2. Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon - getekend.pdf

Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

2 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie

Bijlagen

Aan de raad van gemeente Hollands Kroon Postbus 8 1760 AA Anna Paulowna 23 juni 2022 Referentie: A00836/001/EK/RS/hv Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u het accountantsverslag met betrekking tot onze controle van de jaarrekening van gemeente Hollands Kroon voor het boekjaar dat is geëindigd op 31 december 2021. Wij hebben onze controle uitgevoerd in overeenstemming met onze overeenkomst d.d. 1 februari 2021, ons voorstel tot dienstverlening d.d. 16 november 2020, onze opdrachtbevestiging d.d. 22 juli 2021, ons controleplan 2021 d.d. 18 november 2021 en het controleprotocol zoals door de gemeenteraad vastgesteld d.d. 25 november 2021.

Wij realiseren ons dat de toonzetting van het accountantsverslag kritisch kan overkomen. Dit is inherent aan de aard van de rapportages, waarbij wij vooral ingaan op het verbeterpotentieel binnen de gemeente. Dit laat onverlet dat wij een organisatie hebben leren kennen waarin reeds goede stappen gezet zijn en waar mensen met veel positieve energie, dynamiek en veranderingsbereidheid werkzaam zijn. Daarom willen wij graag onze complimenten en waardering overbrengen aan de ambtelijke organisatie. Wij hebben een hele constructieve en fijne samenwerking ervaren, waarbij aan beide zijden ruimte was om onze argumenten te delen en af te wegen.

De komende jaren gaan wij graag samen met u, het college en de organisatie de uitdaging aan om het afsluitproces verder te optimaliseren, het team Effect nog meer in stelling brengen in verband met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording, meer innovatie te introduceren binnen de werkzaamheden van team Effect en onze controle, alsmede om de leesbaarheid en informatiewaarde van de jaarrekening te verbeteren. De controlebevindingen in deze rapportage zijn besproken met de ambtelijke organisatie en de Auditcommissie.

Mocht u in de tussentijd nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Hoogachtend, Q-Concepts Accountancy B.V. Ondertekenaar1

drs. E.E.T.M. Kalnenek RA

3 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie

Bijlagen

Onze belangrijkste boodschappen (1/2) 1. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening 2021 op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid. Dit wil niet zeggen dat er geen fouten en onzekerheden zijn, maar wel dat deze onder de drempel zijn gebleven die door de gemeenteraad is meegegeven. 2. Inzichtelijkheid en leesbaarheid van de jaarstukken is beperkt De jaarstukken voldoen over het algemeen aan de bepalingen in het BBV. Dit laat onverlet dat er naar onze mening verbeteringen mogelijk zijn in de inzichtelijkheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording en paragrafen.

5. Financiële positie als geheel is voldoende De financiële positie van Hollands Kroon als geheel is voldoende en is vergelijkbaar met andere gemeenten. 6. Voorspellende waarde rapportages Incluzio kan beter Wij ervaren de rapportages van Incluzio als bruikbaar en overzichtelijk. De hoogte van de noodzakelijke bijstellingen is echter niet altijd tijdig inzichtelijk gemaakt door Incluzio. Bij alle maand- en kwartaalrapportages bleek een opwaartse bijstelling noodzakelijk. Op basis van regionale sectorontwikkelingen lijken de oorzaken hiervan al eerder bekend te kunnen zijn. De voorspellende waarde van de verwachtingen dient naar onze mening te worden verbeterd.

3. Het resultaat 2021 is fors beter dan verwacht Het resultaat over 2021 na resultaatbestemming bedraagt € 10,3 miljoen. Dit is € 10,1 miljoen hoger dan in de primaire begroting en € 4,6 miljoen hoger dan verwacht werd in de bijgestelde begroting. Belangrijke oorzaken hiervan zijn de bijstelling van het gemeentefonds, inclusief de doeluitkering BUIG van € 7,5 miljoen en de vrijval van het ontvangen bedrag van Hollands Noorderkwartier van € 3,3 miljoen.

7. Risicoprofiel van uw grondexploitaties is verder afgenomen De verdere afname van de balanswaarde van de grondposities is een positieve ontwikkeling. De balanswaarde geeft weer welke kosten de gemeente al heeft gemaakt die door verkopen nog moeten worden terugverdiend. Hoe lager de waarde op de balans, hoe lager het risico dat er onverwachte verliezen genomen moeten worden.

4. Er is een fors tekort ontstaan op de kosten voor de wmo en jeugdzorg Binnen de uitvoering van de activiteiten in het ‘nieuwe’ sociaal domein is een significant tekort ontstaan van EUR 2,9 miljoen (13,4%) ten opzichte van de primaire begroting. Een belangrijk deel van dit tekort was reeds bij de tweede bestuursrapportage bekend en is deels gecompenseerd door aanvullende rijksbijdragen. De totale zorguitgaven per inwoner zijn significant lager dan bij andere gemeenten.

8. Wij hebben goed gebruik kunnen maken van het team Effect Naar onze mening zijn het VIC-plan, de uitgevoerde werkzaamheden en de documentatie van de bevindingen van het team Effect van goed niveau. Daarnaast constateren wij dat het team haar rol binnen de organisatie goed oppakt. Hiermee onderscheidt u zich positief ten opzichte van andere gemeenten met uw omvang. Wij hebben het team Effect een aantal aanbevelingen gedaan om nog verder door te kunnen ontwikkelen.

4 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie

Bijlagen

Onze belangrijkste boodschappen (2/2) 9. Financiële en fiscale kennis behoeft verbetering Wij zijn van mening dat de fiscale volwassenheid binnen de organisatie verbetering behoeft. Tevens willen wij aandacht vragen voor de kwetsbaarheid en kwaliteit van het team Financieel Beheer, alsmede voor onze aanbeveling aan de organisatie om het BBV nadrukkelijker te raadplegen en toe te passen gedurende het jaar bij het opstellen van college-en raadsvoorstellen, alsmede bij het beoordelen van de (financiële) transacties. 10. Nieuwe overeenkomst financieel onrechtmatig aanbesteed Ultimo 2021 is de huidige samenwerking tussen de gemeente en Incluzio langjarig verlengt. Hoewel deze dienstverlening in beginsel aanbestedingsplichtig is, heeft het college ervoor gekozen om de overeenkomst onderhands te gunnen. Omdat de overeenkomst ingaat per 1 januari 2022 heeft het geen financiële consequenties voor de jaarrekening 2021 en hiermee geen effect op ons rechtmatigheidsoordeel bij deze jaarrekening. Met het hernieuwde uitstel van de rechtmatigheidsverantwoording, zullen bij onze oordeelsvorming over de rechtmatigheid van de lasten in de jaarrekening 2022 deze overeenkomst echter moeten aanmerken als onrechtmatig. 11. Implementatie van nieuwe kernapplicaties verlopen niet naar wens De implementatie van en datamigratie naar de PinkRoccade-suite verloopt niet naar wens.

Diverse issues zijn nog onopgelost en zorgen voor inefficiënte, maar ook ineffectieve processen. De komende maanden staan in het teken van het opvolgen en oplossen van de problemen en resterende taken.

12. De egalisatievoorziening Riool vraagt nadere analyse In de jaarrekening 2021 is een egalisatievoorziening Riool verantwoord van € 19,5 miljoen. In vergelijking met andere gemeenten, zeker van uw omvang, is deze voorziening erg hoog. Wij raden u aan om bij de herziening van het Gemeentelijke Rioleringsplan een nadere analyse uit te voeren naar de wenselijke omvang van deze voorziening. 13. Autorisatie van de begroting ligt op een laag niveau Er is sprake van een begrotingsonrechtmatigheid van bijna € 0,5 miljoen. Een belangrijke reden van het hoge bedrag aan begrotingsonrechtmatigheid is het feit dat de autorisatie van de begroting expliciet plaatsvindt op taakveld. Bij andere gemeenten zien wij dat de begroting uitsluitend wordt geautoriseerd op programmaniveau, en dat het college de vrijheid heeft om binnen het programma kosten te verdelen over de taakvelden zonder expliciete goedkeuring door de raad. Dit laat onverlet dat de rapportage wel op taakveldniveau kan blijven plaatsvinden. 14. Groot onderhoud soms geactiveerd in strijd met BBV Wij hebben geconstateerd dat er binnen de organisatie onduidelijkheid bestaat op welke wijze groot onderhoud in de financiële administratie en jaarrekening verantwoord dient te worden. Wij hebben geconstateerd dat in 2021 € 0,3 miljoen aan onderhoudswerkzaamheden ten onrechte was geactiveerd.

Dit is gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening. Tevens hebben wij het college geadviseerd om kredieten en onderhoudsbudgetten nadere te analyseren en in lijn met het BBV te brengen. Dit kan ertoe leiden dat er vanaf 2022 hogere bedragen aan onderhoud ten laste gebracht moeten worden van het resultaat.

5 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Ons oordeel bij uw jaarstukken 2021 Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2021 op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid. Dit wil niet zeggen dat er geen fouten en onzekerheden zijn, maar wel dat deze onder de drempel zijn gebleven die door de gemeenteraad aan ons is meegegeven. Een samenvatting van deze fouten en onzekerheden vindt u hier.

De reikwijdte van onze controle is ongewijzigd ten opzichte van het auditplan 2021. Voor een nadere toelichting op de bevindingen, klik hier.

Jaarverslag Jaarrekening

WNT

Getrouwheid

SiSa

Oordeel:

Interne beheersing

Rechtmatigheid

goedkeurend

Oordeel:

goedkeurend

Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 -

4.125

1.375 -

-

Fouten Tolerantie

Onzekerheden Bevindingen

x € 1.000

5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 -

4.125

1.375

1.070 -

Fouten

Tolerantie

Onzekerheden

Bevindingen

x € 1.000

6 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen

Reikwijdte van onze controle Reikwijdte van onze controle

Oordeel bij de jaarrekening

De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordtwij verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij ter ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het hebben wij afspraken metin u gemaakt over de Onderstaand reikwijdte van dehebben controle.wij een samenvatting bevestigen dat de definitieve reikwijdte vanauditplan de controle gelijk is aan die het auditplan. Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen. opgenomen.

De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter

Oordeel

.

Jaarverslag Jaarstukken gemeente Hollands Kroon

Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie

Jaarverslag

Jaarrekening

Bijlagen Programmaverantwoording

Paragrafen

Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij, op basis van onze kennis over de jaarrekening, vast dat deze in overeenstemming zijn met de jaarrekening

23/06/2022

Balans + toelichting

Overzicht van baten en lasten + toelichting

WNT-bijlage

SiSa-bijlage

Bijlage taakvelden

Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.

7 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing

De informatiewaarde van uw programmaverantwoording en paragrafen is beperkt Jaarrekening en jaarverslag zijn verenigbaar

Informatiewaarde is beperkt

Wij zijn verplicht vast te stellen of wij op grond van de informatie verkregen in onze controle onjuistheden hebben geconstateerd die gebruikers van de jaarrekening zouden kunnen beïnvloeden. Dit is niet het geval.

Ons oordeel is gebaseerd op de inzichtelijkheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses. Dit alles vanuit raadsperspectief. Naar onze mening is de informatiewaarde nog beperkt. U vindt hier een nadere toelichting.

Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie

Kwaliteit paragrafen verschilt, maar is over het algemeen beperkt tot toereikend

Jaarverslag voldoet aan eisen BBV

Bijlagen Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is opgenomen. Daarnaast hebben wij de informatiewaarde van de paragrafen beoordeeld. Deze is naar onze mening overwegend toereikend. Klik hier voor een nadere toelichting.

,

In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan de eisen die het BBV hieraan stelt.

8 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

23/06/2022

Reikwijdte van onze controle Inzichtelijkheid van de jaarstukken kan worden verbeterd De jaarstukken voldoen algemeen aanontworpen de bepalingen hetvoldoende • Het ontbreekt in de programmaverantwoording weergave tot uw jaarrekening, ter De reikwijdte vanover de het controle is zo datin er controle-informatie wordt verkregen aan meteen betrekking BBV.ondersteuning Dit laat onverlet dat er naar onze mening verbeteringen van de doelstellingen die aan de activiteit ten grondslag ligt. van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij mogelijk zijn in dedat inzichtelijkheid en informatiewaarde hetinniet welkeOnderstaand doelstelling wordt gerealiseerd bevestigen de definitieve reikwijdte vanvan de de controle gelijkHierdoor is aan is die hetduidelijk auditplan. hebben wij een samenvatting opgenomen. programmaverantwoording en paragrafen Dit verbeterpotentieel met de KPI zonder hiervoor de begroting te raadplegen. hebben wie samengevat op de volgende pagina’s. • De prestatie-indicatoren lijken niet in alle gevallen logisch voort te . komen uit de te verrichten activiteit.

Een voorbeeld is de prestatie• De jaarstukken zijn relatief beperkt qua omvang, maar kunnen als indicator aantal verkochte bedrijfskavels bij de activiteit We onderdeel van de doorontwikkeling van de beleidscyclus nog ondersteunen en adviseren ondernemers op bijvoorbeeld concreter. Wij hebben begrepen dat er een gezamenlijk project is vergunningen, subsidies en beschikbare grond. gestart, waarin gemeenteraad, college en organisatie • De doelstellingen zijn nog niet altijd vertaald in maatschappelijke samenwerken om op basis van de informatiebehoefte van alle drie effecten. Derhalve is niet altijd inzichtelijk of het realiseren van de de partijen de jaarstukken verder te verbeteren. prestatie-indicatoren leidt tot het behalen van de deze gewenste • Op basis van de geïnventariseerde informatiebehoefte kunnen maatschappelijke effecten. Overigens merken wij op dat in de SMART geformuleerde KPI’s en maatschappelijke effecten begroting 2021 wel een start was gemaakt met het benoemen van worden opgesteld, die worden bewaakt door middel van de P&C doelstellingen met daaraan gekoppelde effectindicatoren. In de documenten. In de ideale situatie vormt het collegeprogramma programmaverantwoording is dit niet zichtbaar.

hierbij de basis voor de strategie, domeinoverstijgende thema’s en • De toelichting op resultaten in een aantal gevallen zijn, in het programma’s en doelstellingen van de organisatie. In de P&C bijzonder bij het programma Bedrijvigheid, constaterend zonder documenten wordt vervolgens gerapporteerd in hoeverre de KPI’s verklaring van de achterliggende oorzaak van de afwijking. Ook en budgetten zijn gerealiseerd, bij voorkeur in onderlinge ontbreekt bij sommige niet gerealiseerde KPI’s een toelichting, samenhang. Wij hebben geconstateerd dat de organisatie samen zoals bij het cluster Veiligheid. Hierdoor is de toegevoegde met de gemeenteraad goede stappen heeft gezet, maar dat deze waarde van de toelichting voor een groot deel beperkt. ideale situatie nog niet volledig aanwezig is. • Het gebruik van grafieken, infographics en kleurscores is beperkt. • Er is een goede en concrete weergave in de programmaNaar onze mening zou dit aantoonbaar iets toevoegen aan de verantwoording van activiteiten en prestatie-indicatoren, inclusief leesbaarheid en informatiewaarde; de confrontatie tussen de huidige waarde en de streefwaarde, • Er ontbreekt een duidelijke relatie tussen het gevoerde beleid en ondersteund door een stoplichtenmodel om de realisatie van de de (financiële) realisatie. Beide aspecten worden verantwoord in prestatie-indicator te visualiseren.

de verantwoording, maar een verband tussen de uitgaven, geleverde prestatie en maatschappelijk effecten is niet zichtbaar.

9 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen

Reikwijdte van onze controle Kwaliteit van de paragrafen (1/5) De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter

Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico)

Voor de paragrafen geldt dat de inzichtelijkheid en De mate van kruissubsidiëring tussen onderdelen of hoofdstukken ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij informatiewaarde verschillen per paragraaf. De paragrafen kan worden aangetoond door middel van een berekening per bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting bevatten over het algemeen wel voldoende informatie over het hoofdstuk. Dit is vooral van belang voor heffingen en rechten met opgenomen. onderwerp van de paragraaf, maar naar onze mening ontbreekt het een dekking van meer dan 100%. aan .een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Hoewel er bij de vaststelling van de tarieven in de begroting 2021 geen sprake was van een dekking van meer dan 100%, blijkt uit de Hieronder hebben wij onze waarnemingen samengevat bij de jaarrekening dat er in het bijzonder bij de rioolheffing sprake is van verplichte paragrafen met enkele suggesties voor verbetering. een overdekking. Dit wordt in de paragraaf Lokale Heffingen niet benoemd en verder toegelicht.

Lokale heffingen De leesbaarheid van de paragraaf Lokale Heffingen is naar onze De kracht van de paragraaf zou daarnaast kunnen worden mening voldoende. Er is een goede vergelijking opgenomen van de verstevigd door een meerjarige analyse van het verloop van de lokale lastendruk met andere gemeenten. Hierdoor ontstaat er lokale lasten toe te voegen. inzicht in de relatieve omvang van de lastendruk.

Ontwikkelingen voor uw organisatie Deze paragraaf voldoet echter niet geheel aan de minimale eisen Bijlagen

23/06/2022

die de nieuwe Notitie Lokale Heffingen eraan stelt. In deze notitie staat dat inzicht moet worden gegeven in de wijze waarop tarieven worden bepaald en in de mate van kostendekkendheid per heffing voor alle rechten en bestemmingsheffingen die de gemeente in rekening brengt. Uit de toelichting van de achterliggende (beleids)keuzes bij deze berekening moet in ieder geval blijken of, en zo ja, hoe de kostendekkendheid tussen verschillende onderdelen wordt bereikt door gebruik te maken van kruissubsidiëring en in welke mate er kruislings wordt gesubsidieerd.

10 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen

Reikwijdte van onze controle Kwaliteit van de paragrafen (2/5) De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter

Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Weerstandsvermogen De paragraaf geeft een beeldmet van de verplichte financiële ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wijook afspraken u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij De BBV geeft als definitie van het weerstandsvermogen de relatie Het BBV in deze paragraaf om een beoordeling bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle kengetallen. gelijk is aan die in vraagt het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot opgenomen. maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen de financiële positie. Deze beoordeling heeft naar onze mening . zijn in relatie tot de financiële positie. summier plaatsgevonden.

In de jaarrekening 2021 worden diverse risico's benoemd, die niet zijn gekwantificeerd op hun maximale financiële risico en de kans dat ze zich voordoen. Hierdoor is niet inzichtelijk of de genoemde risico’s van materiële betekenis zijn voor de gemeente mochten zij zich voordoen. Daarnaast blijkt uit de paragraaf niet duidelijk hoe deze risico’s tot stand zijn gekomen. Wij hebben echter begrepen dat dit een bewuste keuze is als gevolg van een afspraak tussen uw raad en het college. Als onderbouwing van het benodigde bedrag voor de weerstandscapaciteit hebben wij van de organisatie de vertrouwelijke bijlage Risicoinventarisatie Hollands Kroon 2021 ontvangen. Op basis van deze bijlage blijkt naar onze mening in voldoende mate welke risico’s zijn onderkend, voor welke omvang en met welk risicoprofiel. Een andere constatering is dat de paragraaf in de jaarstukken niet geheel overeenkomt met de paragraaf in de begroting 2021. Een voorbeeld hiervan is dat in de jaarstukken de onbenutte belastingcapaciteit wel onderdeel is van de weerstandscapaciteit, maar (onderbouwd) niet in de begroting. Hierdoor is de weerstandscapaciteit niet vergelijkbaar.

23/06/2022

De toegevoegde waarde van de paragraaf kan worden verbeterd door meer (grafische) analyses op te nemen van het verloop van de (verplichte) kengetallen. Tevens heeft het naar onze mening toegevoegde waarde om aan te geven wat de achterliggende reden is van de afwijkingen ten opzichte van de verwachting, in het bijzonder van de netto-schuldquote en structurele exploitatieruimte.

11 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen

Reikwijdte van onze controle Kwaliteit van de paragrafen (3/5) De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter

Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

23/06/2022

Financiering Onderhoud kapitaalgoederen ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij De paragraaf Financiering geeft een summier beeld van de In deze paragraaf is in overeenstemming met het BBV zover als bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting financieringspositie per 31 december 2021 en de kasstromen mogelijk op hoofdlijnen aangegeven wat het beleidskader is ten opgenomen. gedurende het jaar. Er wordt naar onze mening beperkt inzicht aanzien van de verschillende categorieën kapitaalgoederen, welke . gegeven in het gerealiseerde beleid ten aanzien van het financiële consequenties het beleidskader heeft en hoe deze risicobeheer van de financieringsportefeuille, de financieringsvertaald zijn in de begroting en exploitatie. Hieruit blijkt tevens dat behoefte en de wijze waarop rente aan investeringen, alle financiële consequenties vanuit de beheerplannen grotendeels grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend. Er worden wel worden verrekend in de voorziening. berekeningen gemaakt, maar een toelichting op de ontwikkeling van de ratio’s wordt niet gegeven.

Tevens zijn de actuele De toegevoegde waarde van de paragraaf kan worden verbeterd ontwikkelingen in het schatkistbankieren niet meegenomen in de door hierin ook een (grafisch) meerjarenperspectief mee te nemen paragraaf en is niet inzichtelijk gemaakt dat er een herrekening gezien het structurele karakter van de onderhoudskosten. heeft moeten plaatsvinden van de aan de taakvelden en investeringen toegerekende rente. Bedrijfsvoering De paragraaf Bedrijfsvoering geeft op basis van beschrijvende De informatiewaarde kan worden verbeterd door het toevoegen analyses de belangrijkste beleidsuitgangspunten van de van de toekomstige ontwikkeling van de schulden en aan het bedrijfsvoering. De toegevoegde waarde van de paragraaf kan verplichte inzicht in de beleidsvoornemens ten aanzien van (het worden verbeterd door een verdiepingsslag in de analyse van deze risicobeheer van) de financieringsportefeuille. Tevens raden wij u aanvullende gegevens en door ook in te gaan op belangrijke aan om de berekening van de kasgeldlimiet gedurende het jaar per onderwerpen zoals fraude, integriteit en duurzaamheid. kwartaal weer te geven. Hiermee wordt inzicht gegeven of aan de bepalingen van de wet wordt voldaan dat de kasgeldlimiet Een punt van aandacht is de wijze waarop de ontwikkeling van de maximaal twee achtereenvolgende kwartalen mag worden (interne) organisatie is beschreven.

Wij missen een zelfkritische overschreden. analyse van de verbetermogelijkheden. Uit de waarnemingen uit onze controle, de gesprekken met medewerkers en de rapporten van team Effect blijkt nog voldoende verbeterpotentieel aanwezig in de organisatie. Hiervoor verwijzen wij ook naar onze managementletter en de relevante bevindingen in dit verslag.

12 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen

Reikwijdte van onze controle Kwaliteit van de paragrafen (4/5) De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter

Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

23/06/2022

Verbonden partijen Grondbeleid ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij In de paragraaf Verbonden partijen dient ten minste opgenomen te paragraaf Grondbeleid voldoet qua informatiewaarde aan de bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle De gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting worden een lijst met alle verbonden partijen, inclusief de wijze eisen die het BBV eraan stelt. Tevens is de paragraaf overzichtelijk opgenomen. waarop de gemeente een belang heeft in de verbonden partij en opgezet wat de leesbaarheid ten goede komt. Hiermee . het openbaar belang dat ermee gediend wordt. Tevens dienen de onderscheidt deze paragraaf zich naar onze mening positief van de risico’s te worden benoemd die verband houden met de verbonden overige paragraaf in de jaarstukken. In het bijzonder de partij. uiteenzetting van het gemeentelijke en regionale beleid biedt een goed beeld van de huidige en toekomstige ontwikkelingen op het Wij hebben geconstateerd dat de paragraaf voldoet aan de gebied van het Grondbeleid. minimale eisen van het BBV. Er wordt echter niet meer informatie gegeven dan strikt noodzakelijk.

Tevens wordt, behoudens bij GR De informatiewaarde van de paragraaf kan verder worden GGD Hollands Noorden, aangegeven dat er geen sprake is van verbeterd door een meer specifiek op de risico's per project in te risico’s. Gezien de beleidsvelden en taken die worden uitgevoerd gaan, inclusief de beheersmaatregelen die zijn genomen. door de verbonden partijen, lijkt het onwaarschijnlijk dat er geen risico’s aanwezig zijn die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie, en waarvoor geen maatregelen getroffen zijn. Hierbij kan in het bijzonder gedacht worden aan de risico’s bij GR Veiligheidsregio Noord-Holland Noord.

13 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen

Reikwijdte van onze controle Kwaliteit van de paragrafen (5/5)

Oordeel bij de jaarrekening

De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij Advies: bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen. • Houdt een duidelijke lijn in de inhoud en onderwerpen van de paragrafen in alle P&C . documenten gedurende het jaar.

Oordeel

Jaarverslag

•

Versterk de koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar.

•

Voorzie kwantitatieve analyses van verklarende kwalitatieve analyses.

Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

•

Maak gebruik van grafieken en infographics.

•

Geef niet alleen de positieve ontwikkelingen weer, maar maak ook transparant waar verbeterpotentieel is, zoals in de bedrijfsvoering.

Oordeel per paragraaf Zie onderstaand hoe wij de informatiewaarde per paragraaf beoordelen. Paragraaf

2021 Lokale heffingen

Toereikend

Weerstandsvermogen

Toereikend

Onderhoud kapitaalgoederen

Toereikend

Financiering

Beperkt

Bedrijfsvoering

Beperkt

Verbonden partijen

Grondbeleid

23/06/2022

Oordeel

Toereikend

Goed

14 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Financiële positie

Begrotingsrechtmatigheid

Onze bevindingen bij de jaarrekening Onderstaand hebben wij onze detailbevindingen op de aspecten rechtmatigheid en getrouwheid opgenomen boven de door u gestelde rapporteringstolerantie van € 100.000. Door op de bevinding te klikken krijgt u meer toelichting op de bevinding.

Oordeel Jaarverslag Jaarrekening

WNT 1.

SiSa

Rechtmatigheid

Getrouwheid

Onjuiste toepassing BTW 2019-2020

fouten (x €1.000)

fouten (x €1.000)

onzekerheden (x €1.000)

PM

PM

2. Bevindingen bij getrouwheid

0

0

1.375

4.125

onzekerheden (x €1.000)

0

0

3. Onrechtmatigheid aanbestedingen

614

0

4. Begrotingsonrechtmatigheid

456

0

Totaal

1.070

0

Goedkeuringstolerantie

1.375

4.125

Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Totaal Goedkeuringstolerantie

15 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Er is een significant tekort ontstaan in de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet Binnen de uitvoering van de activiteiten in het ‘nieuwe’ sociaal domein is een significant tekort ontstaan van EUR 2,9 miljoen (13,4%) ten opzichte van de primaire begroting. Een belangrijk deel van dit tekort was reeds bij de tweede bestuursrapportage bekend. Ten opzichte van de bijgestelde begroting is het tekort € 0,4 miljoen (1,5%). Dit tekort is vooral veroorzaakt in december 2021. Het tekort wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door extra opgelegde corona-gerelateerde taken vanuit het Ministerie. Hiervoor zijn aanvullende decentralisatie-uitkeringen ontvangen. Daarnaast is er sprake van een hoger aantal indicaties dan verwacht, met name in het langdurige, duurdere zorgsegment. Een deel van dit tekort werd gedurende het jaar al voorzien, wat geleid heeft tot een opwaartse bijstelling van de begroting. Wel valt ons op dat er elk kwartaal een forse bijstelling noodzakelijk is vanuit de rapportages van Incluzio. Dit is een indicatie dat het voorspellend vermogen bij Incluzio verbeterd dient te worden om verrassingen bij uw gemeente zoveel als mogelijk te voorkomen. Domein

Begroting primair 2021 (x €1.000)

Begroting bijgesteld 2021 (x €1.000)

Realisatie 2021 (x €1.000)

Realisatie 2020 (x €1.000)

Wijkteams

6.137

7.385

7.391

7.685

Wmo

5.003

5.967

6.011

5.460

Jeugdzorg

10.424

10.728

11.051

10.672

Totaal

21.564

24.080

24.453

23.817

Uw lasten in het sociaal domein geanalyseerd Op de volgende pagina hebben wij een visuele weergave gegeven van uw werkelijke lasten uit de jaarrekening 2020 ten opzichte van andere gemeenten. Hetzelfde hebben wij gedaan voor de lasten in de begroting 2022. Hierbij merken wij op dat de kostentoerekening per gemeente verschillend is omdat daarover in het BBV geen bepalingen zijn opgenomen. Er bestaan echter wel bepalingen in hoeverre overhead en personeelskosten toegerekend dienen te worden aan de taakvelden. Veel gemeenten hebben de functies die bij uw gemeente door de wijkteams van Incluzio worden uitgevoerd, ondergebracht in de eigen organisaties. Dit heeft directe personeelskosten tot gevolg. Daarom hebben wij in onze analyse de totale kosten, inclusief Wijkteams, geanalyseerd. Op basis van deze weergave kan geconcludeerd worden dat uw gemeente een significant hoger bedrag per inwoner besteed aan de wijkteams, maar dat dit zich meer dan terugverdiend op de ingekochte zorg in beide domeinen. De totale lasten in het sociaal domein in de jaarrekening 2020 waren € 496 per inwoner. In de Noordkop was dit gemiddeld € 668 per inwoner en voor Nederland € 753. Gemeenten in dezelfde omvangsklasse als die van u besteedden € 569 per inwoner. Derhalve zijn uw zorguitgaven per inwoner significant lager dan bij andere gemeenten.

Eenzelfde beeld is zichtbaar voor de begrote uitgaven per inwoner over 2022. Hierbij wordt opgemerkt dat de verschillen wel kleiner worden. Tevens valt op dat de begrote uitgaven voor wijkteams fors hoger is dat in de jaarrekeningen van 2020 en 2021. De ingekochte zorg is daarentegen veel lager. Dit kan duiden op een onjuiste verdeling van de totale zorgkosten over de taakvelden in de begroting 2022.

16 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen

Overzicht lasten Wmo en Jeugd per inwoner

Oordeel bij de jaarrekening

Lasten per inwoner 800

Oordeel

700

Jaarverslag 600

Jaarrekening WNT SiSa

500 400

Interne beheersing 300

Fraude(risico)

200

Ontwikkelingen voor uw organisatie

100 0

Bijlagen

Wijkteam 2020

Wijkteams 2022

Wmo 2020

Wmo 2022

Jeugd 2020

Jeugd 2022

Totaal 2020

Totaal 2022

Hollands Kroon

159

236

116

109

221

182

496

527

Nederland

60

67

394

380

299

290

753

737

Gemeenten 20.000-50.000

48

53

240

249

281

266

569

568

Kop van Noord-Holland

68

82

286

284

314

319

668

685

Provincie Noord-Holland

58

74

399

364

276

252

733

690

17 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Voorspellende waarde van rapportages vanuit Incluzio kan beter Maandelijks ontvangt de gemeente van Incluzio een overzicht van de werkelijke kosten verdeeld naar hun oorsprong. Deze kosten worden afgezet tegen het afgesproken budget. Tevens wordt een verwachting opgenomen voor de rest van het jaar. Wanneer nodig wordt deze verwachting aangepast. Eventuele afwijkingen ten opzichte van de verwachtingen worden tekstueel toegelicht. Daarnaast wordt per kwartaal een interactieve rapportage ontvangen waarin gebruikers inzicht krijgen in de ontwikkelingen in de zorgverlening door Incluzio. Ook in deze kwartaalrapportages vindt een financiële analyse op hoofdlijnen plaats,

De SDO heeft in 2019 de notitie Controle interne beheersing Jeugd en Wmo voor gemeenten en accountants uitgebracht die meer aanknopingspunten geeft om de interne beheersing van de kosten te verbeteren. Wij hebben deze notitie met de organisatie gedeeld. Wij hebben geconstateerd dat Incluzio Hollands Kroon al veel van de maatregelen toepast die genoemd zijn in de notitie. Dit is tot op heden voornamelijk gericht op het verleden (is de zorg terecht en juist geleverd) en het heden (is de juiste indicatie gesteld), en nog minder op de toekomst gericht (preventie en voorspellende waarde).

Wij ervaren de rapportages van Incluzio als bruikbaar en overzichtelijk. Bij onze financiële analyse op de kosten binnen het sociaal domein hebben wij aangegeven dat er een forse overschrijding ten opzichte van de primaire begroting heeft plaatsgevonden. Deze overschrijding is gedurende het jaar al geconstateerd en in de bestuursrapportages verwerkt. Hierbij is ons opgevallen op dat de hoogte van de bijstelling niet altijd tijdig inzichtelijk is, maar dat elke periode een opwaartse bijstelling noodzakelijk is vanuit de rapportages van Incluzio. De redenen die als verklaring voor de hogere kosten worden gegeven zijn veelal aanvullende en complexere zorgvragen die niet in het budget waren opgenomen. Op basis van regionale sectorontwikkelingen lijken een aantal van deze oorzaken al eerder bekend te kunnen zijn. De voorspellende waarde van de verwachtingen, de forecast, dient naar onze mening dan ook te worden verbeterd.

Wij hebben het college aangeraden om in overleg te gaan met Incluzio op welke wijze dit te realiseren is.

Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

18 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Prestatielevering binnen het sociaal domein niet in processen verankerd Prestatielevering binnen het Sociaal Domein niet geborgd Om de prestatielevering door de zorgverleners vast te stellen wordt tot op heden volledig gesteund op de productieverantwoordingen van deze zorgverleners. Hierdoor bent u voor de rechtmatige uitvoering van de processen binnen het Sociaal Domein, maar ook voor de tijdige afronding van uw jaarrekening, afhankelijk van derde partijen. Deze afhankelijkheid kan worden verminderd door de invoering van (schriftelijke) cliëntervaringsonderzoeken gericht op de kwaliteit en prestatielevering van de zorg. Daarnaast kan de aandacht voor prestatielevering onderdeel vormen van de herbeoordeling van cliënten. Deze methode kan ook gebruik worden om de prestatielevering vast te stellen van zorg die is toegekend door middel van een persoonsgebonden budget. Om de interne beheersing van uw processen in het Sociaal Domein te verbeteren hebben wij het college aangeraden om prioriteit te geven aan het inrichten van het zogenaamde 'mandje' aan controlemaatregelen ter borging van de eigen beheersing van het aspect prestatielevering zodat de afhankelijkheid van accountants van aanbieders beperkt kan worden. De maatregelen kunnen daarbij tevens dienen ter verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening.

Verordeningen binnen sociaal domein kunnen efficiënter Als basis van de controle hebben wij de door uw raad vastgestelde verordeningen voor de Wmo en Jeugdhulp beoordeeld. Hierbij is ons opgevallen op dat de verordeningen zeer gedetailleerd zijn. Zo is de verordening Maatschappelijke Ondersteuning 2019 32 pagina’s in omvang en de verordening Jeugdhulp 2019 26 pagina’s. Dit is aanzienlijk meer dan wij bij soortgelijke gemeenten tegenkomen. Naar onze mening staan dergelijke omvangrijke en gedetailleerde verordeningen haaks op de cultuur en organisatiefilosofie van gemeente Hollands Kroon. Wij raden u aan om bij het herzien van de verordeningen uitsluitend de kaderstelling op te nemen. Bepalingen waarop in de praktijk geen consequenties aan verbonden worden, kunnen naar onze mening verwijderd worden.

19 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico)

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Onze conclusies ten aanzien van de lasten Wmo en Jeugdzorg in uw jaarrekening VIC op de uitvoering van Wmo en Jeugdwet Bij onze toetsing van de werkzaamheden van team Effect op de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet door Incluzio hebben wij geconstateerd dat het team Effect niet in alle gevallen de gewenste toegang heeft om haar werkzaamheden volledig uit te voeren. Er zijn twee verschillende applicaties waarin documenten worden vastgelegd. Team Effect heeft slechts toegang tot één van deze applicaties. Derhalve bleken in het uitgevoerde werkprogramma enkele controlepunten niet geraakt te zijn. Op basis van onze werkzaamheden bij Incluzio hebben wij vastgesteld dat aan alle wettelijke eisen is voldaan door middel van inzage in de door Incluzio gebruikte applicatie.

Ontwikkelingen voor uw organisatie

Wij hebben aangeraden om team Effect toegang te geven tot de primaire registraties bij Incluzio, zodat het gehele werkprogramma van de VIC kan worden afgewerkt.

Bijlagen

Review bij de accountant van Incluzio Aangezien er in totaal meer dan € 24,0 miljoen aan kosten in de jaarrekening van de gemeente wordt uitgegeven door Incluzio Hollands Kroon, hebben wij werkzaamheden uitgevoerd op de wijze waarop Incluzio Hollands Kroon de getrouwheid en rechtmatigheid van de kosten in haar verantwoording waarborgt. Dit hebben wij gedaan door in overleg te gaan met de accountant van Incluzio Hollands Kroon.

Helaas is het proces om te komen tot het overleg met de accountant van Incluzio Hollands Kroon moeizaam verlopen. Om vertraging in de toekomst te voorkomen, maar ook om het college de mogelijkheid te geven om een rechtmatigheidsverantwoording af te kunnen geven, hebben wij het college aangeraden om afspraken met Incluzio Hollands Kroon te maken die de expliciete mogelijkheid bieden dat de externe accountant van uw gemeente en/of team Effect te allen tijde controlewerkzaamheden kan uitvoeren bij Incluzio Hollands Kroon en/of haar accountant. Overigens hebben wij tijdens de review geen bijzonderheden geconstateerd.

20 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Resultaten bedrijfsvoering

Fysiek domein

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Schattingen sociaal domein zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2021 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering.

Jaarverslag Jaarrekening

WNT

Schattingspost

Nog te betalen zorgkosten

SiSa

Oordeel

Toelichting



De nog te betalen kosten zijn bepaald op basis van de opgaven van Incluzio Hollands Kroon en de afloop van de balanspositie in 2021. Het verschil tussen deze opgaven en de reeds in de administratie verantwoorde lasten zijn als kortlopende schuld verantwoord op de balans. Deze schuld wijkt niet materieel af van onze controlebevindingen.

Interne beheersing controleverschil

optimistisch

evenwichtig

Bijlagen

voorzichtig

Ontwikkelingen voor uw organisatie

controleverschil

Fraude(risico)

21 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Uw omvangrijkste grondexploitaties zijn verliesgevend In de grafiek op de volgende pagina blijkt dat het verwachte resultaat uit uw lopende grondexploitaties een verlies van € 2,3 miljoen bedraagt. Voorgaand jaar bedroeg dit verwachte totaalverlies nog € 1,0 miljoen. De oorzaak van deze toename van het verlies is het openen van de grondexploitatie Lelypark. In het bijzonder door de samenstelling en dichtheid van de te realiseren woningen binnen deze exploitatie wordt verwacht dat deze exploitatie in 2026 zal worden afgesloten er een verlies van € 1,6 miljoen. Dit verlies is in de jaarrekening 2021 geheel voorzien. De andere naar verwachting verliesgevende grondexploitatie betreft Robbenplaat. Naar verwachting wordt deze exploitatie in 2026 afgesloten met een totaal verlies van € 1,5 miljoen. In de jaarrekening van 2020 werd nog rekening gehouden met een verlies van € 1,8 miljoen. Het lagere verlies is vooral te danken aan de beter dan verwachte verkoop van de kavels in 2021 en een toename van de meterprijzen. Voor dit project is een verliesvoorziening gevormd van € 1,6 miljoen. Hiermee is de voorziening € 0,1 miljoen hoger dan het verwachte verlies op de exploitatie. Het college heeft gezien de onzekere situatie en de toegenomen (energie)lasten voor het bedrijfsleven uit voorzichtigheid de verliesvoorziening niet aangepast.

Wij kunnen ons, ook gezien de beperkte omvang van het verschil, vinden in dit standpunt.

Balanswaarde is verder afgenomen Een positieve ontwikkeling is de verdere afname van de balanswaarde van de grondposities. De balanswaarde geeft immers weer welke kosten de gemeente al heeft gemaakt die door verkopen nog moeten worden terugverdiend. Hoe lager de waarde op de balans, hoe lager het risico dat er onverwachte verliezen genomen moeten worden. De balanswaarde is in 2021 gedaald van € 8,0 miljoen naar € 4,6 miljoen. Dit is in het bijzonder te danken aan de verkochte kavels in Robbenplaat. Tevens is de verliesvoorziening voor Lelypark voor het evenredige deel direct in mindering gebracht op de boekwaarde van de investeringen in de exploitatie. De reserve Risico Bouwgronden is afgenomen Gelijktijdig met de daling van het risicoprofiel van uw grondexploitatie, heeft er een daling plaatsgevonden van de reserve Risico Bouwgronden. Deze reserve is door uw raad ingesteld ter dekking van verliezen op bouwgrondexploitaties. Omdat de grondexploitatie Lelypark naar verwachting een verlies op zal leveren van € 1,6 miljoen, is besloten om dit verlies te dekken uit deze reserve. Hierbij is rekening gehouden met een verwachte bijdrage van € 0,5 miljoen uit de voorziening Riolering, waardoor er conform uw raadsbesluit d.d. 16 september 2021 een bedrag van € 1,1 miljoen is onttrokken uit de reserve Risico Bouwgronden.

22 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Oordeel bij de jaarrekening

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Financiële positie

Begrotingsrechtmatigheid

Bedragen x EUR 1.000 10.000

Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

8.000

6.000

WNT SiSa

4.000

Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie

2.000

-

-2.000

Bijlagen -4.000 2021 2020 2019

Verwacht resultaat -2.325 -989 -956

Verliesvoorziening 3.239 1.656 1.656

Reserve grondexploitatie 1.652 2.827 3.033

Balanswaarde 4.613 7.994 8.707

23 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Groot onderhoud ten onrechte geactiveerd Reserve Risico Bouwgronden lijkt aan de hoge kant De reserve Risico Bouwgronden bedraagt per ultimo 2021 bijna € 1,7 miljoen. Dit is 35% van de balanswaarde van de grondexploitaties Er heeft geen analyse plaatsgevonden of deze omvang nodig of toereikend is om de nog aanwezige financiële risico’s af te dekken.

Groot onderhoud ten onrechte geactiveerd Wij hebben geconstateerd dat er binnen de organisatie onduidelijkheid bestaat op welke wijze groot onderhoud in de financiële administratie en jaarrekening verantwoord dient te worden. Dit geldt in het bijzonder voor het groot onderhoud aan wegen.

Op basis van de huidige balanswaarde en status van de lopende grondexploitaties lijken de financiële risico’s echter beperkt. De belangrijkste risico’s zitten in de exploitaties Robbenplaat en Lelypark. Voor deze exploitaties zijn reeds verliesvoorzieningen gevormd. Daarnaast zijn de berekeningen in het MPG 2022 voldoende evenwichtig en op enkele variabelen aan de voorzichtige kant. In de volgende sheet hebben wij deze variabelen nader beschouwd.

Hierdoor zijn de afgelopen jaren mogelijk bedragen die aan groot onderhoud besteed zijn, geactiveerd als materiële vaste activa. Dit is niet in overeenstemming met het BBV. Groot onderhoud dient in de exploitatie verantwoord te worden, dan wel in mindering gebracht te worden op de onderhoudsvoorziening als aan de voorwaarden hiervoor wordt voldaan.

Derhalve lijkt de reserve Risico Bouwgronden aan de hoge kant te zijn. Dit wordt ondersteund door de scenario-analyses die zijn gemaakt als bijlage 2 van het MPG 2022. Wij geven u in overweging om nadere afspraken te maken met het college over de wenselijke omvang van deze reserve.

Wij hebben tijdens onze controle geconstateerd dat er in 2021 in ieder geval € 0,3 miljoen aan onderhoudswerkzaamheden ten onrechte was geactiveerd. Dit is gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening. Tevens hebben wij het college geadviseerd om kredieten en onderhoudsbudgetten nadere te analyseren op de aard van de activiteit en de daarbij behorende financiële consequenties in lijn met het BBV te brengen. Dit kan ertoe leiden dat er vanaf 2022 hogere bedragen aan onderhoud ten laste gebracht moeten worden van het resultaat.

24 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Er ontbreekt een duidelijke onderbouwing van toegerekende personeelskosten en overhead Verwerking van bijdragen aan activa van derden Volgens het BBV kunnen bijdragen aan activa van derden worden geactiveerd. Omdat hier sprake is van een keuze die consequent toegepast moet worden, adviseert de commissie BBV om deze keuze vast te leggen in de financiële verordening of in een Nota Activering en Afschrijving.

In de Nota Kostprijsberekening wordt in paragraaf 4.3 een weergave gegeven van de percentages aan personeelskosten en overhead die aan de investeringen worden toegerekend. Deze percentages zijn in het verleden berekend. Tijdens onze controle was deze berekening echter niet aanwezig, waardoor onderbouwing van de doorbelasting aan investeringen ontbreekt.

Wij hebben geconstateerd dat dit bij uw gemeente niet heeft plaatsgevonden. Hierdoor kan onzekerheid bestaan over de wijze waarop met dergelijke uitgaven omgegaan dient te worden. Derhalve raden wij u aan om deze keuze expliciet vast te leggen in de financiële verordening.

Het totale bedrag aan personeelskosten en overhead dat is toegerekend aan investeringen in de jaarrekening 2021 is € 2,2 miljoen. Wij hebben het de organisatie gevraagd om op hoofdlijnen een nieuwe berekening te maken van de direct toerekenbare personeelskosten en overhead aan de projecten die in 2022 zijn geactiveerd. Deze berekening week niet materieel af van de daadwerkelijk doorbelaste kosten, waardoor wij voor dit jaar akkoord zijn gegaan met de hoogte van de toegerekende personeelskosten en overhead.

Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie

Resultaten bedrijfsvoering

Onderbouwing toegerekende personeelskosten en overhead ontbreekt Uitgangspunt bij de berekening van kostprijzen is het wettelijk kader en het zoveel als mogelijk (direct) doorberekenen van kosten aan taakvelden. Voor de meeste (directe) kosten is dit mogelijk en gebeurd dit ook op deze wijze. Uitzondering zijn personele en overheadkosten.

Bijlagen Binnen de gemeente is het uitgangspunt dat alle medewerkers in algemene dienst zijn aangesteld en dus niet direct toegerekend (kunnen) worden aan een taakveld. Alle personele kosten worden via de kostenplaatsen doorbelast naar het taakveld overhead. Met ingang van het boekjaar 2018 worden overheadkosten doorbelast naar projecten, grondexploitaties en investeringen.

Wij hebben het college verzocht om ter voorbereiding van de jaarrekening 2022 een meer gedetailleerde berekening te maken van de percentages die vanaf 2022 zullen worden doorbelast.

25 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Schattingspost

Oordeel

Toelichting Het college rekent net als in 2020 binnen de grondexploitaties met een toekomstige rekenrente van 1,0%. Op basis van de door ons ontvangen berekening van de werkelijke renteomslag over 2021, bedraagt deze omslagrente ongeveer 0,5%. Derhalve lijkt de rente voorzichtig ingeschat. Volgens de Notitie Grondbeleid dient de daadwerkelijk betaalde rente over het vreemd vermogen te worden toegerekend op basis van de bruto-boekwaarde per 1-1-2021. Gezien het verschil van maximaal 0,5% is het effect niet materieel voor de jaarrekening als geheel.



Interne beheersing

Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Financiële positie

De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, de zogenaamde jaarschijven, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. In onderstaande tabel zijn onze bevindingen weergegeven.

Gehanteerde rekenrente

Fraude(risico)

Begrotingsrechtmatigheid

Schattingen fysiek domein zijn evenwichtig

WNT SiSa

Resultaten bedrijfsvoering

De gehanteerde kostenstijging voor 2022 is gebaseerd op de bouwkostenindex en bedraagt 3,9%. Derhalve achten wij deze toename evenwichtig. De algehele verwachting is dat deze kostenstijging nog minimaal 1,5-2 jaar aanhoudt. Tevens liggen de aannames in lijn met het rapport van extern specialist Metafoor.



Kostenstijging

Opbrengststijging

Het college rekent in 2022 met een opbrengstenstijging van 2,0%. In het rapport van Metafoor zijn licht hogere indexaties opgenomen dan in de aannames van het college. Daarnaast lijkt het onwaarschijnlijk dat de indexatie van de opbrengsten lager zal zijn dan de indexatie van de kosten. Aanname lijkt derhalve voorzichtig.



Gehanteerde programmering



De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op actuele marktomstandigheden, interne en externe adviezen, onderzoeken en politieke uitgangspunten ten aanzien van woningbouw en werkgelegenheid. De programmering is in 2021 niet gewijzigd. Wij achten de op marktinformatie gebaseerde inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.



De prijzen zoals ingerekend in de grondexploitaties zijn veelal gebaseerd op marktinformatie of taxaties. Voor een aantal taxaties is de grondwaarde residueel bepaald (terugrekenend: V.O.N. prijs/huurprijs -/- bouwkosten -/- overige kosten = grondwaarde). Wij achten voor 2021 de gehanteerde prijsstelling, zoals opgenomen in de door ons gecontroleerde projecten, voldoende onderbouwd.

Verkoopprijzen

controleverschil

optimistisch

evenwichtig

voorzichtig

controleverschil

26 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Alle controleverschillen zijn in de jaarrekening gecorrigeerd Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld. Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2021 aanvaardbaar zijn en de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria geschikt.

Bij onze controle hebben wij een aantal onjuistheden geconstateerd. Deze onjuistheden zijn in het bijzonder veroorzaakt door geactiveerd groot onderhoud, het verantwoorden van de gewenningsbijdrage van het Hollands Noorderkwartier in de balans, onjuiste classificatie van bedragen in de balans, het niet juist volgen van het BBV en de financiële verordening en het ten onrechte niet verantwoorden van onttrekkingen aan reserves. Dit geeft een indicatie dat de kennis van het BBV, de financiële verordening en het afsluitingsproces verbetering behoeft.

Overigens zijn alle controleverschillen boven onze rapporteringstolerantie van € 100.000 zijn in de jaarrekening gecorrigeerd.

27 Accountantsverslag 2021 Gemeente Hollands Kroon

Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel

Jaarverslag Jaarrekening

WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen

Detailbevindingen jaarrekening

Sociaal domein

Fysiek domein

Resultaten bedrijfsvoering

Begrotingsrechtmatigheid

Financiële positie

Bijzonderheden in uw jaarrekening (1/2) Het resultaat over 2021 is hoger dan verwacht Het resultaat over 2021 na resultaatbestemming in de jaarrekening bedraagt € 10,3 miljoen. Dit is € 10,1 miljoen hoger dan in de primaire begroting en € 4,6 miljoen hoger dan verwacht werd in de bijgestelde begroting. De belangrijkste redenen van deze positieve afwijkingen zijn door het college toegelicht in de jaarrekening op pagina 9 en 10. De belangrijkste drie verklaringen ten opzichte van de primaire begroting zijn: • Bijstelling van het gemeentefonds, inclusief de doeluitkering BUIG € 7,5 miljoen; • Alsnog verantwoorden van de ontvangen gewenningsbijdrage van Hollands Noorderkwartier van € 3,1 miljoen; • Tekort op de uitgaven in het sociaal domein, in het bijzonder bij de uitvoering van de Jeugdwet. Ontvangen bijdrage Hollands Noorderkwartier verantwoord als baten In 2020 heeft de gemeente een gewenningsbijdrage ontvangen van € 3,3 miljoen van het Hollands Noorderkwartier in verband met de overname van het beheer en eigendom van een aantal wegen. Dit bedrag was in de jaarrekening 2020 ontvangen als vooruit ontvangen bedrag op de balans omdat het juridische eigendom nog niet was overgedragen aan de gemeente.

Op basis van de overeenkomst met het Hollands Noorderkwartier hebben wij echter geconstateerd dat de bijdrage onvoorwaardelijk is, en geen verband houdt met het eigendom van de wegen, maar met het beheer ervan.

Het beheer van de wegen is in 2020 reeds actief overgenomen. Derhalve is de ontvangen bijdrage naar aanleiding van onze controle gecorrigeerd ten gunste van het resultaat. Onttrekkingen aan reserves waren niet verantwoord Bij de start van onze controle bleken diverse begrote onttrekkingen aan de reserves met een totale waarde van € 2,5 miljoen niet verwerkt te zijn in de jaarrekening. Wij hebben begrepen dat dit heeft plaatsgevonden op verzoek van de auditcommissie, maar dat dit niet door de raad is bekrachtigd. Helaas is dit daarom niet mogelijk volgens het BBV. In de door de raad vastgestelde Nota Reserves en Voorzieningen is bepaald dat de onttrekkingen aan de reserves dienen plaats te vinden op basis van de werkelijke gemaakte kosten. Derhalve is naar aanleiding van de controle alsnog een totale onttrekking verantwoord van € 1,6 miljoen.

Onderhoudsvoorzieningen ingesteld In de jaarrekening 2021 is een bedrag van EUR 2,8 miljoen verantwoord als voorzieningen ter egalisatie van groot onderhoud aan diverse categorieën kapitaalgoederen. Tot en met de jaarrekening 2020 waren voor dit doel meerdere bestemmingsreserves gevormd. Omdat in 2021 het beheerplan Civiele Kunstwerken en het Gemeentelijk Beheerplan Vastgoed 2021-2024 zijn vastgesteld door uw raad, zijn voorzieningen gevormd om de kosten voor het groot onderhoud uit de beheerplannen te egaliseren. De initiële storting in deze voorziening is gedekt uit de bestemmingsreserves groot onderhoud.