portfolio themanotities.pdf

€ 130.000

Na 2023: Sub-thema Kansrijk Opgroeien

€ 300.000

Na 2023:

2) GEZONDE LEEFSTIJL

Voorzetting van de thema’s uit 2023. Verder invulling geven aan de thema’s zoals genoemd onder het speerpunt ‘stabielere thuissituatie’. De landelijke en regionale ontwikkelingen en de inkoop zullen veel inzet vragen de komende jaren. Het tijdspad (en inhoud) van de Hervormingsagenda en het Toekomstscenario zijn nog niet uitgekristalliseerd. De exacte consequenties en impact zijn op dit moment nog onduidelijk. Wat wel duidelijk is, is dat er de komende jaren op grond van de geschetste ontwikkelingen veel (beleidsmatige) inzet nodig is. Deze inzet kan niet geleverd worden binnen de huidige formatie. Uitbreiding is om deze reden noodzakelijk.

WAT MAG DIT KOSTEN?

WAT WILLEN WE BEREIKEN? Binnen het thema Gezonde leefstijl willen we ervoor zorgen dat alle inwoners gezond blijven door hun gezondheid te bevorderen en te beschermen. Immers gezonde inwoners zijn over het algemeen zelfredzame inwoners die kunnen participeren. De doelen die wij hieraan verbinden zijn: - Inwoners zijn zich meer dan nu bewust van de mogelijkheden die men heeft om de gezondheid te bevorderen en - Inwoners beschikken meer dan nu het geval is over gezondheidsvaardigheden. In 2021 hebben we aan dit thema een impuls gegeven door een Lokaal Preventieakkoord op te stellen in samenwerking met uitvoeringspartners.

Hieraan geven we in 2022 en 2023 uitvoering. Op basis van dit akkoord gebruiken we de BRAVO methode: - (B)ewegen: stimuleren - (R)oken: Ontmoedigen en voorkomen - (A)lcohol: overmatig alcoholgebruik voorkomen - (V)oeding: gezonde voeding stimuleren - (O)ntspanning: faciliteren van voldoende ontspanningsmogelijkheden Concrete doelen op deze thema's zijn: - Het percentage inwoners dat de gezondheid als goed ervaart is in 2024 gelijk aan 2020. - In 2024 voldoet 70% van de inwoners van Hof van Twente aan de Beweegnorm (richtlijn gezond bewegen). - In 2024 starten jongeren uit Hof van Twente gemiddeld 2 jaar later met roken. - In 2032 heeft minder dan 50% van de inwoners van Hof van Twente overgewicht (nu 54%). In het uitvoeringsplan Lokaal Preventieakkoord 2022-2023 is ervoor gekozen om de BRAVO-

thema's integraal onder te brengen onder 3 programma's: Gezonde Leefstijl, Gezonde Leefomgeving en Terugdringen Middelengebruik. We willen de ambitie op bewustwording en gedragsverandering verhogen. We steken in op meer doen dan alleen “in gesprek zijn” wanneer dit onvoldoende resultaat oplevert. We kijken ook naar concrete acties op het gebied van bijvoorbeeld subsidiëring en handhaving. Met name daar waar het gaat om jeugd. Hiervoor is het goede gesprek met de Raad gevoerd om kaders op te halen. Deze kaders nemen we mee in de ontwikkeling van een langetermijn plan. Een integrale voorbereiding en aanpak, over de beleidsvelden heen, is noodzakelijk. Door de inzet van extra middelen die beschikbaar zijn in het kader van de visie Actief Noaberschap, kunnen we zinvolle extra stappen zetten vanuit onze rol als stimulator en facilitator op grond van het concept lokaal preventieakkoord. Zeker wanneer de huidige (rijks)budgetten in de periode na 2023 onzeker zijn.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

2023: Voortzetten uitvoeringsactiviteiten Lokaal Preventieakkoord 2022-2023 In 2023 gaan we verder met het uitvoeringsplan Lokaal Preventieakkoord 2022-2023. Dit vraagt in 2023 niet om extra inzet van middelen. We noemen ze hier toch vanwege de doorwerking naar 2024. Dit uitvoeringsplan houdt concreet in: Programma 1 Gezonde Leefstijl - Voortzetten opzetten netwerksamenwerking per kern (Platform Gezond)* - Doorontwikkeling Pilot Positieve Gezondheid (nieuwe intake) fysiotherapeuten en start van deze pilot - Jaarlijkse gezondheidsweek/dag per kern* - Ontwikkelen gezamenlijke valpreventie ouderen - Voortzetten stimuleren Gezonde SchoolAanpak - Campagne stimuleren sport-beweegleefstijlaanbod (Hof Actief) - Jaarlijkse Gezonde Smikkelweken BSO - Jaarlijkse Drinkwatercampagne (onderdeel van programma JOGG)

- Jaarlijkse campagne Week van de Gezonde Jeugd (onderdeel van programma JOGG) - Jaarlijkse groente- en fruitcampagne (onderdeel van programma JOGG) - Jaarlijkse campagne IkPas* - Jaarlijkse campagne Stoptober* Programma 2 Gezonde Leefomgeving - Voortzetten opzetten netwerksamenwerking per kern (Platform Gezond)* - Voorzetten gezonde sportlocatie (Teamfit, onderdeel van programma JOGG) - Jaarlijkse Gezonde Smikkelweken * - Jaarlijkse gezondheidsweek/dag per kern* - Gezonde, groene, rookvrije ontmoetingsplekken creëren/stimuleren Programma 3 Terugdringen middelengebruik - Voortzetten opzetten netwerksamenwerking per kern (Platform Gezond)* - Uitvoering actieplan middelengebruik - Voorlichtingsbijeenkomsten groepsdruk, alcohol, drugs voor ouders van leerlingen VO klas 1, 2 en 3 - Trainingen groepsdruk incl. alcohol- en middelengebruik voor leerlingen PO (groep 7/8) en VO (klas 1, 2 en 3)

- Jaarlijkse campagne Stoptober* - Jaarlijkse campagne IkPas* *Deze activiteiten staan onder 1 of meer programma's uit het uitvoeringsplan Lokaal Preventieakkoord.

Tussenevaluatie uitvoeringsplan Lokaal Preventieakkoord 2022-2023 In 2023 zijn we voornemens om een tussenevaluatie te doen op de activiteiten in het uitvoeringsplan Lokaal Preventieakkoord 20222023. De uitkomst hiervan nemen we mee in de eindevaluatie eind 2023 voor de continuering uitvoeringsplan Lokaal Preventieakkoord en voor de eventuele voorzetting coördinator Lokaal Preventieakkoord na 2023. Het doel hiervan is om te monitoren, evalueren en bij te sturen op de uitvoeringsactiviteiten in het Lokaal Preventieakkoord. Ook is het voorwaarde om te kijken hoe we kunnen intensiveren. Dit kost geen extra middelen, wel tijd. Plan Lokaal Preventieakkoord herzien (2.1) In 2023 zijn we van plan om het plan Lokaal Preventieakkoord te herzien. Hierbij kijken we naar de formulering van de doelen en gaan we kijken of we een slag moeten maken op het concretiseren ervan. Hierbij houden we rekening met de

haalbaarheid. We hebben de bedoeling om extra aandacht naar thema’s te laten gaan die nog niet in het plan Lokaal Preventieakkoord staan: drugs, omgang sociale media, gameverslaving en mentale gezondheid. We zijn van plan om onderzoek te doen naar deze thema’s en willen kijken naar in hoeverre we dit moeten opnemen in nieuw beleid; het plan Lokaal Preventieakkoord. We nemen hierin de kaders van de Raad mee (Informerende Raad 5 oktober 2022) en de input van professionele partners en inwoners. Dit vraagt een investering in tijd maar ook in middelen. Onbekend is hoeveel dit zal zijn. Schrijven uitvoeringsplan Lokaal Preventieakkoord lange termijn (2.1) In 2023 zijn we van plan om samen met de coördinator Lokaal Preventieakkoord (belegd bij Salut) het uitvoeringsplan Lokaal Preventieakkoord vanaf 2024 te schrijven. Hierbij nemen we de kaders van de Raad mee (Informerende Raad 5 oktober 2022) en de input van professionele partners en inwoners. Het uitvoeringsplan Lokaal Preventieakkoord vanaf 2024 wordt geschreven met in het achterhoofd de evaluaties die we gaan

doen op de uitgevoerde activiteiten in 2022-2023 en het al dan niet toevoegen van nieuwe thema's in het plan Lokaal Preventieakkoord. Hierbij moet de kanttekening worden gemaakt dat we eerst het onderzoek op de eventueel toe te voegen thema's moeten afwachten alvorens deze toegevoegd kunnen worden. Uitloop naar 2024 op onderdelen is reëel. We willen de ambitie op bewustwording en gedragsverandering verhogen. Dit betekent intensivering op de activiteiten die we al uitvoeren. Worden er nieuwe thema's toegevoegd aan het plan Lokaal Preventieakkoord, dan betekent dit, tezamen met intensivering op activiteiten, ook wat voor tijd en middelen op de coördinatie van de uitvoering. Versterken integraliteit tussen Sociaal domein en Fysiek domein (2.1) We zijn van plan om meer dan nu de samenwerking op te zoeken met het Fysiek domein. Hierbij kan gedacht worden aan samenwerkingen op het gebied van leefomgeving/groen ter bevordering van de programma's uit het plan Lokaal Preventieakkoord.

Na 2023 zijn we voornemens om verder te gaan met het lange termijnplan Lokaal Preventieakkoord en het lange termijn uitvoeringsplan Lokaal Preventieakkoord. Afhankelijk van welke afspraken er worden gemaakt in Integraal Zorg Akkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de brede SPUK-uitkering, kan er meer inzet van de gemeenten gevraagd gaan worden. Het is op dit moment onbekend hoeveel dit zou kunnen zijn en of er ook extra taken naar de gemeenten gaan komen. Ervan uit gaande dat de hoogte van de rijksgelden hetzelfde blijven voor het Lokaal Preventieakkoord na 2023, hebben we extra budget nodig voor het intensiveren van de uitvoeringsactiviteiten en voor (onderzoek naar) nieuw beleid.

WAT MAG DIT KOSTEN? 2023: Sub-thema Gezonde Leefstijl

Na 2023: Na 2023:

€ 100.000

Sub-thema Gezonde Leefstijl

€ 330.000

3) IEDEREEN DOET MEE WAT WILLEN WE BEREIKEN? Het gebied werk en inkomen biedt voor onze inwoners diverse uitdagingen als (energie)armoede, schulden, (medische) beperkingen en beperkte basisvaardigheden. We willen starten bij de bron, dus bij armoede en laaggeletterdheid. Laaggeletterden voelen zich minder gezond, zijn ruim twee keer zo vaak langdurig arm als nietlaaggeletterden en zijn oververtegenwoordigd onder mensen die zich aanmelden bij schuldhulpverlening. Bovendien hebben laaggeletterden minder arbeidsmarktperspectief. We willen de kansen van inwoners vergroten om mee te doen in de (Hofse) samenleving, ook en juist voor mensen waarvoor meedoen niet vanzelfsprekend is, door bijvoorbeeld armoede, gender, culturele achtergrond, inwoners met beperkte basisvaardigheden of beperking.

Om dit mogelijk te maken, werken we aan de volgende doelen en subdoelen: Een gezondere financiële situatie voor onze inwoners We weten dat landelijke overheid voornemens is om landelijk de armoede te halveren. Wij onderschrijven deze ambitie en we willen met onze extra investering een toename van klanten in ons bijstandsbestand voorkomen. Leven lang ontwikkelen - Intensivering begeleiding re-integratie en participatie kwetsbare doelgroepen. - Meerwaarde creëren door de verbinding te leggen tussen participatie, duurzaamheid en circulaire economie. - Lokale aanpak laaggeletterdheid samen met externe partners. - Door intensieve aandacht voor jongeren en ook ouderen met een beperkte loonwaarde, en hen te ondersteunen ‘mee te doen’ in de samenleving, wordt zo mogelijk uitkeringsafhankelijkheid bij hen voorkomen danwel geminimaliseerd. Bovendien wordt

gestreefd naar een goede match tussen vraag en aanbod. Passende ondersteuning voor inburgeraars - Zelfredzaamheid en participatie bevorderen Investeren in digitale dienstverlening aan onze inwoners - Digitale dienstverlening verbeteren aan inwoners die een uitkering ontvangen van onze gemeente. Tot slot maken we werk van inclusie, gelijkheid op basis van cultuur, gender en beperkingen (zichtbaar en niet zichtbaar). Concrete doelen op deze thema’s zijn: - Het aantal kinderen in een uitkeringsgezin is in 2024 gelijk aan 2021 (3 %). - Het percentage huishoudens met problematische schulden is in 2024 gelijk aan 2020, (5,2 %). Toelichting: voorgesteld wordt om percentages te handhaven, aangezien de kans groot is dat de huidige maatschappelijke en financiële onzekerheid rondom energie en inflatie het percentage kinderen

in uitkeringsgezin en huishoudens met schulden vergroot. Het doel is daarom om voor betreffende doelgroepen de situaties niet te laten verergeren. De cijfers rondom problematische schulden zijn bovendien van voor de energiecrisis.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2023: We willen werken aan de voorkant, waar armoede, schulden en aanwezige basisvaardigheden van invloed zijn op kansen van inwoners. Armoede, laaggeletterdheid, gezondheidsvaardigheden en schulden staan in verbinding met elkaar. Integrale aanpak is essentieel, binnen het sociale domein, maar ook over domeinen heen. Een gezondere financiële situatie voor onze inwoners In 2023 wordt uitvoering gegeven aan de maatregelen armoede zoals in de raadsbrief ‘ondersteuning bij armoede’ is aangegeven en in de begroting 2023 is meegenomen, waarbij het vooral gaat over vroegsignalering, preventie en ondersteuning in schrijnende situaties:

- Pilots vroeg signalering schulden, waaronder jongeren met schulden, verduurzamen naar reguliere werkzaamheden - Inwoners stimuleren gebruik te maken van bestaande regelingen, door in te zetten op communicatie - Noodbudget armoede1 - Training financiële zelfredzaamheid We evalueren ons armoede en schuldenbeleid en halen behoeften op bij kinderen en ouders om van daaruit ons beleid te herijken. Deze evaluatie vormt de basis voor een mogelijke herijking van ons beleid, nog meer passend bij de doelgroep. Voor de evaluatie zelf zijn reeds middelen beschikbaar. Bij de begrotingsbehandeling 2022 is door de gemeenteraad een motie aangenomen om de bezuinigingen op het schoolpakket en de fashioncheque voor het jaar 2022 terug te draaien. In het kader van bestaanszekerheid van inwoners en met name kansrijk opgroeien van kinderen, willen we deze bezuinigingen ook in 2023 compenseren. Binnen de bestaande budgetten is op voorhand geen dekking aanwezig voor deze eenmalige meerkosten (3.1.2.). N.a.v. bovenstaande evaluatie armoede en schuldenbeleid kan worden

bepaald of compensatie voor bezuinigingen op fashioncheque en kindpakket ook na 2023 wenselijk is. Vanuit thema 5 Duurzaamheid wordt bovendien in samenwerking met het sociaal domein ingezet op een integrale aanpak energiebesparende maatregelen voor minima, zodat toekomstige energiekosten worden verlaagd en daarmee een betere uitgangspositie gerealiseerd wordt voor minima. Leven lang ontwikkelen (3.2) (Arbeids)participatie: (3.2.1) We willen kansen vergroten door inwoners die kwetsbaar zijn te ondersteunen, zoals jongeren van het speciaal- en praktijkonderwijs. We hebben als doel hen gericht en passend te ondersteunen en de zelfredzaamheid te bevorderen. In 2022 is gestart met een pilot om extra te investeren in (kwetsbare) jongeren Pro VSO en Belofte 5, middels extra formatie, waarbij dekking plaatsvond uit coronamiddelen en waarbij begeleiding aan deze jongeren werd geïntensiveerd. Op integrale wijze, onder regie van één vaste contactpersoon wordt, samen met de jongere en betrokken hulpverleners, een duurzaam

perspectief nagestreefd. In 2023 willen we een vervolg geven aan deze pilot, aangezien de doelgroep Loonkostensubsidie (LKS, voor mensen die niet het Wettelijk minimumloon kunnen verdienen en voor wie de gemeente verantwoordelijk is om hen te ondersteunen bij het vinden van werk) als gevolg van landelijk beleid toeneemt. Momenteel is er echter geen dekking voor verduurzaming van de pilot, terwijl de extra ondersteuning voor deze kwetsbare doelgroep van belang wordt geacht: Door intensieve aandacht worden jongeren en ook ouderen met een beperkte loonwaarde, ondersteunt ‘mee te doen’ in de samenleving. Salut werkt in samenwerking met gemeente Hof van Twente een projectplan uit (werktitel De Verbinding) om de participatiemogelijkheden van inwoners te vergroten (3.2.2). Meerwaarde wordt gecreëerd door de verbinding te leggen met duurzaamheid en circulaire economie. Door een kringloopbedrijf met een circulair ambachtscentrum te situeren naast of in de nabijheid van het afvalbrengpunt, kunnen we beter inzetten op hergebruik, recycling en upcycling. De derde poot in de samenwerking is de Reggetuin (Stadslandbouw). Na de eerste verkenning in 2022 onderzoeken we in 2023 op welke manier we dit

rendabel kunnen maken. De bedoeling is dat het initiatief uiteindelijk zichzelf bedruipt. We hebben middelen nodig voor een haalbaarheidsstudie en indien aan de orde implementatie. Voor 1 juli 2023 bepalen we of we hiermee verder gaan. Verminderen laaggeletterdheid2 van inwoners (3.2.3): Laaggeletterdheid is bij uitstek een thema om integraal preventief in te zetten op voorkomen of minimaliseren van armoede/schulden, gezondheidsvaardigheden, meedoen/participatie en verbetering digitale vaardigheden. Vanuit integraliteit wordt samen met interne collega’s en externe partijen zoals Salut, de bibliotheek en het ROC een ambitie laaggeletterdheid opgesteld. Er start in 2023 onder begeleiding van stichting lezen en schrijven een maatwerktraject voor onze gemeente, waarbij uiteindelijk wordt toegewerkt naar een plan van aanpak laaggeletterdheid/basisvaardigheden. Het samen optrekken met partners is essentieel, maar vergt ook tijd om met elkaar de juist koers te bepalen en weg te bewandelen. De ambitie is dat eind 2023 het plan gereed is. Een inclusief Hof van Twente (3.2.4.):

We maken werk van inclusie, gelijkheid op basis van cultuur, gender en beperkingen (zichtbaar en niet zichtbaar). Door ondertekening van het manifest “Iedereen doet mee” hebben wij al enkele jaren geleden de intentie uitgesproken dat we werk willen maken van inclusiviteit in onze gemeente. Mede als gevolg van Corona zijn concrete acties wat achtergebleven. We hebben de ambitie om hier nadrukkelijk meer werk van te maken. Met name op de thema's gender en cultuur. Eind 2023 is, op basis van diverse gesprekken met inwoners, in beeld of een klankbordgroep op gezet kan gaan worden. Daarnaast wordt in 2023 in samenspraak met inwoners uit de doelgroepen een Lokale Inclusie agenda opgesteld. Passende ondersteuning aan inburgeraars (3.3.) We willen kansen vergroten van statushouders. We hebben als doel hen gericht en passend te ondersteunen en de zelfredzaamheid te bevorderen. Nieuw in 2023 is de werving van een zogenaamde ‘sleutelfiguur’ (een ervaringsdeskundige) waardoor ingezet kan worden op cultuursensitief werken (3.3.2). Sleutelfiguren vervullen een brugfunctie en worden zoveel mogelijk preventief ingezet om (verergering van) eventuele problemen te

voorkomen. Zonder financiële dekking hiervoor, kan geen sleutelfiguur worden aangesteld. Bovendien wordt in relatie tot statushouders ingezet op begeleiding richting werk/inburgeringstraject (3.3.3.). Er is hieromtrent een pilot gestart met coronamiddelen. Om een vervolg te kunnen geven aan deze intensievere begeleiding, is financiële dekking nodig. Investeren in digitale dienstverlening aan onze inwoners (3.4.1.) Tot slot investeren we in digitale dienstverlening. Hof van Twente heeft recentelijk MijnInkomen ingevoerd. Via MijnInkomen heeft de uitkeringsgerechtigde te allen tijde zicht op de uitkering. De ervaringen zijn positief i.r.t. eigen regie van inwoners en efficiënter werken binnen de afdeling, waardoor Werk en Inkomen MijnInkomen in 2023 verder wil doorontwikkelen en uitbreiden. Hiervoor zijn extra middelen nodig. Na 2023: Na 2023 vindt er doorontwikkeling plaats in relatie tot alle vier doelen en worden de in 2023 ingezette acties voortgezet dan wel uitgebreid. We zetten ons met name in op ‘een gezonde financiële situatie

voor onze inwoners’ en op ‘een leven lang ontwikkelen’: Een gezondere financiële situatie voor onze inwoners (3.1) In 2024 vindt eventuele herijking minima en schuldenbeleid plaats naar aanleiding van de evaluatie van het beleid die in 2023 plaatsvindt. In 2023 zijn middelen toegekend voor maatregelen armoede en is de raadsbrief ‘ondersteuning bij armoede’ naar de raad verstuurd. We willen na 2023 vervolg geven aan deze maatregelen (3.1.1.). In de raadsbrief is verwezen naar de themanotities voor de jaren 2024, 2025 en 2026. Het probleem armoede zal de komende tijd nog niet van de agenda verdwijnen, bovendien krijgen gemeenten een nadrukkelijkere rol n.a.v. de plannen van het kabinet om armoede te halveren. Zonder extra middelen kan hier de komende tijd niet op ingezet worden en dan stopt na 2023 de maatregelen die in de raadsbrief genoemd zijn. Bestaanszekerheid van inwoners ligt aan de basis van overige problematiek, het belang is daarom des te groter hierin te investeren. Daarbij komt dat de vroegsignalering bij schulden een wettelijke verplichting is.

In samenwerking met netwerkpartners: Voorlichting op scholen voor Voortgezet Onderwijs om jongeren ‘geldbewust(er)’ te maken (3.1.1.) Leven lang ontwikkelen (3.2.) In samenwerking met Salut wordt uitvoering gegeven aan het project De Verbinding om de participatiemogelijkheden van inwoners te vergroten (zie eerdere toelichting en 3.2.2.). Samen met netwerkpartners wordt uitvoering gegeven aan het plan van aanpak laaggeletterdheid/basisvaardigheden (3.2.3.). In het plan van aanpak wordt in 2023 meegenomen welke doelen hierop worden geformuleerd, onder andere i.v.m. een groter bereik van de doelgroep. Passende ondersteuning aan inburgeraars (3.3.1.) Na een evaluatie van de training financiële zelfredzaamheid aan inburgeraars, in de eigen taal, voor statushouders die onder de nieuwe wetgeving vallen (verplichting) wordt de training per 2024 ook aangeboden aan statushouders die al langere tijd in Nederland verblijven.

WAT MAG DIT KOSTEN?

2023: Sub-thema Iedereen Doet Mee

€ 325.000

Na 2023: Sub-thema Iedereen Doet Mee

€ 1.672.500

4) Vitaal Ouder Worden Wat willen we bereiken? In Hof van Twente komen steeds meer ouderen. Deze ouderen worden ook steeds ouder (dubbele vergrijzing). Dat is mooi, maar geeft ook uitdagingen. Hoe zorgen we ervoor dat ook deze ouderen van de toekomst vitaal ouder kunnen worden, zelfredzaam kunnen blijven en kunnen blijven meedoen. Om dit mogelijk te maken, werken we aan de volgende doelen en subdoelen: Meer ouderen zijn in staat eigen regie te voeren - Samenwerking professionals, betere ondersteuning mantelzorgers, beter beeld van behoeften ouderen, meer gebruik maken van technologie Meer ouderen wonen prettig in de eigen kern

- Meer geschikte woningen voor ouderen. Bewustwordingsproces (toekomstige) ouderen op gang brengen/stimuleren Voorzieningen blijven beschikbaar voor wie het nodig heeft - Subsidiebeleid, algemene voorzieningen, vrijwilligersbeleid De samenleving is klaar voor meer ouderen. - Eenzaamheid en dementie via een planmatige aanpak met partners Concrete doelen op deze thema’s zijn: - Het aantal ouderen dat zich sociaal eenzaam voelt is in 2024 gedaald met 7%van 32% (2020) naar 30 % in 2023 - Het aantal ouderen dat hun woning levensloopbesteding vindt is in 2024 gelijk aan 2020 (63%) (voor beleid mantelzorg wordt nog een reële indicator bepaald)

Wat gaan we daarvoor doen? 2023: In de programmabegroting hebben we voor 2023 al de volgende concrete acties opgenomen:

-

-

-

-

Evaluatie pilots Good Goan Markelo II en Welzijn op Recept Delden en doorontwikkeling Ontwikkelen Woon Zorg Visie Verdere ontwikkeling van Algemene voorzieningen Verlengen van het Actieplan Een tegen Eenzaamheid en verdere uitvoering van het Actieplan Hof van Twente Dementievriendelijk Uitvoering lokale inclusie agenda Hof van Twente “iedereen doet mee” inclusief de verbreding naar de inclusiethema’s cultuur en gender Afronden pilot Reablement en mogelijk structurele invoering Bewustwordingscampagne ten aanzien van de eigen verantwoordelijkheid, eigen kracht, zelfredzaamheid, aanspreken netwerk

In en na 2023: Aanvullend op de al in de begroting opgenomen acties voor 2023, willen wij in 2023 en daarna nog meer zaken ontwikkelen of al ingezet beleid intensiveren. Hierbij is de scheiding (begrotingstechnisch aangebracht) tussen 2023 en volgende jaren een lastige. De dynamiek binnen

het sociaal domein houdt zich niet strikt aan deze indeling. Verder willen we veel doen in samenwerking met partners. Dit kan zeker in het sociaal domein ook niet anders. Met elkaar weet je meer, kun je meer bereiken en heb je een beter draagvlak. Het betekent ook dat je soms je eigen ambitie en tempo moet aanpassen aan wat nog behapbaar is voor anderen. Het betekent ook soms dat je “het moment” moet pakken. Daarom moet een planning altijd dynamisch zijn. Mantelzorgondersteuning (4.1.1) In de zorg voor en ondersteuning van kwetsbare inwoners worden steeds meer mantelzorgers steeds zwaarder belast. Dit vraagt om een adequate preventieve ondersteuning. We willen voorkomen dat mantelzorgers (die ook veelal langer moeten deelnemen aan het arbeidsproces) uitvallen. In 2023 ontwikkelen we met partners Salut en Stichting Informele Zorg Twente een plan voor de verbetering van het bereik en de ondersteuning van mantelzorgers. Dit plan stellen we uiterlijk 1 juli 2023 vast en nemen we in de tweede helft van 2023 en daarna in uitvoering. We zien een noodzaak en hebben de nadrukkelijke ambitie om hierin te investeren. We ramen een indicatief bedrag.

Samenwerking ketenpartners/ optimale organisatie zorg (4.1.2) De evaluatie van Welzijn op Recept Delden en Good Goan Markelo moet leiden tot een plan van aanpak voor de hele gemeente. Maar dit blijft ook een zaak van onze partners waarmee we veel in overleg moeten over de vraag op welke manier we kunnen werken aan toekomstbestendige zorg en ondersteuning in Hof van Twente. Wij willen hierbij ook onderzoeken of voor onze gemeente vernieuwende vormen van zorg, zoals zorgcoöperaties een bijdrage kunnen leveren. Dit vraagt vooralsnog vooral een investering in tijd (formatie). Uitvoeringsplan WoonZorgVisie (4.2.1) In het tweede kwartaal 2023 bieden we aan de Raad ter vaststelling de Woon Zorg Visie aan die in 2022 en begin 2023 wordt voorbereid. Om dit versneld en goed te kunnen doen, schakelen we een externe partij in. In de loop van 2023 en daarna werken we aan de concrete uitwerking van deze Woon Zorg Visie. We kunnen niet goed inschatten hoeveel middelen hiermee gemoeid zijn. We gaan er van uit een werkbudget/aanjaagbudget nodig te hebben. Hiervoor ramen we een indicatief bedrag.

Bewustwording van en in gesprek met inwoners (4.2.2) Belangrijk is bewustwording bij inwoners. Bewustwording over het gegeven dat ouder worden eisen stelt aan wonen bijvoorbeeld. Dat men hier zelf een verantwoordelijkheid in heeft en actie kan ondernemen. Bewustwording ook dat voorzieningen (met name de huishoudelijke ondersteuning) niet zomaar beschikbaar zijn (toenemende doelgroep, arbeidsmarktproblematiek) en dat de komende jaren meer een beroep op het netwerk gedaan moet worden. Hiervoor starten wij in 2023 een planmatige en professionele voorlichtings- en bewustwordingscampagne die ook in de jaren daarna moet doorlopen. Het is een kwestie van een lange adem en het herhalen van de boodschap. Het gaat ook niet alleen om het aanspreken van de doelgroep zelf, maar ook om de communicatie hierover met partners zoals huisartsen. We laten voor 1 oktober 2023 een plan opstellen door een externe (communicatie) deskundige partij. Hierbij willen we ook de dialoog zoeken met (groepen van) inwoners om bij hen op te halen hoe zij kijken naar de gewenste ondersteuning in de toekomst. We ramen hiervoor middelen in 2023 en 2024. Daarna zou uitvoering binnen bestaande

reguliere middelen zorg en communicatie plaats moeten kunnen vinden. Ruimte voor inwoners (4.3.1) Wij geloven in de kracht van onze inwoners, kernen en buurtschappen. Die kracht willen we mobiliseren en faciliteren. Door een subsidieregeling te ontwerpen en in te stellen die goede innovatieve ideeën stimuleert en in ieder geval tijdelijk ondersteunt. We denken hierbij aan de doorontwikkeling en aanscherping van de notitie “Samen Doen, afwegingskader sociale initiatieven”, zodat deze ook echt gericht is op innovatieve oplossingen. We zullen een dergelijke regeling ook breed onder de aandacht moeten brengen, zodat inwoners ervan weten. We denken aan het maximaal ondersteunen van 3 initiatieven per jaar en € 25.000,00 per initiatief. Kwaliteit van ondersteuning (4.3.2) Wij zijn verantwoordelijk voor het doen leveren van een kwalitatief goede ondersteuning door aanbieders. Hiervoor hebben we de afgelopen jaren geïnvesteerd in contractmanagement en in toezichtstaken. Het begint echter in de individuele cliëntsituaties en het gesprek met aanbieders over de vraag op welke manier zij invulling geven aan het ondersteuningsplan dat met de betreffende

cliënt is opgeschreven. De manier waarop we dit doen, willen we verbeteren door niet pas na afloop van een indicatie, maar ook tussentijds vinger aan de pols te houden. Op deze manier kan indien nodig eerder bijgestuurd worden waardoor de hulp effectiever en kwalitatief beter wordt. Dit kan alleen door extra formatie in te zetten. De huidige formatie gaat volledig op aan bestaande werkzaamheden en we willen de wachttijden voor de cliënten niet laten oplopen. Dementie en eenzaamheid (4.4.1) Op deze thema's hebben we een aanpak die al een aantal jaren loopt. We zien echter noodzaak en ook mogelijkheden om inspanningen te intensiveren. Voor het totaal van deze activiteiten hebben we een werkbudget nodig voor het organiseren van bijeenkomsten en trainingen.

WAT MAG DIT KOSTEN? 2023: Sub-thema Vitaal Ouder Worden Na 2023:

€ 410.000

Sub-thema Vitaal Ouder Worden

€ 1.115.000

Appendix bedrijfsvoering bij Themanotitie 1: Sociaal Domein Budgetverdeling Hoe wordt het budget verdeeld over de acties/projecten/initiatieven die onder het thema worden gestart, geïntensiveerd enz.? Zie excelbijlage.

Personele inzet Welke inzet is benodigd om uitvoering te kunnen geven aan het thema? Welk deel hiervan kan met behulp van bestaande menskracht worden ingevuld? In het excelbestand is zichtbaar gemaakt welk deel bestemd is voor extra formatie. Daarmee is tevens een inschatting gemaakt wat bestaande formatie kan doen. Welk deel hiervan kan met tijdelijke inhuur worden uitgevoerd? We hebben een inschatting gemaakt van taken waarvan we nu al weten dat ze structureel gaan worden. Gaat om: 1,5 fte vroegsignalering/schuldenaanpak; 1,0 fte

PRO/VSO coach; 1,0 fte participatiecoach statushouders; 1,0 fte integraal werken; 1,3 fte beleidsadviseur (meerdere taakvelden). Deze uitbreiding van totaal 5,8 fte wordt veroorzaakt door uitbreiding van taken en verantwoordelijkheden. Van de 5,8 fte is ruim 4,5 fte reeds aan de slag bij de afdeling. Nu worden ze door tijdelijke middelen betaald die nog maar kort beschikbaar zijn. Overige extra formatie (niet structureel) kent 3 opties: Formatie is incidenteel, bijv. om op te starten of te onderzoeken (betreft inhuur of tijdelijke contracten) Op dit moment nog niet in te schatten of formatie structureel nodig zal zijn, we staan bijv. nog in de onderzoeksfase of bij start van een pilot Formatie is wel structureel nodig maar kan betaald worden uit de verwachte besparing Voor welk deel hiervan is structurele formatie gewenst/vereist? Hoe borgen we dat formatieuitbreiding goed gedekt wordt/risico’s worden verkleind? Hoe kan de inzet van BOBI mogelijk hierbij behulpzaam zijn?

In het algemeen kunnen we stellen dat structurele uitbreiding van taken ook een uitbreiding van formatie betekent of er moet iets anders voor verdwijnen. Dat laatste zien wij nu nog niet gebeuren maar kan een keuze zijn. Verder is het mogelijk om structurele formatie in te vullen met langdurige incidentele inhuur. Dat laatste is om meerdere redenen niet wenselijk. Het is flink duurder, in deze arbeidsmarkt is het lastig om te werven en ervaring loopt weer weg. Om de risico’s te kunnen borgen zien wij een aantal mogelijkheden. Inzet van (toekomstige) structurele budgetten sociaal domein voor deze extra formatie is er één van. We hebben bijv. nog een uitvoeringsbudget Gezonde Verbinding structureel beschikbaar; en het ligt in de lijn van de verwachting dat er zeker op terrein van armoede/schulden extra geld van het rijk onze kant op komt. Verder denken we dat de verwachte uitstroom (zoals pensionering e.d.) betrokken kan worden bij te maken keuzes. Daarmee kunnen we op sommige posities wat flexibeler een afweging maken op wat het zwaarst moet wegen; zeker in het geval we onvoldoende structurele middelen kunnen inzetten. Belangrijk om te beseffen dat kiezen betekent dat er ook taken niet of minder worden gedaan.

BOBI kan ons hierbij helpen met bijv. dakpansgewijs vervangen en maatwerkoplossingen.

Overige inzet Welke faciliterende ondersteuning is voor de uitvoering van het thema verder naar verwachting noodzakelijk? Denk aan inkoopfunctionaris, juridisch advies, communicatieadvies, I&Aondersteuning enz.? De gebruikelijke ondersteuning van Bedrijfsvoering is gewenst. Lastig om nu een inschatting van de uren te maken die extra gevraagd wordt door de ambities uit de thema notities. Een aantal onderdelen lichten we eruit: - P&O: werving & selectie, nieuwe medewerkers, e.d. vragen bij uitbreiding van (tijdelijke) formatie extra inzet van P&O. Veel wordt ook opgevangen door de teamcoördinatoren - Inkoop: we verwachten meer aanbestedingstrajecten en daarmee ook meer dan gebruikelijke advisering op inkoop - Communicatie: advisering van communicatie wordt verwacht op vooral de nieuwe initiatieven

- I&A: technisch beheer op uitbreiding of aanpassingen van werkprocessen; technische ondersteuning op koppelingen (dit is sowieso nodig maar bij meer ambitie en taken, zal dit nog belangrijker worden)

THEMANOTITIE 2: AGRARISCHE SECTOR WAT WILLEN WE BEREIKEN? Ons buitengebied kan niet zonder boeren! Zij voorzien ons van voedsel, onderhouden de natuur en het (cultuur)landschap, leveren inkomsten en werkgelegenheid. Daarmee zijn onze boeren een belangrijke economische drager van het buitengebied en onmisbaar voor de leefbaarheid van ons platteland. Door gerichte pilots en projecten willen we samen met onze boeren werken aan een gezonde en perspectiefvolle agrarische sector. We gaan aan de slag met de uitdagingen van het Nationaal Programma Landelijk Gebied en anticiperen op de mogelijkheden van het transitiefonds. Het eerste richtpunt is om met de ingediende pilot (aanvraag 28 miljoen) aan de slag te gaan. Daarnaast zullen we meerdere gebiedsprocessen opstarten en plannen uitwerken. Afhankelijk van deze processen zal een meerjarenbegroting worden opgesteld en als input richting PPLG ingediend worden. Op basis van verwachte uitdagingen en het belang van een

sterke agrarische sector zetten wij in op 300 miljoen vanuit het transitiefonds van maar liefst 25 miljard euro. Door een integrale gebiedsgerichte aanpak werken we aan de uitdagingen op het gebied van natuur, bodem, water en klimaat, met ruimte om te boeren, te werken en te wonen. Kringlooplandbouw en zoeken naar verbreding (intensivering) We willen agrariërs stimuleren en faciliteren om mogelijkheden en effecten voor aanpassingen voor een duurzame bedrijfsvoering uit te werken in bedrijfsplannen. Bijvoorbeeld door, waar dat past, over te gaan op andere types landbouw. Een andere kans ligt op het gebied van recreatie en (agro)toerisme. Dit speelt zich vaak af in hun directe werkgebied. We willen een 100-tal agrariërs faciliteren om plannen te maken gericht op een meerjarig toekomstperspectief. Koolstof en bodem (nieuw) In deelgebieden gaan we met boeren pilots (aantal van 3 pilots met een totale oppervlakte van 90 hectare in eerste instantie) opzetten gericht op het verbeteren van de bodemkwaliteit en het benutten van mogelijkheden om CO2 vast te leggen. Mono-mestvergisting (nieuw) We willen onze boeren helpen om de kansen op

het gebied van mono-mestvergisting maximaal te benutten. We stimuleren de uitwerking van individuele bedrijfsscans en het opzetten van samenwerkingen richting “biogashubs”. Het realiseren van mono-mestvergisting kan bijdragen aan het verdienmodel voor de boeren, betekent een impuls voor de productie van groen gas en vermindert de uitstoot van stikstof en methaan. We zetten in op het realiseren in 2023 van 2 hubs. Kavelruil en Gebiedsgerichte aanpak (intensivering) Vooral voor onze melkveehouderij is een optimale verkaveling essentieel. Door de inzet van een vaste kavelruilcommissie en kavelruilcoördinator werken we samen met grondeigenaren aan ruilplannen. Met als doel: meer koeien in de wei en minder landbouwverkeer op onze plattelandswegen We werken aan het jaarlijks ruilen van 50 hectare Via het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) en Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG) wordt er de komende jaren gewerkt aan de uitdagingen op het gebied van natuur, klimaat, bodem, water en het perspectief van de landbouw. Het gebiedsgericht, integraal en van onderop werken, is daarbij een belangrijke basis. We willen hier een actieve rol in spelen en werken

in de verschillende deelgebieden samen met boeren, inwoners en overige partners een gerichte agenda uit. We grijpen daarbij de mogelijkheden aan om gebiedsprocessen te starten met voldoende financiële middelen waarmee we bijvoorbeeld langjarige afspraken kunnen maken voor het leveren van maatschappelijke diensten. Daarmee werken we aan een goed verdienmodel voor de boer, geven we een impuls aan het werken aan biodiversiteit en de basiskwaliteit voor lucht, natuur, bodem en water. Toekomst Gerichte Erven en ontwikkeltafels (intensivering) Het contact met onze agrariërs en inwoners is essentieel. Via informatieavonden, ontwikkeltafels en keukentafelgesprekken streven we naar korte en laagdrempelige lijnen. Voor persoonlijke gesprekken kunnen ondernemers en inwoners gebruik maken van onze erfcoaches. We stellen een visie voor Landbouw Hof van Twente 2035 op. LEADER (nieuwe visie) Ook gaan we door met de LEADER-aanpak. LEADER is een Europees subsidieprogramma, waarmee we samenwerking en innovatie van onderop stimuleren en de leefbaarheid en de economie op het platteland versterken en verder ontwikkelen. Wij stellen een

nieuwe Lokale Ontwikkel Strategie (LOS) op en stellen we voor de nieuwe periode een Lokale Actie Groep (LAG) samen. Coaching/begeleiding en Platform Stil Leed (Intensivering) Er komt veel op de agrariërs af. Agrariërs en andere bewoners zijn vaak harde werkers, die hun problemen oplossen door nog een tandje bij te zetten. Ze zijn gewend hun eigen problemen op te lossen en vinden het lastig om daarbij anderen in te schakelen. We willen voorkomen dat de controle er niet meer is en er ernstige sociale, psychische en financiële problemen ontstaan. We willen oog houden voor de mens en de agrariërs en de gezinnen tijdig bijstaan. Via het Platform Stil Leed werken we aan een tijdige signalering en passende hulpverlening. Indien nodig en gewenst zetten we passende coaching en begeleiding in. Op basis van de ervaringen in de afgelopen jaren gaan we uit van coaching 10 trajecten. Mineral Valley en samenwerkingen (Intensivering) In Twente hebben we de afgelopen jaren Mineral Valley opgezet. Via deze organisatie, waar o.a. Twentse gemeenten, waterschap en LTO aan verbonden zijn, werken we binnen de regio samen

aan vernieuwing en innovatie van de landbouw. Door Mineral Valley is een versnellingsagenda uitgewerkt die ook nauw aansluit op het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Onze inzet is dat onze ondernemers maximaal aangehaakt zijn en worden bij de pilots en/of projecten. Naast Mineral Valley werken we ook regionaal samen via de Gebiedsgerichte Aanpak ZuidOostTwente en de Groene Metropool Twente. Het doel is om te zorgen voor maximale kennisuitwisseling en samenwerking op het gebied van het “ophalen” financiële middelen, het ontwikkelen en organiseren van gebiedsfondsen. PR & Communicatie (Intensivering) Het contact en de uitwisseling van kennis en informatie is een essentieel onderdeel. Zonder contact geen samenwerking en zonder samenwerking geen resultaat! Via netwerkbijeenkomsten, een nieuwsbrief en persberichten zorgen we ervoor dat we elkaar ontmoeten, informeren en inspireren. Ook steken we in op educatie en imago door het vertellen van de vele “best practices” uit Hof van Twente.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? 2023: Beleid (Nieuw en intensivering) KGO-beleid “Grond voor gebruik”: In 2015 heeft de gemeenteraad voor het landelijk gebied de beleidsnota “KGO, grond voor gebruik” vastgesteld. Hierin worden mogelijkheden geboden voor erven in het buitengebied en daar is veel gebruik van gemaakt om erven toekomstbestendig te transformeren, bijvoorbeeld Rood voor Rood (sloopvouchers) en het herbestemmen en behoud van karakteristieke panden. Eind 2022/ begin 2023 wordt de afgelopen periode geëvalueerd door de gemeenteraad en wordt een voorstel behandeld voor actualisatie/verruiming van het beleid voor een nieuwe periode. In 2023 monitoren we de praktische uitwerking.

Gebiedsgerichte agenda’s opmaken: Het Provinciaal Programma Landelijk Gebied moet op 1 juli 2023 klaar zijn. Op deelgebiedsniveau willen we met de grondgebruikers in het landelijk gebied een agenda opmaken met gebiedsprocessen (begroting) indienen. Daarnaast werken we aan een visie Landbouw Hof van Twente 2035 die we in 2023 gaan presenteren. Projecten (nieuw en intensivering) LEADER: Als gemeente zijn we namens het LEADER-gebied Zuidwest-Twente penvoerder. In 2023 dienen wij een subsidie aanvraag in voor de nieuwe LEADERperiode 2022-2027. Als basis voor de aanvraag stellen wij een nieuwe Lokale Ontwikkel Strategie (LOS) op en stellen we voor de nieuwe periode een Lokale Actie Groep (LAG) samen. Doel van LEADER is om de leefbaarheid op het platteland te behouden en te vergroten. Vrijwillige kavelruil Het lopende kavelruilproject Markelo-Noord ronden we eind 2023 af. Op basis van uitgevoerde inventarisatie en wenszitting zal er nog één ruilplan gerealiseerd worden.

Ondersteuning, participatie en communicatie (nieuw en intensivering) Inzetten van erfcoaches In 2023 zijn de erfcoaches actief in het landelijk gebied. Aan de keukentafel wordt gesproken met erfeigenaren over toekomstbestendige plannen en de bedrijfsvoering. Opdrachtgever van de erfcoaches is de provincie Overijssel vanuit het programma “toekomstgerichte erven”. We hebben een tweewekelijks overleg met de erfcoaches over de vervolgacties. We dragen hier voor 2023 aan bij, dit is een solidariteitsbijdrage die alle gemeenten in Overijssel betalen voor het project. Bedrijfsplannen en bedrijfsscans Voor agrariërs die ideeën en/of plannen willen iutwerken via een bedrijfsplan of scan stellen we een subsidieregeling op. Dit kunnen bijvoorbeeld plannen zijn gericht op het doorontwikkelen en verduurzamen van de huidige bedrijfsvoering, plannen gericht op het vertalen van kringlooplandbouw op het eigen bedrijf,

mestvergisting en/of CO2 vastlegging. In 2023 streven we naar 20 à 25 plannen. Twee keer per kwartaal hebben we ruimte voor een ontwikkelingstafel. Dit middel kunnen we bij een groter of complexer initiatief toepassen. Hierbij sluiten partijen als de initiatiefnemer zelf, de provincie, waterschap, landschapsarchitect en externe adviseurs aan. Communicatie over wat er speelt, regelingen en mogelijkheden delen we met onze inwoners tijdens Netwerk- en kennisbijeenkomsten. We organiseren deze het komend jaar over een aantal actuele thema’s voor het landelijk gebied. Ook willen we mini-documentaires maken over de volle breedte van de agrarische sector in Hof van Twente. We gaan vooralsnog uit van vier documentaires in 2023. We stellen per kwartaal een nieuwsbrief op die we delen met de belangstellenden. Per kwartaal delen we informatie over actuele onderwerpen en ontwikkelingen in het buitengebied.

Na 2023:

Projecten (nieuw en intensivering) In onze gemeente gaan we aan de slag met 10 à 12 gebiedsprocessen ter uitvoering van het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG). In deze processen gaan we gebiedsgericht aan de slag met de uitdagingen op het gebied van natuur, bodem, klimaat en water. Samen met onze vaste kavelruilcommissie en de kavelruilcoördinator organiseren we wenszittingen en stellen we op basis van verkavelingsanalyse nieuwe kavelruilprojecten en ruilplannen op. Het doel is om structureel 1 à 2 ruilplannen per jaar te realiseren en gemiddeld 50 hectare te ruilen. We werken aan de doelen die we in de LOS (Lokale Ontwikkel Strategie) hebben opgeschreven. Het doel is om 10 à 15 LEADERprojecten in deze periode te realiseren. Via Mineral Valley, de Groene Metropool Twente en Twenteboard werken we structureel aan kennisuitwisseling en projecten. Daarbij anticiperen we maximaal aan mogelijkheden middelen vanuit onder andere het transitiefonds, de

versnellingsagenda, regiodeals en EU-fondsen. Ondersteuning, participatie en communicatie (nieuw en intensivering) De erfcoaches blijven actief in het landelijk gebied om keukentafelgesprekken te voeren. We reserveren ruimte voor 75 tot 100 deelnemers die kunnen werken aan een bedrijfsplan. Daarnaast streven we er naar om in een drietal gebieden met meerdere agrariërs een CO2-pilot op te zetten. We faciliteren het Platform Stil Leed en zetten in hiervoor € 50.000 in. Hiermee bieden we hulp en coaching van knelgevallen. We organiseren netwerk- en kennisbijeenkomsten. Het doel is om structureel 2 tot 4 kennis en/of netwerkbijeenkomst te organiseren. We willen de verhalen van agrariërs blijven delen in de vorm van mini-documentaires of alternatief daarop doorzetten. Dit om verhalen te blijven delen voor onderlinge inspiratie, educatie en marketing.

WAT MAG DIT KOSTEN? 2023: - 250.000 euro (*) Na 2023: - 1.000.000 euro (*)(**)

(*) De middelen worden zoveel mogelijk ingezet als cofinanciering en als investering om te komen tot gebiedsfondsen waardoor er meerjarig perspectief is voor de landbouwbedrijven. (**) De totale inzet bedraagt € 1.250.000,- euro. Naast de 1 miljoen euro zetten we het nog beschikbare restbudget Plattelandsontwikkeling a €250.000,- in.

2023:

Na 2023:

Kringloop landbouw en verbreding

€ 20.000,-

Kringloop landbouw en verbreding

€ 65.000,-

Koolstof en bodem

€ 20.000,-

Koolstof en bodem

€ 60.000,-

Mono-mestvergisting

€ 40.000,-

Mono-mestvergisting

€ 125.000,-

Kavelruil en € 40.000,gebiedsgerichte aanpak

Kavelruil en € 175.000,gebiedsgerichte aanpak

Toekomst gerichte erven en ontwikkeltafels

€ 40.000,-

Toekomst gerichte erven en ontwikkeltafels

€ 160.000,-

LEADER

€ 25.000

LEADER

€ 175.000

Coaching/ begeleiding en platform Stilleed

€ 12.500

Coaching/ begeleiding en platform Stilleed

€ 37.500

Mineral Valley en samenwerking

€ 10.000

Mineral Valley en samenwerking

€ 30.000

PR & Communicatie

€ 7.500

PR & Communicatie

€ 22.500

Regisseur gezonde leefomgeving

€ 35.000

Regisseur gezonde leefomgeving

€ 50.000

Totaal

€ 250.000

Totaal

€ 1.000.000

Appendix bedrijfsvoering bij Themanotitie: Agrarische sector Als bedrijfsvoeringsparagraaf bij elke themanotitie: vul (zo nodig in overleg met financieel adviseur en P&O adviseur) onderstaande vragen in:

1.

Budgetverdeling:

Hoe wordt het budget verdeeld over de acties/projecten/initiatieven die onder het thema worden gestart, geïntensiveerd enz.? Zie hiervoor het onderdeel ‘wat mag het kosten’.

2.

Personele inzet:

Welke inzet is benodigd om uitvoering te kunnen geven aan het thema? a. welk deel hiervan kan met behulp van bestaande menskracht worden ingevuld? b. welk deel hiervan kan met tijdelijke inhuur worden uitgevoerd? c. voor welk deel hiervan is structurele formatie gewenst/vereist? Hoe borgen we dat formatie-uitbreiding goed gedekt wordt/ risico’s worden verkleind? Hoe kan de inzet van BOBI mogelijk hierbij behulpzaam zijn?

Op basis van de huidige taken en projecten is het nodig om vaste formatie uit te breiden om de groei in taken en verantwoordelijkheden uit te voeren. Concreet betekent dit dat we willen inzetten op een regisseur (in totaal 1,5 fte incidenteel voor 4 jaar) die overzicht houdt op de opgaven op het gebied van duurzaamheid, agrarische sector, klimaatverandering, biodiversiteit en wonen (notitie duurzame leefomgeving). Deze personen adviseren op strategisch niveau, bewaakt voortgang en integraliteit in de opgaven en zorgt voor vernieuwing en verbinding. Deze functie is nieuw in onze organisatie en is structureel van aard. De kosten worden verdeeld over de thema’s duurzaamheid, agrarische sector, ondernemen en wonen. De werkzaamheden voor de projecten en taken binnen het thema Agrarische sector kunnen grotendeel binnen de huidige formatie (1,5 fte) opgepakt worden. Afhankelijk van de planning kan het project toekomstgerichte erven binnen de huidige formatie worden opgepakt. Mocht de gebiedsgerichte aanpak sneller uitgevoerd worden dan nu voorzien (meer gebieden in 2023) dan is aanvulling in formatie nodig. Dit kan op incidentele basis worden opgepakt. In het financiële overzicht is rekening gehouden met de inhuur van personeel voor de betreffende projecten (incidenteel). Hierdoor is er geen formatie uitbreiding nodig op de inhoudelijke onderdelen.

P10 is nu belegd bij Ruimte en Economie. Er wordt bekeken in welke vorm dit vervolg gaat krijgen en de consequenties worden daarvoor in beeld gebracht.

3.

Overige inzet:

Welke faciliterende ondersteuning is voor de uitvoering van het thema verder naar verwachting noodzakelijk? Denk aan inkoopfunctionaris, juridisch advies, communicatieadvies, I&A-ondersteuning etc.?

Inzet van de afdeling bedrijfsvoering is nodig voor een aantal onderdelen: inkoopfunctionaris, juridisch advies, p&o, financien en communicatie. Het aantal uur is afhankelijk van het project en de concrete uitvoering. Op voorhand is het aantal uur niet in te schatten of concreet te maken.

Themanotitie 3: Ondernemen WAT WILLEN WE BEREIKEN? De afgelopen jaren is de Sociaal Economische visie de basis geweest waaruit economische ontwikkeling gestimuleerd is. Samen met ondernemersverenigingen zijn projecten geïnitieerd en uitgevoerd. Voor de komende 5 jaar willen we opnieuw uitvoering geven aan de doelstellingen uit de sociaal economische visie, maar dan via deze themanotitie en het nieuwe Noaberfonds: Ruimte geven voor bedrijven en ondernemers om zich te vestigen en uit te breiden. Ook willen we investeren in nieuwe initiatieven en vooruitstrevende ideeën op het gebied van ondernemen, werkgelegenheid, centrumgebieden en vrijetijdseconomie. In de centrumgebieden willen we verder met kwaliteitsverbetering door samenwerking met de ondernemers en verbetering van de uitstraling van de openbare ruimte. Voor de Vrijetijdseconomie willen we met nieuw beleid beter sturen op nieuwe ontwikkelingen op de

juiste plek. Hofmarketing blijft de komende vijf jaar de belangrijke partner die uitvoering moet geven aan de marketing op dit gebied. Er is behoefte aan uitbreiding van bedrijventerreinen. We merken dat de huidige terreinen vol zitten en dat er nieuwe terreinen ontwikkeld moeten worden om aan de lokale behoefte te voldoen. Hiervoor lopen nu trajecten in Markelo, Hengevelde en Goor. In Markelo is ABZ gelegen in het centrum. Er wordt al meerdere jaren gesproken over verplaatsing uit het centrum. Voor de komende periode willen we de mogelijkheden voor verplaatsing concreet in beeld brengen en daarin stappen zetten. We willen met innovatie als thema ontwikkelingen in de maatschappij, zowel technologisch als organisatorisch volgen en toepassen in onze manier van werken. Door te blijven innoveren ontstaan kansen om ons werk anders en beter te laten aansluiten bij de behoeften buiten.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

2023 (nieuw): We werken samen met de economische werkgroep, bestaande uit de voorzitters van de lokale ondernemersverenigingen, aan het verbeteren van het economisch klimaat. Daaronder valt dienstverlening aan ondernemers, ondersteuning & kennisdeling en het realiseren van een aantrekkelijke fysieke omgeving. We willen gezamenlijk jaarplannen opstellen. In deze plannen wordt ingegaan op de wensen en mogelijkheden ter versterking van ondernemerschap in de gemeente. Aansluiting bij de lokale kansen en opgaven staan centraal. Daarnaast zetten we in op de volgende projecten: - Onderzoek verplaatsing ABZ uit centrum Markelo - Invulling pleinen (zie themanotitie duurzaamheid) en leegstand centrum Goor - Ter inzage leggen bestemmingsplannen nieuwe bedrijventerreinen Markelo, Goor en Hengevelde. - Vaststellen nieuwe visie Vrijetijdseconomie + uitvoeren bijbehorende actieplan - Stimulering werkgelegenheid voor mensen die

langdurig in ons bestand staan (intensiveren) - Instellen Noaberfonds om initiatieven van inwoners en ondernemers te stimuleren en bijdragen aan uitvoering.

Na 2023: We willen inzetten op goed functionerende centrumgebieden. We hebben hiervoor het puienspreekuur waarbij initiatiefnemers advies en subsidie kunnen krijgen voor verbetering van de gevels. Ook willen actief inspelen op ideeën voor herinrichting openbare ruimte en parkeervraagstukken bijvoorbeeld op pleinen. Dit kan ook een bijdrage leveren aan de opgaven ten aanzien van klimaatadaptatie en duurzaamheid. Na 2023 hebben we de onderzoeken naar mogelijke verplaatsing van ABZ in Markelo afgerond en kunnen we concrete plannen maken over de locatie. Dit willen we doen in overleg met alle betrokken partijen. Gelet op de omvang van het project zal dit de nodige tijd vragen. Uit de behoeftepeilingen die gedaan zijn, is uitbreiding van bedrijventerrein in Hengevelde en Markelo noodzakelijk. We blijven de economische

ontwikkeling volgen om zo tijdig te kunnen inspelen op ontwikkeling.

Regisseur gezonde leefomgeving

€ 30.000

Daar waar het voor de economische ontwikkeling nodig is, kan de gemeente faciliterend zijn. Hiervoor is de Themanotitie Ondernemen en via het Noaberfonds zijn er gelden beschikbaar. Initiatiefnemers kunnen aanvragen doen om hiervan gebruik te maken.

Totaal

€ 235.000

Na 2023: Bijdrage Hofmarketing

€ 50.000,- per jaar (200.000 totaal)

Centrumgebieden

€ 30.000,- per jaar (120.000 totaal)

Bedrijventerreinen KVO-proof (samen met veiligheid)

€ 20.000,-

Bijdragen ondernemerscollectieven

€ 75.000,(totaal)

Noaberfonds

€ 300.000

Regisseur gezonde leefomgeving

€ 50.000

WAT MAG DIT KOSTEN? 2023: Centrumgebieden

€ 50.000,-

Verplaatsing ABZ (Onderzoeken)

€ 20.000,-

HofMarketing (Wonen & Werken)

€ 50.000,-

Bijdrage relatiebeheerder Goor Collectief

€ 15.000,-

Instellen Noaberfonds

€ 70.000

Totaal

€ 765.000

Appendix bedrijfsvoering bij Themanotitie: Ondernemen Als bedrijfsvoeringsparagraaf bij elke themanotitie: vul (zo nodig in overleg met financieel adviseur en P&O adviseur) onderstaande vragen in:

1.

Budgetverdeling:

Hoe wordt het budget verdeeld over de acties/projecten/initiatieven die onder het thema worden gestart, geïntensiveerd enz.? Zie hiervoor het onderdeel ‘wat mag het kosten’.

2.

Personele inzet:

Welke inzet is benodigd om uitvoering te kunnen geven aan het thema? a. welk deel hiervan kan met behulp van bestaande menskracht worden ingevuld? b. welk deel hiervan kan met tijdelijke inhuur worden uitgevoerd? c. voor welk deel hiervan is structurele formatie gewenst/vereist? Hoe borgen we dat formatie-uitbreiding goed gedekt wordt/ risico’s worden verkleind? Hoe kan de inzet van BOBI mogelijk hierbij behulpzaam zijn?

Op basis van de huidige taken en projecten is het nodig om vaste formatie uit te breiden om de groei in taken en verantwoordelijkheden uit te voeren. Concreet betekent dit dat we willen inzetten op een regisseur (in totaal 1,5 fte incidenteel voor 4 jaar) die overzicht houdt op de opgaven op het gebied van duurzaamheid, agrarische sector, klimaatverandering, biodiversiteit en wonen (notitie duurzame leefomgeving). Deze personen adviseren op strategisch niveau, bewaakt voortgang en integraliteit in de opgaven en zorgt voor vernieuwing en verbinding. Deze functie is nieuw in onze organisatie en is structureel van aard. De kosten worden verdeeld over de thema’s duurzaamheid, agrarische sector, ondernemen en wonen. De werkzaamheden voor de ondernemen vinden grotendeels plaats met de huidige formatie. Door interne verschuiving richting projectleiding Op Stoom, is vervangen van de beleidsmedewerker nodig. De kosten van deze vervanging worden gedekt vanuit het project Op Stoom. De overige taken worden uitgevoerd binnen de huidige bezetting, waaronder ook directeur Zenkeldamshoek We leveren naast subsidie voor Hofmarketing ook 0,5 fte. Het gaat hierbij om de aansturingstaken.

3.

Overige inzet:

Welke faciliterende ondersteuning is voor de uitvoering van het thema verder naar verwachting noodzakelijk? Denk aan inkoopfunctionaris, juridisch advies, communicatieadvies, I&A-ondersteuning etc.?

Inzet van de afdeling bedrijfsvoering is nodig voor een aantal onderdelen: inkoopfunctionaris, juridisch advies, p&o, financiën en communicatie. Het aantal uur is afhankelijk van het project en de concrete uitvoering. Op voorhand is het aantal uur niet in te schatten of concreet te maken.

Themanotitie 4: Veiligheid WAT WILLEN WE BEREIKEN?

Ons uitgangspunt is dat wij een veilige en leefbare gemeente (willen) zijn waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen. We streven naar een reductie van het aantal delicten en een vergroting van het veiligheidsgevoel. Dat doen wij onder meer via een vraaggerichte aanpak waarbij wij intensief samen werken met onze maatschappelijke en justitiële partners. Onze aanpak is zowel gebiedsgericht (bv buitengebied, bedrijventerreinen en de woonomgeving) als persoonsgericht (aanpak verwarde personen, veelplegers, jeugd). Zowel in de beleidsvorming als in de uitvoering borgen we een integrale benadering (zowel op inhoud als op proces) met het economische en sociale domein. Een veilig woon(en werk)klimaat is een essentieel onderdeel van het veiligheidsbeleid. Zowel op het gebied van preventie als ook repressie (gerichte daderaanpak) werken we met een actieve agenda. Het werkgebied van veiligheid en ook het juridisch instrumentarium is de afgelopen jaren fors

toegenomen. (Relatief) nieuwe thema’s als de aanpak van cybercrime, radicalisering en polarisatie vragen om een inhoudelijke positiebepaling. Hetzelfde geldt voor de toepassing/invoering van wettelijke instrumenten als de vergunning voor kamerverhuur en een exploitatievergunning. De aanpak van ondermijning geniet een hoge prioriteit. Hof van Twente is een gemeente waar criminelen geen vaste voet aan de grond krijgen. We garanderen een eerlijk speelveld voor ondernemers en voorkomen uitbuiting of misbruik van kwetsbare personen door criminelen. Zowel binnen onze organisatie als ook in de samenwerking met externe partners voorkomen wij dat wij transacties (bv subsidies of vergunningen) doen met criminelen. Ieder signaal van ondermijning pakken wij op en leidt tot een herleidbaar besluit. We vergroten de interne weerbaarheid en onze informatiepositie. We maken ondermijning en exponenten daarvan “bespreekbaar” en dragen zorg voor een accurate toepassing van het bestuurlijk instrumentarium. Tot slot dragen we zorg voor een kwalitatieve doorontwikkeling van onze toezichtcomponent (BOA’s)

WAT WILLEN WE BEREIKEN?

de bestrijding van diverse vormen van polarisatie. 13.We stellen een communicatiestrategie op met betrekking tot het programma veiligheid

2023

Na 2023

1. We nemen een besluit over de invoering van een vergunning voor kamerverhuur. 2. We actualiseren het evenementenbeleid 3. We nemen een besluit tot invoering van de exploitatievergunning. 4. We stellen een plan van aanpak vast met betrekking tot cybercrime 5. We stellen een beleid vast met betrekking tot de aanpak van paracommercie 6. We actualiseren de regels met betrekking tot terrassen. 7. We actualiseren ons damoclesbeleid 8. We voeren het zogenaamde AVE model (aanpak van overlastsituaties) in en passen dit toe. 9. We stellen een protocol maatschappelijke onrust vast 10.We besluiten tot uitbreiding van de toepassing van HALT verwijzingen 11.We voeren een onderzoek uit naar de vereiste capaciteit mbt toezicht (BOA’s) 12. We bepalen onze positie en inzet in de aanpak van

1. Een reductie van 10% van het aantal geregistreerde delicten in 2026 ten opzichte van 2019 2. Een verbetering van het veiligheidsgevoel van 10% van de inwoners in 2026 ten opzichte van de nulmeting in 2023. 3. Op 1 januari 2028 eindigen wij minimaal in fase 4 van de weerbaarheidsscan van het RIEC 4. Ieder signaal van ondermijning wordt binnen 14 dagen opgepakt en leidt tot een herleidbaar besluit. 5. Alle acties zoals die opgenomen zijn in het plan van aanpak ondermijning zijn op 1 januari 2026 uitgevoerd. 6. Het verkrijgen en behouden van het keurmerk veilig buitengebied in 2024 7. Het verkrijgen en behouden van het keurmerk veilig ondernemen in 2024 8. Ondernemers waarderen de samenwerking in het kader van het keurmerk veilig ondernemen met minimaal een 7.5 als rapportcijfer 9. We stellen in 2024 een

handreiking/procesbeschrijving op tbv aanpak veelplegers 10.In 2024 nemen we een besluit over de wenselijkheid/noodzaak om tot uitbreiding te komen van hulpmiddelen voor buitengewoon opsporingsambtenaren.

WAT MAG HET KOSTEN?

In totaal is een eenmalig bedrag van 250.000 beschikbaar dat over 5 jaren wordt verdeeld, waarbij de focus primair ligt op 2023. Voor de exacte verdeling van het budget over de verschillende thema’s wordt verwezen naar de appendix 2023 75.000 Na 2023 Jaarlijks circa 45.000