2. Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon - getekend.pdf

28 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Bijzonderheden in uw jaarrekening (2/2) Voorziening riolering onderbouwen in gemeentelijk rioleringsplan In overeenstemming met artikel 229b van de Gemeentewet mogen heffingen maximaal kostendekkend worden vastgesteld. Deze beoordeling vindt plaats op basis van de geraamde baten en lasten. Hierbij is het toegestaan om schommelingen te voorkomen in de tarieven door tariefegalisatie toe te passen.

WNT SiSa

Resultaten bedrijfsvoering

Uw gemeenteraad heeft met de vaststelling van het gemeentelijke rioleringsplan bepaald om in het tarief voor de rioolheffing niet te sparen voor toekomstige lasten, maar om de bijdragen van derden die niet direct in verband staan met achterstallig onderhoud of investeringen aan de riolering in te zetten ten behoeve van tariefegalisatie. De middelen worden dan op begrotingsbasis gedoteerd aan een voorziening. Er moet extracomptabel worden aangetoond dat deze middelen binnen een redelijke termijn ingezet worden ter bestrijding van de lasten waarvoor een heffing is opgelegd. In de jaarrekening 2021 is een egalisatievoorziening Riool verantwoord van € 19,5 miljoen. Deze voorziening is in 2021 per saldo met € 0,6 miljoen verhoogd op basis van het gerealiseerde resultaat op het product Riool. In vergelijking met andere gemeenten, zeker van uw omvang, is deze voorziening erg hoog.

Wij raden u aan om bij de herziening van het Gemeentelijke Rioleringsplan een nadere analyse uit te voeren naar de wenselijke omvang van deze voorziening. Onrechtmatige aanbestedingen tellen op tot € 0,6 miljoen Bij de controle op de rechtmatigheid van de aanbestedingen is geconstateerd dat er nog een aantal lopende overeenkomsten aanwezig zijn binnen de gemeente die in het verleden zijn aanbesteed in strijd met de Europese aanbestedingswet. De kosten die in 2021 voortvloeien uit deze contracten bedragen in totaal € 0,6 miljoen. Wij hebben dit bedrag meegenomen in onze oordeelsvorming bij de jaarrekening. Ondanks deze onrechtmatigheid vinden wij het positief dat er in 2021 geen nieuwe overeenkomsten zijn geconstateerd die ten onrechte niet Europees zijn aanbesteed. Dit is een indicatie dat de uitvoering van het aanbestedingsproces verder is verbeterd. Tevens is het een signaal dat de huidige rechtmatigheidsfout de komende jaren zal dalen vanwege het verstrijken van de looptijd van de betreffende overeenkomsten.

29 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Resultaten bedrijfsvoering

Fysiek domein

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Schattingen domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2021 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering.

Oordeel

Jaarverslag

Schattingspost

Oordeel

Toelichting We hebben de waardering van uw financiële vaste activa in detail gecontroleerd. Wij concluderen dat de inschattingen van het college ten aanzien van de kapitaalverstrekking en (gerelateerde) leningen evenwichtig tot stand zijn gekomen.

Jaarrekening Waardering financiële vaste activa

WNT



SiSa Interne beheersing

Aan de wijze van afschrijven op materiële vaste activa ligt de financiële verordening van de gemeente ten grondslag. De gehanteerde afschrijvingspercentages blijken uit de grondslagen van de jaarrekening. De gehanteerde afschrijvingspercentages zijn afgestemd op de economische levensduur van de (im)materiële vaste activa en daarmee aanvaardbaar. Wij hebben vastgesteld dat de gehanteerde uitgangspunten evenwichtig zijn.

Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Waardering (im)materiële vaste activa



Juistheid en volledigheid pensioenvoorzieningen wethouders

Gemeente Hollands Kroon beheert de pensioenen van haar (voormalige) wethouders in eigen beheer. Ter dekking van dit risico is een voorziening voor wethouderpensioenen (APPA) opgenomen. De gehanteerde parameters voor de berekening van deze voorziening sluiten aan bij recente actuariële uitgangspunten. Derhalve achten wij deze parameters evenwichtig.



controleverschil

optimistisch

evenwichtig

voorzichtig

controleverschil

30 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Begrotingsrechtmatigheid is toereikend toegelicht in de jaarrekening Een onderdeel van onze rechtmatigheidscontrole betreft de naleving van het budgetrecht van de raad. Overschrijdingen zijn in sommige gevallen onrechtmatig.

Op basis van de Financiële verordening 2018 informeert het college de raad door middel van voortgangsrapportages als ze verwacht dat de lasten van een taakveld de geautoriseerde lasten dreigen te overschrijden, de investeringsuitgaven van een investeringskrediet het geautoriseerde investeringskrediet dreigen te overschrijden, of de baten van een taakveld de geautoriseerde baten dreigen te onderschrijden. Als ondergrens geldt een afwijking van EUR 25.000. Wij hebben geconstateerd dat in de jaarrekening op pagina 192 en 193 een voor het doel toereikende analyse is opgenomen van de budgetoverschrijdingen per taakveld, inclusief conclusievorming ten aanzien van de rechtmatigheid van de overschrijdingen. Wij kunnen ons vinden in de conclusievorming door het college.

Op basis van deze analyse is gebleken dat er sprake is van een totale begrotingsonrechtmatigheid van € 456.000. Wij hebben deze onrechtmatigheid meegenomen in onze oordeelsvorming.

Overigens merken wij op dat in de jaarrekening geen analyse is opgenomen van de onderschrijding van de baten. Dit is niet in overeenstemming met de financiële verordening. In de Kadernota Rechtmatigheid is de begrotingsrechtmatigheid echter beperkt tot de uitgaven. Hiermee zijn de baten buiten onze oordeelsvorming geplaatst. Hoewel de geautoriseerde baten op diverse taakvelden zijn onderschreden, leidt dit niet tot een onrechtmatigheid. Autorisatie op taakveldniveau leidt sneller tot onrechtmatigheid In artikel 6 van de Financiële verordening gemeente Hollands Kroon 2018 autoriseert de gemeenteraad de baten en de lasten per programma en taakveld. Hierin lijkt een doublure te zitten. Aangezien in uw begroting elk taakveld aan een programma is gekoppeld. Wordt bij autorisatie op taakveldniveau, direct de begroting op programmaniveau geautoriseerd. Omdat de financiële verordening geen expliciet keuze maakt, hebben wij onze controle ingericht op het laagste niveau, zijnde de taakvelden. Een belangrijke reden van het hoge bedrag aan begrotingsonrechtmatigheid is dan ook het feit dat de autorisatie van de begroting expliciet plaatsvindt op taakveld.

Bij andere gemeenten zien wij daarom dat de begroting uitsluitend wordt geautoriseerd op programmaniveau, en dat het college de vrijheid heeft om binnen het programma kosten te verdelen over de taakvelden zonder expliciete goedkeuring door de raad. Dit laat onverlet dat de rapportage wel op taakveldniveau kan blijven plaatsvinden.

31 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Resultaten bedrijfsvoering

Fysiek domein

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

De financiële positie van uw gemeente is voldoende Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

In de grafiek op de volgende pagina is een overzicht opgenomen van de kengetallen die verplicht in de jaarrekening van Hollands Kroon moeten worden opgenomen.

•

Hieronder hebben wij de ratio’s over 2021 afgezet tegen de waarden van de ratio’s van de gemeente over de afgelopen twee jaar, maar ook tegen de gemiddelde omvang van de gemeenteklasse tussen 20.000-50.000 inwoners, de provincie Noord-Holland, de gemeenten in de Noordkop en met Nederland als geheel. Hieruit blijkt dat de financiële positie voldoende is, alsmede goed vergelijkbaar is ten opzichte van soortgelijke gemeenten, de gemeenten in de provincie, in de Noordkop en in Nederland. Op geen enkel kengetal steekt uw gemeente materieel positief of negatief af bij andere gemeenten.

•

• Onze belangrijkste observaties ten aanzien van de ratio’s zijn: • De netto schuldquote is sinds 2019 fors toegenomen. De belangrijkste reden voor de toename in 2021 is het aantrekken van een kasgeldlening van € 20,0 miljoen in 2021 ter financiering van investeringen in kapitaalgoederen. Dit is een bewuste keuze geweest van het college om op deze wijze optimaal te profiteren van de negatieve rentestand. Hierdoor is deze ratio ten opzichte van de andere gemeenten in de Noordkop relatief hoog. Opvallend is dat in vergelijking met de andere gemeenten in Nederland, en dan met name die met dezelfde omvang als Hollands Kroon, de netto schuldquote beperkt is.

•

Door het grote positieve rekeningresultaat is de solvabiliteit toegenomen. Hierdoor is de gemeente weerbaarder voor onverwachte tegenvallers. In vergelijking met de andere gemeenten in Nederland en de gemeenten in de provincie en Noordkop is de solvabiliteit zelfs zeer goed te noemen. Het relatieve belang van de grondexploitaties in de totale exploitatie van de gemeente is verder verminderd. Dit is te danken aan de verkoopactiviteiten in met name Robbenplaat. Het landelijk gemiddelde is ongeveer 8,5%, terwijl bij Hollands Kroon dit percentage 3,4% is. Ten opzichte van de andere gemeenten in de provincie is echter nog steeds sprake van een licht hoger risicoprofiel. Dit is voornamelijk te wijten aan de beperkte bouwactiviteiten en bouwmogelijkheden in de grootstedelijke gebieden. Aan de andere kant is opvallend dat ten opzichte van soortgelijke gemeenten de risico’s in de grondexploitatie laag zijn. De belastingcapaciteit ligt met 104,6% boven het landelijk gemiddelde, maar wel op het niveau van soortgelijke gemeenten. De belastingcapaciteit is in 2021 gedaald ten opzichte van het jaar daarvoor. De structurele exploitatieruimte is ruim 3%. Dit houdt in dat de structurele lasten in voldoende mate kunnen worden gedekt door structurele baten. Er een feitelijk sprake is van een (licht) duurzaam overschot in de exploitatie.

Hoewel in 2021 de structurele exploitatieruimte is gedaald ten opzichte van voorgaande jaren, is deze nog steeds positiever dan andere gemeenten. In overeenstemming met het BBV wordt dit kengetal berekend zonder rekening te houden met mutaties in reserves (behoudens mutaties in reserve kapitaalslasten). Het percentage is berekend rekening houdend met het overzicht van incidentele baten en lasten in de jaarrekening 2021.

32 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Oordeel bij de jaarrekening

Begrotingsrechtmatigheid

Resultaten bedrijfsvoering

Financiële positie

Kengetallen 120,0%

Oordeel

100,0%

Jaarverslag 80,0%

Jaarrekening

WNT

60,0%

SiSa

40,0%

Interne beheersing 20,0%

Fraude(risico)

0,0%

Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Netto schuldquote

Netto schuldquote gecorrigeerd

Solvabiliteit

Grondexploitatie

Belastingcapaciteit

Structurele exploitatieruimte

Hollands Kroon 2021

42,5%

38,4%

38,6%

3,4%

104,6%

3,3%

Hollands Kroon 2020

36,9%

33,1%

37,1%

6,4%

104,8%

6,8%

Hollands Kroon 2019

33,7%

29,3%

38,0%

7,5%

111,5%

5,4%

Gemeente 20.000-50.000

47,7%

42,0%

35,5%

9,8%

104,7%

1,9%

Kop van N-H

37,1%

26,1%

36,5%

3,8%

103,4%

1,8%

Provincie Noord-Holland

43,3%

34,1%

34,8%

3,1%

109,6%

1,1%

Nederland 2020

48,7%

42,3%

35,0%

8,5%

102,6%

2,1%

33 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

De bezoldiging van uw topfunctionarissen (WNT) is juist verantwoord Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de WNT-verantwoording in uw jaarstukken.

Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT)

Aantal topfunctionarissen

U heeft drie topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening 2021.

Aard dienstverband

Vanwege de langdurige afwezigheid van de griffier is er in 2021 tijdelijk een topfunctionaris zonder dienstverband aangesteld. De overige topfunctionarissen zijn in loondienst.

Betaling ontslagvergoeding

U heeft in 2021 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd.

Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl Controleverklaring gemeente Hollands Kroon bevat paragraaf inzake overige aangelegenheden anticumulatiebepaling WNT Met ingang van 2018 geldt een nieuwe WNT-regel voor de samenloop van topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. Deze anticumulatiebepaling regelt dat de som van de bezoldigingen van iemand die uitvoerende topfuncties uitoefent bij meerdere rechtspersonen of instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde bezoldigingsmaximum. In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2021 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepaling. Dit hebben wij in onze controleverklaring bij uw jaarrekening in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht.

34 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Geen bevindingen in de Sisa-bijlage Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2021. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van de Nota verwachtingen accountantscontrole zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de reguliere jaarrekening.

De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • € 12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan € 125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan € 1.000.000; • € 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan € 1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In de verplichte tabel op de volgende pagina hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen. Alle genoemde regelingen zijn van toepassing op de gemeente/ Waar “niet van toepassing” staat wordt bedoeld dat er geen fouten en/of onzekerheden zijn.

35 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Reikwijdte onze controle Toelichting opvan SiSa-bijlage 2021 (1/2) Sisacode Specifieke Totale fout ofwordtTotale De reikwijdte van deuitkering controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie verkregen metToelichting betrekking tot uw jaarrekening, ter onzekerheid omvang van fouten / ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij per specifieke de fout of de onzekerheden bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting uitkering onzekerheid opgenomen. JenV A7

Regeling specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

JenV A12B

Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen (SiSa tussen medeoverheden)

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

FIN B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek (deel 2)

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

BZK C1

Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

BZK C43

Regeling reductie energiegebruik woningen

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

BZK C56

Regeling huisvesting aandachtsgroepen

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

BZK C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

OCW D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

OCW D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

.

IenW20

23/06/2022

36 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag

Reikwijdte onze controle Toelichting opvan SiSa-bijlage 2021 (2/2) De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie verkregen metToelichting betrekking tot uw jaarrekening, ter Sisacode Specifieke uitkering Totale fout ofwordtTotale onzekerheid omvang van fouten / ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij per specifieke de fout of de onzekerheden bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting uitkering onzekerheid opgenomen. EZK . F1

Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

EZK F9

Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

SZW G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

SZW G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2021

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers en de Tijdelijke N.v.t. regeling overbruggingsregeling (Tozo) _gemeentedeel 2021

N.v.t.

Niet van toepassing

SZW G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

VWS H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

VWS H8

Regeling Sportakkoord 2020–2022

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

VWS H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

VWS H14B

SPUK expertisecentra jeugdhulp

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

VWS H16

Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden

N.v.t.

N.v.t.

Niet van toepassing

Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

23/06/2022

37 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

De huidige organisatiecultuur kent een aantal aandachtspunten In onze managementletter van 8 april 2022 hebben wij ons beeld gegeven op de interne organisatie van uw gemeente. Onze conclusie was dat de interne beheersing informeel is ingericht, met een hoge mate van vrijheid en verantwoordelijkheid bij de zelfsturende teams. Het gevolg is dat er binnen de primaire processen niet altijd sprake is van zichtbare functiescheiding en interne beheersingsmaatregelen. Dit gebrek wordt vanuit de accountantscontrole bezien voor een belangrijk deel opgevangen door de werkzaamheden die worden uitgevoerd door team Effect vanuit de derde lijn. Op basis van dit vangnet zijn wij van mening dat uw organisatie op dit moment al voldoende in staat is om het college te ondersteunen om te komen tot een rechtmatigheidsverantwoording die vanaf het begrotingsjaar 2022 verplicht lijkt te worden. Hieronder hebben wij onze belangrijkste bevindingen voor u samengevat. De huidige organisatiecultuur kent een aantal aandachtspunten De gemeente Hollands Kroon staat bekend om zijn open cultuur waarin vrijheid en verantwoordelijkheid van de zelfsturende teams een cruciale rol speelt. Wij hebben bij onze kennismaking geconstateerd dat deze wijze van aansturing leidt tot een hogere mate van wendbaarheid, innovatie en ondernemerschap dan wij bij andere gemeenten van uw omvang tegenkomen.

Wij signaleren echter ook een aantal aandachtspunten die wij met de directie hebben gedeeld: • Integraliteit van beleid kan worden verbeterd; • Specifieke kennis is niet overal aanwezig; • Medewerkers kunnen elkaar meer aanspreken op resultaten.

Vergroot de kennis van het BBV De specifieke kennis van het BBV is niet breed in de organisatie aanwezig. Hierdoor hebben tijdens de controle een aantal correcties plaatsgevonden die naar onze mening voorkomen hadden kunnen worden. Wij hebben de organisatie aanbevolen om de BBV nadrukkelijker te raadplegen en toe te passen gedurende het jaar bij het opstellen van college-en raadsvoorstellen, alsmede bij het beoordelen van de (financiële) transacties. Dit komt de kwaliteit van de documenten in de P&C-cyclus ten goede. Verhoog de fiscale kennis binnen de organisatie Wij zijn van mening dat de fiscale volwassenheid binnen de organisatie verbetering behoeft. In onze managementletter hebben wij diverse aanbevelingen gegeven om dit te verbeteren. Op verzoek van de gemeente vindt een onderzoek plaats naar de juistheid van de administratieve toepassing van het BTW-regime in 2019 en 2020. Hoewel dit onderzoek nog niet is afgerond, zijn wel diverse onjuistheden geconstateerd. Op basis van een eerste analyse lijkt de financiële impact, inclusief een doorkijk naar 2021, niet materieel voor de jaarrekening. Omdat een definitieve berekening ontbreekt hebben wij een eventuele correctie in onze oordeelsvorming meegenomen als PM post.

Stabiliteit en kwaliteit van team Financieel Beheer behoeft verbetering Gezien de belangrijke rol in de beleidscyclus en de totstandkoming van de jaarrekening die het team Financieel Beheer speelt, hebben wij bij het college aandacht gevraagd voor de kwantitatieve en kwalitatieve kwetsbaarheid van het team. Een mogelijke oplossing op korte termijn is het aantrekken van externe medewerkers om de afdeling een kwalitatieve impuls te geven.

38 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Team Effect speelt een belangrijke rol in uw interne beheersing Wij gebruiken uw VIC als interne beheersingsmaatregel In het licht van de accountantscontrole onderscheiden wij vier varianten van samenwerking tussen uw VIC en ons. Deze varianten zijn ontleend aan de Notitie ‘De verbijzonderde interne controle bij decentrale overheden’ van de Commissie Bedrijfsvoering Auditing Decentrale Overheden (BADO). Voor onze controle gebruiken wij team Effect als interne beheersingsmaatregel, de derde variant uit de Notitie. Deze variant is de situatie waarin de accountant kan en wil steunen op de interne beheersingsmaatregelen van de gemeente. De VIC omvat interne beheersingsmaatregelen die de accountant kan toetsen in het kader van zijn organisatie- en procesgerichte werkzaamheden. Het gaat er in de kern om of de VIC-werkzaamheden zijn gericht op het voorkomen of het detecteren en corrigeren van fouten in de jaarrekening. In het kader van de VIC worden in deze situatie interne controles uitgevoerd, waarbij de externe accountant zelfstandig de effectieve werking toetst. Mogelijkheden voor doorontwikkeling van uw VIC Tijdens onze controle hebben we kennisgenomen van het VIC-plan van team Effect en deze zoveel mogelijk afgestemd op en geïntegreerd met onze controle-aanpak.

Naar onze mening zijn het VIC-plan, de uitgevoerde werkzaamheden en de documentatie van de bevindingen van goed niveau. Daarnaast constateren wij dat het team haar rol binnen de organisatie goed oppakt. Er is een intern een duidelijk beeld van haar taken en het team is proactief bezig om zich te informeren en ontwikkelen. Hiermee onderscheidt u zich positief ten opzichte van andere gemeenten met uw omvang. Desalniettemin hebben wij het team Effect een aantal aanbevelingen gedaan om nog verder door te kunnen ontwikkelen:

•

•

•

• •

•

•

Het uitvoeren van een integrale evaluatie van het VIC-plan op toegevoegde waarde voor de organisatie. Onderdelen die geen waarde toevoegen aan uw (strategische) doelstellingen, waaronder het onderbouwd kunnen afgeven van een rechtmatigheidsverklaring, zouden kunnen worden geschrapt of verminderd. Het waar nodig herzien van het VIC-plan op basis van een gerichte en integrale risicoanalyse vanuit de strategie en doelstellingen van de gemeente. Met integraal bedoelen wij dat ook IT-, fiscale, fraude en projectrisico’s onderdeel zijn van de analyse. Naar onze mening zal dit een positief effect hebben op de efficiëntie en effectiviteit van de werkzaamheden, alsmede op de toegevoegde waarde van team Effect; Het opnieuw bepalen van het aantal deelwaarnemingen op basis van statistische uitgangspunten om tot een onderbouwde conclusie te kunnen komen. In de praktijk zijn deze aantallen vaak lager dan op dit moment wordt gehanteerd. Wij hebben begrepen dat in het VIC-plan voor komend jaar deze aanbeveling al verwerkt zal worden; Het integreren van controlewerkzaamheden op de in de organisatie aanwezige soft controls, waaronder bij de te ontwikkelen risicoanalyse; Niet-materiële bevindingen ook onderdeel laten zijn van de VIC-rapportage.

Hierdoor ontstaat een volledig beeld voor de directie en de zelfsturende teams en kan team Effect optimaal haar rol pakken in de lerende organisatie; Het zoveel als mogelijk beperken van de ‘reguliere’ interne controle door team Effect door eerder met de zelfsturende teams in overleg te gaan indien de interne controles niet (tijdig) worden uitgevoerd. Grote, risicovolle en/of politiek gevoelige projecten opnemen in het VICplan. Voor 2022 zouden wij ons kunnen voorstellen dat het project Campus De Terp onderdeel uitmaakt van het VIC-plan.

39 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie

De belangrijkste bevindingen ten aanzien van uw interne beheersing samengevat Team Effect heeft in mei haar rapport van bevindingen uitgebracht naar aanleiding van de uitgevoerde VIC werkzaamheden over 2021. Op de volgende slide is het dashboard opgenomen van het team zoals dat is opgenomen in de rapportage. Wij hebben kennisgenomen van de conclusies, werkzaamheden en bevindingen van het team Effect. Op basis van een aselecte deelwaarneming hebben we de werkzaamheden gereproduceerd om te beoordelen of wij tot dezelfde bevindingen en conclusies komen. Dit betekent niet dat wij dubbel werk hebben verricht, maar dat wij kritisch hebben gekeken op welke wijze het team Effect tot haar oordeelsvorming is gekomen. Hierbij hebben wij geconstateerd dat de vastleggingen controleerbaar en onderbouwd zijn met de juiste documenten. Daarom hebben wij de bevindingen en conclusies van team Effect overgenomen. Voor de inhoud van de conclusies en bevindingen verwijzen wij naar de Tweede rapportage 2021 Verbijzonderde Interne Controle zoals besproken is met de Auditcommissie d.d. 1 juni 2022. De belangrijkste bevindingen hebben wij hieronder voor u samengevat:

Bijlagen De continuïteit van het treasuryproces is niet gewaarborgd Het treasuryproces is door team Effect als ‘onvoldoende’ aangemerkt. De medewerker Treasury is in 2021 overgestapt naar een ander team, maar vervanging heeft niet plaatsgevonden. Daardoor is de continuïteit niet gegarandeerd. Dat heeft nadelige consequenties voor het zichtbaar controleren en naleven van de wettelijke normen. Dit heeft er in 2021 toe geleid dat de liquiditeitsprognose te laat gemaakt is.

De kennis rondom vennootschapsbelasting dient te worden verbeterd Het proces rondom Vennootschapsbelasting is door Team Effect gekwalificeerd als 'onvoldoende' omdat de organisatie niet beschikt over voldoende fiscale kennis en ervaring om jaarlijks zelfstandig het aangiftetraject vennootschapsbelasting uit te voeren en het Grondslagendocument op te stellen. Op dit moment wordt het gehele fiscale proces met ondersteuning van een externe specialist uitgevoerd, waardoor de voortgang van het fiscale proces wel is verzekerd. Wij hebben begrepen dat de financiële functie zal worden gereorganiseerd en opnieuw zal worden ingericht. Dat moet ertoe leiden dat de fiscale werkzaamheden en bijbehorende interne controles van het fiscale proces worden uitgevoerd door medewerkers met voldoende capaciteit in uren, fiscale kennis en ervaring. Geen interne beheersmaatregelen op het risico op staatssteun De interne beheersmaatregelen op het naleven van de Wet Markt en Overheid en regels over staatssteun zijn niet vastgelegd, waardoor ze niet op werking kunnen worden getoetst. Incidenteel zijn constateringen en vragen besproken vanuit de organisatie. Deze zijn echter niet zichtbaar vastgelegd. Hierdoor is er een risico aanwezig dat de gemeente onbedoeld staatssteun verleend.

40 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen

Overzicht van uw processen met onze classificatie van de status van de interne beheersing Overzicht kwalificaties onderzochte processen eerste rapportage VIC 2021 2020

Oordeel bij de jaarrekening

Overzicht kwalificaties onderzochte processen eerste rapportage VIC 2021 2021

2020

2021

1.

Salarissen en declaraties (salarisadministratie)

18.

Omgevingsvergunningen

2.

Fiscale werkkostenregeling

19.

Leges algemene plaatselijke verordening

Oordeel

3.

Wet normering topinkomens

20.

Leges burgerzaken

Jaarverslag

4.

Fiscale controle ZZP

21.

Belastingen en heffingen

5.

Breed Inkoopproces/crediteuren

22.

Begraafplaatsen

6.

Aanbestedingsproces

23.

Havengelden

7.

Leerlingenvervoer

24.

Huren en pachten

8.

Onderwijshuisvesting

25.

Begrotingswijzigingen/begrotingsrechtmatigheid

9.

Subsidies (verstrekt)

26.

BTW en BTW compensatiefonds

27.

Vennootschapsbelasting

28.

Wet markt en overheid

29.

Informatie voor derden (IV3/CBS)

= goed

30.

Tussenrekeningen

= voldoende

31.

Debiteuren

32.

Memorialen

33.

Verzekeringen

Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie

10. Subsidieoverzicht ontvangen subsidies 11. Sociaal domein 12. Sociale dienst

Bijlagen

13. TOZO 14. Schulddienstverlening 15. Treasury

= matig

16. Kwijtscheldingen 17. Gemeentefonds

= redelijk

= onvoldoende

41 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie

Onze visie op de interne beheersing van uw IT-omgeving De reikwijdte van onze IT audit In het kader van de jaarrekeningcontrole 2021 hebben wij de opzet en het bestaan van de algemene IT beheersmaatregelen beoordeeld. Deze maatregelen zijn te verdelen in de volgende categorieën: • Wijzigingsbeheer • Beveiliging en toegangscontroles • IT-operatie (back-up & recovery). Hierbij hebben wij ons met name gericht op de financiële applicatie Key2Financiën. Daarnaast hebben we inzicht verkregen in het verloop van het implementatie- en datamigratie proces van de PinkRoccade-suite (Pink). De IT-auditwerkzaamheden hebben niet als doel te komen tot een beoordeling van de IT-organisatie of IT-omgeving als geheel, maar zijn uitsluitend gericht op het verkrijgen van voldoende zekerheid ten aanzien van de continuïteit en betrouwbaarheid van de IT-omgeving in opzet en bestaan voor zover relevant in het kader van de controle van de jaarrekening. In het vervolg van deze paragraaf hebben we in onze ogen de belangrijkste bevindingen opgenomen.

Bijlagen Regierol richting clouddienstverleners Met de overgang naar de kernapplicaties wordt de afhankelijkheid verlegd van Centric naar Pink en is het van belang de juiste aandacht te besteden aan het inrichten van de regierol. Wij hebben het college aangeraden om maandelijkse service level rapportages op te vragen waarin Pink rapporteert over de service level afspraken die zijn gemaakt. Om inzicht te krijgen in de kwaliteit van dienstverlening en het niveau van informatiebeveiliging hebben wij geadviseerd om jaarlijks een assurancerapport op te vragen.

Aandacht voor toegangsbeheer Pink applicaties Op basis van onze uitgevoerde werkzaamheden voor Key2Financiën hebben wij geconstateerd dat verbeteringen mogelijk zijn op het gebied van toegangsbeheer. Dit betreft het ontbreken van een procedure waarin staat beschreven welke taken en verantwoordelijkheden van toepassing zijn in het proces van gebruikersbeheer. Daarnaast hebben wij geconstateerd dat niet zichtbaar is dat rechten worden toegekend op basis van een functieprofiel dan wel aan de hand van goedkeuring door een leidinggevende. Verder is een periodieke review niet ingericht, waarbij beoordeeld wordt of medewerkers uit dienst tijdig zijn verwijderd en gebruikersrechten in lijn liggen met de functietaken van betreffende medewerkers. Wij hebben het college geadviseerd om een procedure op te stellen en vast te leggen hoe gewaarborgd wordt dat het rechtenprofiel overeenkomt met het functieprofiel. Daarnaast hebben wij aangeraden om een periodieke review op de gebruikersrechten (zichtbaar) in te richten. In dit licht is het verheugd te constateren dat de wachtwoordvereisten voor toegang tot de PinkRoccade applicaties adequaat zijn ingericht, onder andere door de inrichting van een twee-factor authenticatie. Implementatie kernapplicaties verloopt moeizaam Wij hebben geconstateerd dat het implementatie- en datamigratie proces naar Pink niet naar wens verloopt.

Diverse issues zijn nog onopgelost en zorgen voor inefficiënte, maar ook ineffectieve processen. Ten tijde van onze werkzaamheden was er beperkte capaciteit beschikbaar vanuit zowel de gemeente als Pink om snel en adequate opvolging te kunnen geven aan de problemen. Daarom is een forse achterstand opgelopen bij het afronden van de implementatie en datamigratie in vergelijking met de planning. De komende maanden staan in het teken van het opvolgen en oplossen van de problemen en resterende taken.

42 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag

Frauderisico’s krijgen een steeds belangrijkere rol in onze controle Fraude in de controleverklaring De onderwerpen “fraude” en “continuïteit” en de werkzaamheden die accountants verrichten rondom deze onderwerpen zijn zeer actueel. Op 8 december 2021 heeft de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (“NBA”) besloten dat accountants verplicht worden om altijd in aparte secties over fraude en continuïteit te rapporteren in de controleverklaring.

Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

De kern van de rapportageplicht bestaat eruit dat de accountant in de controleverklaring in principe in aparte secties ‘Controleaanpak continuïteit' en ‘Controleaanpak frauderisico’s' dient te beschrijven op welke wijze de accountant heeft ingespeeld op respectievelijk gebeurtenissen of omstandigheden die gerede twijfel kunnen doen ontstaan over het kunnen handhaven van de continuïteitsveronderstelling, respectievelijk op frauderisico’s die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. Verder worden accountants aangemoedigd, maar (nog) niet verplicht, om een indicatie van de uitkomsten van de werkzaamheden aan de controleverklaring en/of de belangrijke waarnemingen toe te voegen. De NBA heeft aangekondigd over een jaar te evalueren of Controlestandaard 700 op dit punt aanscherping behoeft. De verplichte rapportering over werkzaamheden rondom fraude en continuïteit zal alleen komen te gelden voor wettelijke controles zijn aangevangen op of na 15 december 2021. Over twee jaar zal er een evaluatie plaatsvinden en zal worden bezien of een verdere uitbreiding van de rapportageplicht wenselijk wordt bevonden.

Frauderisico’s in onze controle Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Op basis van onze frauderisicobeoordeling hebben wij de volgende controlewerkzaamheden uitgevoerd: • Risicoanalyse per proces waarin de drie kenmerken van fraude: rationalisatie, druk en gelegenheid zijn afgezet tegen de kans en de impact; • Frauderisico besproken met de Auditcommissie, het college, de gemeentesecretaris en de concerncontroller; • Beoordeeld of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding gaven tot een verhoogd risico; • Beoordeeld of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude vanuit notulen, persberichten en andere (openbare) publicaties; • Controle van ongebruikelijke boekingen (boekingen buiten het normale proces om) in uw administratie; • Controle van het gunningsproces van inkoop- en aanbestedingstransacties; • Controle van de prestatielevering in het inkoopproces. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bijzonderheden voortgekomen.

43 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Frauderisico’s verdienen meer aandacht binnen de organisatie Uw gemeente beschikt niet over een interne frauderisicoanalyse Reeds meerdere jaren is fraude binnen de publieke sector een belangrijk onderwerp van gesprek. De maatschappelijke aandacht voor dit onderwerp heeft ervoor gezorgd dat meer en meer wordt verwacht dat het college en de directie zelfstandig een interne frauderisicoanalyse opstelt. Een dergelijke analyse helpt de organisatie om frauderisicofactoren te identificeren en te beheersen. Hierdoor kan fraude zoveel mogelijk worden tegen gegaan. De gemeente beschikt niet over een (actuele) frauderisicoanalyse. Zeker met uw ambitie om te komen tot een rechtmatigheidsverantwoording, en wellicht op een later moment een In Control Statement, is naar onze mening een interne fraudeanalyse een belangrijke voorwaarde. In onze managementletter hebben wij daarom het college geadviseerd om een frauderisicoanalyse op te stellen en deze jaarlijks te (laten) actualiseren. Uw gemeenteraad kan hier een belangrijke rol in spelen door met het college mee te denken vanuit haar kaderstellende en controlerende rol. Frauderisico’s verdienen meer aandacht in de VIC Wij hebben geconstateerd dat het team Effect zeer proactief is bij het volgen van de ontwikkelingen ten aanzien het fraudedossier binnen het NBA en de VNG.

Frauderisico’s worden op dit moment echter nog niet (volledig) betrokken in de werkzaamheden van het team. Het team heeft inmiddels in het controleplan 2022 de frauderisico’s een grotere plek gegeven in de risicoanalyse en controleaanpak.

Dit draagt naar onze mening bij aan het invullen van ons advies voor het opstellen van de frauderisicoanalyse en het actief beheersen van deze risico’s. Er is (nog) geen overkoepelend M&O beleid Binnen de gemeente is nog geen M&O-beleid vastgesteld, waardoor geen algemene uitgangspunten, kaders, beheersmaatregelen en risicogebieden op dit gebied inzichtelijk zijn. Desalniettemin zijn in de externe en interne regelgeving diverse bepalingen opgenomen die erop zijn gericht om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. Het team Effect heeft de toets op het misbruik en oneigenlijk gebruik impliciet opgenomen in haar interne controleplan. M&O beleid ten aanzien van TOZO is vastgesteld In het accountantsverslag 2020 stond de aanbeveling van uw voorgaande accountant om een M&O-beleid op te stellen in verband met de uitvoering van en controle op de TOZO regeling. Wij hebben geconstateerd dat het college op 2 november 2021 het Controleplan Misbruik en Oneigenlijk gebruik TOZO heeft vastgesteld. Dit controleplan is door team Effect gebruikt bij het uitvoeren van haar werkzaamheden. Derhalve is aan de aanbeveling voldaan.

Wij hebben de opzet, bestaan en werking van het beleid beoordeeld. Hierbij hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd.

44 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie Rechtmatigheidsverantwoording Impact op uw organisatie Speerpunten Bijlagen

Invoering rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording wederom uitgesteld Aangezien de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording vorige jaar tot nader order is uitgesteld, hebben wij ook over het boekjaar 2021 een oordeel gegeven over de rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening. Op 8 juni 2022 is bekend geworden dat de invoering rechtmatigheidsverantwoording wederom is uitgesteld, ditmaal tot het begrotingsjaar 2023. De reden hiervoor is dat de behandeling van het wetsvoorstel dat aan de rechtmatigheidsverantwoording ten grondslag ligt, lang heeft geduurd.

•

Dit betekent dat over het boekjaar 2023, en dus niet over 2022, voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording afgegeven moet worden. Desalniettemin adviseren wij om in 2022 proef te draaien zodat er nog voldoende tijd is om, waar nodig, aanpassingen en verbeteringen door te voeren

Deze paragraaf wordt de centrale plaats in de jaarstukken waar het college verantwoording aflegt of en op welke wijze zij heeft gehandeld in overeenstemming met de wet- en regelgeving en de afspraken die zij met uw gemeenteraad heeft gemaakt. Wij raden u aan om nu alvast met het college in gesprek te gaan over de vorm, leesbaarheid en informatiewaarde van deze paragraaf, zodat u optimaal uw controlerende taak kunt uitvoeren.

Ondertussen werkt de Sectorcommissie Decentrale Overheden van het NBA aan de nieuwe Notitie Accountantscontrole van de rechtmatigheidsverantwoording bij decentrale overheden. Deze notitie zal raadsleden, collegeleden, ambtenaren en accountants meer inzicht en geven welke werkzaamheden uitgevoerd dienen te worden om tot een toereikende (onderbouwde) rechtmatigheidsverantwoording te komen. Verantwoording in de paragraaf Bedrijfsvoering Naast de rechtmatigheidsverantwoording als zelfstandig onderdeel van de jaarstukken, wordt de paragraaf Bedrijfsvoering een belangrijke plaats voor uw gemeenteraad. In de nieuwe Notitie Bedrijfsvoering van de commissie BBV zijn namelijk de volgende stellige uitspraken opgenomen:

• •

In de paragraaf bedrijfsvoering wordt, op basis van de kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de gemeenteraad, aanvullende informatie opgenomen over de individueel geconstateerde afwijkingen in de rechtmatigheidsverantwoording; In de paragraaf bedrijfsvoering beschrijft het college welke actie het onderneemt om de afwijkingen in de toekomst te voorkomen; Niet-financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van de bepalingen in de Wet Fido en bijhorende regelingen moeten worden opgenomen en toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2021 Bij de jaarstukken over het jaar 2021 is bij wijze van proef een (interne) rechtmatigheidsverantwoording uitgevoerd. Concreet betekent dit dat inzicht wordt gegeven in de door het team Effect bij de totstandkoming van de jaarstukken geconstateerde rechtmatigheidsvraagstukken. Wij hebben de rechtmatigheidsverantwoording en bijbehorende rechtmatigheidsverklaring beoordeeld en zijn van mening dat in 2021 een goede aanzet is gegeven aan de structurele borging van dit proces in de organisatie. De bevindingen en conclusies weken niet af van de bevindingen en conclusies uit onze controlewerkzaamheden. Dit is een compliment voor de organisatie, in het bijzonder voor het team Effect.

45 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie

Invoering rechtmatigheidsverantwoording Nieuwe overeenkomst Incluzio dient in 2022 in de rechtmatigheidsverantwoording te worden opgenomen Ultimo 2021 is de huidige samenwerking tussen de gemeente en Incluzio langjarig verlengt. Hoewel deze dienstverlening in beginsel aanbestedingsplichtig is, heeft het college ervoor gekozen om de overeenkomst onderhands te gunnen. De achterliggende reden hiervan is dat het college het opgebouwde netwerk van samenwerkingspartners in het sociaal domein wenste te continueren.

Rechtmatigheidsverantwoording Impact op uw organisatie Speerpunten Bijlagen

Vanaf 2015 is de gemeente een duurzame relatie aangegaan met Incluzio Hollands Kroon. Deze samenwerking was en is een wederzijdse investering. De afgelopen jaren is ervaring opgedaan met het uitvoeren van de wettelijke taken. Dat vraagt om kennis van de lokale zorgvragen en de lokale situatie, de te verlenen zorg, alternatieve probleemoplossingen, kostenafwegingen, inschakeling zorgaanbieders en de mogelijkheden van zelfredzaamheid. Na zeven jaar is kennis en ervaring opgedaan, wat heeft geresulteerd in het duurzaam bekrachtigen van de relatie met een langlopend contract.

Bij de onderhandse aanbesteding heeft de gemeente gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een proces van vrijwillige transparantie bij gunning te volgen. Hierdoor hebben belanghebbenden de mogelijkheid gekregen om zich tegen de onderhandse gunning uit te spreken en de gemeente te dwingen om alsnog een Europese aanbestedingsprocedure uit te voeren. Omdat er vanuit de markt geen (tijdige) bezwaren zijn gekomen, is het niet meer mogelijk om de onderhandse gunning te laten vernietigen.

Ondanks dat er door het college zorgvuldig is gehandeld en met het passeren van de bezwaartermijn een definitieve overeenkomst tot stand gekomen is tussen gemeente Hollands Kroon en Incluzio, is er strikt genomen sprake van een onrechtmatige aanbesteding zoals bedoeld in pagina 8 tweede paragraaf, respectievelijk paragraaf 3.1 van de Kadernota Rechtmatigheid. Het enkele feit dat de overeenkomst niet vernietigd wordt, maakt immers niet dat deze rechtmatig tot stand is gekomen. Omdat de overeenkomst ingaat per 1 januari 2022 heeft het geen financiële consequenties voor de jaarrekening 2021 en hiermee geen effect op ons rechtmatigheidsoordeel bij deze jaarrekening. Met het hernieuwde uitstel van de rechtmatigheidsverantwoording, zullen bij onze oordeelsvorming over de rechtmatigheid van de lasten in de jaarrekening 2022 deze overeenkomst echter moeten aanmerken als onrechtmatig. Gezien de omvang van de overeenkomst zal dit leiden tot een afkeurende controleverklaring op het aspect rechtmatigheid bij de jaarrekening 2022. Om te voorkomen dat deze overeenkomst ook na 2022 doorwerkt in de rechtmatigheidsverantwoording, raden wij u aan om de gehele contractwaarde van deze overeenkomst op te nemen in de jaarrekening 2022.

Ook hebben wij het college gewezen op het risico dat de wetgever de fee van 4% over de totale inkopen die in de overeenkomst gegarandeerd is, zou kunnen aanmerken als staatssteun. Mede op basis van ons advies heeft het college deze fee juridisch laten toetsen. De uitkomst van deze toets is dat de afspraken die gemaakt zijn met Incluzio passen binnen de mogelijkheden van de (Europese) staatssteunregels.

46 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie Rechtmatigheidsverantwoording Impact op uw organisatie Speerpunten

Actuele ontwikkelingen met effect op uw organisatie Herziening Financiële Verhouding Gemeenten krijgen jaarlijks veel geld van de rijksoverheid waarmee ze hun taken moeten bekostigen. Hierdoor ontstaat er een financiële verhouding tussen de gemeenten en de rijksoverheid. In essentie gaat het bij deze financiële verhouding om drie vraagstukken namelijk hoeveel geld krijgen de gemeenten (omvang), hoe wordt deze omvang over de gemeenten verdeeld (verdeling) en op welke manier komt het geld bij de gemeenten (uitkeringsstelsel)? Hoeveel geld individuele gemeenten uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van de kenmerken en de belastingcapaciteit van de gemeenten. De rijksoverheid is verantwoordelijk voor het actueel houden van het verdeelstelsel. Momenteel wordt onderzocht hoe het gemeentefonds opnieuw kan worden verdeeld en in welk tempo deze verdeling moet plaatsvinden. De invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds staat gepland voor 2023.

Bijlagen In het begin van 2022 zijn door de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) adviesrapporten ten aanzien van het nieuwe verdeelmodel verstrekt aan de Minister van Binnenlandse Zaken (BZK). Naar aanleiding van deze adviezen heeft de Minister de Tweede Kamer op 6 april 2022 geïnformeerd om het ingroeipad, het pad waarmee gemeenten naar de nieuwe verdeling ingroeien, in het eerste jaar niet op maximaal € 15 per inwoner te zetten, maar op maximaal € 7,50 per inwoner. Hierdoor wordt het schokeffect van de herverdeling in 2023 beperkt. Tevens zal het ingroeipad beperkt worden tot drie jaar. Dat wil zeggen dat de invoering van het nieuwe model tijdig geëvalueerd zal worden en dat aan de hand van deze evaluatie besloten zal worden over het traject 2026 en verder.

Hervormingen in de Jeugdzorg staan op stapel Op 13 mei 2022 heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de Tweede Kamer geïnformeerd over zijn visie op het stelsel van jeugdzorg en de hervormingen die naar zijn oordeel noodzakelijk zijn. Hierbij wordt voortgebouwd op het Advies van de Commissie van Wijzen en andere adviezen zoals van de SER en het manifest “de Jeugdsprong”. In deze visie kondigt de Minister flinke hervormingen aan in de jeugdzorg om te zorgen dat kinderen en gezinnen de juiste zorg op de juiste plek krijgen, het stelsel zorginhoudelijk en organisatorisch te verbeteren en duurzaam houdbaar te maken. Wat deze aankondiging gaat betekenen voor uw gemeente moet nog worden bezien, maar de inhoud van de brief heeft er mede toe geleid dat de VNG haar actieve bijdrage aan de Hervormingsagenda 2022-2028 heeft hervat. In de komende maanden wordt de herziene agenda opgesteld. Het streven is om uiterlijk in november 2022 een agenda te hebben die leidend is voor de periode tot 2028.

47 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie Rechtmatigheidsverantwoording Impact op uw organisatie Speerpunten Bijlagen

Actuele ontwikkelingen met effect op uw organisatie Wet Open Overheid gefaseerd ingevoerd Per 1 mei 2022 is de nieuwe Wet open overheid (Woo) (gedeeltelijk) in werking getreden, die de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervangt. Openheid en transparantie zijn essentieel voor het vertrouwen tussen de samenleving en de overheid. De Woo bevordert dit door de openbaarheid en duurzame toegankelijkheid van publieke informatie bij bestuursorganen te verbeteren. In de Woo is geregeld welke informatie de overheid openbaar moet maken en om welke redenen informatie niet openbaar kan worden. Gemeenten krijgen na het inwerkingtreden van de Wet open overheid per 1 mei 2022 dan ook te maken met belangrijke nieuwe verplichtingen. Om hen hierbij te ondersteunen, heeft de VNG in samenwerking met advocatenkantoor Pels Rijcken de handreiking ‘Van Wob naar Woo’ opgesteld. Deze handreiking is hier te vinden. Overigens is de verplichting uit de Woo om documenten behorende tot de elf informatiecategorieën binnen 14 dagen actief openbaar te maken via het Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI), nog niet in werking getreden. PLOOI is momenteel niet gereed en overheden kunnen dit dus niet gebruiken om documenten te publiceren. De komende jaren zal deze verplichting gefaseerd in werking treden.

Invoering Omgevingswet Op 1 januari 2023 treedt de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Ook biedt de Omgevingswet gemeenten de mogelijkheid om met overzichtelijkere regels de leefomgeving meer in samenhang in te richten. Het biedt daarnaast meer ruimte voor lokaal maatwerk en kan leiden tot een betere en snellere besluitvorming.

De wet is echter ook veelomvattend. De Omgevingswet geeft de raad meer mogelijkheden om een kaderstellende rol in te vullen, maar alleen als de raad zich daar bewust van is én de handvatten weet beet te pakken. Het is daarom van belang dat u zich als gemeenteraad goed laat informeren over de mogelijkheden en beperkingen van de nieuwe wet. Een goed startpunt hiervoor is naar onze mening de website van het Informatiepunt Leefomgeving die u hier kunt benaderen. Op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt moet elke gemeente zijn aangesloten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Het DSO moet het hart worden van de nieuwe Omgevingswet, waarin instrumenten en regelgeving van verschillende overheden bij elkaar komen en als één loket gaan werken. Eén digitaal loket voor het aanvragen van vergunningen, raadplegen van de geldende regels per locatie, en op termijn informatie over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Het DSO bestaat uit een landelijke voorziening (DSO-LV), collectieve voorzieningen voor gemeenten (DSO-CG) en individuele voorzieningen van overheden. In veel gevallen moet vanaf de inwerkingtreding binnen 8 weken een aangevraagde Omgevingsvergunning afgegeven kunnen worden.

48 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie Rechtmatigheidsverantwoording Impact op uw organisatie Speerpunten Bijlagen

Actuele ontwikkelingen met effect op uw organisatie Effecten van de oorlog in Oekraïne De oorlog in Oekraïne heeft ook gevolgen voor Nederlandse gemeenten. Dat kan gaan om opvang van vluchtelingen door gemeenten en particulieren, ondersteuning van Oekraïners en Russen die momenteel in Nederland verblijven, risico's voor digitale veiligheid en economische sancties voor Russische bedrijven. In het bijzonder de opvang en ondersteuning van vluchtelingen kan leiden tot hoge kosten voor uw gemeente. Deze kosten zijn vooraf niet begroot, noch bleek het voor het college niet altijd mogelijk om tijdig budget aan te vragen. Strikt genomen is hiermee het budgetrecht van de gemeenteraad in het geding. Uiteraard geldt dat in dit uitzonderlijk geval nood wetten breekt. Wel raden wij u aan om in overleg met het college achteraf alsnog de additionele kosten goed te keuren, rekening houdend met de bijdrage die uw gemeente ontvangt van de Rijksoverheid. Het kabinet heeft in een brief aan de Tweede Kamer het normbedrag voor de gemeentelijke opvanglocaties voor Oekraïners gecommuniceerd. Gemeenten en veiligheidsregio’s ontvangen een normbedrag van € 700 per week per gerealiseerde gemeentelijke opvangplek. Het normbedrag is van toepassing voor de periode waarin de regelgeving van kracht is (vooralsnog een periode van 3 tot 6 maanden). De regeling treed in werking met terugwerkende kracht.

Dat betekent dat het normbedrag gedeclareerd kan worden vanaf het moment dat een Gemeentelijke Opvang Oekraïne (GOO) gerealiseerd is. Declaratie vindt plaats op basis van de SiSa systematiek door middel van een Specifieke Uitkering die op dit moment uitgewerkt wordt.

Het normbedrag geldt niet voor particuliere opvang. Financiële verstrekkingen aan personen in de POO moeten apart worden gedeclareerd. De wijze waarop gemeenten gecompenseerd worden voor deze financiële verstrekkingen wordt nader uitgewerkt in de nog te verschijnen Specifieke Uitkering (SPUK). Dit is niet afhankelijk van het gebruik van de opvangplek. Het uitgangspunt is dat gemeenten en veiligheidsregio’s ook daarbij een reële compensatie ontvangen met als uitgangspunt dat gemeenten er als gevolg van de opvang van ontheemden niet slechter voor komen te staan dan daarvoor.

49 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie

Actuele ontwikkelingen met effect op uw organisatie Digitalisering en cybersecurity De wereld digitaliseert in een hoog tempo en mede door Corona wordt er steeds meer via digitale wegen (samen) gewerkt. Dit biedt vele kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Ook uw organisatie zal in toenemende mate steeds meer digitaliseren en daarmee een grotere afhankelijkheid krijgen van systemen en data bij de uitvoering van operationele processen en in de toenemende samenwerking met ketenpartners.

Rechtmatigheidsverantwoording Impact op uw organisatie Speerpunten Bijlagen

De alertheid voor verschillende vormen van cybercrime blijft daarmee onverminderd van hoog belang. De vraag of een organisatie wordt geraakt door cybercrime, verandert naar wanneer en werpt de vraag op hoe snel en adequaat hierop kan worden gereageerd? Het is een kwestie van tijd voordat een organisatie te maken krijgt met cybercrime. De voorbeelden uit de praktijk zijn bijna dagelijks in het nieuws en kennen we allemaal. Cyberresilience dient hoog op de agenda te staan Cyberresilience (cyberweerbaarheid) hoort daarom bij elke organisatie hoog op de agenda te staan. Het moet onderdeel zijn van de strategie en het risicobeleid. Cybercrime brengt namelijk niet alleen steeds grotere financiële- en continuïteitsrisico’s met zich mee, maar kan ook direct ernstige schade berokkenen indien gevoelige gegevens worden gelekt. Wij hebben vastgesteld dat uw gemeente beschikt over een informatiebeveiligingsbeleid en een jaarplan Informatiebeveiliging waarin de resultaten van de meting van de BIO zijn opgenomen.

Uit deze meting blijkt een verbetering ten opzichte van de meting van februari 2020 (gemiddelde score van 71% in 2021 en 50% in 2020), echter dat op alle vlakken nog ruimte voor verbetering is. De basis van informatiebeveiliging betreft in onze ogen bewustwording bij de medewerkers en de organisatie. Maar daarnaast zijn het treffen van (technische) maatregelen, adequate monitoring en een snelle, geoefende respons essentiële activiteiten om snel te kunnen herstellen van een aanval. Acties en maatregelen zijn dus zeer divers. We geven u graag enkele voorbeelden ter overweging mee om rekening te houden bij de invulling van uw afwegingen en maatregelen en de regierol richting externe (cloud) dienstverleners: • Laat u uw IT-infrastructuur ieder jaar pentesten op kwetsbaarheden met betrekking tot uw belangrijkste of meest gevoelige gegevens? • Is geo-blocking in de firewall geconfigureerd om uw netwerk te beschermen tegen aanvallen uit risicovolle landen? • Scoort uw mailbeveiliging een voldoende op internet.nl om het risico op phishing te verkleinen? • Oefent uw organisatie periodiek om ingespeeld te zijn op het reageren en oplossen van een cyberincident? Beschermen is dus belangrijk, echter incasseren, reageren en oefenen zijn net zo belangrijk.

Vergroot daarom continu uw digitale weerbaarheid, dit kan ook door regelmatig een cybersecurity health check uit te voeren, waarbij u langs de lijn van ‘identificeren, beschermen, monitoren, reageren en oplossen’ uw risico’s en maatregelen telkens vaststelt.

50 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie Rechtmatigheidsverantwoording

Impact op uw organisatie Speerpunten Bijlagen

Speerpunten van de raad Op 31 augustus 2021 hebben wij ons Controleplan 2021 besproken met de auditcommissie. Tijdens deze vergadering heeft de auditcommissie ons het volgende speerpunt meegegeven: • Hoe wordt de financieel technische verwerking van raadsbesluiten belegd binnen de ambtelijke organisatie? Tijdens onze controlewerkzaamheden hebben wij aandacht besteed aan dit speerpunt in samenwerking met het Team Effect. Op basis van deze werkzaamheden kunnen wij concluderen dat de interne controle en registratie op de juistheid en volledigheid van raadsbesluiten met financiële gevolgen zichtbaar is uitgevoerd en gedocumenteerd door de betrokken teams. Het proces begroting en begrotingswijzigingen wordt in functiescheiding uitgevoerd door medewerkers van de teams Financiën en Financieel Beheer. Vóór elke raadsvergadering maakt het financiële aanspreekpunt voor zijn of haar programma de begrotingswijziging. Na elke raadsvergadering worden deze begrotingswijzigingen ingelezen in de financiële administratie. Het team Effect heeft geconstateerd dat de medewerker IC van het betreffende team alle raadsbesluiten met financiële gevolgen zichtbaar heeft gecontroleerd.