en advisering die nodig zijn voor goede besluitvorming. (Lokale) Inkoop Inkoop ondersteunt de organisatie bij het rechtmatig, doelmatig en maatschappelijk verantwoord verwerven van werken, leveringen en diensten.

In 2027 ligt de nadruk op: het verder professionaliseren van het team inkoop en contracten, het updaten van het inkoop- en contractmanagementbeleid, het instellen van de openbaar toegankelijke Tender Kalender om zo meer transparantie en voorspelbaarheid te creëren tussen onze aanbestedingen en de markt. Ook zetten we ons volop in voor het versterken van de samenwerking tussen inkoop, contractmanagement en de verschillende teams. Interne beheersing en controle (o.a. fraudepreventie, voorkomen Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O)) Het bewaken van de kwaliteit van de interne beheersing en controle is een continu proces en maakt onderdeel uit van de beheersing van bedrijfsprocessen. Vanaf het voorjaar 2026 is gestart met het opleiden van de medewerkers door het organiseren van trainingen op het gebied van interne controle. Daarmee worden medewerkers geleerd in het toepassen van elementaire controletechnieken en het ontwikkelen van controle- en fraudebewustzijn. De trainingen interne controle worden structureel jaarlijks gegeven. Apparaatslasten We geven inzicht in het totaal van de apparaatslasten. Apparaatslasten bestaan uit het volgende: • Alle salaris- en persoonlijke lasten zoals opleidingen, dienstkleding, mobiele telefoons van alle medewerkers. • De lasten van externe inhuur, zowel voor de reguliere bedrijfsvoering als voor de beleidsprogramma’s.

• De lasten die niet toe te delen zijn aan de beleidsprogramma’s en ondersteunend zijn aan de organisatie zoals ICT, informatievoorziening, schoonmaak, trainees, huisvesting, licenties, bestuurs- en raadsondersteuning, management in de primaire processen, koffie, energie en water, huur enzovoort. 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Apparaatslasten per inwoner | 796 | 907 | 930 | 1.053 | 910 | 891 Rechtmatigheidsverantwoording Het college legt jaarlijks in de jaarrekening verantwoording af over hoe zorgvuldig omgaan is met de regels die gelden voor de gemeentelijke financiën. Dit heet de rechtmatigheidsverantwoording. In deze verantwoording wordt vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten en ook de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. In de verantwoording wordt gemeld of er binnen de afgesproken financiële kaders rechtmatig gehandeld is. De accountant controleert of de verantwoording klopt. Het is belangrijk dat alle inkomsten en uitgaven, en ook de veranderingen op de balans, juist en volledig zijn weergegeven. Dit gebeurt op basis van de begroting, gemeentelijke regels en landelijke wetgeving. Daarbij wordt gekeken of er onder andere binnen het budget is gebleven, of aan de voorwaarden is voldaan, en of er geen sprake is van misbruik of oneigenlijk gebruik van middelen.

In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college uit hoe aan deze criteria is voldaan. Kleine afwijkingen hoeven niet allemaal gemeld te worden. De gemeenteraad heeft kaders/grenzen gesteld over de mate van rapportage, deze kaders zijn opgenomen in de financiële verordening. Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 82 Stelposten In deze begroting zijn onderstaande stelposten opgenomen: Cluster | Lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestuur | Kosten coalitieprogramma | 901.000 | 901.000 | 901.000 | 901.000 Organisatie | Lagere lasten inhuur | -300.000 | -300.000 | -300.000 | -300.000 Overig | Onder uitputting kapitaallasten | -1.500.000 | -1.500.000 | -1.500.000 | -1.500.000 Overig | Onvoorziene uitgaven | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 10.000 Overig | Indexatie algemeen | 795.000 | 795.000 | 795.000 | 795.000 Zorg | Lagere lasten inzet centrumgemeente | -250.000 | -250.000 | -250.000 | -250.000 Zorg | WMO huishoudelijke hulp | - | - | -1.825.000 | -1.825.000 Cluster | Baten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Overig | Nog te verkrijgen subsidies | -400.000 | -400.000 | -400.000 | -400.000 Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 83 Begroting 2027-2030 - Paragrafen 84 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onder weerstandsvermogen wordt verstaan het vermogen van de gemeente om niet-structurele risico's te kunnen opvangen, zonder dat dit ten koste gaat van de continuïteit in het afgesproken

gemeentelijke takenpakket. Hierdoor hoeft bij een incidentele financiële tegenvaller niet direct bezuinigd te worden om de begroting weer sluitend te krijgen. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar, maar ook voor de meerjarenraming. Op grond van het BBV bestaat het weerstandsvermogen uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit, dat wil zeggen de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken en alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. In deze paragraaf wordt eerst een risico-inventarisatie gegeven, daarna volgt een inventarisatie van de weerstandscapaciteit. Risico-inventarisatie & ontwikkelingen Onderstaand worden de diverse actualiteiten benoemd die een risico kunnen zijn. Aan het einde van de paragraaf worden deze samengevat in een tabel, en indien mogelijk, vertaald naar een risicobedrag. Ieder onderwerp krijgt een uniek nummer mee. Per risico wordt de kans van optreden vermeld in termen van; laag, middel en groot. 1. Gemeentefonds - ravijnjaar (laag/middel/groot) De ontwikkelingen rond de Algemene uitkering zijn niet altijd goed in te schatten.

Dit betreft de reguliere groei van het gemeentefonds (BBP-systematiek indexatie en volume en taakmutaties) en de verwachte ontwikkelingen van het Rijk. De inkomsten van het Rijk zijn vanaf het jaar 2028 veel lager dan de voorgaande jaren (het zogenoemde ‘ravijnjaar’). Hierdoor hebben we minder financiële ruimte om structurele uitgaven te dekken in de begroting. De begroting wordt zo nodig aangepast op basis van beschikbare inzichten rondom de algemene uitkering. Het kan zijn dat de algemene uitkering lager gaat uitvallen dan waarmee we nu rekening houden. Dit risico ziet toe op een lagere algemene uitkering dan begroot wat ertoe kan leiden dat we de Algemene Reserve moeten aanspreken. Wij schatten een negatieve afwijking op de huidige inzichten gemiddeld in. 2. Gemeentefonds - SPUK (laag/middel/groot) Het kabinet heeft een korting op een aantal specifieke uitkeringen (SPUK’s) doorgevoerd. Doel is SPUKS over te hevelen naar de Algemene Uitkering en vervolgens een korting door te voeren. Achtergrond van deze maatregel is dat administratieve lasten worden verminderd (omdat er geen aparte verantwoording per SPUK meer nodig is) en er meer beleidsvrijheid komt om deze middelen te besteden. Wat het effect gaat zijn blijft onduidelijk. Mogelijk door een korting op het Begroting 2027-2030 - Paragrafen 85 gemeentefonds of op de omvang van het SPUK-budget.

We sluiten niet uit dat andere specifieke uitkeringen mogelijk ook een korting gaan ontvangen. Omdat onduidelijk is wanneer en in welke mate de korting wordt toegepast is het risico als ‘middel’ weergegeven. 3. Loon- en prijsontwikkelingen - Inflatie (laag/middel/groot) Dit betreft het risico dat loon- en prijsontwikkelingen negatief afwijken dan waarmee rekening is gehouden in de begroting. Afgelopen jaren is de inflatie behoorlijk in beweging geweest. Daarom is dit risico als ‘middel’ weergegeven. De huidige geopolitieke ontwikkelingen tonen een dusdanige instabiliteit dat de onzekerheid over loon- en prijsontwikkelingen nog steeds aanwezig is. De huidige CAO loopt af per eind maart 2027. De onderhandelingen hierover starten ultimo 2026. 4. Capaciteit, personele lasten en organisatieontwikkeling (laag/middel/groot) De krapte op de arbeidsmarkt maakt het lastig bepaalde type vacatures te vervullen. Dit kan leiden tot vertraging in het werk en/of hogere kosten om het werk via inhuur te realiseren. Ook kan dit effect hebben op het realiseren van nieuwe ambities uit het coalitieprogramma. We willen de kosten voor de invoering van de teammanagers voor eind 2027 structureel opvangen binnen de bestaande personeelsbegroting. Dit blijft het streven en we liggen hierbij op koers.

Gedurende 2027, zodra de teammanagers begonnen zijn, is het mogelijk om bij alle onderdelen van de organisatie te bezien waar extra formatieve ruimte gevonden kan worden zonder ingrijpende personele gevolgen. 5. Duurzaamheid & ontwikkeling energiekosten (laag/middel/groot) In de hele gemeente zien wij dat de kosten van projecten nog stijgen. Dit heeft een direct effect op de kosten bij de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen en projecten. De energiemarkt blijft zeer onvoorspelbaar waardoor risico's moeilijk in te schatten zijn. Deze onzekerheid speelt ook een rol bij maatschappelijke instellingen, verenigingen en clubs waarmee wij een subsidierelatie hebben. Hierdoor komt de exploitatie nog steeds onder druk te staan en worden de duurzaamheidsinvesteringen een lastig financieel vraagstuk. Ons klimaat lijkt te veranderen. Extreme weersomstandigheden zorgen ervoor dat vastgoed kan worden beschadigd. We hebben in het verleden al stormen gehad die daken er af rukken, maar ook natheid, droogte en hitte kunnen bijvoorbeeld impact hebben op fundering, schilderwerk, etc. Op de langere termijn van 10 jaar wordt dit risico naar verwachting groter. Begroting 2027-2030 - Paragrafen 86 6.

Grondexploitaties (laag/middel/groot) De risico's die wij zien binnen de bestaande (al lopende) grondexploitaties zijn gedekt met voorzieningen die wij jaarlijks beoordelen en bijstellen waar nodig. Het grondbeleid is gewijzigd naar een actievere houding. Deze wijze van handelen zou financiële impact kunnen hebben maar zal per casus beoordeeld worden. Het risico wordt laag ingeschat om het uitgangspunt is dat nieuwe grondexploitaties zichzelf bedruipen. 7. Verbonden partijen (laag/middel/groot) De gemeente heeft de nodige taken ondergebracht (al dan niet verplicht) bij zogenaamde Verbonden Partijen (Gemeenschappelijke Regelingen). De complexiteit van deze taken, verwachte schaalvoordelen bij een gezamenlijke uitvoering ervan maar ook de gemeentegrens overstijgende taakuitoefening is hier aanleiding voor. Het gevolg van deze beweging is dat de directe invloed van het gemeentebestuur op deze taken afneemt. De gemeente blijft niettemin wel verantwoordelijk voor het resultaat en er zullen andere wegen moeten worden bewandeld om invloed uit te blijven oefenen op de besluitvorming. Omdat de gemeente hier niet alleen in staat maar met andere gemeenten/overheidslichamen samenwerkt is er een risico dat de besluitvorming niet loopt zoals verwacht.

Daarbij is er ook de kans dat aanvullend financiële middelen worden gevraagd die hoger zijn dan de reguliere indexering of gevolg zijn van (wettelijk) verplichte uitbreiding van activiteiten. 8. Borgstellingen (laag/middel/groot) De gemeente heeft diverse borgstellingen afgegeven. Hieraan zijn nadere eisen gesteld die het risico op aanspraken van deze borgstellingen minimaliseren. Toch is er altijd een kans (hoe klein ook) dat wij worden aangesproken. 9. Pensioen wethouders (laag/middel/groot) Wethouders pensioenen zijn actuarieel geactualiseerd. Dit wordt jaarlijks herzien en kunnen tot toekomstige mutaties van de voorziening leiden. Per saldo een laag risico. 10. Regionale Ontwikkeling Maatschappij (ROM) (laag/middel/groot) Het transitiefonds beoogt nominaal revolverend te zijn. Dit betekent dat de gemeenten hun inleg ter hoogte van 1% van de gemeentelijke begroting in principe aan het eind van de fondsperiode terugontvangen. De fondsperiode is maximaal 25 jaar. Er zijn scenario’s waarin het fonds een positief rendement oplevert maar er Begroting 2027-2030 - Paragrafen 87 bestaat ook een kans dat een deel van het geld niet terugvloeit. In een aanvankelijke risicoberekening voor Invest MRA is door KPMG is aan de hand van botsproeven bepaald dat dit tot een maximaal waardeverlies van 15% van de inleg zal leiden. 11.

ICT en Cyber onveiligheid (laag/middel/groot) Cyber onveiligheid zal als risico verder toenemen. Beheersmaatregelen zijn hiervoor genomen en worden continu bijgesteld, maar cyberrisico’s blijven bestaan. Voor de beveiliging van onze ICT-infrastructuur maken we gebruik van een SIEM/SOC (Security Informatie Event Management Security Operation Center) oplossing. De werkzaamheden die dit met zich meebrengen hebben we deels uitbesteed bij een externe partner. 12. Haven de Oude Zeug (laag/middel/groot) De haven de Oude Zeug wordt niet verzelfstandigd, maar blijft eigendom van de gemeente, hier is incidenteel geld beschikbaar voor gesteld om de haven te updaten. 13. Startersleningen (laag/middel/groot) Het beschikbaar stellen van financiële middelen door de gemeente ten behoeve van (hypothecaire) leningen voor haar inwoners draagt een (beperkt) risico met zich mee. De afhandeling van de startersleningen gebeurt via de rekening-courant. Dit is voor rekening en risico van de gemeente. Vooraf voert SVn een uitgebreide krediettoets uit, enkel bij een positieve uitkomst komt er een lening tot stand. Deze krediettoets beschermt aanvragers om niet een lening aan te gaan die ze eigenlijk niet kunnen dragen. Daarnaast geeft dit de gemeente meer zekerheid over de mogelijkheid tot terugbetalen van de lening.

Uit ervaring blijkt dat slechts een heel laag aantal mensen niet (kunnen) voldoen aan de (rente en) aflossing. En ook dan zijn er nog waarborgen via NHG en de woning als onderpand. 14. Ombuigingen programmabegroting 2025 (laag/middel/groot) Het risico blijft dat ombuigingen voor toekomstige jaren niet of niet volledig gerealiseerd worden. 15. Versnelling woningbouw (laag/middel/groot) De woningmarkt in Nederland staat onder druk, ook in Hollands Kroon. De behoefte aan nieuwe betaalbare woningen is groter dan ooit. De afgelopen jaren is de woningnood in onze gemeente aanzienlijk toegenomen. Dit heeft geleid tot lange wachtlijsten voor huur, steeds hogere prijzen voor koop en een groeiende groep inwoners die dringend op zoek is naar (betaalbare) huisvesting. Om de acute woonbehoefte voor alle groepen op korte termijn te kunnen vervullen, is besloten om Begroting 2027-2030 - Paragrafen 88 500 woningen versneld te realiseren. Voor de uitvoering van het project gelden risico`s. We hebben het bijvoorbeeld over planologische en juridische risico`s, financiële risico`s, risico`s ten aanzien van de projectuitvoering en logistiek, risico`s in de omgevingsfactoren en marktrisico`s. Snelheid is essentieel om te komen tot realisatie van de woningen. Daarom is ook specifiek ingezoomd op mogelijke vertragingsrisico`s die kunnen ontstaan bij het uitvoeren van de verschillende activiteiten.

Door het aan de voorkant in kaart brengen van beheersmaatregelen wordt geprobeerd zo effectief mogelijk in te spelen op eventuele vertragingen. 16. Renteontwikkelingen (laag/middel/groot) De omslagrente (rekenrente in de begroting) is bepaald op 1,85%. De huidige marktrente waartegen gemeenten kunnen lenen ligt (op moment van schrijven) rond de 3,6%. Doordat bestaande lening veelal gunstigere rentevoorwaarden kennen is de omslagrente relatief laag. Bij het herfinancieren of aangaan van nieuwe leningen bestaat het risico dat de rente op dat moment hoger is dan huidige omslagrente. 17. Informatiebeveiliging (laag/middel/groot) De wereld verandert snel op dit thema en staat nooit stil. We proberen zo goed mogelijk te voldoen aan de kwaliteitsnormen door middel van de ICT-roadmap. Toch ben je als organisatie altijd kwetsbaar. Dit kan betekenen dat de continue ontwikkeling leidt tot extra investeringen. 18. Afschaffing huishoudelijk hulp (WMO) (laag/middel/groot) In de Voorjaarsnota 2026 is een korting toegepast op het Gemeentefonds vanwege het afschaffen van de huishoudelijke hulp in de Wmo. Het is nog onduidelijk hoe deze bezuiniging wordt ingevuld, wat maakt dat wij de korting vanaf 2029 via een stelpost tenietdoen. Deze stelpost is onder voorbehoud van goedkeuring door de toezichthouder. Risico’s sociaal domein, hiervoor is een aparte bestemmingsreserve.

Sociaal Domein (laag/middel/groot) De ontwikkelingen binnen het sociaal domein hebben grote invloed op de financiële positie van de gemeente. De gemeente moet de zorg, ondersteuning en voorziening levensonderhoud die nodig is voor haar inwoners, aanbieden en betalen (compensatieplicht). De Participatiewet, Wmo en Jeugdwet zijn zogenaamde open-einde regelingen. Hoeveel kosten we jaarlijks maken, is vooraf niet precies te voorspellen. Daarnaast kunnen besluiten die door het Rijk worden doorgevoerd van grote invloed zijn op de ontwikkeling van de kosten en geopolitieke ontwikkelingen verhogen het risico dat de bestaanszekerheid van inwoners en maatschappelijke accommodaties verder onder druk komen te staan door onzekere inkomsten, stijgende vaste lasten en te weinig financiële buffers. Bij het opstellen van de begroting wordt geprobeerd om een zo realistisch mogelijk inschatting te maken van de verwachte kosten. Daarbij blijft het risico bestaan dat de daadwerkelijke volumegroei hoger is dan de geprognosticeerde volumegroei en er meer kosten worden gemaakt dan begroot. Ook aanbestedingen, indexering van tarieven en maatwerk kunnen voor hogere kosten zorgen. Beheersmaatregelen Er worden diverse beheersmaatregelen binnen het sociaal domein ingezet, die gericht zijn preventie, vroegsignalering en het versterken van de gezondheid van onze inwoners.

Dit risico telt niet mee voor de bepaling van het weersvermogen omdat het wordt afgedekt door de bestemmingsreserve sociaal domein. Tabel risicotabel naar bedragen voor benodigde weerstandscapaciteit Beslag op Weerstandsvermogen Omschrijving | (x € 1.000) 1 - Gemeentefonds (ravijnjaar 2028) | 2.000 2 - Gemeentefonds (SPUK’s) | 1.500 3 - Loon- en prijsontwikkelingen - Inflatie | 1.000 4 - Capaciteit en personele lasten | 1.500 5 - Duurzaamheid & ontwikkeling energiekosten | 150 6 - Grondexploitaties | 50 7 - Verbonden partijen | 500 8 - Borgstellingen | 750 9 - Pensioen wethouders | 50 10 - Regionale Ontwikkeling Maatschappij (ROM) | 50 11 - ICT en Cyber onveiligheid | 250 Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 89 12 - Haven de Oude Zeug | 100 13 - Startersleningen | 50 14 - Programmabegroting 2027 (Ombuigingen) | 500 15 - Versnelling Woningbouw | 500 16 - Renteontwikkeling | 1.000 17 – Informatiebeveiliging | 300 18 – Afschaffing huishoudelijk hulp (WMO) | 1.800 Eindtotaal | 12.050 Weerstandscapaciteit Hollands Kroon rekent de volgende componenten tot de beschikbare weerstandscapaciteit: • | Algemene Reserve • | Bestemmingsreserve Risico bouwgronden • | Bestemmingsreserve vastgoed • | Onbenutte belastingcapaciteit Algemene reserve De algemene reserve kan worden ingezet voor incidentele onvoorziene, onvermijdelijke en onoverkomelijke uitgaven en om risico’s te kunnen afdekken.

Het inzetten van reserves kan alleen tijdelijk plaatsvinden omdat deze uitgeput raken terwijl structurele lasten blijven terugkomen. Daarmee is het inzetten van reserves dus een tijdelijke oplossing. De wetgever heeft regels over de inzet van de algemene reserve eerder verruimt. Dit betekent dat het surplus van de algemene reserve dat niet nodig is voor het afdekken van risico’s (weerstandscapaciteit) gedeeltelijk benut mag worden voor de dekking van structurele lasten. Van dit vrij besteedbare deel (surplus) kan een gemeente jaarlijks maximaal 10% inzetten voor het dekken van structurele lasten. Met de voorwaarde dat de solvabiliteit groter of gelijk aan 20% is en blijft. De inzet van het surplus binnen de algemene reserve wordt door dit gebruik als structurele baat bestempeld. Voor de gemeente Hollands Kroon betekent dit dat voor 2027 ca. € 3,74 miljoen kan worden ingezet zonder dat de solvabiliteit daalt onder de 20%. Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 90 Begroting 2027-2030 - Paragrafen 91 Bestemmingsreserve Risico bouwgronden In deze reserve wordt een bedrag gereserveerd voor een eventueel toekomstige tegenvallers bij grondexploitaties Bestemmingsreserve vastgoed Er is een reserve vastgoed gevormd om incidentele onvoorziene, onvermijdelijke en onoverkomelijke uitgaven en om risico’s te kunnen afdekken.

Onbenutte/Vrije ruimte in de belastingcapaciteit Mocht de gemeente in slecht financieel weer terecht komen en een beroep willen doen op artikel 12 van de Financiële verhoudingswet (Fvw), dan moet worden voldaan aan het redelijk peil van het belastingpakket. De onbenutte belastingcapaciteit bij de OZB is zo groot als het verschil tussen het door de gemeente gehanteerde tarief en het tarief om tot een “artikel 12-status” toegelaten te worden. Het percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot artikel 12 is vastgesteld op 0,1595% (meicirculaire 2026) De totale verwachte OZB-opbrengst in 2027 is € 18,911 miljoen; deze wordt verminderd met de opbrengst op grond van de artikel 12-norm ad € 21,289 miljoen en het resterende bedrag is de onbenutte belastingcapaciteit van € 2,377 miljoen. Overzicht van de weerstandscapaciteit van de Gemeente Hollands Kroon De weerstandscapaciteit (x € 1.000) in de exploitatie in het vermogen Algemene reserve 47.991 Reserve risico grondexploitaties 5.408 Onbenutte belastingcapaciteit 2.377 Reserve vastgoed 2.651 Totaal 58.427 Ratio weerstandsvermogen Het is mogelijk om de risico’s af te zetten tegen de buffers van de gemeente Hollands Kroon. Door de weerstandscapaciteit af te zetten tegen het verwachte financiële gevolg van alle risico’s samen kan een conclusie worden getrokken over het weerstandsvermogen van de gemeente.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://hollandskroon.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/803f1931-86dd-4c9a-90de-3a68573f4a1c?agendaItemId=e21dedcc-c8d8-4f9d-a1f5-e76b47e4da13