Programmabegroting 2027 - 2030
Tekst van het document
Er is een bestuurlijk belang als iemand namens de gemeente in het bestuur zit of namens de gemeente stemt. Er is een financieel belang als de gemeente geld heeft geïnvesteerd en risico loopt bij financiële problemen of faillissement. Heeft de gemeente alleen een bestuurlijk of alleen een financieel belang? Dan spreken we meestal niet van een verbonden partij. Als een taak door een verbonden partij wordt uitgevoerd, blijft de gemeente verantwoordelijk voor het resultaat. Beleidskaders De gemeente Hollands Kroon heeft geen vaste visie voor het inzetten van verbonden partijen. Per situatie kijken we of samenwerking via een verbonden partij wenselijk is. Als dat nodig is, leggen we dit voor aan de gemeenteraad. Volgens de regels (BBV en financiële verordening) moeten we in de begroting aandacht besteden aan verbonden partijen. De huidige financiële verordening bevat geen specifieke regels voor verbonden partijen. Risico’s van verbonden partijen Samenwerken met verbonden partijen brengt risico’s met zich mee. Deze zijn onder te verdelen in bestuurlijke en financiële risico’s. Bestuurlijke risico’s Als taken worden uitgevoerd door een verbonden partij, staat de gemeente meer op afstand. Dit betekent: • minder directe invloed • minder snelle informatie De gemeente moet daardoor extra moeite doen om goed te sturen op de uitvoering. Daarnaast kan er sprake zijn van een dubbele rol.
Een bestuurder vertegenwoordigt zowel de belangen van de gemeente als die van de verbonden partij. Dit kan spanningen opleveren. Daarom zijn transparantie en duidelijke afspraken belangrijk. Begroting 2027-2030 - Paragrafen 127 Financiële risico’s De gemeente stelt geld beschikbaar aan verbonden partijen om taken uit te voeren. Als deze taken niet goed worden uitgevoerd, wordt geld mogelijk niet doelmatig besteed. Bij gemeenschappelijke regelingen kan de gemeente (samen met andere deelnemers) moeten bijspringen bij tekorten. Bij deelnemingen (zoals aandelen) loopt de gemeente risico over het geïnvesteerde bedrag. Ook kan dividend (opbrengst) lager uitvallen of wegvallen. Als een deelneming stopt, wordt de waarde afgeboekt op de algemene reserve. Het grootste risico zit vaak niet in deze afboeking, maar in het wegvallen van inkomsten zoals dividend. Zeker als deze structureel zijn opgenomen in de begroting. Sturing en beheer In 2013 heeft de gemeenteraad de Nota verbonden partijen vastgesteld. Hierin staat hoe we grip houden op verbonden partijen. Belangrijke onderwerpen in deze nota zijn: • het besliskader • de rolverdeling tussen raad en college • beheer en toezicht • risico’s en risicomanagement Financiële bijdrage De gemeente geeft jaarlijks geld aan verbonden partijen voor het uitvoeren van gezamenlijke taken. In totaal gaat het om ruim € 16 miljoen per jaar.
Het grootste deel van dit bedrag gaat naar: • de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord • Pro bedrijven (gesubsidieerde arbeid) • de GGD Hollands Noorden • Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Naam (bedragen x € 1.000) | Bijdrage 2027 | Bijdrage 2026 | Bijdrage 2025 | Bijdrage 2024 | Programma GR Gesubsidieerde Arbeid | 4.912 | 4.761 | 4.619 | 4.287 | Vitaliteit GR Veiligheidsregio Noord-Holland Noord | 4.716 | 4.221 | 3.997 | 3.580 | Leefbaarheid GR GGD Hollands Noorden | 3.664 | 3.384 | 3.135 | 3.202 | Vitaliteit GR Omgevingsdienst NHN | 2.692 | 2.297 | 2.124 | 2.044 | Leefbaarheid GR Regionaal Archief Alkmaar | 317 | 289 | 274 | 264 Dienstverlening Totaal | 16.301 | 14.952 | 14.149 | 13.377 1. | Verbonden Partij | GR Gesubsidieerde Arbeid gevestigd in Schagen Website | https://www.grga.nl/ Bestuurlijk belang | Deelnemers zijn de gemeenten Hollands Kroon, Den Helder en Schagen. Hollands Kroon is in het Dagelijks - en Algemeen Bestuur vertegenwoordigd door de wethouder Sociaal Domein. Openbaar belang | Goede uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) en de Participatievoorziening beschut werk.
Bedragen x € 1.000 Bijdrage 2027 | Resultaat 2027 | Eigen vermogen | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Vreemd vermogen Financieel belang | 01-01-2027 | 31-12-2027 | 01-01-2027 | 31-12-2027 4.912 | - | 350 | 350 | 800 | 800 Op basis van de begroting 2027 van de GR gesubsidieerde arbeid geldt voor Hollands Kroon een bijdrage van € 4.912.000 Het verwachte resultaat voor 2027 bedraagt € 0 Doelstelling | De GRGA is een samenwerking van de 3 gemeenten ter uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening, de regeling Beschut Werk en de voorziening Duurzaam aan het werk met Loonkostensubsidie. Inhoudelijke | Voor de GRGA ligt in 2027 de focus op het behoud en de doorontwikkeling van het sociaal ontwikkelbedrijf om blijvend duurzame verantwoording | banen te creëren voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. GRGA/Probedrijven gaat verder op de ingeslagen weg om het aanbod van Probedrijven verder te ontwikkelen en af te stemmen op de vraag van onze gemeenten en behoefte in de Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 128 arbeidsmarkt. De inzet van gemeenten, GRGA/Probedrijven en partners is gericht om prestaties te verbeteren en de achtergebleven instroom en uitstroom bij Beschut en Duurzaam met LKS te verhogen. De risico’s die samenhangen met de uitvoering van de regelingen zijn over het algemeen laag.
Bij het opstellen van de begroting worden 2 risico’s als hoog gekwalificeerd: • | De stijging van loonkosten komt hoger uit dan vooraf begroot. De afgelopen jaren is gebleken dat de loonkosten sterker Risico’s | zijn gestegen dan vooraf begroot. • | De GRGA/Probedrijven staat voor de opgave om te transformeren van een traditioneel privaat werkbedrijf naar een sociaal ontwikkelbedrijf met een publieke taak. De exacte route van de transitie van de GRGR en Probedrijven is nog niet helder. Wel is duidelijk dat verandering noodzakelijk is en om investeringen in organisatie en structuur vragen. 2. | Verbonden Partij | GR Veiligheidsregio Noord-Holland Noord gevestigd in Alkmaar Website | https://www.vrnhn.nl In deze GR nemen 16 gemeenten in Noord-Holland Noord deel. Hollands Kroon is door de burgemeester vertegenwoordigd in het Bestuurlijk belang | Algemeen Bestuur. Elk lid legt binnen haar of zijn gemeenteraad verantwoording af over het door de veiligheidsregio gevoerde beleid. De veiligheidsregio voert namens zestien gemeenten taken uit op het gebied van brandweer, ambulancezorg, risico- en Openbaar belang | crisisbeheersing, de meldkamer het Zorg- en Veiligheidshuis, bedrijfsvoering en geneeskundige hulpverlening bij crisissen en rampen.
Bedragen x € 1.000 Bijdrage 2027 | Resultaat 2027 | Eigen vermogen | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Vreemd vermogen Financieel belang | 01-01-2027 | 31-12-2027 | 01-01-2027 | 31-12-2027 4.716 | 937 | 5.101 | 6.235 | 72.353 | 77.074 Op basis van de begroting 2027 van VRNHN geldt voor Hollands Kroon een bijdrage van € 4.715.979. Het verwachte resultaat voor 2027 bedraagt € 937.000. Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 129 Doelstelling | Hoofddoelstelling is het verkleinen van risico’s en beperken van leed en schade bij incidenten. Het gezamenlijk behartigen van belangen, die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, voor de veiligheid van de bevolking. De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord richt zich op het verkleinen van risico’s en het beperken van leed en schade bij incidenten Beleidsvoornemens, | en realiseert dit door het bieden van adequate hulp en het samenwerken met alle bij de veiligheid en hulpverlening betrokken veranderingen | partijen. Daarbij worden burgers en bedrijven gestimuleerd tot het nemen van eigen verantwoordelijkheid en actief betrokken bij de hulpverlening. In samenwerking met de betrokken gemeenten is een regionaal risicoprofiel opgesteld.
De grootste zijn: • | Uitval vitale voorzieningen • | Extreem geweld • | Extreem weer Risico’s | • | Verstoring zorgcontinuïteit • | Brand • | Overstroming Op basis van de uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen is een beperkte algemene reserve toegestaan. Als richtlijn geldt maximaal 2,5% van de exploitatielasten. Dit komt op basis van de begroting 2027 neer op een bedrag van € 2.597.526. Feitelijk vormen de 16 deelnemende gemeenten de weerstandscapaciteit. 3. | Verbonden Partij | GR GGD Hollands Noorden gevestigd in Alkmaar Website | https://www.ggdhollandsnoorden.nl Bestuurlijk belang | In deze gemeenschappelijke regeling participeren 16 gemeenten in Noord-Holland. Hollands Kroon is in het Dagelijks en Algemeen Bestuur vertegenwoordigd door de wethouder Sociaal Domein. Openbaar belang | Beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners in de regio. De taken van de GGD zijn divers en vastgelegd in verschillende wetten. Bedragen x € 1.000 Financieel belang | Bijdrage 2027 | Resultaat 2027 | Eigen vermogen | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Vreemd vermogen 01-01-2027 | 31-12-2027 | 01-01-2027 | 31-12-2027 Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 130 3.664 | 0 | 1.551 | 1.654 | 24.470 | 24.168 Op basis van de begroting 2027 van GR GGD Hollands Noorden geldt voor Hollands Kroon een bijdrage van € 3.664.000. Het verwachte resultaat voor 2027 bedraagt € 0.
Doel van de samenwerking is het gezamenlijk behartigen van belangen, die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, Doelstelling | voor de gezondheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied. De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van de inwoners van Noord-Holland Noord. De GGD bevordert individueel en collectief gezond gedrag en is samen met andere spelers in de gezondheidszorg een partner in het preventief beleid van de gemeenten. De GGD heeft voor 2027 de volgende speerpunten geformuleerd: • | Verder versterken preventieve rol binnen jeugdgezondheidzorg Beleidsvoornemens, | • | Gezond opgroeien veranderingen | • | Versterken kennis en adviesfunctie richting Gemeente Hollands Kroon • | Ook binnen samenwerkingen met ketenpartners in het sociaal domein, onderwijs, het regionale antimicrobiële resistentie- zorgnetwerk, NHN Gezond en de Veiligheidsregio wordt blijvend geïnvesteerd. In de paragraaf weerstandsvermogen in de jaarstukken van GGD worden een aantal risico’s benoemd. De grootste zijn: • | Ziekteverzuim JGZ • | Hogere instroom Veilig Thuis Risico’s | • | Informatiebeveiliging en privacybescherming • | Toename behoefte Medische Milieukunde • | Hogere kosten Forensische Geneeskunde Bij GGD HN wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve.
De algemene reserve is ultimo 2027 € 1.443.000 en groot genoeg om de ingeschatte risico’s op te vangen. 4. | Verbonden Partij | GR Omgevingsdienst Noord-Holland Noord gevestigd in Hoorn Website | https://www.odnhn.nl/ Bestuurlijk belang | In deze gemeenschappelijke regeling participeren 17 partijen (16 gemeenten en de provincie Noord-Holland). Hollands Kroon is in het Dagelijks en Algemeen Bestuur vertegenwoordigd door de wethouder Openbare Ruimte. Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 131 Openbaar belang | De OD NHN draagt bij aan het schoon, veilig, gezond en duurzaam wonen, werken en recreëren in de fysieke leefomgeving van de regio Noord-Holland Noord. Bedragen x € 1.000 Bijdrage 2027 | Resultaat 2027 | Eigen vermogen | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Vreemd vermogen Financieel belang | 01-01-2027 | 31-12-2027 | 01-01-2027 | 31-12-2027 2.692 | 0 | 803 | 803 | 5.983 | 6.030 Op basis van de begroting 2027 van GR Omgevingsdienst NHN geldt voor Hollands Kroon een bijdrage van € 2.692.000. Het verwachte resultaat voor 2027 bedraagt € 0. Doelstelling | De OD NHN heeft als doel de huidige en toekomstige leef- en werkomgeving van inwoners in Noord-Holland Noord schoner, duurzamer en veiliger te maken.
Ook in 2025 is de OD NHN de gezaghebbende leefomgevingsautoriteit, waarbij de focus vooral ligt op complexe milieu-, duurzaamheids- en natuurtaken, het bevorderen van veiligheid in de regio, incidentpreventie en het bieden van meerwaarde voor de eigenaren vanuit bundeling van specialistische kennis. Ook na inwerkingtreding van de Omgevingswet. De OD NHN is een onafhankelijke partner die op inspirerende wijze mensen en kennis verbindt om maatschappelijke ambities in de fysieke Beleidsvoornemens, | leefomgeving te realiseren. veranderingen De OD NHN werkt, naast de landelijke vakberaden, op diverse onderwerpen samen met de andere drie omgevingsdiensten die werkzaam zijn in Noord-Holland. We doen dit op de thema’s: VTH strategie, data gedreven uitvoering, milieucriminaliteit (gezamenlijk overleg met de officier van justitie), ketentoezicht asbest en bodem. De OD NHN wil ook in haar eigen bedrijfsvoering in toenemende mate voorbeeldgedrag laten zien als het gaat om de maatschappelijke opgaven op het gebied van energie, duurzaamheid en klimaat. Hierbij gaat de verdere invulling van het hybride werken ook een belangrijke rol spelen. In de jaarrekening van de Omgevingsdienst worden een aantal risico’s benoemd. De grootste zijn: • | Datalek van geregistreerde gegevens Risico’s | • | Claims • | Aanbestedingsrisico's • | Projecten ten laste van het rekeningresultaat.
Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 132 De deelnemende gemeenten hebben met de notitie ‘Uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen’ als richtlijn bepaald dat de algemene reserve niet groter mag zijn dan 2.5% van de lasten. Ultimo 2027 is de verwachte stand van de algemene reserve € 361.000. De lasten in de jaarrekening 2027 rondom milieutaken worden geschat op € 29.494.000. Dit komt neer op 1.2%. 5. | Verbonden Partij | GR Regionaal Archief Alkmaar Website | https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/ Bestuurlijk belang | In deze gemeenschappelijke regeling participeren 9 gemeenten in Noord-Holland. Hollands Kroon is in het Algemeen Bestuur vertegenwoordigd door de burgemeester. De collectie behoudt zijn waarde als bron van bewijs voor democratische controle en onderzoek. Daarin ligt het bestaansrecht en Openbaar belang | de toegevoegde waarde van een archiefinstelling ten opzichte van andere informatiedienstverleners en dit is de kern van de wettelijke taak van het Regionaal Archief. Bedragen x € 1.000 Bijdrage 2027 | Resultaat 2027 | Eigen vermogen | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Vreemd vermogen Financieel belang | 01-01-2027 | 31-12-2027 | 01-01-2027 | 31-12-2027 289 | 0 | 361 | 361 | 1.121 | 1.121 Op basis van de begroting 2027 van de GR Regionaal Archief geldt voor Hollands Kroon een bijdrage van € 317.381. Het begrotingssaldo 2027 bedraagt € 0.
Het RHCA voert voor de aangesloten gemeenten de wettelijke taken uit zoals beschreven in de Archiefwet 1995: Doelstelling | Toezicht op de nog niet overgebrachte archieven (inspectie), de wettelijke adviestaak, het toezien op en begeleiden van het overdragen van archieven, het behoud en beheer van de in de archiefbewaarplaats bewaarde archieven en het beschikbaar stellen van deze archieven zodat iedereen deze archieven kan raadplegen. De belangrijkste tactische doelstelling is dat de integriteit, authenticiteit, bruikbaarheid en representativiteit van de collectie tot in Beleidsvoornemens, | lengte van jaren gegarandeerd moeten zijn. De collectie van het Regionaal Archief is een publiek goed. Iedereen moet daar zijn veranderingen | voordeel mee kunnen doen. Van de bestuurders en ambtenaren tot de inwoners. Van onderzoekers tot ontwikkelaars van digitale datatoepassingen. Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 133 Begroting 2027-2030 - Paragrafen 134 Risico’s In de begroting worden een aantal risico’s benoemd. De grootste zijn: • Minder opbrengsten depotgebruik derden • Hogere energiekosten De weerstandscapaciteit is op dit moment hoog genoeg om de risico's te dekken. Naast de hierboven genoemde verbonden partijen zijn er nog een aantal andere privaatrechtelijke deelnemingen.
Deze zijn: Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) De BNG is de bank voor overheden en organisaties met een maatschappelijke taak. De gemeente Hollands Kroon heeft aandelen in de BNG. Ook heeft de gemeente stemrecht in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. De wethouder Economische Zaken vertegenwoordigt de gemeente bij deze vergaderingen. Alliander NV De gemeente Hollands Kroon heeft aandelen in netwerkbedrijf Alliander. De wethouder Economische Zaken vertegenwoordigt de gemeente bij de aandeelhoudersvergaderingen. Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord Dit bedrijf stimuleert de economie in Noord-Holland. Het helpt bedrijven om te groeien, te verplaatsen of zich te vestigen in de regio. De gemeente Hollands Kroon is aandeelhouder en heeft stemrecht. De wethouder Economische Zaken vertegenwoordigt de gemeente. NV Huisvuilcentrale Noord-Holland (HVC) De gemeente is aandeelhouder van HVC. Ook staat de gemeente garant voor leningen van HVC. Hiervoor ontvangt de gemeente een vergoeding. HVC zorgt voor duurzaam afvalbeheer in Noord-Holland Noord en Flevoland. De wethouder Economische Zaken vertegenwoordigt de gemeente. Vereniging van Waddenzeegemeenten Deze vereniging bestaat uit gemeenten aan de Waddenzee.
De vereniging: • ontwikkelt gezamenlijk beleid Begroting 2027-2030 - Paragrafen 135 • stemt beleid af • adviseert gemeenten • vertegenwoordigt gemeenten in overleg • voert gezamenlijke projecten uit Elke gemeente heeft twee leden in het Algemeen Bestuur: één namens de raad en één namens het college. De wethouder Economie en Brede Welvaart zit in het Dagelijks Bestuur. De bijdrage van gemeenten hangt af van het aantal inwoners en het oppervlak aan buitenwater. Coöperatie Parkmanagement Wieringermeer (CPW) Op bedrijventerrein Robbenplaat werkt de gemeente samen met bedrijven via parkmanagement. Het doel is goed en efficiënt beheer van het terrein. In het bestuur zitten vertegenwoordigers van bedrijven en de wethouder Economie en Brede Welvaart. De gemeente betaalt jaarlijks een bijdrage voor beheer en onderhoud van openbare voorzieningen. Het kwaliteitsniveau is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van bedrijven en gemeente. De wethouder Leefbaarheid vertegenwoordigt de gemeente. P10 – netwerk van plattelandsgemeenten De P10 is een samenwerkingsverband van 34 plattelandsgemeenten. Gemeenten werken samen omdat zij vaak vergelijkbare vraagstukken hebben. De P10 richt zich onder andere op: • belangenbehartiging (lobby) • pilots en projecten • kennis delen Hollands Kroon speelt een actieve rol.
Twee wethouders nemen deel aan programma’s en de burgemeester zit in het Dagelijks Bestuur. Begroting 2027-2030 - Paragrafen 136 Wet open overheid De komende jaren wordt de uitvoering van de Wet open overheid (Woo) verder doorontwikkeld, met als uitgangspunt een transparante, toegankelijke en betrouwbare overheid. Hollands Kroon sluit daarbij zoveel mogelijk aan bij de Rijk brede ontwikkelingen rondom actieve openbaarmaking en de verdere implementatie van de Woo. Naarmate de wettelijke verplichtingen worden uitgebreid, wordt de organisatie gefaseerd voorbereid op het openbaar maken van aanvullende informatiecategorieën via de Woo-index en andere landelijke voorzieningen. Tegelijkertijd blijft de afhandeling van Woo-verzoeken een belangrijk aandachtspunt. De omvang en complexiteit van verzoeken nemen toe, mede door de bredere toepassing van AI. Om ook in de toekomst een tijdige, zorgvuldige en rechtmatige behandeling van verzoeken te kunnen blijven waarborgen, zal met behulp van de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen worden ingezet op die rechtmatige uitvoering van de Woo, de verdere professionalisering van het Woo-proces, versterking van de informatiehuishouding en een goede aansluiting op de vereisten van de Archiefwet. Daarnaast gaan we verder met de ontwikkeling van het publicatieplatform Open Hollands Kroon.
Met dit platform maken we Woo- verzoeken, besluiten en onderliggende documenten structureel openbaar, in lijn met de wettelijke verplichtingen en doelstellingen van de Woo. Zo versterken we de transparantie, toegankelijkheid en digitale dienstverlening van de gemeente. Begroting 2027-2030 - Paragrafen 137 Duurzaamheid Duurzaamheid 2027 De gemeente Hollands Kroon werkt doelgericht aan een duurzame, leefbare en economisch veerkrachtige toekomst. Duurzaamheid is daarbij niet een apart beleidsveld of opgave van één team, maar een leidend principe dat verankerd is in de omgevingsvisie, het coalitieprogramma en de uitvoeringspraktijk. De inzet op duurzaamheid is uitgewerkt in het Programma Duurzaamheid 2025–2028 en wordt jaarlijks geconcretiseerd via de begroting. De uitvoering richt zich op vier strategische programmalijnen: • Energie- en Warmtetransitie • Biodiversiteit • Klimaatadaptatie en Vergroening • Circulaire Economie Koers op basis van Kadernota 2026 Energie- en Warmtetransitie De elektriciteitsvraag stijgt sterk door elektrificatie van mobiliteit, industrie en warmtepompen. Uitbreiding van de infrastructuur en aanpak van netcongestie zijn noodzakelijk. Hollands Kroon werkt samen met Liander, TenneT, provincie en het Rijk aan deze opgave.
Er wordt samengewerkt aan onder andere (de uitvoering van) het provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK), de 380 kV-uitbreiding Noord-Holland Noord (380kV NNH) en het programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee (pVAWOZ). De gemeente vervult een regierol en stimuleert lokaal eigendom. Stimuleren van energiebesparing en aardgasvrije alternatieven krijgt extra aandacht, vooral bij kwetsbare huishoudens. Biodiversiteit Het herstel en behoud van biodiversiteit is een belangrijk onderdeel van de ruimtelijke ontwikkeling van Hollands Kroon. Biodiversiteit wordt daarom steeds meer een vast onderdeel van de inrichting, ontwikkeling en het beheer van de leefomgeving. Door ecologisch bermbeheer, bomenaanplant, natuureducatie en initiatieven zoals Hollands Kroon Zoemt werken we aan een robuust ecosysteem dat bijdraagt aan een gezonde leefomgeving voor mens en natuur. Samenwerking met agrariërs, natuurorganisaties, inwoners en andere partners is essentieel. Lokale maatregelen sluiten aan bij landelijke en regionale ambities, waaronder het Begroting 2027-2030 - Paragrafen 138 Deltaplan Biodiversiteitsherstel en de Nationale Bijenstrategie. Binnen de dorpen vraagt dit ook om een zorgvuldige balans tussen de beleving van openbaar groen door inwoners en maatregelen die gericht zijn op het versterken van natuurwaarden.
De programmalijn Natuur & Biodiversiteit richt zich op het ontwikkelen van beleid, het opstellen van beleidsinstrumenten, monitoring en advisering aan andere gemeentelijke domeinen, zoals openbare ruimte, beheer, gebiedsontwikkeling en vergunningverlening. Zo zorgen we ervoor dat biodiversiteit integraal wordt meegenomen in gemeentelijke plannen en projecten. Daarnaast zetten wij in op het vergroten van kennis en bewustwording bij inwoners, bedrijven en werknemers. Hierbij werken we nauw samen met andere overheden, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen. Deze samenwerking is van belang bij regionale vraagstukken en activiteiten in aangrenzende natuurgebieden. Ook nemen wij deel aan projecten en programma’s van andere overheden en gebiedspartners, zoals Rijkswaterstaat (IJsselmeergebied en Waddenzee), de provincie Noord-Holland en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Op deze manier dragen we gezamenlijk bij aan een toekomstbestendig en biodivers landschap in Hollands Kroon en de regio. Klimaatadaptatie en Vergroening De gemeente anticipeert op overstromingsrisico, wateroverlast, hittestress en droogte. Vergroening, waterberging en klimaatadaptieve richtlijnen worden onder andere toegepast bij bouw, herinrichting en beheer. Voorbeelden zijn de schaduwindicator, vergroende bedrijventerreinen en een groennorm.
De klimaatadaptatie agenda vraagt verbreding naar onder andere wonen en economie. Koppelkansen bij bijvoorbeeld herinrichtingen maken klimaatadaptatie haalbaar en betaalbaar. Eén van de spanningsvelden in de openbare ruimte zijn de invloed van klimaatadaptieve maatregelen op ondergrondse infrastructuur. Per situatie wordt een afweging gemaakt tussen klimaatadaptieve winst en mogelijke complicaties. Criteria hiervoor borgen we bij de herziening van het HIOR en het Integraal beheerplan. Circulaire Economie De focus ligt op afvalpreventie, terugbrengen van grondstofgebruik, en hergebruik en recycling. Intern zetten wij in op circulair opdrachtgeverschap en inkopen, secundair en biobased bouwmaterialen, duurzaam beheer van gebouwen en de openbare ruimte, en het stimuleren van innovatieve concepten. Daarbij is een sterkere verankering in beleid én uitvoering nodig om circulariteit standaard te maken. Deelname aan akkoorden biedt economische kansen en verbeterde ketensamenwerking. We streven naar een volledig circulaire economie in 2050. Hollands Kroon heeft de ambitie om in 2030 100% circulair in te kopen.
Begroting 2027-2030 - Paragrafen 139 Financiën, uitvoeringsrisico’s en personele bezetting Tot 2026 ontving de gemeente Hollands Kroon de ‘tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid (CDOKE)’ voor de uitvoering van het duurzaamheidsbeleid door middel van een Speciale Uitkering (Spuk). In 2026 en 2027 worden deze gelden uitgekeerd door middel van een decentralisatie- uitkering (DU). Naar verwachting wordt deze vanaf 2028 vervangen door een bijzondere fondsuitkering (BFU). In beide gevallen (DU en BFU) worden de middelen via het gemeentefonds uitgekeerd. Dit betekent dat de gemeenteraad hier beleids- en bestedingsvrijheid over heeft. Door middel van deze begroting kent de gemeenteraad van Hollands Kroon de CDOKE-middelen toe aan de uitvoering van het programma Duurzaamheid 2025-2028, door middel van maatregelen zoals omschreven in deze paragraaf. In 2027 ontvangt de gemeente Hollands Kroon € 1.626.829 aan decentralisatie-uitkering CDOKE via het gemeentefonds. Dekking personeelskosten In de programmabegroting 2026-2028 werd er een specifiek deel van de duurzaamheidsbegroting gefinancierd doormiddel van de CDOKE. Duurzaamheidsbeleid wordt echter breder in de organisatie wordt opgepakt.
Om deze reden wordt er € 700.000 van de CDOKE-middelen beschikbaar gesteld voor de dekking van personeelskosten die voortkomen uit de uitvoering van het duurzaamheidsbeleid, binnen zowel team duurzaamheid, als breder in de organisatie. De dekking van de personeelskosten komt dus voor een groot deel structureel voort uit de CDOKE-middelen. Dat betekent dat we aandacht moeten houden voor tijdige borging in de reguliere formatie en begroting. Over beschikbare uitvoeringsmiddelen na 2030 is nog geen duidelijkheid. In het coalitieprogramma heeft het kabinet Jetten € 800 miljoen per jaar opgenomen voor de periode 2031 tot 2040. Dit bedrag is voor de Continuering uitvoering klimaatbeleid medeoverheden. Het parlement moet dit nog goedkeuren. Hier wordt eind 2026 bij de begrotingsbehandeling van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat meer nieuws over verwacht. Jaarlijks blijven we evalueren of beschikbare capaciteit en ambities in het uitvoeringsplan voor het volgende jaar zich goed tot elkaar verhouden. Als bijstelling noodzakelijk is, dan brengen we dat in bij de Kadernota voor het betreffende jaar in beeld. Financiën en middelen Voor de uitvoering van de duurzaamheidsacties in 2027 is een combinatie van structurele en projectgebonden middelen beschikbaar.
De inzet sluit aan bij de gemeentelijke begroting en waar mogelijk worden externe subsidies en samenwerkingsbudgetten benut, zoals via de provincie, het Rijk of Europese fondsen. Subsidiemiddelen zijn per definitie incidenteel van aard en vallen weg na het einde van de looptijd. Subsidies vanaf 2022 | Doel | Looptijd | Totaal | Resterend | Inzet budget Tijdelijke impulsregeling | Maatregelen om te beschermen | Tot 2028 | € 475.793 | Volledig besteed | 100% subsidie doel klimaatadaptatie | tegen de gevolgen van hitte, droogte Provincie NH | en wateroverlast Regeling specifieke | Maatregelen om woningen sneller te | Tot 2030 | € 212.985 | € 212.985 | 100% subsidie doel uitkering versnelling | isoleren met behoud van natuur en natuurinclusief isoleren | biodiversiteit. Onderzoek voor het (SiSa tussen | soortenmanagementplan. medeoverheden) Energie armoede | Maatregelen om kwetsbare | Tot 2028 | € 1.812.780 | € 1.130.841 | 100% subsidie doel huishoudens te beschermen tegen hoge energielasten. Tijdelijke regeling | Maatregelen om gemeenten en | Financiering na | € 6.797.144 | € 4.999.389 | Tot 2026: Specifiek voor capaciteit decentrale | provincies te ondersteunen bij | 2027 nog | Ontvangen bedragen: | beleid, onderzoek, personeel overheden voor klimaat- | uitvoering van klimaat- en | onbekend. | SPUK 2024: € | en inhuur klimaat en en energiebeleid | energietaken.
| Verwachting | 974.606,36 | energiebeleid. (CDOKE) | ongeveer | SPUK 2025: € | Vanaf 2026: Beleid, €1.600.000 per | 1.722.188,04 | onderzoek, personeel en jaar. | DU 2026: € 1.610.602 | inhuur klimaat en DU 2027: € 1.626.829 | energiebeleid, maar uitkering via het gemeentefonds. Nationale Isolatie | Maatregelen om particuliere | Tot 2029 | € 7.062.060 | € 3.856.386 | 100% subsidie doel Programma | woningen te isoleren. Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 140 Begroting 2027-2030 - Paragrafen 141 Specifieke uitkering kasten nvi opgave Subsidie op realisatie vleermuisverblijven t.b.v. isolatieopgave. Tot 2029 € 151.000 € 151.000 100% subsidie doel Middelen worden jaarlijks ter beschikking gesteld door de raad. Onderstaande middelen zijn in de begroting beschikbaar om de realisatie van beleidsdoelen te ondersteunen en de transitie naar duurzaam opdrachtgeverschap en bredere maatschappelijke impact te faciliteren. Deze middelen komen voort uit specifieke subsidies en de CDOKE-middelen. Uit dit overzicht blijkt dat het volledige uitvoeringsprogramma 2027 gedekt wordt uit subsidies en de DU CDOKE.
Doel Budget Personeelskosten € 700.000 (CDOKE) Energie- en Warmtetransitie € 3.551.000 (CDOKE, Nationale Isolatie Programma & Energie armoede) Biodiversiteit € 270.000 (CDOKE) Klimaat adaptatie & vergroening € 375.000 (CDOKE) Circulaire economie € 73.000 (CDOKE) Totaal € 4.969.000 CDOKE-middelen: € 1.969.000 DU CDOKE 2027: € 1.626.829 SPUK CDOKE 2025: € 342.171 Subsidie Nationale Isolatie Programma: € 2.404.000 Subsidie Energie armoede: € 596.000 Oormerk CDOKE-middelen Tot 2026 waren de SPUK CDOKE-middelen specifiek geoormerkt voor beleid, onderzoek, personeel en inhuur klimaat en energiebeleid. Dit maakt dat de middelen die ontvangen zijn tot 2026 niet ingezet mogen worden voor het treffen van maatregelen. Voor de uitvoering van de ‘Maatregelen 2027’ komt de financiering dus uit de DU CDOKE-middelen die in 2025 en 2027 zijn ontvangen, de gemeenteraad heeft hier namelijk beleids- en bestedingsvrijheid over. Verbinding met programma’s Leefbaarheid: vergroening en klimaatadaptatie in de openbare ruimte. Duurzaamheidsbeleid heeft invloed op woningbouw en verbouw. : verduurzaming bedrijventerreinen en circulaire economie. Sterke samenhang met de aanpak landelijk gebied. Bedrijvigheid Dienstverlening: verduurzaming gemeentelijke organisatie en inkoop. Vitaliteit: gezondheidseffecten van vergroening en energietransitie.
Meerjarige Duurzaamheidsindicatoren 2025–2028 (Gemeente Hollands Kroon) Het programma duurzaamheid heeft een looptijd tot en met 2028. Er is gekozen om de indicatoren gelijk te laten lopen met de looptijd van het programma. 1. Energie- en Warmtetransitie We streven naar een toekomstbestendige energie-infrastructuur, met aandacht voor energiebesparing, duurzame opwekking, en de aanpak van netcongestie. Via regionale samenwerking, lokale initiatieven en ontwikkeling van beleidskaders voor onder meer waterstof en kleine windturbines bouwen we toe naar klimaatneutraliteit in 2050. Indicator | Meeteenheid | 2027 | 2028 | 2029 | Bron Duurzaam opgewekte | Percentage van | 53% | 56% | 59% | https://hollandskroon.incijfers.nl/dashboard/ elektriciteit in Hollands Kroon | totale | hernieuwbare-energie elektriciteitsvraag Uitgekeerde subsidies | € | €1.800.000 | €1.800.000 | € 1.500.000 | subsidie administratie (afhankelijk van isolatieversneller | beschikbare subsidies van het Rijk) 2. Biodiversiteit Het herstel en behoud van biodiversiteit is verweven met ruimtelijke ontwikkeling en agrarisch landgebruik. Initiatieven zoals ecologisch bermbeheer, natuureducatie en het project ‘Hollands Kroon Zoemt’ dragen bij aan een robuust ecosysteem en leefkwaliteit voor mens en natuur.
Natuur & Biodiversiteit richt zich op het ontwikkelen van beleid, het opstellen van beleidsinstrumenten, monitoring en advisering richting andere gemeentelijke domeinen, zoals openbare ruimte, beheer, gebiedsontwikkeling en vergunningverlening. Daarnaast zetten we in op het vergroten van bewustwording bij inwoners, bedrijven en collega’s. Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 142 Hierbij werken we samen met andere organisaties, overheden en kennisinstellingen, met name bij regionale vraagstukken en activiteiten in aangrenzende natuurgebieden. Ook participeren wij in projecten van andere overheden, zoals Rijkswaterstaat (IJsselmeergebied en de Waddenzee), de provincie Noord-Holland (bevoegd gezag) en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Indicator | Meeteenheid | 2027 | 2028 | 2029 | Bron Gerealiseerde (broed)voorzieningen vanuit | Broedvoorzieningen | 150 | 175 | 200 | Soorten Management Plan SMP Jonge bomen en struiken uitgedeeld via | Wisselend tussen 10 en 20 vrijwilligers | 25.000 | 25.000 | 25.000 | https://meerbomen.nu/ project Meerbomen nu | actief. Per vrijwilliger worden 100-1000 bomen (zaailingen) per jaar verplant. 3. Klimaatadaptatie & Vergroening Om de gemeente weerbaar te maken tegen klimaatverandering zetten we in op vergroening van de openbare ruimte, klimaatbestendige bouwrichtlijnen en natuurlijke waterberging.
We doen dit in samenhang met de op te stellen visie Openbare ruimte en de klimaatadaptatie- aanpak van de regio. Indicator | Meeteenheid | 2027 | 2028 | 2029 | Bron m² vergroende of ontsteende openbare ruimte | Vierkante meters per jaar | 150 | 150 | 150 | Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie* en projectadministratie *Lokale uitvoeringsagenda loopt tot en met 2026 Schaduw in de openbare ruimte | Schaduwindicator | 5% | 5% | 5% | GIS data/ OBSURV 4. Circulaire Economie De ambitie is om in 2050 volledig circulair te zijn. Via circulair inkopen, het gebruik van biobased materialen, en samenwerking met bedrijven en ketenpartners stimuleren we hergebruik, afvalreductie en duurzame bouw. Dit wordt ondersteund met pilots, bewustwordingscampagnes en beleidsintegratie Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 143 Indicator | Meeteenheid | 2027 | 2028 | 2029 | Bron Percentage circulaire aanbestedingen | % | 60% | 70% | 75% | Inkoop administratie per team Uitvoering 2027 Programmalijn Energie- en Warmtetransitie In 2027 richt Hollands Kroon zich op de verdere ontwikkeling van een toekomstbestendig energiesysteem. Daarbij wordt samengewerkt met netbeheerders, provincie en Rijk aan projecten zoals de 380 kV-netuitbreiding Noord-Holland Noord, de uitbreiding van het 150 kV-netwerk en de mogelijke aanlanding van windenergie op zee.
Daarnaast wordt gewerkt aan het warmteprogramma, de uitvoering van de Regionale Energiestrategie en het versterken van de energie- infrastructuur door lokaal en regionaal programmeren. Ook zet de gemeente in op energiebesparing en ondersteuning van inwoners en bedrijven, onder andere via de aanpak van energiearmoede, woningisolatie, energiecoaches, verduurzaming van bedrijventerreinen en de monitoring van het soortenmanagementplan. Programmalijn Biodiversiteit Binnen de programmalijn biodiversiteit ligt de focus op het versterken van natuurwaarden, bewustwording en monitoring. In 2027 wordt gewerkt aan beleidsinstrumenten en een monitoringssystematiek voor biodiversiteit. Daarnaast ondersteunt de gemeente-initiatieven die bijdragen aan een natuurinclusieve leefomgeving, zoals erfscans in het buitengebied, het project Meer Bomen Nu en activiteiten gericht op kennisdeling, educatie en participatie van inwoners en organisaties. Programmalijn Klimaatadaptatie en Vergroening De gemeente werkt aan een klimaatbestendige leefomgeving door vergroening, waterberging en klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte. In 2027 wordt uitvoering gegeven aan de regionale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie, worden kansen benut voor vergroening van de openbare ruimte en blijven inwoners ondersteund worden bij het nemen van klimaatadaptieve maatregelen.
Daarnaast wordt klimaatadaptatie verder verankerd binnen gemeentelijke beleidsprogramma's, beheerinstrumenten en ruimtelijke ontwikkelingen. Programmalijn Circulaire Economie De inzet binnen circulaire economie richt zich op het verminderen van grondstofgebruik, het stimuleren van hergebruik en het versterken van circulair opdrachtgeverschap. In 2027 wordt gewerkt aan de verdere uitwerking van lokaal circulair beleid, de verkenning van een circulair netwerk, toekomstbestendig Begroting 2027-2030 - Paragrafen | 144 Begroting 2027-2030 - Paragrafen 145 bouwen en maatregelen gericht op afvalpreventie en bewustwording. Daarbij wordt samengewerkt met maatschappelijke organisaties, bedrijven en regionale partners om circulariteit steeds meer onderdeel te maken van reguliere gemeentelijke processen.
Financiële begroting Begroting per programma op clusterniveau; bedragen x € 1.000 Programma | Cluster | Lasten/Baten | Totaal Begroot 2026 | Totaal Begroot 2027 | Totaal Begroot 2028 | Totaal Begroot 2029 | Totaal Begroot 2030 Bedrijvigheid | Economische Ontwikkeling | Baten | -1.507 | -1.507 | -657 | -207 | -207 Bedrijvigheid | Economische Ontwikkeling | Lasten | 3.754 | 3.892 | 3.042 | 2.592 | 2.507 Bedrijvigheid | (Lucht) Havens | Baten | -319 | -319 | -319 | -319 | -319 Bedrijvigheid | (Lucht) Havens | Lasten | 1.171 | 1.100 | 1.105 | 1.105 | 1.105 Bedrijvigheid | Toerisme | Baten | -506 | -506 | -506 | -506 | -506 Bedrijvigheid | Toerisme | Lasten | 709 | 447 | 447 | 447 | 447 Dienstverlening | Bestuur | Baten | -2 | -2 | -2 | -2 | -2 Dienstverlening | Bestuur | Lasten | 2.991 | 4.455 | 4.455 | 4.455 | 4.455 Dienstverlening | Organisatie | Baten | -12.266 | -2.437 | -1.952 | -1.952 | -1.952 Dienstverlening | Organisatie | Lasten | 30.902 | 29.626 | 29.227 | 29.135 | 29.135 Dienstverlening | Leges & Heffingen | Baten | -16.746 | -18.968 | -18.968 | -18.968 | -18.968 Dienstverlening | Leges & Heffingen | Lasten | 990 | 1.191 | 1.191 | 1.191 | 1.191 Dienstverlening | Financiering | Baten | -611 | -361 | -461 | -561 | -561 Dienstverlening | Financiering | Lasten | 966 | -156 | -549 | -549 | -549 Dienstverlening | Overig | Baten | -110.390 | -114.520 | -109.136 | -107.421 |
-109.195 Dienstverlening | Overig | Lasten | -1.179 | -695 | -695 | -695 | -695 Leefbaarheid | Infrastructuur | Baten | -186 | -283 | -283 | -283 | -283 Leefbaarheid | Infrastructuur | Lasten | 10.586 | 11.877 | 11.167 | 11.167 | 11.183 Leefbaarheid | Milieu | Baten | -14.445 | -16.291 | -12.949 | -12.949 | -12.949 Leefbaarheid | Milieu | Lasten | 17.271 | 18.535 | 14.326 | 13.582 | 13.582 Leefbaarheid | Omgevingskwaliteit | Baten | -2.134 | -2.084 | -2.084 | -2.084 | -2.084 Begroting 2027-2030 - Financiële begroting | 146 Programma | Cluster | Lasten/Baten | Totaal Begroot 2026 | Totaal Begroot 2027 | Totaal Begroot 2028 | Totaal Begroot 2029 | Totaal Begroot 2030 Leefbaarheid | Omgevingskwaliteit | Lasten | 15.668 | 10.267 | 9.903 | 9.903 | 9.903 Leefbaarheid | Veiligheid | Baten | -9 | -9 | -9 | -9 | -9 Leefbaarheid | Veiligheid | Lasten | 7.492 | 8.255 | 8.451 | 8.544 | 8.544 Vitaliteit | Zorg | Baten | -798 | -1.173 | -1.309 | -1.435 | -503 Vitaliteit | Zorg | Lasten | 41.808 | 44.375 | 43.624 | 42.750 | 41.568 Vitaliteit | Bestaanszekerheid | Baten | -19.678 | -16.283 | -16.283 | -16.283 | -14.283 Vitaliteit | Bestaanszekerheid | Lasten | 27.208 | 28.100 | 28.261 | 28.268 | 26.387 Vitaliteit | Kunst & Cultuur | Baten | -98 | -50 | -50 | -50 | -50 Vitaliteit | Kunst & Cultuur | Lasten | 3.128 | 3.016 | 3.041 | 3.041 | 3.041 Vitaliteit | Sport & Educatie | Baten | -1.024 |
-1.073 | -1.073 | -1.073 | -888 Vitaliteit | Sport & Educatie | Lasten | 9.814 | 10.651 | 10.740 | 10.740 | 10.740 Saldo voor Bestemming | -7.438 | -930 | 1.696 | 1.574 | -215 Mutatie reserves | Reserve Bedrijvigheid | Baten | -797 | -462 | -462 | -462 | -377 Mutatie reserves | Reserve Bedrijvigheid | Lasten | - | - | - | - | - Mutatie reserves | Reserve Dienstverlening | Baten | -1.215 | -22.171 | -106 | -94 | -94 Mutatie reserves | Reserve Dienstverlening | Lasten | 10.071 | 24.134 | 3.118 | 3.118 | 3.118 Mutatie reserves | Reserve Leefbaarheid | Baten | -5.107 | -1.719 | -1.302 | -831 | -831 Mutatie reserves | Reserve Leefbaarheid | Lasten | 689 | 14 | 14 | 14 | 14 Mutatie reserves | Reserve Vitaliteit | Baten | -816 | -1.031 | -1.031 | -1.013 | -763 Mutatie reserves | Reserve Vitaliteit | Lasten | 4.613 | 1.418 | -80 | -80 | -80 Saldo Reserves | 7.438 | 182 | 151 | 652 | 987 Saldo na Bestemming | 0 | -747 | 1.846 | 2.226 | 772 Incidentele baten en lasten Begroting 2027-2030 - Financiële begroting | 147 In onderstaande tabel is het structurele begrotingsevenwicht gegeven. Dit betreft het totale begrotingsresultaat opgeschoond voor incidentele baten en lasten (inclusief reservemutaties). Wat overblijft zijn structurele baten, lasten en het saldo hiervan.
Vanuit de gemeentewet geldt de verplichting dat gemeenten structurele lasten (welke dus terugkerend zijn) kunnen dekken met structurele baten. Dit om te voorkomen dat eenmalig baten worden gebruikt om vaste lasten te dekken (wat tot ongezonde financiën kan leiden). Onderstaande tabel laat zien dat 2027 een structureel sluitende begroting kent. Daarmee wordt voldaan aan de wettelijke verplichting. De jaren na 2027 zijn niet structureel sluitend. Presentatie van het Begrotingssaldo (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Primaire Begroting Lasten (exclusief reservemutaties) | 159.029 | 157.516 | 156.376 | 156.376 Primaire Begroting Baten (exclusief reservemutaties) | -156.987 | -153.037 | -153.009 | -153.009 Lasten Begrotingswijziging (vastgesteld met Begroting 2027) * | 15.906 | 10.220 | 9.300 | 6.168 Baten Begrotingswijziging (vastgesteld met Begroting 2027) * | -18.878 | -13.003 | -11.093 | -9.750 Saldo van baten en lasten | -930 | 1.696 | 1.574 | -215 Reserves Primaire Begroting toevoegingen reserves (last) | 1.696 | 198 | 14 | 14 Primaire Begroting onttrekkingen reserves (baat) | -3.201 | -2.599 | -2.098 | -2.098 Toevoeging reserves Begrotingswijziging (last) * | 23.870 | 2.854 | 3.038 | 3.038 Onttrekking reserves Begrotingswijziging (baat) * | -22.182 | -301 | -301 | 34 Saldo mutatie reserves | 182 | 151 | 652 | 987 Resultaat Begroting | -747 | 1.846 | 2.226 | 772
Begroting 2027-2030 - Financiële begroting | 148 Incidentele baten en lasten Primaire incidentele lasten (inclusief reservemutaties) | 3.319 | 838 | 838 | 838 Primaire incidentele baten (inclusief reservemutaties) | -166 | 724 | -34 | -34 Incidentele lasten Begrotingswijziging * | 8.215 | 3.006 | 3.132 | 0 Incidentele baten Begrotingswijziging * | -7.314 | -3.326 | -3.452 | 0 Saldo incidentele baten en lasten | 4.054 | 1.242 | 484 | 804 Saldo structurele baten en lasten (structureel resultaat) | -4.801 | 605 | 1.742 | -32 Overzicht incidentele baten en lasten (Bedragen zijn x € 1.000) Exploitatie/reserve | Baten/Lasten | Onderwerp | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 Exploitatie | Incidentele baten en lasten vanuit Begroting 2026 | 1.875 | 397 | 397 | 397 Reserve | Incidentele baten en lasten vanuit Begroting 2026 | 1.278 | 1.164 | 406 | 406 Exploitatie | Saldo incidentele mutaties kleiner dan € 100.000 (positief en negatief) | 45 | -50 | -50 | - Reserve | Saldo incidentele mutaties kleiner dan € 100.000 (positief en negatief) | -150 | -85 | -85 | - Exploitatie | Lasten | Roadmap ICT bijstelling kapitaallasten 2027 | -509 | - | - | - Exploitatie | Baten | Terug te ontvangen loonkosten uit detacheringen | -417 | - | - | - Exploitatie | Lasten | Beheerskosten gebouwen o.b.v.
realisatie + index | 150 | - | - | - Exploitatie | Lasten | Wet Open Overheid Invoering | 140 | - | - | - Exploitatie | Lasten | Frictiekosten organisatieontwikkeling incidenteel | 200 | - | - | - Reserve | Baten | Frictiekosten organisatieontwikkeling incidenteel | -200 | - | - | - Begroting 2027-2030 - Financiële begroting | 149 Exploitatie/reserve | Baten/Lasten | Onderwerp | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 Exploitatie | Lasten | Rente langlopende leningen | 200 | - | - | - Exploitatie | Lasten | Onderhoud wegen (deze is eenmalig opgenomen) | 700 | - | - | - Exploitatie | Baten | Subsidie Nationaal Isolatieprogramma | -2.404 | - | - | - Exploitatie | Lasten | Subsidie Nationaal Isolatieprogramma | 2.000 | - | - | - Exploitatie | Baten | Subsidie Energiearmoede | -596 | - | - | - Exploitatie | Lasten | Subsidie Energiearmoede | 1.000 | - | - | - Exploitatie | Lasten | CDOKE (excl. Personeelskosten) | 1.269 | - | - | - Exploitatie | Baten | SPUK CDOKE | -342 | - | - | - Exploitatie | Lasten | Uitwerking programma Volkshuisvesting | 100 | - | - | - Reserve | Baten | Uitwerking programma Volkshuisvesting (B.R.
Risico bouwgronden) | -100 | - | - | - Exploitatie | Lasten | JOS/JOK op school en kindcentra | 250 | 250 | 250 | - Reserve | Baten | Onttrekking reserve Sociaal Domein (JOS/JOK) | -250 | -250 | -250 | - Specifieke uitkering AZWA (Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord) | 670 | 806 | 932 | - Exploitatie | Lasten | 2027-2029 Exploitatie | Baten | Specifieke uitkering AZWA 2027-2029 | -670 | -806 | -932 | - Exploitatie | Lasten | Kosten opvang Oekraïners | 2.000 | 2.000 | 2.000 | - Exploitatie | Baten | Doelgroep flexibele Regeling (opvang Oekraïners) | -2.000 | -2.000 | -2.000 | - Exploitatie | Baten | Inkomsten specifieke uitkering Sport | -185 | -185 | -185 | - Totaal incidenteel | 4.054 | 1.242 | 484 | 804 Begroting 2027-2030 - Financiële begroting | 150 Meerjarenraming 2027-2030 Lasten (bedragen x € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bedrijvigheid | 5.634 | 5.440 | 4.595 | 4.145 | 4.060 Dienstverlening | 34.670 | 34.420 | 33.628 | 33.536 | 33.536 Leefbaarheid | 51.017 | 48.934 | 43.847 | 43.196 | 43.212 Vitaliteit | 81.958 | 86.142 | 85.666 | 84.799 | 81.736 Totaal Lasten voor Bestemming | 173.279 | 174.935 | 167.736 | 165.676 | 162.544 Baten (bedragen x 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bedrijvigheid | -2.332 | -2.332 | -1.482 | -1.032 | -1.032 Dienstverlening | -140.013 | -136.286 | -130.518 | -128.903 | -130.677 Leefbaarheid | -16.774 | -18.668 | -15.326 |
-15.326 | -15.326 Vitaliteit | -21.598 | -18.579 | -18.715 | -18.841 | -15.724 Totaal Baten voor Bestemming | -180.717 | -175.865 | -166.040 | -164.101 | -162.758 Saldo voor Bestemming | -7.438 | -930 | 1.696 | 1.574 | -215 Toevoegingen Reserve | 15.373 | 25.565 | 3.051 | 3.051 | 3.051 Onttrekkingen Reserve | -7.935 | -25.383 | -2.901 | -2.400 | -2.065 Saldo Reserves | 7.438 | 182 | 151 | 652 | 987 Saldo na Bestemming | 0 | -747 | 1.846 | 2.226 | 772 Begroting 2027-2030 - Financiële begroting | 151 Begroting 2027-2030 - Bijlagen 152 Bijlagen Reserves en voorzieningen Hieronder zijn de mutaties van de verschillende reserves en voorzieningen weergegeven. Dit overzicht geeft het verloop en verwachte eindstanden weer. De basis voor de aanwezige reserves is de nota reserves en voorzieningen. Deze wordt in december 2026 opnieuw ter vaststelling aan u aangeboden. Voor nu is de huidige nota gehanteerd en is uw besluit (bij de begroting 2026) om een nieuwe bestemmingsreserve kapitaallasten in te voeren doorgevoerd. Wij merken op dat de verwachte (meerjarige) begrotingsresultaten niet zijn vertaald in de reservestanden omdat de raad nog niet over een resultaatbestemming heeft besloten. Dat maakt wel dat de stijgende trend van de reserves genuanceerd moet worden omdat vanaf 2028 negatieve resultaten worden verwacht die de reservestanden doen verslechteren.
Stand 01-01- | 2026 (t/m Zomernota 2026) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 26 Reserve (jaarrekening | Toevoeging | Onttrekking | Eindstand | Toevoeging | Onttrekking | Eindstand | Toevoeging | Onttrekking | Eindstand | Toevoeging | Onttrekking | Eindstand | Toevoeging | Onttrekking | Eindstand 2025) Algemene reserve | 39.613 | 13.705 | -4.519 | 48.799 | 0 | -808 | 47.991 | 0 | 0 | 47.991 | 0 | 0 | 47.991 | 0 | 0 | 47.991 Totaal Algemene Reserve | 39.613 | 13.705 | -4.519 | 48.799 | 0 | -808 | 47.991 | 0 | 0 | 47.991 | 0 | 0 | 47.991 | 0 | 0 | 47.991 Bedrijfsvoering | 2.181 | 0 | -464 | 1.717 | 0 | -900 | 817 | 0 | 0 | 817 | 0 | 0 | 817 | 0 | 0 | 817 Beheer gemeentelijke | 3.582 | 118 | -139 | 3.560 | 38 | -1.147 | 2.451 | 38 | 0 | 2.488 | 38 | 0 | 2.526 | 38 | -87 | 2.477 gebouwen Havens | 4.695 | 0 | -482 | 4.213 | 0 | -2.389 | 1.824 | 0 | -236 | 1.587 | 0 | -236 | 1.351 | 0 | -236 | 1.115 Bovenwijkse voorzieningen | 938 | 14 | 0 | 951 | 14 | 0 | 965 | 14 | 0 | 978 | 14 | 0 | 992 | 14 | 0 | 1.005 Risico bouwgronden | 5.673 | 0 | -50 | 5.623 | 0 | -215 | 5.408 | 0 | 0 | 5.408 | 0 | 0 | 5.408 | 0 | 0 | 5.408 Vastgoed | 2.651 | 0 | 0 | 2.651 | 0 | 0 | 2.651 | 0 | 0 | 2.651 | 0 | 0 | 2.651 | 0 | 0 | 2.651 Economische, | 1.576 | 0 | -185 | 1.391 | 0 | -85 | 1.306 | 0 | -85 | 1.221 | 0 | -85 | 1.136 | 0 | 0 | 1.136 maatschappelijke en toeristische stimulering Visserij Ontwikkelplan |
1.635 | 0 | 0 | 1.635 | 0 | 0 | 1.635 | 0 | 0 | 1.635 | 0 | 0 | 1.635 | 0 | 0 | 1.635 Begroting 2027-2030 - Bijlagen | 153 Beheer openbare ruimte | 8.181 | 0 | -1.314 | 6.867 | 0 | -4.494 | 2.373 | 0 | -292 | 2.081 | 0 | -221 | 1.860 | 0 | -221 | 1.639 Onderwijshuisvesting * | 13.471 | 0 | -781 | 12.691 | 0 | -12.708 | -17 | 0 | 0 | -17 | 0 | 0 | -17 | 0 | 0 | -17 Sociaal Domein | 4.013 | 1.537 | 0 | 5.550 | 1.498 | -250 | 6.798 | 0 | -250 | 6.548 | 0 | -250 | 6.298 | 0 | 0 | 6.298 Kapitaallasten | 0 | 0 | 0 | 0 | 24.016 | -2.387 | 21.629 | 3.000 | -2.037 | 22.592 | 3.000 | -1.607 | 23.985 | 3.000 | -1.521 | 25.464 Totaal Bestemmingsreserves | 48.596 | 1.668 | -3.416 | 46.848 | 25.565 | -24.575 | 47.839 | 3.051 | -2.901 | 47.990 | 3.051 | -2.400 | 48.642 | 3.051 | -2.065 | 49.628 Totaal Reserves | 88.208 | 15.373 | -7.935 | 95.647 | 25.565 | -25.383 | 95.830 | 3.051 | -2.901 | 95.980 | 3.051 | -2.400 | 96.632 | 3.051 | -2.065 | 97.619 * Aanvullende mutaties worden verwerkt in de Winternota 2026 waardoor het saldo op termijn op € 0 zal komen. Reserve Bedrijvigheid Baten (Afname 335K) De afname in 2027 is hoofdzakelijk het gevolg van de incidentele onttrekking in 2026 voor ZuiderZeeWerken, baggeren Haukeshaven en de gevelverbeteringsfonds Reserve Dienstverlening De mutatie ontstaat door herschikking van bestaande reserves uit andere programma’s.
Deze middelen gaan naar een nieuwe reserve voor kapitaallasten (€ 20,956 miljoen). Reserve Leefbaarheid Lasten (Afname 675K) Het verschil ziet op incidentele CDOKE en Energie Armoede middelen die in 2026, via overheveling uit 2025, worden gestort. Baten (Toename 3,4 mln.) De mutatie is voornamelijk gerelateerd aan impulsgelden (begraafplaatsen, openbare ruimte, energiebesparing en woningbouw) en andere middelen (CDOKE, Energie Armoede, uitvoeringsagenda klimaatadaptatie en flexwoningen) die in 2026, via overheveling uit 2025, vanuit de reserve worden ingezet. Begroting 2027-2030 - Bijlagen | 154 Reserves Vitaliteit Lasten (Afname 3,2 mln.) Door lasten door wijziging financieringsregeling voor de opvang van nieuwkomers. Financiering vindt plaats op basis van gerealiseerde lasten en niet langer op basis van een normvergoeding waardoor baten en lasten op elkaar aansluiten en waardoor eventueel overtollige middelen niet langer gestort hoeven worden in een reserve. Baten (Toename 215K) De dekking voor de investering in de jeugdondersteuner wordt onttrokken uit de reserve Sociaal Domein.
Voorzieningen | Stand 01-01- | 2026 (t/m Zomernota 2026) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 26 (jaarrekening | Toevoeging | Onttrekking | Eindstand | Toevoeging | Onttrekking | Eindstand | Toevoeging | Onttrekking | Eindstand | Toevoeging | Onttrekking | Eindstand | Toevoeging | Onttrekking | Eindstand 2025) Afkoopsommen | 1.155 | 300 | -330 | 1.125 | 300 | -330 | 1.095 | 300 | -330 | 1.065 | 300 | -330 | 1.035 | 300 | -330 | 1.005 onderhoud graven Bouwgrondexploitatie | 435 | 0 | 0 | 435 | 0 | 0 | 435 | 0 | 0 | 435 | 0 | 0 | 435 | 0 | 0 | 435 Verplichtingen voormalig | 3.259 | 0 | 0 | 3.259 | 0 | 0 | 3.259 | 0 | 0 | 3.259 | 0 | 0 | 3.259 | 0 | 0 | 3.259 wethouders Verplichtingen voormalig | 1.070 | 0 | 0 | 1.070 | 0 | 0 | 1.070 | 0 | 0 | 1.070 | 0 | 0 | 1.070 | 0 | 0 | 1.070 personeel Verlofsparen | 127 | 0 | 0 | 127 | 0 | 0 | 127 | 0 | 0 | 127 | 0 | 0 | 127 | 0 | 0 | 127 Riolering | 18.492 | 0 | -536 | 17.956 | 0 | -604 | 17.352 | 0 | -604 | 16.748 | 0 | -604 | 16.144 | 0 | -604 | 15.540 Agriport Infrastructuur | 1.588 | 0 | 0 | 1.588 | 0 | 0 | 1.588 | 0 | 0 | 1.588 | 0 | 0 | 1.588 | 0 | 0 | 1.588 Totaal voorzieningen | 26.126 | 300 | -866 | 25.561 | 300 | -934 | 24.927 | 300 | -934 | 24.293 | 300 | -934 | 23.659 | 300 | -934 | 23.025 Begroting 2027-2030 - Bijlagen | 155 Begroting 2027-2030 - Bijlagen 156 Investeringen 2027-2030 De investeringsagenda Hieronder is aangegeven welke
investeringen er voor 2027 en verder verwacht worden. Voor alle investeringen die starten in 2027 wordt u om krediet gevraagd. Bepaalde investeringen lopen over meerdere jaren heen, bijvoorbeeld de Nieuwesluizerweg. Het aangevraagde kredietbedrag is daarom hoger dan wat in onderstaande tabel voor het jaar 2027 is gepresenteerd. Voor de Nieuwesluizerweg geldt dus dat er een krediet van €13.750.000 (optelling van de jaren 2027, 2028 en 2029) wordt aangevraagd, terwijl onderstaande tabel voor 2027 een bedrag van €2 miljoen laat zien. Het totale krediet wordt gevraagd zodat het college de aanbesteding kan starten en goedkeuring krijgt om tot € 13,75 miljoen een verplichting aan te gaan. Onderstaande tabel geeft aan hoe dit krediet naar verwachting gefaseerd wordt over de jaren. Dat is vervolgens relevant voor de mate waarin en de snelheid waarmee de gemeente financiering aantrekt. Ook is fasering van invloed op de kapitaallasten in de begroting. In 2027 is in totaal een krediet benodigd van € 45 miljoen om alle investeringen te kunnen uitvoeren/in gang te zetten. Van dit totale krediet wordt verwacht dat €29,6 mln. ook wordt besteed in 2027. De kapitaallasten die bij deze investeringen horen zijn verwerkt in de begroting 2027. Wanneer het nodig en toegestaan is zullen we de reserve Kapitaallasten inzetten om kosten te dekken.
Begroting 2027-2030 - Bijlagen 157 In deze bijlage zijn verwachte investeringen per categorie gepresenteerd. Het uitgangspunt van geen nieuw beleid is hierbij doorgevoerd. Dat betekent dat noodzakelijke investeringen op basis van bestaand beleid zijn opgenomen. De raad wordt gevraagd (volgens regelgeving) om de benodigde bruto kredieten uit onderstaande opsomming voor 2027 goed te keuren. Per investering wordt gekeken of er subsidiemogelijkheden zijn en of kostenverhaal van toepassing is. De netto-investeringen kunnen daarom lager uitvallen. Voor de kredieten wordt er met plafonds gewerkt. Dit overeenkomstig voorgaande jaren. Een plafond betekent dat er per categorie een maximaal investeringsbedrag geldt. 1. Het plafond openbare ruimte betreft het behoud van de huidige openbare ruimte. Alle investeringen binnen dit plafond worden als één beschouwd. Zolang het totaalplafond niet overschreden wordt, kan er binnen deze categorie geschoven worden. Voor onderdeel 1b Wegen betreft het totaalkrediet € 12,45 miljoen. Dit om de kosten van projecten die doorlopen in 2028 ook te kunnen dekken.
2. | De investeringen onder plafond beheer en verduurzaming bestaande gebouwen zien vooral toe op het verduurzamen van bestaande gebouwen in eigendom. Hiervoor is al een krediet beschikbaar. Het bovenstaande schema laat de fasering van dit krediet zien. 3. | Het plafond riool betreft investeringen op basis van onderliggende gemeentelijke rioleringsplan. In totaal wordt voor dit onderdeel voor 2027 €6,54 miljoen gevraagd, om ook de kosten van projecten die doorlopen in 2028 te kunnen dekken. 4. | Plafond Integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP). Betreffen investeringen in scholen en gymzalen. Het IHP is hier de basis van. 5. | Jaarlijks wordt de raad gevraagd om een krediet om strategische grondaankopen te kunnen doen. Dit gebaseerd op de nota grondbeleid 2024. Voor 2027 wordt deze eveneens gevraagd. 6. | Betreft de reconstructie van de brug Kuijper in Barsingerhorn. 7. | Betreft de vervanging van de brug aan de Mieldijk in Barsingerhorn. 8. | Betreft de vervanging van de laptops. Deze worden in 2028 aangekocht, dus dit heeft nog geen invloed op de begroting 2027. 9. | Betreft de vervanging van de telefoons. 10. | Betreft de vervanging van geveldelen voor de brandweerkazerne in Den Oever. 11. | Betreft de renovatie van de kerktoren in Nieuwe Niedorp. 12. | Betreft de reconstructie van de Nieuwesluizerweg.
U wordt gevraagd hiervoor een krediet beschikbaar te stellen van €13.75 mln. 13. | Betreft het vervangen van een stuk steiger in de haven van Kolhorn. 14. | Betreft een transformatiefonds welke bij de lentenota nader wordt vormgegeven. Het doel van dit fonds is om vastgoed aan te kopen en te transformeren voor maatschappelijke doeleinden. Begroting 2027-2030 - Bijlagen | 158 Taakvelden overzicht Taakveld (bedragen x € 1.000) | Lasten 2027 | Baten 2027 | Saldo 2027 0.01 - Bestuur | 4.455 | -2 | 4.453 0.02 - Burgerzaken | 1.683 | -1.500 | 183 0.03 - Beheer overige gebouwen en gronden | 9 | - | 9 0.04 - Ondersteuning Organisatie | 27.934 | -936 | 26.998 0.05 - Treasury | -156 | -361 | -517 0.07 - Alg.en overige uitkering GF | - | -114.120 | -114.120 0.08 - Overige Baten en Lasten | -695 | -400 | -1.095 0.10 - Mutatie Reserve | 25.565 | -25.383 | 182 0.11 - Result.rekening van baten en lasten | - | - | - 0.61 - OZB Woningen | 759 | -8.690 | -7.931 0.62 - OZB Niet-Woningen | 432 | -10.278 | -9.846 1.10 - Crisisbeheersing en Brandweer | 6.159 | - | 6.159 1.20 - Openbare Orde en Veiligheid | 2.096 | -9 | 2.087 2.10 - Verkeer, Wegen en Water | 11.874 | -283 | 11.591 2.20 - Parkeren | 3 | - | 3 2.30 - Recreatieve Havens | -54 | -41 | -95 2.40 - Economische havens en waterwegen | 1.154 | -278 | 876 3.10 - Economische Ontwikkeling | 3.564 | -1.500 | 2.064 3.20 - Fysieke
Bedrijfsinfrastructuur | 30 | -5 | 24 3.30 - Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen | 299 | -2 | 297 3.40 - Economische Promotie | 447 | -506 | -59 4.10 - Openbaar basisonderwijs | 1.073 | - | 1.073 Begroting 2027-2030 - Bijlagen | 159 Taakveld (bedragen x € 1.000) | Lasten 2027 | Baten 2027 | Saldo 2027 4.20 - Onderwijshuisvesting | 3.226 | -390 | 2.835 4.30 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 2.767 | -62 | 2.705 5.10 - Sportbeleid en activering | 1.312 | - | 1.312 5.20 - Sportaccommodaties | 2.274 | -621 | 1.653 5.30 - Cultuurpresent.-Prod.-Partic. | 775 | -16 | 759 5.40 - Musea | 194 | -8 | 186 5.50 - Cultureel Erfgoed | 292 | - | 292 5.60 - Media | 1.754 | -26 | 1.728 5.70 - Openbaar groen en (openlucht) recr.
| 7.330 | 165 | 7.495 6.10 - Samenkracht en burgerparticipatie | 6.455 | -3.892 | 2.562 6.20 - Wijkteams | 9.074 | - | 9.074 6.23 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 1.336 | - | 1.336 6.30 - Inkomensregelingen | 15.229 | -12.387 | 2.842 6.40 - WSW en beschut werk | 5.023 | - | 5.023 6.50 - Arbeidsparticipatie | 1.394 | -4 | 1.390 6.60 - Hulpmiddelen en diensten (Wmo) | 4.774 | -402 | 4.371 6.71 - Maatwerkdienst - Verlening 18+ | -232 | - | -232 6.71 - Huishoudelijke hulp (Wmo) | 7.552 | - | 7.552 6.71 - Begeleiding (Wmo) | 293 | - | 293 6.71 - Dagbesteding (Wmo) | 1.008 | - | 1.008 6.71 - Overige maatwerkarrangementen (Wmo | 30 | - | 30 6.72 - Maatwerkdienst - Verlening 18- | - | - | - 6.75 - Jeugdhulp ambulant lokaal | 6.714 | - | 6.714 6.76 - Jeugdhulp met verblijf lokaal | 7.578 | - | 7.578 Begroting 2027-2030 - Bijlagen | 160 Taakveld (bedragen x € 1.000) | Lasten 2027 | Baten 2027 | Saldo 2027 6.791 - PGB Wmo | 277 | - | 277 6.792 - PGB Jeugd | 150 | - | 150 6.821 - Jeugdbescherming | 1.000 | - | 1.000 6.822 - Jeugdreclassering | 100 | - | 100 7.10 - Volksgezondheid | 4.721 | -770 | 3.951 7.20 - Riolering | 4.147 | -5.098 | -951 7.30 - Afval | 6.689 | -7.848 | -1.159 7.40 - Milieubeheer | 7.699 | -3.345 | 4.354 7.50 - Begraafplaatsen en crematoria | 826 | -801 | 25 8.10 - Ruimte en leefomgeving | 1.781 | -60 | 1.721 8.20 - Grondexpl.